বাংলা
পালিঅট্ঠকথাটীকাঅন্ন
1101 পারাজিক পালি
1102 পাচিত্তিয় পালি
1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়)
1104 চূলবগ্গ পালি
1105 পরিবার পালি
1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১
1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২
1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা
1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়)
1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা
1206 পরিবার অট্ঠকথা
1301 সারত্থদীপনী টীকা-১
1302 সারত্থদীপনী টীকা-২
1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩
1401 দ্বেমাতিকাপালি
1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা
1403 বজিরবুদ্ধি টীকা
1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১
1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২
1406 বিনয়ালংকার টীকা-১
1407 বিনয়ালংকার টীকা-২
1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা
1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয়
1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১
1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২
1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি
1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা

8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১
8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২
8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১
8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২
8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা

8406 দীঘনিকায় (পু-বি)
8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি)
8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি)
8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি)
8410 বিনয়পিটক (পু-বি)
8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি)
8412 অট্ঠকথা (পু-বি)
8413 নিরুত্তিদীপনী
8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ
8415 অনুদীপনীপাঠ
8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ
8417 নমক্কারটীকা
8418 মহাপণামপাঠ
8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা
8420 সুতবন্দনা
8421 কমলাঞ্জলি
8422 জিনালংকার
8423 পজ্জমধু
8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী
8425 চূলগন্থবংস
8426 মহাবংস
8427 সাসনবংস
8428 কচ্চায়নব্যাকরণং
8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং
8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা)
8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা)
8432 পদরূপসিদ্ধি
8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা
8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ
8435 বুত্তোদয়পাঠ
8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ
8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা
8438 সুবোধালংকারপাঠ
8439 সুবোধালংকারটীকা
8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার
8441 লোকনীতি
8442 সুত্তন্তনীতি
8443 সূরস্সতীনীতি
8444 মহারহনীতি
8445 ধম্মনীতি
8446 কবিদপ্পণনীতি
8447 নীতিমঞ্জরী
8448 নরদক্খদীপনী
8449 চতুরারক্খদীপনী
8450 চাণক্যনীতি
8451 রসবাহিনী
8452 সীমাবিসোধনীপাঠ
8453 বেস্সন্তরগীতি
8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা
8455 থূপবংস
8456 দাঠাবংস
8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া
8458 ধাতুবংস
8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস
8460 জিনচরিতয়
8461 জিনবংসদীপং
8462 তেলকটাহগাথা
8463 মিলিদটীকা
8464 পদমঞ্জরী
8465 পদসাধনং
8466 সদ্দবিন্দুপকরণং
8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা
8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি
2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ)
2103 পাথিকবগ্গ পালি
2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ)
2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা
2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা
2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ)
2303 পাথিকবগ্গ টীকা
2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১
2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি
3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি
3103 উপরিপণ্ণাস পালি
3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১
3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২
3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা
3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা
3301 মূলপণ্ণাস টীকা
3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা
3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি
4102 নিদানবগ্গ পালি
4103 খন্ধবগ্গ পালি
4104 সলায়তনবগ্গ পালি
4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)
4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা
4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা
4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা
4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)
4301 সগাথাবগ্গ টীকা
4302 নিদানবগ্গ টীকা
4303 খন্ধবগ্গ টীকা
4304 সলায়তনবগ্গ টীকা
4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি
5102 দুকনিপাত পালি
5103 তিকনিপাত পালি
5104 চতুক্কনিপাত পালি
5105 পঞ্চকনিপাত পালি
5106 ছক্কনিপাত পালি
5107 সত্তকনিপাত পালি
5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি
5109 নবকনিপাত পালি
5110 দশকনিপাত পালি
5111 একাদশকনিপাত পালি
5201 এককনিপাত অট্ঠকথা
5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা
5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা
5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা
5301 এককনিপাত টীকা
5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা
5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা
5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি
6102 ধম্মপদ পালি
6103 উদান পালি
6104 ইতিবুত্তক পালি
6105 সুত্তনিপাত পালি
6106 বিমানবত্থু পালি
6107 পেতবত্থু পালি
6108 থেরগাথা পালি
6109 থেরীগাথা পালি
6110 অপদান পালি-১
6111 অপদান পালি-২
6112 বুদ্ধবংস পালি
6113 চরিয়াপিটক পালি
6114 জাতক পালি-১
6115 জাতক পালি-২
6116 মহানিদ্দেস পালি
6117 চূলনিদ্দেস পালি
6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি
6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি
6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি
6121 পেটকোপদেস পালি
6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা
6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১
6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২
6204 উদান অট্ঠকথা
6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা
6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১
6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২
6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা
6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা
6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১
6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২
6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা
6213 অপদান অট্ঠকথা-১
6214 অপদান অট্ঠকথা-২
6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা
6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা
6217 জাতক অট্ঠকথা-১
6218 জাতক অট্ঠকথা-২
6219 জাতক অট্ঠকথা-৩
6220 জাতক অট্ঠকথা-৪
6221 জাতক অট্ঠকথা-৫
6222 জাতক অট্ঠকথা-৬
6223 জাতক অট্ঠকথা-৭
6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা
6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা
6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১
6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২
6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা
6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা
6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি
7102 বিভঙ্গ পালি
7103 ধাতুকথা পালি
7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি
7105 কথাবত্থু পালি
7106 যমক পালি-১
7107 যমক পালি-২
7108 যমক পালি-৩
7109 পট্ঠান পালি-১
7110 পট্ঠান পালি-২
7111 পট্ঠান পালি-৩
7112 পট্ঠান পালি-৪
7113 পট্ঠান পালি-৫
7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা
7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা
7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা
7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা
7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা
7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা
7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা
7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা
7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো
7307 অভিধম্মত্থসংগহো
7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা
7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利義註複註藏外典籍
1101 巴拉基咖(波羅夷)
1102 巴吉帝亞(波逸提)
1103 大品(律藏)
1104 小品
1105 附隨
1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1
1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2
1203 巴吉帝亞(波逸提)義註
1204 大品義註(律藏)
1205 小品義註
1206 附隨義註
1301 心義燈-1
1302 心義燈-2
1303 心義燈-3
1401 疑惑度脫
1402 律攝註釋
1403 金剛智疏
1404 疑難解除疏-1
1405 疑難解除疏-2
1406 律莊嚴疏-1
1407 律莊嚴疏-2
1408 古老解惑疏
1409 律抉擇-上抉擇
1410 律抉擇疏-1
1411 律抉擇疏-2
1412 巴吉帝亞等啟請經
1413 小戒學-根本戒學

8401 清淨道論-1
8402 清淨道論-2
8403 清淨道大複註-1
8404 清淨道大複註-2
8405 清淨道論導論

8406 長部問答
8407 中部問答
8408 相應部問答
8409 增支部問答
8410 律藏問答
8411 論藏問答
8412 義注問答
8413 語言學詮釋手冊
8414 勝義顯揚
8415 隨燈論誦
8416 發趣論燈論
8417 禮敬文
8418 大禮敬文
8419 依相讚佛偈
8420 經讚
8421 蓮花供
8422 勝者莊嚴
8423 語蜜
8424 佛德偈集
8425 小史
8427 佛教史
8426 大史
8429 目犍連文法
8428 迦旃延文法
8430 文法寶鑑(詞幹篇)
8431 文法寶鑑(詞根篇)
8432 詞形成論
8433 目犍連五章
8434 應用成就讀本
8435 音韻論讀本
8436 阿毗曇燈讀本
8437 阿毗曇燈疏
8438 妙莊嚴論讀本
8439 妙莊嚴論疏
8440 初學入門義抉擇精要
8446 詩王智論
8447 智論花鬘
8445 法智論
8444 大羅漢智論
8441 世間智論
8442 經典智論
8443 勇士百智論
8450 考底利耶智論
8448 人眼燈
8449 四護衛燈
8451 妙味之流
8452 界清淨
8453 韋桑達拉頌
8454 目犍連語釋五章
8455 塔史
8456 佛牙史
8457 詞根讀本注釋
8458 舍利史
8459 象頭山寺史
8460 勝者行傳
8461 勝者宗燈
8462 油鍋偈
8463 彌蘭王問疏
8464 詞花鬘
8465 詞成就論
8466 正理滴論
8467 迦旃延詞根注
8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品
2102 大品(長部)
2103 波梨品
2201 戒蘊品註義註
2202 大品義註(長部)
2203 波梨品義註
2301 戒蘊品疏
2302 大品複註(長部)
2303 波梨品複註
2304 戒蘊品新複註-1
2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經
3102 中五十經
3103 後五十經
3201 根本五十義註-1
3202 根本五十義註-2
3203 中五十義註
3204 後五十義註
3301 根本五十經複註
3302 中五十經複註
3303 後五十經複註
4101 有偈品
4102 因緣品
4103 蘊品
4104 六處品
4105 大品(相應部)
4201 有偈品義注
4202 因緣品義注
4203 蘊品義注
4204 六處品義注
4205 大品義注(相應部)
4301 有偈品複註
4302 因緣品註
4303 蘊品複註
4304 六處品複註
4305 大品複註(相應部)
5101 一集經
5102 二集經
5103 三集經
5104 四集經
5105 五集經
5106 六集經
5107 七集經
5108 八集等經
5109 九集經
5110 十集經
5111 十一集經
5201 一集義註
5202 二、三、四集義註
5203 五、六、七集義註
5204 八、九、十、十一集義註
5301 一集複註
5302 二、三、四集複註
5303 五、六、七集複註
5304 八集等複註
6101 小誦
6102 法句經
6103 自說
6104 如是語
6105 經集
6106 天宮事
6107 餓鬼事
6108 長老偈
6109 長老尼偈
6110 譬喻-1
6111 譬喻-2
6112 諸佛史
6113 所行藏
6114 本生-1
6115 本生-2
6116 大義釋
6117 小義釋
6118 無礙解道
6119 導論
6120 彌蘭王問
6121 藏釋
6201 小誦義注
6202 法句義注-1
6203 法句義注-2
6204 自說義注
6205 如是語義註
6206 經集義注-1
6207 經集義注-2
6208 天宮事義注
6209 餓鬼事義注
6210 長老偈義注-1
6211 長老偈義注-2
6212 長老尼義注
6213 譬喻義注-1
6214 譬喻義注-2
6215 諸佛史義注
6216 所行藏義注
6217 本生義注-1
6218 本生義注-2
6219 本生義注-3
6220 本生義注-4
6221 本生義注-5
6222 本生義注-6
6223 本生義注-7
6224 大義釋義注
6225 小義釋義注
6226 無礙解道義注-1
6227 無礙解道義注-2
6228 導論義注
6301 導論複註
6302 導論明解
7101 法集論
7102 分別論
7103 界論
7104 人施設論
7105 論事
7106 雙論-1
7107 雙論-2
7108 雙論-3
7109 發趣論-1
7110 發趣論-2
7111 發趣論-3
7112 發趣論-4
7113 發趣論-5
7201 法集論義註
7202 分別論義註(迷惑冰消)
7203 五部論義註
7301 法集論根本複註
7302 分別論根本複註
7303 五論根本複註
7304 法集論複註
7305 五論複註
7306 阿毘達摩入門
7307 攝阿毘達磨義論
7308 阿毘達摩入門古複註
7309 阿毘達摩論母

English
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon PaliCommentairesSous-commentairesAutres
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-KanonKommentareSubkommentareSonstige
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैननकमेंट्रीउप-टिप्पणियाँअन्य
1101 पाराजिक पाळि
1102 पाचित्तिय पाळि
1103 महावग्ग पाळि (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळि
1105 परिवार पाळि
1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1
1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-1
1302 सारत्थदीपनी टीका-2
1303 सारत्थदीपनी टीका-3
1401 द्वेमातिकापाळि
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-1
1405 विमतिविनोदनी टीका-2
1406 विनयालंकार टीका-1
1407 विनयालंकार टीका-2
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-1
1411 विनयविनिच्छय टीका-2
1412 पाचित्यादियोजनापाळि
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-1
8402 विसुद्धिमग्ग-2
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवन्दना
8421 कमलाञ्जलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगन्थवंस
8427 सासनवंस
8426 महावंस
8429 मोग्गल्लानब्याकरणं
8428 कच्चायनब्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपञ्चिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमञ्जरी
8445 धम्मनीति
8444 महारहनीति
8441 लोकनीति
8442 सुत्तन्तनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8450 चाणक्यनीति
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8451 रसवाहिनी
8452 सीमविसोधनीपाठ
8453 वेस्सन्तरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमञ्जरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिन्दुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा
8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि
2102 महावग्ग पाळि (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळि
2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1
2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि
3102 मज्झिमपण्णास पाळि
3103 उपरिपण्णास पाळि
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि
4102 निदानवग्ग पाळि
4103 खन्धवग्ग पाळि
4104 सळायतनवग्ग पाळि
4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खन्धवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि
5102 दुकनिपात पाळि
5103 तिकनिपात पाळि
5104 चतुक्कनिपात पाळि
5105 पञ्चकनिपात पाळि
5106 छक्कनिपात पाळि
5107 सत्तकनिपात पाळि
5108 अट्ठकादिनिपात पाळि
5109 नवकनिपात पाळि
5110 दसकनिपात पाळि
5111 एकादसकनिपात पाळि
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि
6102 धम्मपद पाळि
6103 उदान पाळि
6104 इतिवुत्तक पाळि
6105 सुत्तनिपात पाळि
6106 विमानवत्थु पाळि
6107 पेतवत्थु पाळि
6108 थेरगाथा पाळि
6109 थेरीगाथा पाळि
6110 अपदान पाळि-1
6111 अपदान पाळि-2
6112 बुद्धवंस पाळि
6113 चरियापिटक पाळि
6114 जातक पाळि-1
6115 जातक पाळि-2
6116 महानिद्देस पाळि
6117 चूळनिद्देस पाळि
6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि
6119 नेत्तिप्पकरण पाळि
6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि
6121 पेटकोपदेस पाळि
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-1
6203 धम्मपद अट्ठकथा-2
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-1
6214 अपदान अट्ठकथा-2
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-1
6218 जातक अट्ठकथा-2
6219 जातक अट्ठकथा-3
6220 जातक अट्ठकथा-4
6221 जातक अट्ठकथा-5
6222 जातक अट्ठकथा-6
6223 जातक अट्ठकथा-7
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1
6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि
7102 विभङ्ग पाळि
7103 धातुकथा पाळि
7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि
7105 कथावत्थु पाळि
7106 यमक पाळि-1
7107 यमक पाळि-2
7108 यमक पाळि-3
7109 पट्ठान पाळि-1
7110 पट्ठान पाळि-2
7111 पट्ठान पाळि-3
7112 पट्ठान पाळि-4
7113 पट्ठान पाळि-5
7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका
7302 विभङ्ग-मूलटीका
7303 पञ्चपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका
7305 पञ्चपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon PaliKomentarSub-komentarLainnya
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典註釈書副註釈書その他
1101 パーラージカ・パーリ
1102 パーチッティヤ・パーリ
1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ)
1104 チューラヴァッガ・パーリ
1105 パリヴァーラ・パーリ
1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1
1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2
1203 パーチッティヤ・アッタカター
1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ)
1205 チューラヴァッガ・アッタカター
1206 パリヴァーラ・アッタカター
1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1
1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2
1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3
1401 ドヴェマーティカー・パーリ
1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター
1403 ヴァジラブッディ・ティーカー
1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1
1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2
1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1
1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2
1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー
1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ
1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1
1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2
1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ
1413 クッダシッカー-ムーラシッカー

8401 ヴィスッディマッガ-1
8402 ヴィスッディマッガ-2
8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1
8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2
8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター

8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ)
8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ)
8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ)
8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ)
8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ)
8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ)
8412 アッタカター(プ・ヴィ)
8413 ニルッティディーパニー
8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ
8415 アヌディーパニーパータ
8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ
8417 ナマッカラ・ティーカー
8418 マハーパナーマ・パータ
8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター
8420 スタヴァンダナー
8421 カマラーニャジャリ
8422 ジナランカーラ
8423 パッジャマドゥ
8424 ブッダグナガーター・ヴァリー
8425 チューラガンタヴァンサ
8427 サーサナヴァンサ
8426 マハーヴァンサ
8429 モッガラーナ・ビャーカラナン
8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン
8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー)
8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー)
8432 パダルーパシッディ
8433 モッガラーナ・パンチカー
8434 パヨーガシッディ・パータ
8435 ヴットーダヤ・パータ
8436 アビダーナッパディーピカー・パータ
8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー
8438 スボーダーランカーラ・パータ
8439 スボーダーランカーラ・ティーカー
8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ
8446 カヴィダッパナニーティ
8447 ニーティマンジャリー
8445 ダンマニーティ
8444 マハーラハニーティ
8441 ローカニーティ
8442 スタンタニーティ
8443 スーラッサティニーティ
8450 チャーナキャニーティ
8448 ナラダッカディーパニー
8449 チャトゥラーラッカディーパニー
8451 ラサヴァーヒニー
8452 シーマヴィソーダニー・パータ
8453 ヴェッサンタラ・ギーティ
8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー
8455 トゥーパヴァンサ
8456 ダーターヴァンサ
8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー
8458 ダートゥヴァンサ
8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ
8460 ジナチャリタヤ
8461 ジナヴァンサディーパン
8462 テーラカターガーター
8463 ミリダ・ティーカー
8464 パダマンジャリー
8465 パダサーダナン
8466 サッダビンドゥパカラナン
8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー
8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ
2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ)
2103 パーティカワッガ・パーリ
2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター
2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ)
2203 パーティカワッガ・アッタカター
2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー
2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ)
2303 パーティカワッガ・ティーカー
2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1
2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ
3102 マッジマパンナーサ・パーリ
3103 ウパリパンナーサ・パーリ
3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1
3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2
3203 マッジマパンナーサ・アッタカター
3204 ウパリパンナーサ・アッタカター
3301 ムーラパンナーサ・ティーカー
3302 マッジマパンナーサ・ティーカー
3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ
4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ
4103 カンダ・ワッガ・パーリ
4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ
4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ)
4201 サガーター・ワッガ・アッタカター
4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター
4203 カンダ・ワッガ・アッタカター
4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター
4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ)
4301 サガーター・ワッガ・ティーカー
4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー
4303 カンダ・ワッガ・ティーカー
4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー
4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ)
5101 エーカカニパータ・パーリ
5102 ドゥカニパータ・パーリ
5103 ティカニパータ・パーリ
5104 チャトゥッカニパータ・パーリ
5105 パンチャカニパータ・パーリ
5106 チャッカニパータ・パーリ
5107 サッタカニパータ・パーリ
5108 アッタカーディニパータ・パーリ
5109 ナヴァカニパータ・パーリ
5110 ダサカニパータ・パーリ
5111 エーカーダサカニパータ・パーリ
5201 エーカカニパータ・アッタカター
5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター
5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター
5204 アッタカーディニパータ・アッタカター
5301 エーカカニパータ・ティーカー
5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー
5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー
5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ
6102 ダンマパダ・パーリ
6103 ウダーナ・パーリ
6104 イティヴッタカ・パーリ
6105 スッタニパータ・パーリ
6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ
6107 ペーヴァットゥ・パーリ
6108 テーラガーター・パーリ
6109 テーリーガーター・パーリ
6110 アパダーナ・パーリ-1
6111 アパダーナ・パーリ-2
6112 ブッダヴァンサ・パーリ
6113 チャリヤーピタカ・パーリ
6114 ジャータカ・パーリ-1
6115 ジャータカ・パーリ-2
6116 マハーニッデーサ・パーリ
6117 チューラニッデーサ・パーリ
6118 パティサンビダーマッガ・パーリ
6119 ネッティッパカラナ・パーリ
6120 ミリンダパンハ・パーリ
6121 ペータコーパデーサ・パーリ
6201 クッダカパータ・アッタカター
6202 ダンマパダ・アッタカター-1
6203 ダンマパダ・アッタカター-2
6204 ウダーナ・アッタカター
6205 イティヴッタカ・アッタカター
6206 スッタニパータ・アッタカター-1
6207 スッタニパータ・アッタカター-2
6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター
6209 ペータヴァットゥ・アッタカター
6210 テーラガーター・アッタカター-1
6211 テーラガーター・アッタカター-2
6212 テーリーガーター・アッタカター
6213 アパダーナ・アッタカター-1
6214 アパダーナ・アッタカター-2
6215 ブッダヴァンサ・アッタカター
6216 チャリヤーピタカ・アッタカター
6217 ジャータカ・アッタカター-1
6218 ジャータカ・アッタカター-2
6219 ジャータカ・アッタカター-3
6220 ジャータカ・アッタカター-4
6221 ジャータカ・アッタカター-5
6222 ジャータカ・アッタカター-6
6223 ジャータカ・アッタカター-7
6224 マハーニッデーサ・アッタカター
6225 チューラニッデーサ・アッタカター
6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1
6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2
6228 ネッティッパカラナ・アッタカター
6301 ネッティッパカラナ・ティーカー
6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ
7102 ヴィバンガ・パーリ
7103 ダートゥカター・パーリ
7104 プッガラパンニャッティ・パーリ
7105 カター・ヴァットゥ・パーリ
7106 ヤマカ・パーリ-1
7107 ヤマカ・パーリ-2
7108 ヤマカ・パーリ-3
7109 パッターナ・パーリ-1
7110 パッターナ・パーリ-2
7111 パッターナ・パーリ-3
7112 パッターナ・パーリ-4
7113 パッターナ・パーリ-5
7201 ダンマサンガニ・アッタカター
7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター
7203 パンチャパカラナ・アッタカター
7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー
7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー
7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー
7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー
7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー
7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード
7307 アビダンマッタ・サンガホ
7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー
7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលីអដ្ឋកថាដីកាផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ
1102 បាចិត្តិយបាឡិ
1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ)
1104 ចូឡវគ្គបាឡិ
1105 បរិវារបាឡិ
1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១
1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២
1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា
1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ)
1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា
1206 បរិវារអដ្ឋកថា
1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១
1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២
1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣
1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ
1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា
1403 វជិរពុទ្ធិដីកា
1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១
1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២
1406 វិនយាលង្ការដីកា-១
1407 វិនយាលង្ការដីកា-២
1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា
1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ
1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១
1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២
1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ
1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា

8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១
8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២
8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១
8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២
8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា

8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ)
8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ)
8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ)
8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ)
8410 វិនយបិដក (បុ-វិ)
8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ)
8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ)
8413 និរុត្តិទីបនី
8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ
8415 អនុទីបនីបាឋ
8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ
8417 នមក្ការដីកា
8418 មហាបណាមបាឋ
8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា
8420 សុតវន្ទនា
8421 កមលាញ្ជលិ
8422 ជិនាលង្ការ
8423 បជ្ជមធុ
8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី
8425 ចូឡគន្ថវង្ស
8427 សាសនវង្ស
8426 មហាវង្ស
8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ
8428 កច្ចាយនព្យាករណំ
8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា)
8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា)
8432 បទរូបសិទ្ធិ
8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា
8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ
8435 វុត្តោទយបាឋ
8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ
8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា
8438 សុពោធាលង្ការបាឋ
8439 សុពោធាលង្ការដីកា
8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ
8446 កវិទប្បណនីតិ
8447 នីតិមញ្ជរី
8445 ធម្មនីតិ
8444 មហារហនីតិ
8441 លោកនីតិ
8442 សុត្តន្តនីតិ
8443 សូរស្សតិនីតិ
8450 ចាណក្យនីតិ
8448 នរទក្ខទីបនី
8449 ចតុរារក្ខទីបនី
8451 រសវាហិនី
8452 សីមវិសោធនីបាឋ
8453 វេស្សន្តរគីតិ
8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា
8455 ថូបវង្ស
8456 ទាឋាវង្ស
8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា
8458 ធាតុវង្ស
8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស
8460 ជិនចរិតយ
8461 ជិនវង្សទីបំ
8462 តេលកដាហគាថា
8463 មិលិទដីកា
8464 បទមញ្ជរី
8465 បទសាធនំ
8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ
8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា
8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ
2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ)
2103 បាថិកវគ្គបាឡិ
2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ)
2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា
2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា
2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ)
2303 បាថិកវគ្គដីកា
2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១
2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ
3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ
3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ
3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១
3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២
3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3301 មូលបណ្ណាសដីកា
3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា
3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ
4102 និទានវគ្គបាឡិ
4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ
4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ
4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)
4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា
4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា
4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា
4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)
4301 សគាថាវគ្គដីកា
4302 និទានវគ្គដីកា
4303 ខន្ធវគ្គដីកា
4304 សឡាយតនវគ្គដីកា
4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ
5102 ទុកនិបាតបាឡិ
5103 តិកនិបាតបាឡិ
5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ
5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ
5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ
5107 សត្តកនិបាតបាឡិ
5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ
5109 នវកនិបាតបាឡិ
5110 ទសកនិបាតបាឡិ
5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ
5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា
5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា
5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា
5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា
5301 ឯកកនិបាតដីកា
5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា
5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា
5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ
6102 ធម្មបទបាឡិ
6103 ឧទានបាឡិ
6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ
6105 សុត្តនិបាតបាឡិ
6106 វិមានវត្ថុបាឡិ
6107 បេតវត្ថុបាឡិ
6108 ថេរគាថាបាឡិ
6109 ថេរីគាថាបាឡិ
6110 អបទានបាឡិ-១
6111 អបទានបាឡិ-២
6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ
6113 ចរិយាបិដកបាឡិ
6114 ជាតកបាឡិ-១
6115 ជាតកបាឡិ-២
6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ
6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ
6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ
6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ
6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ
6121 បេដកោបទេសបាឡិ
6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា
6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១
6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២
6204 ឧទានអដ្ឋកថា
6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា
6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១
6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២
6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា
6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា
6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១
6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២
6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា
6213 អបទានអដ្ឋកថា-១
6214 អបទានអដ្ឋកថា-២
6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា
6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា
6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១
6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២
6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣
6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤
6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥
6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦
6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧
6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១
6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២
6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា
6301 នេត្តិប្បករណដីកា
6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ
7102 វិភង្គបាឡិ
7103 ធាតុកថាបាឡិ
7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ
7105 កថាវត្ថុបាឡិ
7106 យមកបាឡិ-១
7107 យមកបាឡិ-២
7108 យមកបាឡិ-៣
7109 បដ្ឋានបាឡិ-១
7110 បដ្ឋានបាឡិ-២
7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣
7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤
7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥
7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា
7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា
7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា
7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា
7302 វិភង្គ-មូលដីកា
7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា
7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា
7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា
7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ
7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ
7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា
7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경주석서부주석서기타
1101 빠라지카 빨리
1102 빠찟띠야 빨리
1103 마하왁가 빨리 (비나야)
1104 출라왁가 빨리
1105 빠리와라 빨리
1201 빠라지까깐다 앗타카타-1
1202 빠라지까깐다 앗타카타-2
1203 빠찟띠야 앗타카타
1204 마하왁가 앗타카타 (비나야)
1205 출라왁가 앗타카타
1206 빠리와라 앗타카타
1301 사랏타디빠니 띠까-1
1302 사랏타디빠니 띠까-2
1303 사랏타디빠니 띠까-3
1401 드베마띠까빨리
1402 위나야상가하 앗타카타
1403 와지라붓디 띠까
1404 위마띠위노다니 띠까-1
1405 위마띠위노다니 띠까-2
1406 위나야랑까라 띠까-1
1407 위나야랑까라 띠까-2
1408 깡카위따라니뿌라나 띠까
1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야
1410 위나야위닛차야 띠까-1
1411 위나야위닛차야 띠까-2
1412 빠찟땨디요자나빨리
1413 쿳닷시카-물라시카

8401 위숟디막가-1
8402 위숟디막가-2
8403 위숟디막가-마하띠까-1
8404 위숟디막가-마하띠까-2
8405 위숟디막가 니다나까타

8406 디가니까야 (뿌-위)
8407 맛지마니까야 (뿌-위)
8408 삼윳따니까야 (뿌-위)
8409 앙굳따라니까야 (뿌-위)
8410 위나야삐따까 (뿌-위)
8411 아비담마삐따까 (뿌-위)
8412 앗타카타 (뿌-위)
8413 니룻띠디빠니
8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타
8415 아누디빠니빠타
8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타
8417 나막까라띠까
8418 마하빠나마빠타
8419 락카나또 붓다토마나가타
8420 수타완다나
8421 까말란자리
8422 지나랑까라
8423 빳자마두
8424 붓다구나가타왈리
8425 출라간타왕사
8427 사사나왕사
8426 마하왕사
8429 목갈라나뱌까라낭
8428 깟차야나뱌까라낭
8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라)
8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라)
8432 빠다루빠싣디
8433 목갈라나빤찌까
8434 빠요가싣디빠타
8435 붇또다야빠타
8436 아비다나빠디피까빠타
8437 아비다나빠디피까띠까
8438 수보다랑까라빠타
8439 수보다랑까라띠까
8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라
8446 까위닷빠나니띠
8447 니띠만자리
8445 담마니띠
8444 마하라하니띠
8441 로까니띠
8442 숫딴따니띠
8443 수랏사띠니띠
8450 짜낙야니띠
8448 나라닥카디빠니
8449 짜뚜라락카디빠니
8451 라사와히니
8452 시마위소다니빠타
8453 웨산따라기띠
8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까
8455 투빠왕사
8456 다타왕사
8457 다두빠타윌라시니야
8458 다두왕사
8459 핟타와나갈라위하라왕사
8460 지나짜리따야
8461 지나왕사디빵
8462 떼라까타하가타
8463 밀리다띠까
8464 빠다만자리
8465 빠다사다낭
8466 삿다빈두빠까라낭
8467 깟차야나다두만주사
8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리
2102 마하왁가 빨리 (디가)
2103 빠티까왁가 빨리
2201 실락칸다왁가 앗타카타
2202 마하왁가 앗타카타 (디가)
2203 빠티까왁가 앗타카타
2301 실락칸다왁가 띠까
2302 마하왁가 띠까 (디가)
2303 빠티까왁가 띠까
2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1
2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리
3102 맛지마빤나사 빨리
3103 우빠리빤나사 빨리
3201 물라빤나사 앗타카타-1
3202 물라빤나사 앗타카타-2
3203 맛지마빤나사 앗타카타
3204 우빠리빤나사 앗타카타
3301 물라빤나사 띠까
3302 맛지마빤나사 띠까
3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리
4102 니다나왁가 빨리
4103 칸다왁가 빨리
4104 살라야따나왁가 빨리
4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)
4201 사가타왁가 앗타카타
4202 니다나왁가 앗타카타
4203 칸다왁가 앗타카타
4204 살라야따나왁가 앗타카타
4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)
4301 사가타왁가 띠까
4302 니다나왁가 띠까
4303 칸다왁가 띠까
4304 살라야따나왁가 띠까
4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리
5102 두까니빠따 빨리
5103 띠까니빠따 빨리
5104 짜뚝까니빠따 빨리
5105 빤짜까니빠따 빨리
5106 착까니빠따 빨리
5107 삿따까니빠따 빨리
5108 앗타까디니빠따 빨리
5109 나와까니빠따 빨리
5110 다사까니빠따 빨리
5111 에까다사까니빠따 빨리
5201 에까까니빠따 앗타카타
5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타
5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타
5204 앗타까디니빠따 앗타카타
5301 에까까니빠따 띠까
5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까
5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까
5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리
6102 담마빠다 빨리
6103 우다나 빨리
6104 이띠웃따까 빨리
6105 숫따니빠따 빨리
6106 위마나왓투 빨리
6107 베따왓투 빨리
6108 테라가타 빨리
6109 테리가타 빨리
6110 아빠다나 빨리-1
6111 아빠다나 빨리-2
6112 붓다왕사 빨리
6113 짜리야삐따까 빨리
6114 자따까 빨리-1
6115 자따까 빨리-2
6116 마하닷데사 빨리
6117 출라닷데사 빨리
6118 빠티삼비다막가 빨리
6119 넷띠빠까라나 빨리
6120 밀린다빤하 빨리
6121 뻬따꼬빠데사 빨리
6201 쿳닥까빠타 앗타카타
6202 담마빠다 앗타카타-1
6203 담마빠다 앗타카타-2
6204 우다나 앗타카타
6205 이띠웃따까 앗타카타
6206 숫따니빠따 앗타카타-1
6207 숫따니빠따 앗타카타-2
6208 위마나왓투 앗타카타
6209 베따왓투 앗타카타
6210 테라가타 앗타카타-1
6211 테라가타 앗타카타-2
6212 테리가타 앗타카타
6213 아빠다나 앗타카타-1
6214 아빠다나 앗타카타-2
6215 붓다왕사 앗타카타
6216 짜리야삐따까 앗타카타
6217 자따까 앗타카타-1
6218 자따까 앗타카타-2
6219 자따까 앗타카타-3
6220 자따까 앗타카타-4
6221 자따까 앗타카타-5
6222 자따까 앗타카타-6
6223 자따까 앗타카타-7
6224 마하닷데사 앗타카타
6225 출라닷데사 앗타카타
6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1
6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2
6228 넷띠빠까라나 앗타카타
6301 넷띠빠까라나 띠까
6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리
7102 위방가 빨리
7103 다뚜까타 빨리
7104 뿍갈라빤냣띠 빨리
7105 까타왓투 빨리
7106 야마까 빨리-1
7107 야마까 빨리-2
7108 야마까 빨리-3
7109 빳타나 빨리-1
7110 빳타나 빨리-2
7111 빳타나 빨리-3
7112 빳타나 빨리-4
7113 빳타나 빨리-5
7201 담마상가니 앗타카타
7202 삼모하위노다니 앗타카타
7203 빤짜빠까라나 앗타카타
7301 담마상가니-물라띠까
7302 위방가-물라띠까
7303 빤짜빠까라나-물라띠까
7304 담마상가니-아누띠까
7305 빤짜빠까라나-아누띠까
7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도
7307 아비담맛타상가호
7308 아비담마와따라-뿌라나띠까
7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີອັດຖະກະຖາຏີກາອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ
1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ
1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ)
1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ
1105 ປະລິວາລະ ປາລີ
1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1
1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2
1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ
1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ)
1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ
1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1
1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2
1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3
1401 ທເວມາຕິກາປາລີ
1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ
1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ
1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1
1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2
1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1
1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2
1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ
1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ
1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1
1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2
1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ
1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ

8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1
8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2
8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1
8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2
8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ

8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ)
8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ
8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ
8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ
8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ
8417 ນະມັກກາລະຏີກາ
8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ
8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ
8420 ສຸຕະວັນທະນາ
8421 ກະມະລາຍຈະລິ
8422 ຊິນາລັງກາລະ
8423 ປັດຊະມະທຸ
8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ
8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ
8426 ມະຫາວັງສະ
8427 ສາສະນະວັງສະ
8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ
8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ
8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ)
8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ)
8432 ປະທະຣູປະສິດທິ
8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ
8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ
8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ
8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ
8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ
8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ
8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ
8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ
8441 ໂລກະນີຕິ
8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ
8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ
8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ
8445 ທັມມະນີຕິ
8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ
8447 ນີຕິມັນຊະລີ
8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ
8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ
8450 ຈານັກຍະນີຕິ
8451 ລະສະວາຫິນີ
8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ
8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ
8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ
8455 ຖູປະວັງສະ
8456 ທາຐາວັງສະ
8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ
8458 ຘາຕຸວັງສະ
8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ
8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ
8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ
8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ
8463 ມິລິທະຏີກາ
8464 ປະທະມັນຊະລີ
8465 ປະທະສາຘະນັງ
8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ
8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ
8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ)
2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ
2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ)
2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ)
2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ
2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1
2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ
3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ
3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ
3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1
3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2
3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ
3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ
3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ
4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ
4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ
4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)
4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)
4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ
4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ
4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ
4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ
5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ
5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ
5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ
5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ
5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ
5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ
5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ
5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ
5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ
5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ
6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ
6103 ອຸທານະ ປາລີ
6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ
6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ
6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ
6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ
6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ
6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ
6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1
6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2
6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ
6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ
6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1
6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2
6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ
6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ
6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ
6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ
6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ
6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ
6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ
6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1
6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2
6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ
6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1
6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2
6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1
6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2
6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ
6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1
6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2
6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ
6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1
6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2
6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3
6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4
6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5
6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6
6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7
6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1
6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2
6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ
6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ
7102 ວິພັງຄະ ປາລີ
7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ
7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ
7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ
7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1
7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2
7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3
7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1
7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2
7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3
7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4
7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5
7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ
7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ
7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ
7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ
7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ
7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ
7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ
7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ
7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ
7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ
7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळीअट्ठकथाटीकाअन्य
1101 पाराजिक पाळी
1102 पाचित्तिय पाळी
1103 महावग्ग पाळी (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळी
1105 परिवार पाळी
1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१
1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-१
1302 सारत्थदीपनी टीका-२
1303 सारत्थदीपनी टीका-३
1401 द्वेमातिकापाळी
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-१
1405 विमतिविनोदनी टीका-२
1406 विनयालंकार टीका-१
1407 विनयालंकार टीका-२
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-१
1411 विनयविनिच्छय टीका-२
1412 पाचित्यादियोजनापाळी
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-१
8402 विसुद्धिमग्ग-२
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवंदना
8421 कमलांजलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगंथवंस
8426 महावंस
8427 सासनवंस
8428 कच्चायनव्याकरणं
8429 मोग्गल्लानव्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपंचिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार
8441 लोकनीति
8442 सुत्तंतनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8444 महारहनीति
8445 धम्मनीति
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमंजरी
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8450 चाणक्यनीति
8451 रसवाहिनी
8452 सीमाविसोधनीपाठ
8453 वेस्संतरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमंजरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिंदुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमंजुसा
8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी
2102 महावग्ग पाळी (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळी
2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खंधवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१
2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी
3102 मज्झिमपण्णास पाळी
3103 उपरिपण्णास पाळी
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी
4102 निदानवग्ग पाळी
4103 खंधवग्ग पाळी
4104 सळायतनवग्ग पाळी
4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खंधवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खंधवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी
5102 दुकनिपात पाळी
5103 तिकनिपात पाळी
5104 चतुक्कनिपात पाळी
5105 पंचकनिपात पाळी
5106 छक्कनिपात पाळी
5107 सत्तकनिपात पाळी
5108 अट्ठकादिनिपात पाळी
5109 नवकनिपात पाळी
5110 दसकनिपात पाळी
5111 एकादसकनिपात पाळी
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी
6102 धम्मपद पाळी
6103 उदान पाळी
6104 इतिवुत्तक पाळी
6105 सुत्तनिपात पाळी
6106 विमानवत्थु पाळी
6107 पेतवत्थु पाळी
6108 थेरगाथा पाळी
6109 थेरीगाथा पाळी
6110 अपदान पाळी-१
6111 अपदान पाळी-२
6112 बुद्धवंस पाळी
6113 चरियापिटक पाळी
6114 जातक पाळी-१
6115 जातक पाळी-२
6116 महानिद्देस पाळी
6117 चूळनिद्देस पाळी
6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी
6119 नेत्तिप्पकरण पाळी
6120 मिलिंदपंह पाळी
6121 पेटकोपदेस पाळी
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-१
6203 धम्मपद अट्ठकथा-२
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-१
6214 अपदान अट्ठकथा-२
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-१
6218 जातक अट्ठकथा-२
6219 जातक अट्ठकथा-३
6220 जातक अट्ठकथा-४
6221 जातक अट्ठकथा-५
6222 जातक अट्ठकथा-६
6223 जातक अट्ठकथा-७
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१
6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी
7102 विभंग पाळी
7103 धातुकथा पाळी
7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी
7105 कथावत्थु पाळी
7106 यमक पाळी-१
7107 यमक पाळी-२
7108 यमक पाळी-३
7109 पट्ठान पाळी-१
7110 पट्ठान पाळी-२
7111 पट्ठान पाळी-३
7112 पट्ठान पाळी-४
7113 पट्ठान पाळी-५
7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पंचपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसंगणी-मूलटीका
7302 विभंग-मूलटीका
7303 पंचपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसंगणी-अनुटीका
7305 पंचपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसंगहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာဋီကာအခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ
1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ
1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ)
1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ
1105 ပရိဝါရ ပါဠိ
1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁
1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂
1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ
1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ)
1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ
1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁
1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂
1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃
1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ
1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ
1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ
1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁
1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂
1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁
1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂
1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ
1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ
1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁
1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂
1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ
1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ

8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁
8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂
8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁
8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂
8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ

8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ)
8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ)
8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ)
8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ)
8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ)
8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ)
8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ)
8413 နိရုတ္တိဒီပနီ
8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ
8415 အနုဒီပနီပါဌ
8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ
8417 နမက္ကာရဋီကာ
8418 မဟာပဏာမပါဌ
8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ
8420 သုတဝန္ဒနာ
8421 ကမလာဉ္ဇလိ
8422 ဇိနာလင်္ကာရ
8423 ပဇ္ဇမဓု
8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ
8425 စူဠဂန္ထဝံသ
8427 သာသနဝံသ
8426 မဟာဝံသ
8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ
8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ
8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ)
8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ)
8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ
8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ
8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ
8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ
8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ
8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ
8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ
8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ
8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ
8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ
8447 နီတိမဉ္ဇရီ
8445 ဓမ္မနီတိ
8444 မဟာရဟနီတိ
8441 လောကနီတိ
8442 သုတ္တန္တနီတိ
8443 သူရဿတိနီတိ
8450 စာဏကျနီတိ
8448 နရဒက္ခဒီပနီ
8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ
8451 ရသဝါဟိနီ
8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ
8453 ဝေဿန္တရဂီတိ
8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ
8455 ထူပဝံသ
8456 ဒါဌာဝံသ
8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ
8458 ဓါတုဝံသ
8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ
8460 ဇိနစရိတယ
8461 ဇိနဝံသဒီပံ
8462 တေလကဋာဟဂါထာ
8463 မိလိဒဋီကာ
8464 ပဒမဉ္ဇရီ
8465 ပဒသာဓနံ
8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ
8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ
8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ)
2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ
2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ)
2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ)
2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ
2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁
2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁
3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂
3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ
4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)
4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)
4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ
4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ
5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ
5103 တိကနိပါတ ပါဠိ
5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ
5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ
5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ
5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ
5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ
5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ
5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ
5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ
5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ
5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ
5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ
5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ
6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ
6103 ဥဒါန ပါဠိ
6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ
6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ
6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ
6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ
6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ
6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ
6110 အပဒါန ပါဠိ-၁
6111 အပဒါန ပါဠိ-၂
6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ
6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ
6114 ဇာတက ပါဠိ-၁
6115 ဇာတက ပါဠိ-၂
6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ
6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ
6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ
6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ
6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ
6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁
6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂
6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ
6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ
6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁
6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂
6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁
6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂
6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ
6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁
6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂
6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ
6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ
6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁
6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂
6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃
6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄
6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅
6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆
6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇
6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁
6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂
6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ
6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ
6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ
7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ
7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ
7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ
7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ
7106 ယမက ပါဠိ-၁
7107 ယမက ပါဠိ-၂
7108 ယမက ပါဠိ-၃
7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁
7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂
7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃
7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄
7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅
7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ
7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ
7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ
7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ
7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ
7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ
7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ
7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ
7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော
7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ
7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
PáliAṭṭhakathāṬīkāOutro
1101 Ofensas Graves (Pārājika)
1102 Ofensas Leves (Pācittiya)
1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga)
1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga)
1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)
1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1
1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2
1203 Comentário das Ofensas Leves
1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya
1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya
1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya
1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1
1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2
1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3
1401 Texto das Duas Matrizes
1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya
1403 Subcomentário de Vajirabuddhi
1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1
1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2
1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1
1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2
1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas
1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior
1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1
1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2
1412 Texto da Aplicação das Regras
1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental

8401 Caminho da Purificação - Vol. 1
8402 Caminho da Purificação - Vol. 2
8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1
8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2
8405 História da Origem do Caminho da Purificação

8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita)
8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita)
8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita)
8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita)
8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita)
8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita)
8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita)
8413 Elucidação da Etimologia
8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo
8415 Texto do Subcomentário Elucidativo
8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições
8417 Subcomentário da Saudação
8418 Grande Texto de Saudação
8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais
8420 Saudação com Recitação
8421 Oferenda de Lótus
8422 Ornamento dos Vencedores
8423 Mel dos Versos
8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda
8425 Pequena Crônica dos Livros
8427 Crônica do Ensinamento
8426 Grande Crônica
8429 Gramática de Moggallāna
8428 Gramática de Kaccāyana
8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras
8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes
8432 Realização das Formas das Palavras
8433 Comentário de Moggallāna
8434 Texto sobre a Realização da Aplicação
8435 Texto sobre a Origem dos Versos
8436 Texto do Dicionário Iluminado
8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado
8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão
8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão
8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra
8446 Ética do Poeta
8447 Coleção de Ética
8445 Ética do Dhamma
8444 Grande Ética Secreta
8441 Ética do Mundo
8442 Ética dos Suttas
8443 Ética do Herói
8450 Ética de Cāṇakya
8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens
8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções
8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes
8452 Texto sobre a Purificação dos Limites
8453 Canto de Vessantara
8454 Explicação do Comentário de Moggallāna
8455 Crônica das Estupas
8456 Crônica da Relíquia do Dente
8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos
8458 Crônica das Relíquias
8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla
8460 História do Vencedor
8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores
8462 Versos da Panela de Óleo
8463 Subcomentário de Milinda
8464 Cacho de Flores de Palavras
8465 Realização das Palavras
8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática
8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana
8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha
2102 Grande Seção - Dīgha
2103 Seção de Pāthika - Dīgha
2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha
2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha
2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1
2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima
3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima
3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima
3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1
3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2
3203 Comentário dos Cinquenta Médios
3204 Comentário dos Cinquenta Superiores
3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais
3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios
3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta
4102 Seção das Causas - Saṃyutta
4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta
4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta
4105 Grande Seção - Saṃyutta
4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta
4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara
5102 Grupos de Dois - Aṅguttara
5103 Grupos de Três - Aṅguttara
5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara
5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara
5106 Grupos de Seis - Aṅguttara
5107 Grupos de Sete - Aṅguttara
5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara
5109 Grupos de Nove - Aṅguttara
5110 Grupos de Dez - Aṅguttara
5111 Grupos de Onze - Aṅguttara
5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.
5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha)
6102 Versos do Dhamma (Dhammapada)
6103 Exclamações Inspiradas (Udāna)
6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka)
6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta)
6106 Histórias das Mansões Celestiais
6107 Histórias dos Fantasmas
6108 Versos dos Monges Anciãos
6109 Versos das Monjas Anciãs
6110 Histórias Passadas - Vol. 1
6111 Histórias Passadas - Vol. 2
6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa)
6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka)
6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6116 Grande Exposição (Mahāniddesa)
6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa)
6118 Caminho da Discriminação Analítica
6119 O Guia (Nettippakaraṇa)
6120 As Perguntas de Milinda
6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)
6201 Comentário da Pequena Leitura
6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1
6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2
6204 Comentário do Udāna
6205 Comentário do Itivuttaka
6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1
6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2
6208 Comentário das Histórias das Mansões
6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas
6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1
6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2
6212 Comentário dos Versos das Monjas
6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1
6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2
6215 Comentário da História dos Budas
6216 Comentário do Cesto das Condutas
6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3
6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4
6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5
6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6
6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7
6224 Comentário da Grande Exposição
6225 Comentário da Pequena Exposição
6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1
6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2
6228 Comentário do Guia
6301 Subcomentário do Guia
6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī)
7102 Análise (Vibhaṅga)
7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā)
7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti)
7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu)
7106 O Livro dos Pares - Vol. 1
7107 O Livro dos Pares - Vol. 2
7108 O Livro dos Pares - Vol. 3
7109 Condições de Originação - Vol. 1
7110 Condições de Originação - Vol. 2
7111 Condições de Originação - Vol. 3
7112 Condições de Originação - Vol. 4
7113 Condições de Originação - Vol. 5
7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos
7202 Comentário que Dissipa a Confusão
7203 Comentário dos Cinco Tratados
7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos
7302 Subcomentário Principal da Análise
7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados
7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos
7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados
7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma
7307 Compêndio do Abhidhamma
7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma
7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канонКомментарииСубкомментарииДругое
1101 Параджика-пали
1102 Пачиттия-пали
1103 Махавагга-пали (Виная)
1104 Чулавагга-пали
1105 Паривара-пали
1201 Параджиканда-аттхакатха-1
1202 Параджиканда-аттхакатха-2
1203 Пачиттия-аттхакатха
1204 Махавагга-аттхакатха (Виная)
1205 Чулавагга-аттхакатха
1206 Паривара-аттхакатха
1301 Сараттхадипани-тика-1
1302 Сараттхадипани-тика-2
1303 Сараттхадипани-тика-3
1401 Двематика-пали
1402 Винаясангаха-аттхакатха
1403 Ваджирабуддхи-тика
1404 Вимативинодани-тика-1
1405 Вимативинодани-тика-2
1406 Винаяланкара-тика-1
1407 Винаяланкара-тика-2
1408 Канкхавитаранипурана-тика
1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая
1410 Винаявиниччая-тика-1
1411 Винаявиниччая-тика-2
1412 Пачиттиядийоджана-пали
1413 Кхуддасиккха-муласиккха

8401 Висуддхимагга-1
8402 Висуддхимагга-2
8403 Висуддхимагга-махатика-1
8404 Висуддхимагга-махатика-2
8405 Висуддхимагга-ниданакатха

8406 Дигханикая (пу-ви)
8407 Мадджхиманикая (пу-ви)
8408 Самъюттаникая (пу-ви)
8409 Ангуттараникая (пу-ви)
8410 Винаяпитака (пу-ви)
8411 Абхидхаммапитака (пу-ви)
8412 Аттхакатха (пу-ви)
8413 Нируттидипани
8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха
8415 Анудипанипатха
8416 Паттхануддеса дипанипатха
8417 Намаккаратика
8418 Махапанамапатха
8419 Лаккханато буддхатхоманагатха
8420 Сутавандана
8421 Камаланджали
8422 Джиналанкара
8423 Паджамадху
8424 Буддхагунагатхавали
8425 Чулагантхавамса
8427 Сасанавамса
8426 Махавамса
8429 Моггалланабьякарана
8428 Каччаянабьякарана
8430 Садданитиппакарана (падамала)
8431 Садданитиппакарана (дхатумала)
8432 Падарупасиддхи
8433 Могалланапанчика
8434 Пайогасиддхипатха
8435 Вуттодаяпатха
8436 Абхидханаппадипикапатха
8437 Абхидханаппадипикатика
8438 Субодхаланкарапатха
8439 Субодхаланкаратика
8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара
8446 Кавидаппананити
8447 Нитиманджари
8445 Дхамманити
8444 Махараханити
8441 Локанити
8442 Суттантанити
8443 Сурассатинити
8450 Чанакьянити
8448 Нарадаккхадипани
8449 Чатурараккхадипани
8451 Расавахини
8452 Симависодханипатха
8453 Вессантарагити
8454 Моггаллана вуттививаранапанчика
8455 Тхупавамса
8456 Датхавамса
8457 Дхатупатхавиласиния
8458 Дхатувамса
8459 Хаттхаванагаллавихаравамса
8460 Джиначаритая
8461 Джинавамсадипа
8462 Телакатахагатха
8463 Милидатика
8464 Падаманджари
8465 Падасадхана
8466 Саддабиндупакарана
8467 Каччаянадхатуманджуса
8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали
2102 Махавагга-пали (Дигха)
2103 Патхикавагга-пали
2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха
2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха)
2203 Патхикавагга-аттхакатха
2301 Силаккхандхавагга-тика
2302 Махавагга-тика (Дигха)
2303 Патхикавагга-тика
2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1
2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали
3102 Мадджхимапаннаса-пали
3103 Упарипаннаса-пали
3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1
3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2
3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха
3204 Упарипаннаса-аттхакатха
3301 Мулапаннаса-тика
3302 Мадджхимапаннаса-тика
3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали
4102 Ниданавагга-пали
4103 Кхандхавагга-пали
4104 Салаятанавагга-пали
4105 Махавагга-пали (Самъютта)
4201 Сагатхавагга-аттхакатха
4202 Ниданавагга-аттхакатха
4203 Кхандхавагга-аттхакатха
4204 Салаятанавагга-аттхакатха
4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)
4301 Сагатхавагга-тика
4302 Ниданавагга-тика
4303 Кхандхавагга-тика
4304 Салаятанавагга-тика
4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали
5102 Дуканипата-пали
5103 Тиканипата-пали
5104 Чатукканипата-пали
5105 Панчаканипата-пали
5106 Чхакканипата-пали
5107 Саттаканипата-пали
5108 Аттхакадинипата-пали
5109 Наваканипата-пали
5110 Дасаканипата-пали
5111 Экадасаканипата-пали
5201 Экаканипата-аттхакатха
5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха
5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха
5204 Аттхакадинипата-аттхакатха
5301 Экаканипата-тика
5302 Дука-тика-чатукканипата-тика
5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика
5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали
6102 Дхаммапада-пали
6103 Удана-пали
6104 Итивуттака-пали
6105 Суттанипата-пали
6106 Виманаваттху-пали
6107 Петаваттху-пали
6108 Тхерагатха-пали
6109 Тхеригатха-пали
6110 Ападана-пали-1
6111 Ападана-пали-2
6112 Буддхавамса-пали
6113 Чарияпитака-пали
6114 Джатака-пали-1
6115 Джатака-пали-2
6116 Маханиддеса-пали
6117 Чуланиддеса-пали
6118 Патисамбхидамагга-пали
6119 Неттиппакарана-пали
6120 Милиндапаньха-пали
6121 Петакопадеса-пали
6201 Кхуддакапатха-аттхакатха
6202 Дхаммапада-аттхакатха-1
6203 Дхаммапада-аттхакатха-2
6204 Удана-аттхакатха
6205 Итивуттака-аттхакатха
6206 Суттанипата-аттхакатха-1
6207 Суттанипата-аттхакатха-2
6208 Виманаваттху-аттхакатха
6209 Петаваттху-аттхакатха
6210 Тхерагатха-аттхакатха-1
6211 Тхерагатха-аттхакатха-2
6212 Тхеригатха-аттхакатха
6213 Ападана-аттхакатха-1
6214 Ападана-аттхакатха-2
6215 Буддхавамса-аттхакатха
6216 Чарияпитака-аттхакатха
6217 Джатака-аттхакатха-1
6218 Джатака-аттхакатха-2
6219 Джатака-аттхакатха-3
6220 Джатака-аттхакатха-4
6221 Джатака-аттхакатха-5
6222 Джатака-аттхакатха-6
6223 Джатака-аттхакатха-7
6224 Маханиддеса-аттхакатха
6225 Чуланиддеса-аттхакатха
6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1
6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2
6228 Неттиппакарана-аттхакатха
6301 Неттиппакарана-тика
6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали
7102 Вибханга-пали
7103 Дхатукатха-пали
7104 Пуггалапаннятти-пали
7105 Катхаваттху-пали
7106 Ямака-пали-1
7107 Ямака-пали-2
7108 Ямака-пали-3
7109 Паттхана-пали-1
7110 Паттхана-пали-2
7111 Паттхана-пали-3
7112 Паттхана-пали-4
7113 Паттхана-пали-5
7201 Дхаммасангани-аттхакатха
7202 Саммохивинодани-аттхакатха
7203 Панчапакарана-аттхакатха
7301 Дхаммасангани-мулатика
7302 Вибханга-мулатика
7303 Панчапакарана-мулатика
7304 Дхаммасангани-анутика
7305 Панчапакарана-анутика
7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо
7307 Абхидхамматтхасангахо
7308 Абхидхаммаватара-пуранатика
7309 Абхидхаммаматика-пали


1

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Поклонение Ему, Благословенному, Достойному, Самосовершенно Пробужденному


Khuddakanikāye

Кхуддака-никая


Itivuttakapāḷi

Итивутакка-пали


1. Ekakanipāto

1. Книга единиц


1. Paṭhamavaggo

1. Первая глава


1. Lobhasuttaṃ

1. Сутта о жадности


1. Vuttañhetaṃ [Pg.195] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

1. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Lobhaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Откажитесь, монахи, от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения. От какого одного качества? Откажитесь, монахи, от жадности как от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena lobhena luddhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ lobhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какой жадности существа, охваченные вожделением, отправляются в несчастный удел, — эту жадность, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив её, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Первая.


2. Dosasuttaṃ

2. Сутта о злобе


2. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

2. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Dosaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Откажитесь, монахи, от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения. От какого одного качества? Откажитесь, монахи, от злобы как от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena [Pg.196] dosena duṭṭhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ dosaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какой злобы существа, охваченные злостью, отправляются в несчастный удел, — эту злобу, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив её, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Вторая.


3. Mohasuttaṃ

3. Сутта о заблуждении


3. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

3. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Mohaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Откажитесь, монахи, от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения. От какого одного качества? Откажитесь, монахи, от заблуждения как от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena mohena mūḷhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ mohaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какой заблуждения существа, пребывающие в ослеплении, отправляются в несчастный удел, — это заблуждение, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив его, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Третья.


4. Kodhasuttaṃ

4. Сутта о гневе


4. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

4. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Kodhaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Откажитесь, монахи, от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения. От какого одного качества? Откажитесь, монахи, от гнева как от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena kodhena kuddhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ kodhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какой гнева существа, охваченные гневом, отправляются в несчастный удел, — этот гнев, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив его, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Четвёртая.


5. Makkhasuttaṃ

5. Сутта о неблагодарности


5. Vuttañhetaṃ [Pg.197] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

5. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Makkhaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Откажитесь, монахи, от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения. От какого одного качества? Откажитесь, монахи, от неблагодарности как от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena makkhena makkhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ makkhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какой неблагодарности существа, ослеплённые пренебрежением, отправляются в несчастный удел, — эту неблагодарность, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив её, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Пятая.


6. Mānasuttaṃ

6. Сутта о высокомерии


6. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

6. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Mānaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Откажитесь, монахи, от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения. От какого одного качества? Откажитесь, монахи, от высокомерия как от одного качества, и я ручаюсь за ваше достижение состояния невозвращения». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena mānena mattāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ mānaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какого высокомерия существа, опьянённые гордостью, отправляются в несчастный удел, — это высокомерие, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив его, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Шестая.


7. Sabbapariññāsuttaṃ

7. Сутта о полном познании всего


7. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

7. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Sabbaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Sabbañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, не зная напрямую всего, не познав его полностью, не освободив от страсти к нему свой ум, не отбросив его, человек не способен положить конец страданию. Но, монахи, зная напрямую всё, познав его полностью, освободив от страсти к нему свой ум, отбросив его, человек способен положить конец страданию». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yo [Pg.198] sabbaṃ sabbato ñatvā, sabbatthesu na rajjati;

Sa ve sabbapariññā so, sabbadukkhamupaccagā’’ti.

«Кто познал всё во всех отношениях и не испытывает страсти ни к чему, тот поистине полностью познал всё и преодолел все страдания».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Седьмая.


8. Mānapariññāsuttaṃ

8. Сутта о полном познании высокомерия


8. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

8. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Mānaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Mānañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, не зная напрямую высокомерия, не познав его полностью, не освободив от страсти к нему свой ум, не отбросив его, человек не способен положить конец страданию. Но, монахи, зная напрямую высокомерие, познав его полностью, освободив от страсти к нему свой ум, отбросив его, человек способен положить конец страданию». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Mānupetā ayaṃ pajā, mānaganthā bhave ratā;

Mānaṃ aparijānantā, āgantāro punabbhavaṃ.

«Эти существа наделены высокомерием, связаны узами высокомерия, находят удовольствие в существовании. Не познав полностью высокомерия, они возвращаются к новому бытию.


‘‘Ye ca mānaṃ pahantvāna, vimuttā mānasaṅkhaye;

Te mānaganthābhibhuno, sabbadukkhamupaccagu’’nti.

Те же, кто отбросил высокомерие и освободился с уничтожением высокомерия, преодолели узы высокомерия и вышли за пределы всех страданий».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Восьмая.


9. Lobhapariññāsuttaṃ

9. Сутта о полном познании жадности


9. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

9. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Lobhaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Lobhañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, не зная напрямую жадности, не познав её полностью, не освободив от страсти к ней свой ум, не отбросив её, человек не способен положить конец страданию. Но, монахи, зная напрямую жадность, познав её полностью, освободив от страсти к ней свой ум, отбросив её, человек способен положить конец страданию». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena lobhena luddhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ lobhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какой жадности существа, охваченные вожделением, отправляются в несчастный удел, — эту жадность, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив её, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Девятая.


10. Dosapariññāsuttaṃ

10. Сутта о полном познании злобы


10. Vuttañhetaṃ [Pg.199] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

10. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Достойным — так я слышал:


‘‘Dosaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Dosañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, не зная напрямую злобы, не познав её полностью, не освободив от страсти к ней свой ум, не отбросив её, человек не способен положить конец страданию. Но, монахи, зная напрямую злобу, познав её полностью, освободив от страсти к ней свой ум, отбросив её, человек способен положить конец страданию». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena dosena duṭṭhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ dosaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Из-за какой злобы существа, охваченные злостью, отправляются в несчастный удел, — эту злобу, полностью познав, отбрасывают прозревающие. Отбросив её, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Десятая.


Paṭhamo vaggo niṭṭhito.

Первая глава завершена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление этой главы:


Rāgadosā atha moho, kodhamakkhā mānaṃ sabbaṃ;

Mānato rāgadosā puna dve, pakāsitā vaggamāhu paṭhamanti.

Жадность, злоба, а также заблуждение, гнев, неблагодарность, высокомерие, всё, высокомерие, и вновь дважды жадность и злоба — таковы провозглашенные сутты, составляющие первую главу.


2. Dutiyavaggo

2. Вторая глава


1. Mohapariññāsuttaṃ

1. Сутта о полном понимании заблуждения


11. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

11. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Mohaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Mohañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, тот, кто не знает непосредственно и не понимает полностью заблуждение, кто не очистил свой ум от страсти к нему и не оставил его, тот неспособен положить конец страданию. Но тот, монахи, кто непосредственно знает и полностью понимает заблуждение, кто очистил свой ум от страсти к нему и оставил его, тот способен положить конец страданию». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena mohena mūḷhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ mohaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Охваченные заблуждением, существа отправляются в несчастливую обитель. Полностью познав это заблуждение, прозревающие оставляют его. Оставив его, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Первая [сутта].


2. Kodhapariññāsuttaṃ

2. Сутта о полном понимании гнева


12. Vuttañhetaṃ [Pg.200] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

12. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Kodhaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Kodhañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, тот, кто не знает непосредственно и не понимает полностью гнев, кто не очистил свой ум от страсти к нему и не оставил его, тот неспособен положить конец страданию. Но тот, монахи, кто непосредственно знает и полностью понимает гнев, кто очистил свой ум от страсти к нему и оставил его, тот способен положить конец страданию». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena kodhena kuddhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ kodhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Охваченные гневом, существа отправляются в несчастливую обитель. Полностью познав этот гнев, прозревающие оставляют его. Оставив его, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Вторая [сутта].


3.Makkhapariññāsuttaṃ

3. Сутта о полном понимании пренебрежения


13. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

13. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Makkhaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Makkhañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, тот, кто не знает непосредственно и не понимает полностью пренебрежение, кто не очистил свой ум от страсти к нему и не оставил его, тот неспособен положить конец страданию. Но тот, монахи, кто непосредственно знает и полностью понимает пренебрежение, кто очистил свой ум от страсти к нему и оставил его, тот способен положить конец страданию». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yena makkhena makkhāse, sattā gacchanti duggatiṃ;

Taṃ makkhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;

Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.

«Охваченные пренебрежением, существа отправляются в несчастливую обитель. Полностью познав это пренебрежение, прозревающие оставляют его. Оставив его, они никогда больше не возвращаются в этот мир».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Третья [сутта].


4. Avijjānīvaraṇasuttaṃ

4. Сутта о помехе невежества


14. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

14. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekanīvaraṇampi samanupassāmi yena nīvaraṇena nivutā pajā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsaranti yathayidaṃ, bhikkhave, avijjānīvaraṇaṃ. Avijjānīvaraṇena hi, bhikkhave, nivutā pajā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsarantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, я не вижу ни одной другой помехи, из-за преграды которой существа в течение долгого времени спешили бы и скитались бы [в сансаре] так, как из-за этой помехи невежества. Поистине, монахи, прегражденные помехой невежества, существа в течение долгого времени спешат и скитаются». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Natthañño [Pg.201] ekadhammopi, yenevaṃ nivutā pajā;

Saṃsaranti ahorattaṃ, yathā mohena āvutā.

«Нет ни одного другого качества, из-за преграды которого существа скитались бы день и ночь так, как они окутаны заблуждением.


‘‘Ye ca mohaṃ pahantvāna, tamokhandhaṃ padālayuṃ;

Na te puna saṃsaranti, hetu tesaṃ na vijjatī’’ti.

«Но те, кто, оставив заблуждение, рассеяли эту массу тьмы, больше не скитаются: причина для этого у них отсутствует».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Четвертая [сутта].


5. Taṇhāsaṃyojanasuttaṃ

5. Сутта об окове вожделения


15. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

15. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekasaṃyojanampi samanupassāmi yena saṃyojanena saṃyuttā sattā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsaranti yathayidaṃ, bhikkhave, taṇhāsaṃyojanaṃ. Taṇhāsaṃyojanena hi, bhikkhave, saṃyuttā sattā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsarantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, я не вижу ни одного другого окова, связанными которым существа в течение долгого времени спешили бы и скитались бы [в сансаре] так, как из-за этого окова вожделения. Поистине, монахи, связанные оковом вожделения, существа в течение долгого времени спешат и скитаются». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ;

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.

«Человек, чьим спутником является вожделение, скитаясь в течение долгого времени, переходя из этого состояния бытия в иное, не может выйти за пределы сансары.


‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ;

Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.

«Осознав эту опасность — что вожделение есть источник страдания, — пусть монах странствует свободным от вожделения, без цепляния, осознанным».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Пятая [сутта].


6. Paṭhamasekhasuttaṃ

6. Первая сутта об ученике


16. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

16. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Sekhassa, bhikkhave, bhikkhuno appattamānasassa anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānassa viharato ajjhattikaṃ aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bahūpakāraṃ yathayidaṃ, bhikkhave, yoniso manasikāro. Yoniso, bhikkhave, bhikkhu manasi karonto akusalaṃ pajahati[Pg.202], kusalaṃ bhāvetī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, для монаха-ученика, который еще не достиг плода арахантства, но пребывает в стремлении к непревзойденной безопасности от оков, я не вижу ни одного другого внутреннего фактора, который был бы столь же полезен, как надлежащее внимание. Монахи, монах, применяющий надлежащее внимание, оставляет неблагое и взращивает благое». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yoniso manasikāro, dhammo sekhassa bhikkhuno;

Natthañño evaṃ bahukāro, uttamatthassa pattiyā;

Yoniso padahaṃ bhikkhu, khayaṃ dukkhassa pāpuṇe’’ti.

«Надлежащее внимание — это качество для монаха-ученика. Нет никакого другого качества, столь же полезного для достижения высшей цели. Прилагая усилия с надлежащим вниманием, монах может достичь прекращения страдания».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Шестая [сутта].


7. Dutiyasekhasuttaṃ

7. Вторая сутта об ученике


17. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

17. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Sekhassa, bhikkhave, bhikkhuno appattamānasassa anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānassa viharato bāhiraṃ aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bahūpakāraṃ yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamitto, bhikkhave, bhikkhu akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāvetī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, для монаха-ученика, который еще не достиг плода арахантства, но пребывает в стремлении к непревзойденной безопасности от оков, я не вижу ни одного другого внешнего фактора, который был бы столь же полезен, как хорошая дружба. Монахи, монах, имеющий хорошего друга, оставляет неблагое и взращивает благое». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Kalyāṇamitto yo bhikkhu, sappatisso sagāravo;

Karaṃ mittānaṃ vacanaṃ, sampajāno patissato;

Pāpuṇe anupubbena, sabbasaṃyojanakkhaya’’nti.

«Монах, имеющий хорошего друга, послушный и почтительный, следующий советам своих друзей, бдительный и осознанный, может постепенно достичь уничтожения всех оков».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Седьмая [сутта].


8. Saṅghabhedasuttaṃ

8. Сутта о расколе Сангхи


18. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

18. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Ekadhammo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamo ekadhammo? Saṅghabhedo. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ bhaṇḍanāni ceva honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajanā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hotī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, когда одно качество возникает в мире, оно возникает во вред многим людям, к несчастью многих людей, к погибели, вреду и страданию многих существ, как божеств, так и людей. Какое это одно качество? Раскол Сангхи. Поистине, монахи, когда Сангха расколота, происходят взаимные ссоры, взаимные оскорбления, взаимные нападки и взаимное отвержение. Тогда неверующие не обретают веру, а у некоторых из верующих происходит изменение [в худшую сторону]». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Āpāyiko [Pg.203] nerayiko, kappaṭṭho saṅghabhedako;

Vaggārāmo adhammaṭṭho, yogakkhemā padhaṃsati ;

Saṅghaṃ samaggaṃ bhetvāna, kappaṃ nirayamhi paccatī’’ti.

«Тот, кто раскалывает Сангху, обречен на пребывание в несчастливых мирах, в аду, в течение целой кальпы. Находя радость в разделении, укорененный в беззаконии, он лишается безопасности от оков. Расколов сплоченную Сангху, он томится в аду целую кальпу».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Восьмая [сутта].


9. Saṅghasāmaggīsuttaṃ

9. Сутта о согласии в Сангхе


19. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

19. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Ekadhammo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekadhammo? Saṅghasāmaggī. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ bhaṇḍanāni honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajanā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hotī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, когда одно качество возникает в мире, оно возникает на благо многим людям, к счастью многих людей, к пользе, благу и счастью многих существ, как божеств, так и людей. Какое это одно качество? Согласие в Сангхе. Поистине, монахи, когда Сангха едина, не происходит взаимных ссор, взаимных оскорблений, взаимных нападок и взаимного отвержение. Тогда неверующие обретают веру, а у верующих вера еще больше возрастает». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sukhā saṅghassa sāmaggī, samaggānañcanuggaho;

Samaggarato dhammaṭṭho, yogakkhemā na dhaṃsati;

Saṅghaṃ samaggaṃ katvāna, kappaṃ saggamhi modatī’’ti.

«Благословенно согласие в Сангхе, и поддержка тех, кто пребывает в согласии, приносит счастье. Находящий радость в согласии, укорененный в Дхамме, не лишается безопасности от оков. Объединив расколотую Сангху, он радуется на небесах целую кальпу».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Девятая [сутта].


10. Paduṭṭhacittasuttaṃ

10. Сутта об озлобленном уме


20. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

20. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ paduṭṭhacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘imamhi cāyaṃ samaye puggalo kālaṅkareyya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa, bhikkhave, paduṭṭhaṃ. Cetopadosahetu kho pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Здесь, монахи, охватив своим умом ум некоего человека с озлобленным умом, я знаю: „Если бы этот человек умер в это время, он оказался бы в аду, словно сброшенный туда“. Почему так? Поистине, монахи, его ум озлоблен. Из-за озлобленности ума некоторые существа в этом мире после распада тела, после смерти, перерождаются в несчастливых мирах, в дурной обители, в погибели, в аду». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Paduṭṭhacittaṃ [Pg.204] ñatvāna, ekaccaṃ idha puggalaṃ;

Etamatthañca byākāsi, buddho bhikkhūna santike.

«Узнав о некоем человеке здесь, чей ум озлоблен, Будда разъяснил этот смысл в присутствии монахов:


‘‘Imamhi cāyaṃ samaye, kālaṃ kayirātha puggalo;

Nirayaṃ upapajjeyya, cittaṃ hissa padūsitaṃ.

„Если бы этот человек умер в это время, он переродился бы в аду, ибо его ум осквернен.


‘‘Yathā haritvā nikkhipeyya, evameva tathāvidho;

Cetopadosahetu hi, sattā gacchanti duggati’’nti.

„Подобно тому, как сбрасывают принесенную ношу, так и он [оказывается там]. Поистине, из-за озлобленности ума существа отправляются в несчастливую обитель“».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Десятая [сутта].


Dutiyo vaggo niṭṭhito.

Вторая варга завершена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление этой [варги]:


Moho kodho atha makkho, vijjā taṇhā sekhaduve ca;

Bhedo sāmaggipuggalo, vaggamāhu dutiyanti vuccatīti.

«Заблуждение, гнев, а также пренебрежение, невежество, вожделение, две об ученике, раскол, согласие и человек — так называют эту вторую варгу».


3. Tatiyavaggo

3. Третья варга


1. Pasannacittasuttaṃ

1. Сутта об умиротворенном уме


21. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

21. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ pasannacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘imamhi cāyaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa, bhikkhave, pasannaṃ. Cetopasādahetu kho pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Здесь, монахи, я постигаю своим умом ум некоего человека с чистым разумом: „Если бы этот человек скончался в это время, он перенёсся бы в небесный мир, словно туда доставленный и положенный“. По какой причине? Ибо его разум, монахи, чист. Именно по причине чистоты разума некоторые существа здесь, после распада тела, после смерти, возрождаются в счастливом уделе, в небесном мире». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Pasannacittaṃ ñatvāna, ekaccaṃ idha puggalaṃ;

Etamatthañca byākāsi, buddho bhikkhūna santike.

«Познав некоего человека здесь с чистым разумом, Будда разъяснил это значение в присутствии монахов:


‘‘Imamhi [Pg.205] cāyaṃ samaye, kālaṃ kayirātha puggalo;

Sugatiṃ upapajjeyya, cittaṃ hissa pasāditaṃ.

„Если бы этот человек скончался в это время, он возродился бы в счастливом уделе, ибо его разум очищен.


‘‘Yathā haritvā nikkhipeyya, evameva tathāvidho;

Cetopasādahetu hi, sattā gacchanti suggati’’nti.

Как если бы кто-то принёс и положил ношу, точно так же и этот человек оказывается на небесах. Ведь именно по причине чистоты разума существа отправляются в счастливый удел“».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Первое.


2. Mettasuttaṃ

2. Метта-сутта (Сутта о дружелюбии)


22. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

22. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Mā, bhikkhave, puññānaṃ bhāyittha. Sukhassetaṃ, bhikkhave, adhivacanaṃ iṭṭhassa kantassa piyassa manāpassa yadidaṃ puññāni. Abhijānāmi kho panāhaṃ, bhikkhave, dīgharattaṃ katānaṃ puññānaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ piyaṃ manāpaṃ vipākaṃ paccanubhūtaṃ. Satta vassāni mettacittaṃ bhāvetvā satta saṃvaṭṭavivaṭṭakappe nayimaṃ lokaṃ punarāgamāsiṃ. Saṃvaṭṭamāne sudaṃ, bhikkhave, kappe ābhassarūpago homi; vivaṭṭamāne kappe suññaṃ brahmavimānaṃ upapajjāmi.

«Не бойтесь, монахи, заслуг. Ведь „заслуги“ — это синоним счастья, желанного, приятного, любимого и восхитительного. Я доподлинно знаю, монахи, что долгое время испытывал желанные, приятные, любимые и восхитительные плоды заслуг, совершённых в течение долгого времени. Развивая разум, исполненный дружелюбия (метты), в течение семи лет, я не возвращался в этот мир на протяжении семи циклов сжатия и расширения вселенной. Когда вселенная сжималась, монахи, я рождался в мире Абхассара; когда вселенная расширялась, я рождался в пустой обители Брахмы.


‘‘Tatra sudaṃ, bhikkhave, brahmā homi mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī. Chattiṃsakkhattuṃ kho panāhaṃ, bhikkhave, sakko ahosiṃ devānamindo; anekasatakkhattuṃ rājā ahosiṃ cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Ko pana vādo padesarajjassa!

Там, монахи, я был Брахмой, Великим Брахмой, победителем, непобеждённым, всевидящим, верховным владыкой. Тридцать шесть раз, монахи, я был Саккой, владыкой богов; много сотен раз я был царем-чакравартином, праведным правителем, царем Дхаммы, властелином четырёх сторон света, победителем, укрепившим безопасность своей страны, наделённым семью сокровищами. Что уж говорить о правлении отдельным княжеством!


‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kissa nu kho me idaṃ kammassa phalaṃ, kissa kammassa vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘tiṇṇaṃ kho me idaṃ kammānaṃ phalaṃ, tiṇṇaṃ kammānaṃ vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvoti, seyyathidaṃ – dānassa, damassa, saññamassā’’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

И тогда, монахи, у меня возникла мысль: „Плодом какого же действия, созреванием какого действия является то, что ныне я обладаю столь великим могуществом и столь великой силой?“ И тогда, монахи, у меня возникла мысль: „Это плод трёх видов действий, созревание трёх видов действий, благодаря которым ныне я обладаю столь великим могуществом и столь великой силой, а именно: щедрости (даны), самообладания (дамы) и самоограничения (саньямы)“». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Puññameva so sikkheyya, āyataggaṃ sukhudrayaṃ;

Dānañca samacariyañca, mettacittañca bhāvaye.

«Человеку следует упражняться в заслугах, приносящих долговечное и высочайшее счастье; ему следует развивать щедрость, праведную жизнь и разум, исполненный дружелюбия.


‘‘Ete [Pg.206] dhamme bhāvayitvā, tayo sukhasamuddaye ;

Abyāpajjhaṃ sukhaṃ lokaṃ, paṇḍito upapajjatī’’ti.

Развив эти три качества, приносящие счастье, мудрец рождается в счастливом мире, свободном от враждебности».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Второе.


3. Ubhayatthasuttaṃ

3. Убхаяттха-сутта (Сутта о пользе для обоих миров)


23. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

23. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhigayha tiṭṭhati – diṭṭhadhammikañceva atthaṃ samparāyikañca. Katamo ekadhammo? Appamādo kusalesu dhammesu. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhigayha tiṭṭhati – diṭṭhadhammikañceva atthaṃ samparāyikañcā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Один закон, монахи, будучи развит и взращен, охватывает и удерживает оба блага: благо в этой жизни и благо в будущей жизни. Какой один закон? Бдительность (аппамада) в благих состояниях. Именно этот один закон, монахи, будучи развит и взращен, охватывает и удерживает оба блага: благо в этой жизни и благо в будущей жизни». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Appamādaṃ pasaṃsanti, puññakiriyāsu paṇḍitā;

Appamatto ubho atthe, adhigaṇhāti paṇḍito.

«Мудрецы восхваляют бдительность в совершении заслуг; бдительный мудрец обретает оба блага:


‘‘Diṭṭhe dhamme ca yo attho, yo cattho samparāyiko;

Atthābhisamayā dhīro, paṇḍitoti pavuccatī’’ti.

благо в этой жизни и благо в будущей жизни. Благодаря постижению блага стойкий человек зовётся мудрецом».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Третье.


4. Aṭṭhipuñjasuttaṃ

4. Атхипунджа-сутта (Сутта о груде костей)


24. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

24. «У одного человека, монахи, блуждающего и скитающегося в сансаре на протяжении одной кальпы, груда костей, скелет, скопление костей были бы столь же велики, как эта гора Вепулла, если бы нашёлся тот, кто собрал бы их, и если бы собранное не разрушилось».


‘‘Ekapuggalassa, bhikkhave, kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṃ vepullo pabbatoः sace saṃhārako assa, sambhatañca na vinasseyyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Ekassekena kappena, puggalassaṭṭhisañcayo;

Siyā pabbatasamo rāsi, iti vuttaṃ mahesinā.

«Груда костей одного человека, накопленная за одну кальпу, была бы подобна горе — так изрёк Великий Мудрец.


‘‘So kho panāyaṃ akkhāto, vepullo pabbato mahā;

Uttaro gijjhakūṭassa, magadhānaṃ giribbaje.

И этой горой названа великая гора Вепулла, что высится к северу от Коршуньей вершины в Гириббадже, в стране Магадха.


‘‘Yato [Pg.207] ca ariyasaccāni, sammappaññāya passati;

Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;

Ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.

Но когда человек видит истинной мудростью Благородные Истины: страдание, происхождение страдания, преодоление страдания и Благородный Восьмеричный Путь, ведущий к успокоению страдания, —


‘‘Sa sattakkhattuṃ paramaṃ, sandhāvitvāna puggalo;

Dukkhassantakaro hoti, sabbasaṃyojanakkhayā’’ti.

то этот человек, переродившись максимум семь раз, положит конец страданию благодаря уничтожению всех оков».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Четвёртое.


5. Musāvādasuttaṃ

5. Мусавада-сутта (Сутта о ложных речах)


25. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

25. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Ekadhammaṃ atītassa, bhikkhave, purisapuggalassa nāhaṃ tassa kiñci pāpakammaṃ akaraṇīyanti vadāmi. Katamaṃ ekadhammaṃ? Yadidaṃ bhikkhave, sampajānamusāvādo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Для человека, преступившего один закон, монахи, я утверждаю, что нет такого злого дела, которое он не мог бы совершить. Какой один закон? А именно, монахи, сознательная ложь». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Ekadhammaṃ atītassa, musāvādissa jantuno;

Vitiṇṇaparalokassa, natthi pāpaṃ akāriya’’nti.

«Для человека, преступившего один закон, лживого существа, отвергшего будущий мир, нет зла, которое он не мог бы совершить».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Пятое.


6. Dānasuttaṃ

6. Дана-сутта (Сутта о даянии)


26. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

26. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Evañce, bhikkhave, sattā jāneyyuṃ dānasaṃvibhāgassa vipākaṃ yathāhaṃ jānāmi, na adatvā bhuñjeyyuṃ, na ca nesaṃ maccheramalaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭheyya. Yopi nesaṃ assa carimo ālopo carimaṃ kabaḷaṃ, tatopi na asaṃvibhajitvā bhuñjeyyuṃ, sace nesaṃ paṭiggāhakā assu. Yasmā ca kho, bhikkhave, sattā na evaṃ jānanti dānasaṃvibhāgassa vipākaṃ yathāhaṃ jānāmi, tasmā adatvā bhuñjanti, maccheramalañca nesaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Если бы существа знали плоды даяния и деления с другими так же, как знаю их я, они бы не вкушали пищу, не поделившись, и пятно скупости не овладевало бы их разумом. Даже если бы у них оставался последний кусок, последняя горсть пищи, они бы не съели его, не поделившись, если бы рядом были те, кто принимает дары. Но поскольку существа не знают плодов даяния и деления с другими так же, как знаю их я, они вкушают пищу, не делясь, и пятно скупости овладевает их разумом». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Evaṃ ce sattā jāneyyuṃ, yathāvuttaṃ mahesinā;

Vipākaṃ saṃvibhāgassa, yathā hoti mahapphalaṃ.

«Если бы существа знали, как изрёк Великий Мудрец, о плодах деления с другими, о том, сколь велик их плод,


‘‘Vineyya [Pg.208] maccheramalaṃ, vippasannena cetasā;

Dajjuṃ kālena ariyesu, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

то, отбросив пятно скупости, с чистым разумом они совершали бы даяния в надлежащее время благородным, дары которым приносят великий плод.


‘‘Annañca datvā bahuno, dakkhiṇeyyesu dakkhiṇaṃ;

Ito cutā manussattā, saggaṃ gacchanti dāyakā.

Подавая пищу многим и принося дары достойным подношений, дарители, умирая и покидая человеческое состояние, отправляются в небесный мир.


‘‘Te ca saggagatā tattha, modanti kāmakāmino;

Vipākaṃ saṃvibhāgassa, anubhonti amaccharā’’ti.

И, попав на небеса, они радуются там, наслаждаясь чувственными удовольствиями; свободные от скупости, они вкушают плоды деления с другими».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Шестое.


7. Mettābhāvanāsuttaṃ

7. Меттабхавана-сутта (Сутта о развитии дружелюбия)


27. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

27. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Yāni kānici, bhikkhave, opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. Mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.

«Какие бы то ни было, монахи, основания для совершения заслуг, ведущие к новому рождению (опадхика), все они не стоят и шестнадцатой доли освобождения разума через дружелюбие (метту). Освобождение разума через дружелюбие превосходит их, сияя, излучая свет и сверкая.


‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā sabbā tā candiyā pabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candapabhāyeva tā adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.

Подобно тому, монахи, как свет всех звёзд не стоит и шестнадцатой доли лунного света, и лунный свет превосходит их, сияя, излучая свет и сверкая, — точно так же, монахи, какие бы то ни было основания для совершения заслуг, ведущие к новому рождению, все они не стоят и шестнадцатой доли освобождения разума через дружелюбие. Освобождение разума через дружелюбие превосходит их, сияя, излучая свет и сверкая.


‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.

Подобно тому, монахи, как в последний месяц сезона дождей, осенью, когда небо чисто и свободно от облаков, солнце, поднимаясь на небосвод, разгоняет всю тьму в пространстве, сияя, излучая свет и сверкая, — точно так же, монахи, какие бы то ни было основания для совершения заслуг, ведущие к новому рождению, все они не стоят и шестнадцатой доли освобождения разума через дружелюбие. Освобождение разума через дружелюбие превосходит их, сияя, излучая свет и сверкая.


‘‘Seyyathāpi[Pg.209], bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ osadhitārakā bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati cā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Подобно тому, монахи, как в предрассветный час ночи утренняя звезда сияет, излучает свет и сверкает, — точно так же, монахи, какие бы то ни было основания для совершения заслуг, ведущие к новому рождению, все они не стоят и шестнадцатой доли освобождения разума через дружелюбие. Освобождение разума через дружелюбие превосходит их, сияя, излучая свет и сверкая». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yo ca mettaṃ bhāvayati, appamāṇaṃ paṭissato;

Tanū saṃyojanā honti, passato upadhikkhayaṃ.

«Для того, кто осознанно развивает безграничное дружелюбие, созерцая прекращение существования (упадхи), оковы ослабевают.


‘‘Ekampi ce pāṇamaduṭṭhacitto, mettāyati kusalo tena hoti;

Sabbe ca pāṇe manasānukampaṃ, pahūtamariyo pakaroti puññaṃ.

Если человек без злобы в сердце проявляет дружелюбие хотя бы к одному живому человеку, он совершает благое дело; благородный же человек, сострадая в мыслях всем живым существам, порождает обильные заслуги.


‘‘Ye sattasaṇḍaṃ pathaviṃ vijitvā, rājisayo yajamānānupariyagā;

Assamedhaṃ purisamedhaṃ, sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggaḷaṃ.

Те царственные мудрецы, которые, покорив землю, изобилующую живыми существами, обходили её, совершая жертвоприношения: ассамедху, пурисамедху, саммапасу, ваджапейю и нираггалу, —


‘‘Mettassa cittassa subhāvitassa, kalampi te nānubhavanti soḷasiṃ;

Candappabhā tāragaṇāva sabbe.

все они не стоят и шестнадцатой доли хорошо развитого дружелюбного разума, подобно тому как свет всех созвездий не сравнится с лунным светом.


‘‘Yo na hanti na ghāteti, na jināti na jāpaye;

Mettaṃso sabbabhūtesu, veraṃ tassa na kenacī’’ti.

Тот, кто сам не убивает и не заставляет убивать, не грабит и не заставляет грабить, кто делит дружелюбие со всеми живыми существами, — у того нет вражды ни с кем».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Седьмое.


Tatiyo vaggo niṭṭhito.

Третья глава завершена.


Tassuddānaṃ –

Краткое содержание главы:


Cittaṃ [Pg.210] mettaṃ ubho atthe, puñjaṃ vepullapabbataṃ;

Sampajānamusāvādo, dānañca mettabhāvanā.

Разум, дружелюбие, оба блага, груда костей на горе Вепулла, сознательная ложь, даяние и развитие дружелюбия.


Sattimāni ca suttāni, purimāni ca vīsati;

Ekadhammesu suttantā, sattavīsatisaṅgahāti.

Эти семь сутт и предыдущие двадцать составляют собрание из двадцати семи сутт о единичных законах.


Ekakanipāto niṭṭhito.

Книга единичных законов (Экака-нипата) завершена.


2. Dukanipāto

2. Книга двойных законов (Дука-нипата)


1. Paṭhamavaggo

1. Первая глава


1. Dukkhavihārasuttaṃ

1. Дуккхавихара-сутта (Сутта о пребывании в страдании)


28. (Dve [Pg.211] dhamme anukkaṭi) vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

28. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi dvīhi? Indriyesu aguttadvāratāya ca, bhojane amattaññutāya ca. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savidhātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, бхиккху, наделённый двумя качествами, пребывает в страдании в этой самой жизни — с мучением, с отчаянием, с лихорадочным жаром; а после распада тела, после смерти, ему следует ожидать несчастливого удела. Какими двумя? Неохранением врат чувств и неумеренностью в еде. Монахи, бхиккху, наделённый этими двумя качествами, пребывает в страдании в этой самой жизни — с мучением, с отчаянием, с лихорадочным жаром; а после распада тела, после смерти, ему следует ожидать несчастливого удела». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Cakkhu sotañca ghānañca, jivhā kāyo tathā mano;

Etāni yassa dvārāni, aguttānidha bhikkhuno.

«Глаз, ухо и нос, язык, тело, а также ум — у какого бхиккху здесь эти врата не охраняются,


‘‘Bhojanamhi amattaññū, indriyesu asaṃvuto;

Kāyadukkhaṃ cetodukkhaṃ, dukkhaṃ so adhigacchati.

кто неумерен в еде и не сдержан в своих чувствах, тот познаёт страдание — как телесное, так и умственное.


‘‘Ḍayhamānena kāyena, ḍayhamānena cetasā;

Divā vā yadi vā rattiṃ, dukkhaṃ viharati tādiso’’ti.

С горящим телом, с горящим умом, будь то днём или ночью, такой человек пребывает в страдании».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Первое.


2. Sukhavihārasuttaṃ

2. Сукхавихара-сутта (Сутта о пребывании в счастье)


29. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

29. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā[Pg.212]. Katamehi dvīhi? Indriyesu guttadvāratāya ca, bhojane mattaññutāya ca. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, бхиккху, наделённый двумя качествами, пребывает в счастье в этой самой жизни — без мучения, без отчаяния, без лихорадочного жара; а после распада тела, после смерти, ему следует ожидать счастливого удела. Какими двумя? Охранением врат чувств и умеренностью в еде. Монахи, бхиккху, наделённый этими двумя качествами, пребывает в счастье в этой самой жизни — без мучения, без отчаяния, без лихорадочного жара; а после распада тела, после смерти, ему следует ожидать счастливого удела». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Cakkhu sotañca ghānañca, jivhā kāyo tathā mano;

Etāni yassa dvārāni, suguttānidha bhikkhuno.

«Глаз, ухо и нос, язык, тело, а также ум — у какого бхиккху здесь эти врата хорошо охраняются,


‘‘Bhojanamhi ca mattaññū, indriyesu ca saṃvuto;

Kāyasukhaṃ cetosukhaṃ, sukhaṃ so adhigacchati.

кто умерен в еде и сдержан в своих чувствах, тот обретает счастье — как телесное, так и умственное.


‘‘Aḍayhamānena kāyena, aḍayhamānena cetasā;

Divā vā yadi vā rattiṃ, sukhaṃ viharati tādiso’’ti.

С негорящим телом, с негорящим умом, будь то днём или ночью, такой человек пребывает в счастье».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Второе.


3. Tapanīyasuttaṃ

3. Тапания-сутта (Сутта о причинах для раскаяния)


30. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

30. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Dveme, bhikkhave, dhammā tapanīyā. Katame dve? Idha, bhikkhave, ekacco akatakalyāṇo hoti, akatakusalo, akatabhīruttāṇo, katapāpo, kataluddo, katakibbiso. So ‘akataṃ me kalyāṇa’ntipi tappati, ‘kataṃ me pāpa’ntipi tappati. Ime kho, bhikkhave, dve dhammā tapanīyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, эти два качества приносят раскаяние. Какие два? Здесь, монахи, некий человек не совершает благого, не совершает искусного, не создаёт защиты для робких, но совершает злое, совершает жестокое, совершает скверное. Он раскаивается: „Я не совершил благого“, и он раскаивается: „Я совершил злое“. Монахи, эти два качества приносят раскаяние». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Kāyaduccaritaṃ katvā, vacīduccaritāni ca;

Manoduccaritaṃ katvā, yañcaññaṃ dosasañhitaṃ.

«Совершив дурные поступки телом, дурные поступки речью, дурные поступки умом, а также иное, связанное с пороком,


‘‘Akatvā kusalaṃ kammaṃ, katvānākusalaṃ bahuṃ;

Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ti.

не совершив благого действия и совершив много неблагого, глупец после распада тела рождается в аду».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Третье.


4. Atapanīyasuttaṃ

4. Атапания-сутта (Сутта о причинах, не приносящих раскаяния)


31. Vuttañhetaṃ [Pg.213] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

31. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Dveme, bhikkhave, dhammā atapanīyā. Katame dve? Idha, bhikkhave, ekacco katakalyāṇo hoti, katakusalo, katabhīruttāṇo, akatapāpo, akataluddo, akatakibbiso. So ‘kataṃ me kalyāṇa’ntipi na tappati, ‘akataṃ me pāpa’ntipi na tappati. Ime kho, bhikkhave, dve dhammā atapanīyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, эти два качества не приносят раскаяния. Какие два? Здесь, монахи, некий человек совершает благое, совершает искусное, создаёт защиту для робких, и не совершает злого, не совершает жестокого, не совершает скверного. Он не раскаивается: „Я совершил благое“, и он не раскаивается: „Я не совершил злого“. Монахи, эти два качества не приносят раскаяния». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Kāyaduccaritaṃ hitvā, vacīduccaritāni ca;

Manoduccaritaṃ hitvā, yañcaññaṃ dosasañhitaṃ.

«Оставив дурные поступки телом, дурные поступки речью, дурные поступки умом, а также иное, связанное с пороком,


‘‘Akatvākusalaṃ kammaṃ, katvāna kusalaṃ bahuṃ;

Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti.

не совершая неблагого действия и совершая много благого, мудрец после распада тела рождается в небесном мире».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Четвёртое.


5. Paṭhamasīlasuttaṃ

5. Пхатхамасила-сутта (Первая сутта о нравственности)


32. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

32. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi dvīhi? Pāpakena ca sīlena, pāpikāya ca diṭṭhiyā. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, человек, наделённый двумя качествами, оказывается в аду, словно принесённый и сброшенный туда. Какими двумя? Порочной нравственностью и порочным воззрением. Монахи, человек, наделённый этими двумя качествами, оказывается в аду, словно принесённый и сброшенный туда». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Pāpakena ca sīlena, pāpikāya ca diṭṭhiyā;

Etehi dvīhi dhammehi, yo samannāgato naro;

Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ti.

«Человек, который наделён порочной нравственностью и порочным воззрением — глупец, обладающий этими двумя качествами, после распада тела рождается в аду».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Пятое.


6. Dutiyasīlasuttaṃ

6. Дутиясила-сутта (Вторая сутта о нравственности)


33. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

33. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi dvīhi? Bhaddakena ca sīlena, bhaddikāya ca diṭṭhiyā. Imehi [Pg.214] kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, человек, наделённый двумя качествами, оказывается в небесном мире, словно принесённый и бережно положенный туда. Какими двумя? Благой нравственностью и благим воззрением. Монахи, человек, наделённый этими двумя качествами, оказывается в небесном мире, словно принесённый и бережно положенный туда». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Bhaddakena ca sīlena, bhaddikāya ca diṭṭhiyā;

Etehi dvīhi dhammehi, yo samannāgato naro;

Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti.

«Человек, который наделён благой нравственностью и благим воззрением — мудрец, обладающий этими двумя качествами, после распада тела рождается в небесном мире».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Шестое.


7. Ātāpīsuttaṃ

7. Атапи-сутта (Сутта о ревностном усилии)


34. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

34. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Anātāpī, bhikkhave, bhikkhu anottāpī abhabbo sambodhāya, abhabbo nibbānāya, abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Ātāpī ca kho, bhikkhave, bhikkhu ottāpī bhabbo sambodhāya, bhabbo nibbānāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, бхиккху, не проявляющий ревностного усилия и не испытывающий страха перед совершением проступков, неспособен к пробуждению, неспособен к ниббане, неспособен к достижению непревзойдённого освобождения от уз. Но бхиккху, монахи, проявляющий ревностное усилие и испытывающий страх перед совершением проступков, способен к пробуждению, способен к ниббане, способен к достижению непревзойдённого освобождения от уз». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Anātāpī anottāpī, kusīto hīnavīriyo;

Yo thīnamiddhabahulo, ahirīko anādaro;

Abhabbo tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ.

«Бхиккху, не проявляющий ревностного усилия, не испытывающий страха перед проступками, ленивый, со слабым усердием, пребывающий в лени и сонливости, бесстыдный и непочтительный — такой бхиккху неспособен достичь высшего пробуждения.


‘‘Yo ca satimā nipako jhāyī, ātāpī ottāpī ca appamatto;

Saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā, idheva sambodhimanuttaraṃ phuse’’ti.

«Тот же, кто наделён осознанностью, мудр, сосредоточен, ревностен, боязлив перед проступками и бдителен, разорвав оковы рождения и старости, может прямо в этой жизни достичь непревзойдённого пробуждения».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Седьмое.


8. Paṭhamanakuhanasuttaṃ

8. Пхатхама-накухана-сутта (Первая сутта о лицемерии)


35. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

35. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Nayidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ, na janalapanatthaṃ, na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ, na ‘iti maṃ jano jānātū’ti. Atha kho idaṃ, bhikkhave[Pg.215], brahmacariyaṃ vussati saṃvaratthañceva pahānatthañcā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, эта святая жизнь ведётся не ради обмана людей, не ради лести людям, не ради выгоды, почестей и славы, и не с мыслью: „Пусть люди знают меня“. Напротив, монахи, эта святая жизнь ведётся ради сдержанности и ради оставления». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ, brahmacariyaṃ anītihaṃ;

Adesayi so bhagavā, nibbānogadhagāminaṃ.

«Ради сдержанности и ради оставления Благословенный провозгласил эту святую жизнь, не опирающуюся на предания, ведущую к погружению в ниббану.


‘‘Esa maggo mahattehi, anuyāto mahesibhi ;

Ye ye taṃ paṭipajjanti, yathā buddhena desitaṃ;

Dukkhassantaṃ karissanti, satthusāsanakārino’’ti.

«Этим путем следовали великие души, великие мудрецы. Те, кто вступают на него так, как указал Будда, исполняя учение Учителя, положат конец страданию».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Восьмое.


9. Dutiyanakuhanasuttaṃ

9. Дутия-накухана-сутта (Вторая сутта о лицемерии)


36. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

36. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Nayidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ, na janalapanatthaṃ, na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ, na ‘iti maṃ jano jānātū’ti. Atha kho idaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati abhiññatthañceva pariññatthañcā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, эта святая жизнь ведётся не ради обмана людей, не ради лести людям, не ради выгоды, почестей и славы, и не с мыслью: „Пусть люди знают меня“. Напротив, монахи, эта святая жизнь ведётся ради прямого знания и ради полного постижения». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Abhiññatthaṃ pariññatthaṃ, brahmacariyaṃ anītihaṃ;

Adesayi so bhagavā, nibbānogadhagāminaṃ.

«Ради прямого знания и ради полного постижения Благословенный провозгласил эту святую жизнь, не опирающуюся на предания, ведущую к погружению в ниббану.


‘‘Esa maggo mahattehi, anuyāto mahesibhi;

Ye ye taṃ paṭipajjanti, yathā buddhena desitaṃ;

Dukkhassantaṃ karissanti, satthusāsanakārino’’ti.

«Этим путем следовали великие души, великие мудрецы. Те, кто вступают на него так, как указал Будда, исполняя учение Учителя, положат конец страданию».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Девятое.


10. Somanassasuttaṃ

10. Соманасса-сутта (Сутта о радости)


37. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

37. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом — так я слышал:


‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi [Pg.216] dvīhi? Saṃvejanīyesu ṭhānesu saṃvejanena, saṃviggassa ca yoniso padhānena. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, бхиккху, наделённый двумя качествами, пребывает в этой самой жизни в изобилии счастья и радости, и им предпринят верный путь к уничтожению влечений (асав). Какими двумя? Трепетом перед тем, что должно вызывать трепет, и надлежащим усилием того, кто встревожен. Монахи, бхиккху, наделённый этими двумя качествами, пребывает в этой самой жизни в изобилии счастья и радости, и им предпринят верный путь к уничтожению влечений (асав)». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Saṃvejanīyaṭṭhānesu, saṃvijjetheva paṇḍito;

Ātāpī nipako bhikkhu, paññāya samavekkhiya.

«Мудрый бхиккху, ревностный и проницательный, исследовав мудростью то, что должно вызывать трепет, испытывает трепет.


‘‘Evaṃ vihārī ātāpī, santavutti anuddhato;

Cetosamathamanuyutto, khayaṃ dukkhassa pāpuṇe’’ti.

«Живя так, ревностный, мирный в поведении, невозмутимый, преданный умиротворению ума, он может достичь уничтожения страдания».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным — так я слышал. Десятое.


Paṭhamo vaggo niṭṭhito.

Первая глава завершена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление этой [главы]:


Dve ca bhikkhū tapanīyā, tapanīyā paratthehi;

Ātāpī nakuhanā dve, somanassena te dasāti.

Две сутты о монахах, две сутты о высшем благе, сутты о приводящем к раскаянию и не приводящем к раскаянию, сутта о ревностном усилии, две сутты о нелицемерии и сутта о радости — всего десять сутт.


2. Dutiyavaggo

2. Вторая глава


1. Vitakkasuttaṃ

1. Витакка-сутта (Сутта о мыслях)


38. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

38. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Tathāgataṃ, bhikkhave, arahantaṃ sammāsambuddhaṃ dve vitakkā bahulaṃ samudācaranti – khemo ca vitakko, paviveko ca. Abyāpajjhārāmo, bhikkhave, tathāgato abyāpajjharato. Tamenaṃ, bhikkhave, tathāgataṃ abyāpajjhārāmaṃ abyāpajjharataṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarati – ‘imāyāhaṃ iriyāya na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā’ti.

«О бхиккху, в Татхагате, Араханте, Всесовершенном Будде, часто возникают две мысли: мысль о безопасности и мысль об уединении. Татхагата, о бхиккху, находит радость в невреждении, восхищается невреждением. И в Татхагате, который находит радость в невреждении и восхищается невреждением, часто возникает такая мысль: „Своим поведением я не причиняю вреда никому — ни боязливым, ни стойким“.


‘‘Pavivekārāmo[Pg.217], bhikkhave, tathāgato pavivekarato. Tamenaṃ, bhikkhave, tathāgataṃ pavivekārāmaṃ pavivekarataṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarati – ‘yaṃ akusalaṃ taṃ pahīna’nti.

Татхагата, о бхиккху, находит радость в уединении, восхищается уединением. И в Татхагате, который находит радость в уединении и восхищается уединением, часто возникает такая мысль: „Всё неблагое оставлено“.


‘‘Tasmātiha, bhikkhave, tumhepi abyāpajjhārāmā viharatha abyāpajjharatā. Tesaṃ vo, bhikkhave, tumhākaṃ abyāpajjhārāmānaṃ viharataṃ abyāpajjharatānaṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarissati – ‘imāya mayaṃ iriyāya na kiñci byābādhema tasaṃ vā thāvaraṃ vā’ti.

Поэтому, о бхиккху, и вы пребывайте, находя радость в невреждении, восхищаясь невреждением. Когда вы будете пребывать так, находя радость в невреждении и восхищаясь невреждением, в вас часто будет возникать такая мысль: „Своим поведением мы не причиняем вреда никому — ни боязливым, ни стойким“.


‘‘Pavivekārāmā, bhikkhave, viharatha pavivekaratā. Tesaṃ vo, bhikkhave, tumhākaṃ pavivekārāmānaṃ viharataṃ pavivekaratānaṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarissati – ‘kiṃ akusalaṃ, kiṃ appahīnaṃ, kiṃ pajahāmā’’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Пребывайте, о бхиккху, находя радость в уединении, восхищаясь уединением. Когда вы будете пребывать так, находя радость в уединении и восхищаясь уединением, в вас часто будет возникать такая мысль: „Что есть неблагое? Что ещё не оставлено? Что нам следует оставить?“» Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Tathāgataṃ buddhamasayhasāhinaṃ, duve vitakkā samudācaranti naṃ;

Khemo vitakko paṭhamo udīrito, tato viveko dutiyo pakāsito.

«В Татхагате, Будде, одолевшем неодолимое, возникают эти две мысли: первой провозглашена мысль о безопасности, а за ней явлена вторая — об уединении.


‘‘Tamonudaṃ pāragataṃ mahesiṃ, taṃ pattipattaṃ vasimaṃ anāsavaṃ;

Visantaraṃ taṇhakkhaye vimuttaṃ, taṃ ve muniṃ antimadehadhāriṃ;

Mārañjahaṃ brūmi jarāya pāraguṃ.

Рассеявшего тьму, достигшего иного берега, Великого Мудреца, обретшего высшее достижение, владыку своего ума, безгрешного, преодолевшего яд сансары, освобождённого через уничтожение жажды, — этого безмолвного мудреца, носящего последнее тело, победившего Мару и вышедшего за пределы старости, я провозглашаю [Буддой].


‘‘Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito, yathāpi passe janataṃ samantato;

Tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedho, pāsādamāruyha samantacakkhu;

Sokāvatiṇṇaṃ janatamapetasoko, avekkhati jātijarābhibhūta’’nti.

Подобно тому как человек, стоящий на вершине скалистой горы, видит людей повсюду вокруг, так и Мудрец, Всевидящий Оком, поднявшись на дворец, сотворённый из Дхаммы, сам свободный от скорби, взирает на охваченных скорбью людей, одолеваемых рождением и старостью».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Первая сутта.


2. Desanāsuttaṃ

2. Десана-сутта (Сутта о поучении)


39. Vuttañhetaṃ [Pg.218] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

39. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa dve dhammadesanā pariyāyena bhavanti. Katamā dve? ‘Pāpaṃ pāpakato passathā’ti – ayaṃ paṭhamā dhammadesanā; ‘pāpaṃ pāpakato disvā tattha nibbindatha virajjatha vimuccathā’ti – ayaṃ dutiyā dhammadesanā. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa imā dve dhammadesanā pariyāyena bhavantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«У Татхагаты, о бхиккху, Араханта, Всесовершенного Будды, есть два последовательных поучения в Дхамме. Какие два? „Узрите зло как зло“ — это первое поучение в Дхамме. „Увидев зло как зло, испытайте к нему отвращение, освободитесь от страсти к нему, освободитесь от него“ — это второе поучение в Дхамме. У Татхагаты, о бхиккху, Араханта, Всесовершенного Будды, есть эти два последовательных поучения в Дхамме». Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Tathāgatassa buddhassa, sabbabhūtānukampino;

Pariyāyavacanaṃ passa, dve ca dhammā pakāsitā.

«Взгляни на последовательное слово Татхагаты, Будды, сострадательного ко всем живым существам: им явлены два учения.


‘‘Pāpakaṃ passatha cetaṃ, tattha cāpi virajjatha;

Tato virattacittāse, dukkhassantaṃ karissathā’’ti.

„Узрите это зло и освободитесь от страсти к нему; с умом, свободным от страсти, вы положите конец страданию“».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Вторая сутта.


3. Vijjāsuttaṃ

3. Видджа-сутта (Сутта о знании)


40. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

40. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Avijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā anvadeva ahirikaṃ anottappaṃ; vijjā ca kho, bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā anvadeva hirottappa’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Неведение (авидджа), о бхиккху, предшествует возникновению неблагих состояний, а за ним следуют бесстыдство (ахирика) и безрассудство (аноттаппа). Знание же (видджа), о бхиккху, предшествует возникновению благих состояний, а за ним следуют стыд (хири) и рассудительность (оттаппа)». Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yā kācimā duggatiyo, asmiṃ loke paramhi ca;

Avijjāmūlikā sabbā, icchālobhasamussayā.

«Все несчастливые уделы, какие только есть в этом мире и в мире ином, укоренены в неведении и взращены вожделением и алчностью.


‘‘Yato ca hoti pāpiccho, ahirīko anādaro;

Tato pāpaṃ pasavati, apāyaṃ tena gacchati.

Когда человек имеет дурные желания, бесстыден и непочтителен, тогда он порождает зло и из-за этого отправляется в миры упадка.


‘‘Tasmā chandañca lobhañca, avijjañca virājayaṃ;

Vijjaṃ uppādayaṃ bhikkhu, sabbā duggatiyo jahe’’ti.

Поэтому, искореняя вожделение, алчность и неведение, взращивая знание, бхиккху оставит все несчастливые уделы».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Третья сутта.


4. Paññāparihīnasuttaṃ

4. Панньяпарихина-сутта (Сутта об утрате мудрости)


41. Vuttañhetaṃ [Pg.219] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

41. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Te, bhikkhave, sattā suparihīnā ye ariyāya paññāya parihīnā. Te diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharanti savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Te, bhikkhave, sattā aparihīnā ye ariyāya paññāya aparihīnā. Te diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharanti avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Те существа, о бхиккху, полностью лишены блага, которые лишены благородной мудрости. Они пребывают в страдании уже в этой жизни — в утомлении, отчаянии и лихорадке ума; а после распада тела, после смерти, их ожидает несчастливый удел. Те же существа, о бхиккху, не лишены блага, которые не лишены благородной мудрости. Они пребывают в счастье уже в этой жизни — без утомления, без отчаяния, без лихорадки ума; а после распада тела, после смерти, их ожидает счастливый удел». Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Paññāya parihānena, passa lokaṃ sadevakaṃ;

Niviṭṭhaṃ nāmarūpasmiṃ, idaṃ saccanti maññati.

«Взгляни на мир вместе с его богами: из-за утраты мудрости он привязан к уму-и-телу (нама-рупа) и мнит: „Это и есть истина“.


‘‘Paññā hi seṭṭhā lokasmiṃ, yāyaṃ nibbedhagāminī;

Yāya sammā pajānāti, jātibhavaparikkhayaṃ.

Ведь мудрость — величайшее благо в мире, она ведёт к прозрению, благодаря ей человек постигает истину и прекращение рождения и бытия.


‘‘Tesaṃ devā manussā ca, sambuddhānaṃ satīmataṃ;

Pihayanti hāsapaññānaṃ, sarīrantimadhārina’’nti.

И боги, и люди почитают этих Пробуждённых, осознанных, наделённых радостной мудростью, носящих своё последнее тело».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Четвёртая сутта.


5. Sukkadhammasuttaṃ

5. Суккадхамма-сутта (Сутта о светлых качествах)


42. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

42. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Dveme, bhikkhave, sukkā dhammā lokaṃ pālenti. Katame dve? Hirī ca, ottappañca. Ime ce, bhikkhave, dve sukkā dhammā lokaṃ na pāleyyuṃ, nayidha paññāyetha mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṃ dārāti vā. Sambhedaṃ loko agamissa yathā ajeḷakā kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā. Yasmā ca kho, bhikkhave, ime dve sukkā dhammā lokaṃ pālenti tasmā paññāyati mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṃ dārāti vā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Два этих светлых качества, о бхиккху, оберегают мир. Какие два? Стыд (хири) и рассудительность (оттаппа). Если бы эти два светлых качества не оберегали мир, то в этом мире не различали бы ни матери, ни сестры матери, ни жены дяди, ни жены учителя, ни жён других уважаемых людей. Мир пришёл бы в беспорядок и смешение, подобно козам и овцам, курам и свиньям, собакам и шакалам. Но поскольку эти два светлых качества оберегают мир, то различают и мать, и сестру матери, и жену дяди, и жену учителя, и жён других уважаемых людей». Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yesaṃ [Pg.220] ce hiriottappaṃ, sabbadā ca na vijjati;

Vokkantā sukkamūlā te, jātimaraṇagāmino.

«Те, у кого во все времена нет стыда и рассудительности, отпали от корней светлых качеств и обречены на рождение и смерть.


‘‘Yesañca hiriottappaṃ, sadā sammā upaṭṭhitā;

Virūḷhabrahmacariyā te, santo khīṇapunabbhavā’’ti.

Те же, у кого стыд и рассудительность всегда должным образом присутствуют, преуспели в святой жизни; они умиротворены и покончили с новыми рождениями».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Пятая сутта.


6. Ajātasuttaṃ

6. Аджата-сутта (Сутта о нерождённом)


43. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

43. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Atthi, bhikkhave, ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ. No cetaṃ, bhikkhave, abhavissa ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, nayidha jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyetha. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, tasmā jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Есть, о бхиккху, нерождённое, невозникшее, несотворённое, необусловленное (асанкхата). Если бы не было этого нерождённого, невозникшего, несотворённого, необусловленного, то здесь не было бы видно освобождения от рождённого, возникшего, сотворённого, обусловленного. Но поскольку есть нерождённое, невозникшее, несотворённое, необусловленное, то поэтому видно освобождение от рождённого, возникшего, сотворённого, обусловленного». Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Jātaṃ bhūtaṃ samuppannaṃ, kataṃ saṅkhatamaddhuvaṃ;

Jarāmaraṇasaṅghāṭaṃ, roganīḷaṃ pabhaṅguraṃ.

«Рождённое, возникшее, происшедшее, сотворённое, обусловленное, непостоянное, сопряжённое со старостью и смертью, гнездо болезней, хрупкое,


‘‘Āhāranettippabhavaṃ, nālaṃ tadabhinandituṃ;

Tassa nissaraṇaṃ santaṃ, atakkāvacaraṃ dhuvaṃ.

порождённое пищей и жаждой — не стоит радоваться этому. Но освобождение от него мирно, недостижимо для рассудка, вечно.


‘‘Ajātaṃ asamuppannaṃ, asokaṃ virajaṃ padaṃ;

Nirodho dukkhadhammānaṃ, saṅkhārūpasamo sukho’’ti.

Нерождённая, невозникшая, беспечальная, незапятнанная обитель — это прекращение страданий, умиротворение обусловленного, приносящее блаженство».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Шестая сутта.


7. Nibbānadhātusuttaṃ

7. Ниббанадхату-сутта (Сутта об элементах ниббаны)


44. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

44. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Dvemā, bhikkhave, nibbānadhātuyo. Katame dve? Saupādisesā ca nibbānadhātu, anupādisesā ca nibbānadhātu.

«Есть два элемента ниббаны (ниббана-дхату), о бхиккху. Какие два? Элемент ниббаны с остатком привязанности (саупадисеса) и элемент ниббаны без остатка привязанности (анупадисеса).


‘‘Katamā [Pg.221] ca, bhikkhave, saupādisesā nibbānadhātu? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto. Tassa tiṭṭhanteva pañcindriyāni yesaṃ avighātattā manāpāmanāpaṃ paccanubhoti, sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedeti. Tassa yo rāgakkhayo, dosakkhayo, mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, saupādisesā nibbānadhātu.

И что такое, о бхиккху, элемент ниббаны с остатком привязанности? Здесь бхиккху является Арахантом, чьи загрязнения уничтожены, который завершил святую жизнь, сделал то, что должно быть сделано, сбросил бремя, достиг своей цели, полностью уничтожил оковы бытия и освободился благодаря совершенному знанию. Его пять способностей чувств всё ещё остаются на месте; поскольку они не прекратились, он испытывает приятное и неприятное, ощущает счастье и страдание. Уничтожение страсти, уничтожение злобы, уничтожение заблуждения в нём — это, о бхиккху, называется элементом ниббаны с остатком привязанности.


‘‘Katamā ca, bhikkhave, anupādisesā nibbānadhātu? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto. Tassa idheva, bhikkhave, sabbavedayitāni anabhinanditāni sīti bhavissanti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, anupādisesā nibbānadhātu. Imā kho, bhikkhave, dve nibbānadhātuyo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

И что такое, о бхиккху, элемент ниббаны без остатка привязанности? Здесь бхиккху является Арахантом, чьи загрязнения уничтожены, который завершил святую жизнь, сделал то, что должно быть сделано, сбросил бремя, достиг своей цели, полностью уничтожил оковы бытия и освободился благодаря совершенному знанию. Прямо здесь, в этой самой жизни, все его чувства, не находившие более радости, угаснут и остынут. Это, о бхиккху, называется элементом ниббаны без остатка привязанности. Таковы, о бхиккху, два элемента ниббаны». Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Duve imā cakkhumatā pakāsitā, nibbānadhātū anissitena tādinā;

Ekā hi dhātu idha diṭṭhadhammikā, saupādisesā bhavanettisaṅkhayā;

Anupādisesā pana samparāyikā, yamhi nirujjhanti bhavāni sabbaso.

«Эти два элемента ниббаны явлены Всевидящим, Непривязанным, Стойким. Один элемент относится к этой самой жизни — с остатком привязанности, когда исчерпан проводник бытия. Элемент же без остатка привязанности относится к будущему, где бытие прекращается полностью.


‘‘Ye etadaññāya padaṃ asaṅkhataṃ, vimuttacittā bhavanettisaṅkhayā;

Te dhammasārādhigamā khaye ratā, pahaṃsu te sabbabhavāni tādino’’ti.

Те, кто постиг это необусловленное состояние, чьи умы освобождены, а проводник бытия уничтожен, обрели суть Дхаммы. Радуясь угасанию, эти стойкие оставили всякое бытие».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Седьмая сутта.


8. Paṭisallānasuttaṃ

8. Патисаллана-сутта (Сутта об уединении)


45. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

45. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, — так я слышал:


‘‘Paṭisallānārāmā, bhikkhave, viharatha paṭisallānaratā, ajjhattaṃ cetosamathamanuyuttā, anirākatajjhānā, vipassanāya samannāgatā, brūhetā suññāgārānaṃ[Pg.222]. Paṭisallānārāmānaṃ, bhikkhave, viharataṃ paṭisallānaratānaṃ ajjhattaṃ cetosamathamanuyuttānaṃ anirākatamajjhānānaṃ vipassanāya samannāgatānaṃ brūhetānaṃ suññāgārānaṃ dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Пребывайте, о бхиккху, находя радость в уединении, восхищаясь уединением, предаваясь внутреннему спокойствию ума, не пренебрегая джханой, обладая прозрением (випассана) и взращивая пребывание в пустых жилищах. Для тех, о бхиккху, кто пребывает, находя радость в уединении, восхищаясь уединением, предаваясь внутреннему спокойствию ума, не пренебрегая джханой, обладая прозрением и взращивая пребывание в пустых жилищах, можно ожидать одного из двух плодов: либо высшего знания (аннья) уже в этой жизни, либо, если остаётся привязанность, состояния невозвращения (анагамита)». Это сказал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Ye santacittā nipakā, satimanto ca jhāyino;

Sammā dhammaṃ vipassanti, kāmesu anapekkhino.

«Те, у кого ум умиротворён, кто мудр, осознан и медитирует, правильно созерцают Дхамму, будучи безразличными к чувственным удовольствиям.


‘‘Appamādaratā santā, pamāde bhayadassino;

Abhabbā parihānāya, nibbānasseva santike’’ti.

Находя радость в бдительности, умиротворённые, видящие опасность в беспечности, они не способны к падению и находятся у самой ниббаны».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, — так я слышал. Восьмая сутта.


9. Sikkhānisaṃsasuttaṃ

9. Сиккханисамса-сутта


46. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

46. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Sikkhānisaṃsā, bhikkhave, viharatha paññuttarā vimuttisārā satādhipateyyā. Sikkhānisaṃsānaṃ, bhikkhave, viharataṃ paññuttarānaṃ vimuttisārānaṃ satādhipateyyānaṃ dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, пребывайте, имея обучение своей пользой, превосходящую мудрость — своей вершиной, освобождение — своей сутью, и памятование — своим владыкой. Для монахов, пребывающих так, имеющих обучение своей пользой, превосходящую мудрость — своей вершиной, освобождение — своей сутью, и памятование — своим владыкой, можно ожидать одного из двух плодов: либо высшего знания в этой самой жизни, либо, если остаются цепляния, состояния невозвращения». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Paripuṇṇasikkhaṃ apahānadhammaṃ, paññuttaraṃ jātikhayantadassiṃ;

Taṃ ve muniṃ antimadehadhāriṃ, mārañjahaṃ brūmi jarāya pāraguṃ.

«Того, кто совершенен в обучении, чья Дхамма неподвластна упадку, кто обладает превосходящей мудростью и видит конец рождений, кто носит последнее тело, кто победил Мару — того мудреца я воистину называю достигшим иного берега старости.


‘‘Tasmā sadā jhānaratā samāhitā, ātāpino jātikhayantadassino;

Māraṃ sasenaṃ abhibhuyya bhikkhavo, bhavatha jātimaraṇassa pāragā’’ti.

Поэтому, монахи, всегда находя радость в джхане, сосредоточенные, усердные, видящие конец рождений, одолев Мару вместе с его воинством, достигните иного берега рождения и смерти».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Девятая [сутта].


10. Jāgariyasuttaṃ

10. Джагария-сутта


47. Vuttañhetaṃ [Pg.223] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

47. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Jāgaro cassa, bhikkhave, bhikkhu vihareyya sato sampajāno samāhito pamudito vippasanno ca tattha kālavipassī ca kusalesu dhammesu. Jāgarassa, bhikkhave, bhikkhuno viharato satassa sampajānassa samāhitassa pamuditassa vippasannassa tattha kālavipassino kusalesu dhammesu dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Пусть монах, монахи, пребывает бодрствующим, осознанным, бдительным, сосредоточенным, радостным и безмятежным, своевременно созерцающим благие состояния. Монаху, который пребывает бодрствующим, осознанным, бдительным, сосредоточенным, радостным, безмятежным и своевременно созерцающим благие состояния, можно ожидать одного из двух плодов: либо высшего знания в этой самой жизни, либо, если остаются цепляния, состояния невозвращения». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Jāgarantā suṇāthetaṃ, ye suttā te pabujjhatha;

Suttā jāgaritaṃ seyyo, natthi jāgarato bhayaṃ.

«О бодрствующие, слушайте это! О спящие, пробудитесь! Бодрствование лучше сна, для бодрствующего нет страха.


‘‘Yo jāgaro ca satimā sampajāno, samāhito mudito vippasanno ca;

Kālena so sammā dhammaṃ parivīmaṃsamāno, ekodibhūto vihane tamaṃ so.

Тот, кто бодрствует, осознан и бдителен, сосредоточен, радостен и безмятежен, кто своевременно и должным образом исследует Дхамму, достигнув однонаправленности ума, рассеет тьму.


‘‘Tasmā have jāgariyaṃ bhajetha, ātāpī bhikkhu nipako jhānalābhī;

Saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā, idheva sambodhimanuttaraṃ phuse’’ti.

Поэтому воистину следует предаваться бодрствованию. Усердный монах, мудрый, обретший джхану, отсекши путы рождения и старости, пусть прямо здесь достигнет непревзойденного пробуждения».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Десятая [сутта].


11. Āpāyikasuttaṃ

11. Апайика-сутта


48. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

48. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Dveme, bhikkhave, āpāyikā nerayikā idamappahāya. Katame dve? Yo ca abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, yo ca paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carantaṃ amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃseti. Ime kho, bhikkhave, dve āpāyikā nerayikā idamappahāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, эти двое, не оставив этого поведения, обречены на погибель и ад. Какие двое? Тот, кто, не ведя святой жизни, заявляет: "Я веду святую жизнь", и тот, кто ложно и безосновательно обвиняет в нарушении святой жизни того, кто ведет совершенную и чистую святую жизнь. Эти двое, монахи, не оставив этого, обречены на погибель и ад». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Abhūtavādī [Pg.224] nirayaṃ upeti, yo vāpi katvā na karomi cāha;

Ubhopi te pecca samā bhavanti, nihīnakammā manujā parattha.

«Лжец отправляется в ад, а также тот, кто, совершив поступок, говорит: "Я этого не делал". Оба они после смерти становятся равными в ином мире — люди с низкими деяниями.


‘‘Kāsāvakaṇṭhā bahavo, pāpadhammā asaññatā;

Pāpā pāpehi kammehi, nirayaṃ te upapajjare.

Многие порочные, невоздержанные люди, носящие шафрановые одежды на шее, из-за своих злых дел перерождаются в аду.


‘‘Seyyo ayoguḷo bhutto, tatto aggisikhūpamo;

Yañce bhuñjeyya dussīlo, raṭṭhapiṇḍamasaññato’’ti.

Лучше проглотить раскаленный железный шар, подобный пламени огня, чем безнравственному и невоздержанному человеку вкушать подаяние жителей страны».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Ekādasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Одиннадцатая [сутта].


12. Diṭṭhigatasuttaṃ

12. Диттхигата-сутта


49. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

49. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Dvīhi, bhikkhave, diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā olīyanti eke, atidhāvanti eke; cakkhumanto ca passanti.

«Монахи, одержимые двумя видами воззрений, боги и люди либо застревают, либо заходят слишком далеко. И лишь зрячие видят.


‘‘Kathañca, bhikkhave, olīyanti eke? Bhavārāmā, bhikkhave, devamanussā bhavaratā bhavasammuditā tesaṃ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṃ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. Evaṃ kho, bhikkhave, olīyanti eke.

И как, монахи, некоторые застревают? Монахи, боги и люди находят радость в существовании, они восхищаются существованием, они наслаждаются существованием. Когда им проповедуют Дхамму ради прекращения существования, их умы не устремляются к ней, не обретают веру, не утверждаются в ней и не принимают её. Вот так, монахи, некоторые застревают.


‘‘Kathañca, bhikkhave, atidhāvanti eke? Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā vibhavaṃ abhinandanti – yato kira, bho, ayaṃ attā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ucchijjati vinassati na hoti paraṃ maraṇā; etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ etaṃ yāthāvanti. Evaṃ kho, bhikkhave, atidhāvanti eke.

И как, монахи, некоторые заходят слишком далеко? Некоторые, будучи удручены, устыжены и испытывая отвращение к самому существованию, радуются несуществованию, полагая: "Когда это 'я', о почтенные, со смертью и распадом тела уничтожается, гибнет и перестает существовать после смерти — это мирно, это возвышенно, это истинно". Вот так, монахи, некоторые заходят слишком далеко.


‘‘Kathañca, bhikkhave, cakkhumanto passanti? Idha bhikkhu bhūtaṃ bhūtato passati; bhūtaṃ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, cakkhumanto passantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

И как, монахи, видят зрячие? Здесь монах видит возникшее как возникшее. Видя возникшее как возникшее, он практикует ради разочарования в возникшем, ради бесстрастия к нему, ради его прекращения. Вот так, монахи, видят зрячие». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Ye [Pg.225] bhūtaṃ bhūtato disvā, bhūtassa ca atikkamaṃ;

Yathābhūte vimuccanti, bhavataṇhā parikkhayā.

«Те, кто, узрев возникшее как возникшее и преодоление возникшего, освобождаются в соответствии с истиной благодаря полному уничтожению жажды существования.


‘‘Sa ve bhūtapariñño, so vītataṇho bhavābhave;

Bhūtassa vibhavā bhikkhu, nāgacchati punabbhava’’nti.

Такой монах, полностью постигший возникшее, свободный от жажды к различным видам существования, благодаря прекращению возникшего не возвращается к новому существованию».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dvādasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Двенадцатая [сутта].


Dutiyo vaggo niṭṭhito.

Вторая глава завершена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление главы:


Dve indriyā dve tapanīyā, sīlena apare duve;

Anottāpī kuhanā dve ca, saṃvejanīyena te dasa.

Две сутты о способностях, две о раскаянии, еще две о нравственности, сутта о бесстыдстве, две о лицемерии, и сутта о побуждении к духовному рвению — всего десять.


Vitakkā desanā vijjā, paññā dhammena pañcamaṃ;

Ajātaṃ dhātusallānaṃ, sikkhā jāgariyena ca;

Apāyadiṭṭhiyā ceva, bāvīsati pakāsitāti.

Сутты о мыслях, об учении, о знании, о мудрости, пятая — о светлых состояниях, о нерожденном, о стихиях, о стреле, об обучении, о бодрствовании, о погибели и о воззрениях — так провозглашены двадцать две сутты.


Dukanipāto niṭṭhito.

Книга Двоек (Дука-нипата) завершена.


3. Tikanipāto

3. Книга Троек (Тика-нипата)


1. Paṭhamavaggo

1. Первая глава


1. Mūlasuttaṃ

1. Мула-сутта


50. Vuttañhetaṃ [Pg.226] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

50. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, akusalamūlāni. Katamāni tīṇi? Lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi akusalamūlānī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, есть три корня неблагого. Какие три? Жадность как корень неблагого, злоба как корень неблагого, заблуждение как корень неблагого. Таковы, монахи, три корня неблагого». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Lobho doso ca moho ca, purisaṃ pāpacetasaṃ;

Hiṃsanti attasambhūtā, tacasāraṃva samphala’’nti.

«Жадность, злоба и заблуждение, рождаясь в самом человеке с порочным умом, губят его, подобно тому как собственный плод губит бамбук».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Первая [сутта].


2. Dhātusuttaṃ

2. Дхату-сутта


51. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

51. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā tisso? Rūpadhātu, arūpadhātu, nirodhadhātu – imā kho, bhikkhave, tisso dhātuyo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, есть три сферы. Какие три? Сфера форм, бесформенная сфера, сфера прекращения. Таковы, монахи, три сферы». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Rūpadhātuṃ pariññāya, arūpesu asaṇṭhitā;

Nirodhe ye vimuccanti, te janā maccuhāyino.

«Полностью постигнув сферу форм и не задерживаясь в бесформенных сферах, те люди, что освобождаются в прекращении, оставляют смерть позади.


‘‘Kāyena amataṃ dhātuṃ, phusayitvā nirūpadhiṃ;

Upadhippaṭinissaggaṃ, sacchikatvā anāsavo;

Deseti sammāsambuddho, asokaṃ virajaṃ pada’’nti.

Соприкоснувшись непосредственно с бессмертной сферой, свободной от привязанностей, реализовав оставление всех привязанностей, свободный от омрачений Всепросветленный проповедует беспечальное, незапятнанное состояние».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Вторая [сутта].


3. Paṭhamavedanāsuttaṃ

3. Патхамаведана-сутта


52. Vuttañhetaṃ [Pg.227] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

52. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā –

«Монахи, есть три вида чувств. Какие три? Приятное чувство, болезненное чувство, ни приятное, ни болезненное чувство.


Imā kho, bhikkhave, tisso vedanā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Таковы, монахи, три вида чувств». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Samāhito sampajāno, sato buddhassa sāvako;

Vedanā ca pajānāti, vedanānañca sambhavaṃ.

«Сосредоточенный, бдительный и осознанный ученик Будды полностью понимает чувства и происхождение чувств,


‘‘Yattha cetā nirujjhanti, maggañca khayagāminaṃ;

Vedanānaṃ khayā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti.

а также то, где они прекращаются, и путь, ведущий к их уничтожению. С уничтожением чувств монах, свободный от жажды, обретает окончательный покой».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Третья [сутта].


4. Dutiyavedanāsuttaṃ

4. Дутияведана-сутта


53. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

53. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. Sukhā, bhikkhave, vedanā dukkhato daṭṭhabbā; dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā; adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā. Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno sukhā vedanā dukkhato diṭṭhā hoti, dukkhā vedanā sallato diṭṭhā hoti, adukkhamasukhā vedanā aniccato diṭṭhā hoti; ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu ariyo sammaddaso acchecchi, taṇhaṃ, vivattayi saṃyojanaṃ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā’’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Монахи, есть три вида чувств. Какие три? Приятное чувство, болезненное чувство, ни приятное, ни болезненное чувство. Монахи, приятное чувство следует рассматривать как страдание; болезненное чувство следует рассматривать как стрелу; ни приятное, ни болезненное чувство следует рассматривать как непостоянное. Монахи, когда монах видит приятное чувство как страдание, болезненное чувство как стрелу, ни приятное, ни болезненное чувство как непостоянное, то о таком монахе говорят: "Благородный монах, обладающий правильным видением, отсек жажду, отбросил оковы и благодаря полному постижению и преодолению самомнения положил конец страданию"». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yo sukhaṃ dukkhato adda, dukkhamaddakkhi sallato;

Adukkhamasukhaṃ santaṃ, adakkhi naṃ aniccato.

«Тот, кто видит приятное как страдание, а болезненное видит как стрелу, и кто видит мирное, ни приятное, ни болезненное чувство как непостоянное —


‘‘Sa ve sammaddaso bhikkhu, yato tattha vimuccati;

Abhiññāvosito santo, sa ve yogātigo munī’’ti.

такой монах воистину обладает правильным видением, благодаря которому он освобождается. Обретший покой, достигший совершенства в высшем знании, этот мудрец воистину превзошел все узы».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Четвертая [сутта].


5. Paṭhamaesanāsuttaṃ

5. Первая сутра о поисках (Патхама-эсана сутта)


54. Vuttañhetaṃ [Pg.228] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

54. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть эти три поиска. Какие три? Поиск чувственных удовольствий (камесана), поиск существования (бхавесана) и поиск святой жизни [под влиянием ложных воззрений] (брахмачариесана) — таковы, бхиккху, эти три поиска». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Samāhito sampajāno, sato buddhassa sāvako;

Esanā ca pajānāti, esanānañca sambhavaṃ.

«Сосредоточенный, бдительный и осознанный ученик Будды постигает поиски и происхождение этих поисков,


‘‘Yattha cetā nirujjhanti, maggañca khayagāminaṃ;

Esanānaṃ khayā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti.

а также то, где они прекращаются, и путь, ведущий к их прекращению. С уничтожением поисков бхиккху, свободный от жажды, достигает окончательного освобождения (париниббаны)».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Пятая [сутра].


6. Dutiyaesanāsuttaṃ

6. Вторая сутра о поисках (Дутия-эсана сутта)


55. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

55. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть эти три поиска. Какие три? Поиск чувственных удовольствий, поиск существования и поиск святой жизни — таковы, бхиккху, эти три поиска». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Kāmesanā bhavesanā, brahmacariyesanā saha;

Iti saccaparāmāso, diṭṭhiṭṭhānā samussayā.

«Поиск чувственных удовольствий, поиск существования вместе с поиском святой жизни — таково цепляние за догмы как за истину, основанное на ложных воззрениях, ведущее к накоплению [пут и омрачений].


‘‘Sabbarāgavirattassa, taṇhakkhayavimuttino;

Esanā paṭinissaṭṭhā, diṭṭhiṭṭhānā samūhatā;

Esanānaṃ khayā bhikkhu, nirāso akathaṃkathī’’ti.

Для того, кто бесстрастен ко всей страсти, кто освободился благодаря уничтожению жажды, поиски оставлены, а основы ложных воззрений искоренены. С уничтожением поисков бхиккху свободен от вожделения и сомнений».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Шестая [сутра].


7. Paṭhamaāsavasuttaṃ

7. Первая сутра об асавах (Патхама-асава сутта)


56. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

56. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo – ime kho, bhikkhave, tayo āsavā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть эти три асавы. Какие три? Асава чувственности (камасава), асава существования (бхавасава) и асава невежества (авиджджасава) — таковы, бхиккху, эти три асавы». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Samāhito [Pg.229] sampajāno, sato buddhassa sāvako;

Āsave ca pajānāti, āsavānañca sambhavaṃ.

«Сосредоточенный, бдительный и осознанный ученик Будды постигает асавы и происхождение этих асав,


‘‘Yattha cetā nirujjhanti, maggañca khayagāminaṃ;

Āsavānaṃ khayā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti.

а также то, где они прекращаются, и путь, ведущий к их прекращению. С уничтожением асав бхиккху, свободный от жажды, достигает окончательного освобождения (париниббаны)».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Седьмая [сутра].


8. Dutiyaāsavasuttaṃ

8. Вторая сутра об асавах (Дутия-асава сутта)


57. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

57. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo – ime kho, bhikkhave, tayo āsavā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть эти три асавы. Какие три? Асава чувственности, асава существования и асава невежества — таковы, бхиккху, эти три асавы». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yassa kāmāsavo khīṇo, avijjā ca virājitā;

Bhavāsavo parikkhīṇo, vippamutto nirūpadhi;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti.

«Тот, у кого асава чувственности исчерпана, невежество рассеяно, а асава существования полностью уничтожена — тот, освобожденный и лишенный мирских привязанностей (упадхи), носит свое последнее тело, победив Мару вместе с его воинством».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Восьмая [сутра].


9. Taṇhāsuttaṃ

9. Сутра о жажде (Танха-сутта)


58. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

58. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, taṇhā. Katamā tisso? Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā – imā kho, bhikkhave, tisso taṇhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть эти три вида жажды. Какие три? Жажда чувственных удовольствий (кама-танха), жажда существования (бхава-танха) и жажда несуществования (вибхава-танха) — таковы, бхиккху, эти три вида жажды». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Taṇhāyogena saṃyuttā, rattacittā bhavābhave;

Te yogayuttā mārassa, ayogakkhemino janā;

Sattā gacchanti saṃsāraṃ, jātīmaraṇagāmino.

«Связанные узами жажды, с умом, привязанным к существованию в различных мирах, эти люди, сопряженные с путами Мары, не находят безопасности от уз. Существа блуждают в сансаре, идя от рождения к смерти.


‘‘Ye ca taṇhaṃ pahantvāna, vītataṇhā bhavābhave;

Te ve pāraṅgatā loke, ye pattā āsavakkhaya’’nti.

Те же в мире, кто, оставив жажду, свободны от вожделения к существованию в различных мирах, те поистине достигли иного берега, достигнув уничтожения асав».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Девятая [сутра].


10. Māradheyyasuttaṃ

10. Сутра о владениях Мары (Марадхейя-сутта)


59. Vuttañhetaṃ [Pg.230] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

59. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu atikkamma māradheyyaṃ ādiccova virocati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu atikkamma māradheyyaṃ ādiccova virocatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, наделенный тремя качествами, бхиккху преодолевает владения Мары и сияет подобно солнцу. Какими тремя? Здесь, бхиккху, бхиккху наделен нравственностью того, кто более не обучается (асекха-силаккхандха), сосредоточением того, кто более не обучается (асекха-самадхиккхандха), и мудростью того, кто более не обучается (асекха-панняккхандха) — бхиккху, наделенный этими тремя качествами, преодолевает владения Мары и сияет подобно солнцу». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sīlaṃ samādhi paññā ca, yassa ete subhāvitā;

Atikkamma māradheyyaṃ, ādiccova virocatī’’ti.

«Тот, у кого нравственность, сосредоточение и мудрость прекрасно развиты, преодолевает владения Мары и сияет подобно солнцу».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Десятая [сутра].


Paṭhamo vaggo niṭṭhito.

Первая глава завершена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление этой главы:


Mūladhātu atha vedanā duve, esanā ca duve āsavā duve;

Taṇhāto ca atha māradheyyato, vaggamāhu paṭhamanti muttamanti.

«Истоки» (Мула), «Свойства» (Дхату), затем две сутры о чувствах (Ведана), две о поисках (Эсана), две об асавах (Асава), сутра о жажде (Танха) и сутра о владениях Мары (Марадхейя) — так составители провозгласили эту превосходную первую главу.


2. Dutiyavaggo

2. Вторая глава


1. Puññakiriyavatthusuttaṃ

1. Сутра об основаниях для совершения заслуг (Пуннякирияваттху-сутта)


60. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

60. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, puññakiriyavatthūni. Katamāni tīṇi? Dānamayaṃ puññakiriyavatthu, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu – imāni [Pg.231] kho, bhikkhave, tīṇi puññakiriyavatthūnī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть три основания для совершения заслуг. Какие три? Основание для совершения заслуг, состоящее в даянии (дана-мая), основание для совершения заслуг, состоящее в нравственном поведении (сила-мая), и основание для совершения заслуг, состоящее в медитации (бхавана-мая) — таковы, бхиккху, эти три основания для совершения заслуг». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Puññameva so sikkheyya, āyataggaṃ sukhudrayaṃ;

Dānañca samacariyañca, mettacittañca bhāvaye.

«Человеку следует упражняться в совершении заслуг, которые приносят благо в будущем и ведут к счастью. Ему следует развивать даяние, праведную жизнь и ум, исполненный доброжелательности (метты).


‘‘Ete dhamme bhāvayitvā, tayo sukhasamuddaye;

Abyāpajjhaṃ sukhaṃ lokaṃ, paṇḍito upapajjatī’’ti.

Развив эти три качества, приносящие счастье, мудрый человек перерождается в счастливом мире, свободном от страданий».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Первая [сутра].


2. Cakkhusuttaṃ

2. Сутра об очах (Чаккху-сутта)


61. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

61. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, cakkhūni. Katamāni tīṇi? Maṃsacakkhu, dibbacakkhu, paññācakkhu – imāni kho, bhikkhave, tīṇi cakkhūnī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть три вида очей. Какие три? Плотское око (манса-чаккху), божественное око (дибба-чаккху) и око мудрости (пання-чаккху) — таковы, бхиккху, эти три вида очей». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Maṃsacakkhu dibbacakkhu, paññācakkhu anuttaraṃ;

Etāni tīṇi cakkhūni, akkhāsi purisuttamo.

«Плотское око, божественное око и непревзойденное око мудрости — об этих трех видах очей поведал Величайший из людей.


‘‘Maṃsacakkhussa uppādo, maggo dibbassa cakkhuno;

Yato ñāṇaṃ udapādi, paññācakkhu anuttaraṃ;

Yassa cakkhussa paṭilābhā, sabbadukkhā pamuccatī’’ti.

Появление плотского ока есть путь к обретению божественного ока. Когда же возникает знание — непревзойденное око мудрости, то благодаря обретению этого ока человек освобождается от всех страданий».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Вторая [сутра].


3. Indriyasuttaṃ

3. Сутра о способностях (Индрия-сутта)


62. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

62. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni tīṇi? Anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi indriyānī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть три духовные способности (индрии). Какие три? Способность «я познаю непознанное» (ананнятанняссамитиндрия), способность высшего знания (анниндрия) и способность того, кто познал (аннятавиндрия) — таковы, бхиккху, эти три способности». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sekhassa sikkhamānassa, ujumaggānusārino;

Khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ, tato aññā anantarā.

«У ученика (секхи), который обучается и следует по прямому пути, сначала возникает знание о прекращении [омрачений], а сразу за ним — способность высшего знания.


‘‘Tato [Pg.232] aññā vimuttassa, ñāṇaṃ ve hoti tādino;

Akuppā me vimuttīti, bhavasaṃyojanakkhayā.

Затем у того, кто освободился и пребывает в непоколебимости (тади), возникает знание: «Мое освобождение непоколебимо», благодаря уничтожению оков существования.


‘‘Sa ve indriyasampanno, santo santipade rato;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti.

Тот, кто наделен этими способностями, умиротворен и находит радость в состоянии покоя (ниббане), носит свое последнее тело, победив Мару вместе с его воинством».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Третья [сутра].


4. Addhāsuttaṃ

4. Сутра о временах (Аддха-сутта)


63. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

63. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, addhā. Katame tayo? Atīto addhā, anāgato addhā, paccuppanno addhā – ime kho, bhikkhave, tayo addhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Бхиккху, есть эти три времени. Какие три? Прошедшее время, будущее время и настоящее время — таковы, бхиккху, эти три времени». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Akkheyyasaññino sattā, akkheyyasmiṃ patiṭṭhitā;

Akkheyyaṃ apariññāya, yogamāyanti maccuno.

«Существа, воспринимающие выразимое [как “я” или “личность”], утверждаются в выразимом. Не постигнув полностью выразимое, они подпадают под власть уз Смерти.


‘‘Akkheyyañca pariññāya, akkhātāraṃ na maññati;

Phuṭṭho vimokkho manasā, santipadamanuttaraṃ.

Полностью же постигнув выразимое, он не измышляет [себя] говорящим. Соприкоснувшись умом с освобождением, непревзойденным состоянием мира.


‘‘Sa ve akkheyyasampanno, santo santipade rato;

Saṅkhāyasevī dhammaṭṭho, saṅkhyaṃ nopeti vedagū’’ti.

Он, поистине, наделенный [постижением] выразимого, умиротворенный, находящий радость в состоянии мира, пользующийся [вещами] с рассуждением, утвержденный в Дхамме, знаток [Истины] не подлежит исчислению».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Четвертое.


5. Duccaritasuttaṃ

5. Сутта о дурном поведении


64. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

64. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, duccaritāni. Katamāni tīṇi? Kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi duccaritānī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«“Есть три вида дурного поведения, о монахи. Какие три? Дурное поведение телом, дурное поведение словом, дурное поведение умом. Вот три вида дурного поведения, о монахи”. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Kāyaduccaritaṃ katvā, vacīduccaritāni ca;

Manoduccaritaṃ katvā, yañcaññaṃ dosasaṃhitaṃ.

«Совершив дурное поведение телом, а также дурное поведение словом, совершив дурное поведение умом и иное зло, сопряженное с пороком,


‘‘Akatvā [Pg.233] kusalaṃ kammaṃ, katvānākusalaṃ bahuṃ;

Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ti.

не совершив благого действия, но совершив много неблагого, глупец после распада тела перерождается в аду».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Пятое.


6. Sucaritasuttaṃ

6. Сутта о хорошем поведении


65. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

65. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, sucaritāni. Katamāni tīṇi? Kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi sucaritānī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«“Есть три вида хорошего поведения, о монахи. Какие три? Хорошее поведение телом, хорошее поведение словом, хорошее поведение умом. Вот три вида хорошего поведения, о монахи”. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Kāyaduccaritaṃ hitvā, vacīduccaritāni ca;

Manoduccaritaṃ hitvā, yañcaññaṃ dosasaṃhitaṃ.

«Оставив дурное поведение телом, а также дурное поведение словом, оставив дурное поведение умом и иное зло, сопряженное с пороком,


‘‘Akatvākusalaṃ kammaṃ, katvāna kusalaṃ bahuṃ;

Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti.

не совершая неблагого действия, но совершив много благого, мудрый после распада тела перерождается в небесном мире».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Шестое.


7. Soceyyasuttaṃ

7. Сутта о чистоте


66. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

66. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ, vacīsoceyyaṃ, manosoceyyaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi soceyyānī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«“Есть три вида чистоты, о монахи. Какие три? Чистота тела, чистота слова, чистота ума. Вот три вида чистоты, о монахи”. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Kāyasuciṃ vacīsuciṃ, cetosucimanāsavaṃ;

Suciṃ soceyyasampannaṃ, āhu sabbappahāyina’’nti.

«Чистого телом, чистого словом, чистого умом, лишенного асав, чистого, наделенного чистотой, называют отбросившим всё».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Седьмое.


8. Moneyyasuttaṃ

8. Сутта о мудрости


67. Vuttañhetaṃ [Pg.234] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

67. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, moneyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyamoneyyaṃ, vacīmoneyyaṃ, manomoneyyaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi moneyyānī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«“Есть три качества мудреца, о монахи. Какие три? Качество мудреца в телесных поступках, качество мудреца в словесных поступках, качество мудреца в умственных поступках. Вот три качества мудреца, о монахи”. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Kāyamuniṃ vacīmuniṃ, manomunimanāsavaṃ;

Muniṃ moneyyasampannaṃ, āhu ninhātapāpaka’’nti.

«Мудреца телом, мудреца словом, мудреца умом, лишенного асав, мудреца, наделенного качествами мудреца, называют смывшим все зло».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Восьмое.


9. Paṭhamarāgasuttaṃ

9. Первая сутта о страсти


68. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

68. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, rāgo appahīno, doso appahīno, moho appahīno – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘baddho mārassa paṭimukkassa mārapāso yathākāmakaraṇīyo pāpimato’. Yassa kassaci, bhikkhave, rāgo pahīno, doso pahīno, moho pahīno – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘abaddho mārassa omukkassa mārapāso na yathā kāmakaraṇīyo pāpimato’’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«“У кого бы то ни было, о монахи, страсть не уничтожена, злость не уничтожена, заблуждение не уничтожено — о таком говорят, монахи: ‘Он связан Марой, на него наброшена петля Мары, он находится во власти желаний Злодея’. У кого бы то ни было, о монахи, страсть уничтожена, злость уничтожена, заблуждение уничтожено — о таком говорят, монахи: ‘Он не связан Марой, с него сброшена петля Мары, он не находится во власти желаний Злодея’”. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Yassa rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā;

Taṃ bhāvitattaññataraṃ, brahmabhūtaṃ tathāgataṃ;

Buddhaṃ verabhayātītaṃ, āhu sabbappahāyina’’nti.

«У кого страсть, злость и невежество угасли, того, кто развил себя, кто стал возвышенным, Татхагату, Пробужденного, преодолевшего вражду и страх, называют отбросившим всё».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Девятое.


10. Dutiyarāgasuttaṃ

10. Вторая сутта о страсти


69. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

69. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā rāgo appahīno, doso appahīno, moho appahīno – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na ‘atari [Pg.235] samuddaṃ saūmiṃ savīciṃ sāvaṭṭaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ’. Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā rāgo pahīno, doso pahīno, moho pahīno – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘atari samuddaṃ saūmiṃ savīciṃ sāvaṭṭaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ, tiṇṇo pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇo’’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«“У какого бы то ни было, о монахи, бхиккху или бхиккхуни страсть не уничтожена, злость не уничтожена, заблуждение не уничтожено — о таком говорят, монахи: ‘Он не переправился через океан с его волнами, зыбью, водоворотами, чудовищами и демонами’. У какого бы то ни было, о монахи, бхиккху или бхиккхуни страсть уничтожена, злость уничтожена, заблуждение уничтожено — о таком говорят, монахи: ‘Он переправился через океан с его волнами, зыбью, водоворотами, чудовищами и демонами; переправившийся, достигший иного берега, на суше стоит брахман’”. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Yassa rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā;

Somaṃ samuddaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ, saūmibhayaṃ duttaraṃ accatāri.

«У кого страсть, злость и невежество угасли, тот переправился через этот труднопроходимый океан с его чудовищами, демонами и грозными волнами.


‘‘Saṅgātigo maccujaho nirūpadhi, pahāsi dukkhaṃ apunabbhavāya;

Atthaṅgato so na pamāṇameti, amohayi maccurājanti brūmī’’ti.

Преодолевший привязанности, оставивший смерть, лишенный субстрата перерождений, он оставил страдание ради прекращения новых рождений. Угасший, он не поддается измерению, он ввел в заблуждение царя Смерти — так я говорю».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Десятое.


Dutiyo vaggo niṭṭhito.

Вторая глава завершена.


Tassuddānaṃ –

Содержание этой главы:


Puññaṃ cakkhu atha indriyāni, addhā ca caritaṃ duve soci ;

Muno atha rāgaduve, puna vaggamāhu dutiyamuttamanti.

Заслуга, Око, затем Способности, Период времени, два Поведения, Чистота, Мудрец, а также две сутты о Страсти — так составители провозгласили эту превосходную вторую главу.


3. Tatiyavaggo

3. Третья глава


1. Micchādiṭṭhikasuttaṃ

1. Сутта о ложных взглядах


70. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

70. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.

«Видел я, о монахи, существ, наделенных дурным поведением телом, дурным поведением словом, дурным поведением умом, порицающих Благородных, придерживающихся ложных взглядов, совершающих действия, исходя из ложных взглядов. Они после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду.


‘‘Taṃ [Pg.236] kho panāhaṃ, bhikkhave, nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi. Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Api ca, bhikkhave, yadeva sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tadevāhaṃ vadāmi.

И об этом, о монахи, я говорю не потому, что услышал от другого отшельника или брахмана. Видел я, о монахи, существ, наделенных дурным поведением телом, дурным поведением словом, дурным поведением умом, порицающих Благородных, придерживающихся ложных взглядов, совершающих действия, исходя из ложных взглядов. Они после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду. Но, о монахи, только то, что я сам познал, сам увидел, сам постиг, то я и говорю.


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Видел я, о монахи, существ, наделенных дурным поведением телом, дурным поведением словом, дурным поведением умом, порицающих Благородных, придерживающихся ложных взглядов, совершающих действия, исходя из ложных взглядов. Они после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Micchā manaṃ paṇidhāya, micchā vācañca bhāsiya ;

Micchā kammāni katvāna, kāyena idha puggalo.

«Направив ум ложным образом, произнеся ложные слова и совершив ложные действия телом здесь, человек


‘‘Appassutāpuññakaro, appasmiṃ idha jīvite;

Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ti.

малознающий, творящий неблагое в этой короткой жизни, после распада тела неразумный перерождается в аду».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Первое.


2. Sammādiṭṭhikasuttaṃ

2. Сутта о правильных взглядах


71. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

71. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā.

«Видел я, о монахи, существ, наделенных хорошим поведением телом, хорошим поведением словом, хорошим поведением умом, не порицающих Благородных, придерживающихся правильных взглядов, совершающих действия, исходя из правильных взглядов. Они после распада тела, после смерти, переродились в счастливом уделе, в небесном мире.


‘‘Taṃ kho panāhaṃ, bhikkhave, nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi. Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ [Pg.237] maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā. Api ca, bhikkhave, yadeva sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tadevāhaṃ vadāmi.

И об этом, о монахи, я говорю не потому, что услышал от другого отшельника или брахмана. Видел я, о монахи, существ, наделенных хорошим поведением телом, хорошим поведением словом, хорошим поведением умом, не порицающих Благородных, придерживающихся правильных взглядов, совершающих действия, исходя из правильных взглядов. Они после распада тела, после смерти, переродились в счастливом уделе, в небесном мире. Но, о монахи, только то, что я сам познал, сам увидел, сам постиг, то я и говорю.


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Видел я, о монахи, существ, наделенных хорошим поведением телом, хорошим поведением словом, хорошим поведением умом, не порицающих Благородных, придерживающихся правильных взглядов, совершающих действия, исходя из правильных взглядов. Они после распада тела, после смерти, переродились в счастливом уделе, в небесном мире». Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sammā manaṃ paṇidhāya, sammā vācañca bhāsiya ;

Sammā kammāni katvāna, kāyena idha puggalo.

«Направив ум правильным образом, произнеся правильные слова и совершив правильные действия телом здесь, человек


‘‘Bahussuto puññakaro, appasmiṃ idha jīvite;

Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti.

многознающий, творящий благое в этой короткой жизни, после распада тела мудрый перерождается в небесном мире».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Второе.


3. Nissaraṇiyasuttaṃ

3. Сутта об освобождении


72. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

72. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, nissaraṇiyā dhātuyo. Katamā tisso? Kāmānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ nekkhammaṃ, rūpānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ āruppaṃ, yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ nirodho tassa nissaraṇaṃ – imā kho, bhikkhave, tisso nissaraṇiyā dhātuyo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«“Есть три элемента освобождения, о монахи. Какие три? Освобождением от чувственных удовольствий является отречение; освобождением от материальных форм является нематериальное; а для всего, что возникло, обусловлено, взаимозависимо возникло, прекращение является освобождением от этого. Вот три элемента освобождения, о монахи”. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Kāmanissaraṇaṃ ñatvā, rūpānañca atikkamaṃ;

Sabbasaṅkhārasamathaṃ, phusaṃ ātāpi sabbadā.

«Познав освобождение от чувственных удовольствий и преодоление телесных форм, всегда усердный, соприкасаясь с умиротворением всех санкхар,


‘‘Sa ve sammaddaso bhikkhu, yato tattha vimuccati;

Abhiññāvosito santo, sa ve yogātigo munī’’ti.

тот бхиккху воистину видит верно, поскольку освобождается в них. Завершивший высшее знание, умиротворённый, этот мудрец воистину преодолел узы».»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Третье.»


4. Santatarasuttaṃ

4. «Сантатара-сутта (Сутра о более умиротворённом)»


73. Vuttañhetaṃ [Pg.238] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

73. «Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Rūpehi, bhikkhave, arūpā santatarā, arūpehi nirodho santataro’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«„О бхиккху, бесформенные состояния более умиротворены, чем состояния с формой, а прекращение более умиротворено, чем бесформенные состояния“. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino ;

Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhavaṃ.

«„Те существа, что пребывают в мире форм, и те, что утвердились в бесформенном мире, не зная прекращения, возвращаются к новому существованию.


‘‘Ye ca rūpe pariññāya, arūpesu asaṇṭhitā;

Nirodhe ye vimuccanti, te janā maccuhāyino.

Те же, кто полностью постиг формы и не привязался к бесформенному, кто освобождается в прекращении — эти люди оставляют смерть позади.


‘‘Kāyena amataṃ dhātuṃ, phusayitvā nirūpadhiṃ;

Upadhippaṭinissaggaṃ, sacchikatvā anāsavo;

Deseti sammāsambuddho, asokaṃ virajaṃ pada’’nti.

Соприкоснувшись своим телом с бессмертным элементом, свободным от привязанностей, и реализовав оставление всех основ для нового существования, безмятежный, свободный от омрачений Всепросветлённый проповедует эту свободную от скорби, незапятнанную обитель“.»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Четвёртое.»


5. Puttasuttaṃ

5. «Путта-сутта (Сутра о сыновьях)»


74. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

74. «Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Tayome, bhikkhave, puttā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Atijāto, anujāto, avajātoti.

«„О бхиккху, есть три вида сыновей, существующих и встречающихся в мире. Какие три? Превосходящий, равный и уступающий“.»


‘‘Kathañca, bhikkhave, putto atijāto hoti? Idha, bhikkhave, puttassa mātāpitaro honti na buddhaṃ saraṇaṃ gatā, na dhammaṃ saraṇaṃ gatā, na saṅghaṃ saraṇaṃ gatā; pāṇātipātā appaṭiviratā, adinnādānā appaṭiviratā, kāmesumicchācārā appaṭiviratā, musāvādā appaṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭiviratā, dussīlā pāpadhammā. Putto ca nesaṃ hoti buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato; pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, sīlavā kalyāṇadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, putto atijāto hoti.

«„И как, бхиккху, сын превосходит своих родителей? Здесь, бхиккху, родители сына не приняли прибежище в Будде, не приняли прибежище в Дхамме, не приняли прибежище в Сангхе; они не воздерживаются от уничтожения живых существ, не воздерживаются от взятия неданного, не воздерживаются от неблаговидного поведения в чувственных удовольствиях, не воздерживаются от ложной речи, не воздерживаются от употребления хмельных напитков и снадобий, вызывающих беспечность; они безнравственны и порочны. Но их сын принимает прибежище в Будде, принимает прибежище в Дхамме, принимает прибежище в Сангхе; он воздерживается от уничтожения живых существ, воздерживается от взятия неданного, воздерживается от неблаговидного поведения в чувственных удовольствиях, воздерживается от ложной речи, воздерживается от употребления хмельных напитков и снадобий, вызывающих беспечность; он добродетелен и благороден. Вот так, бхиккху, сын превосходит своих родителей“.»


‘‘Kathañca[Pg.239], bhikkhave, putto anujāto hoti? Idha, bhikkhave, puttassa mātāpitaro honti buddhaṃ saraṇaṃ gatā, dhammaṃ saraṇaṃ gatā, saṅghaṃ saraṇaṃ gatā; pāṇātipātā paṭiviratā, adinnādānā paṭiviratā, kāmesumicchācārā paṭiviratā, musāvādā paṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, sīlavanto kalyāṇadhammā. Puttopi nesaṃ hoti buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato; pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, sīlavā kalyāṇadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, putto anujāto hoti.

«„И как, бхиккху, сын равен своим родителям? Здесь, бхиккху, родители сына приняли прибежище в Будде, приняли прибежище в Дхамме, приняли прибежище в Сангхе; они воздерживаются от уничтожения живых существ, воздерживаются от взятия неданного, воздерживаются от неблаговидного поведения в чувственных удовольствиях, воздерживаются от ложной речи, воздерживаются от употребления хмельных напитков и снадобий, вызывающих беспечность; они добродетельны и благородны. И их сын также принимает прибежище в Будде, принимает прибежище в Дхамме, принимает прибежище в Сангхе; он воздерживается от уничтожения живых существ, воздерживается от взятия неданного, воздерживается от неблаговидного поведения в чувственных удовольствиях, воздерживается от ложной речи, воздерживается от употребления хмельных напитков и снадобий, вызывающих беспечность; он добродетелен и благороден. Вот так, бхиккху, сын равен своим родителям“.»


‘‘Kathañca, bhikkhave, putto avajāto hoti? Idha, bhikkhave, puttassa mātāpitaro honti buddhaṃ saraṇaṃ gatā, dhammaṃ saraṇaṃ gatā, saṅghaṃ saraṇaṃ gatā; pāṇātipātā paṭiviratā, adinnādānā paṭiviratā, kāmesumicchācārā paṭiviratā, musāvādā paṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, sīlavanto kalyāṇadhammā. Putto ca nesaṃ hoti na buddhaṃ saraṇaṃ gato, na dhammaṃ saraṇaṃ gato, na saṅghaṃ saraṇaṃ gato; pāṇātipātā appaṭivirato, adinnādānā appaṭivirato, kāmesumicchācārā appaṭivirato, musāvādā appaṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭivirato, dussīlo pāpadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, putto avajāto hoti. Ime kho, bhikkhave, tayo puttā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«„И как, бхиккху, сын уступает своим родителям? Здесь, бхиккху, родители сына приняли прибежище в Будде, приняли прибежище в Дхамме, приняли прибежище в Сангхе; они воздерживаются от уничтожения живых существ, воздерживаются от взятия неданного, воздерживаются от неблаговидного поведения в чувственных удовольствиях, воздерживаются от ложной речи, воздерживаются от употребления хмельных напитков и снадобий, вызывающих беспечность; они добродетельны и благородны. Но их сын не принимает прибежище в Будде, не принимает прибежище в Дхамме, не принимает прибежище в Сангхе; он не воздерживается от уничтожения живых существ, не воздерживается от взятия неданного, не воздерживается от неблаговидного поведения в чувственных удовольствиях, не воздерживается от ложной речи, не воздерживается от употребления хмельных напитков и снадобий, вызывающих беспечность; он безнравственен и порочен. Вот так, бхиккху, сын уступает своим родителям. Эти три вида сыновей, бхиккху, существуют и встречаются в мире“. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Atijātaṃ anujātaṃ, puttamicchanti paṇḍitā;

Avajātaṃ na icchanti, yo hoti kulagandhano.

«„Мудрые желают иметь сына превосходящего или равного; они не желают иметь уступающего сына, который разрушает свой род.


‘‘Ete kho puttā lokasmiṃ, ye bhavanti upāsakā;

Saddhā sīlena sampannā, vadaññū vītamaccharā;

Cando abbhaghanā mutto, parisāsu virocare’’ti.

Но те сыновья в мире, которые становятся упасаками, наделёнными верой и добродетелью, щедрыми и свободными от скупости, сияют в собраниях, подобно луне, освободившейся от облаков“.»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Пятое.»


6. Avuṭṭhikasuttaṃ

6. «Авуттхика-сутта (Сутра о бездождном)»


75. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

75. «Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Avuṭṭhikasamo, padesavassī, sabbatthābhivassī.

«„О бхиккху, есть три типа людей, существующих и встречающихся в мире. Какие три? Подобный бездождному облаку, проливающий дождь местами и проливающий дождь повсюду“.»


‘‘Kathañca[Pg.240], bhikkhave, puggalo avuṭṭhikasamo hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbesaññeva na dātā hoti, samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṃ annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo avuṭṭhikasamo hoti.

«„И как, бхиккху, человек подобен бездождному облаку? Здесь, бхиккху, некий человек никому ничего не даёт — ни отшельникам, ни брахманам, ни бедным, ни странникам, ни нищим, ни просящим; он не даёт им ни пищи, ни питья, ни одежды, ни средств передвижения, ни гирлянд, ни благовоний, ни мазей, ни постели, ни жилища, ни светильников“.»


‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo padesavassī hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ekaccānaṃ dātā (hoti), ekaccānaṃ na dātā hoti samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṃ annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo padesavassī hoti.

«„И как, бхиккху, человек подобен проливающему дождь местами? Здесь, бхиккху, некий человек одним даёт, а другим не даёт — отшельникам, брахманам, бедным, странникам, нищим, просящим; он даёт одним и не даёт другим пищу, питьё, одежду, средства передвижения, гирлянды, благовония, мази, постель, жилище, светильники“.»


‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo sabbatthābhivassī hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbesaṃva deti, samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavanibbakayācakānaṃ annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo sabbatthābhivassī hoti. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«„И как, бхиккху, человек подобен проливающему дождь повсюду? Здесь, бхиккху, некий человек даёт всем — отшельникам, брахманам, бедным, странникам, нищим, просящим; он даёт им пищу, питьё, одежду, средства передвижения, гирлянды, благовония, мази, постель, жилище, светильники. Вот так, бхиккху, человек подобен проливающему дождь повсюду. Эти три типа людей, бхиккху, существуют и встречаются в мире“. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Na samaṇe na brāhmaṇe, na kapaṇaddhikavanibbake;

Laddhāna saṃvibhājeti, annaṃ pānañca bhojanaṃ;

Taṃ ve avuṭṭhikasamoti, āhu naṃ purisādhamaṃ.

«„Того, кто, получив пищу, питьё и съестное, не делится ни с отшельниками, ни с брахманами, ни с бедными, странниками и нищими — такого ничтожного человека мудрецы называют подобным бездождному облаку.


‘‘Ekaccānaṃ na dadāti, ekaccānaṃ pavecchati;

Taṃ ve padesavassīti, āhu medhāvino janā.

Того, кто одним не даёт, а другим щедро раздаёт — такого человека мудрые люди называют проливающим дождь местами.


‘‘Subhikkhavāco puriso, sabbabhūtānukampako;

Āmodamāno pakireti, detha dethāti bhāsati.

Человек же, чьи слова несут весть об изобилии пищи, сострадательный ко всем живым существам, радостно раздаёт дары и говорит: „Давайте, давайте!“


‘‘Yathāpi megho thanayitvā, gajjayitvā pavassati;

Thalaṃ ninnañca pūreti, abhisandantova vārinā.

Подобно тому как грозовое облако, гремя и грохоча, проливает дождь, наполняя водой и возвышенности, и низины, насыщая их влагой,


‘‘Evameva [Pg.241] idhekacco, puggalo hoti tādiso;

Dhammena saṃharitvāna, uṭṭhānādhigataṃ dhanaṃ;

Tappeti annapānena, sammā patte vanibbake’’ti.

точно так же и в этом мире некий человек, праведно накопив богатство, добытое собственным усердием, должным образом насыщает пищей и питьем приходящих к нему нищих“.»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Шестое.»


7. Sukhapatthanāsuttaṃ

7. «Сукхапатгхана-сутта (Сутра о желании счастья)»


76. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

76. «Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, sukhāni patthayamāno sīlaṃ rakkheyya paṇḍito. Katamāni tīṇi? Pasaṃsā me āgacchatūti sīlaṃ rakkheyya paṇḍito, bhogā me uppajjantūti sīlaṃ rakkheyya paṇḍito, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmīti sīlaṃ rakkheyya paṇḍito. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi sukhāni patthayamāno sīlaṃ rakkheyya paṇḍito’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«„О бхиккху, стремясь к этим трём видам счастья, мудрый человек должен оберегать свою добродетель. К каким трём? Стремясь к тому, чтобы к нему пришла добрая слава, мудрый человек должен оберегать добродетель. Стремясь к тому, чтобы у него приумножались богатства, мудрый человек должен оберегать добродетель. Стремясь к тому, чтобы после распада тела, после смерти, возродиться в благой обители, в небесном мире, мудрый человек должен оберегать добродетель. Стремясь к этим трём видам счастья, бхиккху, мудрый человек должен оберегать добродетель“. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Sīlaṃ rakkheyya medhāvī, patthayāno tayo sukhe;

Pasaṃsaṃ vittalābhañca, pecca sagge pamodanaṃ.

«„Мудрый человек должен оберегать добродетель, стремясь к трём видам счастья: к доброй славе, обретению богатства и к радости в небесном мире после смерти.


‘‘Akarontopi ce pāpaṃ, karontamupasevati;

Saṅkiyo hoti pāpasmiṃ, avaṇṇo cassa rūhati.

Даже если человек сам не совершает зла, но общается с тем, кто его совершает, его начинают подозревать в злых делах, и о нём распространяется дурная слава.


‘‘Yādisaṃ kurute mittaṃ, yādisaṃ cūpasevati;

Sa ve tādisako hoti, sahavāso hi tādiso.

Какого друга человек себе выбирает и с кем общается, таким он и становится, ибо совместная жизнь уподобляет одного другому.


‘‘Sevamāno sevamānaṃ, samphuṭṭho samphusaṃ paraṃ;

Saro diddho kalāpaṃva, alittamupalimpati;

Upalepabhayā dhīro, neva pāpasakhā siyā.

Общаясь с порочным, человек оскверняет себя его пороком, подобно тому как отравленная стрела, положенная в колчан, отравляет другие, чистые стрелы. Опасаясь такого осквернения, мудрец никогда не станет дружить с порочными людьми.


‘‘Pūtimacchaṃ kusaggena, yo naro upanayhati;

Kusāpi pūti vāyanti, evaṃ bālūpasevanā.

Если человек заворачивает гнилую рыбу в траву куса, то и сама трава начинает пахнуть гнилью. Таково же и общение с глупцами.


‘‘Tagarañca palāsena, yo naro upanayhati;

Pattāpi surabhi vāyanti, evaṃ dhīrūpasevanā.

Если же человек заворачивает благовонный тагара в лист паласа, то и сам лист начинает благоухать. Таково же и общение с мудрецами.


‘‘Tasmā [Pg.242] pattapuṭasseva, ñatvā sampākamattano;

Asante nupaseveyya, sante seveyya paṇḍito;

Asanto nirayaṃ nenti, santo pāpenti suggati’’nti.

Поэтому, зная последствия для себя, подобные свертку из листьев, мудрый человек не должен общаться с порочными людьми, но должен общаться с добродетельными. Порочные ведут в ад, а добродетельные приводят к благой обители“.»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Седьмое.»


8. Bhidurasuttaṃ

8. «Бхидура-сутта (Сутра о хрупкости)»


77. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

77. «Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Bhidurāyaṃ, bhikkhave, kāyo, viññāṇaṃ virāgadhammaṃ, sabbe upadhī aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«„О бхиккху, это тело хрупко, сознание подвержено угасанию, а все основы существования непостоянны, полны страданий и подвержены изменению“. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Kāyañca bhiduraṃ ñatvā, viññāṇañca virāgunaṃ ;

Upadhīsu bhayaṃ disvā, jātimaraṇamaccagā;

Sampatvā paramaṃ santiṃ, kālaṃ kaṅkhati bhāvitatto’’ti.

«„Познав, что тело хрупко, а сознание подвержено угасанию, и видя опасность в основах существования, он преодолел рождение и смерть. Достигнув высочайшего покоя, тот, кто развил свой ум и тело, ожидает своего времени“.»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Восьмое.»


9. Dhātusosaṃsandanasuttaṃ

9. «Дхатусосамсандана-сутта (Сутра о сближении по свойствам характера)»


78. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

78. «Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Dhātuso, bhikkhave, sattā sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.

«„О бхиккху, в соответствии со своими наклонностями существа сходятся и объединяются друг с другом. Существа с низкими наклонностями сходятся и объединяются с существами с низкими наклонностями, а существа с благими наклонностями сходятся и объединяются с существами с благими наклонностями.


‘‘Atītampi, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā sattehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.

В прошлом, бхиккху, существа также сходились и объединялись друг с другом в соответствии со своими наклонностями. Существа с низкими наклонностями сходились и объединялись с существами с низкими наклонностями, а существа с благими наклонностями сходились и объединялись с существами с благими наклонностями.


‘‘Anāgatampi[Pg.243], bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā sattehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.

В будущем, бхиккху, существа также будут сходиться и объединяться друг с другом в соответствии со своими наклонностями. Существа с низкими наклонностями будут сходиться и объединяться с существами с низкими наклонностями, а существа с благими наклонностями будут сходиться и объединяться с существами с благими наклонностями.


‘‘Etarahipi, bhikkhave, paccuppanaṃ addhānaṃ dhātusova sattā sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

И в настоящем, бхиккху, существа сходятся и объединяются друг с другом в соответствии со своими наклонностями. Существа с низкими наклонностями сходятся и объединяются с существами с низкими наклонностями, а существа с благими наклонностями сходятся и объединяются с существами с благими наклонностями“. Об этом смысле поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:»


‘‘Saṃsaggā vanatho jāto, asaṃsaggena chijjati;

Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave.

«„От тесного общения рождается привязанность, от отсутствия общения она прекращается. Подобно тому как человек, взобравшийся на маленькую деревянную дощечку, тонет в великом океане,


‘‘Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvīpi sīdati;

Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.

точно так же из-за ленивого человека тонет и тот, кто ведет праведную жизнь. Поэтому следует избегать ленивого и лишенного усердия человека.


‘‘Pavivittehi ariyehi, pahitattehi jhāyibhi;

Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti.

Следует жить вместе с мудрыми благородными людьми, стремящимися к уединению, устремленными к ниббане, практикующими медитацию и всегда усердными“.»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Девятое.»


10. Parihānasuttaṃ

10. «Парихана-сутта (Сутра об упадке)»


79. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

79. «Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu kammārāmo hoti, kammarato, kammārāmatamanuyutto; bhassārāmo hoti, bhassarato, bhassārāmatamanuyutto; niddārāmo hoti, niddārato, niddārāmatamanuyutto. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti.

«О бхиккху, эти три вещи ведут к упадку бхиккху, который ещё обучается. Какие три? Здесь, бхиккху, обучающийся бхиккху находит удовольствие в делах, радуется делам, предан удовольствию в делах; находит удовольствие в разговорах, радуется разговорам, предан удовольствию в разговорах; находит удовольствие во сне, радуется сну, предан удовольствию во сне. Эти три вещи, бхиккху, ведут к упадку бхиккху, который ещё обучается».


‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu na kammārāmo hoti, na kammarato, na kammārāmatamanuyutto; na bhassārāmo hoti, na bhassarato, na bhassārāmatamanuyutto; na niddārāmo hoti, na niddārato[Pg.244], na niddārāmatamanuyutto. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О бхиккху, эти три вещи ведут к преуспеванию бхиккху, который ещё обучается. Какие три? Здесь, бхиккху, обучающийся бхиккху не находит удовольствия в делах, не радуется делам, не предан удовольствию в делах; не находит удовольствия в разговорах, не радуется разговорам, не предан удовольствию в разговорах; не находит удовольствия во сне, не радуется сну, не предан удовольствию во сне. Эти три вещи, бхиккху, ведут к преуспеванию бхиккху, который ещё обучается». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Kammārāmo bhassārāmo, niddārāmo ca uddhato;

Abhabbo tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ.

«Бхиккху, который находит удовольствие в делах, находит удовольствие в разговорах, находит удовольствие во сне и при этом беспокоен, — такой бхиккху неспособен достичь высшего самопробуждения.


‘‘Tasmā hi appakiccassa, appamiddho anuddhato;

Bhabbo so tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttama’’nti.

Поэтому тот, у кого мало забот, кто мало спит и не беспокоен, — такой бхиккху способен достичь высшего самопробуждения».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Десятая сутта.


Tatiyo vaggo niṭṭhito.

Третья вагга завершена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление этой вагги:


Dve diṭṭhī nissaraṇaṃ rūpaṃ, putto avuṭṭhikena ca;

Sukhā ca bhiduro dhātu, parihānena te dasāti.

Две сутты о воззрениях, об освобождении, о форме, о сыне, вместе с суттой о бездождии, о счастье, о разрушении, о стихиях, и о деградации — таковы эти десять сутт.


4. Catutthavaggo

4. Четвёртая вагга


1. Vitakkasuttaṃ

1. Витакка-сутта


80. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

80. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, akusalavitakkā. Katame tayo? Anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko, lābhasakkārasilokapaṭisaṃyutto vitakko, parānuddayatāpaṭisaṃyutto vitakko. Ime kho, bhikkhave, tayo akusalavitakkā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Есть три неблагие мысли, о бхиккху. Какие три? Мысль, связанная с нежеланием быть презираемым другими; мысль, связанная с приобретениями, почестями и славой; мысль, связанная с мирской привязанностью к другим. Эти три, о бхиккху, являются неблагими мыслями». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Anavaññattisaṃyutto, lābhasakkāragāravo;

Sahanandī amaccehi, ārā saṃyojanakkhayā.

«Тот, кто озабочен тем, чтобы не быть презираемым, кто дорожит приобретениями и почестями, кто радуется в кругу близких и друзей, далёк от уничтожения оков.


‘‘Yo ca puttapasuṃ hitvā, vivāhe saṃharāni ca;

Bhabbo so tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttama’’nti.

Но тот, кто оставил детей, скот, брачные союзы и накопление имущества, — такой бхиккху способен достичь высшего самопробуждения».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Первая сутта.


2. Sakkārasuttaṃ

2. Саккара-сутта


81. Vuttañhetaṃ [Pg.245] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

81. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.

«Я видел, о бхиккху, существ, которые, будучи одолены почестями, с умами, полностью захваченными ими, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду.


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā asakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.

Я видел, о бхиккху, существ, которые, будучи одолены отсутствием почестей, с умами, полностью захваченными этим, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду.


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.

Я видел, о бхиккху, существ, которые, будучи одолены и почестями, и отсутствием почестей — обоими этими факторами, с умами, полностью захваченными ими, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду.


‘‘Taṃ kho panāhaṃ, bhikkhave, nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi; ( ) api ca, bhikkhave, yadeva me sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tamevāhaṃ vadāmi.

И я говорю это, о бхиккху, не потому, что услышал это от другого отшельника или брахмана. Напротив, о бхиккху, я говорю лишь то, что сам познал, сам увидел и сам постиг.


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.

Я видел, о бхиккху, существ, которые, будучи одолены почестями, с умами, полностью захваченными ими, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду.


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā asakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.

Я видел, о бхиккху, существ, которые, будучи одолены отсутствием почестей, с умами, полностью захваченными этим, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду.


‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Я видел, о бхиккху, существ, которые, будучи одолены и почестями, и отсутствием почестей — обоими этими факторами, с умами, полностью захваченными ими, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в несчастливом уделе, в погибели, в аду». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yassa sakkariyamānassa, asakkārena cūbhayaṃ;

Samādhi na vikampati, appamādavihārino.

«У того, кто пребывает в прилежании, чьё сосредоточение не колеблется ни от оказываемых почестей, ни от их отсутствия — от обоих этих условий;


‘‘Taṃ [Pg.246] jhāyinaṃ sātatikaṃ, sukhumaṃ diṭṭhivipassakaṃ;

Upādānakkhayārāmaṃ, āhu sappuriso itī’’ti.

того, кто постоянно медитирует, обладает тонким прозрением в истину и находит радость в прекращении цепляния, называют истинным человеком».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Вторая сутта.


3. Devasaddasuttaṃ

3. Девасадда-сутта


82. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

82. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, devesu devasaddā niccharanti samayā samayaṃ upādāya. Katame tayo? Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya ceteti, tasmiṃ samaye devesu devasaddo niccharati – ‘eso ariyasāvako mārena saddhiṃ saṅgāmāya cetetī’ti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya.

«О бхиккху, время от времени среди богов раздаются эти три божественных возгласа. Какие три? О бхиккху, когда благородный ученик, сбрив волосы и бороду, облачившись в шафрановые одежды, принимает решение уйти из дома в бездомную жизнь ради монашества, в это время среди богов разносится божественный возглас: „Этот благородный ученик готовится к битве с Марой!“ Это, о бхиккху, первый божественный возглас, который время от времени раздаётся среди богов.


‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ samaye ariyasāvako sattannaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogamanuyutto viharati, tasmiṃ samaye devesu devasaddo niccharati – ‘eso ariyasāvako mārena saddhiṃ saṅgāmetī’ti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya.

И ещё, о бхиккху, когда благородный ученик пребывает в усердном развитии семи групп качеств, способствующих пробуждению, в это время среди богов разносится божественный возглас: „Этот благородный ученик сражается с Марой!“ Это, о бхиккху, второй божественный возглас, который время от времени раздаётся среди богов.


‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ samaye ariyasāvako āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, tasmiṃ samaye devesu devasaddo niccharati – ‘eso ariyasāvako vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ abhivijiya ajjhāvasatī’ti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya. Ime kho, bhikkhave, tayo devesu devasaddā niccharanti samayā samayaṃ upādāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

И ещё, о бхиккху, когда благородный ученик благодаря уничтожению влечений ещё в этой жизни сам постигает через прямое знание, осуществляет и пребывает в безвредном освобождении ума и освобождении мудростью, в это время среди богов разносится божественный возглас: „Этот благородный ученик победил в битве! Одержав победу на самом передовом рубеже сражения, он теперь властвует там!“ Это, о бхиккху, третий божественный возглас, который время от времени раздаётся среди богов. Эти три божественных возгласа, о бхиккху, время от времени раздаются среди богов». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Disvā vijitasaṅgāmaṃ, sammāsambuddhasāvakaṃ;

Devatāpi namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.

«Видя ученика Всепросветлённого, победившего в битве, великого и бесстрашного, даже божества склоняются перед ним:


‘‘Namo [Pg.247] te purisājañña, yo tvaṃ dujjayamajjhabhū;

Jetvāna maccuno senaṃ, vimokkhena anāvaraṃ.

„Поклон тебе, о благородный муж, одолевший то, что столь трудно одолеть! Победив воинство Смерти посредством беспрепятственного освобождения.


‘‘Iti hetaṃ namassanti, devatā pattamānasaṃ;

Tañhi tassa na passanti, yena maccuvasaṃ vaje’’ti.

Так божества почитают того, кто достиг высшей цели ума. Ведь они не видят в нём ничего, из-за чего он мог бы подпасть под власть Смерти“».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Третья сутта.


4. Pañcapubbanimittasuttaṃ

4. Панчапуббанимитта-сутта


83. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

83. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Yadā, bhikkhave, devo devakāyā cavanadhammo hoti, pañcassa pubbanimittāni pātubhavanti – mālā milāyanti, vatthāni kilissanti, kacchehi sedā muccanti, kāye dubbaṇṇiyaṃ okkamati, sake devo devāsane nābhiramatīti. Tamenaṃ, bhikkhave, devā ‘cavanadhammo ayaṃ devaputto’ti iti viditvā tīhi vācāhi anumodenti – ‘ito, bho, sugatiṃ gaccha, sugatiṃ gantvā suladdhalābhaṃ labha, suladdhalābhaṃ labhitvā suppatiṭṭhito bhavāhī’’’ti.

«Когда, о бхиккху, божество приближается к моменту ухода из божественного мира, у него появляются пять предзнаменований: его гирлянды увядают, его одежды тускнеют, из подмышек течёт пот, его тело теряет былое сияние, и божество больше не находит радости на своём божественном престоле. Тогда другие боги, понимая, что этот сын богов близок к уходу, ободряют его тремя напутствиями: „Ступай отсюда, почтенный, в счастливый удел! Уйдя в счастливый удел, обрети то, что воистину благостно обрести! Обретя то, что благостно обрести, утвердись в этом прочно!“»


Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kinnu kho, bhante, devānaṃ sugatigamanasaṅkhātaṃ; kiñca, bhante, devānaṃ suladdhalābhasaṅkhātaṃ; kiṃ pana, bhante, devānaṃ suppatiṭṭhitasaṅkhāta’’nti?

Когда это было сказано, один бхиккху спросил Благословенного: «Что же, Господин, считается у богов „уходом в счастливый удел“? Что считается у богов „тем, что благостно обрести“? И что считается у богов „прочным утверждением“?»


‘‘Manussattaṃ kho, bhikkhu, devānaṃ sugatigamanasaṅkhātaṃ; yaṃ manussabhūto samāno tathāgatappavedite dhammavinaye saddhaṃ paṭilabhati. Idaṃ kho, bhikkhu, devānaṃ suladdhalābhasaṅkhātaṃ; sā kho panassa saddhā niviṭṭhā hoti mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṃhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Idaṃ kho, bhikkhu, devānaṃ suppatiṭṭhitasaṅkhāta’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Рождение человеком, о бхиккху, — это то, что у богов считается „уходом в счастливый удел“. То, что, став человеком, он обретает веру в Дхамму и Винаю, провозглашённые Татхагатой, — это то, что у богов считается „тем, что благостно обрести“. И то, что его вера укореняется, пускает корни, становится прочной, крепкой и непоколебимой ни для какого отшельника, брахмана, бога, Мары, Брахмы или кого-либо ещё в мире, — это то, что у богов считается „прочным утверждением“». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yadā devo devakāyā, cavati āyusaṅkhayā;

Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ.

«Когда божество уходит из божественного мира в связи с исчерпанием срока жизни, раздаются три возгласа ободряющих его богов:


‘‘‘Ito [Pg.248] bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ;

Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ.

„Ступай отсюда, почтенный, в счастливый удел, в сообщество людей! Став человеком, обрети непревзойдённую веру в Истинную Дхамму.


‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhassa, mūlajātā patiṭṭhitā;

Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite.

Пусть эта вера укоренится в тебе, пустит корни и утвердится, оставаясь непоколебимой на всю жизнь в Истинной Дхамме, столь прекрасно провозглашённой.


‘‘‘Kāyaduccaritaṃ hitvā, vacīduccaritāni ca;

Manoduccaritaṃ hitvā, yañcaññaṃ dosasañhitaṃ.

Оставив дурные поступки телом, дурные поступки речью и дурные поступки умом, а также всё иное, что связано с пороком;


‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ;

Manasā kusalaṃ katvā, appamāṇaṃ nirūpadhiṃ.

совершая благое телом, совершая много благого речью, совершая благое умом — безмерное и свободное от омрачений;


‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ;

Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’.

сотворив затем великие заслуги, приносящие плоды в будущих существованиях через щедрые даяния, утверди и других смертных в Истинной Дхамме и святой жизни“.


‘‘Imāya anukampāya, devā devaṃ yadā vidū;

Cavantaṃ anumodenti, ehi deva punappuna’’nti.

С таким состраданием боги, зная, что божество уходит, ободряют его: „Возвращайся, о божество, сюда снова и снова!“»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Четвёртая сутта.


5. Bahujanahitasuttaṃ

5. Бахуджанахита-сутта


84. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

84. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.

«Эти три личности, появляясь в мире, появляются на благо многих людей, на счастье многих людей, из сострадания к миру, ради пользы, блага и счастья богов и людей. Какие три? Здесь, о бхиккху, в мире рождается Татхагата — Арахант, Всепросветлённый, совершенный в знании и поведении, ушедший во благо, познавший миры, непревзойдённый вожатый тех, кто нуждается в обучении, учитель богов и людей, Пробуждённый, Благословенный. Он проповедует Дхамму, прекрасную в начале, прекрасную в середине, прекрасную в конце, наполненную смыслом и правильным выражением, и являет совершенно полную, чистую святую жизнь. Это, о бхиккху, первая личность, которая, появляясь в мире, появляется на благо многих людей, на счастье многих людей, из сострадания к миру, ради пользы, блага и счастья богов и людей.


‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tasseva satthu sāvako arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano [Pg.249] sammadaññā vimutto. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.

И ещё, о бхиккху, ученик этого самого Учителя становится Арахантом, уничтожившим влечения, прожившим святую жизнь, сделавшим то, что должно быть сделано, сбросившим бремя, достигшим своей цели, полностью уничтожившим оковы существования, освободившимся благодаря совершенному знанию. Он проповедует Дхамму, прекрасную в начале, прекрасную в середине, прекрасную в конце, наполненную смыслом и правильным выражением, и являет совершенно полную, чистую святую жизнь. Это, о бхиккху, вторая личность, которая, появляясь в мире, появляется на благо многих людей, на счастье многих людей, из сострадания к миру, ради пользы, блага и счастья богов и людей».


‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tasseva satthu sāvako sekho hoti pāṭipado bahussuto sīlavatūpapanno. Sopi dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«И еще, монахи, ученик того же Учителя является секхой (обучающимся), идущим по пути, многознающим, наделенным добродетелью. Он также проповедует Дхамму, благую в начале, благую в середине, благую в конце, наполненную смыслом, выраженную в правильных словах, и являет совершенно полную, чистую святую жизнь (брахмачарью). Этот, монахи, третий человек, рождаясь в мире, рождается на благо многих, на счастье многих, из сострадания к миру, ради пользы, блага и счастья богов и людей. Эти три человека, монахи, рождаясь в мире, рождаются на благо многих, на счастье многих, из сострадания к миру, ради пользы, блага и счастья богов и людей». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Satthā hi loke paṭhamo mahesi, tassanvayo sāvako bhāvitatto;

Athāparo pāṭipadopi sekho, bahussuto sīlavatūpapanno.

«Учитель — первый великий мудрец в мире, за ним следует его ученик с развитым умом; а затем — идущий по пути секха, многознающий и наделенный добродетелью.


‘‘Ete tayo devamanussaseṭṭhā, pabhaṅkarā dhammamudīrayantā;

Apāpuranti amatassa dvāraṃ, yogā pamocenti hujjanaṃ te.

Эти трое, лучшие среди богов и людей, приносящие свет, провозглашающие Дхамму, открывают врата Бессмертия и освобождают множество людей от оков (йог).


‘‘Ye satthavāhena anuttarena, sudesitaṃ maggamanukkamanti ;

Idheva dukkhassa karonti antaṃ, ye appamattā sugatassa sāsane’’ti.

Те, кто следуют по хорошо указанному пути непревзойденного Проводника каравана, будучи прилежными в учении Сугаты, положат конец страданию прямо здесь».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Пятое.


6. Asubhānupassīsuttaṃ

6. Асубханупасси сутта (Сутра о созерцании непривлекательности)


85. Vuttañhetaṃ [Pg.250] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

85. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Asubhānupassī, bhikkhave, kāyasmiṃ viharatha; ānāpānassati ca vo ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitā hotu; sabbasaṅkhāresu aniccānupassino viharatha. Asubhānupassīnaṃ, bhikkhave, kāyasmiṃ viharataṃ yo subhāya dhātuyā rāgānusayo so pahīyati. Ānāpānassatiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhititāya ye bāhirā vitakkāsayā vighātapakkhikā, te na honti. Sabbasaṅkhāresu aniccānupassīnaṃ viharataṃ yā avijjā sā pahīyati, yā vijjā sā uppajjatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Пребывайте, монахи, созерцая непривлекательность тела; и пусть осознанность к дыханию (анапанасати) будет у вас хорошо установлена внутри перед собой; пребывайте, созерцая непостоянство во всех обусловленных явлениях (санкхарах). У тех, монахи, кто пребывает, созерцая непривлекательность тела, устраняется склонность к страсти (раганусая) по отношению к элементу прекрасного. Благодаря тому, что осознанность к дыханию хорошо установлена внутри перед собой, внешние пагубные помыслы, ведущие к страданию, не возникают. У тех, кто пребывает, созерцая непостоянство во всех обусловленных явлениях, устраняется невежество (авиджджа) и возникает истинное знание (виджджа)». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Asubhānupassī kāyasmiṃ, ānāpāne paṭissato;

Sabbasaṅkhārasamathaṃ, passaṃ ātāpi sabbadā.

«Созерцающий непривлекательность тела, памятующий о вдохе и выдохе, видящий успокоение всех обусловленных явлений, всегда усердный,


‘‘Sa ve sammaddaso bhikkhu, yato tattha vimuccati;

Abhiññāvosito santo, sa ve yogātigo munī’’ti.

этот монах, видящий истинно, освобождается в этом. Завершивший дела высшего знания, умиротворенный, этот мудрец воистину преодолел оковы».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Шестое.


7. Dhammānudhammapaṭipannasuttaṃ

7. Дхамманудхаммапатипанна сутта (Сутра о практикующем в соответствии с Дхаммой)


86. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

86. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Dhammānudhammapaṭipannassa bhikkhuno ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya – dhammānudhammapaṭipannoyanti bhāsamāno dhammaññeva bhāsati no adhammaṃ, vitakkayamāno vā dhammavitakkaññeva vitakketi no adhammavitakkaṃ, tadubhayaṃ vā pana abhinivejjetvā upekkhako viharati sato sampajāno’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Для монаха, практикующего в соответствии с Дхаммой, это является надлежащим образом для провозглашения: "Он практикует в соответствии с Дхаммой". Говоря, он говорит только о Дхамме, а не о том, что противоречит Дхамме; размышляя, он размышляет только о мыслях, связанных с Дхаммой, а не о мыслях, противоречащих Дхамме; или же, оставив и то, и другое, он пребывает невозмутимым, осознанным и бдительным». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Dhammārāmo dhammarato, dhammaṃ anuvicintayaṃ;

Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu, saddhammā na parihāyati.

«Монах, находящий прибежище в Дхамме, радующийся Дхамме, размышляющий о Дхамме, памятующий о Дхамме, не отпадет от Истинной Дхаммы.


‘‘Caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ, nisinno uda vā sayaṃ;

Ajjhattaṃ samayaṃ cittaṃ, santimevādhigacchatī’’ti.

При ходьбе, стоянии, сидении или лежании, умиротворяя свой ум внутри, он достигает самого покоя (ниббаны)».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Седьмое.


8. Andhakaraṇasuttaṃ

8. Андхакарана сутта (Сутра об ослепляющих мыслях)


87. Vuttañhetaṃ [Pg.251] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

87. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṃvattanikā. Katame tayo? Kāmavitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Byāpādavitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Vihiṃsāvitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Ime kho, bhikkhave, tayo akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṃvattanikā.

«Есть, монахи, три неблагих помысла, которые ослепляют, лишают зрения, порождают незнание, препятствуют мудрости, ведут к страданию и не ведут к ниббане. Какие три? Помысел о чувственном желании (кама-витакка), монахи, ослепляет, лишает зрения, порождает незнание, препятствует мудрости, ведет к страданию и не ведет к ниббане. Помысел о недоброжелательности (бьяпада-витакка), монахи, ослепляет, лишают зрения, порождает незнание, препятствует мудрости, ведет к страданию и не ведет к ниббане. Помысел о причинении вреда (вихимса-витакка), монахи, ослепляет, лишает зрения, порождает незнание, препятствует мудрости, ведет к страданию и не ведет к ниббане. Таковы, монахи, три неблагих помысла, которые ослепляют, лишают зрения, порождают незнание, препятствуют мудрости, ведут к страданию и не ведут к ниббане.


‘‘Tayome, bhikkhave, kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṃvattanikā. Katame tayo? Nekkhammavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Abyāpādavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Avihiṃsāvitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Ime kho, bhikkhave, tayo kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṃvattanikā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Есть, монахи, три благих помысла, которые не ослепляют, дают зрение, порождают знание, способствуют росту мудрости, не ведут к страданию и ведут к ниббане. Какие три? Помысел об отречении (неккхамма-витакка), монахи, не ослепляет, дает зрение, порождает знание, способствует росту мудрости, не ведет к страданию и ведет к ниббане. Помысел о доброжелательности (абьяпада-витакка), монахи, не ослепляет, дает зрение, порождает знание, способствует росту мудрости, не ведет к страданию и ведет к ниббане. Помысел о непричинении вреда (aвихимса-витакка), монахи, не ослепляет, дает зрение, порождает знание, способствует росту мудрости, не ведет к страданию и ведет к ниббане. Таковы, монахи, три благих помысла, которые не ослепляют, дают зрение, порождают знание, способствуют росту мудрости, не ведут к страданию и ведут к ниббане». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Tayo vitakke kusale vitakkaye, tayo pana akusale nirākare;

Sa ve vitakkāni vicāritāni, sameti vuṭṭhīva rajaṃ samūhataṃ;

Sa ve vitakkūpasamena cetasā, idheva so santipadaṃ samajjhagā’’ti.

«Следует размышлять о трех благих помыслах и отвергать три неблагих помысла. Тот, кто умиротворяет свои помыслы и размышления, подобно тому как дождь прибивает поднявшуюся пыль, тот с умом, в котором утихли помыслы, прямо здесь обретает обитель покоя».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Восьмое.


9. Antarāmalasuttaṃ

9. Антарамала сутта (Сутра о внутренних пятнах)


88. Vuttañhetaṃ [Pg.252] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

88. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā. Katame tayo? Lobho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Doso, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Moho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Ime kho, bhikkhave, tayo antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Есть, монахи, три внутренних пятна, внутренних недруга, внутренних врага, внутренних убийцы, внутренних противника. Какие три? Жадность (лобха), монахи, — это внутреннее пятно, внутренний недруг, внутренний враг, внутренний убийца, внутренний противник. Злость (доса), монахи, — это внутреннее пятно, внутренний недруг, внутренний враг, внутренний убийца, внутренний противник. Заблуждение (моха), монахи, — это внутреннее пятно, внутренний недруг, внутренний враг, внутренний убийца, внутренний противник. Таковы, монахи, три внутренних пятна, внутренних недруга, внутренних врага, внутренних убийцы, внутренних противника». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Anatthajanano lobho, lobho cittappakopano;

Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.

«Жадность порождает вред, жадность возбуждает ум. Опасность, возникшую внутри, люди не осознают.


‘‘Luddho atthaṃ na jānāti, luddho dhammaṃ na passati;

Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ lobho sahate naraṃ.

Охваченный жадностью не знает блага, охваченный жадностью не видит Дхаммы. Полная тьма наступает тогда, когда жадность овладевает человеком.


‘‘Yo ca lobhaṃ pahantvāna, lobhaneyye na lubbhati;

Lobho pahīyate tamhā, udabindūva pokkharā.

Но тот, кто, отбросив жадность, не жаждет того, что вызывает жадность, — от того жадность уходит, как капля воды с листа лотоса.


‘‘Anatthajanano doso, doso cittappakopano;

Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.

Злость порождает вред, злость возбуждает ум. Опасность, возникшую внутри, люди не осознают.


‘‘Duṭṭho atthaṃ na jānāti, duṭṭho dhammaṃ na passati;

Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ doso sahate naraṃ.

Охваченный злостью не знает блага, охваченный злостью не видит Дхаммы. Полная тьма наступает тогда, когда злость овладевает человеком.


‘‘Yo ca dosaṃ pahantvāna, dosaneyye na dussati;

Doso pahīyate tamhā, tālapakkaṃva bandhanā.

Но тот, кто, отбросив злость, не злится на то, что вызывает злость, — от того злость уходит, как спелый плод пальмы со своего стебля.


‘‘Anatthajanano moho, moho cittappakopano;

Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.

Заблуждение порождает вред, заблуждение возбуждает ум. Опасность, возникшую внутри, люди не осознают.


‘‘Mūḷho atthaṃ na jānāti, mūḷho dhammaṃ na passati;

Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ moho sahate naraṃ.

Охваченный заблуждением не знает блага, охваченный заблуждением не видит Дхаммы. Полная тьма наступает тогда, когда заблуждение овладевает человеком.


‘‘Yo [Pg.253] ca mohaṃ pahantvāna, mohaneyye na muyhati;

Mohaṃ vihanti so sabbaṃ, ādiccovudayaṃ tama’’nti.

Но тот, кто, отбросив заблуждение, не заблуждается в том, что вызывает заблуждение, рассеивает все заблуждения, подобно восходящему солнцу, разгоняющему тьму».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Девятое.


10. Devadattasuttaṃ

10. Девадатта сутта (Сутра о Девадатте)


89. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

89. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tīhi, bhikkhave, asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi tīhi? Pāpicchatāya, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Pāpamittatāya, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Sati kho pana uttarikaraṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṃ āpādi. Imehi kho, bhikkhave, tīhi asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Охваченный тремя пагубными качествами, с умом, полностью порабощенным ими, Девадатта обречен на пребывание в мире страданий, в аду, на протяжении целой каппы, будучи неизлечимым. Какими тремя? Охваченный порочным желанием, монахи, с умом, полностью порабощенным им, Девадатта обречен на пребывание в мире страданий, в аду, на протяжении целой каппы, будучи неизлечимым. Охваченный дружбой с порочными людьми, монахи, с умом, полностью порабощенным ею, Девадатта обречен на пребывание в мире страданий, в аду, на протяжении целой каппы, будучи неизлечимым. И кроме того, хотя еще оставалось то, что следовало совершить (для достижения высшего плода), из-за незначительного достижения особых состояний (джхан и сверхспособностей) он остановился на полпути. Охваченный этими тремя пагубными качествами, с умом, полностью порабощенным ими, Девадатта обречен на пребывание в мире страданий, в аду, на протяжении целой каппы, будучи неизлечимым». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Mā jātu koci lokasmiṃ, pāpiccho udapajjatha;

Tadamināpi jānātha, pāpicchānaṃ yathā gati.

«Пусть никто никогда в мире не поддается порочным желаниям. Поймите же по этому примеру, каков удел тех, у кого порочные желания.


‘‘Paṇḍitoti samaññāto, bhāvitattoti sammato;

Jalaṃva yasasā aṭṭhā, devadattoti vissuto.

Считавшийся мудрецом, признанный человеком с развитым умом, он сиял славой, широко известный под именем Девадатта.


‘‘So pamāṇamanuciṇṇo, āsajja naṃ tathāgataṃ;

Avīcinirayaṃ patto, catudvāraṃ bhayānakaṃ.

Но он, преступив меру, напав на Татхагату, попал в ужасный четырехвратный ад Авичи.


‘‘Aduṭṭhassa hi yo dubbhe, pāpakammaṃ akubbato;

Tameva pāpaṃ phusati, duṭṭhacittaṃ anādaraṃ.

Ибо того, кто вредит безвинному, не совершающему зла, зло настигает самого — того, кто имеет злобный ум и лишен почтения.


‘‘Samuddaṃ visakumbhena, yo maññeyya padūsituṃ;

Na so tena padūseyya, bhesmā hi udadhi mahā.

Если кто-то вздумает отравить океан кувшином яда, он не сможет отравить его, ведь океан огромен и глубок.


‘‘Evameva [Pg.254] tathāgataṃ, yo vādena vihiṃsati;

Sammaggataṃ santacittaṃ, vādo tamhi na rūhati.

Точно так же, если кто-то пытается уязвить словами Татхагату, идущего верным путем и обладающего умиротворенным умом, эти слова не причинят Ему вреда.


‘‘Tādisaṃ mittaṃ kubbetha, tañca seveyya paṇḍito;

Yassa maggānugo bhikkhu, khayaṃ dukkhassa pāpuṇe’’ti.

Мудрому человеку следует заводить такого друга и следовать за ним, идя по чьему пути монах достигает прекращения страданий».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был изречен Благословенным, так я слышал. Десятое.


Catuttho vaggo niṭṭhito.

Четвертая глава завершена.


Tassuddānaṃ –

Краткое содержание главы:


Vitakkāsakkārasadda, cavanaloke asubhaṃ;

Dhammaandhakāramalaṃ, devadattena te dasāti.

Помыслы, Почитание, Звук, Кончина, Мир, Непривлекательность, Дхамма, Ослепление, Пятна и Девадатта — таковы эти десять сутт.


5. Pañcamavaggo

5. Пятая глава


1. Aggappasādasuttaṃ

1. Аггаппасада сутта (Сутра о высшей вере)


90. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

90. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, aggappasādā. Katame tayo? Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho. Ye, bhikkhave, buddhe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.

«Есть, монахи, три высших проявления веры (преданности). Какие три? Среди всех существ — безногих, двуногих, четырехногих, многоногих, обладающих формой или бесформенных, воспринимающих, невоспринимающих или ни воспринимающих, ни невоспринимающих — Татхагата, Арахант, Всепросветленный, провозглашается наивысшим. Те, монахи, кто верит в Будду, верят в наивысшее. А для тех, кто верит в наивысшее, созревает наивысший плод.


‘‘Yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ madanimmadano pipāsavinayo ālayasamugghāto vaṭṭupacchedo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ye, bhikkhave, virāge dhamme pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.

Среди всех явлений (дхамм) — обусловленных или необусловленных — бесстрастие (вирага) провозглашается наивысшим, а именно: усмирение гордыни, устранение жажды, искоренение привязанности, прекращение круговорота перерождений, угасание жажды, бесстрастие, прекращение, ниббана. Те, монахи, кто верит в Дхамму бесстрастия, верят в наивысшее. А для тех, кто верит в наивысшее, созревает наивысший плод.»


‘‘Yāvatā, bhikkhave, saṅghā vā gaṇā vā, tathāgatasāvakasaṅgho tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa [Pg.255] bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Ye, bhikkhave, saṅghe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti. Ime kho, bhikkhave, tayo aggappasādā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О монахи, среди всех общин или групп община учеников Татхагаты провозглашается наивысшей, а именно: четыре пары мужей, восемь типов личностей. Эта община учеников Благословенного достойна даров, достойна гостеприимства, достойна подношений, достойна почтительного приветствия со сложенными ладонями, она — несравненное поле заслуг для мира. Те, монахи, кто предан Сангхе, преданы наивысшему. А для преданных наивысшему и плод будет наивысшим. Таковы, монахи, три вида высшей преданности». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Aggato ve pasannānaṃ, aggaṃ dhammaṃ vijānataṃ;

Agge buddhe pasannānaṃ, dakkhiṇeyye anuttare.

«Для тех, кто предан наивысшему, кто познал наивысшее учение (Дхамму); для тех, кто предан наивысшему Будде, несравненному объекту для подношений,


‘‘Agge dhamme pasannānaṃ, virāgūpasame sukhe;

Agge saṅghe pasannānaṃ, puññakkhette anuttare.

Для тех, кто предан наивысшей Дхамме — угасанию страстей, умиротворению, блаженству; для тех, кто предан наивысшей Сангхе, несравненному полю заслуг,


‘‘Aggasmiṃ dānaṃ dadataṃ, aggaṃ puññaṃ pavaḍḍhati;

Aggaṃ āyu ca vaṇṇo ca, yaso kitti sukhaṃ balaṃ.

Для тех, кто совершает даяния наивысшему, возрастает наивысшая заслуга; возрастают наивысший срок жизни, красота, слава, известность, счастье и сила.


‘‘Aggassa dātā medhāvī, aggadhammasamāhito;

Devabhūto manusso vā, aggappatto pamodatī’’ti.

Мудрец, дарующий наивысшее, утвердившийся в наивысшей Дхамме, став божеством или человеком, достигает наивысшего и радуется».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Первая.


2. Jīvikasuttaṃ

2. Дживика-сутта (Сутра об образе жизни)


91. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

91. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Antamidaṃ, bhikkhave, jīvikānaṃ yadidaṃ piṇḍolyaṃ. Abhisāpoyaṃ, bhikkhave, lokasmiṃ – ‘piṇḍolo vicarasi pattapāṇī’ti. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, kulaputtā upenti atthavasikā, atthavasaṃ paṭicca; neva rājābhinītā, na corābhinītā, na iṇaṭṭā, na bhayaṭṭā, na ājīvikāpakatā. Api ca kho ‘otiṇṇamhā jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhotiṇṇā dukkhaparetā, appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti. Evaṃ pabbajito cāyaṃ, bhikkhave, kulaputto so ca hoti abhijjhālu kāmesu tibbasārāgo, byāpannacitto paduṭṭhamanasaṅkappo, muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo. Seyyathāpi, bhikkhave, chavālātaṃ ubhatopadittaṃ majjhe gūthagataṃ neva gāme kaṭṭhatthaṃ pharati [Pg.256] na araññeः tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi gihibhogā parihīno sāmaññatthañca na paripūretī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О монахи, этот образ жизни — сбор подаяний — является самым низким среди всех способов поддержания жизни. В мире это считается поношением: „Ты бродишь как попрошайка с чашей в руках“. И всё же, монахи, благородные юноши избирают этот путь ради блага, ради духовной пользы; не будучи принуждаемыми царями, не будучи захваченными разбойниками, не из-за долгов, не из-за страха, не ради простого пропитания. Но они думают: „Мы погружены в рождение, старение, смерть, печали, плач, страдания, скорбь и отчаяние; мы охвачены страданием, преследуемы страданием. Быть может, обнаружится конец всей этой массе страданий!“ И вот, монахи, этот благородный юноша, ставший отшельником с таким намерением, становится алчным, испытывает сильную страсть к чувственным удовольствиям, имеет злонамеренный ум, порочные помыслы, теряет осознанность, лишен ясного понимания, не сосредоточен, имеет блуждающий ум и необузданные чувства. Подобно тому, монахи, как головня с кладбища, горящая с обоих концов и испачканная нечистотами посередине, не годна для дров ни в деревне, ни в лесу, — точно так же, говорю я, монахи, этот человек упустил мирские удовольствия и не исполнил предназначения отшельничества». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Gihibhogā parihīno, sāmaññatthañca dubbhago;

Paridhaṃsamāno pakireti, chavālātaṃva nassati.

«Лишившись мирских удовольствий и упустив благо отшельничества, этот несчастный гибнет и распадается, подобно головне с кладбища.


‘‘Kāsāvakaṇṭhā bahavo, pāpadhammā asaññatā;

Pāpā pāpehi kammehi, nirayaṃ te upapajjare.

Многие из тех, кто носит желтые одежды на шее, имеют порочный нрав и не сдерживают себя. Эти порочные люди из-за своих дурных деяний перерождаются в аду.


‘‘Seyyo ayoguḷo bhutto, tatto aggisikhūpamo;

Yañce bhuñjeyya dussīlo, raṭṭhapiṇḍamasaññato’’ti.

Лучше проглотить раскаленный железный шар, подобный пламени огня, чем безнравственному и необузданному человеку вкушать подаяние страны».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Вторая.


3. Saṅghāṭikaṇṇasuttaṃ

3. Сангхатиканна-сутта (Сутра о крае верхней одежды)


92. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

92. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Saṅghāṭikaṇṇe cepi, bhikkhave, bhikkhu gahetvā piṭṭhito piṭṭhito anubandho assa pāde pādaṃ nikkhipanto, so ca hoti abhijjhālu kāmesu tibbasārāgo byāpannacitto paduṭṭhamanasaṅkappo muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo; atha kho so ārakāva mayhaṃ, ahañca tassa. Taṃ kissa hetu? Dhammañhi so, bhikkhave, bhikkhu na passati. Dhammaṃ apassanto na maṃ passati.

«О монахи, даже если бы монах шел прямо за мной, держась за край моей одежды (сангхати), ступая след в след за мной, но при этом он был бы алчным, испытывал сильную страсть к чувственным удовольствиям, имел злонамеренный ум, порочные помыслы, терял осознанность, лишен ясного понимания, не сосредоточен, имел блуждающий ум и необузданные чувства, — то он далек от меня, и я далек от него. Почему? Потому что этот монах, о монахи, не видит Дхаммы. Не видя Дхаммы, он не видит меня.


‘‘Yojanasate cepi so, bhikkhave, bhikkhu vihareyya. So ca hoti anabhijjhālu kāmesu na tibbasārāgo abyāpannacitto apaduṭṭhamanasaṅkappo upaṭṭhitassati sampajāno samāhito ekaggacitto saṃvutindriyo; atha kho so santikeva mayhaṃ, ahañca tassa. Taṃ kissa hetu? Dhammaṃ hi so, bhikkhave, bhikkhu passati; dhammaṃ passanto maṃ passatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Но даже если бы этот монах, о монахи, жил за сто йоджан от меня, но при этом он был бы неалчным, не испытывал сильной страсти к чувственным удовольствиям, имел незлобивый ум, непорочные помыслы, обладал установленной осознанностью, ясным пониманием, был сосредоточен, имел однонаправленный ум и обузданные чувства, — то он близок ко мне, и я близок к нему. Почему? Потому что этот монах, о монахи, видит Дхамму. Видя Дхамму, он видит меня». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Anubandhopi ce assa, mahiccho ca vighātavā;

Ejānugo anejassa, nibbutassa anibbuto;

Giddho so vītagedhassa, passa yāvañca ārakā.

«Даже если он следует по пятам, но при этом жаден и полон злобы, ведомый вожделением за Тем, кто свободен от вожделения, неумиротворенный за Тем, кто умиротворен, алчущий за Тем, кто свободен от алчности, — посмотри, как он далек!


‘‘Yo [Pg.257] ca dhammamabhiññāya, dhammamaññāya paṇḍito;

Rahadova nivāte ca, anejo vūpasammati.

Но мудрец, постигший Дхамму высшим знанием и познавший Дхамму, становится неподвижным и умиротворенным, подобно озеру в безветренном месте.


‘‘Anejo so anejassa, nibbutassa ca nibbuto;

Agiddho vītagedhassa, passa yāvañca santike’’ti.

Свободный от вожделения рядом с Тем, кто свободен от вожделения, умиротворенный рядом с Тем, кто умиротворен, неалчущий рядом с Тем, кто свободен от алчности, — посмотри, как он близок!»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Третья.


4. Aggisuttaṃ

4. Агги-сутта (Сутра об огнях)


93. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

93. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tayome, bhikkhave, aggī. Katame tayo? Rāgaggi, dosaggi, mohaggi – ime kho, bhikkhave, tayo aggī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О монахи, есть эти три огня. Какие три? Огонь страсти (рага), огонь злобы (доса), огонь заблуждения (моха). Таковы, монахи, три огня». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Rāgaggi dahati macce, ratte kāmesu mucchite;

Dosaggi pana byāpanne, nare pāṇātipātino.

«Огонь страсти сжигает смертных, привязанных к чувственным удовольствиям и ослепленных ими. Огонь же злобы сжигает злонамеренных людей, лишающих жизни живых существ.


‘‘Mohaggi pana sammūḷhe, ariyadhamme akovide;

Ete aggī ajānantā, sakkāyābhiratā pajā.

Огонь заблуждения сжигает ослепленных, не сведущих в благородном учении. Не зная об этих огнях, существа находят удовольствие в самоотождествлении (саккая).


‘‘Te vaḍḍhayanti nirayaṃ, tiracchānañca yoniyo;

Asuraṃ pettivisayaṃ, amuttā mārabandhanā.

Они увеличивают население ада, животного царства, мира асуров и сферы голодных духов (прет), не освободившись от оков Мары.


‘‘Ye ca rattindivā yuttā, sammāsambuddhasāsane;

Te nibbāpenti rāgaggiṃ, niccaṃ asubhasaññino.

Те же, кто день и ночь усердствуют в учении Всепросветленного, постоянно созерцая непривлекательность (асубха), угашают огонь страсти.


‘‘Dosaggiṃ pana mettāya, nibbāpenti naruttamā;

Mohaggiṃ pana paññāya, yāyaṃ nibbedhagāminī.

Огонь злобы лучшие из людей угашают любящей добротой (метта), а огонь заблуждения — мудростью, ведущей к прозрению.


‘‘Te nibbāpetvā nipakā, rattindivamatanditā;

Asesaṃ parinibbanti, asesaṃ dukkhamaccaguṃ.

Угасив их, бдительные, неустанные день и ночь, они полностью угасают (достигают париниббаны) и полностью преодолевают страдание.


‘‘Ariyaddasā vedaguno, sammadaññāya paṇḍitā;

Jātikkhayamabhiññāya, nāgacchanti punabbhava’’nti.

Мудрецы, видящие благородную истину, достигшие вершины знания, благодаря полному пониманию и постижению прекращения рождения, не возвращаются к новому существованию».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Четвертая.


5. Upaparikkhasuttaṃ

5. Упапариккха-сутта (Сутра об исследовании)


94. Vuttañhetaṃ [Pg.258] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

94. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathāssa upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya. Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О монахи, монах должен исследовать вещи таким образом, чтобы при его исследовании его сознание не рассеивалось и не блуждало вовне, не застаивалось внутри, и чтобы он, не цепляясь, не испытывал беспокойства. О монахи, когда сознание не рассеивается и не блуждает вовне, не застаивается внутри, и когда человек, не цепляясь, не испытывает беспокойства, тогда в будущем не возникнет источник страдания — рождение, старение и смерть». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sattasaṅgappahīnassa, netticchinnassa bhikkhuno;

Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi tassa punabbhavo’’ti.

«Для монаха, отбросившего семь привязанностей и перерезавшего путы вожделения, круговорот рождений исчерпан, и для него нет нового существования».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Пятая.


6. Kāmūpapattisuttaṃ

6. Камупапатти-сутта (Сутра о чувственных перерождениях)


95. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

95. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Tisso imā, bhikkhave, kāmūpapattiyo. Katamā tisso? Paccupaṭṭhitakāmā, nimmānaratino, paranimmitavasavattino – imā kho, bhikkhave, tisso kāmūpapattiyo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О монахи, есть три вида чувственного перерождения. Какие три? Те, кто наслаждается готовыми чувственными удовольствиями (паччупаттхитакама), те, кто радуется собственному творению (нимманарати), и те, кто властвует над творениями других (параниммитавасаватти). Таковы, монахи, три вида чувственного перерождения». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Paccupaṭṭhitakāmā ca, ye devā vasavattino;

Nimmānaratino devā, ye caññe kāmabhogino;

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattare.

«Те, кто наслаждается готовыми удовольствиями, божества, властвующие над другими, божества, радующиеся собственному творению, и любые другие существа, вкушающие чувственные удовольствия, — все они не выходят за пределы сансары, переходя из одного состояния в другое.


‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, kāmabhogesu paṇḍito;

Sabbe pariccaje kāme, ye dibbā ye ca mānusā.

Поняв эту опасность в чувственных удовольствиях, мудрец должен оставить все чувственные желания — как божественные, так и человеческие.


‘‘Piyarūpasātagadhitaṃ, chetvā sotaṃ duraccayaṃ;

Asesaṃ parinibbanti, asesaṃ dukkhamaccaguṃ.

Перерезав труднопреодолимый поток вожделения, привязанный к приятным и привлекательным формам, они полностью угасают и полностью преодолевают страдание.


‘‘Ariyaddasā vedaguno, sammadaññāya paṇḍitā;

Jātikkhayamabhiññāya, nāgacchanti punabbhava’’nti.

Мудрецы, видящие благородную истину, достигшие вершины знания, благодаря полному пониманию и постижению прекращения рождения, не возвращаются к новому существованию».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Шестая.


7. Kāmayogasuttaṃ

7. Камайога-сутта (Сутра об оковах чувственности)


96. Vuttañhetaṃ [Pg.259] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

96. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Kāmayogayutto, bhikkhave, bhavayogayutto āgāmī hoti āgantā itthattaṃ. Kāmayogavisaṃyutto, bhikkhave, bhavayogayutto anāgāmī hoti anāgantā itthattaṃ. Kāmayogavisaṃyutto, bhikkhave, bhavayogavisaṃyutto arahā hoti, khīṇāsavo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О монахи, тот, кто связан оковами чувственности (кама-йога) и связан оковами существования (бхава-йога), является возвращающимся (агами), приходящим в этот мир. Тот, кто освобожден от оков чувственности, но связан оковами существования, является невозвращающимся (анагами), не приходящим в этот мир. Тот же, кто освобожден от оков чувственности и освобожден от оков существования, является Арахантом, уничтожившим влечения (кхинасава)». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Kāmayogena saṃyuttā, bhavayogena cūbhayaṃ;

Sattā gacchanti saṃsāraṃ, jātimaraṇagāmino.

«Связанные как оковами чувственности, так и оковами существования, существа блуждают в сансаре, идя от рождения к смерти.


‘‘Ye ca kāme pahantvāna, appattā āsavakkhayaṃ;

Bhavayogena saṃyuttā, anāgāmīti vuccare.

Те же, кто отбросил чувственные желания, но еще не достиг уничтожения влечений, оставаясь связанными оковами существования, зовутся невозвращающимися.


‘‘Ye ca kho chinnasaṃsayā, khīṇamānapunabbhavā;

Te ve pāraṅgatā loke, ye pattā āsavakkhaya’’nti.

Но те, у кого рассеяны сомнения, уничтожена гордость и прекращено новое существование, кто достиг уничтожения влечений, — те воистину перешли на другой берег в этом мире».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Седьмая.


Kalyāṇasīlasuttaṃ

Кальянасила-сутта (Сутра о благой нравственности)


97. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

97. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Kalyāṇasīlo, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇadhammo kalyāṇapañño imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccati –

«О монахи, монах, обладающий благой нравственностью, благой Дхаммой и благой мудростью, в этом Учении и Дисциплине (Дхамма-Винае) зовется „совершенным, исполнившим долг, высшим человеком“.


‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇasīlo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati, ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇasīlo hoti. Iti kalyāṇasīlo.

И как, монахи, монах обладает благой нравственностью? Здесь, монахи, монах нравственен, он живет, сдерживая себя обетами Патимоккхи, обладает безупречным поведением и местом сбора подаяний, видит опасность даже в малейших проступках, принимает на себя правила обучения и тренируется в них. Так, монахи, монах обладает благой нравственностью. Такова благая нравственность.


‘‘Kalyāṇadhammo [Pg.260] ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sattannaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogamanuyutto viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇadhammo hoti. Iti kalyāṇasīlo, kalyāṇadhammo.

И как он обладает благой Дхаммой? Здесь, монахи, монах живет, посвящая себя развитию семи качеств, способствующих пробуждению (бодхипаккхия-дхамма). Так, монахи, монах обладает благой Дхаммой. Таковы благая нравственность и благая Дхамма.


‘‘Kalyāṇapañño ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇapañño hoti.

И как он обладает благой мудростью? Здесь, монахи, монах с уничтожением влечений еще в этой жизни сам благодаря высшему знанию постигает, осуществляет и пребывает в неоскверненном освобождении ума (четовимутти) и освобождении мудростью (паннявимутти). Так, монахи, монах обладает благой мудростью.


‘‘Iti kalyāṇasīlo kalyāṇadhammo kalyāṇapañño imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Так, монах, обладающий благой нравственностью, благой Дхаммой и благой мудростью, в этом Учении и Дисциплине зовется „совершенным, исполнившим долг, высшим человеком“». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yassa kāyena vācāya, manasā natthi dukkaṭaṃ;

Taṃ ve kalyāṇasīloti, āhu bhikkhuṃ hirīmanaṃ.

«Тот монах, у которого нет дурных поступков телом, речью или умом, кто наделен стыдом перед совершением зла (хири), — именно его называют обладающим благой нравственностью».


‘‘Yassa dhammā subhāvitā, satta sambodhigāmino;

Taṃ ve kalyāṇadhammoti, āhu bhikkhuṃ anussadaṃ.

«Того монаха, у которого хорошо развиты семь качеств, ведущих к пробуждению, и который свободен от страстей, воистину называют обладающим благой Дхаммой».


‘‘Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;

Taṃ ve kalyāṇapaññoti, āhu bhikkhuṃ anāsavaṃ.

«Того монаха, который ещё в этой жизни познал прекращение своего собственного страдания, который свободен от асав, воистину называют обладающим благой мудростью».


‘‘Tehi dhammehi sampannaṃ, anīghaṃ chinnasaṃsayaṃ;

Asitaṃ sabbalokassa, āhu sabbapahāyina’’nti.

«Того, кто наделён этими качествами, безмятежен, избавился от сомнений, ни к чему не привязан и оставил всё в этом мире, называют отбросившим всё».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал». Восьмое.


9. Dānasuttaṃ

9. «Дана-сутта» (Сутра о даянии)


98. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

98. «Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Dvemāni, bhikkhave, dānāni – āmisadānañca dhammadānañca. Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dvinnaṃ dānānaṃ yadidaṃ – dhammadānaṃ.

«Есть два вида даяния, о бхиккху: даяние материальных благ и даяние Дхаммы. Из этих двух видов даяния высшим, о бхиккху, является даяние Дхаммы».


‘‘Dveme, bhikkhave, saṃvibhāgā – āmisasaṃvibhāgo ca dhammasaṃvibhāgo ca. Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dvinnaṃ saṃvibhāgānaṃ yadidaṃ – dhammasaṃvibhāgo.

«Есть два вида деления благами, о бхиккху: деление материальными благами и деление Дхаммой. Из этих двух видов деления высшим, о бхиккху, является деление Дхаммой».


‘‘Dveme[Pg.261], bhikkhave, anuggahā – āmisānuggaho ca dhammānuggaho ca. Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dvinnaṃ anuggahānaṃ yadidaṃ – dhammānuggaho’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Есть два вида поддержки, о бхиккху: поддержка материальными благами и поддержка Дхаммой. Из этих двух видов поддержки высшей, о бхиккху, является поддержка Дхаммой». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yamāhu dānaṃ paramaṃ anuttaraṃ, yaṃ saṃvibhāgaṃ bhagavā avaṇṇayi ;

Aggamhi khettamhi pasannacitto, viññū pajānaṃ ko na yajetha kāle.

«О каком даянии говорят как о высшем и непревзойдённом, какое деление благами восхвалял Благословенный? Какой мудрый человек, зная плоды даяния и обладая умом, умиротворённым верой в высшее поле заслуг, не совершил бы подношение в надлежащее время?»


‘‘Ye ceva bhāsanti suṇanti cūbhayaṃ, pasannacittā sugatassa sāsane;

Tesaṃ so attho paramo visujjhati, ye appamattā sugatassa sāsane’’ti.

«Те, кто проповедуют, и те, кто слушают — оба с умиротворённым верой сердцем в учении Сугаты — их высшая цель полностью очищается, если они бдительны в учении Сугаты».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал». Девятое.


10. Tevijjasuttaṃ

10. «Тевиджа-сутта» (Сутра о тройственном знании)


99. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

99. «Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Dhammenāhaṃ, bhikkhave, tevijjaṃ brāhmaṇaṃ paññāpemi, nāññaṃ lapitalāpanamattena.

«На законном основании, о бхиккху, Я провозглашаю брахманом того, кто обладает тройственным знанием, а не кого-то другого лишь из-за повторения заученных слов».


‘‘Kathañcāhaṃ, bhikkhave, dhammena tevijjaṃ brāhmaṇaṃ paññāpemi, nāññaṃ lapitalāpanamattena? Idha, bhikkhave, bhikkhu anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto. So tato cuto amutra udapādiṃ. Tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto. So tato cuto idhūpapanno’ti[Pg.262]. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Ayamassa paṭhamā vijjā adhigatā hoti, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, āloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.

«И как, о бхиккху, на законном основании Я провозглашаю брахманом того, кто обладает тройственным знанием, а не кого-то другого лишь из-за повторения заученных слов? Здесь, о бхиккху, монах вспоминает свои многочисленные прошлые обители, а именно: одно рождение, два рождения, три рождения, четыре рождения, пять рождений, десять рождений, двадцать рождений, тридцать рождений, сорок рождений, пятьдесят рождений, сто рождений, тысячу рождений, сто тысяч рождений, многие эпохи сжатия мира, многие эпохи расширения мира, многие эпохи сжатия и расширения мира: „Там у меня было такое имя, такой род, такой внешний вид, такая пища, такое переживание удовольствия и боли, такой предел жизни. Умерев там, я возродился в другом месте. Там у меня было такое имя, такой род, такой внешний вид, такая пища, такое переживание удовольствия и боли, такой предел жизни. Умерев там, я возродился здесь“. Так он вспоминает свои многочисленные прошлые обители во всех подробностях и деталях. Это первое знание, обретённое им; невежество уничтожено, знание возникло; тьма рассеялась, свет возник, как это и бывает у того, кто пребывает бдительным, усердным и решительным».


‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti. Ayamassa dutiyā vijjā adhigatā hoti, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, āloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.

«И далее, о бхиккху, с помощью божественного ока, очищенного и превосходящего человеческое зрение, монах видит существ, умирающих и перерождающихся — низших и благородных, красивых и уродливых, счастливых и несчастных. Он понимает, как существа уходят в соответствии со своими каммическими деяниями: „Увы, эти почтенные существа совершали дурные поступки телом, речью и умом, оскорбляли благородных, придерживались ложных воззрений и совершали действия, основанные на ложных воззрениях. С распадом тела, после смерти, они переродились в состоянии упадка, в несчастливом уделе, в погибели, в аду. Но эти почтенные существа совершали благие поступки телом, речью и умом, не оскорбляли благородных, придерживались правильных воззрений и совершали действия, основанные на правильных воззрениях. С распадом тела, после смерти, они переродились в счастливом уделе, в небесном мире“. Так с помощью божественного ока, очищенного и превосходящего человеческое зрение, он видит существ, умирающих и перерождающихся — низших и благородных, красивых и уродливых, счастливых и несчастных, и понимает, как существа уходят в соответствии со своими каммическими деяниями. Это второе знание, обретённое им; невежество уничтожено, знание возникло; тьма рассеялась, свет возник, как это и бывает у того, кто пребывает бдительным, усердным и решительным».


‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayamassa tatiyā vijjā adhigatā hoti, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, āloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Evaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, dhammena tevijjaṃ brāhmaṇaṃ paññāpemi, nāññaṃ lapitalāpanamattenā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«И далее, о бхиккху, с уничтожением асав монах ещё в этой жизни благодаря собственному высшему знанию постигает, осуществляет и пребывает в освобождении ума и освобождении мудростью, свободных от асав. Это третье знание, обретённое им; невежество уничтожено, знание возникло; тьма рассеялась, свет возник, как это и бывает у того, кто пребывает бдительным, усердным и решительным. Вот так, о бхиккху, на законном основании Я провозглашаю брахманом того, кто обладает тройственным знанием, а не кого-то другого лишь из-за повторения заученных слов». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Pubbenivāsaṃ yovedi, saggāpāyañca passati;

Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni.

«Мудрец, который знает свои прошлые обители, видит небеса и ад, достиг прекращения рождений и завершил дело высшего знания;»


‘‘Etāhi [Pg.263] tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo;

Tamahaṃ vadāmi tevijjaṃ, nāññaṃ lapitalāpana’’nti.

«Благодаря этим трём знаниям он является брахманом, обладающим тройственным знанием. Именно его Я называю обладающим тройственным знанием, а не кого-то другого лишь из-за повторения заученных слов».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал». Десятое.


Pañcamo vaggo niṭṭhito.

Пятая вагга завершена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление этой вагги:


Pasāda jīvita saṅghāṭi, aggi upaparikkhayā;

Upapatti kāma kalyāṇaṃ, dānaṃ dhammena te dasāti.

«Пасада», «Дживита», «Сангхати», «Агги», «Упапариккха», «Упапатти», «Кама», «Кальяна», «Дана» и «Дхаммена» — таковы эти десять сутт.


Tikanipāto niṭṭhito.

Тика-нипата (Книга тройки) завершена.


4. Catukkanipāto

4. Чатукка-нипата (Книга четвёрки)


1. Brāhmaṇadhammayāgasuttaṃ

1. «Брахмана-дхамма-яга-сутта» (Сутра о брахманском жертвоприношении Дхаммы)


100. Vuttañhetaṃ [Pg.264] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

100. «Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Ahamasmi, bhikkhave, brāhmaṇo yācayogo sadā payatapāṇi antimadehadharo anuttaro bhisakko sallakatto. Tassa me tumhe puttā orasā mukhato jātā dhammajā dhammanimmitā dhammadāyādā, no āmisadāyādā.

«Я, о бхиккху — истинный брахман, всегда открытый для просьб, с чистыми руками, готовыми даровать, носящий последнее тело, непревзойдённый целитель и хирург. Вы — Мои родные сыновья, рождённые из Моих уст, рождённые из Дхаммы, сотворённые Дхаммой, наследники Дхаммы, а не наследники материальных благ».


‘‘Dvemāni, bhikkhave, dānāni – āmisadānañca dhammadānañca. Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dvinnaṃ dānānaṃ yadidaṃ – dhammadānaṃ.

«Есть два вида даяния, о бхиккху: даяние материальных благ и даяние Дхаммы. Из этих двух видов даяния высшим, о бхиккху, является даяние Дхаммы».


‘‘Dveme, bhikkhave, saṃvibhāgā – āmisasaṃvibhāgo ca dhammasaṃvibhāgo ca. Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dvinnaṃ saṃvibhāgānaṃ yadidaṃ – dhammasaṃvibhāgo.

«Есть два вида деления благами, о бхиккху: деление материальными благами и деление Дхаммой. Из этих двух видов деления высшим, о бхиккху, является деление Дхаммой».


‘‘Dveme, bhikkhave, anuggahā – āmisānuggaho ca dhammānuggaho ca. Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dvinnaṃ anuggahānaṃ yadidaṃ – dhammānuggaho.

«Есть два вида поддержки, о бхиккху: поддержка материальными благами и поддержка Дхаммой. Из этих двух видов поддержки высшей, о бхиккху, является поддержка Дхаммой».


‘‘Dveme, bhikkhave, yāgā – āmisayāgo ca dhammayāgo ca. Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dvinnaṃ yāgānaṃ yadidaṃ – dhammayāgo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Есть два вида жертвоприношения, о бхиккху: жертвоприношение материальных благ и жертвоприношение Дхаммы. Из этих двух видов жертвоприношения высшим, о бхиккху, является жертвоприношение Дхаммы». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Yo dhammayāgaṃ ayajī amaccharī, tathāgato sabbabhūtānukampī ;

Taṃ tādisaṃ devamanussaseṭṭhaṃ, sattā namassanti bhavassa pāragu’’nti.

«Татхагате, сострадательному ко всем живым существам, который без скупости совершил жертвоприношение Дхаммы — ему, лучшему среди богов и людей, достигшему иного берега существования, поклоняются живые существа».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал». Первое.


2. Sulabhasuttaṃ

2. «Сулабха-сутта» (Сутра о легкодоступном)


101. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

101. «Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Cattārimāni, bhikkhave, appāni ceva sulabhāni ca, tāni ca anavajjāni. Katamāni cattāri? Paṃsukūlaṃ, bhikkhave, cīvarānaṃ appañca sulabhañca, tañca anavajjaṃ. Piṇḍiyālopo[Pg.265], bhikkhave, bhojanānaṃ appañca sulabhañca, tañca anavajjaṃ. Rukkhamūlaṃ, bhikkhave, senāsanānaṃ appañca sulabhañca, tañca anavajjaṃ. Pūtimuttaṃ, bhikkhave, bhesajjānaṃ appañca sulabhañca tañca anavajjaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri appāni ceva sulabhāni ca, tāni ca anavajjāni. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu appena ca tuṭṭho hoti sulabhena ca (anavajjena ca), imassāhaṃ aññataraṃ sāmaññaṅganti vadāmī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Есть четыре вещи, о бхиккху, которые незначительны, легкодоступны и безупречны. Какие четыре? Одеяние из тряпок, о бхиккху, среди одеяний незначительно, легкодоступно и безупречно. Подаяние кусочками пищи среди еды незначительно, легкодоступно и безупречно. Подножие дерева среди жилищ незначительно, легкодоступно и безупречно. Гнилая моча среди лекарств незначительна, легкодоступна и безупречна. Таковы, о бхиккху, четыре вещи, которые незначительны, легкодоступны и безупречны. Когда бхиккху довольствуется тем, что незначительно, легкодоступно и безупречно, Я называю это одним из факторов отшельничества». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Anavajjena tuṭṭhassa, appena sulabhena ca;

Na senāsanamārabbha, cīvaraṃ pānabhojanaṃ;

Vighāto hoti cittassa, disā nappaṭihaññati.

«У того, кто довольствуется безупречным, незначительным и легкодоступным, не возникает беспокойства ума из-за жилища, одеяния, питья или пищи, и он не испытывает препятствий, в какую бы сторону ни направился».


‘‘Ye cassa dhammā akkhātā, sāmaññassānulomikā;

Adhiggahitā tuṭṭhassa, appamattassa bhikkhuno’’ti.

«И те качества, что были провозглашены согласующимися с отшельничеством, усваиваются этим довольным и бдительным бхиккху».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал». Второе.


3. Āsavakkhayasuttaṃ

3. «Асаваккхая-сутта» (Сутра об уничтожении асав)


102. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

102. «Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato, kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? Idaṃ dukkhanti, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Ayaṃ dukkhasamudayoti, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Ayaṃ dukkhanirodhoti, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Для того, кто знает и видит, о бхиккху, Я провозглашаю уничтожение асав, а не для того, кто не знает и не видит. И для кого, о бхиккху, кто знает и видит, наступает уничтожение асав? Для того, кто знает и видит: „Это страдание“, наступает уничтожение асав. Для того, кто знает и видит: „Это источник страдания“, наступает уничтожение асав. Для того, кто знает и видит: „Это прекращение страдания“, наступает уничтожение асав. Для того, кто знает и видит: „Это путь, ведущий к прекращению страдания“, наступает уничтожение асав. Вот для того, кто так знает и так видит, о бхиккху, наступает уничтожение асав». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sekhassa sikkhamānassa, ujumaggānusārino;

Khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ, tato aññā anantarā.

«У ученика (секхи), проходящего обучение и следующего по прямому пути, сначала возникает знание об уничтожении [пятен ума], а сразу за ним — конечное знание (аннья).»


‘‘Tato [Pg.266] aññā vimuttassa, vimuttiñāṇamuttamaṃ;

Uppajjati khaye ñāṇaṃ, khīṇā saṃyojanā iti.

«Затем у того, кто освободился благодаря этому конечному знанию, возникает высшее знание об освобождении: знание об уничтожении [асав] и о том, что оковы разорваны».


‘‘Na tvevidaṃ kusītena, bālenamavijānatā;

Nibbānaṃ adhigantabbaṃ, sabbaganthappamocana’’nti.

«Но ленивому, глупому и невежественному человеку не достичь этой Ниббаны — освобождения от всех оков».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.

«Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал». Третье.


4. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ

4. «Самана-брахмана-сутта» (Сутра об отшельниках и брахманах)


103. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

103. «Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:»


‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ nappajānanti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ nappajānanti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti – na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.

«Те отшельники или брахманы, о бхиккху, которые не постигают в соответствии с действительностью: „Это страдание“; которые не постигают в соответствии с действительностью: „Это источник страдания“; которые не постигают в соответствии с действительностью: „Это прекращение страдания“; которые не постигают в соответствии с действительностью: „Это путь, ведущий к прекращению страдания“ — они не признаются Мною, о бхиккху, ни истинными отшельниками среди отшельников, ни истинными брахманами среди брахманов. И эти почтенные также не пребывают, постигнув и осуществив ещё в этой жизни благодаря собственному высшему знанию, плод отшельничества или плод брахманства».


‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānanti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānanti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti – te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О бхиккху, те отшельники или брахманы, которые как оно есть на самом деле постигают: „Это — страдание“; постигают как оно есть на самом деле: „Это — источник страдания“; постигают как оно есть на самом деле: „Это — прекращение страдания“; постигают как оно есть на самом деле: „Это — путь, ведущий к прекращению страдания“, — именно они, бхиккху, признаются мною истинными отшельниками среди отшельников и истинными брахманами среди брахманов. И эти почтенные мужи уже в этой самой жизни, сами благодаря высшему знанию постигнув, осуществив и достигнув плода отшельничества и плода брахманства, пребывают в них». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Ye dukkhaṃ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati;

Tañca maggaṃ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṃ.

«Те, кто не постигают страдание, а также источник страдания, и то место, где страдание полностью и без остатка прекращается, и не знают пути, ведущего к успокоению страдания,


‘‘Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā;

Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā.

лишены освобождения ума, а также освобождения мудростью. Они не способны положить конец страданию и воистину подвержены рождению и старости.


‘‘Ye [Pg.267] ca dukkhaṃ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati;

Tañca maggaṃ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṃ.

Те же, кто постигают страдание, а также источник страдания, и то место, где страдание полностью и без остатка прекращается, и знают путь, ведущий к успокоению страдания,


‘‘Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;

Bhabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā’’ti.

наделены освобождением ума, а также освобождением мудростью. Они способны положить конец страданию и более не подвержены рождению и старости».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Четвёртая [сутта].


5. Sīlasampannasuttaṃ

5. Силасампанна-сутта (Сутта об обладании добродетелью)


104. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

104. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū sīlasampannā samādhisampannā paññāsampannā vimuttisampannā vimuttiñāṇadassanasampannā ovādakā viññāpakā sandassakā samādapakā samuttejakā sampahaṃsakā alaṃsamakkhātāro saddhammassa dassanampahaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi; savanampahaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi; upasaṅkamanampahaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi; payirupāsanampahaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi; anussaraṇampahaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi; anupabbajjampahaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi. Taṃ kissa hetu? Tathārūpe, bhikkhave, bhikkhū sevato bhajato payirupāsato aparipūropi sīlakkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati, aparipūropi samādhikkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati, aparipūropi paññākkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati, aparipūropi vimuttikkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati, aparipūropi vimuttiñāṇadassanakkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati. Evarūpā ca te, bhikkhave, bhikkhū satthārotipi vuccanti, satthavāhātipi vuccanti, raṇañjahātipi vuccanti, tamonudātipi vuccanti, ālokakarātipi vuccanti, obhāsakarātipi vuccanti, pajjotakarātipi vuccanti, ukkādhārātipi vuccanti, pabhaṅkarātipi vuccanti, ariyātipi vuccanti, cakkhumantotipi vuccantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О бхиккху, те бхиккху, которые совершенны в добродетели, совершенны в сосредоточении, совершенны в мудрости, совершенны в освобождении, совершенны в знании и видении освобождения, которые дают наставления, разъясняют, указывают, побуждают, воодушевляют, радуют и способны должным образом провозглашать Истинную Дхарму — я говорю, бхиккху, что даже простое лицезрение таких бхиккху приносит великую пользу. Я говорю, бхиккху, что даже простое слушание таких бхиккху приносит великую пользу. Я говорю, бхиккху, что даже простое приближение к таким бхиккху приносит великую пользу. Я говорю, бхиккху, что даже простое почитание таких бхиккху приносит великую пользу. Я говорю, бхиккху, что даже простое памятование о таких бхиккху приносит великую пользу. Я говорю, бхиккху, что даже простое следование их примеру и принятие монашества приносит великую пользу. По какой причине? У того, бхиккху, кто общается с такими бхиккху, сближается с ними и почитает их, даже неполная группа добродетели достигает полноты развития; даже неполная группа сосредоточения достигает полноты развития; даже неполная группа мудрости достигает полноты развития; даже неполная группа освобождения достигает полноты развития; даже неполная группа знания и видения освобождения достигает полноты развития. И таких бхиккху, о бхиккху, называют учителями, называют предводителями каравана, называют устранителями скверны, называют рассеивателями тьмы, называют создателями света, называют создателями сияния, называют создателями блеска, называют держателями факелов, называют источниками света, называют благородными, называют обладающими зрением». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Pāmojjakaraṇaṃ [Pg.268] ṭhānaṃ, etaṃ hoti vijānataṃ;

Yadidaṃ bhāvitattānaṃ, ariyānaṃ dhammajīvinaṃ.

«Для ведающих людей лицезрение благородных, развивших себя и живущих согласно Дхарме, является источником великой радости.


‘‘Te jotayanti saddhammaṃ, bhāsayanti pabhaṅkarā;

Ālokakaraṇā dhīrā, cakkhumanto raṇañjahā.

Они, мудрые, обладающие зрением и устранившие скверну, несут свет и сияние, озаряют Истинную Дхарму и заставляют её сиять.


‘‘Yesaṃ ve sāsanaṃ sutvā, sammadaññāya paṇḍitā;

Jātikkhayamabhiññāya, nāgacchanti punabbhava’’nti.

Услышав их наставление и постигнув его должным образом, мудрецы благодаря высшему знанию постигают прекращение рождений и более не возвращаются к новому существованию».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Пятая [сутта].


6. Taṇhuppādasuttaṃ

6. Танхуппада-сутта (Сутта о возникновении вожделения)


105. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

105. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Cattārome, bhikkhave, taṇhuppādā, yattha bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Katame cattāro? Cīvarahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati; piṇḍapātahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati; senāsanahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati; itibhavābhavahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Ime kho, bhikkhave, cattāro taṇhuppādā yattha bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Есть четыре причины возникновения вожделения, о бхиккху, из-за которых у бхиккху возникает вожделение, когда оно появляется. Какие четыре? Из-за одеяния, о бхиккху, у бхиккху возникает вожделение, когда оно появляется; из-за подаяния пищи, о бхиккху, у бхиккху возникает вожделение, когда оно появляется; из-за жилища, о бхиккху, у бхиккху возникает вожделение, когда оно появляется; из-за стремления к тому или иному состоянию бытия, о бхиккху, у бхиккху возникает вожделение, когда оно появляется. Таковы, о бхиккху, четыре причины возникновения вожделения, из-за которых у бхиккху возникает вожделение, когда оно появляется». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ;

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.

«Человек, чьим спутником является вожделение, в течение долгого времени блуждая в сансаре, переходя из этого состояния бытия в иное, не может выйти за пределы круговорота перерождений.


‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ;

Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.

Осознав эту опасность — что вожделение есть источник страдания, — пусть бхиккху странствует бдительным, свободным от вожделения и не имеющим привязанностей».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Шестая [сутта].


7. Sabrahmakasuttaṃ

7. Сабрахмака-сутта (Сутта о сопребывании с Брахмой)


106. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

106. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Sabrahmakāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbadevatāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ [Pg.269] puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbācariyakāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sāhuneyyakāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti.

«Те семьи, о бхиккху, где дети почитают своих мать и отца в собственном доме, живут вместе с Брахмой. Те семьи, о бхиккху, где дети почитают своих мать и отца в собственном доме, живут вместе с первыми божествами. Те семьи, о бхиккху, где дети почитают своих мать и отца в собственном доме, живут вместе с первыми учителями. Те семьи, о бхиккху, где дети почитают своих мать и отца в собственном доме, живут вместе с теми, кто достоин подношений.


‘‘‘Brahmā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. ‘Pubbadevatā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. ‘Pubbācariyā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. ‘Āhuneyyā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Taṃ kissa hetu? Bahukārā, bhikkhave, mātāpitaro puttānaṃ āpādakā posakā imassa lokassa dassetāro’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

„Брахма“, о бхиккху — это обозначение для матери и отца. „Первые божества“, о бхиккху — это обозначение для матери и отца. „Первые учителя“, о бхиккху — это обозначение для матери и отца. „Достойные подношений“, о бхиккху — это обозначение для матери и отца. По какой причине? Мать и отец, о бхиккху, оказывают великую помощь своим детям: они заботятся о них, вскармливают их и показывают им этот мир». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Brahmāti mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare;

Āhuneyyā ca puttānaṃ, pajāya anukampakā.

«Мать и отца называют Брахмой, первыми учителями, а также достойными подношений для своих детей, ибо они сострадательны к своему потомству.


‘‘Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito;

Annena atha pānena, vatthena sayanena ca;

Ucchādanena nhāpanena, pādānaṃ dhovanena ca.

Поэтому мудрому человеку следует выражать им почтение и ухаживать за ними, обеспечивая их едой и питьем, одеждой и постелью, умащая их тела благовониями, омывая их и омывая им стопы.


‘‘Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā;

Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti.

За такое служение своим матери и отцу мудрецы восхваляют человека уже в этой жизни, а после смерти он радуется на небесах».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Седьмая [сутта].


8. Bahukārasuttaṃ

8. Бахукара-сутта (Сутта о великой помощи)


107. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

107. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Bahukārā, bhikkhave, brāhmaṇagahapatikā tumhākaṃ ye vo paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi. Tumhepi, bhikkhave, bahukārā brāhmaṇagahapatikānaṃ yaṃ nesaṃ dhammaṃ desetha ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsetha. Evamidaṃ, bhikkhave, aññamaññaṃ nissāya brahmacariyaṃ vussati oghassa nittharaṇatthāya sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«О бхиккху, брахманы и домохозяева оказывают вам великую помощь, снабжая вас одеяниями, подаянием пищи, жилищами и лекарственными средствами для лечения больных. И вы также, о бхиккху, оказываете великую помощь брахманам и домохозяевам, когда проповедуете им Дхарму, прекрасную в начале, прекрасную в середине и прекрасную в конце, со всеми её смыслами и формулировками, и разъясняете им совершенно полную и чистую святую жизнь. Таким образом, о бхиккху, благодаря взаимной поддержке ведётся эта святая жизнь ради преодоления потока и ради полного прекращения страдания». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sāgārā [Pg.270] anagārā ca, ubho aññoññanissitā;

Ārādhayanti saddhammaṃ, yogakkhemaṃ anuttaraṃ.

«Миряне и бездомные монахи, взаимно поддерживая друг друга, осуществляют Истинную Дхарму — непревзойдённое освобождение от уз.


‘‘Sāgāresu ca cīvaraṃ, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Anagārā paṭicchanti, parissayavinodanaṃ.

От мирян бездомные монахи принимают одеяния, пищу, жилища, устраняющие невзгоды и опасности.


‘‘Sugataṃ pana nissāya, gahaṭṭhā gharamesino;

Saddahānā arahataṃ, ariyapaññāya jhāyino.

Полагаясь же на Сугату, домохозяева, ищущие семейного благополучия, веруя в Арахантов, медитируют с благородной мудростью.


‘‘Idha dhammaṃ caritvāna, maggaṃ sugatigāminaṃ;

Nandino devalokasmiṃ, modanti kāmakāmino’’ti.

Практикуя здесь Дхарму — путь, ведущий в благие уделы, они радуются в мире богов, наслаждаясь исполнением своих желаний».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Восьмая [сутта].


9. Kuhasuttaṃ

9. Куха-сутта (Сутта о лицемерах)


108. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

108. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Ye keci, bhikkhave, bhikkhū kuhā thaddhā lapā siṅgī unnaḷā asamāhitā, na me te, bhikkhave, bhikkhū māmakā. Apagatā ca te, bhikkhave, bhikkhū imasmā dhammavinayā; na ca te imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti. Ye ca kho, bhikkhave, bhikkhū nikkuhā nillapā dhīrā atthaddhā susamāhitā, te kho me, bhikkhave, bhikkhū māmakā. Anapagatā ca te, bhikkhave, bhikkhū imasmā dhammavinayā; te ca imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Те бхиккху, о бхиккху, которые лицемерны, упрямы, болтливы, тщеславны, высокомерны и не сосредоточены — такие бхиккху не являются моими последователями. Они отдалились от этого Учения и Дисциплины и не достигают в этом Учении и Дисциплине роста, процветания и полноты. Те же бхиккху, о бхиккху, которые нелицемерны, неболтливы, мудры, неупрямы и хорошо сосредоточены — именно такие бхиккху являются моими последователями. Они не отдалились от этого Учения и Дисциплины и достигают в этом Учении и Дисциплине роста, процветания и полноты». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Kuhā thaddhā lapā siṅgī, unnaḷā asamāhitā;

Na te dhamme virūhanti, sammāsambuddhadesite.

«Лицемерные, упрямые, болтливые, тщеславные, высокомерные и не сосредоточенные — они не возрастают в Дхарме, проповеданной Всепросветлённым.


‘‘Nikkuhā nillapā dhīrā, atthaddhā susamāhitā;

Te ve dhamme virūhanti, sammāsambuddhadesite’’ti.

Нелицемерные же, неболтливые, мудрые, неупрямые и хорошо сосредоточенные — они воистину возрастают в Дхарме, проповеданной Всепросветлённым».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.

Этот смысл также был изречён Благословенным, так я слышал. Девятая [сутта].


10. Nadīsotasuttaṃ

10. Надисота-сутта (Сутта о речном потоке)


109. Vuttañhetaṃ [Pg.271] bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

109. Это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso nadiyā sotena ovuyheyya piyarūpasātarūpena. Tamenaṃ cakkhumā puriso tīre ṭhito disvā evaṃ vadeyya – ‘kiñcāpi kho tvaṃ, ambho purisa, nadiyā sotena ovuyhasi piyarūpasātarūpena, atthi cettha heṭṭhā rahado saūmi sāvaṭṭo sagaho sarakkhaso yaṃ tvaṃ, ambho purisa, rahadaṃ pāpuṇitvā maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkha’nti. Atha kho so, bhikkhave, puriso tassa purisassa saddaṃ sutvā hatthehi ca pādehi ca paṭisotaṃ vāyameyya.

«Представьте, о бхиккху, человека, которого уносит течением реки, кажущимся приятным и привлекательным. Зрячий человек, стоящий на берегу, увидев его, сказал бы: „Эй, добрый человек! Хотя тебя и уносит течением реки, кажущимся приятным и привлекательным, ниже по течению есть глубокий омут с большими волнами, водоворотами, хищными рыбами и чудовищами. Попав в этот омут, о добрый человек, ты встретишь либо смерть, либо смертельную муку“. И тогда, о бхиккху, тот человек, услышав голос зрячего человека, стал бы изо всех сил грести руками и ногами против течения».


‘‘Upamā kho me ayaṃ, bhikkhave, katā atthassa viññāpanāya. Ayaṃ cettha attho – ‘nadiyā soto’ti kho, bhikkhave, taṇhāyetaṃ adhivacanaṃ.

«Эту аналогию, о бхиккху, я привёл для того, чтобы разъяснить смысл. А смысл здесь таков: „течение реки“, о бхиккху — это обозначение для вожделения.


‘‘‘Piyarūpaṃ sātarūpa’nti kho, bhikkhave, channetaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ.

«„Приятное и привлекательное“, о бхиккху — это обозначение для шести внутренних сфер чувств.


‘‘‘Heṭṭhā rahado’ti kho, bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ adhivacanaṃ;

‘‘‘Ūmibhaya’nti kho, bhikkhave, kodhupāyāsassetaṃ adhivacanaṃ;

‘‘‘Āvaṭṭa’nti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ;

‘‘‘Gaharakkhaso’ti kho, bhikkhave, mātugāmassetaṃ adhivacanaṃ;

‘‘‘Paṭisoto’ti kho, bhikkhave, nekkhammassetaṃ adhivacanaṃ;

‘‘‘Hatthehi ca pādehi ca vāyāmo’ti kho, bhikkhave, vīriyārambhassetaṃ adhivacanaṃ;

«„Глубокий омут ниже по течению“, о бхиккху — это обозначение для пяти низших оков; „Опасность волн“, о бхиккху — это обозначение для гнева и отчаяния; „Водоворот“, о бхиккху — это обозначение для пяти видов чувственных удовольствий; „Хищные рыбы и чудовища“, о бхиккху — это обозначение для женщин; „Движение против течения“, о бхиккху — это обозначение для отречения; „Усилия рук и ног“, о бхиккху — это обозначение для зарождения усердия».


‘‘‘Cakkhumā puriso tīre ṭhitoti kho, bhikkhave, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«„Зрячий человек, стоящий на берегу“, о бхиккху — это обозначение для Татхагаты, Араханта, Всепросветлённого». Об этом поведал Благословенный. И в связи с этим было сказано следующее:


‘‘Sahāpi [Pg.272] dukkhena jaheyya kāme, yogakkhemaṃ āyatiṃ patthayāno;

Sammappajāno suvimuttacitto, vimuttiyā phassaye tattha tattha;

Sa vedagū vūsitabrahmacariyo, lokantagū pāragatoti vuccatī’’ti.

«Пусть тот, кто стремится к будущему освобождению от уз, оставит чувственные удовольствия, даже если это сопряжено со страданием. Обладая ясным пониманием и полностью освобождённым умом, пусть он время от времени соприкасается с освобождением. Его называют знатоком Вед, тем, кто завершил святую жизнь, достиг конца мира и переправился на другой берег».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Десятая [сутта].


11. Carasuttaṃ

11. Чара-сутта (Сутта о ходьбе)


110. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

110. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Carato cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Carampi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto anātāpī anottāpī satataṃ samitaṃ kusīto hīnavīriyoti vuccati.

«Если, монахи, у бхиккху во время ходьбы возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху попускает её, не отбрасывает, не устраняет, не уничтожает, не сводит к небытию — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так даже во время ходьбы, говорят: „Он не имеет усердия, не страшится проступков, постоянно ленив и слаб в усердии“.


‘‘Ṭhitassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti. Ṭhitopi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto anātāpī anottāpī satataṃ samitaṃ kusīto hīnavīriyoti vuccati.

«Если, монахи, у бхиккху во время стояния возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху попускает её, не отбрасывает, не устраняет, не уничтожает, не сводит к небытию — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так даже во время стояния, говорят: „Он не имеет усердия, не страшится проступков, постоянно ленив и слаб в усердии“.


‘‘Nisinnassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti. Nisinnopi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto anātāpī anottāpī satataṃ samitaṃ kusīto hīnavīriyoti vuccati.

«Если, монахи, у бхиккху во время сидения возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху попускает её, не отбрасывает, не устраняет, не уничтожает, не сводит к небытию — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так даже во время сидения, говорят: „Он не имеет усердия, не страшится проступков, постоянно ленив и слаб в усердии“.


‘‘Sayānassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno jāgarassa uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti [Pg.273] nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti. Sayānopi, bhikkhave, bhikkhu jāgaro evaṃbhūto anātāpī anottāpī satataṃ samitaṃ kusīto hīnavīriyoti vuccati.

«Если, монахи, у бодрствующего бхиккху во время лежания возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху попускает её, не отбрасывает, не устраняет, не уничтожает, не сводит к небытию — то о таком бодрствующем бхиккху, монахи, который поступает так даже во время лежания, говорят: „Он не имеет усердия, не страшится проступков, постоянно ленив и слаб в усердии“.


‘‘Carato cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Carampi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.

«Если, монахи, у бхиккху во время ходьбы возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху не попускает её, отбрасывает, устраняет, уничтожает, сводит к небытию — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так во время ходьбы, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“.


‘‘Ṭhitassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Ṭhitopi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.

«Если, монахи, у бхиккху во время стояния возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху не попускает её, отбрасывает, устраняет, уничтожает, сводит к небытию — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так во время стояния, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“.


‘‘Nisinnassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Nisinnopi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.

«Если, монахи, у бхиккху во время сидения возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху не попускает её, отбрасывает, устраняет, уничтожает, сводит к небытию — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так во время сидения, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“.


‘‘Sayānassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno jāgarassa uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Sayānopi, bhikkhave, bhikkhu jāgaro evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

«Если, монахи, у бодрствующего бхиккху во время лежания возникает мысль о чувственных удовольствиях, или мысль о недоброжелательности, или мысль о причинении вреда, и если этот бхиккху не попускает её, отбрасывает, устраняет, уничтожает, сводит к небытию — то о таком бодрствующем бхиккху, монахи, который поступает так во время лежания, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“». Об этом смысле поведал Благословенный. И в этой связи было сказано следующее:


‘‘Caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ, nisinno uda vā sayaṃ;

Yo vitakkaṃ vitakketi, pāpakaṃ gehanissitaṃ.

«При ходьбе ли, при стоянии ли, при сидении ли или при лежании, кто размышляет о порочных мыслях, связанных с мирской жизнью,


‘‘Kummaggaṃ paṭipanno so, mohaneyyesu mucchito;

Abhabbo tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ.

тот встал на ложный путь, увлечённый вещами, ведущими к заблуждению. Такой бхиккху неспособен достичь высшего самопробуждения.


‘‘Yo [Pg.274] ca caraṃ vā tiṭṭhaṃ vā, nisinno uda vā sayaṃ;

Vitakkaṃ samayitvāna, vitakkūpasame rato;

Bhabbo so tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttama’’nti.

Но тот, кто при ходьбе ли, при стоянии ли, при сидении ли или при лежании, успокоив мысли, находит радость в умиротворении мыслей — такой бхиккху способен достичь высшего самопробуждения».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Ekādasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Одиннадцатая [сутта].


12. Sampannasīlasuttaṃ

12. Сампаннасила-сутта (Сутта о совершенстве в нравственности)


111. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

111. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Sampannasīlā, bhikkhave, viharatha sampannapātimokkhā; pātimokkhasaṃvarasaṃvutā viharatha ācāragocarasampannā aṇumattesu vajjesu bhayadassāvino; samādāya sikkhatha sikkhāpadesu.

«Пребывайте, монахи, совершенными в нравственности, совершенными в Патимоккхе. Пребывайте, обуздав себя обузданием Патимоккхи, совершенными в поведении и месте посещения, видящими опасность даже в малейших проступках. Приняв на себя правила обучения, упражняйтесь в них.


‘‘Sampannasīlānaṃ vo, bhikkhave, viharataṃ sampannapātimokkhānaṃ pātimokkhasaṃvarasaṃvutānaṃ viharataṃ ācāragocarasampannānaṃ aṇumattesu vajjesu bhayadassāvīnaṃ samādāya sikkhataṃ sikkhāpadesu kimassa uttari karaṇīyaṃ ?

Если вы, монахи, пребываете совершенными в нравственности, совершенными в Патимоккхе, обуздав себя обузданием Патимоккхи, совершенными в поведении и месте посещения, видящими опасность даже в малейших проступках и упражняющимися в принятых правилах обучения — что ещё надлежит вам сделать сверх этого?


‘‘Carato cepi, bhikkhave, bhikkhuno bhijjhā vigatā hoti, byāpādo vigato hoti, thinamiddhaṃ vigataṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ vigataṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti, āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Carampi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.

Если, монахи, у бхиккху во время ходьбы устранена алчность, устранен гнев, устранена лень и сонливость, устранено беспокойство и сожаление, отброшено сомнение; если его усердие пробуждено и непоколебимо, осознанность установлена и не замутнена, тело успокоено и не возбуждено, ум сосредоточен и однонаправлен — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так во время ходьбы, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“.


‘‘Ṭhitassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno abhijjhā vigatā hoti byāpādo…pe… thinamiddhaṃ… uddhaccakukkuccaṃ… vicikicchā pahīnā hoti, āraddhaṃ hoti [Pg.275] vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Ṭhitopi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.

Если, монахи, у бхиккху во время стояния устранена алчность, устранен гнев, устранена лень и сонливость, устранено беспокойство и сожаление, отброшено сомнение; если его усердие пробуждено и непоколебимо, осознанность установлена и не замутнена, тело успокоено и не возбуждено, ум сосредоточен и однонаправлен — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так во время стояния, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“.


‘‘Nisinnassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno abhijjhā vigatā hoti, byāpādo…pe… thinamiddhaṃ… uddhaccakukkuccaṃ… vicikicchā pahīnā hoti, āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Nisinnopi, bhikkhave, bhikkhu evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.

Если, монахи, у бхиккху во время сидения устранена алчность, устранен гнев, устранена лень и сонливость, устранено беспокойство и сожаление, отброшено сомнение; если его усердие пробуждено и непоколебимо, осознанность установлена и не замутнена, тело успокоено и не возбуждено, ум сосредоточен и однонаправлен — то о таком бхиккху, монахи, который поступает так во время сидения, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“.


‘‘Sayānassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno jāgarassa abhijjhā vigatā hoti byāpādo…pe… thinamiddhaṃ… uddhaccakukkuccaṃ… vicikicchā pahīnā hoti, āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Sayānopi, bhikkhave, bhikkhu jāgaro evaṃbhūto ātāpī ottāpī satataṃ samitaṃ āraddhavīriyo pahitattoti vuccatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

Если, монахи, у бодрствующего бхиккху во время лежания устранена алчность, устранен гнев, устранена лень и сонливость, устранено беспокойство и сожаление, отброшено сомнение; если его усердие пробуждено и непоколебимо, осознанность установлена и не замутнена, тело успокоено и не возбуждено, ум сосредоточен и однонаправлен — то о таком бодрствующем бхиккху, монахи, который поступает так во время лежания, говорят: „Он ревностен, осмотрителен, постоянно усерден и устремлён духом“». Об этом смысле поведал Благословенный. И в этой связи было сказано следующее:


‘‘Yataṃ care yataṃ tiṭṭhe, yataṃ acche yataṃ saye;

Yataṃ samiñjaye bhikkhu, yatamenaṃ pasāraye.

«Сдержанно пусть он ходит, сдержанно стоит, сдержанно сидит, сдержанно лежит; сдержанно пусть бхиккху сгибает и разгибает свои конечности.


‘‘Uddhaṃ tiriyaṃ apācīnaṃ, yāvatā jagato gati;

Samavekkhitā ca dhammānaṃ, khandhānaṃ udayabbayaṃ.

Вверху, поперек и внизу, насколько простирается ход мира, пусть он созерцает возникновение и исчезновение дхамм — групп существования.


‘‘Evaṃ vihārimātāpiṃ, santavuttimanuddhataṃ;

Cetosamathasāmīciṃ, sikkhamānaṃ sadā sataṃ;

Satataṃ pahitattoti, āhu bhikkhuṃ tathāvidha’’nti.

Живущего так, ревностного, мирного в поведении, невозмутимого, упражняющегося в том, что ведёт к умиротворению ума, всегда осознанного — такого бхиккху называют непрестанно устремлённым духом».


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dvādasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Двенадцатая [сутта].


13. Lokasuttaṃ

13. Лока-сутта (Сутта о мире)


112. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –

112. Ибо это было сказано Благословенным, сказано Арахантом, так я слышал:


‘‘Loko, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddhoः lokasmā tathāgato visaṃyutto. Lokasamudayo, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddho [Pg.276]ः lokasamudayo tathāgatassa pahīno. Lokanirodho, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddhoः lokanirodho tathāgatassa sacchikato. Lokanirodhagāminī paṭipadā, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddhāः lokanirodhagāminī paṭipadā tathāgatassa bhāvitā.

«Мир, монахи, полностью постигнут Татхагатой; от мира Татхагата обособлен. Возникновение мира, монахи, полностью постигнуто Татхагатой; возникновение мира Татхагатой отброшено. Прекращение мира, монахи, полностью постигнуто Татхагатой; прекращение мира Татхагатой осуществлено. Путь, ведущий к прекращению мира, монахи, полностью постигнут Татхагатой; путь, ведущий к прекращению мира, Татхагатой взращен.


‘‘Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā yasmā taṃ tathāgatena abhisambuddhaṃ, tasmā tathāgatoti vuccati.

Всё, монахи, что в мире с его богами, Марами, Брахмами, среди поколений отшельников и брахманов, богов и людей — видимое, слышимое, ощущаемое, познаваемое, достигаемое, искомое, исследуемое умом — поскольку всё это полностью постигнуто Татхагатой, потому Он зовётся Татхагатой.


‘‘Yañca, bhikkhave, rattiṃ tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati, yañca rattiṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṃ etasmiṃ antare bhāsati lapati niddisati, sabbaṃ taṃ tatheva hoti no aññathā, tasmā tathāgatoti vuccati.

И в какую ночь, монахи, Татхагата полностью постигает непревзойденное совершенное самопробуждение, и в какую ночь Он окончательно уходит в ниббану без остатка привязанностей, всё, что в этом промежутке Он говорит, вещает и указывает, всё это именно так и есть, и не иначе. Потому Он зовётся Татхагатой.


‘‘Yathāvādī, bhikkhave, tathāgato tathākārī, yathākārī tathāvādī, iti yathāvādī tathākārī yathākārī tathāvādī, tasmā tathāgatoti vuccati.

Как говорит Татхагата, монахи, так Он и поступает; как Он поступает, так Он и говорит. Поскольку Он поступает так, как говорит, и говорит так, как поступает, потому Он зовётся Татхагатой.


‘‘Sadevake, bhikkhave, loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī, tasmā tathāgatoti vuccatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –

В мире с его богами, Марами, Брахмами, среди поколений отшельников и брахманов, богов и людей Татхагата — победитель, непобежденный, всевидящий, владыка. Потому Он зовётся Татхагатой». Об этом смысле поведал Благословенный. И в этой связи было сказано следующее:


‘‘Sabbalokaṃ abhiññāya, sabbaloke yathātathaṃ;

Sabbalokavisaṃyutto, sabbaloke anūpayo.

«Постигнув весь мир, во всём мире всё как оно есть, от всего мира обособлен, ни к чему в мире не привязан.


‘‘Sa ve sabbābhibhū dhīro, sabbaganthappamocano;

Phuṭṭhāssa paramā santi, nibbānaṃ akutobhayaṃ.

Он воистину всепобеждающий мудрец, освободившийся от всех уз; им достигнут высший покой — ниббана, где нет страха.


‘‘Esa khīṇāsavo buddho, anīgho chinnasaṃsayo;

Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhisaṅkhaye.

Этот Будда, уничтоживший влечения, безмятежный, рассеявший сомнения, достигший прекращения всякой каммы, освобожден в угасании основ существования.


‘‘Esa [Pg.277] so bhagavā buddho, esa sīho anuttaro;

Sadevakassa lokassa, brahmacakkaṃ pavattayi.

Этот Благословенный — Будда, этот лев непревзойденный; в мире с его богами Он привел в движение Колесо Брахмы.


‘‘Iti devā manussā ca, ye buddhaṃ saraṇaṃ gatā;

Saṅgamma taṃ namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.

Так боги и люди, прибегнувшие к Будде как к прибежищу, собираясь вместе, почитают Его — великого, бесстрашного.


‘‘Danto damayataṃ seṭṭho, santo samayataṃ isi;

Mutto mocayataṃ aggo, tiṇṇo tārayataṃ varo.

Укрощенный — лучший среди укротителей, умиротворенный — мудрец среди умиротворяющих, освобожденный — первый среди освобождающих, переправившийся — превосходнейший среди переправляющих.


‘‘Iti hetaṃ namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ;

Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, natthi te paṭipuggalo’’ti.

Так они почитают Его — великого, бесстрашного: „В мире с его богами нет Тебе равного соперника!“»


Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Terasamaṃ.

Этот смысл также был поведан Благословенным, так я слышал. Тринадцатая [сутта].


Catukkanipāto niṭṭhito.

Книга четвёрок окончена.


Tassuddānaṃ –

Оглавление этой книги:


Brāhmaṇasulabhā jānaṃ, samaṇasīlā taṇhā brahmā;

Bahukārā kuhapurisā, cara sampanna lokena terasāti.

«Легкодоступное для брахмана», «Знающий», «Нравственность отшельника», «Вожделение», «Брахма», «Приносящие много пользы», «Лицемеры», «Ходьба», «Совершенный», «Мир» — таковы тринадцать сутт.


Suttasaṅgaho –

Свод сутт:


Sattavisekanipātaṃ, dukkaṃ bāvīsasuttasaṅgahitaṃ;

Samapaññāsamathatikaṃ, terasa catukkañca iti yamidaṃ.

Двадцать семь сутт в Книге однёрок, Книга двоек содержит двадцать две сутты, Книга троек — ровно пятьдесят, а Книга четвёрок — тринадцать сутт.


Dvidasuttarasuttasate, saṅgāyitvā samādahiṃsu purā;

Arahanto ciraṭṭhitiyā, tamāhu nāmena itivuttanti.

Эти сто двенадцать сутт, собрав вместе, воспели в древности Араханты ради долгого пребывания [Учения]. Их назвали именем «Итинуттака».


Itivuttakapāḷi niṭṭhitā.

Итинуттака-пали окончена.


සිංහල
පාලි කැනනයවිවරණඅටුවාවෙනත්
1101 පාරාජික පාළි
1102 පාචිත්තිය පාළි
1103 මහාවග්ග පාළි (විනය)
1104 චූළවග්ග පාළි
1105 පරිවාර පාළි
1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1
1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2
1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා
1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය)
1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා
1206 පරිවාර අට්ඨකථා
1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1
1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2
1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3
1401 ද්වෙමාතිකාපාළි
1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා
1403 වජිරබුද්ධි ටීකා
1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1
1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2
1406 විනයාලංකාර ටීකා-1
1407 විනයාලංකාර ටීකා-2
1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා
1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය
1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1
1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2
1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි
1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා

8401 විසුද්ධිමග්ග-1
8402 විසුද්ධිමග්ග-2
8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1
8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2
8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා

8406 දීඝනිකාය (පු-වි)
8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි)
8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි)
8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි)
8410 විනයපිටක (පු-වි)
8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි)
8412 අට්ඨකථා (පු-වි)
8413 නිරුත්තිදීපනී
8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ
8415 අනුදීපනීපාඨ
8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ
8417 නමක්කාරටීකා
8418 මහාපණාමපාඨ
8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා
8420 සුතවන්දනා
8421 කමලාඤ්ජලි
8422 ජිනාලඞ්කාර
8423 පජ්ජමධු
8424 බුද්ධගුණගාථාවලී
8425 චූළගන්ථවංස
8427 සාසනවංස
8426 මහාවංස
8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං
8428 කච්චායනබ්යාකරණං
8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා)
8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා)
8432 පදරූපසිද්ධි
8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා
8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ
8435 වුත්තෝදයපාඨ
8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ
8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා
8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ
8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා
8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර
8446 කවිදප්පණනීති
8447 නීතිමඤ්ජරී
8445 ධම්මනීති
8444 මහාරහනීති
8441 ලෝකනීති
8442 සුත්තන්තනීති
8443 සූරස්සතිනීති
8450 චාණක්යනීති
8448 නරදක්ඛදීපනී
8449 චතුරාරක්ඛදීපනී
8451 රසවාහිනී
8452 සීමවිසෝධනීපාඨ
8453 වෙස්සන්තරගීති
8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා
8455 ථූපවංස
8456 දාඨාවංස
8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා
8458 ධාතුවංස
8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස
8460 ජිනචරිතය
8461 ජිනවංසදීපං
8462 තේලකටාහගාථා
8463 මිලිදටීකා
8464 පදමඤ්ජරී
8465 පදසාධනං
8466 සද්දබින්දුපකරණං
8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා
8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි
2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ)
2103 පාථිකවග්ග පාළි
2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ)
2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා
2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා
2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ)
2303 පාථිකවග්ග ටීකා
2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1
2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි
3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි
3103 උපරිපණ්ණාස පාළි
3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1
3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2
3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා
3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා
3301 මූලපණ්ණාස ටීකා
3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා
3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි
4102 නිදානවග්ග පාළි
4103 ඛන්ධවග්ග පාළි
4104 සළායතනවග්ග පාළි
4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)
4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා
4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා
4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා
4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)
4301 සගාථාවග්ග ටීකා
4302 නිදානවග්ග ටීකා
4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා
4304 සළායතනවග්ග ටීකා
4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි
5102 දුකනිපාත පාළි
5103 තිකනිපාත පාළි
5104 චතුක්කනිපාත පාළි
5105 පඤ්චකනිපාත පාළි
5106 ඡක්කනිපාත පාළි
5107 සත්තකනිපාත පාළි
5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි
5109 නවකනිපාත පාළි
5110 දසකනිපාත පාළි
5111 එකාදසකනිපාත පාළි
5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා
5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා
5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා
5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා
5301 එකකනිපාත ටීකා
5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා
5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා
5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි
6102 ධම්මපද පාළි
6103 උදාන පාළි
6104 ඉතිවුත්තක පාළි
6105 සුත්තනිපාත පාළි
6106 විමානවත්ථු පාළි
6107 පේතවත්ථු පාළි
6108 ථේරගාථා පාළි
6109 ථේරීගාථා පාළි
6110 අපදාන පාළි-1
6111 අපදාන පාළි-2
6112 බුද්ධවංස පාළි
6113 චරියාපිටක පාළි
6114 ජාතක පාළි-1
6115 ජාතක පාළි-2
6116 මහානිද්දේස පාළි
6117 චූළනිද්දේස පාළි
6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි
6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි
6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි
6121 පේටකෝපදේස පාළි
6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා
6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1
6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2
6204 උදාන අට්ඨකථා
6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා
6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1
6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2
6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා
6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා
6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1
6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2
6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා
6213 අපදාන අට්ඨකථා-1
6214 අපදාන අට්ඨකථා-2
6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා
6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා
6217 ජාතක අට්ඨකථා-1
6218 ජාතක අට්ඨකථා-2
6219 ජාතක අට්ඨකථා-3
6220 ජාතක අට්ඨකථා-4
6221 ජාතක අට්ඨකථා-5
6222 ජාතක අට්ඨකථා-6
6223 ජාතක අට්ඨකථා-7
6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා
6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා
6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1
6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2
6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා
6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා
6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි
7102 විභඞ්ග පාළි
7103 ධාතුකථා පාළි
7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි
7105 කථාවත්ථු පාළි
7106 යමක පාළි-1
7107 යමක පාළි-2
7108 යමක පාළි-3
7109 පට්ඨාන පාළි-1
7110 පට්ඨාන පාළි-2
7111 පට්ඨාන පාළි-3
7112 පට්ඨාන පාළි-4
7113 පට්ඨාන පාළි-5
7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා
7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා
7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා
7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා
7302 විභඞ්ග-මූලටීකා
7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා
7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා
7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා
7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ
7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ
7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා
7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon PaliLos ComentariosLos SubcomentariosOtros
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคนข้อคิดเห็นคำอธิบายย่อยอื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ
1102 ปาจิตติยปาฬิ
1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย)
1104 จูฬวคฺคปาฬิ
1105 ปริวารปาฬิ
1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑
1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒
1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา
1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย)
1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา
1206 ปริวารอฏฺฐกถา
1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑
1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒
1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓
1401 ทเวมาติกาปาฬิ
1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา
1403 วชิรพุทฺธิฏีกา
1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑
1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒
1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑
1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒
1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา
1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย
1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑
1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒
1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ
1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา

8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑
8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒
8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑
8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒
8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา

8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ)
8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ)
8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ)
8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ)
8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ)
8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ)
8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ)
8413 นิรุตฺติทีปนี
8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ
8415 อนุทีปนีปาฐ
8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ
8417 นมกฺการฏีกา
8418 มหาปณามปาฐ
8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา
8420 สุตวทน
8421 กมลาญฺชลิ
8422 ชินาลงฺการ
8423 ปชฺชมธุ
8424 พุทฺธคุณคาถาวลี
8425 จูฬคนฺถวํส
8427 สาสนวํส
8426 มหาวํส
8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ
8428 กจฺจายนพฺยากรณํ
8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา)
8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา)
8432 ปทรูปสิทฺธิ
8433 โมคคฺลานปญฺจิกา
8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ
8435 วุตฺโตทยปาฐ
8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ
8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา
8438 สุโพธาลงฺการปาฐ
8439 สุโพธาลงฺการฏีกา
8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร
8446 กวิทปฺปณนีติ
8447 นีติมญฺชรี
8445 ธมฺมนีติ
8444 มหารหนีติ
8441 โลกนีติ
8442 สุตฺตนฺตนีติ
8443 สูรสฺสตินีติ
8450 จาณกฺยนีติ
8448 นรทกฺขทีปนี
8449 จตุราวรกฺขทีปนี
8451 รสวาหินี
8452 สีมวิโสธนีปาฐ
8453 เวสฺสนฺตรคีติ
8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา
8455 ถูปวํส
8456 ทาฐาวํส
8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา
8458 ธาตุวํส
8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส
8460 ชนจริตย
8461 ชนวํสทีปํ
8462 เตลกฏาหคาถา
8463 มิลิทฏีกา
8464 ปทมญฺชรี
8465 ปทสาธนํ
8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ
8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา
8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ
2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ)
2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ
2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ)
2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา
2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา
2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ)
2303 ปาถิกวคฺคฏีกา
2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑
2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ
3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ
3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ
3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑
3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒
3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา
3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา
3301 มูลปณฺณาสฏีกา
3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา
3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ
4102 นิทานวคฺคปาฬิ
4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ
4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ
4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)
4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา
4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา
4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา
4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)
4301 สคาถาวคฺคฏีกา
4302 นิทานวคฺคฏีกา
4303 ขนฺธวคฺคฏีกา
4304 สฬายตนวคฺคฏีกา
4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ
5102 ทุกนิปาตปาฬิ
5103 ติกนิปาตปาฬิ
5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ
5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ
5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ
5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ
5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ
5109 นวกนิปาตปาฬิ
5110 ทสกนิปาตปาฬิ
5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ
5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา
5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา
5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา
5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา
5301 เอกกนิปาตฏีกา
5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา
5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา
5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ
6102 ธมฺมปทปาฬิ
6103 อุทานปาฬิ
6104 อิติวุตฺตกปาฬิ
6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ
6106 วิมานวตฺถุปาฬิ
6107 เปตวตฺถุปาฬิ
6108 เถรคาถาปาฬิ
6109 เถรีคาถาปาฬิ
6110 อปทานปาฬิ-๑
6111 อปทานปาฬิ-๒
6112 พุทธวงฺสปาฬิ
6113 จริยาปิฏกปาฬิ
6114 ชาตกปาฬิ-๑
6115 ชาตกปาฬิ-๒
6116 มหานิทฺเทสปาฬิ
6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ
6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ
6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ
6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ
6121 เปฏโกปเทสปาฬิ
6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา
6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑
6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒
6204 อุทานอฏฺฐกถา
6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา
6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑
6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒
6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา
6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา
6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑
6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒
6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา
6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑
6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒
6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา
6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา
6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑
6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒
6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓
6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔
6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕
6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖
6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗
6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา
6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา
6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑
6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒
6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา
6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา
6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ
7102 วิภงฺคปาฬิ
7103 ธาตุกถาปาฬิ
7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ
7105 กถาวตฺถุปาฬิ
7106 ยมกปาฬิ-๑
7107 ยมกปาฬิ-๒
7108 ยมกปาฬิ-๓
7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑
7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒
7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓
7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔
7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕
7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา
7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา
7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา
7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา
7302 วิภงฺคมูลฏีกา
7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา
7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา
7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา
7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท
7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห
7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา
7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།འགྲེལ་བཤད།འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི།
1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི།
1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ)
1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།
1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ)
1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣
1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།
1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ།
1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡
1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢
1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ།
1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡
1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢
1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི།
1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ།

8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡
8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢
8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡
8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢
8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ།

8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི)
8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི།
8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ།
8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ།
8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ།
8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི།
8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར།
8423 པཛྫ་མ་དྷུ།
8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི།
8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས།
8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས།
8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས།
8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ)
8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ)
8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི།
8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ།
8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ།
8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ།
8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ།
8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ།
8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར།
8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི།
8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི།
8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི།
8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི།
8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི།
8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི།
8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི།
8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི།
8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི།
8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ།
8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི།
8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ།
8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས།
8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས།
8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ།
8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས།
8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས།
8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ།
8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ།
8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ།
8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ།
8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི།
8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ།
8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ།
8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ།
8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ)
2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ)
2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ)
2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡
2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)
4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི།
6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི།
6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི།
6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི།
6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡
6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢
6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི།
6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི།
6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡
6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢
6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི།
6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི།
6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི།
6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།
6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣
6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤
6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥
6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦
6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧
6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི།
7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི།
7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི།
7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི།
7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡
7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢
7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣
7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡
7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢
7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣
7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤
7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥
7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ།
7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ།
7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển PaliChú giảiPhụ chú giảiKhác
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1
1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2
1203 Chú Giải Pācittiya
1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật)
1205 Chú Giải Cūḷavagga
1206 Chú Giải Parivāra
1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1
1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2
1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha
1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi
1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1
1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2
1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1
1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2
1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1
1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Thanh Tịnh Đạo - 1
8402 Thanh Tịnh Đạo - 2
8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1
8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2
8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo

8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8410 Tạng Luật (Vấn Đáp)
8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp)
8412 Chú Giải (Vấn Đáp)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Phụ Chú Giải Namakkāra
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8444 Mahārahanīti
8445 Dhammanīti
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8450 Cāṇakyanīti
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Phụ Chú Giải Milinda
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2203 Chú Giải Pāthikavagga
2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga
2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1
2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1
3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2
3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa
3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa
3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)
4201 Chú Giải Sagāthāvagga
4202 Chú Giải Nidānavagga
4203 Chú Giải Khandhavagga
4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga
4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga
4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga
4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga
4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga
4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Chú Giải Ekakanipāta
5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta
5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi - 1
6111 Apadāna Pāḷi - 2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi - 1
6115 Jātaka Pāḷi - 2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Chú Giải Khuddakapāṭha
6202 Chú Giải Dhammapada - 1
6203 Chú Giải Dhammapada - 2
6204 Chú Giải Udāna
6205 Chú Giải Itivuttaka
6206 Chú Giải Suttanipāta - 1
6207 Chú Giải Suttanipāta - 2
6208 Chú Giải Vimānavatthu
6209 Chú Giải Petavatthu
6210 Chú Giải Theragāthā - 1
6211 Chú Giải Theragāthā - 2
6212 Chú Giải Therīgāthā
6213 Chú Giải Apadāna - 1
6214 Chú Giải Apadāna - 2
6215 Chú Giải Buddhavaṃsa
6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka
6217 Chú Giải Jātaka - 1
6218 Chú Giải Jātaka - 2
6219 Chú Giải Jātaka - 3
6220 Chú Giải Jātaka - 4
6221 Chú Giải Jātaka - 5
6222 Chú Giải Jātaka - 6
6223 Chú Giải Jātaka - 7
6224 Chú Giải Mahāniddesa
6225 Chú Giải Cūḷaniddesa
6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1
6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2
6228 Chú Giải Nettippakaraṇa
6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi - 1
7107 Yamaka Pāḷi - 2
7108 Yamaka Pāḷi - 3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5
7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi
7202 Chú Giải Sammohavinodanī
7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa
7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī
7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga
7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa
7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī
7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra
7309 Abhidhammamātikāpāḷi