Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා!

Khuddakanikāye

ඛුද්දක නිකායෙහි

Buddhavaṃsapāḷi

බුද්ධවංස පාළිය

1. Ratanacaṅkamanakaṇḍaṃ

1. රතනචංකමන කණ්ඩය (රත්න සක්මන් ප්‍රාතිහාර්ය පරිච්ඡේදය)

1.

1.

Brahmā [Pg.299] ca lokādhipatī sahampatī, katañjalī anadhivaraṃ ayācatha;

‘‘Santīdha sattāpparajakkhajātikā, desehi dhammaṃ anukampimaṃ pajaṃ’’.

ලෝකාධිපති වූ සහම්පති මහා බ්‍රහ්මරාජයාණන් වහන්සේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳ නමස්කාර කොට, අසමසම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ ආරාධනා කළහ: "ස්වාමීනි, මේ ලෝකයෙහි අල්ප වූ කෙලෙස් රජස් ඇති (ප්‍රඥා ඇසෙහි කෙලෙස් දූවිලි අඩු) සත්වයෝ සිටිති. එම ප්‍රජාව කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ධර්මය දේශනා කරනු මැනවි."

2.

2.

Sampannavijjācaraṇassa tādino, jutindharassantimadehadhārino;

Tathāgatassappaṭipuggalassa, uppajji kāruññatā sabbasatte.

විද්‍යා චරණ ධර්මයන්ගෙන් සමන්විත වූ, තාදී ගුණයෙන් (අකම්පිත බවින්) යුත්, ප්‍රභාමත් ඥානාලෝකය දරන්නා වූ, අවසාන ආත්මභාවය දරන්නා වූ, අසමසම වූ ඒ තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේට සියලු සත්වයන් කෙරෙහි මහා කරුණාවක් පහළ විය.

3.

3.

‘‘Na hete jānanti sadevamānusā, buddho ayaṃ kīdisako naruttamo;

Iddhibalaṃ paññābalañca kīdisaṃ, buddhabalaṃ lokahitassa kīdisaṃ.

"දෙවියන් සහිත වූ මේ මනුෂ්‍යයෝ නරෝත්තම වූ මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙබඳු කෙනෙක් දැයි නොදනිති. ලෝකයාගේ යහපත පිණිස පවතින උන්වහන්සේගේ සෘද්ධි බලය, ප්‍රඥා බලය සහ බුද්ධ බලය (දසබල ඥානය) කෙබඳු දැයි ඔවුහු නොදනිති."

4.

4.

‘‘Na hete jānanti sadevamānusā, buddho ayaṃ edisako naruttamo;

Iddhibalaṃ paññābalañca edisaṃ, buddhabalaṃ lokahitassa edisaṃ.

"දෙවියන් සහිත වූ මේ මනුෂ්‍යයෝ නරෝත්තම වූ මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙබඳු වූ කෙනෙක් බව නොදනිති. උන්වහන්සේගේ සෘද්ධි බලය ද, ප්‍රඥා බලය ද, ලෝක සත්වයාගේ යහපත පිණිස වූ බුද්ධ බලය ද මෙබඳුම වී යැයි ඔවුහු නොදනිති."

5.

5.

‘‘Handāhaṃ [Pg.300] dassayissāmi, buddhabalamanuttaraṃ;

Caṅkamaṃ māpayissāmi, nabhe ratanamaṇḍitaṃ’’.

"එබැවින් මම දැන් අනුත්තර වූ බුද්ධ බලය දක්වන්නෙමි. අහසෙහි රත්නයෙන් සරසන ලද රත්න සක්මනක් මවන්නෙමි" යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිතෙහි මෙබඳු අදහසක් පහළ විය.

6.

6.

Bhummā mahārājikā tāvatiṃsā, yāmā ca devā tusitā ca nimmitā;

Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā, ānanditā vipulamakaṃsu ghosaṃ.

(බුදුරජාණන් වහන්සේ සිතූ ඇසිල්ලෙහි ම) දසදහසක් ලෝකධාතුන්හි වසන භූමාටු දෙවියෝ ද, චාතුර්මහාරාජික, තාවතිංස, යාම, තුසිත, නිම්මාණරතී, පරනිම්මිතවසවත්ති යන දෙවියෝ ද, සියලු බ්‍රහ්ම ලෝකවාසීහු ද අතිශයින් සතුටට පත්ව මහත් වූ සාධුකාර නාද පැවැත්වූහ.

7.

7.

Obhāsitā ca pathavī sadevakā, puthū ca lokantarikā asaṃvutā;

Tamo ca tibbo vihato tadā ahu, disvāna accherakaṃ pāṭihīraṃ.

එකල්හි දෙවියන් සහිත වූ මුළු පෘථිවිය ද, පතුලක් නොපෙනෙන අතිවිශාල ලෝකාන්තරික නිරයන් ද ඒකාලෝක විය. එවිට පැවති ඝන අන්ධකාරය දුරු විය. දෙවි මිනිසුන් ඇතුළු සියලු සත්වයෝ ඒ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යය දැක අතිශයින් සතුටට පත් වූහ.

8.

8.

Sadevagandhabbamanussarakkhase, ābhā uḷārā vipulā ajāyatha;

Imasmiṃ loke parasmiñcobhayasmiṃ, adho ca uddhaṃ tiriyañca vitthataṃ.

දෙවියන්, ගාන්ධර්වයන්, මනුෂ්‍යයන් සහ රාක්ෂසයන් සහිත වූ මේ ලෝකයෙහි ද, පරලොව ද යන උභය ලෝකයෙහි ම, යට, උඩ සහ සිරස් අතට පැතිරී ගිය අති උදාර වූ මහා රශ්මියක් පහළ විය.

9.

9.

Sattuttamo anadhivaro vināyako, satthā ahū devamanussapūjito;

Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo, dassesi accherakaṃ pāṭihīraṃ.

සත්වයන් අතර උත්තම වූ, අසමසම වූ, සත්වයන් දමනය කරන්නා වූ, දෙවි මිනිසුන්ගේ පූජාවට ලක් වූ, මහානුභාව සම්පන්න වූ, අනන්ත පුණ්‍ය ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යයක් පෑහ.

10.

10.

So yācito devavarena cakkhumā, atthaṃ samekkhitvā tadā naruttamo;

Caṅkamaṃ māpayi lokanāyako, suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ.

සහම්පති බ්‍රහ්මරාජයාගේ ආරාධනය පිළිගත්, පස් ඇස් ඇති, නරෝත්තම වූ ඒ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෝකයාගේ යහපත සලකා, සියලු රත්නයෙන් නිමවන ලද මනාව නිම කළ රත්න සක්මනක් මැවූහ.

11.

11.

Iddhī ca ādesanānusāsanī, tipāṭihīre bhagavā vasī ahu;

Caṅkamaṃ māpayi lokanāyako, suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ.

සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යය, ආදේශනා ප්‍රාතිහාර්යය සහ අනුශාසනී ප්‍රාතිහාර්යය යන තෙවැදෑරුම් ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි වසීභාවයට පත් ඒ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ, සියලු රත්නයෙන් අලංකාර වූ මනාව නිම කළ රත්න සක්මනක් මැවූහ.

12.

12.

Dasasahassīlokadhātuyā, sinerupabbatuttame;

Thambheva dassesi paṭipāṭiyā, caṅkame ratanāmaye.

දසදහසක් ලෝකධාතුන්හි වූ මහා මේරු පර්වතයන් කුළුණු මෙන් පිළිවෙළින් පිහිටුවා, ඒ මත රත්නයෙන් කළ සක්මන් මළුවෙහි ප්‍රාතිහාර්යය දැක්වූහ.

13.

13.

Dasasahassī atikkamma, caṅkamaṃ māpayī jino;

Sabbasoṇṇamayā passe, caṅkame ratanāmaye.

ජිනේන්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දසදහසක් ලෝකධාතු ඉක්මවා යන පරිදි සක්මන් මළුවක් මැවූහ. රත්නයෙන් නිම වූ එම සක්මන් මළුවෙහි දෙපස සම්පූර්ණයෙන්ම රන්මයෙන් දිස් විය.

14.

14.

Tulāsaṅghāṭānuvaggā[Pg.301], sovaṇṇaphalakatthatā;

Vedikā sabbasovaṇṇā, dubhato passesu nimmitā.

රත්නයෙන් කළ තලා, ලී සහ රන් පුවරුවලින් සෙවිලි කළ පියස්ස ද, සක්මනෙහි දෙපසම රනින් නිම කළ පියකරු වැටවල් ද මනාව මවන ලද්දේය.

15.

15.

Maṇimuttāvālukākiṇṇā, nimmito ratanāmayo;

Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.

මැණික් හා මුතු වැලි ඉසින ලද, රත්නයෙන් නිම කළ ඒ සක්මන් මළුව, අලුතින් උදා වූ සහස්ර රශ්මි ඇති සූර්යයා මෙන් සියලු දිශාවන් ඒකාලෝක කරයි.

16.

16.

Tasmiṃ caṅkamane dhīro, dvattiṃsavaralakkhaṇo;

Virocamāno sambuddho, caṅkame caṅkamī jino.

තිස් දෙකක් වූ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි, ධෛර්යවන්ත වූ, පඤ්ච මාරයන් ජයගත් ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ බබළමින් එම සක්මන් මළුවෙහි සක්මන් කළ සේක.

17.

17.

Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;

Caṅkamane okiranti, sabbe devā samāgatā.

රැස්වූ සියලු දෙවියෝ දිව්‍යමය වූ මදාරා මල් ද, පියුම් මල් ද, පරසතු මල් ද ඒ රත්න සක්මනෙහි ඉසිමින් පූජා කළහ.

18.

18.

Passanti taṃ devasaṅghā, dasasahassī pamoditā;

Namassamānā nipatanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

දසදහසක් ලෝකධාතූන්හි දෙවි සමූහයා අතිශය ප්‍රමෝදයට පත්ව ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙස බලා සිටිති. ඔවුහු ඉමහත් සතුටින් හා ප්‍රීතියෙන් යුතුව වැඳ නමස්කාර කරමින් උන්වහන්සේ පාමුල වැඳ වැටෙති.

19.

19.

Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;

Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;

තාවතිංස, යාම, තුසිත සහ නිම්මාණරතී යන දිව්‍ය ලෝකවාසී දෙවියෝ ද, පරනිම්මිතවසවත්ති දිව්‍ය ලෝකයෙහි වසන යම් දෙවිවරු වෙත් ද,

Udaggacittā sumanā, passanti lokanāyakaṃ.

ඔවුහු අතිශයින් ප්‍රීතිමත් වූ සිතින් යුතුව ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස බලා සිටිති.

20.

20.

Sadevagandhabbamanussarakkhasā, nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā;

Passanti taṃ lokahitānukampakaṃ, nabheva accuggatacandamaṇḍalaṃ.

දෙවියන්, ගාන්ධර්වයන්, මනුෂ්‍යයන්, රාක්ෂසයන්, නාගයන්, ගරුඬයන් මෙන්ම කින්නරයන් ද ලෝක සත්වයාට හිතානුකම්පී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස, අහසෙහි උදා වූ පූර්ණ චන්ද්‍ර මණ්ඩලය දෙස බලන්නාක් මෙන් බලා සිටිති.

21.

21.

Ābhassarā subhakiṇhā, vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā;

Susuddhasukkavatthavasanā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.

ආභස්සර, සුභකිණ්හ, වේහප්ඵල සහ අකනිට්ඨ යන බ්‍රහ්මලෝකවාසී දෙවියෝ අතිශය පිරිසිදු සුදු වස්ත්‍රයෙන් සැරසී දොහොත් මුදුන් දී වැඳගෙන සිටිති.

22.

22.

Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ, mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ;

Bhamenti celāni ca ambare tadā, ‘‘aho jino lokahitānukampako.

ඔවුහු සඳුන් කුඩුවලින් මිශ්‍ර වූ පස්වණක් දිව්‍ය මල් ද මදාරා මල් ද වස්සති. එකල්හි "ලෝකයාට හිතානුකම්පී වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අතිශය අසිරිමත් ය!" යි පවසමින් අහසෙහි සළු ලෙළවති.

23.

23.

‘‘Tuvaṃ satthā ca ketū ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;

Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.

"ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේ සකල සත්වයාගේ ශාස්තෘවරයාණෝ ය, ජයකෙහෙළිය හා සමාන වන්නෝ ය, ධජය හා සමාන වන්නෝ ය, සත්වයන්ගේ පිළිසරණ ද, පදනම ද, ආලෝකය ද වෙති. ඔබවහන්සේ ද්විපදෝත්තම වූ මනුෂ්‍යයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨතමයාණෝ ය" යි ඔවුහු පසසති.

24.

24.

‘‘Dasasahassīlokadhātuyā, devatāyo mahiddhikā;

Parivāretvā namassanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

දසදහසක් ලෝකධාතුන්හි වසන මහානුභාව සම්පන්න දෙවිවරු උන්වහන්සේ පිරිවරාගෙන, ඉමහත් සොම්නසින් හා ප්‍රීතියෙන් යුතුව වැඳ නමස්කාර කරති.

25.

25.

‘‘Devatā devakaññā ca, pasannā tuṭṭhamānasā;

Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṃ.

දෙවිවරුන් සහ දිව්‍ය අප්සරාවෝ ද පැහැදුණු සිතින් යුතුව පස්වණක් මල්වලින් ඒ නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පවත්වති.

26.

26.

‘‘Passanti [Pg.302] taṃ devasaṅghā, pasannā tuṭṭhamānasā;

Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṃ.

පැහැදුණු, ප්‍රමුදිත සිත් ඇති ඒ දෙව් පිරිස් නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දකිති; පස්වණක් පැහැති මල්වලින් ඒ උත්තමයාණන් වහන්සේට පූජා කරති.

27.

27.

‘‘Aho acchariyaṃ loke, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;

Na medisaṃ bhūtapubbaṃ, accheraṃ lomahaṃsanaṃ’’.

“ලෝකයෙහි කෙතරම් පුදුමයක්ද! ලොමුදැහැගන්වන කෙතරම් අසිරිමත් සිදුවීමක්ද! මෙබඳු අසිරිමත් වූ ලොමුදැහැගන්වන සුලු දෙයක් මා මින් පෙර කිසිදා දැක නැත” යි (දෙවිවරු) පවසති.

28.

28.

Sakasakamhi bhavane, nisīditvāna devatā;

Hasanti tā mahāhasitaṃ, disvānaccherakaṃ nabhe.

ඒ දෙවිවරු තම තමන්ගේ විමානවල සිටිමින්ම, අහසෙහි දිස්වන ඒ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යය දැක, අතිශය ප්‍රීතියට පත්ව මහත් සේ සතුටු වෙති.

29.

29.

Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, tiṇapanthanivāsino;

Katañjalī namassanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

අහසෙහි වසන දෙවියෝ ද, පොළොවෙහි වසන දෙවියෝ ද, තෘණ හා මාවත් ඇසුරු කොට වසන දෙවියෝ ද සතුටින් පිනා ගිය සිත් ඇතිව, ඇඳිලි බැඳ වැඳ නමස්කාර කරති.

30.

30.

Yepi dīghāyukā nāgā, puññavanto mahiddhikā;

Pamoditā namassanti, pūjayanti naruttamaṃ.

දීර්ඝායුෂ ඇති, පින්වත් වූ, මහා සෘද්ධිමත් වූ යම් නාගරාජයෝ වෙත් ද, ඔවුහු ද අතිශයින් සතුටට පත්ව නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කරති, පූජා පවත්වති.

31.

31.

Saṅgītiyo pavattenti, ambare anilañjase;

Cammanaddhāni vādenti, disvānaccherakaṃ nabhe.

අහසෙහි වූ ඒ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යය දැක, වායු පථය වූ අහස් තලයෙහි දිව්‍ය සංගීත පවත්වති; බෙර වාදනය කරති.

32.

32.

Saṅkhā ca paṇavā ceva, athopi ḍiṇḍimā bahū;

Antalikkhasmiṃ vajjanti, disvānaccherakaṃ nabhe.

අහසෙහි වූ ඒ අසිරිය දැක, ඔවුහු අහස මධ්‍යයෙහි සක් ගෙඩි ද, පණව බෙර ද, එසේම තවත් බොහෝ බෙර වර්ග ද වයති.

33.

33.

Abbhuto vata no ajja, uppajji lomahaṃsano;

Dhuvamatthasiddhiṃ labhāma, khaṇo no paṭipādito.

“සැබවින්ම අද අපට පෙර නොවූ විරූ ලොමුදැහැගන්වන අසිරියක් ඇති විය; ඒකාන්තයෙන්ම අපගේ අභිමතාර්ථයන් සිද්ධ වනු ඇත; අපට උතුම් වූ ක්ෂණ සම්පත්තිය උදා වී ඇත” (යි ඔවුහු පවසති).

34.

34.

Buddhoti tesaṃ sutvāna, pīti uppajji tāvade;

Buddho buddhoti kathayantā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.

“බුදුරජාණන් වහන්සේ” යන වචනය ඇසූ සැණින් ඔවුන් තුළ ප්‍රීතිය උපන්නේය; “බුදු හිමියෝය, බුදු හිමියෝය” යි පවසමින් ඔවුහු ඇඳිලි බැඳගෙන සිටිති.

35.

35.

Hiṅkārā sādhukārā ca, ukkuṭṭhi sampahaṃsanaṃ ;

Pajā ca vividhā gagane, vattenti pañjalīkatā.

අහසෙහි සිටින විවිධ දෙව්-බඹුන් ඇඳිලි බැඳගෙන “සාධු සාධු” හඬින් ද, ප්‍රීති ඝෝෂාවන්ගෙන් ද යුතුව මහත් වූ සතුටක් පවත්වති.

36.

36.

Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca, bhujāni pothenti ca naccayanti ca;

Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ, mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ.

ඔවුහු ගී ගයති, විවිධ හඬ නගති, තූර්ය වාදනය කරති, අත්පොළොසන් දෙති, නටති; සඳුන් කුඩු මිශ්‍රිත පස්වණක් පැහැති මල් හා මඳාරා මල් පූජා කරති.

37.

37.

‘‘Yathā tuyhaṃ mahāvīra, pādesu cakkalakkhaṇaṃ;

Dhajavajirapaṭākā, vaḍḍhamānaṅkusācitaṃ.

“මහා වීරයන් වහන්සේ, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන්හි ධජ, වජ්‍ර, පතාක හා අංකුස ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි ඒ චක්‍ර ලක්ෂණයන් කෙතරම් අලංකාරව බැබළෙන්නේද!”

38.

38.

‘‘Rūpe [Pg.303] sīle samādhimhi, paññāya ca asādiso;

Vimuttiyā asamasamo, dhammacakkappavattane.

රූපයෙන් ද, සීලයෙන් ද, සමාධියෙන් ද, ප්‍රඥාවෙන් ද ඔබ වහන්සේ අසදෘශ වන සේක; විමුක්තියෙන් ද ධර්ම චක්‍රය පවත්වන ආකාරයෙන් ද අසමසම වන සේක.

39.

39.

‘‘Dasanāgabalaṃ kāye, tuyhaṃ pākatikaṃ balaṃ;

Iddhibalena asamo, dhammacakkappavattane.

ඔබ වහන්සේගේ ශරීරයෙහි සාමාන්‍ය කාය බලය වුව ද දස ඇතුන්ගේ බලයට සමානය; සෘද්ධි බලයෙන් ද ධර්ම දේශනා කිරීමේ ඥානයෙන් ද ඔබ වහන්සේ අසමසම වන සේක.

40.

40.

‘‘Evaṃ sabbaguṇūpetaṃ, sabbaṅgasamupāgataṃ;

Mahāmuniṃ kāruṇikaṃ, lokanāthaṃ namassatha.

මෙසේ සියලු ගුණයන්ගෙන් පිරිපුන් වූ, සියලු ශරීර අංගයන්ගෙන් යුක්ත වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ, ලෝනාථ වූ මහා මුනිවරයාණන්ට නමස්කාර කරව්.

41.

41.

‘‘Abhivādanaṃ thomanañca, vandanañca pasaṃsanaṃ;

Namassanañca pūjañca, sabbaṃ arahasī tuvaṃ.

අභිවාදනය ද, ප්‍රශංසාව ද, වන්දනාව ද, ගුණ කථනය ද, නමස්කාරය ද, පූජාව ද යන මේ සියල්ලටම ඔබ වහන්සේ සුදුසු වන සේක.

42.

42.

‘‘Ye keci loke vandaneyyā, vandanaṃ arahanti ye;

Sabbaseṭṭho mahāvīra, sadiso te na vijjati.

ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් වන්දනාවට සුදුසු වෙත් ද, ඒ සැමට වඩා ඔබ වහන්සේ ශ්‍රේෂ්ඨ වන සේක; මහා වීරයන් වහන්සේ, ඔබ වහන්සේට සමාන වූ කිසිවෙක් නැත.

43.

43.

‘‘Sāriputto mahāpañño, samādhijjhānakovido;

Gijjhakūṭe ṭhitoyeva, passati lokanāyakaṃ.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, සමාධි හා ධ්‍යානයන්හි කෙළ පැමිණි සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙහි සිටම ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දකිති.

44.

44.

‘‘Suphullaṃ sālarājaṃva, candaṃva gagane yathā;

Majjhanhikeva sūriyaṃ, olokesi narāsabhaṃ.

මැනවින් පිපුණු සල් රජකු මෙන් ද, අහසෙහි පෑයූ සඳ මෙන් ද, මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද බබළන නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස උන්වහන්සේ බලා සිටියහ.

45.

45.

‘‘Jalantaṃ dīparukkhaṃva, taruṇasūriyaṃva uggataṃ;

Byāmappabhānurañjitaṃ, dhīraṃ passati lokanāyakaṃ.

දැල්වෙන පහන් ටැඹක් මෙන් ද, උදාවන තරුණ හිරු මෙන් ද බබළන, ව්‍යාමප්‍රභා රැස් වළල්ලෙන් සුසැදි, ධෛර්යවන්ත වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේව උන්වහන්සේ දකිති.

46.

46.

‘‘Pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ, katakiccāna tādinaṃ;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, khaṇena sannipātayi.

මාර්ග කෘත්‍යය නිම කළා වූ, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළා වූ, නිර්මල වූ පන්සීයක් රහතන් වහන්සේලාව මොහොතකින් රැස් කළහ.

47.

47.

‘‘Lokappasādanaṃ nāma, pāṭihīraṃ nidassayi;

Amhepi tattha gantvāna, vandissāma mayaṃ jinaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ‘ලෝකප්පසාදන’ නම් වූ ප්‍රාතිහාර්යය දැක්වූ සේක; අපි ද එහි ගොස් ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේට වන්දනා කරන්නෙමු.

48.

48.

‘‘Etha sabbe gamissāma, pucchissāma mayaṃ jinaṃ;

Kaṅkhaṃ vinodayissāma, passitvā lokanāyakaṃ’’.

“සියල්ලෝම එන්න, අපි යමු; ගොස් ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේගෙන් විමසමු. ලෝකනායකයන් වහන්සේව දැක අපගේ සැක දුරු කරගනිමු” යි (සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ පැවසූහ).

49.

49.

Sādhūti te paṭissutvā, nipakā saṃvutindriyā;

Pattacīvaramādāya, taramānā upāgamuṃ.

පණ්ඩිත වූ, සංවර වූ ඉන්ද්‍රියයන් ඇති ඒ රහතන් වහන්සේලා “සාධු” යැයි පවසා එය පිළිගෙන, පා සිවුරු ගෙන වහා (සාරිපුත්ත තෙරණුවන් වෙත) පැමිණියහ.

50.

50.

Khīṇāsavehi vimalehi, dantehi uttame dame;

Sāriputto mahāpañño, iddhiyā upasaṅkami.

ආශ්‍රව රහිත වූ, නිර්මල වූ, උතුම් දමනයෙන් යුක්ත වූ ඒ රහතන් වහන්සේලා සමඟ මහා ප්‍රඥාවන්ත සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ සෘද්ධියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත වැඩම කළහ.

51.

51.

Tehi [Pg.304] bhikkhūhi parivuto, sāriputto mahāgaṇī;

Laḷanto devova gagane, iddhiyā upasaṅkami.

ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිවරාගත්, මහා ගණ ප්‍රධාන වූ සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ, අහසෙහි ක්‍රීඩා කරන දෙවියෙකු මෙන් සෘද්ධියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත වැඩම කළහ.

52.

52.

Ukkāsitañca khipitaṃ, ajjhupekkhiya subbatā;

Sagāravā sappatissā, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ.

මැනවින් වත්පිළිවෙත් පුරන, ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත වූ, යටහත් පහත් වූ ඒ භික්ෂූහු කැස්ස හෝ කිවිසුම් හඬක් පවා නොනගා බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹුණහ.

53.

53.

Upasaṅkamitvā passanti, sayambhuṃ lokanāyakaṃ;

Nabhe accuggataṃ dhīraṃ, candaṃva gagane yathā.

බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹුණු ඔවුහු, අහසෙහි උදාවූ පූර්ණ චන්ද්‍රයා මෙන් ආකාශයෙහි වැඩසිටින, ස්වයම්භූ වූ ධෛර්යවන්ත ලෝකනායකයන් වහන්සේව දකිති.

54.

54.

Jalantaṃ dīparukkhaṃva, vijjuṃva gagane yathā;

Majjhanhikeva sūriyaṃ, passanti lokanāyakaṃ.

දැල්වෙන පහන් ටැඹක් මෙන් ද, අහසෙහි විදුලි කෙටීමක් මෙන් ද, මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද බබළන ලෝකනායකයන් වහන්සේව ඔවුහු දකිති.

55.

55.

Pañcabhikkhusatā sabbe, passanti lokanāyakaṃ;

Rahadamiva vippasannaṃ, suphullaṃ padumaṃ yathā.

ඒ පන්සීයක් භික්ෂූහු සියල්ලෝම, අතිශයින් පැහැදුණු විලක් මෙන් වූ ද, මැනවින් පිපුණු පියුමක් මෙන් වූ ද ලෝකනායකයන් වහන්සේව දකිති.

56.

56.

Añjaliṃ paggahetvāna, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;

Namassamānā nipatanti, satthuno cakkalakkhaṇe.

සතුටට පත් වූ ද, ප්‍රමෝදයට පත් වූ ද ඒ පන්සියයක් රහතන් වහන්සේලා දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන්හි චක්‍ර ලක්ෂණයන් අසල නමස්කාර කරමින් වැඳ වැටුණහ.

57.

57.

Sāriputto mahāpañño, koraṇḍasamasādiso;

Samādhijjhānakusalo, vandate lokanāyakaṃ.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ද, කොරණ්ඩ (ලීප්සූරුවේ) මලක පැහැයට සමාන පැහැයක් ඇත්තා වූ ද, සමාධි හා ධ්‍යානයන්හි දක්ෂ වූ ද සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

58.

58.

Gajjitā kālameghova, nīluppalasamasādiso;

Iddhibalena asamo, moggallāno mahiddhiko.

ගර්ජනා කරන අකාල මේඝයක් මෙන් ද, නිල් මහනෙල් මලක පැහැයට සමාන පැහැයක් ඇත්තා වූ ද, සෘද්ධි බලයෙන් අසමසම වූ ද, මහා සෘද්ධිමත් මුගලන් මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

59.

59.

Mahākassapopi ca thero, uttattakanakasannibho;

Dhutaguṇe agganikkhitto, thomito satthuvaṇṇito.

මනාව උණු කරන ලද රන්වන් පැහැති දේහයක් ඇති, ධුතාංග ගුණයන්හි අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද, දෙවි මිනිසුන්ගේ පැසසුමට ලක් වූ, ශාස්තෘන් වහන්සේ විසින් වර්ණනා කරන ලද මහා කාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ද ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

60.

60.

Dibbacakkhūnaṃ yo aggo, anuruddho mahāgaṇī;

Ñātiseṭṭho bhagavato, avidūreva tiṭṭhati.

දිවැස් ඇති රහතන් වහන්සේලා අතර අග්‍ර වූ ද, මහත් ගණ පිරිවර ඇත්තා වූ ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ උතුම් ඥාතිවරයෙකු වූ ද අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේට නුදුරින්ම වැඩසිටින සේක.

61.

61.

Āpattianāpattiyā, satekicchāya kovido;

Vinaye agganikkhitto, upāli satthuvaṇṇito.

ඇවැත් වීම් හා ඇවැත් නොවීම් පිළිබඳව ද, පිළියම් කළ හැකි හා නොහැකි ඇවැත් පිළිබඳව ද දක්ෂ වූ, විනයධරයන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ වර්ණනාවට ලක් වූ උපාලි මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

62.

62.

Sukhumanipuṇatthapaṭividdho, kathikānaṃ pavaro gaṇī;

Isi mantāniyā putto, puṇṇo nāmāti vissuto.

සියුම් වූ හා ගැඹුරු වූ අර්ථයන් අවබෝධ කළා වූ ද, ධර්ම කථිකයන් අතර උත්තම වූ ද, පිරිවර සහිත වූ ද, මන්තානී බැමිණියගේ පුත් වූ ද, 'පුණ්ණ' නමින් ප්‍රකට වූ රහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

63.

63.

Etesaṃ cittamaññāya, opammakusalo muni;

Kaṅkhacchedo mahāvīro, kathesi attano guṇaṃ.

ඒ රහතන් වහන්සේලාගේ අදහස් දැන, උපමාවන්හි දක්ෂ වූ ද, සත්වයන්ගේ සැක දුරු කරන්නා වූ ද, මහා වීර වූ මුනිවරයාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේගේම ගුණ වදාළ සේක.

64.

64.

‘‘Cattāro [Pg.305] te asaṅkheyyā, koṭi yesaṃ na nāyati;

Sattakāyo ca ākāso, cakkavāḷā canantakā;

Buddhañāṇaṃ appameyyaṃ, na sakkā ete vijānituṃ.

යමක ආරම්භයක් හෝ අවසානයක් නොපෙනේද, එවැනි අසංඛ්‍යයන් සතරකි. එනම්: සත්ව ලෝකය ද, ආකාශය ද, අනන්ත වූ සක්වළවල් ද සහ අප්‍රමාණ වූ බුද්ධ ඥානය ද යන මේවාය. මේවා බුදු කෙනෙකු හැර වෙනත් අයෙකුට මෙතෙකැයි දැනගත නොහැක්කේමය.

65.

65.

‘‘Kimetaṃ acchariyaṃ loke, yaṃ me iddhivikubbanaṃ;

Aññe bahū acchariyā, abbhutā lomahaṃsanā.

මාගේ මේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්ය පෑම ලෝකයෙහි කෙබඳු පුදුමයක්ද? මීට වඩා පුදුම සහගත වූ ද, අසිරිමත් වූ ද, ලොමුදැහැගන්වනසුලු වූ ද තවත් බොහෝ අසිරිමත් කරුණු ඇත්තේය.

66.

66.

‘‘Yadāhaṃ tusite kāye, santusito nāmahaṃ tadā;

Dasasahassī samāgamma, yācanti pañjalī mamaṃ.

මම යම් කලෙක තුසිත භවනයෙහි සන්තුසිත නම් දිව්‍ය පුත්‍රයාව සිටියෙම් ද, එකල්හි දසදහසක් ලෝක ධාතූන්හි වසන දේව සමූහයා එක් රැස්ව දොහොත් මුදුන් දී මගෙන් මෙසේ අයැද සිටියහ.

67.

67.

‘‘‘Kālo kho te mahāvīra, uppajja mātukucchiyaṃ;

Sadevakaṃ tārayanto, bujjhassu amataṃ padaṃ’.

මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඔබට බුදුවීම පිණිස මේ සුදුසු කාලයයි. මවුකුස පිළිසිඳගෙන, දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයා සසරින් එතර කරවමින් අමා නිවන අවබෝධ කරත්වා යි ඔවුහු ආයාචනා කළහ.

68.

68.

‘‘Tusitā kāyā cavitvāna, yadā okkami kucchiyaṃ;

Dasasahassīlokadhātu, kampittha dharaṇī tadā.

යම් කලෙක මම තුසිත භවනයෙන් චුතව මවුකුස පිළිසිඳ ගත්තෙම් ද, එකල්හි දසදහසක් ලෝක ධාතූන්හි මේ මහ පොළොව කම්පා විය.

69.

69.

‘‘Yadāhaṃ mātukucchito, sampajānova nikkhamiṃ;

Sādhukāraṃ pavattenti, dasasahassī pakampatha.

යම් කලෙක මම මනා සිහි නුවණින් යුක්තව මවුකුසින් බිහි වුයෙම් ද, එකල්හි දසදහසක් ලෝක ධාතූන් කම්පා වෙමින් සාධුකාර පැවැත්වූහ.

70.

70.

‘‘Okkantiṃ me samo natthi, jātito abhinikkhame;

Sambodhiyaṃ ahaṃ seṭṭho, dhammacakkappavattane.

පිළිසිඳ ගැනීමේදීත්, ඉපදීමේදීත් මට සමාන කෙනෙක් නැත. සම්බෝධිය ලැබීමේදී මෙන්ම ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රය දේශනා කිරීමේදී ද මමම උත්තම වෙමි.

71.

71.

‘‘Aho acchariyaṃ loke, buddhānaṃ guṇamahantatā;

Dasasahassīlokadhātu, chappakāraṃ pakampatha;

Obhāso ca mahā āsi, accheraṃ lomahaṃsanaṃ’’.

බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ ගුණ මහිමය අහෝ! පුදුමයකි යි පවසමින් දසදහසක් ලෝක ධාතූන්හි මහ පොළොව සය ආකාරයකින් කම්පා විය. මහත් වූ ආලෝකයක් ද, ලොමුදැහැගන්වනසුලු අසිරියක් ද පහළ විය.

72.

72.

Bhagavā tamhi samaye, lokajeṭṭho narāsabho;

Sadevakaṃ dassayanto, iddhiyā caṅkamī jino.

එකල්හි ලෝකයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ ද, නරෝත්තම වූ ද, පංච මාරයන් පරාජය කළා වූ ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙවි මිනිසුන්ට තම ප්‍රාතිහාර්ය දක්වමින් සෘද්ධියෙන් සක්මන් කළ සේක.

73.

73.

Caṅkame caṅkamantova, kathesi lokanāyako;

Antarā na nivatteti, catuhatthe caṅkame yathā.

ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ සක්මන් මළුවෙහි සක්මන් කරමින්ම ධර්මය දේශනා කළ සේක. සතර රියනක් පමණ වූ සාමාන්‍ය සක්මන් මළුවක මෙන් නොව, උන්වහන්සේ ඒ රත්න සක්මන මැදදී ආපසු හැරීමක් නොකළ සේක.

74.

74.

Sāriputto mahāpañño, samādhijjhānakovido;

Paññāya pāramippatto, pucchati lokanāyakaṃ.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ද, සමාධි හා ධ්‍යානයන්හි දක්ෂ වූ ද, ප්‍රඥාවෙන් පරප්‍රාප්ත වූ ද සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසා සිටි සේක.

75.

75.

‘‘Kīdiso te mahāvīra, abhinīhāro naruttama;

Kamhi kāle tayā dhīra, patthitā bodhimuttamā.

මහා වීරයාණන් වහන්ස, නරෝත්තමයණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ඒ බුද්ධත්වයට පත්වීමේ අභිනීහාරය (ප්‍රාර්ථනාව) කෙබඳු එකක්ද? ධීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කිනම් කලෙක ඒ උතුම් බෝධි ඥානය ප්‍රාර්ථනා කළ සේක්ද?

76.

76.

‘‘Dānaṃ [Pg.306] sīlañca nekkhammaṃ, paññāvīriyañca kīdisaṃ;

Khantisaccamadhiṭṭhānaṃ, mettupekkhā ca kīdisā.

ඔබ වහන්සේගේ දාන, සීල, නෙක්ඛම්ම, ප්‍රඥා සහ වීර්යය යන පාරමිතාවන් කෙබඳු වූයේද? ක්ෂාන්ති, සච්ච, අධිෂ්ඨාන, මෙත්තා සහ උපෙක්ඛා පාරමිතාවන් කෙබඳු ආකාරයෙන් පූරණය කළ සේක්ද?

77.

77.

‘‘Dasa pāramī tayā dhīra, kīdisī lokanāyaka;

Kathaṃ upapāramī puṇṇā, paramatthapāramī kathaṃ’’.

ලෝකනාථ ධීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ දස පාරමිතාවන් කෙසේ සම්පූර්ණ කළ සේක්ද? උප පාරමිතාවන් සහ පරමත්ථ පාරමිතාවන් පූරණය කළේ කිනම් ආකාරයකින්ද?

78.

78.

Tassa puṭṭho viyākāsi, karavīkamadhuragiro;

Nibbāpayanto hadayaṃ, hāsayanto sadevakaṃ.

මෙසේ විමසන ලදුව, කරවීක පක්ෂියෙකුගේ මෙන් මිහිරි ස්වරයක් ඇත්තා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, සත්වයන්ගේ හදවත් නිවාලමින් හා දෙවි මිනිසුන් සතුටු කරවමින් ඔහුට පිළිතුරු වදාළ සේක.

79.

79.

Atītabuddhānaṃ jinānaṃ desitaṃ, nikīlitaṃ buddhaparamparāgataṃ;

Pubbenivāsānugatāya buddhiyā, pakāsayī lokahitaṃ sadevake.

අතීත බුදුවරයන් වහන්සේලා විසින් දේශනා කරන ලද, බුද්ධ පරම්පරාවෙන් පැවත එන්නා වූ ද, කෙලෙස් රහිත වූ ද ඒ බුද්ධ චරිතය, උන්වහන්සේ තමන් වහන්සේගේ පූර්වේනිවාසානුස්සති ඥානයෙන් යුතුව දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයාගේ යහපත පිණිස ප්‍රකාශ කළ සේක.

80.

80.

‘‘Pītipāmojjajananaṃ, sokasallavinodanaṃ;

Sabbasampattipaṭilābhaṃ, cittīkatvā suṇātha me.

ප්‍රීතිය හා ප්‍රමෝදය ඇති කරන්නා වූ ද, සෝක නමැති හුල දුරු කරන්නා වූ ද, සියලු සම්පත් ලබා දෙන්නා වූ ද මාගේ මේ බුද්ධවංශ දේශනාව ගෞරවයෙන් ශ්‍රවණය කරත්වා.

81.

81.

‘‘Madanimmadanaṃ sokanudaṃ, saṃsāraparimocanaṃ;

Sabbadukkhakkhayaṃ maggaṃ, sakkaccaṃ paṭipajjathā’’ti.

මාන්නය දුරු කරන්නා වූ, ශෝකය නැති කරන්නා වූ, සසරින් මුදවන්නා වූ සහ සියලු දුක් කෙළවර කරන්නා වූ බුද්ධවංශ දේශනාවට අනුව ගෞරවයෙන් යුතුව පිළිපදිත්වා.

Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito.

රත්න සක්මන් ඛණ්ඩය නිමාවට පත් විය.

2. Sumedhapatthanākathā

2. සුමේධ ප්‍රාර්ථනා කථාව.

1.

1.

Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;

Amaraṃ nāma nagaraṃ, dassaneyyaṃ manoramaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂ හතරකුත් අසංඛ්‍යයකට පෙර, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ ද, සිත් ගන්නාසුලු වූ ද 'අමර' නම් නගරයක් විය.

2.

2.

Dasahi saddehi avivittaṃ, annapānasamāyutaṃ;

Hatthisaddaṃ assasaddaṃ, bherisaṅkharathāni ca;

Khādatha pivatha ceva, annapānena ghositaṃ.

ඒ නගරය ආහාරපානයන්ගෙන් සපිරි, ශබ්ද දසයකින් නිරතුරුවම යුක්ත විය. එනම් ඇතුන්ගේ හඬ, අසුන්ගේ හඬ, බෙර හඬ, හක්ගෙඩි හඬ, රිය හඬ සහ 'අනුභව කරව්, පානය කරව්' යනාදී වශයෙන් ආහාරපාන සම්බන්ධයෙන් නගන මහා ඝෝෂාවන්ගෙන් ඒ නගරය නිහඬ නොවීය.

3.

3.

Nagaraṃ sabbaṅgasampannaṃ, sabbakammamupāgataṃ;

Sattaratanasampannaṃ, nānājanasamākulaṃ;

Samiddhaṃ devanagaraṃva, āvāsaṃ puññakamminaṃ.

එම නගරය සියලු නගර අංගයන්ගෙන් යුක්තය, සියලු කටයුතුවලින් සමන්විතය, සප්ත රත්නයෙන් පිරී පවතී, විවිධ ජනයාගෙන් ගහනය, දිව්‍ය පුරයක් මෙන් සමෘද්ධිමත් වූ එය පින්වන්තයන්ගේ වාසස්ථානයකි.

4.

4.

Nagare amaravatiyā, sumedho nāma brāhmaṇo;

Anekakoṭisannicayo, pahūtadhanadhaññavā.

එම අමරවතී නගරයෙහි සුමේධ නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් විය. ඔහු කෝටි ගණනක් ධනය රැස් කළ, බොහෝ වස්තු ධාන්‍ය ඇති අයෙකි.

5.

5.

Ajjhāyako [Pg.307] mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;

Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato.

ඔහු වේද මන්ත්‍ර හදාරන්නෙකි, මන්ත්‍රධරයෙකි, තුන් වේදයෙහි පරතෙරට පත් වූවෙකි. ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි ද ඉතිහාසයෙහි ද ස්වකීය බ්‍රාහ්මණ ධර්මයෙහි ද පරතෙරට පැමිණියෙකි.

6.

6.

Rahogato nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘‘Dukkho punabbhavo nāma, sarīrassa ca bhedanaṃ.

එකල්හි මම හුදෙකලා ස්ථානයකට ගොස් හිඳ මෙසේ සිතුවෙමි: 'නැවත ඉපදීම දුකකි, ශරීරය බිඳී යාම ද දුකකි.'

7.

7.

‘‘Jātidhammo jarādhammo, byādhidhammo sahaṃ tadā;

Ajaraṃ amataṃ khemaṃ, pariyesissāmi nibbutiṃ.

ඉපදෙන ස්වභාවය ඇති, දිරන ස්වභාවය ඇති, ලෙඩ වන ස්වභාවය ඇති මම එකල්හි ජරාවක් නැති, මරණයක් නැති, නිර්භය වූ, ශාන්ත වූ නිවන සොයන්නෙමි.

8.

8.

‘‘Yaṃnūnimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ;

Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko.

විවිධ කුණපයන්ගෙන් පිරුණු මේ පූතිකාය (කුණු වූ ශරීරය) කිසිදු අපේක්ෂාවකින් හෝ වුවමනාවකින් තොරව අත්හැර දමා යන්නේ නම් මැනවි.

9.

9.

‘‘Atthi hehiti so maggo, na so sakkā na hetuye;

Pariyesissāmi taṃ maggaṃ, bhavato parimuttiyā.

භවයෙන් මිදීම පිණිස යම් මගක් තිබිය යුතුමය, එය නොතිබිය නොහැක. ඒ මග මම සොයන්නෙමි.

10.

10.

‘‘Yathāpi dukkhe vijjante, sukhaṃ nāmapi vijjati;

Evaṃ bhave vijjamāne, vibhavopi icchitabbako.

දුක පවතින විට සැපය කියා දෙයක් පවතින්නාක් මෙන්, භවය පවතින විට භවයෙන් තොර වීම (නිවන) ද සෙවිය යුතුය.

11.

11.

‘‘Yathāpi uṇhe vijjante, aparaṃ vijjati sītalaṃ;

Evaṃ tividhaggi vijjante, nibbānaṃ icchitabbakaṃ.

උෂ්ණය පවතින විට එයින් මිදීමට සීතලක් පවතින්නාක් මෙන්, රාගාදී තෙවැදෑරුම් ගිනි පවතින විට එය නිවී යන නිවන ද සෙවිය යුතුය.

12.

12.

‘‘Yathāpi pāpe vijjante, kalyāṇamapi vijjati;

Evameva jāti vijjante, ajātipicchitabbakaṃ.

අකුසලය පවතින විට කුසලය ද පවතින්නාක් මෙන්, ඉපදීම පවතින විට නොඉපදීම ද සෙවිය යුතුය.

13.

13.

‘‘Yathā gūthagato puriso, taḷākaṃ disvāna pūritaṃ;

Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso taḷākassa so.

අසූචි තැවරුණු මිනිසෙකු පිරිසිදු දිය පිරුණු පොකුණක් දැකත් එය වෙත යන මග නොසොයන්නේ නම්, එය පොකුණේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

14.

14.

‘‘Evaṃ kilesamaladhova, vijjante amatantaḷe;

Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso amatantaḷe.

එසේම කෙලෙස් මල සෝදා හරින අමෘත මහා නිවන පවතිද්දී, යමෙක් එයට යන මග නොසොයන්නේ නම් එය නිවනේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

15.

15.

‘‘Yathā arīhi pariruddho, vijjante gamanampathe;

Na palāyati so puriso, na doso añjasassa so.

සතුරන් පිරිවැරූ මිනිසෙකුට පලා යාමට මගක් තිබියදීත් ඔහු පලා නොයන්නේ නම්, එය මගෙහි වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

16.

16.

‘‘Evaṃ kilesapariruddho, vijjamāne sive pathe;

Na gavesati taṃ maggaṃ, na doso sivamañjase.

එසේම කෙලෙස් සතුරන් පිරිවැරූ කලෙක ශාන්ත වූ නිවන් මග පවතිද්දී, යමෙක් එය නොසොයන්නේ නම් එය නිවන් මගෙහි වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

17.

17.

‘‘Yathāpi byādhito puriso, vijjamāne tikicchake;

Na tikicchāpeti taṃ byādhiṃ, na doso so tikicchake.

රෝගී වූ මිනිසෙකු වෛද්‍යවරයෙකු සිටියදීත් තම රෝගයට පිළියම් නොකරන්නේ නම්, එය වෛද්‍යවරයාගේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

18.

18.

‘‘Evaṃ [Pg.308] kilesabyādhīhi, dukkhito paripīḷito;

Na gavesati taṃ ācariyaṃ, na doso so vināyake.

එසේම කෙලෙස් රෝගවලින් පීඩිත වූවෙක් ඒ කෙලෙස් දුරු කරන මග පෙන්වන්නා (බුදුන් වහන්සේ) නොසොයන්නේ නම්, එය ඒ මග පෙන්වන්නාගේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

19.

19.

‘‘Yathāpi kuṇapaṃ puriso, kaṇṭhe bandhaṃ jigucchiya;

Mocayitvāna gaccheyya, sukhī serī sayaṃvasī.

මිනිසෙකු තම කරේ බැඳ ඇති පිළිකුල් සහගත කුණපයක් මුදා හැර, තමාට රිසි සේ සතුටින් නිදහසේ යන්නාක් මෙන්,

20.

20.

‘‘Tathevimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapasañcayaṃ;

Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko.

මම ද විවිධ කුණපයන් රැස් වූ මේ පූතිකාය (කුණු වූ ශරීරය) කිසිදු අපේක්ෂාවකින් තොරව අත්හැර යන්නෙමි.

21.

21.

‘‘Yathā uccāraṭṭhānamhi, karīsaṃ naranāriyo;

Chaḍḍayitvāna gacchanti, anapekkhā anatthikā.

ස්ත්‍රී පුරුෂයන් වැසිකිළියකදී අසූචි අතහැර කිසිදු ආලයයකින් තොරව යන්නාක් මෙන්,

22.

22.

‘‘Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ;

Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, vaccaṃ katvā yathā kuṭiṃ.

මම ද විවිධ කුණපයන්ගෙන් පිරුණු මේ ශරීරය, වැසිකිළියක් අතහැර යන්නාක් මෙන් අතහැර යන්නෙමි.

23.

23.

‘‘Yathāpi jajjaraṃ nāvaṃ, paluggaṃ udagāhiniṃ ;

Sāmī chaḍḍetvā gacchanti, anapekkhā anatthikā.

දිරා ගිය, බිඳුණු, වතුර කාන්දු වන නැවක් එහි හිමිකරුවන් කිසිදු ආලයයකින් තොරව අත්හැර යන්නාක් මෙන්,

24.

24.

‘‘Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, navacchiddaṃ dhuvassavaṃ;

Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, jiṇṇanāvaṃva sāmikā.

මම ද නව දොරකින් නිරන්තරයෙන් අසූචි වැගිරෙන මේ ශරීරය, දිරූ නැවක් අතහැර යන නැව් හිමියෙකු මෙන් අතහැර යන්නෙමි.

25.

25.

‘‘Yathāpi puriso corehi, gacchanto bhaṇḍamādiya;

Bhaṇḍacchedabhayaṃ disvā, chaḍḍayitvāna gacchati.

වස්තුව රැගෙන සොරුන් සමඟ යන මිනිසෙකු, තම වස්තුව අහිමි වේ ය යන බියෙන් සොරුන් අත්හැර යන්නාක් මෙන්,

26.

26.

‘‘Evameva ayaṃ kāyo, mahācorasamo viya;

Pahāyimaṃ gamissāmi, kusalacchedanā bhayā’’.

මහ සොරා වැනි වූ මේ ශරීරය නිසා මගේ කුසල් නැසී යතැයි බියෙන්, මම මෙය අත්හැර යන්නෙමි.

27.

27.

Evāhaṃ cintayitvāna, nekakoṭisataṃ dhanaṃ;

Nāthānāthānaṃ datvāna, himavantamupāgamiṃ.

මම මෙසේ සිතා කෝටි සංඛ්‍යාත ධනය අසරණයන්ට බෙදා දී හිමාල වනයට පැමිණියෙමි.

28.

28.

Himavantassāvidūre, dhammiko nāma pabbato;

Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.

හිමාලය අසල ධම්මික නම් පර්වතයක් විය. එහි මම මැනවින් තැනූ අසපුවක් හා කොළ සෙවිලි කළ කුටියක් ඉදි කළෙමි.

29.

29.

Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjitaṃ;

Aṭṭhaguṇasamūpetaṃ, abhiññābalamāhariṃ.

එහි මම දොස් පහකින් තොර සක්මන් මළුවක් කළෙමි. එහිදී අට වැදෑරුම් ගුණයෙන් යුත් අභිඥා බලය ලබා ගත්තෙමි.

30.

30.

Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgataṃ;

Vākacīraṃ nivāsesiṃ, dvādasaguṇamupāgataṃ.

එහිදී මම නව වැදෑරුම් දොස් ඇති වස්ත්‍ර අත්හැර, දොළොස් වැදෑරුම් ගුණයෙන් යුත් වල්කල සිවුරු හැඳ ගත්තෙමි.

31.

31.

Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ[Pg.309], pajahiṃ paṇṇasālakaṃ;

Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ, guṇe dasahupāgataṃ.

අට වැදෑරුම් දොස් ඇති පන්සල (කොළ කුටිය) අත්හැර, දස වැදෑරුම් ගුණයෙන් යුත් රුක් මූලයකට පැමිණියෙමි.

32.

32.

Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato;

Anekaguṇasampannaṃ, pavattaphalamādiyiṃ.

වැපිරූ හෝ රෝපණය කළ ධාන්‍ය වර්ග මුළුමනින්ම අත්හැර, බොහෝ ගුණ ඇති ඉබේ වැටුණු පලතුරු ආහාරයට ගත්තෙමි.

33.

33.

Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābalapāpuṇiṃ.

එහි ඒ රුක්මුල් අසපුවෙහි, හිඳිනා ඉරියව්වෙන් ද, සිටිනා ඉරියව්වෙන් ද, සක්මන් කරන ඉරියව්වෙන් ද යුතුව මම වීර්යය වැඩුවෙමි. සත් දිනක් ඇතුළත මම අභිඥා බලයට පැමිණියෙමි.

34.

34.

Evaṃ me siddhippattassa, vasībhūtassa sāsane;

Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako.

මෙසේ මා අභිඥා සිද්ධියට හා වශීභාවයට පැමිණ ශාසනයෙහි වසන කල, ලෝකනායක වූ දීපංකර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

35.

35.

Uppajjante ca jāyante, bujjhante dhammadesane;

Caturo nimitte nāddasaṃ, jhānaratisamappito.

මම ධ්‍යාන රතියෙහි නිමග්නව සිටි බැවින්, උන්වහන්සේ පිළිසිඳගත් කල්හි ද, උපත ලැබූ කල්හි ද, බුදු වූ කල්හි ද, දම්සක් පැවැත්වූ කල්හි ද පහළ වූ සතර පෙරනිමිති නොදුටුවෙමි.

36.

36.

Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;

Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.

ප්‍රත්‍යන්ත දේශයක වැසියෝ තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේ වඩිනා මාවත බොහෝ සතුටින් පවිත්‍ර කරමින් සිටියහ.

37.

37.

Ahaṃ tena samayena, nikkhamitvā sakassamā;

Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.

ඒ අවස්ථාවෙහි මම මගේ අසපුවෙන් නික්ම, වැරැණි සිවුරු ගසමින් අහසින් ගමන් ගතිමි.

38.

38.

Vedajātaṃ janaṃ disvā, tuṭṭhahaṭṭhaṃ pamoditaṃ;

Orohitvāna gaganā, manusse pucchi tāvade.

මහත් සතුටට හා ප්‍රමෝදයට පත් වී සිටි ජනයා දැක, මම අහසින් බැස එකෙණෙහිම ඒ මිනිසුන්ගෙන් කරුණු විමසීමි.

39.

39.

‘‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, vedajāto mahājano;

Kassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.

"මේ සා මහත් ජනකායක් සතුටින් පිනා ගොස්, ප්‍රමෝදයට පත්ව පිළියෙළ කරන මේ මාවත කා උදෙසා සකස් කරන්නක්ද?"

40.

40.

Te me puṭṭhā viyākaṃsu, ‘‘buddho loke anuttaro;

Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako;

Tassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.

මා විමසූ කල්හි ඔවුහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්හ: "ලොව අනුත්තර වූ, ලෝකනායක වූ දීපංකර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ වෙනුවෙන්ම මේ මාවත පිළියෙළ කරනු ලබයි."

41.

41.

Buddhotivacanaṃ sutvāna, pīti uppajji tāvade;

Buddho buddhoti kathayanto, somanassaṃ pavedayiṃ.

'බුද්ධ' යන වචනය ඇසූ සැණින් මට එකෙණෙහිම ප්‍රීතියක් උපන්නේය. "බුදු රජාණන් වහන්සේ! බුදු රජාණන් වහන්සේ!" යැයි පවසමින් මම මහත් සෝමනස්සයක් වින්දෙමි.

42.

42.

Tattha ṭhatvā vicintesiṃ, tuṭṭho saṃviggamānaso;

‘‘Idha bījāni ropissaṃ, khaṇo ve mā upaccagā.

එහි සිටි මම, සතුටින් මෙන්ම සංවේගයට පත් වූ සිතින් යුතුව මෙසේ සිතුවෙමි: "මම මෙහි පින් බීජ වපුරන්නෙමි. මේ උතුම් බුද්ධෝත්පාද ක්ෂණය මට මග නොහැරේවා!"

43.

43.

‘‘Yadi buddhassa sodhetha, ekokāsaṃ dadātha me;

Ahampi sodhayissāmi, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.

"ඔබ සැම බුදු රජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් මාවත පවිත්‍ර කරන්නේ නම්, මට ද එක් කොටසක් ලබා දෙන්න. මම ද මේ මාවත පිළියෙළ කිරීමට දායක වන්නෙමි."

44.

44.

Adaṃsu [Pg.310] te mamokāsaṃ, sodhetuṃ añjasaṃ tadā;

Buddho buddhoti cintento, maggaṃ sodhemahaṃ tadā.

එකල්හි ඔවුහු මාවත පවිත්‍ර කිරීමට මට ද ඉඩක් ලබා දුන්හ. එකල්හි මම ද "බුදු රජාණන් වහන්සේ! බුදු රජාණන් වහන්සේ!" යැයි සිතමින් මාවත පවිත්‍ර කළෙමි.

45.

45.

Aniṭṭhite mamokāse, dīpaṅkaro mahāmuni;

Catūhi satasahassehi, chaḷabhiññehi tādihi;

Khīṇāsavehi vimalehi, paṭipajji añjasaṃ jino.

මා බාරගත් කොටස අවසන් වීමට පෙර, අභිඥා හයකින් යුක්ත වූ, තාදි ගුණයෙන් පිරිපුන්, ක්ෂීණාශ්‍රව වූ නික්ලේශී රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂ හතරක් පිරිවරාගෙන දීපංකර මහා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මාවතට වැඩම කළ සේක.

46.

46.

Paccuggamanā vattanti, vajjanti bheriyo bahū;

Āmoditā naramarū, sādhukāraṃ pavattayuṃ.

පෙරගමන් කොට පිළිගැනීම් පැවැත්විණි. බොහෝ බෙර වාදනය විය. සතුටට පත් මිනිස්සු ද දෙවිවරු ද "සාධු" කාර පැවැත්වූහ.

47.

47.

Devā manusse passanti, manussāpi ca devatā;

Ubhopi te pañjalikā, anuyanti tathāgataṃ.

දෙවිවරු මිනිසුන්ව ද, මිනිස්සු දෙවිවරුන්ව ද දුටුවහ. ඒ දෙපිරිසම දොහොත් මුදුන් දී වැඳගෙන තථාගතයන් වහන්සේ පසුපස ගමන් කළහ.

48.

48.

Devā dibbehi turiyehi, manussā mānusehi ca ;

Ubhopi te vajjayantā, anuyanti tathāgataṃ.

දෙවිවරු දිව්‍යමය තූර්ය වාදනයෙන් ද, මිනිස්සු මානුෂීය තූර්ය වාදනයෙන් ද යුතුව තථාගතයන් වහන්සේට උපහාර දක්වමින් උන්වහන්සේ පසුපස ගමන් කළහ.

49.

49.

Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;

Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū.

අහසේ සිටි දෙවිවරු දිව්‍යමය මදාරා මල්, පියුම් මල් සහ පරසතු මල් දසත ඉසිමින් පූජා කළහ.

50.

50.

Dibbaṃ candanacuṇṇañca, varagandhañca kevalaṃ;

Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū.

අහසේ සිටි දෙවිවරු දිව්‍යමය සඳුන් සුණු සහ උතුම් සුවඳ විලවුන් වර්ග දසත ඉසිමින් පූජා කළහ.

51.

51.

Campakaṃ saralaṃ nīpaṃ, nāgapunnāgaketakaṃ;

Disodisaṃ ukkhipanti, bhūmitalagatā narā.

පොළොවෙහි සිටි මිනිස්සු සපු, දේවදාර, තොලබෝ, නා, දොඹ සහ වැටකේ මල් දසත ඉසිමින් පූජා කළහ.

52.

52.

Kese muñcitvāhaṃ tattha, vākacīrañca cammakaṃ;

Kalale pattharitvāna, avakujjo nipajjahaṃ.

මම එහිදී මගේ හිසකෙස් ලිහා, වල්කල සිවුර ද අඳුන් දිවි සම ද මඩ මත එළා, මූණින් අතට වැතිර ගත්තෙමි.

53.

53.

‘‘Akkamitvāna maṃ buddho, saha sissehi gacchatu;

Mā naṃ kalale akkamittha, hitāya me bhavissati’’.

"බුදු රජාණන් වහන්සේ සිය ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ මා පෑගීමෙන් වැඩම කරන සේක්වා! මඩ මත පය නොතබන සේක්වා! එය මගේ දීර්ඝ කාලීන යහපත පිණිස වන්නේය."

54.

54.

Pathaviyaṃ nipannassa, evaṃ me āsi cetaso;

‘‘Icchamāno ahaṃ ajja, kilese jhāpaye mama.

පොළොව මත වැතිර සිටි මට මෙවැනි සිතුවිල්ලක් පහළ විය: "මම කැමති නම් අදම මගේ කෙලෙසුන් දවා හැර රහත් භාවයට පත්වීමට මට පුළුවන."

55.

55.

‘‘Kiṃ me aññātavesena, dhammaṃ sacchikatenidha;

Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, buddho hessaṃ sadevake.

"නොපෙනෙන අයකු ලෙස මෙහිදී ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමෙන් මට ඇති පලය කුමක්ද? මම සර්වඥතා ඥානය ලබා දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයෙහි බුදු වන්නෙමි."

56.

56.

‘‘Kiṃ me ekena tiṇṇena, purisena thāmadassinā;

Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, santāressaṃ sadevakaṃ.

"ශක්ති සම්පන්න පුරුෂයකු වූ මා, තනිවම සංසාරයෙන් එතෙර වීමෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? මම සර්වඥතා ඥානය ලබා දෙවි මිනිසුන් සහිත මුළු ලෝකයාම සංසාරයෙන් එතෙර කරවන්නෙමි."

57.

57.

‘‘Iminā [Pg.311] me adhikārena, katena purisuttame;

Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, tāremi janataṃ bahuṃ.

"පුරුෂෝත්තමයන් වහන්සේ උදෙසා මා කළ මේ උතුම් පින්කම හේතුවෙන් සර්වඥතා ඥානය ලබා බොහෝ ජනයා සංසාර සයුරෙන් මුදවන්නෙමි."

58.

58.

‘‘Saṃsārasotaṃ chinditvā, viddhaṃsetvā tayo bhave;

Dhammanāvaṃ samāruyha, santāressaṃ sadevakaṃ’’.

"සංසාර සැඩ පහර සිඳලමින්, භව තුනම විනාශ කොට, ධර්මය නමැති නැවට නැගී දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයා එතෙර කරවන්නෙමි."

59.

59.

Manussattaṃ liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṃ;

Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā;

Aṭṭhadhammasamodhānā, abhinīhāro samijjhati.

මනුෂ්‍යයෙකු වීම, පිරිමියෙකු වීම, රහත් වීමට තරම් හේතු සම්පත් තිබීම, ජීවමාන බුදු රජාණන් වහන්සේ නමක දැකීම, පැවිදිව සිටීම, ධ්‍යාන අභිඥා සහිත ගුණවත්කම, ජීවිතය පවා පරිත්‍යාග කරමින් කරන මහා පින්කම සහ බුදු වීමට ඇති දැඩි කැමැත්ත යන මේ කරුණු අටේ එකතුවෙන් මහා බෝධි ප්‍රාර්ථනාව සමෘද්ධිමත් වේ.

60.

60.

Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Ussīsake maṃ ṭhatvāna, idaṃ vacanamabravi.

ලෝකවිදූ වූ ද, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ ද දීපංකර බුදු රජාණන් වහන්සේ මගේ හිස අසල සිටගෙන මේ වචනය වදාළ සේක:

61.

61.

‘‘Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ;

Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.

"දැඩි තපස් රකින, ජටාධාරී වූ මේ තාපසයා දෙස බලන්න. මෙයින් අසංඛ්‍ය කල්පයකට පසුව මොහු ලොව බුදු වන්නේය."

62.

62.

‘‘Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;

Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ.

"උන්වහන්සේ රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම, වීර්යය වඩා, දුෂ්කරක්‍රියා කොට තථාගතයන් වහන්සේ නමක ලෙස ලොව පහළ වනු ඇත."

63.

63.

‘‘Ajapālarukkhamūlasmiṃ, nisīditvā tathāgato;

Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti.

තථාගතයන් වහන්සේ අජපාල නුග රුක් මුල වැඩ හිඳ, එහිදී කිරිපිඬු දානය පිළිගෙන, නේරංජරා නදිය වෙත වඩිනා සේක.

64.

64.

‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino;

Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.

ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නේරංජරා නදී තීරයෙහිදී කිරිපිඬු දානය වළඳා, දෙවියන් විසින් පිළියෙල කරන ලද උතුම් මඟින් බෝධි මූලය වෙත වඩිනා සේක.

65.

65.

‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro ;

Assattharukkhamūlamhi, bujjhissati mahāyaso.

ඉන්පසු අනුත්තර වූ මහා යසස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධි මණ්ඩපය ප්‍රදක්ෂිණා කොට, ඇසතු රුක් මුලදී සම්බුද්ධත්වයට පත්වන සේක.

66.

66.

‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

මොහුගේ වැදූ මව මායා නම් වන්නීය; පියා සුද්ධෝදන නම් වන්නේය; මොහු ගෝතම නම් බුදුන් වන්නේය.

67.

67.

‘‘Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;

Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;

Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ කෝලිත සහ උපතිස්ස යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායක තෙමේ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන්නේය.

68.

68.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;

Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. ඔවුහු ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූවෝ වෙති. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'ඇසතු' රුක යැයි කියනු ලැබේ.

69.

69.

‘‘Citto [Pg.312] ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;

Uttarā nandamātā ca, aggā hessantupaṭṭhikā’’.

චිත්ත සහ හත්ථාළවක යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වන්නාහ. උත්තරා සහ නන්දමාතා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වන්නාහ.

70.

70.

Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;

Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.

අසම වූ මහේසී (දීපංකර) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මේ වචනය අසා, 'මොහු ඒකාන්තයෙන්ම බුදුබීජයකි (බෝධිසත්ත්වවරයෙකි)' යි මනුෂ්‍යයෝ සහ දෙවියෝ අතිශයින් සතුටට පත් වූහ.

71.

71.

Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca;

Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā.

දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි දෙවියන් සහිත මනුෂ්‍යයෝ ප්‍රීති ඝෝෂා පැවැත්වූහ, අත්පොළසන් දුන්හ, සිනාසුණහ, දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ.

72.

72.

‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.

ඉදින් අපි මේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය මඟහැර ගත්තෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහිදී මොහු හමුවන්නෙමු.

73.

73.

‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;

Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.

ගඟක් තරණය කරන මිනිසුන් ඉදිරියෙහි ඇති තොටුපළ මඟහැරී ගියහොත්, පහළ තොටුපළකින් හෝ එතෙර වී මහා නදිය තරණය කරන්නාක් මෙනි.

74.

74.

‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.

එලෙසම අප සියල්ලෝම ඉදින් මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේව මඟහැර ගත්තෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහිදී මොහු හමුවන්නෙමු.

75.

75.

Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Mama kammaṃ pakittetvā, dakkhiṇaṃ pādamuddhari.

ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ (බුදුවීමේ) පුවත ප්‍රකාශ කොට, දකුණු ශ්‍රී පාදය එසවූහ.

76.

76.

Ye tatthāsuṃ jinaputtā, padakkhiṇamakaṃsu maṃ;

Devā manussā asurā ca, abhivādetvāna pakkamuṃ.

එහි සිටි යම් ජිනපුත්‍රයන් (රහතන් වහන්සේලා) පිරිසක් වූහුද, ඔවුහු මාව ප්‍රදක්ෂිණා කළහ. දෙවියෝද, මනුෂ්‍යයෝද, අසුරයෝද, යක්ෂයෝද මට අභිවාදනය කොට පූජා පවත්වා නික්ම ගියහ.

77.

77.

Dassanaṃ me atikkante, sasaṅghe lokanāyake;

Sayanā vuṭṭhahitvāna, pallaṅkaṃ ābhujiṃ tadā.

මහා සංඝරත්නය සමඟ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මාගේ දර්ශන පථයෙන් ඔබ්බට වැඩි කල්හි, මම වැතිර සිටි තැනින් නැගී සිට එවේලෙහි මල් ගොඩක් මතුපිට පර්යංකයක් බද්ධ කොට වැඩ හුන්නෙමි.

78.

78.

Sukhena sukhito homi, pāmojjena pamodito;

Pītiyā ca abhissanno, pallaṅkaṃ ābhujiṃ tadā.

මම සුවයෙන් සුවපත් වූවෙක් වීමි, ප්‍රමෝදයෙන් ප්‍රමුදිත වූවෙක් වීමි, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගිය ශරීරයක් ඇත්තෙක් වීමි. එවේලෙහි මම පර්යංකයක් බද්ධ කොට වැඩ හුන්නෙමි.

79.

79.

Pallaṅkena nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘‘Vasībhūto ahaṃ jhāne, abhiññāsu pāramiṃgato.

පර්යංකයෙන් වැඩ හිඳ එවේලෙහි මම මෙසේ සිතුවෙමි: 'මම ධ්‍යානයන්හි වශීභාවයට පත් වූවෙක්මි, අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණියෙක්මි.'

80.

80.

‘‘Sahassiyamhi lokamhi, isayo natthi me samā;

Asamo iddhidhammesu, alabhiṃ īdisaṃ sukhaṃ.

දහසක් ලෝක ධාතුවෙහි මට සමාන වූ සෘෂිවරයෙක් නැත. සෘද්ධි ධර්මයන්හි අසම වූ මම මෙබඳු වූ සුවයක් ලැබුවෙමි.

81.

81.

‘‘Pallaṅkābhujane mayhaṃ, dasasahassādhivāsino;

Mahānādaṃ pavattesuṃ, ‘dhuvaṃ buddho bhavissasi.

ශාරිපුත්තය, මා පර්යංකයක් බද්ධ කොට සිටින කල්හි, දසදහසක් ලෝක ධාතු වැසි දෙවි බඹුහු 'ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය' යි මහා හඬක් පැවැත්වූහ.

82.

82.

‘‘‘Yā [Pg.313] pubbe bodhisattānaṃ, pallaṅkavaramābhuje;

Nimittāni padissanti, tāni ajja padissare.

පෙර බෝධිසත්ත්වවරුන් උතුම් පර්යංකයක් බද්ධ කරන කල්හි යම් නිමිති පෙනුණාහුද, එම නිමිති අදත් පෙනෙන්නට තිබේ. ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

83.

83.

‘‘‘Sītaṃ byapagataṃ hoti, uṇhañca upasammati;

Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම සීතල පහව යයි, ගින්න සංසිඳෙයි. ඒ නිමිති අද පෙනෙන්නට තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

84.

84.

‘‘‘Dasasahassī lokadhātū, nissaddā honti nirākulā;

Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම දසදහසක් ලෝක ධාතූහු නිශ්ශබ්ද වෙති, කැළඹීමෙන් තොර වෙති. ඒ නිමිති අද පෙනෙන්නට තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

85.

85.

‘‘‘Mahāvātā na vāyanti, na sandanti savantiyo;

Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම චණ්ඩ මාරුතයෝ හමා නොයති, ගංගාවෝ ගලා නොබසිති. ඒ නිමිති අද පෙනෙන්නට තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

86.

86.

‘‘‘Thalajā dakajā pupphā, sabbe pupphanti tāvade;

Tepajja pupphitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම ගොඩෙහි සහ දියෙහි හටගන්නා සියලු මල් පිපෙයි. අද ඒ සියල්ල පිපී තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

87.

87.

‘‘‘Latā vā yadi vā rukkhā, phalabhārā honti tāvade;

Tepajja phalitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම වැල් වේවා, ගස් වේවා පල දරති. අද ඒ සියල්ල පල දරා තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

88.

88.

‘‘‘Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, ratanā jotanti tāvade;

Tepajja ratanā jotanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම අහසෙහි වූද පොළොවෙහි වූද රත්නයෝ බබළති. අද ඒ රත්නයෝ බබළමින් තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

89.

89.

‘‘‘Mānussakā ca dibbā ca, turiyā vajjanti tāvade;

Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම මානුෂීය වූද දිව්‍යමය වූද තූර්ය භාණ්ඩයෝ වැයෙති. අද ඒ දෙවර්ගයම ශබ්ද නගති, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

90.

90.

‘‘‘Vicitrapupphā gaganā, abhivassanti tāvade;

Tepi ajja pavassanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම විසිතුරු මල් අහසින් වසී. අද ඒවාද ඇද හැලෙමින් පවතී, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

91.

91.

‘‘‘Mahāsamuddo ābhujati, dasasahassī pakampati;

Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම මහා සමුද්‍රය කැළඹෙයි, දසදහසක් ලෝක ධාතුව කම්පා වෙයි. අද ඒ දෙකම ශබ්ද පවත්වයි, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

92.

92.

‘‘‘Nirayepi dasasahasse, aggī nibbanti tāvade;

Tepajja nibbutā aggī, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකෙණෙහිම දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි නිරා ගිනි පවා නිවී යයි. අද ඒ ගිනි නිවී තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

93.

93.

‘‘‘Vimalo hoti sūriyo, sabbā dissanti tārakā;

Tepi ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

සූර්යයා කෙලෙස් රහිතව පිරිසිදුව බබළයි, සියලු තාරකාවෝ දිස්වෙති. අද දින ද ඒවා පෙනෙන්නට තිබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

94.

94.

‘‘‘Anovaṭṭhena udakaṃ, mahiyā ubbhijji tāvade;

Tampajjubbhijjate mahiyā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකල වැසි රහිතවම පොළොවෙන් ජලය පැන නැගුණි. අද දින ද පොළොවෙන් එලෙසම ජලය පැන නගියි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

95.

95.

‘‘‘Tārāgaṇā [Pg.314] virocanti, nakkhattā gaganamaṇḍale;

Visākhā candimā yuttā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

අහස් තලයෙහි තාරකා සමූහයා හා නක්ෂත්‍රයෝ බබළති. විසා නැකත සඳු සමඟ එක්ව පවතියි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

96.

96.

‘‘‘Bilāsayā darīsayā, nikkhamanti sakāsayā;

Tepajja āsayā chuddhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

බිලවල හා ගුහාවල වාසය කරන සත්වයෝ තමන්ගේ වාසස්ථානවලින් බැහැර වෙති. අද දින ද ඔවුහු තම වාසස්ථාන අතහැර පිටතට පැමිණෙති. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

97.

97.

‘‘‘Na honti aratī sattānaṃ, santuṭṭhā honti tāvade;

Tepajja sabbe santuṭṭhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකල සත්වයන් තුළ නොසතුටක් නොවීය, ඔවුහු එකෙණෙහිම සතුටට පත් වූහ. අද දින ද සියලු සත්වයෝ එලෙසම සතුටින් වෙසෙති. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

98.

98.

‘‘‘Rogā tadupasammanti, jighacchā ca vinassati;

Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකල රෝගාබාධයන් සංසිඳුණි, සාගින්න ද පහව ගියේය. අද දින ද එම නිමිති පෙනෙන්නට තිබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

99.

99.

‘‘‘Rāgo tadā tanu hoti, doso moho vinassati;

Tepajja vigatā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකල රාගය තුනී විය, ද්වේෂය හා මෝහය පහව ගියේය. අද දින ද ඒ සියල්ල සත්වයන්ගෙන් පහව ගොස් ඇත. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

100.

100.

‘‘‘Bhayaṃ tadā na bhavati, ajjapetaṃ padissati;

Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකල කිසිදු බියක් නොවීය, අද දින ද එම බිය නැති බව පෙනෙන්නට තිබේ. ඒ ලකුණෙන් අපි දනිමු, ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

101.

101.

‘‘‘Rajonuddhaṃsati uddhaṃ, ajjapetaṃ padissati;

Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකල අහසට දූවිලි නොනැඟුණි, අද දින ද එම ලකුණ පෙනෙන්නට තිබේ. ඒ ලකුණෙන් අපි දනිමු, ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

102.

102.

‘‘‘Aniṭṭhagandho pakkamati, dibbagandho pavāyati;

Sopajja vāyati gandho, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

අනිෂ්ට ගන්ධයන් පහව යයි, දිව්‍ය සුවඳ විහිදෙයි. අද දින ද එම සුවඳ විහිදෙමින් පවතියි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

103.

103.

‘‘‘Sabbe devā padissanti, ṭhapayitvā arūpino;

Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

අරූපී බ්‍රහ්මයන් හැර සෙසු සියලු දෙවිවරු දර්ශනය වූහ. අද දින ද ඒ සියලු දෙවිවරු පෙනෙන්නට සිටිති. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

104.

104.

‘‘‘Yāvatā nirayā nāma, sabbe dissanti tāvade;

Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

යම් තාක් නිරයන් වේ ද, ඒ සියල්ල එකල දර්ශනය විය. අද දින ද ඒ සියලු නිරයන් පෙනෙන්නට තිබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

105.

105.

‘‘‘Kuṭṭā kavāṭā selā ca, na hontāvaraṇā tadā;

Ākāsabhūtā tepajja, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එකල තාප්ප, දොරවල් හා පර්වතයෝ කිසිදු බාධාවක් නොවූහ. අද දින ද ඒවා හිස් අවකාශයක් සේ පෙනෙයි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

106.

106.

‘‘‘Cutī ca upapatti ca, khaṇe tasmiṃ na vijjati;

Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.

එම මොහොතේ සත්වයන්ගේ චුත වීමක් හෝ උප්පත්තියක් සිදු නොවීය. අද දින ද එම නිමිති දක්නට ලැබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

107.

107.

‘‘‘Daḷhaṃ paggaṇha vīriyaṃ, mā nivatta abhikkama;

Mayampetaṃ vijānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi’’’.

වීර්යය දැඩිව අල්ලා ගන්න, පසුබට නොවී ඉදිරියටම වඩින්න. අපි ද මෙය දනිමු, ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

108.

108.

Buddhassa [Pg.315] vacanaṃ sutvā, dasasahassīnacūbhayaṃ;

Tuṭṭhahaṭṭho pamodito, evaṃ cintesahaṃ tadā.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේත් දසදහසක් ලෝක ධාතුවල වසන දෙවිබඹුන්ගේත් යන දෙපාර්ශ්වයේම වචන අසා, එකල මම අතිශයින් සතුටට පත්ව මෙසේ සිතුවෙමි.

109.

109.

‘‘Advejjhavacanā buddhā, amoghavacanā jinā;

Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය අසත්‍ය නොවේ, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ වචනය හිස් නොවේ. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි කිසිදු වෙනසක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

110.

110.

‘‘Yathā khittaṃ nabhe leḍḍu, dhuvaṃ patati bhūmiyaṃ;

Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;

Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.

අහසට විසි කරන ලද කැටයක් ඒකාන්තයෙන්ම පොළොවට වැටෙන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, සදාකාලිකය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

111.

111.

‘‘Yathāpi sabbasattānaṃ, maraṇaṃ dhuvasassataṃ;

Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;

Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.

සියලු සත්වයන්ගේ මරණය ඒකාන්ත වූවක් සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ඒකාන්තය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

112.

112.

‘‘Yathā rattikkhaye patte, sūriyuggamanaṃ dhuvaṃ;

Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;

Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.

රාත්‍රිය අවසානයේ සූර්ය උදාව ඒකාන්තයෙන්ම සිදුවන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

113.

113.

‘‘Yathā nikkhantasayanassa, sīhassa nadanaṃ dhuvaṃ;

Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;

Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.

තම වාසස්ථානයෙන් නික්මුණු සිංහයෙකුගේ ගර්ජනාව ඒකාන්ත වන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

114.

114.

‘‘Yathā āpannasattānaṃ, bhāramoropanaṃ dhuvaṃ;

Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;

Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.

ගැබිනි මවකගේ දරු ප්‍රසූතිය ඒකාන්ත වන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

115.

115.

‘‘Handa buddhakare dhamme, vicināmi ito cito;

Uddhaṃ adho dasa disā, yāvatā dhammadhātuyā’’.

දැන් මම බුදු බව ලබා දෙන ධර්මයන් (පාරමිතාවන්) උඩ, යට හා දස දිශාවන්හි ධර්ම ධාතුව පවතින තාක් පිරික්සා බලන්නෙමි.

116.

116.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, paṭhamaṃ dānapāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, anuciṇṇaṃ mahāpathaṃ.

එසේ පිරික්සන මම, පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේලා විසින් පුරුදු කරන ලද මහා මාර්ගයක් බඳු වූ ප්‍රථම දාන පාරමිතාව දුටුවෙමි.

117.

117.

‘‘Imaṃ tvaṃ paṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Dānapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.

ඔබ සම්බෝධියට පැමිණීමට කැමති නම්, පළමුව මෙම දාන පාරමිතාව ඉතා දැඩිව සමාදන් වී සම්පූර්ණ කරන්න.

118.

118.

‘‘Yathāpi kumbho sampuṇṇo, yassa kassaci adho kato;

Vamate vudakaṃ nissesaṃ, na tattha parirakkhati.

ජලයෙන් පිරුණු කළයක් යමෙකු විසින් යටිකුරු කළ විට, එහි කිසිදු ඉතිරියක් නැතිව ජලය පිටතට ගලා යන්නා සේ ද, එහි කිසිවක් ඉතිරි නොකරන්නේ ද,

119.

119.

‘‘Tatheva [Pg.316] yācake disvā, hīnamukkaṭṭhamajjhime;

Dadāhi dānaṃ nissesaṃ, kumbho viya adho kato.

එලෙසම හීන, මධ්‍යම හෝ උත්තම වූ යාචකයන් දැක, යටිකුරු කළ කළයක් මෙන් කිසිවක් ඉතිරි නොකර දානය ලබා දෙන්න.

120.

120.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුදු බව ලබා දෙන ධර්මයන් මෙපමණක්ම නොවේ. සම්බෝධිය මුහුකුරුවන සෙසු ධර්මයන් ද මම සොයා බලන්නෙමි.

121.

121.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, dutiyaṃ sīlapāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ සොයා බලන මම, පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේලා විසින් නිරතුරුව පුරුදු කරන ලද දෙවන සීල පාරමිතාව දුටුවෙමි.

122.

122.

‘‘Imaṃ tvaṃ dutiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Sīlapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.

ඔබ සම්බෝධියට පැමිණීමට කැමති නම්, මෙම දෙවන සීල පාරමිතාව ද ඉතා දැඩිව සමාදන් වී සම්පූර්ණ කරන්න.

123.

123.

‘‘Yathāpi camarī vālaṃ, kismiñci paṭilaggitaṃ;

Upeti maraṇaṃ tattha, na vikopeti vāladhiṃ.

යම් සේ චාමරී මුවා යම් තැනක සිය වල්ගය පැටලුනු කල්හි, එහිදීම මරණයට පත් වන්නේ වුවද සිය වල්ගය විනාශ වීමට ඉඩ නොදෙන්නේද;

124.

124.

‘‘Tatheva tvaṃ catūsu bhūmīsu, sīlāni paripūraya;

Parirakkha sabbadā sīlaṃ, camarī viya vāladhiṃ.

එසේම ඔබද සතර භූමි විෂයෙහි (සතර සංවර සීලයෙහි) සීලය සම්පූර්ණ කරන්න. චාමරී මුවා තම වල්ගය රකින්නා සේ සැමකල්හිම සීලය ආරක්ෂා කරන්න.

125.

125.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

126.

126.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, tatiyaṃ nekkhammapāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද තුන්වන නෛෂ්ක්‍රම්‍ය පාරමිතාව දුටුවෙමි.

127.

127.

‘‘Imaṃ tvaṃ tatiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Nekkhammapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.

ඉදින් ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණීමට කැමති නම්, මේ තුන්වන නෛෂ්ක්‍රම්‍ය පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වී එය සම්පූර්ණ කරන්න.

128.

128.

‘‘Yathā andughare puriso, ciravuttho dukhaṭṭito;

Na tattha rāgaṃ janesi, muttiṃyeva gavesati.

සිරගෙයක බොහෝ කල් වසමින් දුකෙන් පීඩිත වූ පුරුෂයෙක්, ඒ සිරගෙය කෙරෙහි කිසිදු ඇල්මක් ඇති කර නොගෙන එයින් මිදීමම සොයන්නා සේ;

129.

129.

‘‘Tatheva tvaṃ sabbabhave, passa andughare viya;

Nekkhammābhimukho hohi, bhavato parimuttiyā.

එසේම ඔබද සියලු භවයන් සිරගෙයක් මෙන් දකින්න. භවයෙන් මිදීම පිණිස නෛෂ්ක්‍රම්‍යය කෙරෙහිම උනන්දු වන්න.

130.

130.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

131.

131.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, catutthaṃ paññāpāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද සතරවන ප්‍රඥා පාරමිතාව දුටුවෙමි.

132.

132.

‘‘Imaṃ tvaṃ catutthaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Paññāpāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.

ඉදින් ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණීමට කැමති නම්, මේ සතරවන ප්‍රඥා පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වී එය සම්පූර්ණ කරන්න.

133.

133.

‘‘Yathāpi [Pg.317] bhikkhu bhikkhanto, hīnamukkaṭṭhamajjhime;

Kulāni na vivajjento, evaṃ labhati yāpanaṃ.

පිණ්ඩපාතයෙහි හැසිරෙන භික්ෂුවක් හීන, මධ්‍යම හෝ උසස් යැයි කුලයන් මඟ නොහැර පිළිවෙළින් හැසිරෙන්නේ නම් පමණක් සිය යැපීම සඳහා ආහාර ලබන්නා සේ;

134.

134.

‘‘Tatheva tvaṃ sabbakālaṃ, paripucchaṃ budhaṃ janaṃ;

Paññāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

එසේම ඔබද සැම කල්හිම පණ්ඩිතයන්ගෙන් කරුණු විමසමින් ප්‍රඥා පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

135.

135.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

136.

136.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, pañcamaṃ vīriyapāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද පස්වන වීර්ය පාරමිතාව දුටුවෙමි.

137.

137.

‘‘Imaṃ tvaṃ pañcamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Vīriyapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.

ඉදින් ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණීමට කැමති නම්, මේ පස්වන වීර්ය පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වී එය සම්පූර්ණ කරන්න.

138.

138.

‘‘Yathāpi sīho migarājā, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

Alīnavīriyo hoti, paggahitamano sadā.

මෘගරාජ වූ සිංහයා හිඳීම, සිටීම හා සක්මන් කිරීම යන සෑම ඉරියව්වකදීම අලස නොවන වීර්යයෙන් යුක්තව, සැමවිටම උත්සාහවත් සිතින් පසුවන්නා සේ;

139.

139.

‘‘Tatheva tvaṃ sabbabhave, paggaṇha vīriyaṃ daḷhaṃ;

Vīriyapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

එසේම ඔබද සියලු භවයන්හි දැඩි ලෙස වීර්යය වඩන්න. වීර්ය පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

140.

140.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

141.

141.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, chaṭṭhamaṃ khantipāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද හයවන ක්ෂාන්ති පාරමිතාව දුටුවෙමි.

142.

142.

‘‘Imaṃ tvaṃ chaṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Tattha advejjhamānaso, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

මේ හයවන ක්ෂාන්ති පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වන්න. එහි නොසැලෙන සිතැතිව කටයුතු කර ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

143.

143.

‘‘Yathāpi pathavī nāma, sucimpi asucimpi ca;

Sabbaṃ sahati nikkhepaṃ, na karoti paṭighaṃ tayā.

මහ පොළොව තමා මත දමන ලද පිරිසිදු හෝ අපිරිසිදු ඕනෑම දෙයක් ඉවසන්නා සේත්, ඒ පිළිබඳව ගැටීමක් හෝ ඇල්මක් ඇති කර නොගන්නා සේත්;

144.

144.

‘‘Tatheva tvampi sabbesaṃ, sammānāvamānakkhamo;

Khantipāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

එසේම ඔබද සැම දෙනා විසින් කරනු ලබන ගරු බුහුමන් මෙන්ම අපහාස අවමන් ද එකසේ ඉවසමින්, ක්ෂාන්ති පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

145.

145.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

146.

146.

Vicinanto [Pg.318] tadā dakkhiṃ, sattamaṃ saccapāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද හත්වන සත්‍ය පාරමිතාව දුටුවෙමි.

147.

147.

‘‘Imaṃ tvaṃ sattamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Tattha advejjhavacano, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

මේ හත්වන සත්‍ය පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වන්න. එහි නොසැලෙන වචන ඇත්තෙකු වී ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

148.

148.

‘‘Yathāpi osadhī nāma, tulābhūtā sadevake;

Samaye utuvasse vā, na vokkamati vīthito.

දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි තරාදියක් බඳු වූ ඕෂධී තාරකාව වර්ෂා කාලයේදී මෙන්ම අනෙකුත් සෘතුන්හිදී ද සිය ගමන් මගින් බැහැර නොවන්නා සේ;

149.

149.

‘‘Tatheva tvampi saccesu, mā vokkama hi vīthito;

Saccapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

එසේම ඔබද සත්‍යය නමැති මගින් කිසිසේත්ම බැහැර නොවන්න. සත්‍ය පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

150.

150.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

151.

151.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, aṭṭhamaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද අටවන අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව දුටුවෙමි.

152.

152.

‘‘Imaṃ tvaṃ aṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Tattha tvaṃ acalo hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

මේ අටවන අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වන්න. එහි නොසැලෙන සුළු වී ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

153.

153.

‘‘Yathāpi pabbato selo, acalo suppatiṭṭhito;

Na kampati bhusavātehi, sakaṭṭhāneva tiṭṭhati.

යම් සේ මනාකොට පිහිටි, නොසැලෙන සුලු, ශෛලමය පර්වතයක් චණ්ඩ මාරුතයෙන් පවා කම්පා නොවී තම ස්ථානයෙහි ම පවතී ද,

154.

154.

‘‘Tatheva tvampi adhiṭṭhāne, sabbadā acalo bhava;

Adhiṭṭhānapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

එලෙසම ඔබ ද අධිෂ්ඨාන පාරමිතාවෙහි සැමදා නොසැලී සිටින්න. අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව සම්පූර්ණ කොට ඔබ සම්බෝධියට (බුද්ධත්වයට) පත්වනු ඇත.

155.

155.

‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුද්ධත්වය පිණිස පවත්නා ධර්මයන් මෙපමණක් ම නොවේ. සම්බෝධිය පරිනත කරන්නා වූ වෙනත් ධර්මයන් ද මම සොයා බලන්නෙමි.

156.

156.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, navamaṃ mettāpāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ සොයා බලන කල්හි, පූර්වයෙහි වැඩසිටි මහාර්ෂී වූ බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව පුරුදු කරන ලද නවවැනි මෛත්‍රී පාරමිතාව මම දුටුවෙමි.

157.

157.

‘‘Imaṃ tvaṃ navamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Mettāya asamo hohi, yadi bodhiṃ pattumicchasi.

ඉදින් ඔබ සම්බෝධියට පැමිණීමට කැමති නම්, මෙම නවවැනි වූ මෛත්‍රී පාරමිතාව දැඩි කොට සමාදන් වන්න. මෛත්‍රියෙහි අසමසම වන්න.

158.

158.

‘‘Yathāpi udakaṃ nāma, kalyāṇe pāpake jane;

Samaṃ pharati sītena, pavāheti rajomalaṃ.

ජලය යම් සේ යහපත් වූ ද අයහපත් වූ ද මිනිසුන් කෙරෙහි එක හා සමානව සිසිලස පතුරවන්නේ ද, කුණු දූවිලි සෝදා හරින්නේ ද,

159.

159.

‘‘Tatheva tvaṃ hitāhite, samaṃ mettāya bhāvaya;

Mettāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

එලෙසම ඔබ ද හිතවතුන් මෙන්ම අහිතවතුන් කෙරෙහි ද සම සිතින් මෛත්‍රිය වඩන්න. මෛත්‍රී පාරමිතාව සම්පූර්ණ කොට ඔබ සම්බෝධියට පත්වනු ඇත.

160.

160.

‘‘Nahete [Pg.319] ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;

Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.

බුද්ධත්වය පිණිස පවත්නා ධර්මයන් මෙපමණක් ම නොවේ. සම්බෝධිය පරිනත කරන්නා වූ වෙනත් ධර්මයන් ද මම සොයා බලන්නෙමි.

161.

161.

Vicinanto tadā dakkhiṃ, dasamaṃ upekkhāpāramiṃ;

Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.

එසේ සොයා බලන කල්හි, පූර්වයෙහි වැඩසිටි මහාර්ෂී වූ බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව පුරුදු කරන ලද දසවැනි උපේක්ෂා පාරමිතාව මම දුටුවෙමි.

162.

162.

‘‘Imaṃ tvaṃ dasamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;

Tulābhūto daḷho hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

මෙම දසවැනි වූ උපේක්ෂා පාරමිතාව දැඩි කොට සමාදන් වන්න. තරාදියක් මෙන් මධ්‍යස්ථව, ස්ථීරව සිටීමෙන් ඔබ සම්බෝධියට පත්වනු ඇත.

163.

163.

‘‘Yathāpi pathavī nāma, nikkhittaṃ asuciṃ suciṃ;

Upekkhati ubhopete, kopānunayavajjitā.

මහ පොළොව යම් සේ තමා මත දමන ලද අපිරිසිදු දෑ කෙරෙහි ද පිරිසිදු දෑ කෙරෙහි ද ක්‍රෝධයෙන් හෝ ඇල්මෙන් තොරව මධ්‍යස්ථව පවතී ද,

164.

164.

‘‘Tatheva tvaṃ sukhadukkhe, tulābhūto sadā bhava;

Upekkhāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.

එලෙසම ඔබ ද සැපෙහි හා දුකෙහි සැමදා තරාදියක් මෙන් මධ්‍යස්ථ වන්න. උපේක්ෂා පාරමිතාව සම්පූර්ණ කොට ඔබ සම්බෝධියට පත්වනු ඇත.

165.

165.

‘‘Ettakāyeva te loke, ye dhammā bodhipācanā;

Tatuddhaṃ natthi aññatra, daḷhaṃ tattha patiṭṭhaha’’.

ලෝකයෙහි සම්බෝධිය පරිනත කරන ධර්මයන් මෙපමණක් ම වේ. මෙයින් ඔබ්බට වෙනත් ධර්මයන් නැත. එබැවින් මෙම පාරමිතාවන්හි ම මනාකොට පිහිටන්න.

166.

166.

Ime dhamme sammasato, sabhāvasarasalakkhaṇe;

Dhammatejena vasudhā, dasasahassī pakampatha.

ස්වභාවය, කෘත්‍යය හා ලක්ෂණ වශයෙන් මෙම පාරමිතා ධර්මයන් මෙනෙහි කරන කල්හි, එම ධර්ම තේජසින් දසදහසක් ලෝක ධාතුව කම්පා විය.

167.

167.

Calatī ravatī pathavī, ucchuyantaṃva pīḷitaṃ;

Telayante yathā cakkaṃ, evaṃ kampati medanī.

මිරිකන ලද උක් යන්ත්‍රයක් මෙන් ද, තෙල් සිඳින යන්ත්‍රයක රෝදයක් මෙන් ද මහ පොළොව ශබ්ද කරමින් කම්පා විය.

168.

168.

Yāvatā parisā āsi, buddhassa parivesane;

Pavedhamānā sā tattha, mucchitā seti bhūmiyaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේට දානය පිළිගැන්වූ ස්ථානයෙහි සිටි පිරිස වෙව්ලමින්, ක්ලාන්ත වී බිම ඇද වැටුණාහ.

169.

169.

Ghaṭānekasahassāni, kumbhīnañca satā bahū;

Sañcuṇṇamathitā tattha, aññamaññaṃ paghaṭṭitā.

එහි තිබූ දහස් ගණන් සැළි සහ සිය ගණන් කළ ගෙඩි එකිනෙක ගැටී කුඩු පට්ටම් වී විසිරී ගියේය.

170.

170.

Ubbiggā tasitā bhītā, bhantā byāthitamānasā;

Mahājanā samāgamma, dīpaṅkaramupāgamuṃ.

මහජනයා තැතිගෙන, බියට පත්ව, කැළඹුණු මනසින් යුතුව එකා රොක් වී දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියහ.

171.

171.

‘‘Kiṃ bhavissati lokassa, kalyāṇamatha pāpakaṃ;

Sabbo upadduto loko, taṃ vinodehi cakkhuma’’.

සමතැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ලෝකයාට කුමක් සිදු වේ ද? මෙය යහපතක් ද නැතහොත් අයහපතක් ද? මුළු ලෝකයම පීඩාවට පත්ව ඇත. ඒ බිය දුරු කරනු මැනව.

172.

172.

Tesaṃ tadā saññapesi, dīpaṅkaro mahāmuni;

‘‘Visaṭṭhā hotha mā bhetha, imasmiṃ pathavikampane.

එකල්හි දීපංකර මහා මුනිවරයාණෝ ඔවුන් අස්වසාලමින්, මෙම භූමි කම්පාව ගැන බිය නොවන්න, සැනසීමෙන් සිටින්න යයි වදාළ සේක.

173.

173.

‘‘Yamahaṃ [Pg.320] ajja byākāsiṃ, buddho loke bhavissati;

Eso sammasati dhammaṃ, pubbakaṃ jinasevitaṃ.

යම් සුමේධ තාපසයෙකු අනාගතයෙහි බුදුවන බවට අද මා ප්‍රකාශ කළේ ද, මොහු පෙර බුදුවරුන් විසින් පුරුදු කරන ලද පාරමිතා ධර්මයන් මෙනෙහි කරන්නේය.

174.

174.

‘‘Tassa sammasato dhammaṃ, buddhabhūmiṃ asesato;

Tenāyaṃ kampitā pathavī, dasasahassī sadevake’’.

ඔහු බුද්ධත්වයට හේතුවන ධර්මයන් අශේෂව මෙනෙහි කරන හෙයින්, ඒ බලයෙන් දේව ලෝකය සහිත වූ දසදහසක් ලෝක ධාතුව මෙසේ කම්පා විය.

175.

175.

Buddhassa vacanaṃ sutvā, mano nibbāyi tāvade;

Sabbe maṃ upasaṅkamma, punāpi abhivandisuṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මහජනයාගේ සිත් සන්සුන් විය. ඔවුන් සැවොම මා වෙත පැමිණ නැවතත් මට වන්දනා කළහ.

176.

176.

Samādiyitvā buddhaguṇaṃ, daḷhaṃ katvāna mānasaṃ;

Dīpaṅkaraṃ namassitvā, āsanā vuṭṭhahiṃ tadā.

එවිට මම බුද්ධ කාරක ධර්මයන් සමාදන් වී, සිත දැඩි කරගෙන, දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර කොට අසුනෙන් නැගී සිටියෙමි.

177.

177.

Dibbaṃ mānusakaṃ pupphaṃ, devā mānusakā ubho;

Samokiranti pupphehi, vuṭṭhahantassa āsanā.

මා අසුනෙන් නැගිටින කල්හි දෙවිවරු මෙන්ම මිනිස්සු ද දිව්‍යමය හා මානුෂීය මල් රැගෙන මා හට පූජා කළහ.

178.

178.

Vedayanti ca te sotthiṃ, devā mānusakā ubho;

‘‘Mahantaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, taṃ labhassu yathicchitaṃ.

දෙවි මිනිස් දෙපාර්ශවයම මට සෙත් පතමින්, ඔබ පැතූ මහා වූ අභිප්‍රාය එලෙසින්ම ඉටු වේවා යයි පැවසූහ.

179.

179.

‘‘Sabbītiyo vivajjantu, soko rogo vinassatu;

Mā te bhavantvantarāyā, phusa khippaṃ bodhimuttamaṃ.

සියලු පීඩාවන් දුරු වේවා, ශෝකය සහ රෝගයන් විනාශ වේවා, ඔබට කිසිදු අන්තරායක් සිදු නොවේවා, උතුම් වූ සම්බෝධියට ඉක්මනින්ම පැමිණේවා.

180.

180.

‘‘Yathāpi samaye patte, pupphanti pupphino dumā;

Tatheva tvaṃ mahāvīra, buddhañāṇena pupphasi.

මහා වීරයාණෙනි, කාලය පැමිණි කල්හි මල් පිපෙන ගස් මලින් බබළන්නා සේ, ඔබ ද බුද්ධ ඥානයෙන් බබළන්න.

181.

181.

‘‘Yathā ye keci sambuddhā, pūrayuṃ dasa pāramī;

Tatheva tvaṃ mahāvīra, pūraya dasa pāramī.

මහා වීරයාණෙනි, යම් බුදුරජාණන් වහන්සේලා දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කළ සේක් ද, එලෙසම ඔබ ද දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කරන්න.

182.

182.

‘‘Yathā ye keci sambuddhā, bodhimaṇḍamhi bujjhare;

Tatheva tvaṃ mahāvīra, bujjhassu jinabodhiyaṃ.

මහා වීරයාණෙනි, යම් බුදුරජාණන් වහන්සේලා බෝධි මණ්ඩපයේදී බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක් ද, එලෙසම ඔබ ද බුද්ධ බෝධි මූලයේදී බුද්ධත්වයට පත් වන්න.

183.

183.

‘‘Yathā ye keci sambuddhā, dhammacakkaṃ pavattayuṃ;

Tatheva tvaṃ mahāvīra, dhammacakkaṃ pavattaya.

යම් සේ සියලුම සම්මා සම්බුදුවරයන් වහන්සේලා ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක් ද, එලෙසින්ම මහා වීරයෙනි, ඔබ වහන්සේ ද ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ මැනවි.

184.

184.

‘‘Puṇṇamāye yathā cando, parisuddho virocati;

Tatheva tvaṃ puṇṇamano, viroca dasasahassiyaṃ.

පසළොස්වක පෝ දිනක පිරිසිදු චන්ද්‍රයා බබළන්නාක් මෙන්, එලෙසින්ම ඔබ වහන්සේ පිරුණු සිතැතිව දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි බැබළෙන සේක්වා.

185.

185.

‘‘Rāhumutto yathā sūriyo, tāpena atirocati;

Tatheva lokā muñcitvā, viroca siriyā tuvaṃ.

රාහුගෙන් මිදුණු සූර්යයා තේජසින් බබළන්නාක් මෙන්, ලෝකයෙන් මිදී බුදු සිරියෙන් ඔබ වහන්සේ එලෙසින්ම බැබළෙන සේක්වා.

186.

186.

‘‘Yathā [Pg.321] yā kāci nadiyo, osaranti mahodadhiṃ;

Evaṃ sadevakā lokā, osarantu tavantike’’.

යම් සේ සියලුම ගංගාවෝ මහා සමුද්‍රයට ගලා බසින්නාක් මෙන්, දෙවියන් සහිත ලෝකයා ඔබ වහන්සේ සමීපයට එලෙසින්ම පැමිණෙත්වා.

187.

187.

Tehi thutappasattho so, dasa dhamme samādiya;

Te dhamme paripūrento, pavanaṃ pāvisī tadāti.

ඒ දෙවිමිනිසුන් විසින් පසසන ලද ඒ සුමේධ තාපසයන් වහන්සේ, දස පාරමී ධර්මයන් සමාදන් වී ඒවා පුරනු පිණිස එකල්හි මහා වනයට පිවිසි සේක.

Sumedhapatthanākathā niṭṭhitā.

සුමේධ තාපසයන්ගේ ප්‍රාර්ථනා කතාව නිමාවට පත් විය.

3. Dīpaṅkarabuddhavaṃso

3. දීපංකර බුද්ධ වංශය

1.

1.

Tadā te bhojayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;

Upagacchuṃ saraṇaṃ tassa, dīpaṅkarassa satthuno.

එකල ඒ රම්මවතී නුවර වැසියෝ සංඝයා වහන්සේ සහිත ලෝකනායක වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ සරණ ගියහ.

2.

2.

Saraṇāgamane kañci, nivesesi tathāgato;

Kañci pañcasu sīlesu, sīle dasavidhe paraṃ.

තථාගතයන් වහන්සේ සමහරකු සරණාගමනයෙහි ද, තවත් සමහරකු පංචශීලයෙහි ද, තවත් පිරිසක් දස සීලයෙහි ද පිහිටුවූ සේක.

3.

3.

Kassaci deti sāmaññaṃ, caturo phalamuttame;

Kassaci asame dhamme, deti so paṭisambhidā.

උන්වහන්සේ සමහරකුට ශ්‍රමණ ඵල වූ උතුම් සිව් මගපල ලබා දුන් සේක. සමහරකුට අසමසම ධර්මයන් වූ සිව්පිළිසිඹියාපත් බව ලබා දුන් සේක.

4.

4.

Kassaci varasamāpattiyo, aṭṭha deti narāsabho;

Tisso kassaci vijjāyo, chaḷabhiññā pavecchati.

ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ සමහරකුට උතුම් අෂ්ට සමාපත්තීන් ලබා දුන් සේක. සමහරකුට ත්‍රිවිද්‍යාවන් ද, සමහරකුට ෂඩ් අභිඥාවන් ද ලබා දුන් සේක.

5.

5.

Tena yogena janakāyaṃ, ovadati mahāmuni;

Tena vitthārikaṃ āsi, lokanāthassa sāsanaṃ.

ඒ ක්‍රමය අනුව මහා මුණිවරයන් වහන්සේ ජනයාට අවවාද කළ සේක. ඒ හේතුවෙන් ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ ශාසනය පතළ විය.

6.

6.

Mahāhanusabhakkhandho, dīpaṅkarassa nāmako;

Bahū jane tārayati, parimoceti duggatiṃ.

මහා හනු මණ්ඩලයක් හා වෘෂභ රාජයෙකු බඳු උරහිස් ඇති දීපංකර නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක, දුගතියෙන් මුදාලූ සේක.

7.

7.

Bodhaneyyaṃ janaṃ disvā, satasahassepi yojane;

Khaṇena upagantvāna, bodheti taṃ mahāmuni.

යොදුන් ලක්ෂයක් දුරින් වුවද අවබෝධ කරවීමට සුදුසු අයෙකු දැක, මහා මුණිවරයන් වහන්සේ ක්ෂණයකින් එතැනට වැඩම කර ඔවුන්ට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක.

8.

8.

Paṭhamābhisamaye buddho, koṭisatamabodhayi;

Dutiyābhisamaye nātho, navutikoṭimabodhayi.

බුදුරජාණන් වහන්සේ පළමු ධර්මාවබෝධයේදී කෝටි සියයක් දෙනාට අවබෝධය ලබා දුන් සේක. දෙවන ධර්මාවබෝධයේදී ලෝකනාථයන් වහන්සේ කෝටි අනූවකට අවබෝධය ලබා දුන් සේක.

9.

9.

Yadā ca devabhavanamhi, buddho dhammamadesayi;

Navutikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දිව්‍ය ලෝකයෙහි ධර්මය දේශනා කළ කල්හි, කෝටි අනූදහසක් දෙනාට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

10.

10.

Sannipātā tayo āsuṃ, dīpaṅkarassa satthuno;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.

දීපංකර ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය. පළමු රැස්වීම කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදු විය.

11.

11.

Puna [Pg.322] nāradakūṭamhi, pavivekagate jine;

Khīṇāsavā vītamalā, samiṃsu satakoṭiyo.

නැවත වරක් නාරද කූට පර්වතයෙහි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විවේකීව වැඩසිටින කල්හි, කෙලෙස් රහිත වූ නිර්මල රහතන් වහන්සේලා කෝටි සියයක් රැස් වූහ.

12.

12.

Yamhi kāle mahāvīro, sudassanasiluccaye;

Navakoṭisahassehi, pavāresi mahāmuni.

මහා වීර වූ මහා මුණිවරයන් වහන්සේ සුදස්සන පර්වතයෙහි වස් වැස වැඩසිටි කල්හි, කෝටි අනූදහසක් රහතන් වහන්සේලා සමඟ පවාරණය කළ සේක.

13.

13.

Dasavīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;

Ekadvinnaṃ abhisamayā, gaṇanāto asaṅkhiyā.

දසදහසක් හා විසිදහසක් දෙනාට ධර්මාවබෝධය සිදු විය. එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු බැගින් ධර්මය අවබෝධ කරගත් පිරිස් ගණනින් අසංඛ්‍ය වූහ.

14.

14.

Vitthārikaṃ bāhujaññaṃ, iddhaṃ phītaṃ ahū tadā;

Dīpaṅkarassa bhagavato, sāsanaṃ suvisodhitaṃ.

දීපංකර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉතා පිරිසිදු වූ ඒ ශාසනය එකල පතළ වූ, බොහෝ ජනයා දන්නා වූ, සමෘද්ධිමත් හා දියුණු එකක් විය.

15.

15.

Cattāri satasahassāni, chaḷabhiññā mahiddhikā;

Dīpaṅkaraṃ lokaviduṃ, parivārenti sabbadā.

ෂඩ් අභිඥාලාභී, මහා ඉද්ධිමත් රහතන් වහන්සේලා හාර ලක්ෂයක් හැම කල්හිම ලෝකවිදූ වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිවරා සිටියහ.

16.

16.

Ye keci tena samayena, jahanti mānusaṃ bhavaṃ;

Apattamānasā sekhā, garahitā bhavanti te.

එකල රහත් බවට පත් නොවී ශෛක්ෂ්‍යව සිට මනුෂ්‍ය භවය අත්හැරි යම් පිරිසක් වූවාහු ද, ඔවුහු (ඒ උතුම් අවස්ථාව මගහැර ගැනීම නිසා) ගැරහුමට ලක්වූවෝ වෙති.

17.

17.

Supupphitaṃ pāvacanaṃ, arahantehi tādihi;

Khīṇāsavehi vimalehi, upasobhati sabbadā.

මනාව පිපුණු මල් වැනි බුද්ධ ශාසනය, තාදී ගුණයෙන් යුත්, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, නිර්මල රහතන් වහන්සේලාගෙන් හැම කල්හිම බැබළෙයි.

18.

18.

Nagaraṃ rammavatī nāma, sudevo nāma khattiyo;

Sumedhā nāma janikā, dīpaṅkarassa satthuno.

දීපංකර ශාස්තෘන් වහන්සේගේ නගරය රම්මවතී නම් විය. පියාණන් සුදේව නම් රජු වූ අතර මෑණියන් සුමේධා නම් වූවාය.

19.

19.

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi ;

Haṃsā koñcā mayūrā ca, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර දසදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. එහි හංස, කොංච සහ මයුර යනුවෙන් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

20.

20.

Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Padumā nāma sā nārī, usabhakkhandho atrajo.

මනාව සැරසුණු කාන්තාවෝ තුන් ලක්ෂයක් එහි සිටියහ. බිසව පදුමා නම් වූවාය, පුත් කුමරු උසභක්ඛන්ධ නම් විය.

21.

21.

Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;

Anūnadasamāsāni, padhāne padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් වාහනයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, අඩු නොවුණු මාස දහයක් මුළුල්ලෙහි දුෂ්කරක්‍රියා කළ සේක.

22.

22.

Padhānacāraṃ caritvāna, abujjhi mānasaṃ muni;

Brahmunā yācito santo, dīpaṅkaro mahāmuni.

වීරිය වඩා මහා මුණිවරයන් වහන්සේ සම්බෝධියට පත් වූ සේක. මහා බ්‍රහ්මයා විසින් කරන ලද ඇරයුමෙන් ශාන්ත වූ දීපංකර මහා මුණිවරයන් වහන්සේ,

23.

23.

Vatti cakkaṃ mahāvīro, nandārāme sirīghare ;

Nisinno sirīsamūlamhi, akā titthiyamaddanaṃ.

මහා වීරයන් වහන්සේ නන්දාරාමයේ සිරිගෙයි වැඩසිටිමින් ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක. සිරිස බෝමුල වැඩහිඳ තීර්ථකයන් දමනය කළ සේක.

24.

24.

Sumaṅgalo [Pg.323] ca tisso ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Sāgato nāmupaṭṭhāko, dīpaṅkarassa satthuno.

සුමංගල සහ තිස්ස යන තෙරණුවෝ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සාගත නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේගේ උපස්ථායක වූහ.

25.

25.

Nandā ceva sunandā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, pipphalīti pavuccati.

නන්දා සහ සුනන්දා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'පිප්ඵලී' (පුලිල) යයි කියනු ලැබේ.

26.

26.

Tapussabhallikā nāma, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Sirimā koṇā upaṭṭhikā, dīpaṅkarassa satthuno.

තපුස්ස සහ භල්ලික යන දායකයෝ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සිරිමා සහ සෝණා (කෝණා) යන දායිකාවෝ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

27.

27.

Asītihatthamubbedho, dīpaṅkaro mahāmuni;

Sobhati dīparukkhova, sālarājāva phullito.

අසූ රියන් උසැති දීපංකර මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ, ආලෝකවත් පහන් ටැඹක් මෙන් ද, මල් පිරුණු සල් රජකු මෙන් ද බබළන සේක.

28.

28.

Satasahassavassāni, āyu tassa mahesino;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

ඒ මහා ඉසිවරයන් වහන්සේගේ ආයු කාලය අවුරුදු ලක්ෂයකි. එතෙක් කල් වැඩ සිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසරින් එතෙර කළ සේක.

29.

29.

Jotayitvāna saddhammaṃ, santāretvā mahājanaṃ;

Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.

සද්ධර්මය බබළවා, මහා ජනකාය සසරින් එතෙර කරවා, මහත් ගිනි කඳක් මෙන් දිලිසී, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

30.

30.

Sā ca iddhi so ca yaso, tāni ca pādesu cakkaratanāni;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

ඒ සෘද්ධිය ද, ඒ කීර්තිය ද, ශ්‍රී පාදයන්හි වූ ඒ සක් ලකුණු ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවාහු නොවේ ද?

31.

31.

Dīpaṅkaro jino satthā, nandārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa jinathūpo, chattiṃsubbedhayojanoti.

දීපංකර ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නන්දාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහි ම වූ උන්වහන්සේගේ ඒ ජින ස්තූපය තිස් හය යොජනාවක් උස විය.

Dīpaṅkarassa bhagavato vaṃso paṭhamo.

භාග්‍යවත් දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පළමු වංශය නිම විය.

4. Koṇḍaññabuddhavaṃso

4. කොණ්ඩඤ්ඤ බුද්ධ වංශය

1.

1.

Dīpaṅkarassa aparena, koṇḍañño nāma nāyako;

Anantatejo amitayaso, appameyyo durāsado.

දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, අනන්ත තේජස් ඇති, අප්‍රමාණ යසස් ඇති, අප්‍රමෙය වූ, පර පසමිතුරන්ට මැඩලිය නොහැකි වූ කොණ්ඩඤ්ඤ නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

2.

2.

Dharaṇūpamo khamanena, sīlena sāgarūpamo;

Samādhinā merūpamo, ñāṇena gaganūpamo.

උන්වහන්සේ ඉවසීමෙන් මහ පොළොව වැනි ය, සීලයෙන් සාගරය වැනි ය, සමාධියෙන් මහා මේරු පර්වතය වැනි ය, ප්‍රඥාවෙන් අහස වැනි ය.

3.

3.

Indriyabalabojjhaṅga-maggasaccappakāsanaṃ;

Pakāsesi sadā buddho, hitāya sabbapāṇinaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු ප්‍රාණීන්ගේ හිතසුව පිණිස ඉන්ද්‍රිය, බල, බොජ්ඣංග, මග්ග සහ සත්‍යයන් ප්‍රකාශ කරන ධර්මය සැමදා දේශනා කළ සේක.

4.

4.

Dhammacakkaṃ [Pg.324] pavattente, koṇḍaññe lokanāyake;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

කොණ්ඩඤ්ඤ ලෝකනායකයන් වහන්සේ ධම්මචක්කය පවත්වන කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් සත්ත්වයන්ට පළමු ධර්ම අවබෝධය විය.

5.

5.

Tato parampi desente, naramarūnaṃ samāgame;

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

ඉන් පසුව ද, දෙවි මිනිසුන්ගේ සමාගමයේදී දහම් දෙසන කල්හි, කෝටි අනූ දහසකට දෙවන ධර්ම අවබෝධය විය.

6.

6.

Titthiye abhimaddanto, yadā dhammamadesayi;

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

තීර්ථකයන් මඩමින් දහම් දෙසූ කල්හි, කෝටි අසූ දහසකට තෙවන ධර්ම අවබෝධය විය.

7.

7.

Sannipātā tayo āsuṃ, koṇḍaññassa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

කොණ්ඩඤ්ඤ මහා ඉසිවරයන් වහන්සේට රහතන් වහන්සේලාගේ මහා සන්නිපාත තුනක් විය. ඒ රහතන් වහන්සේලා කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූහ.

8.

8.

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

Dutiyo koṭisahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ.

පළමු සන්නිපාතය කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ විය. දෙවන සන්නිපාතය කෝටි දහසකගේ ද, තෙවන සන්නිපාතය කෝටි අනූවකගේ ද විය.

9.

9.

Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;

Samuddaṃ antamantena, issariyaṃ vattayāmahaṃ.

ඒ සමයෙහි මම විජිතාවී නම් ක්ෂත්‍රිය රජෙක් වීමි. සතර සමුද්‍රය කෙළවර කොට ඇති පෘථිවියෙහි මම අධිපතිකම් කළෙමි.

10.

10.

Koṭisatasahassānaṃ, vimalānaṃ mahesinaṃ;

Saha lokagganāthena, paramannena tappayiṃ.

මම ලෝකනායකයන් වහන්සේ ඇතුළු කෙලෙස් රහිත වූ කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාට ප්‍රණීත භෝජනයෙන් සංග්‍රහ කළෙමි.

11.

11.

Sopi maṃ buddho byākāsi, koṇḍañño lokanāyako;

‘‘Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.

ඒ කොණ්ඩඤ්ඤ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, “මතු මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකින් මොහු ලොව බුදු වන්නේය” යි මට විවරණ දුන් සේක.

12.

12.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;

Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.

“මොහු වීර්යය වඩා, දුෂ්කරක්‍රියා කොට, මහා යසස් ඇත්තෙක්ව ඇසතු රුක් මුලදී සම්බුද්ධත්වයට පත් වන්නේය.”

13.

13.

‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

“මොහුගේ වැදූ මව මායා නම් වන්නීය, පියා සුද්ධෝදන නම් වන්නේය, මොහු ගෝතම බුදුන් වන්නේය.”

14.

14.

‘‘Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;

Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

“කෝලිත සහ උපතිස්ස යන තෙරණුවෝ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් තෙරණුවෝ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථායක වන්නාහ.”

15.

15.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

“ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'ඇසතු' යයි කියනු ලැබේ.”

16.

16.

‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;

Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;

Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino’’.

“චිත්ත සහ හත්ථාළවක යන දායකයෝ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වන්නාහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා යන දායිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වන්නාහ. ඒ මහා යසස් ඇති ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය අවුරුදු සියයක් වන්නේය.”

17.

17.

Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;

Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.

අසම වූ මහා ඉසිවරයන් වහන්සේගේ මේ වචනය අසා දෙවි මිනිස්සු, “මොහු ඒකාන්තයෙන් ම බුදුවන බීජයකි” යි අතිශයින් ප්‍රමෝදයට පත් වූහ.

18.

18.

Ukkuṭṭhisaddā [Pg.325] vattanti, apphoṭenti hasanti ca;

Katañjalī namassanti, dasasahassidevatā.

දසදහසක් ලෝකධාතුවල දෙවිවරු සාධුකාර දෙති, අත්පොළොසන් දෙති, සතුටු වෙති, දොහොත් මුදුන් දී වඳිති.

19.

19.

‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.

“ඉදින් අපි මේ ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහිදී දහම් අවබෝධ කර ගැනීමට අපොහොසත් වන්නෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවන්නෙමු.”

20.

20.

‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;

Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.

“මහා ගඟකින් එතෙර වන මිනිස්සු තමන් බලාපොරොත්තු වූ තොටුපළ මඟ හැරුණහොත්, පහළ තොටුපළකින් හෝ ප්‍රයෝජනය ගෙන එතෙර වන්නාක් මෙනි.”

21.

21.

‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.

“එලෙසින්ම අපි සියලු දෙනා මේ (කොණ්ඩඤ්ඤ) ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මගහැරුණහොත්, අනාගත කාලයෙහි මේ (ගෞතම) බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවන්නෙමු (යි පැතූහ).”

22.

22.

Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Tameva atthaṃ sādhento, mahārajjaṃ jine adaṃ;

Mahārajjaṃ daditvāna, pabbajiṃ tassa santike.

“මම උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා සිත තවදුරටත් පැහැදවා ගත්තෙමි. ඒ බුද්ධත්වයම සාක්ෂාත් කරගනු පිණිස මම ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට සක්විති රජ සැපය පූජා කළෙමි. මම සක්විති රජ සැපය පූජා කොට උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වූයෙමි.”

23.

23.

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

“මම සූත්‍රය ද විනය ද නවංග ශාස්තෘ ශාසනය ද යන සියල්ල ඉගෙන ගෙන, බුද්ධ ශාසනය බැබළෙව්වෙමි.”

24.

24.

Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

“එහි නොපමාව වාසය කරමින් හිඳීම, සිටීම හා සක්මන් කිරීම යන ඉරියව්වල යෙදී, අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.”

25.

25.

Nagaraṃ rammavatī nāma, sunando nāma khattiyo;

Sujātā nāma janikā, koṇḍaññassa mahesino.

“කොණ්ඩඤ්ඤ මහේසීන් වහන්සේගේ නගරය රම්මවතී නම් විය. පියාණන් සුනන්ද නම් රජු වූ අතර මෑණියන් සුජාතා නම් වූවාය.”

26.

26.

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi ;

Suci suruci subho ca, tayo pāsādamuttamā.

“උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි විසූ සේක. සුචි, සුරුචි සහ සුභ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.”

27.

27.

Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Rucidevī nāma nārī, vijitaseno atrajo.

“මනාව අලංකාර වූ කාන්තාවෝ තුන් ලක්ෂයක් පිරිවර කොට සිටියහ. බිසව රුචිදේවි නම් වූවාය. පුත් කුමරු විජිතසේන නම් විය.”

28.

28.

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

“සතර පෙරනිමිති දැක රියකින් නික්ම ගොස්, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව දස මාසයක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියාවෙහි නිරත වූ සේක.”

29.

29.

Brahmunā yācito santo, koṇḍañño dvipaduttamo;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, devānaṃ nagaruttame.

“මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයැදින ලද ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, දෙපා ඇත්තන් අතර උතුම් වූ කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් නගරයෙහි දී දෙවියන්ට ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.”

30.

30.

Bhaddo ceva subhaddo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Anuruddho nāmupaṭṭhāko, koṇḍaññassa mahesino.

“කොණ්ඩඤ්ඤ මහේසීන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ භද්ද සහ සුභද්ද වූහ. අනුරුද්ධ නම් තෙරුන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ.”

31.

31.

Tissā [Pg.326] ca upatissā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Sālakalyāṇiko bodhi, koṇḍaññassa mahesino.

“කොණ්ඩඤ්ඤ මහේසීන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ තිස්සා සහ උපතිස්සා වූහ. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය සල්කල්‍යාණී (කැටකෑල) ගසයි.”

32.

32.

Soṇo ca upasoṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Nandā ceva sirīmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

“සෝණ සහ උපසෝණ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නන්දා සහ සිරිමා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.”

33.

33.

So aṭṭhāsīti hatthāni, accuggato mahāmuni;

Sobhate uḷurājāva sūriyo majjhanhike yathā.

“ඒ මහා මුණිවරයාණන් වහන්සේ අසූ අට රියනක් උස වූ සේක. උන්වහන්සේ තරුපති සඳ මෙන් ද මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද බබළන සේක.”

34.

34.

Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

“එකල ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කලක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.”

35.

35.

Khīṇāsavehi vimalehi, vicittā āsi medanī;

Yathā gaganamuḷūhi, evaṃ so upasobhatha.

“නිර්මල වූ රහතන් වහන්සේලාගෙන් පෘථිවිය විචිත්‍රවත් විය. තරු පිරි අහස මෙන් උන්වහන්සේ ඒ රහතන් වහන්සේලා මැද බැබළුණු සේක.”

36.

36.

Tepi nāgā appameyyā, asaṅkhobhā durāsadā;

Vijjupātaṃva dassetvā, nibbutā te mahāyasā.

“අප්‍රමාණ වූ ද, අකම්පිත වූ ද, අන්‍යයන්ට මැඩපැවැත්විය නොහැකි වූ ද මහා කීර්තිමත් ඒ රහත් උතුමෝ විදුලි කෙටීමක් බඳු (තම තේජස) දක්වා පිරිනිවන් වැඩි සේක.”

37.

37.

Sā ca atuliyā jinassa iddhi, ñāṇaparibhāvito ca samādhi;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

“ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ඒ අසදෘශ වූ ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් ද, ඥානයෙන් වඩවන ලද ඒ සමාධිය ද යන සියල්ල අතුරුදහන් වී ගියේය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවෝ නොවෙත් ද?”

38.

38.

Koṇḍañño pavaro buddho, candārāmamhi nibbuto;

Tattheva cetiyo citto, satta yojanamussitoti.

“උතුම් වූ කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේ චන්දාරාමයෙහි පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම සත් යොදුනක් උස විචිත්‍රවත් චෛත්‍යයක් කරවන ලදී.”

Koṇḍaññassa bhagavato vaṃso dutiyo.

“කොණ්ඩඤ්ඤ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දෙවන බුද්ධ වංශය මෙතෙකින් නිම විය.”

5. Maṅgalabuddhavaṃso

5. “මංගල බුද්ධ වංශය”

1.

1.

Koṇḍaññassa aparena, maṅgalo nāma nāyako;

Tamaṃ loke nihantvāna, dhammokkamabhidhārayi.

“කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ලෝකයෙහි අඳුර නසා ධර්ම නමැති පන්දම දල්වමින් මංගල නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.”

2.

2.

Atulāsi pabhā tassa, jinehaññehi uttariṃ;

Candasūriyapabhaṃ hantvā, dasasahassī virocati.

“උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව අසදෘශ විය, අනෙකුත් බුදුවරුන්ගේ ආලෝකයට වඩා අධික විය. සඳුගේත් හිරුගේත් ආලෝකය යටපත් කරමින් දස දහසක් ලෝක ධාතුව බැබළවීය.”

3.

3.

Sopi buddho pakāsesi, caturo saccavaruttame;

Te te saccarasaṃ pītvā, vinodenti mahātamaṃ.

“ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද උතුම් වූ සතර මහා සත්‍යය දේශනා කළ සේක. බොහෝ සත්ත්වයෝ ඒ සත්‍ය නමැති රසය පානය කර මහා මෝහ අන්ධකාරය දුරු කළහ.”

4.

4.

Patvāna bodhimatulaṃ, paṭhame dhammadesane;

Koṭisatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.

“අසදෘශ බෝධි ඥානයට පැමිණ, ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවෙහි දී කෝටි ලක්ෂයක් සත්ත්වයන්ට ධර්මාවබෝධය විය.”

5.

5.

Surindadevabhavane[Pg.327], buddho dhammamadesayi;

Tadā koṭisahassānaṃ, dutiyo samayo ahu.

“සක් දෙවිඳුන්ගේ භවනයෙහි දී (තව්තිසා දෙව්ලොව) බුදුරජාණන් වහන්සේ අභිධර්මය දේශනා කළ සේක. එකල කෝටි දහසක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.”

6.

6.

Yadā sunando cakkavattī, sambuddhaṃ upasaṅkami;

Tadā āhani sambuddho, dhammabheriṃ varuttamaṃ.

“සුනන්ද සක්විති රජු බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණි කල්හි, සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ ධර්ම බෙරය වැයූ සේක.”

7.

7.

Sunandassānucarā janatā, tadāsuṃ navutikoṭiyo;

Sabbepi te niravasesā, ahesuṃ ehi bhikkhukā.

“සුනන්ද සක්විති රජු පිරිවරා සිටි මිනිස්සු අනූ කෝටියක් වූහ. ඔවුහු සියලු දෙනාම ඉතිරි නොවී 'එහි භික්ෂු' භාවයෙන් පැවිදිව රහත් වූහ.”

8.

8.

Sannipātā tayo āsuṃ, maṅgalassa mahesino;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.

“මංගල මහේසීන් වහන්සේට ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය. ප්‍රථම සමාගමය කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ වූයේය.”

9.

9.

Dutiyo koṭisatasahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, tadā āsi samāgamo.

“දෙවන සමාගමය කෝටි ලක්ෂයක් ද, තෙවන සමාගමය නිර්මල රහතන් වහන්සේලා අනූ කෝටියකගේ ද විය.”

10.

10.

Ahaṃ tena samayena, surucī nāma brāhmaṇo;

Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.

“ඒ සමයෙහි මම වේදය හදාරන, මන්ත්‍ර දන්නා වූ, ත්‍රිවේදයෙහි කෙළවරට පත් සුරුචි නම් බ්‍රාහ්මණයා වීමි.”

11.

11.

Tamahaṃ upasaṅkamma, saraṇaṃ gantvāna satthuno;

Sambuddhappamukhaṃ saṅghaṃ, gandhamālena pūjayiṃ;

Pūjetvā gandhamālena, gavapānena tappayiṃ.

මම ඒ මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, උන්වහන්සේ සරණ ගොස්, සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය සුවඳ මල්වලින් පිදුවෙමි. එසේ සුවඳ මල්වලින් පුදා කිරිපිඬු දානයෙන් (ඝෘත පානයෙන්) උන්වහන්සේලාව සතප්පවාලීමි.

12.

12.

Sopi maṃ buddho byākāsi, maṅgalo dvipaduttamo;

‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ ඒ මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: “මීට අතිශය දීර්ඝ කාලයකට (අපරිමෙය්‍ය කල්පයකට) පසුව, මොහු (ගෝතම නමින්) බුදු වන්නේය” යනුවෙනි.

13.

13.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

“වීර්යය වඩා... (පෙ)... අපි මේ (ගෝතම) බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි (ශ්‍රාවකයන්) වන්නෙමු” යැයි (ජනයා) ප්‍රාර්ථනා කරති.

14.

14.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasa pāramipūriyā.

මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මාගේ සිත තව තවත් ප්‍රසන්න කර ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මම උසස් වූ ව්‍රතයක් (පාරමී ධර්මයන්) සමාදන් වූයෙමි.

15.

15.

Tadā pītimanubrūhanto, sambodhivarapattiyā;

Buddhe datvāna maṃ gehaṃ, pabbajiṃ tassa santike.

එකල්හි උතුම් සම්බෝධිය ලැබීම පිණිස ප්‍රීතිය වඩවමින්, මාගේ නිවස (සිව්පසය උදෙසා) බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කොට උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වූයෙමි.

16.

16.

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

Sabbaṃ pariyāpuṇitvā, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

පැවිදි වී සූත්‍ර පිටකය ද විනය පිටකය ද ඇතුළු අංග නවයකින් යුත් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සකල විධ ශාසනයම උගෙන, මම ජින ශාසනය බැබළවීමි.

17.

17.

Tatthappamatto viharanto, brahmaṃ bhāvetva bhāvanaṃ;

Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagacchahaṃ.

එහි අප්‍රමාදීව වෙසෙමින්, බ්‍රහ්මවිහාර භාවනාවන් වඩා, අභිඥාවන්හි පරතෙරට පත්ව මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

18.

18.

Uttaraṃ [Pg.328] nāma nagaraṃ, uttaro nāma khattiyo;

Uttarā nāma janikā, maṅgalassa mahesino.

මංගල මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ නගරය උත්තර නම් විය. පිය රජතුමා උත්තර නම් වූ අතර මෑණියන් උත්තරා නම් වූවාය.

19.

19.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Yasavā sucimā sirīmā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. යසවා, සුචීමා සහ සිරිමා යනු උන්වහන්සේට තිබූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනයි.

20.

20.

Samatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Yasavatī nāma nārī, sīvalo nāma atrajo.

මනාව අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. බිසව යසවතී නම් වූ අතර පුත් කුමරු සීවල නම් විය.

21.

21.

Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක උන්වහන්සේ අස් රියකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ජිනරාජයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව අට මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා (ප්‍රධාන වීර්යය) කළ සේක.

22.

22.

Brahmunā yācito santo, maṅgalo nāma nāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, vane sirīvaruttame.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන්, ශාන්ත වූ මහා වීර වූ මංගල නම් නායකයන් වහන්සේ සිරිවරුත්තම වනයෙහි දී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

23.

23.

Sudevo dhammaseno ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Pālito nāmupaṭṭhāko, maṅgalassa mahesino.

සුදේව සහ ධම්මසේන යන දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. පාලිත නම් තෙරුන් වහන්සේ මංගල මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූහ.

24.

24.

Sīvalā ca asokā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, nāgarukkhoti vuccati.

සීවලා සහ අසෝකා යන දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය නා වෘක්ෂය යැයි කියනු ලැබේ.

25.

25.

Nando ceva visākho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Anulā ceva sutanā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

නන්ද සහ විසාඛ යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. අනුලා සහ සුතනා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

26.

26.

Aṭṭhāsīti ratanāni, accuggato mahāmuni;

Tato niddhāvatī raṃsī, anekasatasahassiyo.

ඒ මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ අසූ අට රියන් උස වූ සේක. උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත රශ්මි මාලාවන් විහිදුණි.

27.

27.

Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයු කාලය වසර අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටි උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

28.

28.

Yathāpi sāgare ūmī, na sakkā tā gaṇetuye;

Tatheva sāvakā tassa, na sakkā te gaṇetuye.

සාගරයෙහි රළ පෙළ ගණන් කළ නොහැක්කා සේම, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් ද ගණන් කළ නොහැකිය.

29.

29.

Yāva aṭṭhāsi sambuddho, maṅgalo lokanāyako;

Na tassa sāsane atthi, sakilesamaraṇaṃ tadā.

ලෝකනායක වූ මංගල සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි තාක් කල්, උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි කෙලෙස් සහිතව මියයාමක් එකල නොවීය.

30.

30.

Dhammokkaṃ dhārayitvāna, santāretvā mahājanaṃ;

Jalitvā dhūmaketūva, nibbuto so mahāyaso.

ශ්‍රී සද්ධර්මය නමැති පහන දල්වා, මහා ජනයා සසරින් මුදවා, මහා කීර්තිමත් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නිවී ගිය පහනක් මෙන් පිරිනිවන් පා වදාළ සේක.

31.

31.

Saṅkhārānaṃ [Pg.329] sabhāvatthaṃ, dassayitvā sadevake;

Jalitvā aggikkhandhova, sūriyo atthaṅgato yathā.

දෙවියන් සහිත ලෝකයාට සංස්කාරයන්ගේ ස්වභාවය පෙන්වා දී, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී, බැස යන සූර්යයා මෙන් උන්වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ සේක.

32.

32.

Uyyāne vassare nāma, buddho nibbāyi maṅgalo;

Tatthevassa jinathūpo, tiṃsayojanamuggatoti.

මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේ වස්සර නම් උයනේදී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. එහිම උන්වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිකළ ජින ස්තූපය යොදුන් තිහක් උස විය.

Maṅgalassa bhagavato vaṃso tatiyo.

භාග්‍යවත් මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ තෙවන බුද්ධ වංශය නිමාවට පත් විය.

6. Sumanabuddhavaṃso

6. සුමන බුද්ධ වංශය

1.

1.

Maṅgalassa aparena, sumano nāma nāyako;

Sabbadhammehi asamo, sabbasattānamuttamo.

මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, සියලු ධර්මයන්ගෙන් අසම වූ, සියලු සත්ත්වයන්ට උත්තම වූ සුමන නම් නායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

2.

2.

Tadā amatabheriṃ so, āhanī mekhale pure;

Dhammasaṅkhasamāyuttaṃ, navaṅgaṃ jinasāsanaṃ.

එකල උන්වහන්සේ මේඛල නගරයෙහි දී, සද්ධර්ම සංඛය හා එක් වූ අංග නවයකින් යුත් ජින ශාසනය නමැති අමෘත බෙරය වැයූ සේක.

3.

3.

Nijjinitvā kilese so, patvā sambodhimuttamaṃ;

Māpesi nagaraṃ satthā, saddhammapuravaruttamaṃ.

කෙලෙසුන් පරදවා උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ, උතුම් වූ සද්ධර්ම පුරය නමැති නිවන් නගරය මවා වදාළ සේක.

4.

4.

Nirantaraṃ akuṭilaṃ, ujuṃ vipulavitthataṃ;

Māpesi so mahāvīthiṃ, satipaṭṭhānavaruttamaṃ.

ඇදපලුදු නැති, සෘජු වූ ද, ඉතා විශාල වූ ද උතුම් සතර සතිපට්ඨානය නමැති මහා වීථිය උන්වහන්සේ නිර්මාණය කළ සේක.

5.

5.

Phale cattāri sāmaññe, catasso paṭisambhidā;

Chaḷabhiññāṭṭhasamāpattī, pasāresi tattha vīthiyaṃ.

සතර සාමඤ්ඤ ඵල, සතර පටිසම්භිදා, ෂඩභිඥා සහ අෂ්ට සමාපත්ති යන උතුම් ගුණාංග ඒ මාවතෙහි උන්වහන්සේ පතුරුවා ලූ සේක.

6.

6.

Ye appamattā akhilā, hirivīriyehupāgatā;

Te te ime guṇavare, ādiyanti yathā sukhaṃ.

යම් කෙනෙක් අප්‍රමාදී ද, කෙලෙස් රහිත ද, හිරි-ඔතප් හා වීර්යයෙන් යුක්ත ද, ඔවුහු මේ උතුම් ගුණාංගයන් පහසුවෙන් ලබා ගනිති.

7.

7.

Evametena yogena, uddharanto mahājanaṃ;

Bodhesi paṭhamaṃ satthā, koṭisatasahassiyo.

මේ අයුරින් ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ මෙම උත්සාහය මගින් මහා ජනකාය සංසාර සාගරයෙන් ගොඩනගමින්, ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී සත්වයින් කෝටි ලක්ෂයක් (චතුරාර්ය සත්‍යය) අවබෝධ කරවූ සේක.

8.

8.

Yamhi kāle mahāvīro, ovadī titthiye gaṇe;

Koṭisahassābhisamiṃsu, dutiye dhammadesane.

මහා වීර වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අන්‍ය තීර්ථක පිරිස්වලට අවවාද කළ කල්හි, දෙවන ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි දහසක් සත්වයෝ සත්‍යය අවබෝධ කරගත්හ.

9.

9.

Yadā devā manussā ca, samaggā ekamānasā;

Nirodhapañhaṃ pucchiṃsu, saṃsayañcāpi mānasaṃ.

යම් කලෙක දෙවිමිනිසුන් සමඟිව එකම සිතැතිව නිරෝධ (සමාපත්තිය) පිළිබඳ ප්‍රශ්නය හා තමන්ගේ සිත්හි පැවති සැකයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් විමසා සිටියේද,

10.

10.

Tadāpi [Pg.330] dhammadesane, nirodhaparidīpane;

Navutikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

එකල්හි නිරෝධය පැහැදිලි කරමින් කළ ඒ ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි අනූදහසක් සත්වයන්ට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

11.

11.

Sannipātā tayo āsuṃ, sumanassa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

මහේසී වූ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේට කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය.

12.

12.

Vassaṃvutthassa bhagavato, abhighuṭṭhe pavāraṇe;

Koṭisatasahassehi, pavāresi tathāgato.

වස් වැස නිම කළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පවාරණ උත්සවයේදී පවාරණය ප්‍රකාශ කළ කල්හි, තථාගතයන් වහන්සේ කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලා සමඟ පවාරණය කළ සේක.

13.

13.

Tatoparaṃ sannipāte, vimale kañcanapabbate;

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

ඉන්පසුව, නිර්මල වූ රන් පර්වතයෙහි (කඤ්චන පබ්බත) රැස් වූ කෝටි අනූදහසක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන ශ්‍රාවක රැස්වීම සිදු විය.

14.

14.

Yadā sakko devarājā, buddhadassanupāgami;

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo.

යම් කලෙක ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමට පැමිණියේද, එකල්හි කෝටි අසූදහසක් රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන ශ්‍රාවක රැස්වීම සිදු විය.

15.

15.

Ahaṃ tena samayena, nāgarājā mahiddhiko;

Atulo nāma nāmena, ussannakusalasañcayo.

ඒ සමයෙහි මම අතුල නම් වූ, මහත් සෘද්ධි ඇති, බොහෝ පින් රැස් කළ නාග රාජයෙක් වීමි.

16.

16.

Tadāhaṃ nāgabhāvanā, nikkhamitvā sañātibhi;

Nāgānaṃ dibbaturiyehi, sasaṅghaṃ jinamupaṭṭhahiṃ.

එකල්හි මම මගේ නෑයන් සමඟ නාග භවනයෙන් පිටත්වී, නාගයන්ගේ දිව්‍යමය තූර්ය වාදනයෙන් යුතුව මහා සංඝයා වහන්සේ සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි.

17.

17.

Koṭisatasahassānaṃ, annapānena tappayiṃ;

Paccekadussayugaṃ datvā, saraṇaṃ tamupāgamiṃ.

මම කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාට ආහාර පානයෙන් සංග්‍රහ කළෙමි. උන්වහන්සේලාට එක් එක් නමට වස්ත්‍ර යුගල බැගින් පූජා කොට, ඒ තෙරුවන් සරණ ගියෙමි.

18.

18.

Sopi maṃ buddho byākāsi, sumano lokanāyako;

‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ලෝක නායක වූ ඒ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: "මෙයින් අපරිමේය කල්පයකට පසුව, මොහු ලොව බුදු වන්නේය."

19.

19.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"මොහු (දුෂ්කරක්‍රියා) වීර්යය වඩා... (පෙ)... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යැයි (ජනයා පැතූහ).

20.

20.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම තව තවත් සිත පහදා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා මම අධිකව වෘතයන් සමාදන් වීමි.

21.

21.

Nagaraṃ mekhalaṃ nāma, sudatto nāma khattiyo;

Sirimā nāma janikā, sumanassa mahesino.

මහේසී වූ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය මේඛල නම් විය. පියාණන් සුදත්ත නම් රජු වූ අතර, මෑණියන් සිරිමා නම් වූවාය.

22.

22.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Cando sucando vaṭaṃso ca, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. චන්ද, සුචන්ද සහ වටංස යනු උත්තම ප්‍රාසාද තුනයි.

23.

23.

Tesaṭṭhisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Vaṭaṃsikā nāma nārī, anūpamo nāma atrajo.

මනාකොට සැරසුණු කාන්තාවන් හැට තුන් ලක්ෂයක් පිරිවරට සිටියහ. බිසව වටංසිකා නම් වූවාය. පුත්‍රයා අනුපම නම් විය.

24.

24.

Nimitte [Pg.331] caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;

Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නොඅඩු මාස දසයක් මුළුල්ලෙහි වීර්යය වැඩූ සේක.

25.

25.

Brahmunā yācito santo, sumano lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, mekhale puramuttame.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයදින ලදුව, ශාන්ත වූ මහා වීර ලෝක නායක සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේ මේඛල නම් උත්තම නගරයෙහිදී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක.

26.

26.

Saraṇo bhāvitatto ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Udeno nāmupaṭṭhāko, sumanassa mahesino.

සරණ සහ භාවිතාත්ම යන තෙරවරු අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. උදේන නම් තෙරුන් සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක විය.

27.

27.

Soṇā ca upasoṇā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Sopi buddho amitayaso, nāgamūle abujjhatha.

සෝණා සහ උපසෝණා යන තෙරණියෝ අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. අප්‍රමාණ යසස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නා රුක් මූලයකදී බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක.

28.

28.

Varuṇo ceva saraṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Cālā ca upacālā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

වරුණ සහ සරණ යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. චාලා සහ උපචාලා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

29.

29.

Uccattanena so buddho, navutihatthamuggato;

Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් රියන් අනූවක් වූහ. රන් තොරණක් මෙන් දස දහසක් ලෝක ධාතුව ඒකාලෝක කරමින් බැබළුණු සේක.

30.

30.

Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ වසර අනූදහසක් විය. එපමණ කලක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා (සංසාරයෙන්) එතෙර කළ සේක.

31.

31.

Tāraṇīye tārayitvā, bodhanīye ca bodhayi;

Parinibbāyi sambuddho, uḷurājāva atthami.

එතෙර කළ යුතු සත්වයන් එතෙර කරවා, අවබෝධය ලැබිය යුතු සත්වයන්ට අවබෝධ කරවා, ඒ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ තරුපති (සඳ) බැස යන්නාක් මෙන් පිරිනිවී වදාළ සේක.

32.

32.

Te ca khīṇāsavā bhikkhū, so ca buddho asādiso;

Atulappabhaṃ dassayitvā, nibbutā ye mahāyasā.

ඒ රහතන් වහන්සේලාද, අසදෘශ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේද, අසමසම ආලෝකයක් පතුරුවා මහා යසස් ඇතිව පිරිනිවී වදාළහ.

33.

33.

Tañca ñāṇaṃ atuliyaṃ, tāni ca atulāni ratanāni;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

ඒ අසමසම ඥානයත්, ඒ අසමසම රත්නයනුත් යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සැබැවින්ම සියලු සංස්කාරයෝ හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

34.

34.

Sumano yasadharo buddho, aṅgārāmamhi nibbuto;

Tattheva tassa jinathūpo, catuyojanamuggatoti.

යසස් ඇති සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේ අංගාරාමයේදී පිරිනිවී වදාළ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතු ස්තූපය යොදුන් සතරක් උසට ඉදිවිය.

Sumanassa bhagavato vaṃso catuttho.

භාග්‍යවත් සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිව්වන වංශය නිමාවට පත් විය.

7. Revatabuddhavaṃso

7. රේවත බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Sumanassa aparena, revato nāma nāyako;

Anūpamo asadiso, atulo uttamo jino.

සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, උපමාවක් නැති, අසදෘශ වූ, අසමසම වූ, උත්තම වූ, රේවත නම් ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

2.

2.

Sopi dhammaṃ [Pg.332] pakāsesi, brahmunā abhiyācito;

Khandhadhātuvavatthānaṃ, appavattaṃ bhavābhave.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනය පිළිගත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද භවයෙන් භවයට නැවත උපතක් ඇති නොවන සේ, ස්කන්ධ හා ධාතූන්ගේ ස්වභාවය විග්‍රහ කරන ධර්මය දේශනා කළ සේක.

3.

3.

Tassābhisamayā tīṇi, ahesuṃ dhammadesane;

Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.

උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාවන්හිදී සත්‍යාවබෝධයන් (අභිසමයයන්) තුනක් සිදු විය. ඉන් පළමු ධර්මාවබෝධයෙහිදී සත්‍යය අවබෝධ කරගත් දෙවි මිනිසුන් පිරිස ගණනය කර නිම කළ නොහැකි තරම් විය.

4.

4.

Yadā arindamaṃ rājaṃ, vinesi revato muni;

Tadā koṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

රේවත මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ අරින්දම රජුට දහම් දෙසූ කල්හි, දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු වූ අතර එහිදී කෝටි දහසක් ප්‍රාණීහු සත්‍යාවබෝධය කළහ.

5.

5.

Sattāhaṃ paṭisallānā, vuṭṭhahitvā narāsabho;

Koṭisataṃ naramarūnaṃ, vinesi uttame phale.

පුරුෂෝත්තම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ සත් දිනක් නිරෝධ සමාපත්තියෙන් වැඩසිට නැගී සිට, කෝටියක් දෙවි මිනිසුන් උතුම් අරහත් ඵලයෙහි පිහිටුවමින් දහමෙහි හික්මවූ සේක.

6.

6.

Sannipātā tayo āsuṃ, revatassa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, suvimuttāna tādinaṃ.

රේවත මහාර්ෂීන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, මැනවින් මිදුණු, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

7.

7.

Atikkantā gaṇanapathaṃ, paṭhamaṃ ye samāgatā;

Koṭisatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

පළමු ශ්‍රාවක සන්නිපාතයට රැස් වූ පිරිස ගණනය කළ නොහැකි තරම් විය. දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ සහභාගිත්වයෙන් සිදු විය.

8.

8.

Yopi paññāya asamo, tassa cakkānuvattako;

So tadā byādhito āsi, patto jīvitasaṃsayaṃ.

ප්‍රඥාවෙන් අසමසම වූ, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්ම චක්‍රය අනුව පවත්වන්නා වූ යම් අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේ නමක් (වරුණ හිමි) වූ සේක ද, උන්වහන්සේ එකල දැඩි ලෙස ගිලන්ව ජීවිතය පිළිබඳ සැක සහිත තත්ත්වයකට පත්ව සිටියහ.

9.

9.

Tassa gilānapucchāya, ye tadā upagatā munī;

Koṭisahassā arahanto, tatiyo āsi samāgamo.

ඒ ගිලන් වූ අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේගේ සුවදුක් විමසීම පිණිස එකල රැස් වූ කෝටි දහසක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් තෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සමන්විත විය.

10.

10.

Ahaṃ tena samayena, atidevo nāma brāhmaṇo;

Upagantvā revataṃ buddhaṃ, saraṇaṃ tassa gañchahaṃ.

එකල මම අතිදේව නම් බ්‍රාහ්මණයෙක්ව ඉපිද, රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ උන්වහන්සේ සරණ ගියෙමි.

11.

11.

Tassa sīlaṃ samādhiñca, paññāguṇamanuttamaṃ;

Thomayitvā yathāthāmaṃ, uttarīyamadāsahaṃ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුත්තර වූ සීල, සමාධි හා ප්‍රඥා ගුණයන් ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් වර්ණනා කොට, මා පොරවා සිටි උතුරු සළුව උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි.

12.

12.

Sopi maṃ buddho byākāsi, revato lokanāyako;

‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ලෝකනායක වූ ඒ රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මොහු මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකට පසුව බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

13.

13.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

මෙතුමා වීර්යය වඩා... (පෙ)... මොහු ඉදිරියෙහි අපි උපදින්නෙමු" යි (පිරිස ප්‍රාර්ථනා කළහ).

14.

14.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම සිත වඩාත් ප්‍රසන්න කර ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් සමාදන් වූයෙමි.

15.

15.

Tadāpi taṃ buddhadhammaṃ, saritvā anubrūhayiṃ;

Āharissāmi taṃ dhammaṃ, yaṃ mayhaṃ abhipatthitaṃ.

එකල ද මම ඒ බුද්ධ කාරක ධර්මයන් සිහිපත් කරමින් ප්‍රගුණ කළෙමි. මා ප්‍රාර්ථනා කළ ඒ ධර්මය (බුද්ධත්වය) මම සාක්ෂාත් කරගන්නෙමි යි පීතිය වර්ධනය කරගත්තෙමි.

16.

16.

Nagaraṃ [Pg.333] sudhaññavatī nāma, vipulo nāma khattiyo;

Vipulā nāma janikā, revatassa mahesino.

රේවත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ නගරය සුධඤ්ඤවතී නම් විය. පියා විපුල නම් රජතුමා වූ අතර මව විපුලා නම් වූවාය.

17.

17.

Cha ca vassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Sudassano ratanagghi, āveḷo ca vibhūsito;

Puññakammābhinibbattā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර හයදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. පුණ්‍ය කර්මයෙන් පහළ වූ සුදස්සන, රතනග්ඝි සහ ආවේළ නම් අතිශයින් අලංකාර වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

18.

18.

Tettiṃsa ca sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sudassanā nāma nārī, varuṇo nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් තිස්තුන් දහසක් වූහ. බිසව සුදස්සනා නම් වූ අතර පුත්‍රයා වරුණ නම් විය.

19.

19.

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

Anūnasattamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක උන්වහන්සේ රියකින් ගොස් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නොඅඩු මාස හතක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කර ක්‍රියාව) කළ සේක.

20.

20.

Brahmunā yācito santo, revato lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, varuṇārāme sirīghare.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් කරන ලද ආරාධනයෙන්, ශාන්ත වූ මහා වීර වූ ලෝකනායක රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ වරුණාරාමයෙහි වූ සිරිගෙයිදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

21.

21.

Varuṇo brahmadevo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Sambhavo nāmupaṭṭhāko, revatassa mahesino.

වරුණ සහ බ්‍රහ්මදේව යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. රේවත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයන් වහන්සේ සම්භව නම් වූහ.

22.

22.

Bhaddā ceva subhaddā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Sopi buddho asamasamo, nāgamūle abujjhatha.

භද්දා සහ සුභද්දා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නා රුක් සෙවණකදී සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක.

23.

23.

Padumo kuñjaro ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhikā;

Sirīmā ceva yasavatī, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

පදුම සහ කුඤ්ජර යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සිරිමා සහ යසවතී යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

24.

24.

Uccattanena so buddho, asītihatthamuggato;

Obhāseti disā sabbā, indaketuva uggato.

උසින් අසූ රියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ඔසවන ලද ශක්‍රයාගේ ජය කොඩියක් මෙන් සියලු දිශාවන් ආලෝකවත් කළ සේක.

25.

25.

Tassa sarīre nibbattā, pabhāmālā anuttarā;

Divā vā yadi vā rattiṃ, samantā pharati yojanaṃ.

උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නික්මුණු අනුත්තර වූ රැස් වළල්ල දහවල් කාලයෙහි හෝ රාත්‍රී කාලයෙහි හෝ හාත්පස යොදුනක් දුරට පැතිර ගියේය.

26.

26.

Saṭṭhivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ වසර සැටදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සැඩපහරින් එතෙර කරවූ සේක.

27.

27.

Dassayitvā buddhabalaṃ, amataṃ loke pakāsayaṃ;

Nibbāyi anupādāno, yathaggupādānasaṅkhayā.

බුද්ධ බලය පෙන්වා ලොවට අමෘත නිර්වාණය ප්‍රකාශ කොට, ඉන්ධන ගෙවී යාමෙන් නිවී යන ගින්නක් මෙන් උපාදාන රහිතව පිරිනිවී වදාළ සේක.

28.

28.

So ca kāyo ratananibho, so ca dhammo asādiso;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

රත්නාභරණයන් මෙන් බැබළුණු ඒ ශරීරය ද, අසමසම වූ ඒ ධර්මය ද යන සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

29.

29.

Revato [Pg.334] yasadharo buddho, nibbuto so mahāpure;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

යසස් ඇති රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ මහාපුර නගරයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි විසිරී ගියහ.

Revatassa bhagavato vaṃso pañcamo.

භාග්‍යවත් රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පස්වන බුද්ධ වංශය නිමාවට පත් විය.

8. Sobhitabuddhavaṃso

8. සෝභිත බුද්ධවංශය

1.

1.

Revatassa aparena, sobhito nāma nāyako;

Samāhito santacitto, asamo appaṭipuggalo.

රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ලෝකනායක වූ සෝභිත නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ සමාහිත වූ (සමාධිමත්) සිත් ඇති, ශාන්ත වූ, අසම වූ, අසහාය පුද්ගලයකු වූ සේක.

2.

2.

So jino sakagehamhi, mānasaṃ vinivattayi;

Patvāna kevalaṃ bodhiṃ, dhammacakkaṃ pavattayi.

ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සිය ගිහිගෙය තුළදීම පෘථග්ජන භාවයෙන් සිත මුදවා ගත් සේක. උන්වහන්සේ උතුම් වූ සම්මා සම්බෝධියට පැමිණ ධර්මචක්‍රය පවත්වනු ලැබූ සේක.

3.

3.

Yāva heṭṭhā avīcito, bhavaggā cāpi uddhato;

Etthantare ekaparisā, ahosi dhammadesane.

පහළින් අවීචි නිරයේ සිට ඉහළින් භවග්ගය දක්වා වූ මේ අතරමැද ලෝක ධාතුවෙහි, ධර්ම දේශනාව පවත්වන කල්හි එකම මහා පිරිසක් රැස් වූහ.

4.

4.

Tāya parisāya sambuddho, dhammacakkaṃ pavattayi;

Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.

ඒ පිරිස මැද සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක. එකල ගණනය කළ නොහැකි තරම් අතිමහත් දෙවි මිනිසුන්ගේ ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

5.

5.

Tato parampi desente, marūnañca samāgame;

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

ඉන්පසු වෙනත් අවස්ථාවක දෙවියන්ගේ රැස්වීමකදී ධර්මය දේශනා කරන කල්හි, කෝටි අනූදහසක් දෙවි බඹුන් හට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

6.

6.

Punāparaṃ rājaputto, jayaseno nāma khattiyo;

Ārāmaṃ ropayitvāna, buddhe niyyādayī tadā.

නැවතත් එක් සමයක ජයසේන නම් වූ රජකුමරෙක් ආරාමයක් කරවා, එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයාට පූජා කළේය.

7.

7.

Tassa yāgaṃ pakittento, dhammaṃ desesi cakkhumā;

Tadā koṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

පස්ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුගේ ඒ දානය පසසමින් ධර්ම දේශනා කළ සේක. එකල කෝටි දහසක් සත්ත්වයන්ට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

8.

8.

Sannipātā tayo āsuṃ, sobhitassa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

මහාර්ෂී වූ සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත (රැස්වීම්) තුනක් විය.

9.

9.

Uggato nāma so rājā, dānaṃ deti naruttame;

Tamhi dāne samāgañchuṃ, arahantā satakoṭiyo.

උග්ගත නම් වූ ඒ රජතුමා නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් දුන්නේය. ඒ දානමය පින්කමේදී රහතන් වහන්සේලා කෝටි සියයක් රැස් වූහ.

10.

10.

Punāparaṃ puragaṇo, deti dānaṃ naruttame;

Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

නැවතත් එක් සමයක පුරවැසි සමූහයක් එක්ව නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් දුන්හ. එකල රහතන් වහන්සේලා කෝටි අනූවකගේ දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදු විය.

11.

11.

Devaloke [Pg.335] vasitvāna, yadā orohatī jino;

Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.

යම් කලෙක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ තව්තිසා දෙව්ලොව වස් වැස වැඩම කළ සේක්ද, එකල රහතන් වහන්සේලා කෝටි අසූවකගේ තෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදු විය.

12.

12.

Ahaṃ tena samayena, sujāto nāma brāhmaṇo;

Tadā sasāvakaṃ buddhaṃ, annapānena tappayiṃ.

එකල මම සුජාත නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි. මම එකල ශ්‍රාවක සංඝයා සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට ආහාර පානයෙන් සංග්‍රහ කොට සතුටු කළෙමි.

13.

13.

Sopi maṃ buddho byākāsi, sobhito lokanāyako;

‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ලෝකනායක වූ ඒ සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: "මෙයින් කල්ප අපරිමෙය්‍යයකට පසු මොහු බුදු වන්නේය."

14.

14.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"වීරිය වඩා දුෂ්කර ක්‍රියා කොට...පෙ... අපි මොහු බුදු වන කලට උන්වහන්සේ හමුවන්නෙමු" යි පිරිස ප්‍රාර්ථනා කළහ.

15.

15.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;

Tamevatthamanuppattiyā, uggaṃ dhitimakāsahaṃ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම මහත් සතුටටත්, සංවේගයටත් පත් වීමි. ඒ බුදු බවම ලැබීම පිණිස මම දැඩි වීර්යයක් හා අධිෂ්ඨානයක් කළෙමි.

16.

16.

Sudhammaṃ nāma nagaraṃ, sudhammo nāma khattiyo;

Sudhammā nāma janikā, sobhitassa mahesino.

සෝභිත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ නගරය සුධම්ම නම් විය. පියාණන් සුධම්ම නම් රජතුමා වූ අතර මෑණියන් සුධම්මා නම් වූවාය.

17.

17.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Kumudo nāḷino padumo, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. උන්වහන්සේට කුමුදු, නාලිණ සහ පදුම යනුවෙන් උත්තම ප්‍රාසාද තුනක් විය.

18.

18.

Sattatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Maṇilā nāma sā nārī, sīho nāmāsi atrajo.

මැනවින් සැරසුණු තිස්හත්දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීහු වූහ. අග්‍රමහේෂිකාව මණිලා නම් වූ අතර, පුත්‍රයා සීහ නම් විය.

19.

19.

Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;

Sattāhaṃ padhānacāraṃ, caritvā purisuttamo.

සතර පෙරනිමිති දැක ඒ පුරුෂෝත්තමයන් වහන්සේ ප්‍රාසාදයෙන්ම නික්ම පැවිදි වූ සේක. සත් දිනක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යය වඩා සම්මා සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

20.

20.

Brahmunā yācito santo, sobhito lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, sudhammuyyānamuttame.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, ලෝකනායක සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේ උත්තම වූ සුධම්ම උයනේදී ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක.

21.

21.

Asamo ca sunetto ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Anomo nāmupaṭṭhāko, sobhitassa mahesino.

අසම සහ සුනෙත්ත යන දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සෝභිත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයන් වහන්සේ අනෝම නම් විය.

22.

22.

Nakulā ca sujātā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bujjhamāno ca so buddho, nāgamūle abujjhatha.

නකුලා සහ සුජාතා යන දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නා රුක් සෙවණකදී (සතර සත්‍යය) අවබෝධ කරගනිමින් බුදු බවට පත් වූ සේක.

23.

23.

Rammo ceva sudatto ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Nakulā ceva cittā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

රම්ම සහ සුදත්ත යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නකුලා සහ චිත්තා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

24.

24.

Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;

Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.

ඒ මහා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ පනස් අට රියන් උස වූ සේක. උදා වූ දහසක් රැස් විහිදුවන සූර්යයා මෙන් උන්වහන්සේ සියලු දිශාවන් බබළවති.

25.

25.

Yathā [Pg.336] suphullaṃ pavanaṃ, nānāgandhehi dhūpitaṃ;

Tatheva tassa pāvacanaṃ, sīlagandhehi dhūpitaṃ.

මැනවින් පිපුණු මල් ඇති වනයක් නොයෙක් සුවඳින් සුවඳවත් වන්නා සේම, උන්වහන්සේගේ සද්ධර්මය ද සීල සුගන්ධයෙන් සුවඳවත් විය.

26.

26.

Yathāpi sāgaro nāma, dassanena atappiyo;

Tatheva tassa pāvacanaṃ, savaṇena atappiyaṃ.

සාගරය දැකීමෙන් කෙදිනකවත් තෘප්තියක් නොලැබෙන්නා සේම, උන්වහන්සේගේ සද්ධර්මය ඇසීමෙන් ද කිසිවකුටත් තෘප්තියක් (ඇතිවීමක්) නොදැනේ.

27.

27.

Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයු කාලය වසර අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් ලොව වැඩ සිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.

28.

28.

Ovādaṃ anusiṭṭhiñca, datvāna sesake jane;

Hutāsanova tāpetvā, nibbuto so sasāvako.

ඉතිරි වූ ජනයාට අවවාද අනුශාසනා දී, දැල්වී නිවී ගිය ගින්නක් මෙන් උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පා වදාළ සේක.

29.

29.

So ca buddho asamasamo, tepi sāvakā balappattā;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

අසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, බලප්පත්ත වූ ඒ රහතන් ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

30.

30.

Sobhito varasambuddho, sīhārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

සෝභිත නම් වූ උතුම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ සීහාරාමයේදී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ දේශයන්හි පතළ වූහ.

Sobhitassa bhagavato vaṃso chaṭṭho.

භාග්‍යවත් සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බුද්ධ වංශය සයවැන්නයි.

9. Anomadassībuddhavaṃso

9. අනෝමදස්සී බුද්ධ වංශය

1.

1.

Sobhitassa aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Anomadassī amitayaso, tejassī duratikkamo.

සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, අප්‍රමාණ යසසින් යුක්ත වූ, තේජවන්ත වූ ද, අනුභව කළ නොහැකි (අභිබවා යා නොහැකි) වූ ද අනෝමදස්සී නම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

2.

2.

So chetvā bandhanaṃ sabbaṃ, viddhaṃsetvā tayo bhave;

Anivattigamanaṃ maggaṃ, desesi devamānuse.

උන්වහන්සේ සියලු සංයෝජන බන්ධනයන් සිඳලමින්, භවත්‍රයම විනාශ කරමින්, නැවත හැරී ඒමක් නැති නිර්වාණයට පමුණුවන මඟ දෙවි මිනිසුන්ට දේශනා කළ සේක.

3.

3.

Sāgarova asaṅkhobho, pabbatova durāsado;

Ākāsova ananto so, sālarājāva phullito.

උන්වහන්සේ නොසැලෙන සාගරය වැනි වූහ; ළඟාවීමට අපහසු (මහා මේරු) පර්වතය වැනි වූහ; අනන්ත වූ ආකාශය වැනි වූහ; මැනවින් පිපී ගිය සල් රජකු (සල් ගසක්) වැනි වූහ.

4.

4.

Dassanenapi taṃ buddhaṃ, tositā honti pāṇino;

Byāharantaṃ giraṃ sutvā, amataṃ pāpuṇanti te.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකීමෙන් පවා සත්වයෝ සතුටට පත් වෙති. උන්වහන්සේගේ දේශනා ශබ්දය අසා ඔවුහු අමා මහ නිවනට පැමිණෙති.

5.

5.

Dhammābhisamayo tassa, iddho phīto tadā ahu;

Koṭisatāni abhisamiṃsu, paṭhame dhammadesane.

එකල උන්වහන්සේගේ ධර්මාවබෝධය සඵල වූවක් ද පැතිර ගිය එකක් ද විය. ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි සියයක් සත්වයෝ ධර්මය අවබෝධ කරගත්හ.

6.

6.

Tato paraṃ abhisamaye, vassante dhammavuṭṭhiyo;

Asītikoṭiyobhisamiṃsu, dutiye dhammadesane.

ඉන්පසුව දෙවන ධර්ම දේශනාවේදී ධර්ම වර්ෂාව වස්වද්දද්දී, කෝටි අසූවක් සත්වයෝ ධර්මය අවබෝධ කරගත්හ.

7.

7.

Tatoparañhi [Pg.337] vassante, tappayante ca pāṇinaṃ;

Aṭṭhasattatikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

ඉන්පසුව ද ධර්ම වර්ෂාව වස්වද්දමින් සත්වයන් සනසවද්දී, හැත්තෑ අට කෝටියක් සත්වයන්ට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදුවිය.

8.

8.

Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi ca mahesino;

Abhiññābalappattānaṃ, pupphitānaṃ vimuttiyā.

ඒ මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය. ඒ සියල්ලෝම අභිඥා බලයට පැමිණි, විමුක්ති නැමැති මලින් පිපී ගිය රහතන් වහන්සේලා වූහ.

9.

9.

Aṭṭhasatasahassānaṃ, sannipāto tadā ahu;

Pahīnamadamohānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

මද හා මෝහය ප්‍රහීණ කළ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් අට ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම එකල සිදු විය.

10.

10.

Sattasatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo;

Anaṅgaṇānaṃ virajānaṃ, upasantāna tādinaṃ.

කෙලෙස් රහිත වූ, රජස් රහිත වූ, උපශාන්ත වූ ද, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ ද සත් ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම සිදු විය.

11.

11.

Channaṃ satasahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;

Abhiññābalappattānaṃ, nibbutānaṃ tapassinaṃ.

අභිඥා බලයට පත් වූ, තෘෂ්ණාව නිවා දැමූ, තපස් ගුණයෙන් යුත් හය ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන රැස්වීම සිදු විය.

12.

12.

Ahaṃ tena samayena, yakkho āsiṃ mahiddhiko;

Nekānaṃ yakkhakoṭīnaṃ, vasavattimhi issaro.

මම ඒ කාලයෙහි මහා තේජවන්ත වූ යක්ෂයෙක් වීමි. කෝටි ගණනක් වූ බොහෝ යක්ෂයන් මගේ වසඟයෙහි තබාගත් අධිපතියෙක් වීමි.

13.

13.

Tadāpi taṃ buddhavaraṃ, upagantvā mahesinaṃ;

Annapānena tappesiṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

එකල ද මම ඒ මහේසී වූ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, සඟ පිරිස සමඟ ලෝකනායකයන් වහන්සේව ආහාර පානයෙන් සතප්පවා සතුටු කළෙමි.

14.

14.

Sopi maṃ tadā byākāsi, visuddhanayano muni;

‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

පිරිසිදු ප්‍රඥා ඇසක් ඇති ඒ මුනිඳුන් ද එකල මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: "මෙයින් අප්‍රමාණ වූ කල්පයකින් පසු, මොහු ලොව බුදු වන්නේය."

15.

15.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"වීරිය වඩා... (පෙ)... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු (මොහුගේ ශ්‍රාවකයන් වන්නෙමු)" යැයි (ජනයා පැතූහ).

16.

16.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම හදවතින්ම සතුටු වී, සංවේගයට පත් සිත් ඇතිව, දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි උතුම් පිළිවෙත් සමාදන් වීමි.

17.

17.

Nagaraṃ candavatī nāma, yasavā nāma khattiyo;

Mātā yasodharā nāma, anomadassissa satthuno.

අනෝමදස්සී ශාස්තෘන් වහන්සේගේ නගරය චන්දවතී නම් විය. පියාණන් යසවා නම් රජතුමා වූ අතර, මෑණියන් යසෝධරා නම් වූවාය.

18.

18.

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Sirī upasirī vaḍḍho, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. සිරි, උපසිරි සහ වඩ්ඪ යනුවෙන් උතුම් මාලිගා තුනක් විය.

19.

19.

Tevīsatisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sirimā nāma sā nārī, upavāṇo nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් විසිතුන් දහසක් පිරිවර කොට සිටියහ. බිසව සිරිමා නම් වූවාය. පුත්‍රයා උපවාණ නම් විය.

20.

20.

Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami;

Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙර නිමිති දැක, රන් සිවිකාවකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නොඅඩු දස මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

21.

21.

Brahmunā [Pg.338] yācito santo, anomadassī mahāmuni;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, uyyāne so sudassane.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයදින ලද ඒ ශාන්ත වූ මහා වීර වූ අනෝමදස්සී මහා මුනිඳුන් සුදස්සන උයනේදී ධර්ම චක්‍රය දේශනා කළ සේක.

22.

22.

Nisabho ca anomo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Varuṇo nāmupaṭṭhāko, anomadassissa satthuno.

අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ නිසභ සහ අනෝම වූහ. උපස්ථායකයන් වහන්සේ වරුණ නම් විය.

23.

23.

Sundarī ca sumanā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, ajjunoti pavuccati.

සුන්දරී සහ සුමනා යන දෙදෙනා අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'කුඹුක්' (අජ්ජුන) ගස යැයි කියනු ලැබේ.

24.

24.

Nandivaḍḍho sirivaḍḍho, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Uppalā ceva padumā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

නන්දවඩ්ඪ සහ සිරිවඩ්ඪ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. උප්පලා සහ පදුමා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

25.

25.

Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;

Pabhā niddhāvatī tassa, sataraṃsīva uggato.

ඒ මහා මුනිඳුන් උසින් රියන් පනස් අටක් වූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව අලුතින් උදා වූ හිරු මෙන් දසත විහිදී ගියේය.

26.

26.

Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයු කාලය වසර ලක්ෂයක් විය. එතරම් කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

27.

27.

Supupphitaṃ pāvacanaṃ, arahantehi tādihi;

Vītarāgehi vimalehi, sobhittha jinasāsanaṃ.

රාගය දුරු කළ, නිර්මල වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලා නිසා ඒ බුද්ධ වචනය මැනවින් බබළමින් පැවතුණි. ඒ ජින ශාසනය අතිශයින් ශෝභමාන විය.

28.

28.

So ca satthā amitayaso, yugāni tāni atuliyāni;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

අප්‍රමාණ වූ පිරිවරින් හා යසසින් යුතු වූ ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ ද, අසමසම වූ ඒ අග්‍රශ්‍රාවක යුගලයන් ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අස්ථිර) නොවෙත් ද?

29.

29.

Anomadassī jino satthā, dhammārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa jinathūpo, ubbedho pañcavīsatīti.

ජයග්‍රාහී ශාස්තෘ වූ අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ධම්මාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කළ ස්තූපය එහිම ඉදිකළ අතර එය උසින් යොදුන් විසිපහක් විය.

Anomadassissa bhagavato vaṃso sattamo.

භාග්‍යවත් අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය හත්වැන්නයි.

10. Padumabuddhavaṃso

10. පදුම බුද්ධ වංශය

1.

1.

Anomadassissa aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Padumo nāma nāmena, asamo appaṭipuggalo.

අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, අසමසම වූ, අසහය වූ පදුම නම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

2.

2.

Tassāpi asamaṃ sīlaṃ, samādhipi anantako;

Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimuttipi anūpamā.

උන්වහන්සේගේ සීලය ද අසමසම විය, සමාධිය ද අප්‍රමාණ විය, උතුම් වූ ඥානය ද ගණනය කළ නොහැකි විය, විමුක්තිය ද අසදෘශ විය.

3.

3.

Tassāpi [Pg.339] atulatejassa, dhammacakkappavattane;

Abhisamayā tayo āsuṃ, mahātamapavāhanā.

අසමසම තේජසක් ඇති උන්වහන්සේගේ ධර්ම චක්‍රය පවත්වන කල්හි, මහා මෝහ අන්ධකාරය දුරු කරන ධර්මාවබෝධයන් (අභිසමයයන්) තුනක් සිදු විය.

4.

4.

Paṭhamābhisamaye buddho, koṭisatamabodhayi;

Dutiyābhisamaye dhīro, navutikoṭimabodhayi.

පළමු ධර්ම අභිසමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ සත්වයින් කෝටි සියයකට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක. වීර වූ උන්වහන්සේ දෙවන ධර්ම අභිසමයේදී කෝටි අනූවකට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක.

5.

5.

Yadā ca padumo buddho, ovadī sakamatrajaṃ;

Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

යම් කලෙක පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ ස්වකීය පුත්‍රයාට අවවාද කළ සේක් ද, එකල කෝටි අසූවකට තුන්වන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

6.

6.

Sannipātā tayo āsuṃ, padumassa mahesino;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.

පදුම මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් විය. ලක්ෂයක් කෝටි රහතන් වහන්සේලාගේ ප්‍රථම සමාගමය (රැස්වීම) සිදු විය.

7.

7.

Kathinatthārasamaye, uppanne kathinacīvare;

Dhammasenāpatitthāya, bhikkhū sibbiṃsu cīvaraṃ.

කඨින සිවුරක් පූජා කරන කාලය පැමිණි කල්හි, ධර්ම සේනාපති වූ සාල තෙරුන් වහන්සේ උදෙසා භික්ෂූන් වහන්සේලා සිවුර මැසූහ.

8.

8.

Tadā te vimalā bhikkhū, chaḷabhiññā mahiddhikā;

Tīṇi satasahassāni, samiṃsu aparājitā.

එකල කෙලෙස් රහිත වූ, ෂඩභිඥාලාභී වූ, මහා ඉද්ධිමත් වූ, පරාජය කළ නොහැකි භික්ෂූන් වහන්සේලා ලක්ෂ තුනක් රැස් වූහ.

9.

9.

Punāparaṃ so narāsabho, pavane vāsaṃ upāgami;

Tadā samāgamo āsi, dvinnaṃ satasahassinaṃ.

නැවතත් ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වන ලැහැබක වාසය කරන කල්හි, ලක්ෂ දෙකක් රහතන් වහන්සේලාගේ සමාගමයක් සිදු විය.

10.

10.

Ahaṃ tena samayena, sīho āsiṃ migādhibhū;

Vivekamanubrūhantaṃ, pavane addasaṃ jinaṃ.

එකල මම මෘග රාජ වූ සිංහයෙක් වී සිටියෙමි. වනයෙහි විවේකීව (සමාපත්තියට සමවැදී) වැඩසිටි බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දිටිමි.

11.

11.

Vanditvā sirasā pāde, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;

Tikkhattuṃ abhināditvā, sattāhaṃ jinamupaṭṭhahaṃ.

හිසින් පා වැඳ, උන්වහන්සේ වටා ප්‍රදක්ෂිණා කොට, තෙවරක් ගර්ජනා කර, සත් දවසක් මුළුල්ලෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි.

12.

12.

Sattāhaṃ varasamāpattiyā, vuṭṭhahitvā tathāgato;

Manasā cintayitvāna, koṭibhikkhū samānayi.

සත් දවසක් උතුම් සමාපත්තියෙන් වැඩසිටි තථාගතයන් වහන්සේ එයින් නැගී සිට, මනසින් සිතා කෝටියක් භික්ෂූන් වහන්සේලා කැඳවූ සේක.

13.

13.

Tadāpi so mahāvīro, tesaṃ majjhe viyākari;

‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

එකල ද ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ ඒ භික්ෂූන් මැද මෙසේ විවරණය කළ සේක: "මෙතැන් සිට අපරිමේය කල්පයකින් මොහු බුදු වන්නේය."

14.

14.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"වීරිය වඩා... පෙ... මොහු ඉදිරියෙහි (බුදු සසුනෙහි) වන්නෙමු" යයි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ.

15.

15.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම සිත වඩාත් පැහැදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කිරීම සඳහා මම මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් (අධිෂ්ඨානයන්) සමාදන් වීමි.

16.

16.

Campakaṃ nāma nagaraṃ, asamo nāma khattiyo;

Asamā nāma janikā, padumassa mahesino.

පදුම මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය චම්පක නම් විය. පියාණන් අසම නම් රජු වූ අතර, මෑණියන් අසමා නම් වූවාය.

17.

17.

Dasavassasahassāni[Pg.340], agāraṃ ajjha so vasi;

Nandāvasuyasuttarā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. නන්ද, වසු හා යසොත්තර නම් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

18.

18.

Tettiṃsa ca sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Uttarā nāma sā nārī, rammo nāmāsi atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ තිස් තුන් දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීහු වූහ. උත්තරා නම් වූ ඇය අග්‍රමහේෂිය වූවාය. පුත්‍රයා රම්ම නම් විය.

19.

19.

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක රථයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ, අඩු නොවුණු අට මසක් මුළුල්ලෙහි වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළ සේක.

20.

20.

Brahmunā yācito santo, padumo lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, dhanañcuyyānamuttame.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද ශාන්ත වූ, ලෝක නායක වූ, මහා වීර වූ පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ ධනංජය උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

21.

21.

Sālo ca upasālo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Varuṇo nāmupaṭṭhāko, padumassa mahesino.

සාල සහ උපසාල යන දෙපොළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. පදුම මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා වරුණ නම් විය.

22.

22.

Rādhā ceva surādhā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, mahāsoṇoti vuccati.

රාධා සහ සුරාධා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'මහාසෝණ' (තොටිල/මුරුංගා වැනි විශේෂයක්) යයි කියනු ලැබේ.

23.

23.

Bhiyyo ceva asamo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Rucī ca nandarāmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

භිය්‍ය සහ අසම යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායක දායකයෝ වූහ. රුචී සහ නන්දරාමා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකා දායිකාවෝ වූහ.

24.

24.

Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;

Pabhā niddhāvatī tassa, asamā sabbaso disā.

ඒ මහා මුණිවරයාණන් වහන්සේ උසින් රියන් පනස් අටක් වූ සේක. උන්වහන්සේගේ අසමසම රශ්මිය සෑම දිශාවකටම විහිදී ගියේය.

25.

25.

Candappabhā sūriyappabhā, ratanaggimaṇippabhā;

Sabbāpi tā hatā honti, patvā jinapabhuttamaṃ.

සඳ එළිය, හිරු එළිය, රත්න එළිය, ගිනි එළිය හා මැණික් එළිය යන මේ සියලු ආලෝකයන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් රශ්මිය හමුවේ මැකී ගියේය.

26.

26.

Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

27.

27.

Paripakkamānase satte, bodhayitvā asesato;

Sesake anusāsitvā, nibbuto so sasāvako.

පරිපාකයට පත් සිත් ඇති සත්ත්වයන්ට අවශේෂයක් නොමැතිව (සත්‍යය) අවබෝධ කරවා, ඉතිරි සත්ත්වයන්ට අනුශාසනා කොට, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

28.

28.

Uragova tacaṃ jiṇṇaṃ, vaddhapattaṃva pādapo;

Jahitvā sabbasaṅkhāre, nibbuto so yathā sikhī.

දිරාගිය හැව අත්හරින සර්පයෙකු මෙන් ද, පරවුණු කොළ අත්හරින වෘක්ෂයක් මෙන් ද, සියලු සංස්කාරයන් අත්හැර ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නිවීගිය ගින්නක් මෙන් පිරිනිවන් වැඩි සේක.

29.

29.

Padumo jinavaro satthā, dhammārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

ජිනවර වූ ශාස්තෘ වූ පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ ධම්මාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පැතිර ගියහ.

Padumassa bhagavato vaṃso aṭṭhamo.

භාග්‍යවත් පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අටවන වංශයයි.

11. Nāradabuddhavaṃso

11. නාරද බුද්ධවංශය

1.

1.

Padumassa [Pg.341] aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Nārado nāma nāmena, asamo appaṭipuggalo.

පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ද්විපදෝත්තම වූ, අසම වූ, අසහාය පුද්ගල වූ නාරද නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

2.

2.

So buddho cakkavattissa, jeṭṭho dayitaoraso;

Āmukkamālābharaṇo, uyyānaṃ upasaṅkami.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ (බෝධිසත්ත්ව අවධියේදී) සක්විති රජුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ ද, ප්‍රිය වූ ද ඖරස පුත්‍රයා වූහ. උන්වහන්සේ මල්මාලා හා ආභරණයන්ගෙන් සැරසී උයනට වැඩම කළ සේක.

3.

3.

Tatthāsi rukkho yasavipulo, abhirūpo brahā suci;

Tamajjhapatvā upanisīdi, mahāsoṇassa heṭṭhato.

එහි ඉතා කීර්තිමත් වූ, අතිශය රමණීය වූ, විශාල වූ මෙන්ම පිරිසිදු වූ (මහාසෝණ) තොටිල වෘක්ෂයක් විය. උන්වහන්සේ ඒ වෘක්ෂය වෙත පැමිණ, මහාසෝණ වෘක්ෂ මූලයෙහි වැඩහුන් සේක.

4.

4.

Tattha ñāṇavaruppajji, anantaṃ vajirūpamaṃ;

Tena vicini saṅkhāre, ukkujjamavakujjakaṃ.

එහිදී උන්වහන්සේට වජිරෝපම වූ අනන්ත වූ උතුම් ඥානය පහළ විය. ඒ ඥානයෙන් උන්වහන්සේ සංස්කාරයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම විවිධාකාරයෙන් විමසා බැලූ සේක.

5.

5.

Tattha sabbakilesāni, asesamabhivāhayi;

Pāpuṇī kevalaṃ bodhiṃ, buddhañāṇe ca cuddasa.

එහිදී සියලු කෙලෙසුන් ඉතිරි නොමැතිව ප්‍රහීණ කළ සේක. උන්වහන්සේ කේවල වූ (සර්වඥතා) බෝධියට ද, තුදුස් වැදෑරුම් බුද්ධ ඥානයන්ට ද පැමිණි සේක.

6.

6.

Pāpuṇitvāna sambodhiṃ, dhammacakkaṃ pavattayi;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

සම්බෝධියට පැමිණි උන්වහන්සේ දම්සක් පැවැත්වූ සේක. (එහිදී) සත්වයන් කෝටි ලක්ෂයකට පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

7.

7.

Mahādoṇaṃ nāgarājaṃ, vinayanto mahāmuni;

Pāṭiheraṃ tadākāsi, dassayanto sadevake.

මහාමුනි වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහාදෝණ නම් නා රජු දමනය කරන කල්හි, දෙවියන් සහිත ලෝකයාට දක්වමින් එසමයෙහි ප්‍රාතිහාර්යයක් කළ සේක.

8.

8.

Tadā devamanussānaṃ, tamhi dhammappakāsane;

Navutikoṭisahassāni, tariṃsu sabbasaṃsayaṃ.

එකල්හි ඒ ධර්ම දේශනාවේදී දෙවි මිනිසුන් අනූදහසක් කෝටි දෙනා සියලු සැකයන්ගෙන් එතෙර වූහ.

9.

9.

Yamhi kāle mahāvīro, ovadī sakamatrajaṃ;

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය ඖරස පුත්‍රයාට අවවාද කළ කල්හි, සත්ත්වයන් අසූදහසක් කෝටි දෙනාට තුන්වන ධර්මාවබෝධය විය.

10.

10.

Sannipātā tayo āsuṃ, nāradassa mahesino;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.

මහේසී වූ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේට (ශ්‍රාවක) සන්නිපාතයන් තුනක් විය. පළමු සමාගමය (රහතන් වහන්සේලා) කෝටි ලක්ෂයක් විය.

11.

11.

Yadā buddho buddhaguṇaṃ, sanidānaṃ pakāsayi;

Navutikoṭisahassāni, samiṃsu vimalā tadā.

බුදුරජාණන් වහන්සේ නිදාන සහිතව බුද්ධ ගුණයන් ප්‍රකාශ කළ කල්හි, එකල්හි කෙලෙස් රහිත (රහතන් වහන්සේලා) අනූදහසක් කෝටි දෙනා රැස්වූහ.

12.

12.

Yadā verocano nāgo, dānaṃ dadāti satthuno;

Tadā samiṃsu jinaputtā, asītisatasahassiyo.

වේරෝචන නා රජු ශාස්තෘන් වහන්සේට දානය පිළිගැන්වූ කල්හි, එකල්හි අසූ ලක්ෂයක් ජින පුත්‍රයන් වහන්සේලා රැස්වූහ.

13.

13.

Ahaṃ [Pg.342] tena samayena, jaṭilo uggatāpano;

Antalikkhacaro āsiṃ, pañcābhiññāsu pāragū.

එකල මම තවුස් වෙස් ගත්, දියුණු කරන ලද තපස් ඇති, අහසින් ගමන් කළ හැකි පංච අභිඥාවන්හි පරතෙරට පත් ඉසිවරයෙක් වීමි.

14.

14.

Tadāpāhaṃ asamasamaṃ, sasaṅghaṃ saparijjanaṃ;

Annapānena tappetvā, candanenābhipūjayiṃ.

එකල්හි මම අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිවර සහිත මහා සංඝයා වහන්සේ සමඟින් ආහාර පානයන්ගෙන් සතුටු කරවා රත් සඳුන්වලින් පිදුවෙමි.

15.

15.

Sopi maṃ tadā byākāsi, nārado lokanāyako;

‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

එකල ලෝකනායක වූ ඒ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මොහු මෙයින් අපරිමෙය කල්පයකින් පසුව බුදු වන්නේය" යි මට ව්‍යාකරණ (නියත විවරණ) දුන් සේක.

16.

16.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"වීරිය වඩා... පෙ... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" (යි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

17.

17.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo hāsetva mānasaṃ;

Adhiṭṭhahiṃ vataṃ uggaṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ද වචනය අසා සිත වැඩියෙන් සතුටු කරවා, දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස දැඩි ව්‍රතයක් සමාදන් වීමි.

18.

18.

Nagaraṃ dhaññavatī nāma, sudevo nāma khattiyo;

Anomā nāma janikā, nāradassa mahesino.

මහේසී වූ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය ධඤ්ඤවතී නම් විය, පියාණන් සුදේව නම් රජු වූ අතර, මෑණියන් අනෝමා නම් වූහ.

19.

19.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Jito vijitābhirāmo, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. ජිත, විජිත සහ අභිරාම නම් වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

20.

20.

Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Vijitasenā nāma nārī, nanduttaro nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් හතළිස් තුන්දහසක් විය. බිසව විජිතසේනා නම් වූ අතර පුත්‍රයා නන්දොත්තර නම් විය.

21.

21.

Nimitte caturo disvā, padasā gamanena nikkhami;

Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

සතර පෙරනිමිති දැක ඒ පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්සේ පා ගමනින්ම නික්මී (මහභිනික්මන් කොට) සත් දිනක් දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

22.

22.

Brahmunā yācito santo, nārado lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, dhanañcuyyānamuttame.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද ශාන්ත වූ මහා වීර වූ ලෝකනායක නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් ධනඤ්ජය උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

23.

23.

Bhaddasālo jitamitto, ahesuṃ aggasāvakā;

Vāseṭṭho nāmupaṭṭhāko, nāradassa mahesino.

මහේසී වූ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේට භද්දසාල සහ ජිතමිත්ත යන දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. උපස්ථායක තැන වාසෙට්ඨ නම් විය.

24.

24.

Uttarā phaggunī ceva, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, mahāsoṇoti vuccati.

උත්තරා සහ ඵග්ගුනී යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය මහාසෝණ (තොටිල) යැයි කියනු ලැබේ.

25.

25.

Uggarindo vasabho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Indāvarī ca vaṇḍī ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

උග්ගරින්ද සහ වසභ යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. ඉන්දාවරී සහ වණ්ඩි යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

26.

26.

Aṭṭhāsītiratanāni[Pg.343], accuggato mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.

නාරද මහාමුනිහු අසූ අට රියනක් උසව, රන් ටැඹක් බඳු වෙමින් දස දහසක් ලෝක ධාතුවෙහි බබළන සේක.

27.

27.

Tassa byāmappabhā kāyā, niddhāvati disodisaṃ;

Nirantaraṃ divārattiṃ, yojanaṃ pharate sadā.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නික්මෙන බඹයක් පමණ වූ රැස් මාලාවෝ දසත විහිදී යති. දිවා රාත්‍රී දෙක්හි ම නිරන්තරයෙන් ම සැමවිට ම එක් යොදුනක් මානයෙහි ඒ රැස් විහිදෙයි.

28.

28.

Na keci tena samayena, samantā yojane janā;

Ukkāpadīpe ujjālenti, buddharaṃsīhi otthaṭā.

එකල්හි හාත්පස යොදුනක් මානයෙහි සිටි ජනයා බුදුරැස් මාලාවන්ගෙන් වැසී සිටි බැවින්, කිසිදු පන්දමක් හෝ පහනක් දැල්වූයේ නැත.

29.

29.

Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ අවුරුදු අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සැඩ පහරින් එතෙර කරවූ සේක.

30.

30.

Yathā uḷūhi gaganaṃ, vicittaṃ upasobhati;

Tatheva sāsanaṃ tassa, arahantehi sobhati.

තරු පිරිවරාගත් අහස යම් සේ බබළන්නේ ද, එලෙසම උන්වහන්සේගේ ශාසනය රහතන් වහන්සේලාගෙන් බබළයි.

31.

31.

Saṃsārasotaṃ taraṇāya, sesake paṭipannake;

Dhammasetuṃ daḷhaṃ katvā, nibbuto so narāsabho.

සසර සැඩ පහරින් එතෙර වනු පිණිස, සෙසු පිළිපන් ජනයා වෙනුවෙන් ශක්තිමත් ධර්ම සේතුවක් (ධර්ම පාලමක්) ඉදිකොට ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

32.

32.

Sopi buddho asamasamo, tepi khīṇāsavā atulatejā;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, අසදෘශ තේජස් ඇති ඒ රහතන් වහන්සේලා ද යන ඒ සියල්ලම අතුරුදන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවන්නාහු ද?

33.

33.

Nārado jinavasabho, nibbuto sudassane pure;

Tatthevassa thūpavaro, catuyojanamuggatoti.

නාරද නම් වූ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සුදස්සන පුරවරයෙහි දී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහි ම උන්වහන්සේගේ ශරීර ධාතූන් නිදන් කළ සතර යොදුනක් උසැති උතුම් චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ නමක් ඉදි විය.

Nāradassa bhagavato vaṃso navamo.

භාග්‍යවත් නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය නවවැන්නයි.

12. Padumuttarabuddhavaṃso

12. පදුමුත්තර බුද්ධ වංශය

1.

1.

Nāradassa aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Padumuttaro nāma jino, akkhobho sāgarūpamo.

නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේට පසු ව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, මාර පරාජය කළ, සාගරය මෙන් අකම්පිත වූ පදුමුත්තර නම් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

2.

2.

Maṇḍakappova so āsi, yamhi buddho ajāyatha;

Ussannakusalā janatā, tamhi kappe ajāyatha.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් කල්පය මණ්ඩ කල්පයක් විය. ඒ කල්පයෙහි බොහෝ කුසල් රැස් කළ ජනයා උපන්නෝ ය.

3.

3.

Padumuttarassa bhagavato, paṭhame dhammadesane;

Koṭisatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේ දී කෙළ ලක්ෂයක් සත්ත්වයෝ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළහ.

4.

4.

Tato parampi vassante, tappayante ca pāṇine;

Sattatiṃsasatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

ඉන්පසුව ද ධර්ම වර්ෂාව වස්වමින් සත්ත්වයන් සතුටු කරවන කල්හි, සත්තිස් ලක්ෂයක් සත්ත්වයෝ දෙවන වරට ධර්ම අවබෝධ කළහ.

5.

5.

Yamhi [Pg.344] kāle mahāvīro, ānandaṃ upasaṅkami;

Pitusantikaṃ upagantvā, āhanī amatadundubhiṃ.

මහා වීරයන් වහන්සේ තම පිය රජු වූ ආනන්ද රජු වෙත වැඩි සේක. පිය රජු සමීපයට ගොස් උන්වහන්සේ අමෘත ධර්මය නමැති බෙරය හැඬවූ සේක.

6.

6.

Āhate amatabherimhi, vassante dhammavuṭṭhiyā;

Paññāsasatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

ඒ අමෘත බෙරය හඬවන කල්හි ද, ධර්ම වර්ෂාව වස්වන කල්හි ද, පනස් ලක්ෂයක් සත්ත්වයන්ට තුන්වන ධර්ම අවබෝධය සිදු විය.

7.

7.

Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

සියලු සත්ත්වයන්ට අවවාද කරන්නා වූ, සත්‍යය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සසරින් එතෙර කරවන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

8.

8.

Sannipātā tayo āsuṃ, padumuttarassa satthuno;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.

පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේට ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය. කෙළ ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම සිදු විය.

9.

9.

Yadā buddho asamasamo, vasi vebhārapabbate;

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

අසමසම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වේභාර පර්වතයෙහි වැඩවසන කල්හි, අනූ දහසක් කෝටි රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම සිදු විය.

10.

10.

Puna cārikaṃ pakkante, gāmanigamaraṭṭhato;

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo.

නැවතත් උන්වහන්සේ ගම් නියම්ගම් හා රටවල් පුරා චාරිකාවේ වඩින කල්හි, අසූ දහසක් කෝටි රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන රැස්වීම සිදු විය.

11.

11.

Ahaṃ tena samayena, jaṭilo nāma raṭṭhiko;

Sambuddhappamukhaṃ saṅghaṃ, sabhattaṃ dussamadāsahaṃ.

එකල්හි මම 'ජටිල' නම් වූ රටවැසි කෙළඹියෙක් ව උපත ලබා සිටියෙමි. මම බුදුන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට දන් පැන් ද සිවුරු පිරිකර ද පිදුවෙමි.

12.

12.

Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;

‘‘Satasahassito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මහා සංඝ මධ්‍යයෙහි වැඩහිඳ, "මීට කල්ප ලක්ෂයකින් මතු මොහු බුදු වන්නේ ය" යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

13.

13.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"වීර්යය වඩා... මතු බුදු වන මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපි (රහත්) වන්නෙමු" යි ජනයා පැතූහ.

14.

14.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, uttariṃ vatamadhiṭṭhahiṃ;

Akāsiṃ uggadaḷhaṃ dhitiṃ, dasapāramipūriyā.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම මත්තෙහි වත් (පාරමී ධර්ම) සමාදන් වීමි. දස පාරමිතාවන් පිරවීම පිණිස දැඩි වූ ද ස්ථීර වූ ද වීර්යය කළෙමි.

15.

15.

Byāhatā titthiyā sabbe, vimanā dummanā tadā;

Na tesaṃ keci paricaranti, raṭṭhato nicchubhanti te.

එකල සියලු තීර්ථකයෝ පරාජයට පත් ව, කැළඹුණු හා නපුරු වූ සිත් ඇත්තෝ වූහ. කිසිවෙක් ඔවුන්ට උපස්ථාන නොකළ අතර ඔවුහු රටින් ද පිටුවහල් කරනු ලැබූහ.

16.

16.

Sabbe tattha samāgantvā, upagacchuṃ buddhasantike;

Tuvaṃ nātho mahāvīra, saraṇaṃ hohi cakkhuma.

ඒ සියල්ලෝ එහි එක් රැස් ව බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, "මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබවහන්සේ අපගේ නාථයාණෝ ය. පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, අපට සරණ වුව මැනවැ" යි සරණ ගියහ.

17.

17.

Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති, මහා කරුණාවන්ත වූ, වැඩ කැමති වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි ඒ සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක.

18.

18.

Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi taṃ;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādihi.

මෙසේ ඒ බුදු සසුන තීර්ථකයන්ගෙන් තොර ව නිරාකුල විය. වසීභාවයට පත් වූ තාදී ගුණැති රහතන් වහන්සේලාගෙන් ඒ ශාසනය අතිශයින් ශෝභමාන විය.

19.

19.

Nagaraṃ [Pg.345] haṃsavatī nāma, ānando nāma khattiyo;

Sujātā nāma janikā, padumuttarassa satthuno.

පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේගේ නගරය 'හංසවතී' නම් විය. පිය රජු 'ආනන්ද' නම් වූ අතර මෑණියෝ 'සුජාතා' නම් වූහ.

20.

20.

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Naravāhano yaso vasavattī, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. නරවාහන, යස සහ වසවත්ති යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට තිබුණි.

21.

21.

Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Vasudattā nāma nārī, uttamo nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර කරන ලද හතළිස් තුන්දහසක් කාන්තාවෝ (පිරිවර) වූහ. උන්වහන්සේගේ අග්‍රමහේෂිකාව වසුදත්තා නම් වූ අතර, පුත්‍ර රත්නය උත්තම නම් විය.

22.

22.

Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;

Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

ඒ පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්සේ සතර පෙරනිමිති දැක ප්‍රාසාදයෙන් නික්ම පැවිදි වූ සේක. සත් දිනක් පුරා උන්වහන්සේ ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කර ක්‍රියා) කළ සේක.

23.

23.

Brahmunā yācito santo, padumuttaro vināyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, mithiluyyānamuttame.

මහා වීර වූ ශාන්ත වූ පදුමුත්තර විනයනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් උත්තම වූ මිථිලා උයනේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

24.

24.

Devalo ca sujāto ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Sumano nāmupaṭṭhāko, padumuttarassa mahesino.

පදුමුත්තර මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට දේවල සහ සුජාත යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. උපස්ථායකයා සුමන නම් විය.

25.

25.

Amitā ca asamā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, salaloti pavuccati.

අමිතා සහ අසමා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'සලළ' (පයිනස් වැනි වෘක්ෂයක්) යැයි කියනු ලැබේ.

26.

26.

Vitiṇṇo ceva tisso ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Haṭṭhā ceva vicittā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

විතිණ්ණ සහ තිස්ස යන දෙදෙනා ප්‍රධාන උපස්ථායක (උපාසක) වරු වූහ. හට්ඨා සහ විචිත්තා යන දෙදෙනා ප්‍රධාන උපස්ථායිකා (උපාසිකා) වරු වූහ.

27.

27.

Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, dvattiṃsavaralakkhaṇo.

ඒ මහා මුනිඳුන් රියන් පනස් අටක් උස වූ සේක. රන් ටැඹක් මෙන් බබළන උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ සේක.

28.

28.

Kuṭṭā kavāṭā bhittī ca, rukkhā nagasiluccayā;

Na tassāvaraṇaṃ atthi, samantā dvādasayojane.

පවුරු, දොරටු, බිත්ති, ගස් වැල් හෝ පර්වතයන්ගෙන් උන්වහන්සේට බාධාවක් නොවීය. උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව වටා දොළොස් යොදුනක් දහවල් රෑ දෙකෙහිම පැතිර පැවතියේය.

29.

29.

Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයු කාලය වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.

30.

30.

Santāretvā bahujanaṃ, chinditvā sabbasaṃsayaṃ;

Jalitvā aggikkhandhova nibbuto so sasāvako.

බොහෝ ජනයා එතෙර කරවා, සියලු සැකයන් දුරු කරවා, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

31.

31.

Padumuttaro jino buddho, nandārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa thūpavaro, dvādasubbedhayojanoti.

පදුමුත්තර ජිනේන්ද්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ නන්දාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේ වෙනුවෙන් දොළොස් යොදුනක් උසැති උත්තම ස්තූපයක් කරන ලදී.

Padumuttarassa bhagavato vaṃso dasamo.

පදුමුත්තර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වංශය දසවැනි පරිච්ඡේදයයි.

13. Sumedhabuddhavaṃso

13. සුමේධ බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Padumuttarassa [Pg.346] aparena, sumedho nāma nāyako;

Durāsado uggatejo, sabbalokuttamo muni.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, පරසතුරන්ට මැඩලිය නොහැකි වූ, තේජවන්ත වූ, සියලු ලෝකයාට උත්තම වූ සුමේධ නම් නායක මුනිඳුන් ලොව පහළ වූ සේක.

2.

2.

Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;

Hitesī sabbasattānaṃ, bahū mocesi bandhanā.

උන්වහන්සේ ප්‍රසන්න නෙත් ඇත්තා වූ, ශෝභන මුහුණක් ඇත්තා වූ, උසැති වූ, සෘජු දේහයක් ඇත්තා වූ, මහා තේජවන්තයෙක් වූ සේක. සියලු සතුන්ගේ හිතසුව කැමති උන්වහන්සේ බොහෝ සතුන් (සසර) බන්ධනයෙන් මුදාගත් සේක.

3.

3.

Yadā buddho pāpuṇitvā, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;

Sudassanamhi nagare, dhammacakkaṃ pavattayi.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උත්තම වූ සර්වඥතා ඥානය ලබා, සුදස්සන නම් නගරයේදී ධර්ම චක්‍රය ප්‍රවර්තනය කළ සේක.

4.

4.

Tassāpi abhisamayā tīṇi, ahesuṃ dhammadesane;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාවන්හිදී තුන් වරක් ධර්මාවබෝධය (අභිසමය) ඇති විය. ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි ලක්ෂයක් (ප්‍රාණීන්ට) ධර්මාවබෝධය විය.

5.

5.

Punāparaṃ kumbhakaṇṇaṃ, yakkhaṃ so damayī jino;

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

නැවතත් ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ කුම්භකණ්ණ නම් යක්ෂයා දමනය කළ සේක. එහිදී කෝටි අනූදහසකට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

6.

6.

Punāparaṃ amitayaso, catusaccaṃ pakāsayi;

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

නැවතත් අප්‍රමාණ යසස් ඇති උන්වහන්සේ සිවුසච්ච ධර්මය දේශනා කළ සේක. එහිදී කෝටි අසූදහසකට තෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

7.

7.

Sannipātā tayo āsuṃ, sumedhassa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

සුමේධ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ මහා රැස්වීම් තුනක් විය.

8.

8.

Sudassanaṃ nāma nagaraṃ, upagañchi jino yadā;

Tadā khīṇāsavā bhikkhū, samiṃsu satakoṭiyo.

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සුදස්සන නම් නගරයට වැඩි කල, එහිදී රහතන් වහන්සේලා කෝටි සියයක් රැස් වූහ.

9.

9.

Punāparaṃ devakūṭe, bhikkhūnaṃ kathinatthate;

Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

නැවතත් දේවකූට පර්වතයේදී රහතන් වහන්සේලා වෙනුවෙන් කඨින සිවුරු පූජා කළ අවස්ථාවක කෝටි අනූවකගේ දෙවන රැස්වීම සිදු විය.

10.

10.

Punāparaṃ dasabalo, yadā carati cārikaṃ;

Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.

නැවතත් දසබලයන් වහන්සේ චාරිකාවේ වඩින කල, රහතන් වහන්සේලා කෝටි අසූවකගේ තෙවන රැස්වීම සිදු විය.

11.

11.

Ahaṃ tena samayena, uttaro nāma māṇavo;

Asītikoṭiyo mayhaṃ, ghare sannicitaṃ dhanaṃ.

එකල මම උත්තර නම් මානවකයෙක් වීමි. මාගේ නිවසේ කෝටි අසූවක් පමණ ධනය රැස් කර තිබුණි.

12.

12.

Kevalaṃ sabbaṃ datvāna, sasaṅghe lokanāyake;

Saraṇaṃ tassupagañchiṃ, pabbajjañcābhirocayiṃ.

මම ඒ සියලු ධනය සංඝයා සහිත ලෝකනායකයන් වහන්සේට පූජා කර, උන්වහන්සේ සරණ ගොස් මහණකමෙහි ඇලී වාසය කළෙමි.

13.

13.

Sopi maṃ buddho byākāsi, karonto anumodanaṃ;

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මා ගැන අනුමෝදනාව කරමින්, "මොහු මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පසු බුදු වන්නේය" යි විවරණ දුන් සේක.

14.

14.

‘‘Padhānaṃ [Pg.347] padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"වීරිය වඩා... (පෙ)... මොහු ඉදිරියෙහි (බුදුන් දැක) නිවන් දකින්නෙමු" (යැයි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

15.

15.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම බෙහෙවින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා මම අතිශයින්ම වත් සමාදන් වීමි.

16.

16.

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

මම සූත්‍ර පිටකය ද විනය පිටකය ද යන නවාංග ශාස්තෘ ශාසනයම උගෙන බුදු සසුන බැබළවීමි.

17.

17.

Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

Abhiññāsu pāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

එහිදී ඉඳීම, සිටීම, සක්මන යන ඉරියව්වල අප්‍රමාදව වෙසෙමින් අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

18.

18.

Sudassanaṃ nāma nagaraṃ, sudatto nāma khattiyo;

Sudattā nāma janikā, sumedhassa mahesino.

සුමේධ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'සුදස්සන' නම් විය. පිය රජතුමා 'සුදත්ත' නම් විය. මවුබිසව 'සුදත්තා' නම් වූවාය.

19.

19.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Sucandakañcanasirivaḍḍhā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ අවුරුදු නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. සුචන්ද, කංචන සහ සිරිවඩ්ඪ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් (උන්වහන්සේට) විය.

20.

20.

Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sumanā nāma sā nārī, punabbasu nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ කාන්තාවෝ සතළිස් අටදහසක් පිරිවර ලෙස වූහ. අග්‍රමහේෂිකාව 'සුමනා' නම් වූවාය. පුත්‍ර රත්නය 'පුනබ්බසු' (සුමිත්ත) නම් විය.

21.

21.

Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;

Anūnakaṃ aḍḍhamāsaṃ, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ජිනරාජයාණන් වහන්සේ අඩමසක් (දින පහළොවක්) පුරා දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

22.

22.

Brahmunā yācito santo, sumedho lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, sudassanuyyānamuttame.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන්, ශාන්ත වූ ලෝකනායක සුමේධ මහා වීරයන් වහන්සේ උතුම් සුදස්සන උයනේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

23.

23.

Saraṇo sabbakāmo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Sāgaro nāmupaṭṭhāko, sumedhassa mahesino.

සුමේධ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ 'සරණ' සහ 'සබ්බකාම' යන දෙනම වූහ. උපස්ථායකයන් වහන්සේ 'සාගර' නම් වූහ.

24.

24.

Rāmā ceva surāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, mahānīpoti vuccati.

'රාමා' සහ 'සුරාමා' යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'මහනීම්බ' (මහා බක්මී) රුක්ඛය යැයි කියනු ලැබේ.

25.

25.

Uruvelā yasavā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Yasodharā sirimā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

'උරුවේල' සහ 'යසවා' යන උපාසකවරු දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. 'යසෝධරා' සහ 'සිරිමා' යන උපාසිකාවෝ දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

26.

26.

Aṭṭhāsītiratanāni, accuggato mahāmuni;

Obhāseti disā sabbā, cando tāragaṇe yathā.

ඒ මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ අට රියනක් උස වූ සේක. තරු පිරිවරා ගත් සඳ මෙන් උන්වහන්සේ සියලු දිශාවන් බබළවන සේක.

27.

27.

Cakkavattimaṇī nāma, yathā tapati yojanaṃ;

Tatheva tassa ratanaṃ, samantā pharati yojanaṃ.

සක්විති රජුගේ මාණික්‍ය රත්නය යොදුනක් තැන බබළවන්නා සේම, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීර රශ්මිය ද හාත්පස යොදුනක් තැන පැතිර ගියේය.

28.

28.

Navutivassasahassāni[Pg.348], āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයු කාලය අවුරුදු අනූදහසක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

29.

29.

Tevijjachaḷabhiññehi, balappattehi tādihi;

Samākulamidaṃ āsi, arahantehi sādhuhi.

මෙම ශාසනය තෙවිජ්ජා (ත්‍රිවිද්‍යා) ලාභී, ෂඩභිඥාලාභී, දසබලධාරී, තාදී ගුණයෙන් යුත් උතුම් රහතන් වහන්සේලාගෙන් බැබළුණේය.

30.

30.

Tepi sabbe amitayasā, vippamuttā nirūpadhī;

Ñāṇālokaṃ dassayitvā, nibbutā te mahāyasā.

අප්‍රමාණ යසසින් යුත්, කෙලෙස්වලින් මිදුණු, උපධි රහිත වූ ඒ සියලු රහතන් වහන්සේලා ප්‍රඥා ආලෝකය පතුරුවා පිරිනිවන් පා වදාළ සේක.

31.

31.

Sumedho jinavaro buddho, medhārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

උතුම් ජිනේන්ද්‍ර වූ සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'මේධාරාමයෙහි' දී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශවල පැතිර ගියහ.

Sumedhassa bhagavato vaṃso ekādasamo.

භාග්‍යවත් සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය එකොළොස්වැන්නයි.

14. Sujātabuddhavaṃso

14. සුජාත බුද්ධවංශය.

1.

1.

Tattheva maṇḍakappamhi, sujāto nāma nāyako;

Sīhahanusabhakkhandho, appameyyo durāsado.

එම මණ්ඩ කල්පයෙහිම සිංහ හනුවක් බඳු වූ හනුවකින් ද, වෘෂභ කඳක් බඳු වූ ශක්තිමත් උරහිසකින් ද යුත්, අප්‍රමාණ වූ, අන්‍යයන්ට මැඬලිය නොහැකි 'සුජාත' නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

2.

2.

Candova vimalo suddho, sataraṃsīva patāpavā;

Evaṃ sobhati sambuddho, jalanto siriyā sadā.

නිර්මල වූ පිරිසිදු චන්ද්‍රයා මෙන් ද, තේජවන්ත සූර්යයා මෙන් ද, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ හැමකල්හිම ස්වකීය ශ්‍රී විභූතියෙන් බබළමින් වැඩසිටි සේක.

3.

3.

Pāpuṇitvāna sambuddho, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;

Sumaṅgalamhi nagare, dhammacakkaṃ pavattayi.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණ, සුමංගල නගරයේදී ධර්ම චක්‍රය ප්‍රවර්තනය කළ (දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ) සේක.

4.

4.

Desente pavaraṃ dhammaṃ, sujāte lokanāyake ;

Asītikoṭī abhisamiṃsu, paṭhame dhammadesane.

ලෝකනායක සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරන කල්හි, ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෙළ අසූවක් (සත්ත්වයන්) ධර්මය අවබෝධ කළහ.

5.

5.

Yadā sujāto amitayaso, deve vassaṃ upāgami;

Sattatiṃsasatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

අප්‍රමාණ යසසින් යුත් සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොව වස් විසූ කල්හි, තිස්හත් ලක්ෂයක් දෙනාට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදුවිය.

6.

6.

Yadā sujāto asamasamo, upagacchi pitusantikaṃ;

Saṭṭhisatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

අසමසම වූ සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ පිය රජතුමා හමුවීමට වැඩම කළ කල්හි, සැට ලක්ෂයක් දෙනාට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදුවිය.

7.

7.

Sannipātā tayo āsuṃ, sujātassa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

සුජාත මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් වූහ.

8.

8.

Abhiññābalappattānaṃ[Pg.349], appattānaṃ bhavābhave;

Saṭṭhisatasahassāni, paṭhamaṃ sannipatiṃsu te.

අභිඥා බලයට පත්, නැවත භවයකට නොපැමිණෙන සැට ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ ප්‍රථම ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදුවිය.

9.

9.

Punāparaṃ sannipāte, tidivorohaṇe jine;

Paññāsasatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

නැවතත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොවින් වැඩම කළ අවස්ථාවේදී පනස් ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදුවිය.

10.

10.

Upasaṅkamanto narāsabhaṃ, tassa yo aggasāvako;

Catūhi satasahassehi, sambuddhaṃ upasaṅkami.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේ සතර ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සේක.

11.

11.

Ahaṃ tena samayena, catudīpamhi issaro;

Antalikkhacaro āsiṃ, cakkavattī mahabbalo.

එකල මම සතර මහා දීපයටම අධිපති වූ, අහසින් ගමන් කළ හැකි මහා බලැති සක්විති රජෙක්ව සිටියෙමි.

12.

12.

Loke acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;

Upagantvāna vandiṃ so, sujātaṃ lokanāyakaṃ.

ලොව පහළ වූ ඒ ආශ්චර්යවත් වූ, අද්භූත වූ, ලොමුදැහැගන්වන සුළු සුජාත ලෝකනායකයන් වහන්සේ දැක මම උන්වහන්සේ වෙත ගොස් වැඳ නමස්කාර කළෙමි.

13.

13.

Catudīpe mahārajjaṃ, ratane satta uttame;

Buddhe niyyādayitvāna, pabbajiṃ tassa santike.

සතර මහා දීපයෙහි රාජ්‍යය ද, උතුම් සත් රුවන ද බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කොට මම උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වූයෙමි.

14.

14.

Ārāmikā janapade, uṭṭhānaṃ paṭipiṇḍiya;

Upanenti bhikkhusaṅghassa, paccayaṃ sayanāsanaṃ.

ජනපදවාසීහු (මගේ නියමයෙන්) අනුග්‍රහ ලබා රැස්ව, භික්ෂු සංඝයා උදෙසා සිව්පසය හා සේනාසන පූජා කළහ.

15.

15.

Sopi maṃ buddho byākāsi, dasasahassimhi issaro;

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, ayaṃ buddho bhavissati.

දසදහසක් ලෝකධාතුවෙහි අධිපති වූ ඒ (සුජාත) බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මීට කල්ප තිස්දහසකට මතුයෙහි මොහු (ගෞතම නම්) බුදුවන්නේය" යි මට ව්‍යාකරණ (නියත විවරණ) දුන් සේක.

16.

16.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"ප්‍රධාන වීර්යය වඩා... (මතු බුදුවන) මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපි උපදින්නෙමු" යි (මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ).

17.

17.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ;

Adhiṭṭhahiṃ vataṃ uggaṃ, dasapāramipūriyā.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම බොහෝ සේ සතුටු වීමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මම උග්‍ර වූ ප්‍රතිපදාවක් (ව්‍රතයක්) සමාදන් වීමි.

18.

18.

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

මම සූත්‍ර පිටකය ද විනය පිටකය ද යන අංග නවයකින් යුත් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ මුළු මහත් ශාසනයම හදාරා, ජින ශාසනය බැබළවීමි.

19.

19.

Tatthappamatto viharanto, brahmaṃ bhāvetva bhāvanaṃ;

Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

එහි අප්‍රමාදීව වාසය කරමින්, බ්‍රහ්මවිහාර භාවනාවන් වඩා, අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

20.

20.

Sumaṅgalaṃ nāma nagaraṃ, uggato nāma khattiyo;

Mātā pabhāvatī nāma, sujātassa mahesino.

සුජාත නම් වූ මහාසීහයන් වහන්සේගේ (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) නගරය 'සුමංගල' නම් විය. පිය රජතුමා 'උග්ගත' නම් විය. මවු බිසව 'පභාවතී' නම් වූවාය.

21.

21.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Sirī upasirī nando, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. සිරි, උපසිරි සහ නන්ද යනු උතුම් ප්‍රාසාද තුනයි.

22.

22.

Tevīsatisahassāni[Pg.350], nāriyo samalaṅkatā;

Sirinandā nāma nārī, upaseno nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් විසිතුන් දහසක් වූහ. බිසව 'සිරිනන්දා' නම් වූවාය. පුත් කුමරු 'උපසේන' නම් විය.

23.

23.

Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;

Anūnanavamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක, අස් රියකින් (අභිනිෂ්ක්‍රමණය පිණිස) නික්මුණු සේක. ජිනරාජයාණන් වහන්සේ නව මසක් මුළුල්ලෙහි ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළ සේක.

24.

24.

Brahmunā yācito santo, sujāto lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, sumaṅgaluyyānamuttame.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් ශාන්ත වූ ද ලෝකනායක වූ ද මහා වීර වූ සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ සුමංගල උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

25.

25.

Sudassano sudevo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Nārado nāmupaṭṭhāko, sujātassa mahesino.

සුජාත මහේසීන් වහන්සේට සුදස්සන සහ සුදේව යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. නාරද නම් භික්ෂුව උපස්ථායක විය.

26.

26.

Nāgā ca nāgasamālā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, mahāveḷūti vuccati.

නාගා සහ නාගසමාලා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'මහවෙළුව' (මහා හීං බට) යැයි කියනු ලැබේ.

27.

27.

So ca rukkho ghanakkhandho, acchiddo hoti pattiko;

Uju vaṃso brahā hoti, dassanīyo manoramo.

ඒ බෝධි වෘක්ෂය ඝන කඳක් ඇති, සිදුරු රහිත, පත්‍රවලින් ගහණ වූවකි. එය ඍජු වූ, විශාල වූ, දර්ශනීය වූ මනරම් උණ ගසකි.

28.

28.

Ekakkhandho pavaḍḍhitvā, tato sākhā pabhijjati;

Yathā subaddho morahattho, evaṃ sobhati so dumo.

එකම කඳක්ව වැඩී ඉන්පසු අතු බෙදී යයි. මැනවින් බැඳි මෝර හස්තයක් (මොනර පිල් කළඹක්) මෙන් ඒ වෘක්ෂය බබළයි.

29.

29.

Na tassa kaṇṭakā honti, nāpi chiddaṃ mahā ahu;

Vitthiṇṇasākho aviralo, sandacchāyo manoramo.

එහි කටු නැත, මහත් සිදුරු ද නැත. විහිදුණු අතු පතරින් ද ඝන පත්‍රවලින් ද යුක්ත වූ ඒ වෘක්ෂය සිහිල් සෙවණ ඇති මනරම් එකකි.

30.

30.

Sudatto ceva citto ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Subhaddā ca padumā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සුදත්ත සහ චිත්ත යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සුභද්දා සහ පදුමා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

31.

31.

Paññāsaratano āsi, uccattanena so jino;

Sabbākāravarūpeto, sabbaguṇamupāgato.

ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේ උසින් රියන් පනසක් වූ සේක. සියලු ආකාරයෙන් උතුම් රූපයෙන් හා සියලු බුදු ගුණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක.

32.

32.

Tassa pabhā asamasamā, niddhāvati samantato;

Appamāṇo atuliyo, opammehi anūpamo.

උන්වහන්සේගේ අසමසම රශ්මි මාලාව හාත්පස විහිද යයි. උන්වහන්සේ අප්‍රමාණ වූ ද අතුල්‍ය වූ ද උපමාවන්ගෙන් විස්තර කළ නොහැකි වූ ද සේක.

33.

33.

Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ වසර අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

34.

34.

Yathāpi sāgare ūmī, gagane tārakā yathā;

Evaṃ tadā pāvacanaṃ, arahantehi cittitaṃ.

සාගරයෙහි රළ මෙන් ද අහසෙහි තරු මෙන් ද, එකල බුද්ධ ශාසනය රහතන් වහන්සේලාගෙන් බැබළුණේය.

35.

35.

So [Pg.351] ca buddho asamasamo, guṇāni ca tāni atuliyāni;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

ඒ අසමසම බුදුරජාණන් වහන්සේ ද ඒ අසිරිමත් ගුණාංග ද යන සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

36.

36.

Sujāto jinavaro buddho, silārāmamhi nibbuto;

Tattheva tassa cetiyo, tīṇigāvutamuggatoti.

උතුම් ජිනේන්ද්‍ර වූ සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ සීලාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ වදාළ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කළ සෑය ගාවුත තුනක් උසට ඉදිවිය.

Sujātassa bhagavato vaṃso dvādasamo.

භාග්‍යවත් සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දොළොස්වැන්නයි.

15. Piyadassībuddhavaṃso

15. පියදස්සී බුද්ධ වංශය

1.

1.

Sujātassa aparena, sayambhū lokanāyako;

Durāsado asamasamo, piyadassī mahāyaso.

සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, අනුන් විසින් මැඩපැවැත්විය නොහැකි වූ, අසමසම වූ, මහා යසස් ඇති පියදස්සී නම් ලෝකනායක ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

2.

2.

Sopi buddho amitayaso, ādiccova virocati;

Sabbaṃ tamaṃ nihantvāna, dhammacakkaṃ pavattayi.

අප්‍රමාණ කීර්තියක් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද හිරු මෙන් බැබළුණු සේක. සියලු (මෝහ) අන්ධකාරය දුරු කරමින් දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

3.

3.

Tassāpi atulatejassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

අසමසම තේජස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද (ධර්ම) අභිසමයෝ තිදෙනෙක් වූහ. පළමු ධර්ම අභිසමයේදී ලක්ෂයක් කෝටි සත්ත්වයෝ මඟඵල ලැබූහ.

4.

4.

Sudassano devarājā, micchādiṭṭhimarocayi;

Tassa diṭṭhiṃ vinodento, satthā dhammamadesayi.

සුදස්සන නම් දිව්‍ය රාජයා මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ගෙන සිටියේය. ශාස්තෘන් වහන්සේ ඔහුගේ ඒ මිථ්‍යා මතය දුරු කරමින් ධර්මය දේශනා කළ සේක.

5.

5.

Janasannipāto atulo, mahāsannipatī tadā;

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

එකල මහත් වූ ජන සන්නිපාතයක් සිදු විය. එහිදී කෝටි අනූදහසක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

6.

6.

Yadā doṇamukhaṃ hatthiṃ, vinesi narasārathi;

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

නරසාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'දෝණමුඛ' නම් ඇතා දමනය කළ කල්හි, කෝටි අසූදහසක් සත්ත්වයන්ට තුන්වන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

7.

7.

Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi piyadassino;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.

පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට ද (ශ්‍රාවක) සන්නිපාත තුනක් ඇති විය. ඉන් පළමු රැස්වීම කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය.

8.

8.

Tato paraṃ navutikoṭī, samiṃsu ekato munī;

Tatiye sannipātamhi, asītikoṭiyo ahū.

ඉන්පසු කෝටි අනූවක් රහතන් වහන්සේලා එක් රැස් වූහ. තෙවන රැස්වීමේදී කෝටි අසූවක් රහතන් වහන්සේලා එක් වූහ.

9.

9.

Ahaṃ tena samayena, kassapo nāma brāhmaṇo ;

Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.

එකල්හි මම ‘කස්සප’ නම් බ්‍රාහ්මණ මාණවකයෙක්ව වේද හදාරන්නෙක්, මන්ත්‍ර දරන්නෙක් සහ තිවේදයෙහි පරතෙරට පත්වූයෙක් වූයෙමි.

10.

10.

Tassa [Pg.352] dhammaṃ suṇitvāna, pasādaṃ janayiṃ ahaṃ;

Koṭisatasahassehi, saṅghārāmaṃ amāpayiṃ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම පැහැදීම ඇති කර ගත්තෙමි. මම කෝටි ලක්ෂයක් (ධනය) වියදම් කොට සඟ සතු ආරාමයක් කරවා පිදුවෙමි.

11.

11.

Tassa datvāna ārāmaṃ, haṭṭho saṃviggamānaso;

Saraṇe pañca sīle ca, daḷhaṃ katvā samādiyiṃ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාමය පූජා කොට, මහත් සතුටින් හා සංවේගයට පත් සිතින් යුක්තව, සරණාගමනයෙහි හා පංචසීලයෙහි ස්ථිරව පිහිටා ඒවා සමාදන් වූයෙමි.

12.

12.

Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;

‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මහා සංඝයා මධ්‍යයෙහි වැඩහිඳ, "මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට මතුයෙහි මොහු බුදු වන්නේය"යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

13.

13.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"(මොහු) ප්‍රධාන වීර්යය වඩා... (පෙ)... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපි වන්නෙමු" (යැයි බොහෝ දෙනා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

14.

14.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම සිත වඩාත් පැහැදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් සමාදන් වූයෙමි.

15.

15.

Sudhaññaṃ nāma nagaraṃ, sudatto nāma khattiyo;

Candā nāmāsi janikā, piyadassissa satthuno.

පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය ‘සුධඤ්ඤ’ නම් විය. පිය රජතුමා ‘සුදත්ත’ නම් වූ අතර මව්බිසව ‘චන්දා’ නම් වූවාය.

16.

16.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Sunimmalavimalagiriguhā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි විසූ සේක. සුනිම්මල, විමල හා ගිරිගුහා යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

17.

17.

Tettiṃsasahassāni ca, nāriyo samalaṅkatā;

Vimalā nāma nārī ca, kañcanāveḷo nāma atrajo.

මනාව සැරසුණු තිස් තුන් දහසක් නළඟනෝ වූහ. මෙහෙසිය ‘විමලා’ නම් වූ අතර පුත් කුමරු ‘කඤ්චනවේළ’ නම් විය.

18.

18.

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

ඒ පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්සේ සතර පෙරනිමිති දැක රථයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. සය මසක් මුළුල්ලෙහි වීර්යය වඩා දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

19.

19.

Brahmunā yācito santo, piyadassī mahāmuni;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, usabhuyyāne manorame.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද, ශාන්ත වූ, මහාවීර වූ පියදස්සී මහාමුනිහු රමණීය වූ උසභ උයනෙහිදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

20.

20.

Pālito sabbadassī ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Sobhito nāmupaṭṭhāko, piyadassissa satthuno.

පාලිත සහ සබ්බදස්සී යන තෙරවරු දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සෝභිත නම් තෙරණුවෝ පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූහ.

21.

21.

Sujātā dhammadinnā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, kakudhoti pavuccati.

සුජාතා සහ ධම්මදින්නා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය ‘කුඹුක්’ (කකුධ) ගස යැයි කියනු ලැබේ.

22.

22.

Sandhako dhammako ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Visākhā dhammadinnā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සන්ධක සහ ධම්මක යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. විසාඛා සහ ධම්මදින්නා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

23.

23.

Sopi [Pg.353] buddho amitayaso, dvattiṃsavaralakkhaṇo;

Asītihatthamubbedho, sālarājāva dissati.

අප්‍රමාණ යසස් ඇති, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් හෙබි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ රියන් උස වූහ. උන්වහන්සේ අහසට නැඟුණු සල් රජකු මෙන් පෙනුනහ.

24.

24.

Aggicandasūriyānaṃ, natthi tādisikā pabhā;

Yathā ahu pabhā tassa, asamassa mahesino.

අසමසම වූ ඒ මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ යම් රශ්මියක් වූයේ ද, එවැනි රශ්මියක් ගින්නට, සඳුට හෝ හිරුට නැත.

25.

25.

Tassāpi devadevassa, āyu tāvatakaṃ ahu;

Navutivassasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.

ඒ දෙවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ ද එපමණ විය. පසැස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වසර අනූදහසක් ලොව වැඩසිටි සේක.

26.

26.

Sopi buddho asamasamo, yugānipi tāni atuliyāni;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, අසදෘශ වූ ඒ ශ්‍රාවක යුගලයන් ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත් ද?

27.

27.

Piyadassī munivaro, assatthārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa jinathūpo, tīṇiyojanamuggatoti.

පියදස්සී මහා මුනිහු අස්සත්ථාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ජින ස්තූපය තුන් යොදුනක් උසට ඉදි විය.

Piyadassissa bhagavato vaṃso terasamo.

පියදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බුද්ධ වංශය දහතුන්වැන්නයි.

16. Atthadassībuddhavaṃso

16. අත්ථදස්සී බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Tattheva maṇḍakappamhi, atthadassī mahāyaso;

Mahātamaṃ nihantvāna, patto sambodhimuttamaṃ.

එම කල්පයෙහිම මහා යසස් ඇති අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ (මෝහය නමැති) මහා අන්ධකාරය දුරු කොට උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

2.

2.

Brahmunā yācito santo, dhammacakkaṃ pavattayi;

Amatena tappayī lokaṃ, dasasahassisadevakaṃ.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලදුව උන්වහන්සේ ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක. දස දහසක් ලෝක ධාතුවෙහි දෙවි මිනිසුන් අමා දහමින් සතප්පවාලූ සේක.

3.

3.

Tassāpi lokanāthassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

ඒ ලෝකනාථයන් වහන්සේට ද ධර්මාවබෝධයන් (අභිසමය) තුනක් විය. පළමු ධර්මාවබෝධයෙහිදී කෝටි ලක්ෂයක් ප්‍රාණීහු (සත්‍යය අවබෝධ කළහ).

4.

4.

Yadā buddho atthadassī, carate devacārikaṃ;

Koṭisatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොව චාරිකාවෙහි වැඩම කළ කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් ප්‍රාණීන්ට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

5.

5.

Punāparaṃ yadā buddho, desesi pitusantike;

Koṭisatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

නැවතත් බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය පිය රජු ඉදිරියෙහි ධර්මය දේශනා කළ කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් ප්‍රාණීන්ට තෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

6.

6.

Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi ca mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

ඒ මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේට ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

7.

7.

Aṭṭhanavutisahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

Aṭṭhāsītisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

අනුඅට දහසක් (98,000) රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම විය. අසූ අට දහසක් (88,000) රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම විය.

8.

8.

Aṭṭhasattatisatasahassānaṃ[Pg.354], tatiyo āsi samāgamo;

Anupādā vimuttānaṃ, vimalānaṃ mahesinaṃ.

කෙලෙසුන් කෙරෙහි දැඩිව නොගෙන මිදුණු, කෙලෙස් මලින් තොර වූ, උතුම් ගුණ සොයන්නා වූ රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂ හැත්තෑ අටකගේ තුන්වන මහා සමාගමය විය.

9.

9.

Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;

Susīmo nāma nāmena, mahiyā seṭṭhasammato.

එකල මම තද උග්‍ර තපස් ඇති, 'සුසීම' නම් වූ, ලෝකයෙහි උතුම් යැයි සම්මත කරන ලද ජටිල තාපසයෙක්ව සිටියෙමි.

10.

10.

Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;

Devalokāharitvāna, sambuddhamabhipūjayiṃ.

මම දෙව්ලොවින් දිව්‍යමය වූ මදාරා මල් ද, පියුම් මල් ද, පරසතු මල් ද ගෙනැවිත් බුදුරජාණන් වහන්සේට මහත් භක්තියෙන් පූජා කළෙමි.

11.

11.

Sopi maṃ buddho byākāsi, atthadassī mahāmuni;

‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ මහා මුණිවර වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මෙම තාපසයා මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පසු බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ දුන් සේක.

12.

12.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"මොහු වීර්යය වඩා... (පෙ)... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවෙහි අපි වන්නෙමු" යි (මිනිසුන් ප්‍රාර්ථනා කළහ).

13.

13.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා සතුටට පත් වූ ද, සංවේගයට පත් සිත් ඇති වූ ද මම දස පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කර ගත්තෙමි.

14.

14.

Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, sāgaro nāma khattiyo;

Sudassanā nāma janikā, atthadassissa satthuno.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'සෝභන' නම් විය. පියා 'සාගර' නම් රජතුමා වූ අතර, මව 'සුදස්සනා' නම් බිසව වූවාය.

15.

15.

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Amaragiri sugiri vāhanā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර දසදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. අමරගිරි, සුගිරි සහ වාහන නම් වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට තිබුණි.

16.

16.

Tettiṃsañca sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Visākhā nāma nārī ca, selo nāmāsi atrajo.

මැනවින් අලංකාර කරන ලද ස්ත්‍රීහු තිස්තුන් දහසක් වූහ. බිසව 'විශාඛා' නම් වූ අතර පුත්‍රයා 'සේල' නම් විය.

17.

17.

Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙර නිමිති දැක අස් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේ අට මසක් පුරා වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළ සේක.

18.

18.

Brahmunā yācito santo, atthadassī mahāyaso;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, anomuyyāne narāsabho.

මහා යසස් ඇති, මහා වීර වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් අනෝම උයනේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

19.

19.

Santo ca upasanto ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Abhayo nāmupaṭṭhāko, atthadassissa satthuno.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ 'සන්ත' සහ 'උපසන්ත' නම් වූහ. උපස්ථායක තෙරුන් 'අභය' නම් විය.

20.

20.

Dhammā ceva sudhammā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, campakoti pavuccati.

අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ 'ධම්මා' සහ 'සුධම්මා' නම් වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය සපු (චම්පක) ගසක් යැයි කියනු ලැබේ.

21.

21.

Nakulo ca nisabho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Makilā ca sunandā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

අග්‍ර උපස්ථායකයෝ 'නකුල' සහ 'නිසභ' වූහ. අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ 'මකිලා' සහ 'සුනන්දා' වූහ.

22.

22.

Sopi [Pg.355] buddho asamasamo, asītihatthamuggato;

Sobhate sālarājāva, uḷurājāva pūrito.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ රියන් උස වූ සේක. උන්වහන්සේ සල් රජකු මෙන් ද, පිරිපුන් සඳ මෙන් ද බැබළුණු සේක.

23.

23.

Tassa pākatikā raṃsī, anekasatakoṭiyo;

Uddhaṃ adho dasa disā, pharanti yojanaṃ sadā.

උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නිකුත් වූ සාමාන්‍ය රශ්මි කලාපයෝ කෝටි සිය ගණනක් වී උඩ, යට සහ දස දිසාවන්හි සැමවිටම යොදුනක් දුරට පැතිර ගියහ.

24.

24.

Sopi buddho narāsabho, sabbasattuttamo muni;

Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.

නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, සියලු සත්ත්වයන්ට උත්තම වූ, පස් ඇසින් යුත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වසර ලක්ෂයක් ලෝකයෙහි වැඩසිටි සේක.

25.

25.

Atulaṃ dassetvā obhāsaṃ, virocetvā sadevake ;

Sopi aniccataṃ patto, yathaggupādānasaṅkhayā.

උන්වහන්සේ අසදෘශ ආලෝකයක් දක්වා, දෙවියන් සහිත ලෝකය ආලෝකවත් කර, උපාදානයන් ක්ෂය වීමෙන් අනිත්‍යභාවයට පත් වූ සේක (පිරිනිවන් පෑ සේක).

26.

26.

Atthadassī jinavaro, anomārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ අනෝමාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පැතිර ගියහ.

Atthadassissa bhagavato vaṃso cuddasamo.

භාග්‍යවත් අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහහතරවැන්නයි.

17. Dhammadassībuddhavaṃso

17. ධම්මදස්සී බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Tattheva maṇḍakappamhi, dhammadassī mahāyaso;

Tamandhakāraṃ vidhamitvā, atirocati sadevake.

එම මණ්ඩ කල්පයෙහිම, මහා යසස් ඇති ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ (මෝහ) අන්ධකාරය දුරු කර දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි අතිශයින් බැබළුණු සේක.

2.

2.

Tassāpi atulatejassa, dhammacakkappavattane;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

අසමසම තේජසක් ඇති උන්වහන්සේගේ දම්සක් පැවතුම් දේශනාවේදී කෝටි ලක්ෂයක් (ප්‍රාණීන්ට) ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය විය.

3.

3.

Yadā buddho dhammadassī, vinesi sañjayaṃ isiṃ;

Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

යම් කලෙක ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සඤ්ජය තපස්වරයා දමනය කළ සේක් ද, එකල කෝටි අනූවකට දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

4.

4.

Yadā sakko upāgañchi, sapariso vināyakaṃ;

Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

යම් කලෙක ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා පිරිවර සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියේ ද, එකල කෝටි අසූවකට තුන්වන ධර්මාවබෝධය විය.

5.

5.

Tassāpi devadevassa, sannipātā tayo ahuṃ ;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

දෙවියන්ටත් දෙවියෙක් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

6.

6.

Yadā buddho dhammadassī, saraṇe vassaṃ upāgami;

Tadā koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.

ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ නුවර වස් විසූ කල, කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදු විය.

7.

7.

Punāparaṃ yadā buddho, devato eti mānusaṃ;

Tadāpi satakoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

නැවතත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොවින් මිනිස් ලොවට වැඩම කළ කල්හි කෝටි සියයක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය විය.

8.

8.

Punāparaṃ [Pg.356] yadā buddho, pakāsesi dhute guṇe;

Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.

නැවතත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ ධුතාංග ගුණයන් ප්‍රකාශ කළ කල්හි කෝටි අසූවක් රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය විය.

9.

9.

Ahaṃ tena samayena, sakko āsiṃ purindado;

Dibbena gandhamālena, turiyenābhipūjayiṃ.

එකල මම පුරින්දද නම් වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා වීමි. මම දිව්‍යමය සුවඳ මලින් හා තූර්ය වාදනයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

10.

10.

Sopi maṃ buddho byākāsi, devamajjhe nisīdiya;

‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද දෙවියන් මැද වැඩ හිඳ, "මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පසු මොහු බුදු වන්නේය" යි මට (මතු බුදු බවට) ව්‍යාකරණ දුන් සේක.

11.

11.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"ප්‍රධන් වීර්යය වඩා... පෙ... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යි (මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ).

12.

12.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ද ඒ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමී ධර්මයන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයක් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

13.

13.

Saraṇaṃ nāma nagaraṃ, saraṇo nāma khattiyo;

Sunandā nāma janikā, dhammadassissa satthuno.

ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'සරණ' නම් විය. පිය රජතුමා 'සරණ' නම් විය. මෑණියන් 'සුනන්දා' නම් වූවාය.

14.

14.

Aṭṭhavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Arajo virajo sudassano, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ අටදහසක් අවුරුදු ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. අරජ, විරජ සහ සුදස්සන යනුවෙන් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

15.

15.

Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Vicikoḷi nāma nārī, atrajo puññavaḍḍhano.

මැනවින් අලංකාර කරන ලද ස්ත්‍රීන් හතළිස් තුන්දහසක් වූහ. බිසව 'විචිකෝළි' නම් වූවාය. පුත් කුමරු 'පුණ්ණවඩ්ඪන' නම් විය.

16.

16.

Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;

Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

සතර පෙරනිමිති දැක ඒ උත්තම පුරුෂයාණන් වහන්සේ ප්‍රාසාදයකින්ම (යානයකින්) අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. සත් දිනක් මුළුල්ලේ ප්‍රධන් වීර්යයෙහි (දුෂ්කරක්‍රියාවෙහි) යෙදුණු සේක.

17.

17.

Brahmunā yācito santo, dhammadassī narāsabho;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද, ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායෙහි දී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

18.

18.

Padumo phussadevo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Sunetto nāmupaṭṭhāko, dhammadassissa satthuno.

පදුම සහ ඵුස්සදේව අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා 'සුනෙත්ත' නම් විය.

19.

19.

Khemā ca saccanāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, bimbijāloti vuccati.

ඛේමා සහ සච්චනාමා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'බිම්බිජාල' (රත් කරල් ඇට්ටේරියා) යයි කියනු ලැබේ.

20.

20.

Subhaddo kaṭissaho ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Sāḷiyā ca kaḷiyā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සුභද්ද සහ කටිස්සහ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සාළියා සහ කාළියා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

21.

21.

Sopi [Pg.357] buddho asamasamo, asītihatthamuggato;

Atirocati tejena, dasasahassimhi dhātuyā.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද අසූ රියනක් උස වූ සේක. දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි උන්වහන්සේගේ තේජසින් බැබළුණු සේක.

22.

22.

Suphullo sālarājāva, vijjūva gagane yathā;

Majjhanhikeva sūriyo, evaṃ so upasobhatha.

මැනවින් පිපුණු මහා සල් රුකක් මෙන් ද, අහසෙහි විදුලි රේඛාවක් මෙන් ද, මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද, උන්වහන්සේ එසේ බැබළුණු සේක.

23.

23.

Tassāpi atulatejassa, samakaṃ āsi jīvitaṃ;

Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.

අසමසම තේජස් ඇති ඒ චක්ෂුෂ්මත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ ද එයට සමාන විය. උන්වහන්සේ අවුරුදු ලක්ෂයක් ලෝකයෙහි වැඩ සිටි සේක.

24.

24.

Obhāsaṃ dassayitvāna, vimalaṃ katvāna sāsanaṃ;

Cavi candova gagane, nibbuto so sasāvako.

(ධර්ම) ආලෝකය පතුරුවා, ශාසනය නිර්මල කොට, අහසින් බැස යන සඳක් මෙන් උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

25.

25.

Dhammadassī mahāvīro, sālārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa thūpavaro, tīṇiyojanamuggatoti.

මහා වීර වූ ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සාලාරාමයෙහි දී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ උතුම් ස්තූපය තුන් යොදුනක් උසට ඉදිවිය.

Dhammadassissa bhagavato vaṃso pannarasamo.

භාග්‍යවත් ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය පසළොස්වැන්නයි.

18. Siddhatthabuddhavaṃso

18. සිද්ධත්ථ බුද්ධවංශය

1.

1.

Dhammadassissa aparena, siddhattho nāma nāyako;

Nihanitvā tamaṃ sabbaṃ, sūriyo abbhuggato yathā.

ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, උදා වූ සූර්යයා මෙන් සියලු (මෝහ) අන්ධකාරය නසමින් 'සිද්ධත්ථ' නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

2.

2.

Sopi patvāna sambodhiṃ, santārento sadevakaṃ;

Abhivassi dhammameghena, nibbāpento sadevakaṃ.

උන්වහන්සේ ද සම්බෝධියට පැමිණ, දෙවි මිනිසුන් සසරින් එතර කරවමින් ද, සද්ධර්ම නමැති වැසි වස්වමින් දෙවි මිනිසුන් කෙලෙස් ගින්නෙන් නිවාලූ සේක.

3.

3.

Tassāpi atulatejassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

අසමසම තේජස් ඇති උන්වහන්සේට ද ධර්ම අභිසමයෝ තුනක් වූහ. පළමු ධර්ම අභිසමය කෝටි ලක්ෂයක් (සත්ත්වයන්ට) සිදු විය.

4.

4.

Punāparaṃ bhīmarathe, yadā āhani dundubhiṃ;

Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

නැවතත් භීමරථයෙහි දී (ධර්ම) දුන්දුභිය හැඩවූ කල්හි, කෝටි අනූවක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

5.

5.

Yadā buddho dhammaṃ desesi, vebhāre so puruttame;

Tadā navutikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ වේභාර නගරයෙහි දී ධර්මය දේශනා කළ කල්හි, කෝටි අනූවක් සත්ත්වයන්ට තෙවන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

6.

6.

Sannipātā tayo āsuṃ, tasmimpi dvipaduttame;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

ඒ ද්විපදෝත්තමයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

7.

7.

Koṭisatānaṃ [Pg.358] navutīnaṃ, asītiyāpi ca koṭinaṃ;

Ete āsuṃ tayo ṭhānā, vimalānaṃ samāgame.

කෝටි සියයක් වූ, කෝටි අනූවක් වූ සහ කෝටි අසූවක් වූ රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් අවස්ථා තුනක් විය.

8.

8.

Ahaṃ tena samayena, maṅgalo nāma tāpaso;

Uggatejo duppasaho, abhiññābalasamāhito.

ඒ සමයෙහි මම මහත් තේජස් ඇති, අනුන් විසින් මැඬලිය නොහැකි, අභිඥා බලයෙන් යුක්ත වූ 'මංගල' නම් තපස්වරයෙක් වීමි.

9.

9.

Jambuto phalamānetvā siddhatthassa adāsahaṃ;

Paṭiggahetvā sambuddho, idaṃ vacanamabravi.

මම දඹ ගසකින් ඵලයක් ගෙනැවිත් සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගෙන මේ වචනය වදාළ සේක.

10.

10.

‘‘Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ;

Catunnavutito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

"තවුස් වත රකින, දැඩි තපස් ඇති මේ ජටිල තපස්වරයා දෙස බලන්න. මීට කල්ප අනූ හතරකට පසු මොහු (ගෞතම නමින්) බුදු වන්නේය."

11.

11.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

"ප්‍රධන් වීර්යය වඩා... පෙ... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යි (මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ).

12.

12.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ද ඒ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමී ධර්මයන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයක් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

13.

13.

Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, udeno nāma khattiyo;

Suphassā nāma janikā, siddhatthassa mahesino.

සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය වේභාර නම් විය. පිය රජතුමා උදේන නම් විය. මවුබිසව සුඵස්සා නම් වූවාය.

14.

14.

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Kokāsuppalakokanadā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර දසදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළහ. කෝක, සුප්පල සහ කෝකනද යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

15.

15.

Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Somanassā nāma sā nārī, anupamo nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් හතළිස් අටදහසක් පිරිවර ලෙස සිටියහ. උන්වහන්සේගේ අගබිසව සෝමනස්සා නම් වූවාය. පුත් කුමරු අනුපම නම් විය.

16.

16.

Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami;

Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක සිවිකාවකින් (රන් දෝලාවකින්) අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. දිනුම් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව දස මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කරක්‍රියා කළහ.

17.

17.

Brahmunā yācito santo, siddhattho lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද, ශාන්ත වූ, ලෝකනායක වූ, මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායේදී ධර්ම චක්‍රය දේශනා කළහ.

18.

18.

Sambalo ca sumitto ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Revato nāmupaṭṭhāko, siddhatthassa mahesino.

සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ සම්බල සහ සුමිත්ත යන දෙනම වූහ. උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේ රේවත නම් වූහ.

19.

19.

Sīvalā ca surāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, kaṇikāroti vuccati.

සීවලා සහ සුරාමා යන දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'කණිකාර' (කිණිහිරි) යැයි කියනු ලැබේ.

20.

20.

Suppiyo ca samuddo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Rammā ceva surammā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සුප්පිය සහ සමුද්ද අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. රම්මා සහ සුරම්මා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

21.

21.

So [Pg.359] buddho saṭṭhiratanaṃ, ahosi nabhamuggato;

Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ රියන් හැටක් උසට අහසට පැන නැඟුණහ. රන් ටැඹක් මෙන් බබළමින් දස දහසක් ලෝක ධාතුව ඒකාලෝක කළහ.

22.

22.

Sopi buddho asamasamo, atulo appaṭipuggalo;

Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.

අසමසම වූ, අසදෘශ වූ, ප්‍රතිපුද්ගල වූ, පස් ඇසින් යුත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වසර ලක්ෂයක් ලෝකයෙහි වැඩසිටියහ.

23.

23.

Vipulaṃ pabhaṃ dassayitvā, pupphāpetvāna sāvake;

Vilāsetvā samāpatyā, nibbuto so sasāvako.

මහත් වූ ආලෝක ධාරාවක් විදහා දක්වා, ශ්‍රාවකයන් (ධර්ම නමැති මල්වලින්) පුබුදුවා, සමාපත්ති සුවයෙන් කෙළිදෙළෙන් වාසය කරවා, ශ්‍රාවකයන් ද සමඟින් පිරිනිවන් වැඩි සේක.

24.

24.

Siddhattho munivaro buddho, anomārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa thūpavaro, catuyojanamuggatoti.

මුනිවර වූ සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ අනෝමාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිකළ උතුම් ස්තූපය යොදුන් සතරක් උස විය.

Siddhatthassa bhagavato vaṃso soḷasamo.

භාග්‍යවත් සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහසයවැන්නයි.

19. Tissabuddhavaṃso

19. තිස්ස බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Siddhatthassa aparena, asamo appaṭipuggalo;

Anantatejo amitayaso, tisso lokagganāyako.

සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, අසම වූ, අසදෘශ වූ, අනන්ත තේජස් ඇති, අප්‍රමාණ යසසින් යුත්, ලෝකාග්‍රනායක වූ තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

2.

2.

Tamandhakāraṃ vidhamitvā, obhāsetvā sadevakaṃ;

Anukampako mahāvīro, loke uppajji cakkhumā.

ඒ මහා වීර වූ, පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ මෝහ අන්ධකාරය දුරු කොට, දෙවියන් සහිත ලෝකය ඒකාලෝක කරමින්, සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ලොව පහළ වූ සේක.

3.

3.

Tassāpi atulā iddhi, atulaṃ sīlaṃ samādhi ca;

Sabbattha pāramiṃ gantvā, dhammacakkaṃ pavattayi.

උන්වහන්සේගේ සෘද්ධිය ද අසමසම විය, ශීලය සහ සමාධිය ද අසමසම විය. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණ ධර්ම චක්‍රය පවත්වනු ලැබූහ.

4.

4.

So buddho dasasahassimhi, viññāpesi giraṃ suciṃ;

Koṭisatāni abhisamiṃsu, paṭhame dhammadesane.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දස දහසක් ලෝක ධාතුව පුරා සිය පිරිසිදු ධර්ම රාවය පැතිරවූහ. ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි සියයක් සත්ත්වයෝ ධර්මාවබෝධය කළහ.

5.

5.

Dutiyo navutikoṭīnaṃ, tatiyo saṭṭhikoṭiyo;

Bandhanāto pamocesi, satte naramarū tadā.

දෙවන ධර්මාවබෝධයේදී කෝටි අනූවක් ද, තෙවන ධර්මාවබෝධයේදී කෝටි හැටක් ද (ධර්මය අවබෝධ කළහ). එකල උන්වහන්සේ දෙව් මිනිස් සත්ත්වයන් බන්ධනයෙන් මුදාගත් සේක.

6.

6.

Sannipātā tayo āsuṃ, tisse lokagganāyake;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

ලෝකාග්‍රනායක තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයෙහි කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

7.

7.

Khīṇāsavasatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

Navutisatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

පළමු රැස්වීම රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයකගේ සහභාගිත්වයෙන් ද, දෙවන රැස්වීම රහතන් වහන්සේලා අනූ ලක්ෂයකගේ සහභාගිත්වයෙන් ද පැවැත්විණි.

8.

8.

Asītisatasahassānaṃ[Pg.360], tatiyo āsi samāgamo;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, pupphitānaṃ vimuttiyā.

විමුක්තියෙන් පිබිදුණු, පිරිසිදු වූ, රහතන් වහන්සේලා අසූ ලක්ෂයකගේ සහභාගිත්වයෙන් තෙවන රැස්වීම පැවැත්විණි.

9.

9.

Ahaṃ tena samayena, sujāto nāma khattiyo;

Mahābhogaṃ chaḍḍayitvā, pabbajiṃ isipabbajaṃ.

එකල මම සුජාත නම් රජකුව ඉපිද, මහත් සම්පත් අතහැර තවුස් පැවිද්දෙන් පැවිදි වූයෙමි.

10.

10.

Mayi pabbajite sante, uppajji lokanāyako;

Buddhoti saddaṃ sutvāna, pīti me upapajjatha.

මා පැවිදිව සිටියදී ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 'බුදු' යන වචනය ඇසීමෙන් මට මහත් වූ ප්‍රීතියක් ඇති විය.

11.

11.

Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;

Ubho hatthehi paggayha, dhunamāno upāgamiṃ.

මම දිව්‍යමය වූ මදාරා මල් ද, පියුම් මල් ද, පරසතු මල් ද ගෙන, දෑතින් දරාගෙන (මල්) සලමින් උන්වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි.

12.

12.

Catuvaṇṇaparivutaṃ, tissaṃ lokagganāyakaṃ;

Tamahaṃ pupphaṃ gahetvā, matthake dhārayiṃ jinaṃ.

සිව්වනක් පිරිස පිරිවරා සිටි ලෝකාග්‍රනායක තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් ඒ මල් ගෙන දිනුම් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිස මතුපිටින් පූජා කළෙමි.

13.

13.

Sopi maṃ buddho byākāsi, janamajjhe nisīdiya;

‘‘Dvenavute ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද පිරිස මැද වැඩහිඳිමින්, 'මෙයින් අනූ දෙවන කපෙහි මොහු බුදු වන්නේය' යි මට ව්‍යාකරණ (විවරණ) දුන් සේක.

14.

14.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

වීර්යය වඩා... (පෙ)... මොහු ඉදිරියේ අපි වන්නෙමු (යැයි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

15.

15.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම බෙහෙවින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතා පිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් (ප්‍රතිපත්ති) සමාදන් වූයෙමි.

16.

16.

Khemakaṃ nāma nagaraṃ, janasandho nāma khattiyo;

Padumā nāma janikā, tissassa ca mahesino.

තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය ඛේමක නම් විය. පිය රජතුමා ජනසන්ධ නම් විය. මවුබිසව පදුමා නම් වූවාය.

17.

17.

Sattavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Guhāsela nārisaya nisabhā, tayo pāsādamuttamā.

ඒ බෝසතාණන් වහන්සේ වසර හත්දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. ගුහාසේල, නාරිසය සහ නිසභ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට විය.

18.

18.

Samatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Subhaddānāmikā nārī, ānando nāma atrajo.

මනාකොට අලංකාර වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. සුභද්දා නම් බිසව වූ අතර, පුත්‍රයා ආනන්ද නම් විය.

19.

19.

Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක අස් රියකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අට මසක් පුරා වීර්යය වඩා බුද්ධත්වය ලැබූ සේක.

20.

20.

Brahmunā yācito santo, tisso lokagganāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, yasavatiyamuttame.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන්, ශාන්ත වූ ලෝකාග්‍ර නායක වූ මහා වීර තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් යසවතී උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

21.

21.

Brahmadevo udayo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Samaṅgo nāmupaṭṭhāko, tissassa ca mahesino.

මහේසී වූ තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ බ්‍රහ්මදේව සහ උදය වූහ. උපස්ථායක තෙරුන් සමංග නම් විය.

22.

22.

Phussā [Pg.361] ceva sudattā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, asanoti pavuccati.

ඵුස්සා සහ සුදත්තා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'අසන' (පියල) රුක යැයි කියනු ලැබේ.

23.

23.

Sambalo ca sirimā ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Kisāgotamī upasenā, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සඹල සහ සිරිමා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. කිසාගෝතමී සහ උපසේනා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

24.

24.

So buddho saṭṭhiratano, ahu uccattane jino;

Anūpamo asadiso, himavā viya dissati.

ඒ ජිනේන්ද්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් රියන් හැටක් වූ සේක. උපමා රහිත වූ, අසදෘශ වූ උන්වහන්සේ හිමාලය පර්වතය මෙන් පෙනෙන්නාහ.

25.

25.

Tassāpi atulatejassa, āyu āsi anuttaro;

Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.

අසමසම තේජස් ඇති ඒ පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ අනුත්තර වූ අතර, උන්වහන්සේ ලෝකයෙහි වසර ලක්ෂයක් වැඩසිටි සේක.

26.

26.

Uttamaṃ pavaraṃ seṭṭhaṃ, anubhotvā mahāyasaṃ;

Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.

උතුම් වූ, ප්‍රවර වූ, ශ්‍රේෂ්ඨ වූ මහා යසස අනුභව කොට, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

27.

27.

Valāhakova anilena, sūriyena viya ussavo;

Andhakārova padīpena, nibbuto so sasāvako.

සුළඟින් විසිරෙන වලාකුළක් මෙන් ද, හිරු රැසින් වියැළෙන පිනිබිඳක් මෙන් ද, පහනකින් අඳුර පහ වන්නාක් මෙන් ද, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

28.

28.

Tisso jinavaro buddho, nandārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa jinathūpo, tīṇiyojanamuggatoti.

තිස්ස නම් ජිනවර බුදුරජාණන් වහන්සේ නන්දාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කළ ජින ස්තූපය යොදුන් තුනක් උසට ඉදිවිය.

Tissassa bhagavato vaṃso sattarasamo.

භාග්‍යවත් තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශ කථාව දහහත්වැන්නයි.

20. Phussabuddhavaṃso

20. ඵුස්ස බුද්ධවංශය.

1.

1.

Tattheva maṇḍakappamhi, ahu satthā anuttaro;

Anupamo asamasamo, phusso lokagganāyako.

එම මණ්ඩ කල්පයේම, අනුත්තර වූ, උපමා රහිත වූ, අසමසම වූ, ලෝකාග්‍ර නායක වූ ඵුස්ස නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

2.

2.

Sopi sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ;

Sadevakaṃ tappayanto, abhivassi amatambunā.

උන්වහන්සේ ද සියලු මෝහ අන්ධකාරය දුරු කොට, මහා තෘෂ්ණා ජාලය ලිහා දමා, දෙවියන් සහිත ලෝකයා තෘප්තිමත් කරමින් අමා දහම් වැසි වැස්සවූ සේක.

3.

3.

Dhammacakkaṃ pavattente, phusse nakkhattamaṅgale;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

නැකත් මංගල්‍යයක් බඳු වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හී, කෝටි සියදහසක් සත්ත්වයන්ට ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

4.

4.

Navutisatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu;

Asītisatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

ලක්ෂ අනූවක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්මාවබෝධය ද, ලක්ෂ අසූවක් සත්ත්වයන්ට තෙවන ධර්මාවබෝධය ද සිදු විය.

5.

5.

Sannipātā tayo āsuṃ, phussassāpi mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

මහේසී වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් විය.

6.

6.

Saṭṭhisatasahassānaṃ[Pg.362], paṭhamo āsi samāgamo;

Paññāsasatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

ලක්ෂ හැටක් වූ රහතන් වහන්සේලාගේ ප්‍රථම සමාගමය ද, ලක්ෂ පනහක් වූ රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන සමාගමය ද සිදු විය.

7.

7.

Cattārīsasatasahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;

Anupādā vimuttānaṃ, vocchinnapaṭisandhinaṃ.

දැඩි කොට ගැනීම් රහිතව මිදුණු, පුනර්භවය සිඳලූ රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂ හතළිහකගේ තෙවන සමාගමය සිදු විය.

8.

8.

Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;

Chaḍḍayitvā mahārajjaṃ, pabbajiṃ tassa santike.

ඒ සමයෙහි මම විජිතාවී නම් ක්ෂත්‍රිය රජෙක්ව උපත ලබා, මහා රාජ්‍යය අත්හැර උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

9.

9.

Sopi maṃ buddho byākāsi, phusso lokagganāyako;

‘‘Dvenavute ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ලෝකාග්‍ර නායක වූ ඒ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, 'ම මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පසු මොහු බුදු වන්නේය' යි මට විවරණ දුන් සේක.

10.

10.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

විර්යය වඩා... (පෙ)... 'අපි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවන්නෙමු' යි ජනයා පැතූහ.

11.

11.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් සමාදන් වීමි.

12.

12.

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

Sabbaṃ pariyāpuṇitvā, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

සූත්‍ර සහ විනය ද, නවංග ශාස්තෘ ශාසනය ද යන සියල්ල ඉගෙන ගෙන ජින ශාසනය බැබළවීමි.

13.

13.

Tatthappamatto viharanto, brahmaṃ bhāvetva bhāvanaṃ;

Abhiññāsu pāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

එහි අප්‍රමාදීව වාසය කරමින්, බඹ විහරණ වඩා, අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

14.

14.

Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, jayaseno nāma khattiyo;

Sirimā nāma janikā, phussassāpi mahesino.

මහේසී වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය කාසික නම් විය. පිය රජු ජයසේන නම් වූ අතර, මව් බිසව සිරිමා නම් වූවාය.

15.

15.

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Garuḷapakkha haṃsa suvaṇṇabhārā, tayo pāsādamuttamā.

ඒ බෝසතාණන් වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. ගරුළපක්ඛ, හංස සහ සුවණ්ණභාර යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට විය.

16.

16.

Tiṃsaitthisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Kisāgotamī nāma nārī, anūpamo nāma atrajo.

මනාකොට අලංකාර වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. කිසාගෝතමී නම් බිසව වූ අතර, පුත්‍රයා අනුපම නම් විය.

17.

17.

Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;

Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

පුරුෂෝත්තම වූ ඒ බෝධිසත්වයෝ සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. සය මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියාවෙහි නිරත වූහ.

18.

18.

Brahmunā yācito santo, phusso lokagganāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ, ලෝකාග්‍ර නායක වූ ශාන්ත වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන් මිගදායෙහි දී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

19.

19.

Surakkhito dhammaseno, ahesuṃ aggasāvakā;

Sabhiyo nāmupaṭṭhāko, phussassāpi mahesino.

මහේශාඛ්‍ය වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේට සුරක්ඛිත සහ ධම්මසේන යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සභිය නම් වූ භික්ෂුව උපස්ථායක වූහ.

20.

20.

Cālā [Pg.363] ca upacālā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, āmaṇḍoti pavuccati.

චාලා සහ උපචාලා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'සිරි නෙල්ලි' ගස යයි කියනු ලැබේ.

21.

21.

Dhanañcayo visākho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Padumā ceva nāgā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

ධනඤ්ජය සහ විසාඛ යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. පදුමා සහ නාගා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

22.

22.

Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, sopi accuggato muni;

Sobhate sataraṃsīva, uḷurājāva pūrito.

ඒ මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ අටපනස් රියනක් උස වූහ. උන්වහන්සේ දහසක් රැස් විහිදුවන සූර්යයා මෙන් ද, පිරිපුන් චන්ද්‍රයා මෙන් ද බබළන සේක.

23.

23.

Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ අවුරුදු අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.

24.

24.

Ovaditvā bahū satte, santāretvā bahū jane;

Sopi satthā atulayaso, nibbuto so sasāvako.

අසමසම යසසක් ඇති ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ බොහෝ සත්ත්වයන්ට අවවාද දී, බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවා, ශ්‍රාවකයන් හා සමඟින් පිරිනිවන් වැඩි සේක.

25.

25.

Phusso jinavaro satthā, senārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

ජිනවර වූ ඵුස්ස ශාස්තෘන් වහන්සේ සේනාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පැතිර ගියහ.

Phussassa bhagavato vaṃso aṭṭhārasamo.

භාග්‍යවත් ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහඅටවැන්නයි.

21. Vipassībuddhavaṃso

21. විපස්සී බුද්ධ වංශය

1.

1.

Phussassa ca aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Vipassī nāma nāmena, loke uppajji cakkhumā.

ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, පසැස් ඇති, "විපස්සී" නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.

2.

2.

Avijjaṃ sabbaṃ padāletvā, patto sambodhimuttamaṃ;

Dhammacakkaṃ pavattetuṃ, pakkāmi bandhumatīpuraṃ.

උන්වහන්සේ සියලු අවිද්‍යාවන් සිඳබිඳ දමා උත්තම සම්බෝධියට පැමිණ, දම්සක් පැවතුම් දේශනා කරනු පිණිස බන්ධුමතී නුවරට වැඩම කළ සේක.

3.

3.

Dhammacakkaṃ pavattetvā, ubho bodhesi nāyako;

Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.

ඒ නායකයන් වහන්සේ දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කොට දෙදෙනාට ධර්මය අවබෝධ කරවූ සේක. පළමු ධර්ම අවබෝධය ගණනය කළ නොහැකි තරම් අතිමහත් විය.

4.

4.

Punāparaṃ amitayaso, tattha saccaṃ pakāsayi;

Caturāsītisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

නැවතත් අපිරිමිත යසස් ඇති උන්වහන්සේ එහිදී සත්‍යය ප්‍රකාශ කළ සේක. එහිදී අසූහතර දහසක් දෙනාට දෙවන ධර්ම අවබෝධය සිදු විය.

5.

5.

Caturāsītisahassāni, sambuddhaṃ anupabbajuṃ;

Tesamārāmapattānaṃ, dhammaṃ desesi cakkhumā.

අසූහතර දහසක් දෙනා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුව ගොස් පැවිදි වූහ. ආරාමයට පැමිණි ඔවුන්ට පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කළ සේක.

6.

6.

Sabbākārena [Pg.364] bhāsato, sutvā upanisādino ;

Tepi dhammavaraṃ gantvā, tatiyābhisamayo ahu.

උන්වහන්සේ සියලු ආකාරයෙන් දේශනා කළ උතුම් ධර්මය අසා, සිත තැන්පත් කරගත් ඔවුන්ට තෙවන ධර්ම අවබෝධය සිදු විය.

7.

7.

Sannipātā tayo āsuṃ, vipassissa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

මහේශාඛ්‍ය වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාස්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් විය.

8.

8.

Aṭṭhasaṭṭhisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

Bhikkhusatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

පළමු ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සැට අට ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය. දෙවන සන්නිපාතය ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය.

9.

9.

Asītibhikkhusahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;

Tattha bhikkhugaṇamajjhe, sambuddho atirocati.

තෙවන සන්නිපාතය අසූදහසක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය. ඒ භික්ෂු සංඝයා මධ්‍යයෙහි සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉතා අධික ලෙස බැබළුණු සේක.

10.

10.

Ahaṃ tena samayena, nāgarājā mahiddhiko;

Atulo nāma nāmena, puññavanto jutindharo.

එකල මම අතිශය සෘද්ධිමත් වූ, පින්වත් වූ, තේජවන්ත වූ "අතුල" නම් නා රජෙක් වීමි.

11.

11.

Nekānaṃ nāgakoṭīnaṃ, parivāretvānahaṃ tadā;

Vajjanto dibbaturiyehi, lokajeṭṭhaṃ upāgamiṃ.

එකල මම කෝටි සංඛ්‍යාත නාගයන් පිරිවරාගෙන, දිව්‍ය තූර්ය වාදනයන් කරවමින් ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි.

12.

12.

Upasaṅkamitvā sambuddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ;

Maṇimuttaratanakhacitaṃ, sabbābharaṇavibhūsitaṃ;

ලෝකනායක වූ විපස්සී සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, මිණි මුතු රත්නයන්ගෙන් විසිතුරු වූ ද, සියලු ආභරණයන්ගෙන් සැරසුණා වූ ද,

Nimantetvā dhammarājassa, suvaṇṇapīṭhamadāsahaṃ.

ධර්මරාජයන් වහන්සේට ඇරයුම් කොට ස්වර්ණමය පීඨයක් පූජා කළෙමි.

13.

13.

Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;

‘‘Ekanavutito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද සංඝයා මධ්‍යයෙහි වැඩසිටිමින්, "මොහු මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ දුන් සේක.

14.

14.

‘‘Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;

Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ.

මොහු රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම, වීර්යය වඩා, දුෂ්කර ක්‍රියාවන් කොට තථාගතයන් වහන්සේ වන්නේය.

15.

15.

‘‘Ajapālarukkhamūlasmiṃ, nisīditvā tathāgato;

Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti.

අජපාල නුග රුක් සෙවණෙහි වැඩසිටින තථාගතයන් වහන්සේ එහිදී කිරිපිඬු පිළිගෙන නේරංජරා නදිය වෙත පැමිණෙන්නේය.

16.

16.

‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino;

Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.

ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නේරංජරා නදී තීරයෙහි දී කිරිපිඬු වළඳා, සරසා ඇති උතුම් මාවතින් බෝධි මූලය වෙත පැමිණෙන්නේය.

17.

17.

‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro;

Assatthamūle sambodhiṃ, bujjhissati mahāyaso.

ඉන්පසු අනුත්තර වූ ඒ මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධි මණ්ඩලය පැදකුණු කොට, ඇසතු රුක් සෙවණේදී සම්බෝධිය අවබෝධ කරගන්නේය.

18.

18.

‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

මොහුගේ වැදූ මව මායා නම් වන්නීය, පියා සුද්ධෝදන නම් වන්නේය. මොහු ගෝතම නමින් බුදු වන්නේය.

19.

19.

‘‘Anāsavā [Pg.365] vītarāgā, santacittā samāhitā;

Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;

Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

කෝලිත සහ උපතිස්ස යන (මොවුන්) ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායක තෙමේ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන්නේය.

20.

20.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;

Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන (මොවුන්) ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය ඇසතු රුක යයි කියනු ලැබේ.

21.

21.

‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;

Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;

Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino.

චිත්ත සහ හත්ථාළවක යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වන්නාහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වන්නාහ. යසස්වී වූ ඒ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වර්ෂ සියයකි.

22.

22.

‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

මේ වචනය අසා... (පෙ)... මොහුගේ (ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) හමුවෙහි (ශ්‍රාවකයෝ) වන්නෙමු.

23.

23.

Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම සිත වඩාත් පැහැදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතා පිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

24.

24.

Nagaraṃ bandhumatī nāma, bandhumā nāma khattiyo;

Mātā bandhumatī nāma, vipassissa mahesino.

විපස්සී මහා ඉෂීන් වහන්සේගේ නගරය බන්ධුමතී නම් විය. පිය රජතුමා බන්ධුමා නම් විය. මෑණියන් බන්ධුමතී නම් වූහ.

25.

25.

Aṭṭhavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Nando sunando sirimā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර අටදහසක් ගිහිගෙයි විසූහ. නන්ද, සුනන්ද සහ සිරිමා යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

26.

26.

Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sudassanā nāma sā nārī, samavattakkhandho nāma atrajo.

මනාකොට අලංකාර කරන ලද ස්ත්‍රීහු හතළිස් තුන්දහසක් වූහ. බිසව සුදස්සනා නම් වූවාය. පුතණුවෝ සමවත්තක්ඛන්ධ නම් වූහ.

27.

27.

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක රියකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව අටමසක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළහ.

28.

28.

Brahmunā yācito santo, vipassī lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයදින ලද ලෝකනායක වූ, මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායෙහිදී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූහ.

29.

29.

Khaṇḍo ca tissanāmo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Asoko nāmupaṭṭhāko, vipassissa mahesino.

ඛණ්ඩ සහ තිස්ස යන (මොවුන්) අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වූහ. විපස්සී මහා ඉෂීන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා අසෝක නම් විය.

30.

30.

Candā ca candamittā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, pāṭalīti pavuccati.

චන්දා සහ චන්දමිත්තා යන (මොවුන්) අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය පළොල් රුක යයි කියනු ලැබේ.

31.

31.

Punabbasumitto nāgo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Sirimā uttarā ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

පුනබ්බසුමිත්ත සහ නාග යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සිරිමා සහ උත්තරා යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

32.

32.

Asītihatthamubbedho[Pg.366], vipassī lokanāyako;

Pabhā niddhāvati tassa, samantā sattayojane.

ලෝකනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ රියන් උස වූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව හාත්පස සත් යොදුනක් තෙක් විහිදී ගියේය.

33.

33.

Asītivassasahassāni, āyu buddhassa tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර අසූදහසක් විය. එතෙක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා (සංසාරයෙන්) එතෙර කරවූහ.

34.

34.

Bahudevamanussānaṃ, bandhanā parimocayi;

Maggāmaggañca ācikkhi, avasesaputhujjane.

බොහෝ දෙවි මිනිසුන් (සංයෝජන) බන්ධනයෙන් මුදවාලූහ. ඉතිරි පෘථග්ජනයන්ට මඟ නොමඟ පවසා දුන්හ.

35.

35.

Ālokaṃ dassayitvāna, desetvā amataṃ padaṃ;

Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.

ප්‍රඥා ආලෝකය දක්වා, අමා පදය (නිවන) දේශනා කොට, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් හා සමඟ පිරිනිවී වැඩියහ.

36.

36.

Iddhivaraṃ puññavaraṃ, lakkhaṇañca kusumitaṃ;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

ඒ උතුම් සෘද්ධිය, උතුම් පුණ්‍ය මහිමය සහ පුෂ්පිත මහා පුරුෂ ලක්ෂණ යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් වූවාහු නොවේද?

37.

37.

Vipassī jinavaro buddho, sumittārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa thūpavaro, sattayojanamussitoti.

ජිනවර වූ බුදු වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සුමිත්තාරාමයේදී පිරිනිවී වැඩියහ. එහිම උන්වහන්සේගේ උතුම් ස්තූපය සත් යොදුනක් උසට ඉදිවිය.

Vipassissa bhagavato vaṃso ekūnavīsatimo.

භාග්‍යවත් විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහනව වැන්නයි.

22. Sikhībuddhavaṃso

22. සිඛී බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Vipassissa aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Sikhivhayo āsi jino, asamo appaṭipuggalo.

විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, අසම වූ, අසහාය පුද්ගල වූ, ද්විපදෝත්තම වූ සිඛී නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සම්බුද්ධත්වයට පත්ව පහළ වූහ.

2.

2.

Mārasenaṃ pamadditvā, patto sambodhimuttamaṃ;

Dhammacakkaṃ pavattesi, anukampāya pāṇinaṃ.

උන්වහන්සේ මාර සේනාව පරදවා, උතුම් සම්බෝධියට පැමිණ, සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූහ.

3.

3.

Dhammacakkaṃ pavattente, sikhimhi jinapuṅgave ;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

ජිනශ්‍රේෂ්ඨ වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් (සත්ත්වයන්ට) පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

4.

4.

Aparampi dhammaṃ desente, gaṇaseṭṭhe naruttame;

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

ගණශ්‍රේෂ්ඨ වූ නරෝත්තමයන් වහන්සේ නැවතත් ධර්මය දේශනා කරන කල්හි, කෝටි අනූදහසක් (සත්ත්වයන්ට) දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

5.

5.

Yamakapāṭihāriyañca, dassayante sadevake;

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි යමක මහා ප්‍රාතිහාර්ය දක්වන කල්හි, කෝටි අසූදහසක් (සත්ත්වයන්ට) තෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

6.

6.

Sannipātā [Pg.367] tayo āsuṃ, sikhissāpi mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

සිඛී මහා ඉෂීන් වහන්සේට ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් (රහතන් වහන්සේලාගේ) සන්නිපාත තුනක් විය.

7.

7.

Bhikkhusatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

Asītibhikkhusahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

භික්ෂූන් ලක්ෂයකගේ පළමු සමාගමය විය. භික්ෂූන් අසූදහසකගේ දෙවන සමාගමය විය.

8.

8.

Sattatibhikkhusahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;

Anupalitto padumaṃva, toyamhi sampavaḍḍhitaṃ.

භික්ෂූන් හැත්තෑදහසකගේ තෙවන සමාගමය විය. (උන්වහන්සේලා) දියෙහි හටගත් නෙළුමක් මෙන් ලෝකයෙහි නොගෑවුණු සේක.

9.

9.

Ahaṃ tena samayena, arindamo nāma khattiyo;

Sambuddhappamukhaṃ saṅghaṃ, annapānena tappayiṃ.

එම සමයෙහි මම අරින්දම නම් රජෙක්ව උපත ලබා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය අන්නපානයෙන් තැප්පවූවෙමි (පිදුවෙමි).

10.

10.

Bahuṃ dussavaraṃ datvā, dussakoṭiṃ anappakaṃ;

Alaṅkataṃ hatthiyānaṃ, sambuddhassa adāsahaṃ.

මම අසංඛ්‍යාත වස්ත්‍ර කෝටි ගණනක් සහ උතුම් වස්ත්‍ර සමූහයක් පූජා කොට, මනාකොට සරසන ලද ඇත් වාහනයක් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

11.

11.

Hatthiyānaṃ nimminitvā, kappiyaṃ upanāmayiṃ;

Pūrayiṃ mānasaṃ mayhaṃ, niccaṃ daḷhamupaṭṭhitaṃ.

ඒ ඇත් වාහනය වෙනුවට (ඒ වටිනාකමට සරිලන) සුදුසු කැපකරු දෑ පූජා කළෙමි. මම මගේ සිත පීතියෙන් පුරවා ගත්තෙමි. මම නිරන්තරයෙන්ම ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ඉතා ස්ථිර ලෙස උපස්ථාන කළෙමි.

12.

12.

Sopi maṃ buddho byākāsi, sikhī lokagganāyako;

‘‘Ekatiṃse ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ලෝකාග්‍ර නායක වූ ඒ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: 'මෙයින් එක්තිස් වන කල්පයෙහි මොහු බුදු වන්නේය.'

13.

13.

‘‘Ahu kapilavhayā rammā…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

'රම්‍ය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම... (දුෂ්කරක්‍රියා කොට) ඇසතු බෝ රුක මුලදී බුදුවනු ඇත. අපි මොහු ඉදිරියෙහි (ශ්‍රාවකයන්) වන්නෙමු' යි (මිනිසුන් ප්‍රාර්ථනා කළහ).

14.

14.

Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

මම උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා සිත තව තවත් පහදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතා පූර්ණය කිරීම සඳහා මම මතු මත්තෙහිම පිළිවෙත් දැඩිව සමාදන් වීමි.

15.

15.

Nagaraṃ aruṇavatī nāma, aruṇo nāma khattiyo;

Pabhāvatī nāma janikā, sikhissāpi mahesino.

මහේශාක්‍ය වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'අරුණවතී' නම් විය. පියා 'අරුණ' නම් රජතුමාය. මව 'පභාවතී' නම් වූවාය.

16.

16.

Sattavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Sucandako giri vasabho, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ සත්දහසක් වසර ගිහිගෙයි විසූ සේක. සුචන්දක, ගිරි සහ වසභ යනු උතුම් ප්‍රාසාද තුනයි.

17.

17.

Catuvīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sabbakāmā nāma nārī, atulo nāma atrajo.

මනාකොට සරසන ලද කාන්තාවෝ විසිහතර දහසක් වූහ. බිසව 'සබ්බකාමා' නම් වූවාය. පුත්‍රයා 'අතුල' නම් විය.

18.

18.

Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;

Aṭṭhamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

ඒ උත්තම පුරුෂයා සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් වාහනයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. අට මසක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යයෙහි (දුෂ්කරක්‍රියාවෙහි) යෙදුණු සේක.

19.

19.

Brahmunā [Pg.368] yācito santo, sikhī lokagganāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

මහා වීර වූ, නරුත්තම වූ, ලෝකාග්‍ර නායක සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන් මිගදායෙහිදී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක.

20.

20.

Abhibhū sambhavo ceva, ahesuṃ aggasāvakā;

Khemaṅkaro nāmupaṭṭhāko, sikhissāpi mahesino.

අභිභූ සහ සම්භව යන දෙදෙනා වහන්සේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. මහේශාක්‍ය සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක තෙරුන් 'ඛේමංකර' නම් විය.

21.

21.

Sakhilā ca padumā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, puṇḍarīkoti vuccati.

සඛිලා සහ පදුමා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'පුණ්ඩරීක' (සුදු අඹ) යැයි කියනු ලැබේ.

22.

22.

Sirivaḍḍho ca nando ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Cittā ceva suguttā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සිරිවඩ්ඪ සහ නන්ද යන උපාසකයෝ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. චිත්තා සහ සුගුත්තා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

23.

23.

Uccattanena so buddho, sattatihatthamuggato;

Kañcanagghiyasaṅkāso, dvattiṃsavaralakkhaṇo.

දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් හෙබි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් හැත්තෑ රියනක් වූ සේක. උන්වහන්සේ රන් තොරණක් මෙන් ශෝභමාන වූ සේක.

24.

24.

Tassāpi byāmappabhā kāyā, divārattiṃ nirantaraṃ;

Disodisaṃ niccharanti, tīṇiyojanaso pabhā.

උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් ද බඹයක් පමණ වූ රැස් මාලාවෝ දිවා රාත්‍රී නොකඩවා හාත්පස යොදුන් තුනක් දුරට විහිදුණහ.

25.

25.

Sattativassasahassāni, āyu tassa mahesino;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

ඒ මහේශාක්‍ය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය හැත්තෑ දහසක් වසරක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

26.

26.

Dhammameghaṃ pavassetvā, temayitvā sadevake;

Khemantaṃ pāpayitvāna, nibbuto so sasāvako.

දහම් වැසි වස්වා, දෙවි මිනිස් ලෝකය (සත්‍ය ධර්මයෙන්) සතප්වා, ඔවුන් නිර්භය වූ නිවනට පමුණුවා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

27.

27.

Anubyañjanasampannaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

අසූවක් අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සහ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිපුන් ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් වූවාහු නොවේද?

28.

28.

Sikhī munivaro buddho, assārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa thūpavaro, tīṇiyojanamuggatoti.

මුනිවර වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ අස්සාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේ උදෙසා යොදුන් තුනක් උසැති උතුම් ස්තූපයක් ඉදි විය.

Sikhissa bhagavato vaṃso vīsatimo.

විසිවන සිඛී බුද්ධ වංශය නිමා විය.

23. Vessabhūbuddhavaṃso

23. වෙස්සභූ බුද්ධ වංශය

1.

1.

Tattheva maṇḍakappamhi, asamo appaṭipuggalo;

Vessabhū nāma nāmena, loke uppajji nāyako.

ඒ මණ්ඩ කල්පයෙහිම, අසම වූ අසහාය පුද්ගල වූ 'වෙස්සභූ' නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.

2.

2.

Ādittaṃ [Pg.369] vata rāgaggi, taṇhānaṃ vijitaṃ tadā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, patto sambodhimuttamaṃ.

රාග ගින්නෙන් ඇවිළුණු, තෘෂ්ණාවට යටත් වූ (ලෝකයෙහි) බැමි සිඳ දැමූ හස්තිරාජයකු මෙන්, උන්වහන්සේ උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

3.

3.

Dhammacakkaṃ pavattente, vessabhūlokanāyake;

Asītikoṭisahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

වෙස්සභූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි, අසූ දහසක් කෝටි (ප්‍රාණීන්ට) පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

4.

4.

Pakkante cārikaṃ raṭṭhe, lokajeṭṭhe narāsabhe;

Sattatikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ නරාසභයන් වහන්සේ ජනපද චාරිකාවෙහි වඩින කල්හි, සැත්තෑ දහසක් කෝටි (ප්‍රාණීන්ට) දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

5.

5.

Mahādiṭṭhiṃ vinodento, pāṭiheraṃ karoti so;

Samāgatā naramarū, dasasahassī sadevake.

මිත්‍යා දෘෂ්ටීන් බැහැර කරමින් උන්වහන්සේ යමා මහා පෙළහර පෑ සේක. එවිට දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙන් දෙවි මිනිස්සු රැස් වූහ.

6.

6.

Mahāacchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;

Devā ceva manussā ca, bujjhare saṭṭhikoṭiyo.

රෝමෝද්ගමනය වන සුලු ඒ මහා ආශ්චර්යය දැක, සැට කෝටියක් දෙවි මිනිස්සු ධර්මය අවබෝධ කළහ.

7.

7.

Sannipātā tayo āsuṃ, vessabhussa mahesino;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

මහේශාක්‍ය වූ වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුතු රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

8.

8.

Asītibhikkhusahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

Sattatibhikkhusahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

අසූ දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම විය. සැත්තෑ දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම විය.

9.

9.

Saṭṭhibhikkhusahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;

Jarādibhayabhītānaṃ, orasānaṃ mahesino.

මහේශාක්‍ය වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඖරස පුත්‍ර වූ, ජරාදී බියෙන් තැති නොගන්නා සැට දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ තෙවන රැස්වීම විය.

10.

10.

Ahaṃ tena samayena, sudassano nāma khattiyo;

Nimantetvā mahāvīraṃ, dānaṃ datvā mahārahaṃ;

Annapānena vatthena, sasaṅghaṃ jina pūjayiṃ.

එසමයෙහි මම සුදස්සන නම් රජෙක් වීමි. මහා වීරයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට මහඟු දානයක් පූජා කළෙමි. මම ආහාරපානයෙන් හා වස්ත්‍රයෙන් සංඝයා වහන්සේ සහිත ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

11.

11.

Tassa buddhassa asamassa, cakkaṃ vattitamuttamaṃ;

Sutvāna paṇitaṃ dhammaṃ, pabbajjamabhirocayiṃ.

අසදෘශ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද උතුම් ධර්ම චක්‍ර දේශනාව හා ප්‍රණීත ධර්මය ශ්‍රවණය කොට මම පැවිද්දෙහි ඇලුනෙමි.

12.

12.

Mahādānaṃ pavattetvā, rattindivamatandito;

Pabbajjaṃ guṇasampannaṃ, pabbajiṃ jinasantike.

මම නොපසුබටව දිවා රාත්‍රියෙහි මහා දානය පවත්වමින්, ගුණසම්පන්න වූ පැවිද්ද ලබාගැනීම පිණිස ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

13.

13.

Ācāraguṇasampanno, vattasīlasamāhito;

Sabbaññutaṃ gavesanto, ramāmi jinasāsane.

ආචාර ගුණයෙන් හා වත් පිළිවෙත් සීලයෙන් යුක්තව, සර්වඥතා ඥානය සොයමින් මම ජින ශාසනයෙහි ඇලී වාසය කළෙමි.

14.

14.

Saddhāpītiṃ upagantvā, buddhaṃ vandāmi sattharaṃ;

Pīti uppajjati mayhaṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.

ශ්‍රද්ධා ප්‍රීතියට පැමිණ ශාස්තෘ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැන්දෙමි. සම්මා සම්බුද්ධත්වය ලැබීමේ අරමුණ නිසාම මට මහත් ප්‍රීතියක් උපදී.

15.

15.

Anivattamānasaṃ [Pg.370] ñatvā, sambuddho etadabravi;

‘‘Ekatiṃse ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

මගේ නොසැලෙන සිත දැනගත් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ, "මතු තිස් එක් වන කපෙහි මොහු බුදු වන්නේය" යි වදාළ සේක.

16.

16.

‘‘Ahu kapilavhayā rammā…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

රමණීය වූ කපිලවස්තු නම් පුරයෙන් නික්ම... (පෙ)... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යි මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ.

17.

17.

Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

ඒ බුදු වදන අසා මම සිත තව තවත් පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මම අධිෂ්ඨාන පූර්වකව උතුම් ප්‍රතිපදාවන්හි පිහිටියෙමි.

18.

18.

Anomaṃ nāma nagaraṃ, suppatīto nāma khattiyo;

Mātā yasavatī nāma, vessabhussa mahesino.

වෙස්සභූ මහා සෘෂීන් වහන්සේගේ නගරය අනෝම නම් විය. පිය රජතුමා සුප්පතිත නම් වූ අතර මව්බිසව යසවතී නම් වූවාය.

19.

19.

Cha ca vassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Ruci suruci rativaḍḍhano, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර හයදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. රුචි, සුරුචි, රතිවඩ්ඩන යන නමින් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

20.

20.

Anūnatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sucittā nāma sā nārī, suppabuddho nāma atrajo.

මැනවින් සැරසුණු තිස්දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීහු සිටියහ. අගමෙහෙසිය සුචිත්තා නම් වූ අතර පුත්‍රයා සුප්පබුද්ධ නම් විය.

21.

21.

Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami;

Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

සතර පෙර නිමිති දැක සිවිකාවකින් (පල්ලැක්කියකින්) අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ඒ පුරුෂෝත්තමයන් වහන්සේ සය මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

22.

22.

Brahmunā yācito santo, vessabhūlokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, aruṇārāme naruttamo.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් ශාන්ත වූ ලෝකනායක වූ මහා වීර වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අරුණාරාමයේදී ධර්ම චක්‍රය දේශනා කළ සේක.

23.

23.

Soṇo ca uttaro ceva, ahesuṃ aggasāvakā;

Upasanto nāmupaṭṭhāko, vessabhussa mahesino.

වෙස්සභූ මහේසීන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ සෝණ සහ උත්තර වූහ. උපස්ථායකයන් වහන්සේ උපසන්ත නම් විය.

24.

24.

Rāmā ceva samālā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, mahāsāloti vuccati.

රාමා සහ සමාලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය මහා සල් රුකක් යැයි කියනු ලැබේ.

25.

25.

Sotthiko ceva rambho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Gotamī sirimā ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සොත්ථික සහ රම්භ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. ගෝතමී සහ සිරිමා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

26.

26.

Saṭṭhiratanamubbedho, hemayūpasamūpamo;

Kāyā niccharati rasmi, rattiṃva pabbate sikhī.

උසින් සැට රියනක් වූ උන්වහන්සේ රන් ටැඹකට උපමා කළ හැකිය. රාත්‍රී කාලයේ පර්වත මුදුනක ගිනි දැල් මෙන් උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් රැස් විහිදේ.

27.

27.

Saṭṭhivassasahassāni, āyu tassa mahesino;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

ඒ මහේසීන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර හැට දහසකි. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතර කළ සේක.

28.

28.

Dhammaṃ [Pg.371] vitthārikaṃ katvā, vibhajitvā mahājanaṃ;

Dhammanāvaṃ ṭhapetvāna, nibbuto so sasāvako.

ධර්මය පතළ කොට, බොහෝ ජනයාට මගඵල බෙදා දී, සසර සයුරෙන් එතර වීමට ධර්ම නෞකාව පිහිටුවා උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

29.

29.

Dassaneyyaṃ sabbajanaṃ, vihāraṃ iriyāpathaṃ;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

දැකීමට ප්‍රිය වූ ඒ සියලු ජනයා ද, ආරාම හා ඉරියව් ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සැබවින්ම සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවාහු නොවෙත්ද?

30.

30.

Vessabhū jinavaro satthā, khemārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

ශාස්තෘ වූ ජිනවර වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඛේමාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පතළ වූහ.

Vessabhussa bhagavato vaṃso ekavīsatimo.

වෙස්සභූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වංශය විසි එක්වැන්නයි.

24. Kakusandhabuddhavaṃso

24. කකුසඳ බුද්ධ වංශය

1.

1.

Vessabhussa aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Kakusandho nāma nāmena, appameyyo durāsado.

වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ද්විපදෝත්තම වූ, අප්‍රමේය වූ, පරසතුරන් විසින් මැඩපැවැත්විය නොහැකි වූ කකුසඳ නම් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පල වූ සේක.

2.

2.

Ugghāṭetvā sabbabhavaṃ, cariyāya pāramiṃ gato;

Sīhova pañjaraṃ bhetvā, patto sambodhimuttamaṃ.

සියලු භවයන් උදුරා දමා, පාරමිතා පුරා කෙළවරට පැමිණි උන්වහන්සේ, කූඩුව බිඳ දමා නික්මුණු සිංහයෙකු මෙන් භව සංයෝජනයන් විනාශ කොට උත්තම සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

3.

3.

Dhammacakkaṃ pavattente, kakusandhe lokanāyake;

Cattārīsakoṭisahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.

ලෝකනායක කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්ම චක්‍රය පවත්වන කල්හි, කෝටි හතළිස් දහසක් ප්‍රාණීන්ට ධර්මාවබෝධය විය.

4.

4.

Antalikkhamhi ākāse, yamakaṃ katvā vikubbanaṃ;

Tiṃsakoṭisahassānaṃ, bodhesi devamānuse.

අහසෙහි යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය පෑ උන්වහන්සේ, කෝටි තිස් දහසක් දේව මනුෂ්‍යයන්ට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක.

5.

5.

Naradevassa yakkhassa, catusaccappakāsane;

Dhammābhisamayo tassa, gaṇanāto asaṅkhiyo.

නරදේව යක්ෂයාට සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරන කල්හි, එහිදී ධර්මාවබෝධය ලැබූ පිරිස ගණනින් අසංඛ්‍ය වූහ.

6.

6.

Kakusandhassa bhagavato, eko āsi samāgamo;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

කකුසඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන්ගේ එක් රැස්වීමක් විය. ඒ සියලු දෙනා වහන්සේ රහතන් වහන්සේලා ද, කෙලෙස් මලින් තොර වූවාහු ද, ශාන්ත සිත් ඇත්තාහු ද වූහ.

7.

7.

Cattālīsasahassānaṃ, tadā āsi samāgamo;

Dantabhūmimanuppattānaṃ, āsavārigaṇakkhayā.

ආසවයන් ක්ෂය කොට හික්මුණු භූමියට පැමිණි රහතන් වහන්සේලා සතළිස් දහසකගේ රැස්වීමක් එකල්හි විය.

8.

8.

Ahaṃ tena samayena, khemo nāmāsi khattiyo;

Tathāgate jinaputte, dānaṃ datvā anappakaṃ.

එසමයෙහි මම ‘ඛේම’ නම් රජෙක් වීමි. තථාගතයන් වහන්සේට හා උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවක පුත්‍රයන්ට අප්‍රමාණ දානයක් දුනිමි.

9.

9.

Pattañca cīvaraṃ datvā, añjanaṃ madhulaṭṭhikaṃ;

Imetaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paṭiyādemi varaṃ varaṃ.

පාත්‍ර ද, සිවුරු ද, අඳුන් ද, මීපිඬු ද පූජා කොට, (එම ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා) පතන්නා වූ ඒ සියලු උතුම් ප්‍රත්‍යයන් පිළියෙළ කරවා දුනිමි.

10.

10.

Sopi [Pg.372] maṃ buddho byākāsi, kakusandho vināyako;

‘‘Imamhi bhaddake kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

විනයනය කරන්නා වූ ඒ කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, “මොහු මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම බුදු වන්නේය”යි මට විවරණ දුන් සේක.

11.

11.

‘‘Ahu kapilavhayā rammā…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

“රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම... (පෙ)... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි (ශ්‍රාවකයන්) වන්නෙමු”යි (ජනයා පැතූහ).

12.

12.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ද ඒ වචනය අසා සිත වඩාත් පැහැදවීමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කෙළෙමි.

13.

13.

Nagaraṃ khemāvatī nāma, khemo nāmāsahaṃ tadā;

Sabbaññutaṃ gavesanto, pabbajiṃ tassa santike.

(එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) නගරය ඛේමවතී නම් විය. එසමයෙහි මම ඛේම නම් වීමි. සර්වඥතා ඥානය සොයමින් මම උන්වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

14.

14.

Brāhmaṇo aggidatto ca, āsi buddhassa so pitā;

Visākhā nāma janikā, kakusandhassa satthuno.

කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියාණන් අග්ගිදත්ත නම් බමුණා විය. මෑණියන් විසාඛා නම් වූහ.

15.

15.

Vasate tattha kheme pure, sambuddhassa mahākulaṃ;

Narānaṃ pavaraṃ seṭṭhaṃ, jātimantaṃ mahāyasaṃ.

එම ඛේම නුවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ ද, මිනිසුන් අතර ප්‍රවර වූ ද, ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ද, කුලවත් වූ ද, මහා යසස් ඇති මහා කුලය වාසය කළේය.

16.

16.

Catuvassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Kāma -kāmavaṇṇa-kāmasuddhināmā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ අවුරුදු හාරදහසක් ගිහිගෙයි විසූ සේක. කාම, කාමවණ්ණ, කාමසුද්ධි නම් වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

17.

17.

Samatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Rocinī nāma sā nārī, uttaro nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. බිරිඳ රොචිනී නම් වූවාය. පුත්‍රයා උත්තර නම් විය.

18.

18.

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

සතර පෙරනිමිති දැක රථයකින් නික්ම ගිය සේක. ජිනරාජයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව අටමසක් දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

19.

19.

Brahmunā yācito santo, kakusandho vināyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

බ්‍රහ්මයා විසින් අයදිනු ලැබූ, ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ කකුසඳ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මිගදායෙහි දී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

20.

20.

Vidhuro ca sañjīvo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Buddhijo nāmupaṭṭhāko, kakusandhassa satthuno.

විධුර සහ සංජීව යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා බුද්ධිජ නම් විය.

21.

21.

Sāmā ca campānāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, sirīsoti pavuccati.

සාමා සහ චම්පා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය ‘සිරිස’ (මාර) යැයි කියනු ලැබේ.

22.

22.

Accuto ca sumano ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Nandā ceva sunandā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

අච්චුත සහ සුමන අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නන්දා සහ සුනන්දා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

23.

23.

Cattālīsaratanāni[Pg.373], accuggato mahāmuni;

Kanakappabhā niccharati, samantā dasayojanaṃ.

මහා මුනිවරයන් වහන්සේ රියන් හතළිහක් උස වූ සේක. ශරීරයෙන් නික්මෙන රන්වන් ප්‍රභාව හාත්පස දස යොදුනක් පැතිර ගියේය.

24.

24.

Cattālīsavassasahassāni, āyu tassa mahesino;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

ඒ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ අවුරුදු හතළිස් දහසක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

25.

25.

Dhammāpaṇaṃ pasāretvā, naranārīnaṃ sadevake;

Naditvā sīhanādaṃva, nibbuto so sasāvako.

දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි ස්ත්‍රී පුරුෂයන් උදෙසා ධර්ම නමැති වෙළඳසැල විවෘත කොට, සිංහ නාද පවත්වා ශ්‍රාවකයන් සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

26.

26.

Aṭṭhaṅgavacanasampanno, acchiddāni nirantaraṃ;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

අෂ්ටාංගික ස්වරයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, නිරන්තරව නොකැඩුණු සීලයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලා ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවෝ නොවෙත් ද?

27.

27.

Kakusandho jinavaro, khemārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa thūpavaro, gāvutaṃ nabhamuggatoti.

කකුසඳ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඛේමාරාමයෙහි දී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ උතුම් ස්තූපය ගාවුතක් පමණ අහසට උස්ව පිහිටියේය.

Kakusandhassa bhagavato vaṃso dvāvīsatimo.

භාග්‍යවත් කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය විසි දෙවැන්නයි.

25. Koṇāgamanabuddhavaṃso

25. කොණාගමන බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Kakusandhassa aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Koṇāgamano nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho.

කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, කොණාගමන නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

2.

2.

Dasadhamme pūrayitvāna, kantāraṃ samatikkami;

Pavāhiya malaṃ sabbaṃ, patto sambodhimuttamaṃ.

උන්වහන්සේ දස පාරමිතා ධර්මයන් සම්පූර්ණ කොට සංසාර නමැති කතරින් එතෙර වූ සේක. සියලු කෙලෙස් මල පසෙකලා උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

3.

3.

Dhammacakkaṃ pavattente, koṇāgamananāyake;

Tiṃsakoṭisahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

කොණාගමන නායකයන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වද්දී කෝටි තිස් දහසක් (ප්‍රාණීන්ට) ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය විය.

4.

4.

Pāṭihīraṃ karonte ca, paravādappamaddane;

Vīsatikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

පෙළහර පාමින් පරවාද මර්දනය කරන කල්හි කෝටි විසි දහසක් (ප්‍රාණීන්ට) දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

5.

5.

Tato vikubbanaṃ katvā, jino devapuraṃ gato;

Vasate tattha sambuddho, silāya paṇḍukambale.

ඉක්බිති ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විවිධ ප්‍රාතිහාර්ය පාමින් දිව්‍ය පුරයට වැඩි සේක. එහි පඬු ඇඹුල් සෛලාසනය මත සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි සේක.

6.

6.

Pakaraṇe satta desento, vassaṃ vasati so muni;

Dasakoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

එම මුණිවරයාණෝ අභිධර්ම ප්‍රකරණ සත දේශනා කරමින් වස් කාලය එහි ගත කළ සේක. කෝටි දස දහසක් (දෙවි බඹුන්ට) තෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

7.

7.

Tassāpi devadevassa, eko āsi samāgamo;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

ඒ දෙවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුතු රහතන් වහන්සේලාගේ එක් සමාගමයක් විය.

8.

8.

Tiṃsabhikkhusahassānaṃ[Pg.374], tadā āsi samāgamo;

Oghānamatikkantānaṃ, bhijjitānañca maccuyā.

ඕඝයන් තරණය කළා වූ, මෘත්‍යුව පරාජය කළා වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා තිස්දහසකගේ සමාගමයක් එසමයෙහි විය.

9.

9.

Ahaṃ tena samayena, pabbato nāma khattiyo;

Mittāmaccehi sampanno, anantabalavāhano.

එසමයෙහි මම මිත්‍ර අමාත්‍යයන්ගෙන් සමන්විත වූ, අප්‍රමාණ හමුදාවන් සහ වාහන ඇති ‘පබ්බත’ නම් රජෙක් වීමි.

10.

10.

Sambuddhadassanaṃ gantvā, sutvā dhammamanuttaraṃ;

Nimantetvā sajinasaṅghaṃ, dānaṃ datvā yadicchakaṃ.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමට ගොස්, අනුත්තර වූ ශ්‍රී සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කර, බුදුන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට ආරාධනා කොට, කැමති පරිදි මහා දානයක් පිරිනැමීමි.

11.

11.

Paṭṭuṇṇaṃ cīnapaṭṭañca, koseyyaṃ kambalampi ca;

Sovaṇṇapādukañceva, adāsiṃ satthusāvake.

පට්ටුණ්ණ නම් වස්ත්‍ර ද, චීන පට වස්ත්‍ර ද, සේද වස්ත්‍ර ද, කම්බිලි ද, රන්වන් පාදුකා ද බුදුරජාණන් වහන්සේට හා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට පූජා කළෙමි.

12.

12.

Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;

‘‘Imamhi bhaddake kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මහා සංඝයා මැද වැඩහිඳ, "මොහු මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

13.

13.

‘‘Ahu kapilavhayā rammā…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

එකල්හි රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම... (යනාදී වශයෙන්) අපි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි වන්නෙමු යි (ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

14.

14.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමී ධර්මයන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

15.

15.

Sabbaññutaṃ gavesanto, dānaṃ datvā naruttame;

Ohāyāhaṃ mahārajjaṃ, pabbajiṃ jinasantike.

මම සර්වඥතා ඥානය සොයමින්, ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, මහා රාජ්‍යය හැර දමා බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

16.

16.

Nagaraṃ sobhavatī nāma, sobho nāmāsi khattiyo;

Vasate tattha nagare, sambuddhassa mahākulaṃ.

නගරය ‘සෝභවතී’ නම් විය. රජතුමා ‘සෝභ’ නම් විය. ඒ නගරයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා කුලය වාසය කළහ.

17.

17.

Brāhmaṇo yaññadatto ca, āsi buddhassa so pitā;

Uttarā nāma janikā, koṇāgamanassa satthuno.

කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියාණන් ‘යඤ්ඤදත්ත’ නම් බ්‍රාහ්මණයා වූ අතර, මෑණියන් ‘උත්තරා’ නම් වූහ.

18.

18.

Tīṇi vassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Tusitasantusitasantuṭṭhā, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර තුන්දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. තුසිත, සන්තුසිත සහ සන්තුට්ඨ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

19.

19.

Anūnasoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Rucigattā nāma nārī, satthavāho nāma atrajo.

මනාව අලංකාර වූ සොළොස් දහසක් අන්තඃපුර ස්ත්‍රීහු සිටියහ. අග්‍රමහේෂිකාව ‘රුචිගත්තා’ නම් වූ අතර, පුත්‍ර රත්නය ‘සත්ථවාහ’ නම් විය.

20.

20.

Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;

Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

සතර පෙර නිමිති දැක, ඇත් යානයෙන් ගොස් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ඒ මහා පුරුෂයාණෝ සය මසක් මුළුල්ලෙහි දුෂ්කර ක්‍රියා කළහ.

21.

21.

Brahmunā [Pg.375] yācito santo, koṇāgamananāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන්, මහා වීර වූ ශාන්ත වූ කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායෙහි දී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක.

22.

22.

Bhiyyaso uttaro nāma, ahesuṃ aggasāvakā;

Sotthijo nāmupaṭṭhāko, koṇāgamanassa satthuno.

භිය්‍යස සහ උත්තර අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සෝත්ථිජ යනු කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා ය.

23.

23.

Samuddā uttarā ceva, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, udumbaroti pavuccati.

සමුද්දා සහ උත්තරා යන භික්ෂුණීන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය ‘දිඹුල්’ (උදුම්බර) ගස යැයි කියනු ලැබේ.

24.

24.

Uggo ca somadevo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Sīvalā ceva sāmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

උග්ග සහ සෝමදේව යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සීවලා සහ සාමා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

25.

25.

Uccattanena so buddho, tiṃsahatthasamuggato;

Ukkāmukhe yathā kambu, evaṃ raṃsīhi maṇḍito.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් තිස් රියනක් වූ සේක. රන් මුවා අච්චුවකින් නික්මුණු රත්රන් මෙන් රශ්මි මාලාවන්ගෙන් ශෝභමාන වූ සේක.

26.

26.

Tiṃsavassasahassāni, āyu buddhassa tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර තිස් දහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩ සිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

27.

27.

Dhammacetiṃ samussetvā, dhammadussavibhūsitaṃ;

Dhammapupphaguḷaṃ katvā, nibbuto so sasāvako.

ශ්‍රී සද්ධර්ම වස්ත්‍රයෙන් අලංකාර වූ, සද්ධර්ම පුෂ්පයන්ගෙන් සැදුම්ලත් ධර්ම චේතියක් පිහිටුවා, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

28.

28.

Mahāvilāso tassa jano, siridhammappakāsano;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

උන්වහන්සේගේ ඒ මහා ශ්‍රී විභූතිය ද, ශ්‍රී සද්ධර්මය ප්‍රකාශ කළ ඒ ශ්‍රාවක සමූහයා ද යන සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවෝ නොවෙත් ද?

29.

29.

Koṇāgamano sambuddho, pabbatārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ පබ්බතාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි විසුරුවා පවත්වන ලදහ.

Koṇāgamanassa bhagavato vaṃso tevīsatimo.

භාග්‍යවත් කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය විසිතුන්වැනි වංශයයි.

26. Kassapabuddhavaṃso

26. කාශ්‍යප බුද්ධ වංශය

1.

1.

Koṇāgamanassa aparena, sambuddho dvipaduttamo;

Kassapo nāma gottena, dhammarājā pabhaṅkaro.

කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තවුන්ට උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් ‘කාශ්‍යප’ නම් වූ, ධර්ම රාජ වූ, ප්‍රභාකර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

2.

2.

Sañchaḍḍitaṃ kulamūlaṃ, bahvannapānabhojanaṃ;

Datvāna yācake dānaṃ, pūrayitvāna mānasaṃ;

Usabhova āḷakaṃ bhetvā, patto sambodhimuttamaṃ.

බොහෝ ආහාර පාන හා භෝජන යාචකයන්ට දන් දී, ඔවුන්ගේ සිත් පුරවා, ගිහිගෙය නමැති බැඳීම අත්හැර දමා, ගවහලක් බිඳගෙන යන වෘෂභයකු මෙන් උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

3.

3.

Dhammacakkaṃ [Pg.376] pavattente, kassape lokanāyake;

Vīsakoṭisahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

ලෝකනායක කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්ම චක්‍රය පවත්වන කල්හි, විසි දහසක් කෝටි සත්වයන්ට පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

4.

4.

Catumāsaṃ yadā buddho, loke carati cārikaṃ;

Dasakoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සිව් මසක් ලෝකයෙහි චාරිකාවේ වැඩි කල්හි, දස දහසක් කෝටි සත්වයන්ට දෙවැනි ධර්මාවබෝධය විය.

5.

5.

Yamakaṃ vikubbanaṃ katvā, ñāṇadhātuṃ pakittayi;

Pañcakoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය පාමින් සර්වඥතා ඥානයේ ස්වභාවය දේශනා කළ කල්හි, පන් දහසක් කෝටි සත්වයන්ට තෙවැනි ධර්මාවබෝධය විය.

6.

6.

Sudhammā devapure ramme, tattha dhammaṃ pakittayi;

Tīṇikoṭisahassānaṃ, devānaṃ bodhayī jino.

රමණීය වූ දෙව්පුරෙහි සුධර්මා සභාවේදී ධර්මය දේශනා කළ සේක. එහිදී ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ තුන් දහසක් කෝටි දෙවියන්ට ධර්මය අවබෝධ කරවූ සේක.

7.

7.

Naradevassa yakkhassa, apare dhammadesane;

Etesānaṃ abhisamayā, gaṇanāto asaṅkhiyā.

නැවතත් ‘නරදේව’ නම් යක්ෂයාට කළ ධර්ම දේශනාවේදී ධර්මාවබෝධය ලැබූ පිරිස ගණනින් අසංඛ්‍ය වූහ.

8.

8.

Tassāpi devadevassa, eko āsi samāgamo;

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

ඒ දේවාතිදේව වූ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේට ද, ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, කෙලෙස් මලින් තොර වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ එක් ශ්‍රාවක රැස්වීමක් විය.

9.

9.

Vīsabhikkhusahassānaṃ, tadā āsi samāgamo;

Atikkantabhavantānaṃ, hirisīlena tādinaṃ.

එකල භවත්‍රයෙන් එතෙර වූ, හිරි-ඔතප් හා සීලයෙන් යුතු, තාදී ගුණයෙන් යුත් භික්ෂූන් වහන්සේලා විසිදහසකගේ (20,000) එක් රැස්වීමක් විය.

10.

10.

Ahaṃ tadā māṇavako, jotipāloti vissuto;

Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.

එකල මම 'ජෝතිපාල' නම් වූ ප්‍රකට මානවකයෙක් වීමි. මම වේද මන්ත්‍ර හදාරන්නෙක්, වේද මන්ත්‍ර දරන්නෙක් සහ ත්‍රිවේදයෙහි කෙළ පැමිණියෙක් ද වීමි.

11.

11.

Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato;

Bhūmantalikkhakusalo, katavijjo anāvayo.

මම ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි ද, ඉතිහාසයෙහි (පුරාණයෙහි) ද, බ්‍රාහ්මණ ධර්මයෙහි ද පරතෙරට පත්වූයෙමි. භූමි ශාස්ත්‍රයෙහි හා ආකාශ ශාස්ත්‍රයෙහි (නැකත් ආදියෙහි) දක්ෂ වූ, මනා පිරිපුන් විද්‍යාවන් උගත් අයෙක් වීමි.

12.

12.

Kassapassa bhagavato, ghaṭikāro nāmupaṭṭhāko;

Sagāravo sappatisso, nibbuto tatiye phale.

කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේට 'ඝටීකාර' නම් උපස්ථායකයෙක් විය. ඔහු තෙරුවන් කෙරෙහි ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත වූ, යටහත් පහත් වූ, තුන්වන ඵලයෙහි (අනාගාමී ඵලයෙහි) පිහිටා කෙලෙස් ගින්නෙන් නිවුණු අයෙක් විය.

13.

13.

Ādāya maṃ ghaṭīkāro, upagañchi kassapaṃ jinaṃ;

Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ tassa santike.

ඝටීකාර මා කැඳවාගෙන කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගියේය. මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

14.

14.

Āraddhavīriyo hutvā, vattāvattesu kovido;

Na kvaci parihāyāmi, pūresiṃ jinasāsanaṃ.

මම වීර්යය වඩන්නෙක් වී, වත්පිළිවෙත්හි දක්ෂ වී, කිසිදු අයුරකින් පිරිහීමක් නොවී බුදු සසුනෙහි ශික්ෂා පූර්ණය කළෙමි.

15.

15.

Yāvatā buddhabhaṇitaṃ, navaṅgaṃ jinasāsanaṃ;

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද යම් පමණ නවංග ශාස්තෘ ශාසනයක් වේ ද, ඒ සියල්ල ඉගෙන ගෙන මම බුදු සසුන බැබළවීමි.

16.

16.

Mama acchariyaṃ disvā, sopi buddho viyākari;

‘‘Imamhi bhaddake kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

මාගේ ඒ අසිරිමත් පිළිවෙත දැක ඒ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මෙසේ විවරණ දුන් සේක: 'මෙම මහා භද්‍ර කල්පයෙහි ම මොහු බුදු වන්නේය'.

17.

17.

‘‘Ahu [Pg.377] kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;

Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ.

මේ තථාගතයන් වහන්සේ රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම ගොස්, වීර්යය වඩා දුෂ්කර ක්‍රියාවන් කොට (බුදුවනු ඇත).

18.

18.

‘‘Ajapālarukkhamūle, nisīditvā tathāgato;

Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti.

තථාගතයන් වහන්සේ අජපාල නුග රුක් සෙවණෙහි වැඩසිට එහිදී කිරිපිඬු දානය පිළිගෙන නේරංජරා ගංතෙරට වැඩම කරනු ඇත.

19.

19.

‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ paribhuñjiya;

Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.

නේරංජරා ගංතෙරෙහිදී කිරිපිඬු වළඳා, දෙවියන් විසින් පිළියෙළ කරන ලද උතුම් මගින් බෝධි මූලය කරා එළඹෙනු ඇත.

20.

20.

‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro;

Aparājitaṭṭhānamhi, bodhipallaṅkamuttame;

Pallaṅkena nisīditvā, bujjhissati mahāyaso.

ඉන්පසුව ඒ අනුත්තර වූ මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධි මණ්ඩපය පැදකුණු කොට, අපරාජිත පර්යංකයෙහි වැඩහිඳ උතුම් වූ අර්හත් මාර්ග ඥානය සහ සර්වඥතා ඥානය ලබා බුදු බවට පත්වනු ඇත.

21.

21.

‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

මොහුගේ මෑණියන් මායා දේවිය වන අතර පියාණන් සුද්ධෝදන රජු වන්නේය. මොහු ගෝතම නමින් බුදු වන්නේය.

22.

22.

‘‘Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;

Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;

ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ කෝලිත සහ උපතිස්ස යන දෙදෙනා අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් වන්නාහ.

Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

ආනන්ද නම් උපස්ථායක තෙමේ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කරනු ඇත.

23.

23.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

Anāsavā santacittā, vītarāgā samāhitā;

Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන දෙදෙනා ආශ්‍රව රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, වීතරාගී වූ අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවන් වන්නාහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'ඇසතු' රුක යැයි කියනු ලැබේ.

24.

24.

‘‘Citto hatthāḷavako ca, aggā hessantupaṭṭhakā;

Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā’’.

චිත්ත සහ හත්ථාළවක අග්‍ර උපස්ථායකයන් වන්නාහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා අග්‍ර උපස්ථායිකාවන් වන්නාහ.

25.

25.

Idaṃ sutvāna vacanaṃ, assamassa mahesino;

Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.

අසමසම වූ මහා සෘෂී වූ ඒ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මේ වචනය අසා, 'මොහු බුදු පැළයක් (බෝධිසත්ත්වයෙක්) මය' කියා දෙවි මිනිස්සු අතිශයින් සතුටු වූහ.

26.

26.

Ukkuṭṭhisaddā pavattanti, apphoṭenti hasanti ca;

Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā.

දසදහසක් ලෝකධාතුවෙහි දෙවියන් සහිත මනුෂ්‍යයෝ සාදුකාර දෙමින්, අත්ලෙන් අත්ල ගසමින්, ප්‍රීති වෙමින්, දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ.

27.

27.

‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.

යම් හෙයකින් අපි මේ ලෝකනාථ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය මගහැර ගියෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්මුඛ වන්නෙමු.

28.

28.

‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;

Heṭṭhā titthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.

ගඟකින් එතර වන මිනිසුන් තමන් බලාපොරොත්තු වූ තොටුපළ මගහැරී ගියහොත්, පහළ තොටුපළකින් හෝ එතර වන්නාක් මෙන්ම,

29.

29.

‘‘Evameva [Pg.378] mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.

එසේම අප සැවොම මේ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේව මගහැරුණහොත්, අනාගතයේදී මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්මුඛ වන්නෙමු (යි පැතූහ).

30.

30.

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

උන්වහන්සේගේ ඒ විවරණ වචනය අසා මම තව තවත් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කිරීම සඳහා මම දැඩි කොට අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

31.

31.

Evamahaṃ saṃsaritvā, parivajjento anācaraṃ;

Dukkarañca kataṃ mayhaṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.

මෙසේ මම වැරදි හැසිරීම්වලින් දුරු වෙමින් සසර සැරිසරමින්, සම්මා සම්බෝධිය උදෙසාම දුෂ්කර වූ (පාරමී දම්) පූර්ණය කළෙමි.

32.

32.

Nagaraṃ bārāṇasī nāma, kikī nāmāsi khattiyo;

Vasate tattha nagare, sambuddhassa mahākulaṃ.

නගරය බාරාණසී නම් විය. 'කිකී' නම් රජෙක් විය. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා නෑ පිරිස ඒ නගරයෙහි විසූහ.

33.

33.

Brāhmaṇo brahmadattova, āsi buddhassa so pitā;

Dhanavatī nāma janikā, kassapassa mahesino.

මහා සෘෂී වූ ඒ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියාණන් බ්‍රහ්මදත්ත නම් වූ අතර මෑණියන් ධනවතී නම් වූවාය.

34.

34.

Duve vassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

Haṃso yaso sirinando, tayo pāsādamuttamā.

උන්වහන්සේ වසර දෙදහසක් (2,000) ගිහිගෙයි විසූහ. හංස, යස, සහ සිරිනන්ද යනුවෙන් උතුම් මාලිගා තුනක් විය.

35.

35.

Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sunandā nāma sā nārī, vijitaseno nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ බිසෝවරු හතළිස් අටදහසක් (48,000) වූහ. බිසව සුනන්දා නම් වූවාය. පුත් කුමරු විජිතසේන නම් විය.

36.

36.

Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;

Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.

ඒ උත්තම පුරුෂයාණෝ සතර පෙරනිමිති දැක මාලිගාවෙන්ම අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. සත් දිනක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා කළහ.

37.

37.

Brahmunā yācito santo, kassapo lokanāyako;

Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.

මහා වීර වූ, මිනිසුන් අතර උත්තම වූ, ලෝකනායක වූ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනය පිළිගෙන මිගදායේදී ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක.

38.

38.

Tisso ca bhāradvājo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

Sabbamitto nāmupaṭṭhāko, kassapassa mahesino.

තිස්ස සහ භාරද්වාජ යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. මහේසී වූ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේ සබ්බමිත්ත නම් විය.

39.

39.

Anuḷā uruveḷā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato, nigrodhoti pavuccati.

අනුළා සහ උරුවේළා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය නුග රුකක් (නිග්‍රෝධ) යැයි කියනු ලැබේ.

40.

40.

Sumaṅgalo ghaṭikāro ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

Vicitasenā bhaddā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

සුමංගල සහ ඝටීකාර යන උපාසකවරු දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. විජිතසේනා සහ භද්දා යන උපාසිකාවෝ දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

41.

41.

Uccattanena so buddho, vīsatiratanuggato;

Vijjulaṭṭhīva ākāse, candova gahapūrito.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් රියන් විස්සක් වූහ. අහසෙහි විදුලි වැලක් මෙන් ද, තාරකා පිරිවැරූ පුන් සඳ මෙන් ද උන්වහන්සේ බබළන සේක.

42.

42.

Vīsativassasahassāni[Pg.379], āyu tassa mahesino;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

ඒ මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර විසිදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ සත්ව සමූහයා සංසාර සාගරයෙන් එතෙර කළ සේක.

43.

43.

Dhammataḷākaṃ māpayitvā, sīlaṃ datvā vilepanaṃ;

Dhammadussaṃ nivāsetvā, dhammamālaṃ vibhajjiya.

(පරියත්ති) ධර්මය නමැති පොකුණ මවා, සීලය නමැති සුවඳ විලවුන් දී, (හිරි-ඔතප්) ධර්ම වස්ත්‍රයෙන් සරසා, (බෝධිපාක්ෂික) ධර්ම පුෂ්පයන් බෙදා දී,

44.

44.

Dhammavimalamādāsaṃ, ṭhapayitvā mahājane;

Keci nibbānaṃ patthentā, passantu me alaṅkaraṃ.

මහා ජනයා උදෙසා (සෝතාපත්ති මග්ග) නම් වූ නිර්මල ධර්ම දර්පණය පිහිටුවා, "නිවන් පතන සමහරු මාගේ (සීලාදී) අලංකාරයන් බලත්වා" යි (වදාළ සේක).

45.

45.

Sīlakañcukaṃ datvāna, jhānakavacavammitaṃ;

Dhammacammaṃ pārupitvā, datvā sannāhamuttamaṃ.

සිවුපිරිසුදු සීලය නමැති සැට්ටය දී, ධ්‍යාන නමැති සන්නාහය ද, මග්ගංග ධර්ම නමැති සම් පොරෝනය ද පොරවා, උතුම් වූ වීර්යය නමැති සන්නාහය ලබා දී,

46.

46.

Satiphalakaṃ datvāna, tikhiṇañāṇakuntimaṃ;

Dhammakhaggavaraṃ datvā, sīlasaṃsaggamaddanaṃ.

සතර සතිපට්ඨාන නමැති පලිහ ද, තියුණු විපස්සනා ඤාණ නමැති හෙල්ල ද, කෙලෙසුන් මර්දනය කරන උතුම් වූ අරහත් මග ඤාණ නමැති ධර්ම අසිපත ද ලබා දී,

47.

47.

Tevijjābhūsanaṃ datvāna, āveḷaṃ caturo phale;

Chaḷabhiññābharaṇaṃ datvā, dhammapupphapiḷandhanaṃ.

තෙවිජ්ජා ඤාණ නමැති ආභරණ දී, සතර ඵලයන් නමැති ඉස් මල් පැළඳිය දී, ෂඩ් අභිඤ්ඤා නමැති සැරසිලි ද, නවලොකුත්තර ධර්ම නමැති මල් දම් ද ලබා දී,

48.

48.

Saddhammapaṇḍaracchattaṃ, datvā pāpanivāraṇaṃ;

Māpayitvābhayaṃ pupphaṃ, nibbuto so sasāvako.

පාපයන් වළක්වන සද්ධර්ම නමැති සුදු සේසත (අරහත් ඵලය) ලබා දී, නිර්භය බව දෙන අෂ්ටාංගික මාර්ගය නමැති මල් මවා, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

49.

49.

Eso hi sammāsambuddho, appameyyo durāsado;

Eso hi dhammaratano, svākkhāto ehipassiko.

අප්‍රමාණ ගුණැති, කිසිවෙකුට මැඩලිය නොහැකි ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, මැනවින් දේශනා කළා වූ, "එන්න, බලන්න" (ඒහිපස්සික) යැයි කීමට සුදුසු ඒ ධර්ම රත්නය ද,

50.

50.

Eso hi saṅgharatano, suppaṭipanno anuttaro;

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

මැනවින් පිළිපන්, අනුත්තර වූ ඒ සංඝ රත්නය ද යන මේ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත් ද?

51.

51.

Mahākassapo jino satthā, setabyārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa jinathūpo, yojanubbedhamuggatoti.

ජයග්‍රාහී මහා කස්සප ශාස්තෘන් වහන්සේ සේතව්‍යාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතූන් නිදන් කළ එක් යොදුනක් උසැති ජින ස්තූපය ඉදි විය.

Kassapassa bhagavato vaṃso catuvīsatimo.

කස්සප භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ විසිහතරවන බුද්ධ වංශය මෙතෙකින් නිම විය.

27. Gotamabuddhavaṃso

27. ගෝතම බුද්ධ වංශය.

1.

1.

Ahametarahi sambuddho, gotamo sakyavaḍḍhano;

Padhānaṃ padahitvāna, patto sambodhimuttamaṃ.

(ශාරිපුත්‍රය,) දැන් මම ශාක්‍ය වංශිකයන්ගේ ප්‍රීතිය වඩවන ගෝතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙමි. මම (දුෂ්කරක්‍රියා නමැති) ප්‍රධාන වීර්යය වඩා උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණියෙමි.

2.

2.

Brahmunā [Pg.380] yācito santo, dhammacakkaṃ pavattayiṃ;

Aṭṭhārasannaṃ koṭīnaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලදුව, මම ධර්මචක්‍රය දේශනා කළෙමි. එහිදී දහඅට කෝටියක් සත්වයන්ට ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

3.

3.

Tato parañca desente, naradevasamāgame;

Gaṇanāya na vattabbo, dutiyābhisamayo ahu.

ඉන්පසුව දෙවියන් හා මිනිසුන්ගේ සමාගමකදී (මංගල සූත්‍රය වැනි) දහම් දේශනා කරන කල්හි, සංඛ්‍යාවෙන් කිව නොහැකි තරම් පිරිසකට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

4.

4.

Idhevāhaṃ etarahi, ovadiṃ mama atrajaṃ;

Gaṇanāya na vattabbo, tatiyābhisamayo ahu.

මෙහිදීම (කපිලවස්තු පුරයේදී) මාගේ පුත් (රාහුල) කුමරුන්ට අවවාද කළ කල්හි, සංඛ්‍යාවෙන් කිව නොහැකි තරම් පිරිසකට තෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

5.

5.

Ekosi sannipāto me, sāvakānaṃ mahesinaṃ;

Aḍḍhateḷasasatānaṃ, bhikkhūnāsi samāgamo.

මාගේ රහත් ශ්‍රාවකයන්ගේ එක් මහා සන්නිපාතයක් (රැස්වීමක්) විය. ඒ රැස්වීමට භික්ෂූන් වහන්සේලා එක්දහස් දෙසිය පනස් නමක් (1250) සහභාගී වූහ.

6.

6.

Virocamāno vimalo, bhikkhusaṅghassa majjhago;

Dadāmi patthitaṃ sabbaṃ, maṇīva sabbakāmado.

භික්ෂු සංඝයා මැද විරාජමාන වන්නා වූ, කෙලෙස් රහිත වූ මම, සියලු කැමැත්තන් ඉටුකරන මැණිකක් මෙන් සත්වයන් පතන සියලු (ලෞකික ලෝකෝත්තර) සැපය ලබා දෙමි.

7.

7.

Phalamākaṅkhamānānaṃ, bhavacchandajahesinaṃ;

Catusaccaṃ pakāsemi, anukampāya pāṇinaṃ.

මාර්ග ඵලයන් පතන්නා වූ, භව තණ්හාව ප්‍රහීණ කිරීමට කැමති සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මම සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරමි.

8.

8.

Dasavīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;

Ekadvinnaṃ abhisamayo, gaṇanāto asaṅkhiyo.

(එවිට) දසදහස්, විසිදහස් ගණනින් ධර්මාවබෝධය සිදු වූ අතර, එක් අයෙකු දෙදෙනෙකු බැගින් ධර්මය අවබෝධ කළවුන්ගේ සංඛ්‍යාව ගණන් කළ නොහැකිය.

9.

9.

Vitthārikaṃ bāhujaññaṃ, iddhaṃ phītaṃ suphullitaṃ;

Idha mayhaṃ sakyamunino, sāsanaṃ suvisodhitaṃ.

ශාක්‍ය මුණි වූ මාගේ මේ ශාසනය සෑම තැනම පැතිරුණු, බොහෝ දෙනා දන්නා වූ, සමෘද්ධිමත් වූ, මැනවින් පිපී ගිය මල් වනයක් මෙන් ශෝභමාන වූ ද, ඉතා පිරිසිදු වූ ද එකකි.

10.

10.

Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;

Bhikkhūnekasatā sabbe, parivārenti maṃ sadā.

ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ සිය ගණන් භික්ෂූන් වහන්සේලා නිරන්තරයෙන් මා පිරිවරා සිටිති.

11.

11.

Idāni ye etarahi, jahanti mānusaṃ bhavaṃ;

Appattamānasā sekhā, te bhikkhū viññugarahitā.

දැන් මේ කාලයේ යම් ශික්ෂා ලාභී (සේඛ) භික්ෂූන් වහන්සේලා අරහත් ඵලයට පත් නොවී මිනිස් භවය අත්හරිත් ද (කලුරිය කෙරෙත් ද), ඒ භික්ෂූහු නුවණැත්තන්ගේ ගර්හාවට ලක්වෙති.

12.

12.

Ariyañca saṃthomayantā, sadā dhammaratā janā;

Bujjhissanti satimanto, saṃsārasaritaṃ gatā.

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය අගයන්නා වූ, නිරන්තරයෙන් ධර්මයෙහි ඇලුනු, සිහි බුද්ධියෙන් යුත්, සංසාර සාගරයට පැමිණි ජනයා (සතර සත්‍යය) අවබෝධ කරගන්නාහ.

13.

13.

Nagaraṃ kapilavatthu me, rājā suddhodano pitā;

Mayhaṃ janettikā mātā, māyādevīti vuccati.

මාගේ නගරය කපිලවස්තු නම් වෙයි, සුද්ධෝදන රජතුමා පියාණන් ය, මාගේ වැදූ මව මායා දේවිය යැයි කියනු ලැබේ.

14.

14.

Ekūnatiṃsavassāni, agāraṃ ajjhahaṃ vasiṃ;

Rammo surammo subhako, tayo pāsādamuttamā.

මම විසිනව වසරක් ගිහිගෙයි වාසය කළෙමි. රම්ම, සුරම්ම, සුභ යනුවෙන් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

15.

15.

Cattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Bhaddakañcanā nāma nārī, rāhulo nāma atrajo.

මැනවින් අලංකාර වූ හතළිස් දහසක් නළඟනෝ වූහ. භද්දකච්චානා නම් බිසව වූවාය. රාහුල නම් පුත්‍රයෙක් විය.

16.

16.

Nimitte [Pg.381] caturo disvā, assayānena nikkhamiṃ;

Chabbassaṃ padhānacāraṃ, acariṃ dukkaraṃ ahaṃ.

සතර පෙර නිමිති දැක, අස් යානයෙන් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළෙමි. මම සය වසරක් මුළුල්ලෙහි දුෂ්කර ක්‍රියාවෙහි යෙදුණෙමි.

17.

17.

Bārāṇasiyaṃ isipatane, cakkaṃ pavattitaṃ mayā;

Ahaṃ gotamasambuddho, saraṇaṃ sabbapāṇinaṃ.

මම සියලු සත්වයන්ට සරණ වූ ගෝතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වී, බරණැස ඉසිපතනයේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළෙමි.

18.

18.

Kolito upatisso ca, dve bhikkhū aggasāvakā;

Ānando nāmupaṭṭhāko, santikāvacaro mama;

කෝලිත සහ උපතිස්ස යන භික්ෂූන් දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ආනන්ද නම් ස්ථවිරයන් වහන්සේ මාගේ උපස්ථායක වූහ.

Khemā uppalavaṇṇā ca, bhikkhunī aggasāvikā.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

19.

19.

Citto hatthāḷavako ca, aggupaṭṭhākupāsakā;

Nandamātā ca uttarā, aggupaṭṭhikupāsikā.

චිත්ත සහ හත්ථාලවක යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

20.

20.

Ahaṃ assatthamūlamhi, patto sambodhimuttamaṃ;

Byāmappabhā sadā mayhaṃ, soḷasahatthamuggatā.

මම ඇසතු බෝ රුක මුලදී උතුම් සම්බෝධියට පත්වුණෙමි. මාගේ ශරීරයෙන් නිරන්තරයෙන් ම බඹයක් පමණ රැස් විහිදේ. මම දහසය රියනක් උස වුනෙමි.

21.

21.

Appaṃ vassasataṃ āyu, idānetarahi vijjati;

Tāvatā tiṭṭhamānohaṃ, tāremi janataṃ bahuṃ.

මේ වර්තමාන කාලයෙහි ආයුෂය වසර සියයක් වැනි කෙටි කාලයකි. මම එපමණ කාලයක් ජීවත් වෙමින් බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවමි.

22.

22.

Ṭhapayitvāna dhammukkaṃ, pacchimaṃ janabodhanaṃ;

Ahampi nacirasseva, saddhiṃ sāvakasaṅghato;

Idheva parinibbissaṃ, aggī vāhārasaṅkhayā.

මතු ජනයාගේ අවබෝධය පිණිස ධර්ම නමැති පන්දම දල්වා තබා, මම ද නොබෝ කලකින් ශ්‍රාවක සංඝයා සමඟින්, ආහාර (දර) අවසන් වූ ගින්නක් මෙන් මෙහිදීම පිරිනිවන් පාන්නෙමි.

23.

23.

Tāni ca atulatejāni, imāni ca dasabalāni ;

Ayañca guṇadhāraṇo deho, dvattiṃsavaralakkhaṇavicitto.

ඒ අසමසම තේජස ද, මේ දස බලයන් ද, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් විචිත්‍ර වූ ගුණ දරන්නා වූ මේ ශරීරය ද,

24.

24.

Dasa disā pabhāsetvā, sataraṃsīva chappabhā;

Sabbaṃ tamantarahissanti, nanu rittā sabbasaṅkhārāti.

දස දිශාවන් බබුළුවන, දහසක් කිරණ ඇති සූර්යයා වැනි වූ ෂඩ්වර්ණ රශ්මි මාලාවන් ද, යන මේ සියල්ල අතුරුදහන් වනු ඇත. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත් ද?

Gotamassa bhagavato vaṃso pañcavīsatimo.

භාග්‍යවත් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ විසිපස්වන බුද්ධ වංශය නිම විය.

28. Buddhapakiṇṇakakaṇḍaṃ

28. බුද්ධ ප්‍රකීර්ණක ඛණ්ඩය.

1.

1.

Aparimeyyito kappe, caturo āsuṃ vināyakā;

Taṇhaṅkaro medhaṅkaro, athopi saraṇaṅkaro;

Dīpaṅkaro ca sambuddho, ekakappamhi te jinā.

මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකට පෙර, තණ්හංකර, මේධංකර, සරණංකර සහ දීපංකර යන සම්මා සම්බුදුවරු සිව්නමක් එකම කල්පයක පහළ වූහ.

2.

2.

Dīpaṅkarassa [Pg.382] aparena, koṇḍañño nāma nāyako;

Ekova ekakappamhi, tāresi janataṃ bahuṃ.

දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, කොණ්ඩඤ්ඤ නම් නායකයන් වහන්සේ එක් කල්පයක තනිවම පහළ වී බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූහ.

3.

3.

Dīpaṅkarassa bhagavato, koṇḍaññassa ca satthuno;

Etesaṃ antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.

දීපංකර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සහ කොණ්ඩඤ්ඤ ශාස්තෘන් වහන්සේ අතර කාලයෙහි ගණනය කළ නොහැකි තරම් අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

4.

4.

Koṇḍaññassa aparena, maṅgalo nāma nāyako;

Tesampi antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.

කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, මංගල නම් නායකයන් වහන්සේ පහළ වූහ. ඔවුන් අතර ද ගණනය කළ නොහැකි තරම් අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

5.

5.

Maṅgalo ca sumano ca, revato sobhito muni;

Tepi buddhā ekakappe, cakkhumanto pabhaṅkarā.

මංගල, සුමන, රේවත සහ සෝභිත යන පසැස් ඇති, ආලෝකය පතුරුවන්නා වූ ඒ බුදුවරු සතර නම ද එකම කල්පයක පහළ වූහ.

6.

6.

Sobhitassa aparena, anomadassī mahāyaso;

Tesampi antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.

සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, මහා යසස් ඇති අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූහ. ඔවුන් අතර ද ගණනය කළ නොහැකි අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

7.

7.

Anomadassī padumo, nārado cāpi nāyako;

Tepi buddhā ekakappe, tamantakārakā munī.

අනෝමදස්සී, පදුම සහ නාරද යන නායකයන් වහන්සේලා ද එකම කල්පයක පහළ වූහ. ඒ බුදුවරු මෝහ අන්ධකාරය දුරු කළ මුනිවරයෝ වූහ.

8.

8.

Nāradassa aparena, padumuttaro nāma nāyako;

Ekakappamhi uppanno, tāresi janataṃ bahuṃ.

නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, පදුමුත්තර නම් නායකයන් වහන්සේ එක් කල්පයක පහළ වී බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූහ.

9.

9.

Nāradassa bhagavato, padumuttarassa satthuno;

Tesampi antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.

නාරද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සහ පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේ අතර ද ගණනය කළ නොහැකි අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

10.

10.

Kappasatasahassamhi, eko āsi mahāmuni;

Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, ලෝකවිදූ වූ, ආහුනෙය්‍ය වූ පදුමුත්තර නම් මහා මුනිවරයෙක් තනිවම පහළ වූහ.

11.

11.

Tiṃsakappasahassamhi, duve āsuṃ vināyakā ;

Sumedho ca sujāto ca, orato padumuttarā.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව කල්ප තිස්දහසකට පෙර, සුමේධ සහ සුජාත යන නායකයන් වහන්සේලා දෙනම පහළ වූහ.

12.

12.

Aṭṭhārase kappasate, tayo āsuṃ vināyakā ;

Piyadassī atthadassī, dhammadassī ca nāyakā.

මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර, පියදස්සී, අත්ථදස්සී සහ ධම්මදස්සී යන නායකයන් වහන්සේලා තුන්නම පහළ වූහ.

13.

13.

Orato ca sujātassa, sambuddhā dvipaduttamā;

Ekakappamhi te buddhā, loke appaṭipuggalā.

සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ද්විපදෝත්තම වූ, ලෝකයෙහි අසමසම පුද්ගලයන් වූ ඒ බුදුවරු තුන්නම එකම කල්පයක පහළ වූහ.

14.

14.

Catunnavutito kappe, eko āsi mahāmuni;

Siddhattho so lokavidū, sallakatto anuttaro.

මෙයින් කල්ප අනූහතරකට පෙර, ලෝකවිදූ වූ, කෙලෙස් හුල් උදුරා දමන්නා වූ අනුත්තර වූ සිද්ධත්ථ නම් මහා මුනිවරයෙක් තනිවම පහළ විය.

15.

15.

Dvenavute [Pg.383] ito kappe, duve āsuṃ vināyakā;

Tisso phusso ca sambuddhā, asamā appaṭipuggalā.

මෙයින් කල්ප අනූදෙකකට පෙර, අසම වූ අසහාය පුද්ගලයන් වූ තිස්ස සහ ඵුස්ස යන සම්මා සම්බුදුවරු දෙනම පහළ වූහ.

16.

16.

Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;

Sopi buddho kāruṇiko, satte mocesi bandhanā.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, විපස්සී නම් නායකයන් වහන්සේ පහළ වූහ. කාරුණික වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද සත්වයන් සසර බැඳීම්වලින් මුදා හැරියහ.

17.

17.

Ekatiṃse ito kappe, duve āsuṃ vināyakā;

Sikhī ca vessabhū ceva, asamā appaṭipuggalā.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර, සිඛී සහ වෙස්සභූ නම් වූ, අසම වූ, අප්‍රතිපුද්ගල වූ ශාස්තෘන් වහන්සේලා දෙනම පහළ වූහ.

18.

18.

Imamhi bhaddake kappe, tayo āsuṃ vināyakā;

Kakusandho koṇāgamano, kassapo cāpi nāyako.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි ශාස්තෘන් වහන්සේලා තෙනමක් පහළ වූහ. ඒ කකුසඳ, කෝණාගමන සහ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේලාය.

19.

19.

Ahametarahi sambuddho, metteyyo cāpi hessati;

Etepime pañca buddhā, dhīrā lokānukampakā.

දැන් මම සම්මා සම්බුදුව සිටිමි. මතු මෛත්‍රී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද පහළ වන සේක. ලෝකානුකම්පාවෙන් යුත් මේ බුදුවරු පස්නමම ධීර ගුණයෙන් යුක්ත වන්නාහ.

20.

20.

Etesaṃ dhammarājūnaṃ, aññesaṃnekakoṭinaṃ;

Ācikkhitvāna taṃ maggaṃ, nibbutā te sasāvakāti.

ඒ ධර්මරාජයන් වහන්සේලා ද, වෙනත් කෝටි සංඛ්‍යාත බුදුවරුන් ද ඒ (නිවන්) මඟ පෙන්වා දී ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

Buddhapakiṇṇakakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.

බුද්ධ ප්‍රකීර්ණක ඛණ්ඩය නිමාවට පත් විය.

29. Dhātubhājanīyakathā

29. ධාතු විභාජන කථාව (ධාතූන් වහන්සේලා බෙදාදීම පිළිබඳ කථාව)

1.

1.

Mahāgotamo jinavaro, kusināramhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesato.

මහා ගෞතම ජිනවරයන් වහන්සේ කුසිනාරා නුවරදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි බෙදා වෙන් කරන ලදී.

2.

2.

Eko ajātasattussa, eko vesāliyā pure;

Eko kapilavatthusmiṃ, eko ca allakappake.

එක් ධාතු කොටසක් අජාසත්ත රජුට (රාජගෘහයට) ද, එකක් විශාලා මහනුවරට ද, එකක් කිඹුල්වත් පුරයට ද, එකක් අල්ලකප්ප දේශයට ද හිමි විය.

3.

3.

Eko ca rāmagāmamhi, eko ca veṭhadīpake;

Eko pāveyyake malle, eko ca kosinārake.

එක් කොටසක් රාමග්‍රාමයෙහි ද, එකක් වේඨදීපකයෙහි ද, එකක් මල්ල රජුන්ගේ පාවා නුවර ද, එකක් කුසිනාරා නුවර ද වශයෙන් ස්තූපයන්හි තැන්පත් කරන ලදී.

4.

4.

Kumbhassa thūpaṃ kāresi, brāhmaṇo doṇasavhayo;

Aṅgārathūpaṃ kāresuṃ, moriyā tuṭṭhamānasā.

ද්‍රෝණ නම් බමුණා (ධාතු මැනූ) නැළිය තැන්පත් කර ස්තූපයක් කරවීය. ප්‍රීතිමත් වූ මෝරිය රජදරුවෝ (ආදාහන පූජාවෙන් ඉතිරි වූ) අඟුරු තැන්පත් කර ස්තූපයක් කරවූහ.

5.

5.

Aṭṭha sārīrikā thūpā, navamo kumbhacetiyo;

Aṅgārathūpo dasamo, tadāyeva patiṭṭhito.

එකල ශාරීරික ධාතු ස්තූප අටක් ද, නවවැන්න ලෙස නැළි ස්තූපය ද, දසවැන්න ලෙස අඟුරු ස්තූපය ද පිහිටුවන ලදී.

6.

6.

Uṇhīsaṃ catasso dāṭhā, akkhakā dve ca dhātuyo;

Asambhinnā imā satta, sesā bhinnāva dhātuyo.

නළල් ධාතුව, සතර දළදා වහන්සේලා සහ අකු ධාතූන් දෙනම යන මේ ධාතූන් වහන්සේලා සත්නම නොබිඳී ඉතිරි වූහ. සෙසු ධාතූන් වහන්සේලා කුඩා කොටස්වලට බිඳී විසිරුණහ.

7.

7.

Mahantā [Pg.384] muggamattā ca, majjhimā bhinnataṇḍulā;

Khuddakā sāsapamattā ca, nānāvaṇṇā ca dhātuyo.

එම ධාතූන් වහන්සේලා අතරින් විශාල ධාතු මුං පියලි ප්‍රමාණය ද, මධ්‍යම ධාතු කඩසහල් ප්‍රමාණය ද, කුඩා ධාතු අබ ඇට ප්‍රමාණය ද වූහ. ඒ ධාතූන් වහන්සේලා විවිධ වර්ණයෙන් යුක්ත වූහ.

8.

8.

Mahantā suvaṇṇavaṇṇā ca, muttavaṇṇā ca majjhimā;

Khuddakā makulavaṇṇā ca, soḷasadoṇamattikā.

විශාල ධාතු ස්වර්ණ වර්ණයෙන් ද, මධ්‍යම ධාතු මුතු වර්ණයෙන් ද, කුඩා ධාතු සමන් කැකුළු වර්ණයෙන් ද යුක්ත වූ අතර ඒ සියල්ල ද්‍රෝණ (නැළි) දහසයක් පමණ විය.

9.

9.

Mahantā pañca nāḷiyo, nāḷiyo pañca majjhimā;

Khuddakā cha nāḷī ceva, etā sabbāpi dhātuyo.

එහි විශාල ධාතු නැළි පහක් ද, මධ්‍යම ධාතු නැළි පහක් ද, කුඩා ධාතු නැළි හයක් ද විය. මේ සියලු ධාතූන් වහන්සේලාගේ එකතුව එයයි.

10.

10.

Uṇhīsaṃ sīhaḷe dīpe, brahmaloke ca vāmakaṃ;

Sīhaḷe dakkhiṇakkhañca, sabbāpetā patiṭṭhitā.

නළල් ධාතූන් වහන්සේ ලක්දිව ද, වම් අකු ධාතුව බඹලොව ද, දකුණු අකු ධාතුව ලක්දිව ද ස්තූපයන්හි තැන්පත් කර ඇත.

11.

11.

Ekā dāṭhā tidasapure, ekā nāgapure ahu;

Ekā gandhāravisaye, ekā kaliṅgarājino.

එක් දළදා වහන්සේ නමක් තව්තිසා පුරයෙහි ද, එක් නමක් නාග ලෝකයෙහි ද, එක් නමක් ගන්ධාර දේශයෙහි ද, එක් නමක් කාලිංග රජුගේ දේශයෙහි ද වැඩ සිටිති.

12.

12.

Cattālīsasamā dantā, kesā lomā ca sabbaso;

Devā hariṃsu ekekaṃ, cakkavāḷaparamparā.

සතළිසක් වූ දන්ත ධාතූන් වහන්සේලා ද, කේසා ධාතූන් සහ ලෝම ධාතූන් ද දෙවිවරුන් විසින් සක්වල පුරා එකිනෙක වැඩම කරවන ලදී.

13.

13.

Vajirāyaṃ bhagavato, patto daṇḍañca cīvaraṃ;

Nivāsanaṃ kulaghare, paccattharaṇaṃ kapilavhaye.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාත්‍රය, සැරයටිය සහ සිවුර වජිරා දේශයෙහි ද, අඳනය කුලඝරයෙහි ද, ඇතිරිල්ල කිඹුල්වත් පුරයෙහි ද පිහිටුවා ඇත.

14.

14.

Pāṭaliputtapuramhi, karaṇaṃ kāyabandhanaṃ;

Campāyudakasāṭiyaṃ, uṇṇalomañca kosale.

පාටලීපුත්‍ර නුවර කායබන්ධනය ද, චම්පා නුවර දිය රෙද්ද ද, කෝසල දේශයෙහි ඌර්ණ රෝම ධාතුව ද තැන්පත් කර ඇත.

15.

15.

Kāsāvaṃ brahmaloke ca, veṭhanaṃ tidase pure;

Nisīdanaṃ avantīsu, raṭṭhe attharaṇaṃ tadā.

කසාය වස්ත්‍රය බඹලොව ද, හිස්වෙළුම තව්තිසා දෙව්ලොව ද, නිසීදනය අවන්ති දේශයෙහි ද, ඇතිරිල්ල දේවරට්ඨයෙහි ද එකල පිහිටුවන ලදී.

16.

16.

Araṇī ca mithilāyaṃ, videhe parisāvanaṃ;

Vāsi sūcigharañcāpi, indapatthapure tadā.

මිථිලා නුවර ගිනි නිපදවන උපකරණ ද, විදේහ දේශයෙහි පෙරහන්කඩ ද, ඉන්ද්‍රප්‍රස්ත නුවර දැලිපිහිය සහ ඉඳිකටු ගෙය ද පිහිටුවා ඇත.

17.

17.

Parikkhārā avasesā, janapade aparantake;

Paribhuttāni muninā, akaṃsu manujā tadā.

මුනිඳුන් වහන්සේ පරිභෝජනය කළ ඉතිරි පිරිකර ඒ ඒ ජනපදයන්හි මනුෂ්‍යයන් විසින් ස්තූප කරවා වන්දනාමාන කරන ලදී.

18.

18.

Dhātuvitthārikaṃ āsi, gotamassa mahesino;

Pāṇīnaṃ anukampāya, ahu porāṇikaṃ tadāti.

මහා කාරුණික වූ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මෙසේ පැතිර ගියහ. එය අතීත බුදුවරුන්ගේ ද සිරිතකි.

Dhātubhājanīyakathā niṭṭhitā.

ධාතු විභාජන කථාව නිමාවට පත් විය.

Buddhavaṃsoniṭṭhito.

බුද්ධවංස පාලිය නිමාවට පත් විය.