বাংলা
পালিঅট্ঠকথাটীকাঅন্ন
1101 পারাজিক পালি
1102 পাচিত্তিয় পালি
1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়)
1104 চূলবগ্গ পালি
1105 পরিবার পালি
1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১
1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২
1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা
1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়)
1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা
1206 পরিবার অট্ঠকথা
1301 সারত্থদীপনী টীকা-১
1302 সারত্থদীপনী টীকা-২
1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩
1401 দ্বেমাতিকাপালি
1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা
1403 বজিরবুদ্ধি টীকা
1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১
1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২
1406 বিনয়ালংকার টীকা-১
1407 বিনয়ালংকার টীকা-২
1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা
1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয়
1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১
1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২
1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি
1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা

8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১
8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২
8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১
8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২
8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা

8406 দীঘনিকায় (পু-বি)
8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি)
8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি)
8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি)
8410 বিনয়পিটক (পু-বি)
8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি)
8412 অট্ঠকথা (পু-বি)
8413 নিরুত্তিদীপনী
8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ
8415 অনুদীপনীপাঠ
8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ
8417 নমক্কারটীকা
8418 মহাপণামপাঠ
8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা
8420 সুতবন্দনা
8421 কমলাঞ্জলি
8422 জিনালংকার
8423 পজ্জমধু
8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী
8425 চূলগন্থবংস
8426 মহাবংস
8427 সাসনবংস
8428 কচ্চায়নব্যাকরণং
8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং
8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা)
8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা)
8432 পদরূপসিদ্ধি
8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা
8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ
8435 বুত্তোদয়পাঠ
8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ
8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা
8438 সুবোধালংকারপাঠ
8439 সুবোধালংকারটীকা
8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার
8441 লোকনীতি
8442 সুত্তন্তনীতি
8443 সূরস্সতীনীতি
8444 মহারহনীতি
8445 ধম্মনীতি
8446 কবিদপ্পণনীতি
8447 নীতিমঞ্জরী
8448 নরদক্খদীপনী
8449 চতুরারক্খদীপনী
8450 চাণক্যনীতি
8451 রসবাহিনী
8452 সীমাবিসোধনীপাঠ
8453 বেস্সন্তরগীতি
8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা
8455 থূপবংস
8456 দাঠাবংস
8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া
8458 ধাতুবংস
8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস
8460 জিনচরিতয়
8461 জিনবংসদীপং
8462 তেলকটাহগাথা
8463 মিলিদটীকা
8464 পদমঞ্জরী
8465 পদসাধনং
8466 সদ্দবিন্দুপকরণং
8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা
8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি
2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ)
2103 পাথিকবগ্গ পালি
2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ)
2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা
2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা
2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ)
2303 পাথিকবগ্গ টীকা
2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১
2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি
3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি
3103 উপরিপণ্ণাস পালি
3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১
3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২
3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা
3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা
3301 মূলপণ্ণাস টীকা
3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা
3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি
4102 নিদানবগ্গ পালি
4103 খন্ধবগ্গ পালি
4104 সলায়তনবগ্গ পালি
4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)
4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা
4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা
4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা
4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)
4301 সগাথাবগ্গ টীকা
4302 নিদানবগ্গ টীকা
4303 খন্ধবগ্গ টীকা
4304 সলায়তনবগ্গ টীকা
4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি
5102 দুকনিপাত পালি
5103 তিকনিপাত পালি
5104 চতুক্কনিপাত পালি
5105 পঞ্চকনিপাত পালি
5106 ছক্কনিপাত পালি
5107 সত্তকনিপাত পালি
5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি
5109 নবকনিপাত পালি
5110 দশকনিপাত পালি
5111 একাদশকনিপাত পালি
5201 এককনিপাত অট্ঠকথা
5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা
5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা
5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা
5301 এককনিপাত টীকা
5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা
5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা
5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি
6102 ধম্মপদ পালি
6103 উদান পালি
6104 ইতিবুত্তক পালি
6105 সুত্তনিপাত পালি
6106 বিমানবত্থু পালি
6107 পেতবত্থু পালি
6108 থেরগাথা পালি
6109 থেরীগাথা পালি
6110 অপদান পালি-১
6111 অপদান পালি-২
6112 বুদ্ধবংস পালি
6113 চরিয়াপিটক পালি
6114 জাতক পালি-১
6115 জাতক পালি-২
6116 মহানিদ্দেস পালি
6117 চূলনিদ্দেস পালি
6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি
6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি
6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি
6121 পেটকোপদেস পালি
6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা
6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১
6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২
6204 উদান অট্ঠকথা
6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা
6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১
6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২
6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা
6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা
6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১
6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২
6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা
6213 অপদান অট্ঠকথা-১
6214 অপদান অট্ঠকথা-২
6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা
6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা
6217 জাতক অট্ঠকথা-১
6218 জাতক অট্ঠকথা-২
6219 জাতক অট্ঠকথা-৩
6220 জাতক অট্ঠকথা-৪
6221 জাতক অট্ঠকথা-৫
6222 জাতক অট্ঠকথা-৬
6223 জাতক অট্ঠকথা-৭
6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা
6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা
6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১
6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২
6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা
6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা
6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি
7102 বিভঙ্গ পালি
7103 ধাতুকথা পালি
7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি
7105 কথাবত্থু পালি
7106 যমক পালি-১
7107 যমক পালি-২
7108 যমক পালি-৩
7109 পট্ঠান পালি-১
7110 পট্ঠান পালি-২
7111 পট্ঠান পালি-৩
7112 পট্ঠান পালি-৪
7113 পট্ঠান পালি-৫
7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা
7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা
7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা
7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা
7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা
7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা
7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা
7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা
7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো
7307 অভিধম্মত্থসংগহো
7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা
7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利義註複註藏外典籍
1101 巴拉基咖(波羅夷)
1102 巴吉帝亞(波逸提)
1103 大品(律藏)
1104 小品
1105 附隨
1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1
1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2
1203 巴吉帝亞(波逸提)義註
1204 大品義註(律藏)
1205 小品義註
1206 附隨義註
1301 心義燈-1
1302 心義燈-2
1303 心義燈-3
1401 疑惑度脫
1402 律攝註釋
1403 金剛智疏
1404 疑難解除疏-1
1405 疑難解除疏-2
1406 律莊嚴疏-1
1407 律莊嚴疏-2
1408 古老解惑疏
1409 律抉擇-上抉擇
1410 律抉擇疏-1
1411 律抉擇疏-2
1412 巴吉帝亞等啟請經
1413 小戒學-根本戒學

8401 清淨道論-1
8402 清淨道論-2
8403 清淨道大複註-1
8404 清淨道大複註-2
8405 清淨道論導論

8406 長部問答
8407 中部問答
8408 相應部問答
8409 增支部問答
8410 律藏問答
8411 論藏問答
8412 義注問答
8413 語言學詮釋手冊
8414 勝義顯揚
8415 隨燈論誦
8416 發趣論燈論
8417 禮敬文
8418 大禮敬文
8419 依相讚佛偈
8420 經讚
8421 蓮花供
8422 勝者莊嚴
8423 語蜜
8424 佛德偈集
8425 小史
8427 佛教史
8426 大史
8429 目犍連文法
8428 迦旃延文法
8430 文法寶鑑(詞幹篇)
8431 文法寶鑑(詞根篇)
8432 詞形成論
8433 目犍連五章
8434 應用成就讀本
8435 音韻論讀本
8436 阿毗曇燈讀本
8437 阿毗曇燈疏
8438 妙莊嚴論讀本
8439 妙莊嚴論疏
8440 初學入門義抉擇精要
8446 詩王智論
8447 智論花鬘
8445 法智論
8444 大羅漢智論
8441 世間智論
8442 經典智論
8443 勇士百智論
8450 考底利耶智論
8448 人眼燈
8449 四護衛燈
8451 妙味之流
8452 界清淨
8453 韋桑達拉頌
8454 目犍連語釋五章
8455 塔史
8456 佛牙史
8457 詞根讀本注釋
8458 舍利史
8459 象頭山寺史
8460 勝者行傳
8461 勝者宗燈
8462 油鍋偈
8463 彌蘭王問疏
8464 詞花鬘
8465 詞成就論
8466 正理滴論
8467 迦旃延詞根注
8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品
2102 大品(長部)
2103 波梨品
2201 戒蘊品註義註
2202 大品義註(長部)
2203 波梨品義註
2301 戒蘊品疏
2302 大品複註(長部)
2303 波梨品複註
2304 戒蘊品新複註-1
2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經
3102 中五十經
3103 後五十經
3201 根本五十義註-1
3202 根本五十義註-2
3203 中五十義註
3204 後五十義註
3301 根本五十經複註
3302 中五十經複註
3303 後五十經複註
4101 有偈品
4102 因緣品
4103 蘊品
4104 六處品
4105 大品(相應部)
4201 有偈品義注
4202 因緣品義注
4203 蘊品義注
4204 六處品義注
4205 大品義注(相應部)
4301 有偈品複註
4302 因緣品註
4303 蘊品複註
4304 六處品複註
4305 大品複註(相應部)
5101 一集經
5102 二集經
5103 三集經
5104 四集經
5105 五集經
5106 六集經
5107 七集經
5108 八集等經
5109 九集經
5110 十集經
5111 十一集經
5201 一集義註
5202 二、三、四集義註
5203 五、六、七集義註
5204 八、九、十、十一集義註
5301 一集複註
5302 二、三、四集複註
5303 五、六、七集複註
5304 八集等複註
6101 小誦
6102 法句經
6103 自說
6104 如是語
6105 經集
6106 天宮事
6107 餓鬼事
6108 長老偈
6109 長老尼偈
6110 譬喻-1
6111 譬喻-2
6112 諸佛史
6113 所行藏
6114 本生-1
6115 本生-2
6116 大義釋
6117 小義釋
6118 無礙解道
6119 導論
6120 彌蘭王問
6121 藏釋
6201 小誦義注
6202 法句義注-1
6203 法句義注-2
6204 自說義注
6205 如是語義註
6206 經集義注-1
6207 經集義注-2
6208 天宮事義注
6209 餓鬼事義注
6210 長老偈義注-1
6211 長老偈義注-2
6212 長老尼義注
6213 譬喻義注-1
6214 譬喻義注-2
6215 諸佛史義注
6216 所行藏義注
6217 本生義注-1
6218 本生義注-2
6219 本生義注-3
6220 本生義注-4
6221 本生義注-5
6222 本生義注-6
6223 本生義注-7
6224 大義釋義注
6225 小義釋義注
6226 無礙解道義注-1
6227 無礙解道義注-2
6228 導論義注
6301 導論複註
6302 導論明解
7101 法集論
7102 分別論
7103 界論
7104 人施設論
7105 論事
7106 雙論-1
7107 雙論-2
7108 雙論-3
7109 發趣論-1
7110 發趣論-2
7111 發趣論-3
7112 發趣論-4
7113 發趣論-5
7201 法集論義註
7202 分別論義註(迷惑冰消)
7203 五部論義註
7301 法集論根本複註
7302 分別論根本複註
7303 五論根本複註
7304 法集論複註
7305 五論複註
7306 阿毘達摩入門
7307 攝阿毘達磨義論
7308 阿毘達摩入門古複註
7309 阿毘達摩論母

English
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon PaliCommentairesSous-commentairesAutres
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-KanonKommentareSubkommentareSonstige
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैननकमेंट्रीउप-टिप्पणियाँअन्य
1101 पाराजिक पाळि
1102 पाचित्तिय पाळि
1103 महावग्ग पाळि (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळि
1105 परिवार पाळि
1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1
1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-1
1302 सारत्थदीपनी टीका-2
1303 सारत्थदीपनी टीका-3
1401 द्वेमातिकापाळि
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-1
1405 विमतिविनोदनी टीका-2
1406 विनयालंकार टीका-1
1407 विनयालंकार टीका-2
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-1
1411 विनयविनिच्छय टीका-2
1412 पाचित्यादियोजनापाळि
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-1
8402 विसुद्धिमग्ग-2
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवन्दना
8421 कमलाञ्जलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगन्थवंस
8427 सासनवंस
8426 महावंस
8429 मोग्गल्लानब्याकरणं
8428 कच्चायनब्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपञ्चिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमञ्जरी
8445 धम्मनीति
8444 महारहनीति
8441 लोकनीति
8442 सुत्तन्तनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8450 चाणक्यनीति
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8451 रसवाहिनी
8452 सीमविसोधनीपाठ
8453 वेस्सन्तरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमञ्जरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिन्दुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा
8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि
2102 महावग्ग पाळि (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळि
2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1
2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि
3102 मज्झिमपण्णास पाळि
3103 उपरिपण्णास पाळि
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि
4102 निदानवग्ग पाळि
4103 खन्धवग्ग पाळि
4104 सळायतनवग्ग पाळि
4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खन्धवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि
5102 दुकनिपात पाळि
5103 तिकनिपात पाळि
5104 चतुक्कनिपात पाळि
5105 पञ्चकनिपात पाळि
5106 छक्कनिपात पाळि
5107 सत्तकनिपात पाळि
5108 अट्ठकादिनिपात पाळि
5109 नवकनिपात पाळि
5110 दसकनिपात पाळि
5111 एकादसकनिपात पाळि
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि
6102 धम्मपद पाळि
6103 उदान पाळि
6104 इतिवुत्तक पाळि
6105 सुत्तनिपात पाळि
6106 विमानवत्थु पाळि
6107 पेतवत्थु पाळि
6108 थेरगाथा पाळि
6109 थेरीगाथा पाळि
6110 अपदान पाळि-1
6111 अपदान पाळि-2
6112 बुद्धवंस पाळि
6113 चरियापिटक पाळि
6114 जातक पाळि-1
6115 जातक पाळि-2
6116 महानिद्देस पाळि
6117 चूळनिद्देस पाळि
6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि
6119 नेत्तिप्पकरण पाळि
6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि
6121 पेटकोपदेस पाळि
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-1
6203 धम्मपद अट्ठकथा-2
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-1
6214 अपदान अट्ठकथा-2
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-1
6218 जातक अट्ठकथा-2
6219 जातक अट्ठकथा-3
6220 जातक अट्ठकथा-4
6221 जातक अट्ठकथा-5
6222 जातक अट्ठकथा-6
6223 जातक अट्ठकथा-7
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1
6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि
7102 विभङ्ग पाळि
7103 धातुकथा पाळि
7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि
7105 कथावत्थु पाळि
7106 यमक पाळि-1
7107 यमक पाळि-2
7108 यमक पाळि-3
7109 पट्ठान पाळि-1
7110 पट्ठान पाळि-2
7111 पट्ठान पाळि-3
7112 पट्ठान पाळि-4
7113 पट्ठान पाळि-5
7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका
7302 विभङ्ग-मूलटीका
7303 पञ्चपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका
7305 पञ्चपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon PaliKomentarSub-komentarLainnya
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典註釈書副註釈書その他
1101 パーラージカ・パーリ
1102 パーチッティヤ・パーリ
1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ)
1104 チューラヴァッガ・パーリ
1105 パリヴァーラ・パーリ
1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1
1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2
1203 パーチッティヤ・アッタカター
1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ)
1205 チューラヴァッガ・アッタカター
1206 パリヴァーラ・アッタカター
1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1
1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2
1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3
1401 ドヴェマーティカー・パーリ
1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター
1403 ヴァジラブッディ・ティーカー
1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1
1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2
1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1
1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2
1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー
1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ
1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1
1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2
1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ
1413 クッダシッカー-ムーラシッカー

8401 ヴィスッディマッガ-1
8402 ヴィスッディマッガ-2
8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1
8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2
8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター

8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ)
8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ)
8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ)
8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ)
8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ)
8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ)
8412 アッタカター(プ・ヴィ)
8413 ニルッティディーパニー
8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ
8415 アヌディーパニーパータ
8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ
8417 ナマッカラ・ティーカー
8418 マハーパナーマ・パータ
8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター
8420 スタヴァンダナー
8421 カマラーニャジャリ
8422 ジナランカーラ
8423 パッジャマドゥ
8424 ブッダグナガーター・ヴァリー
8425 チューラガンタヴァンサ
8427 サーサナヴァンサ
8426 マハーヴァンサ
8429 モッガラーナ・ビャーカラナン
8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン
8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー)
8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー)
8432 パダルーパシッディ
8433 モッガラーナ・パンチカー
8434 パヨーガシッディ・パータ
8435 ヴットーダヤ・パータ
8436 アビダーナッパディーピカー・パータ
8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー
8438 スボーダーランカーラ・パータ
8439 スボーダーランカーラ・ティーカー
8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ
8446 カヴィダッパナニーティ
8447 ニーティマンジャリー
8445 ダンマニーティ
8444 マハーラハニーティ
8441 ローカニーティ
8442 スタンタニーティ
8443 スーラッサティニーティ
8450 チャーナキャニーティ
8448 ナラダッカディーパニー
8449 チャトゥラーラッカディーパニー
8451 ラサヴァーヒニー
8452 シーマヴィソーダニー・パータ
8453 ヴェッサンタラ・ギーティ
8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー
8455 トゥーパヴァンサ
8456 ダーターヴァンサ
8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー
8458 ダートゥヴァンサ
8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ
8460 ジナチャリタヤ
8461 ジナヴァンサディーパン
8462 テーラカターガーター
8463 ミリダ・ティーカー
8464 パダマンジャリー
8465 パダサーダナン
8466 サッダビンドゥパカラナン
8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー
8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ
2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ)
2103 パーティカワッガ・パーリ
2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター
2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ)
2203 パーティカワッガ・アッタカター
2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー
2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ)
2303 パーティカワッガ・ティーカー
2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1
2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ
3102 マッジマパンナーサ・パーリ
3103 ウパリパンナーサ・パーリ
3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1
3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2
3203 マッジマパンナーサ・アッタカター
3204 ウパリパンナーサ・アッタカター
3301 ムーラパンナーサ・ティーカー
3302 マッジマパンナーサ・ティーカー
3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ
4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ
4103 カンダ・ワッガ・パーリ
4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ
4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ)
4201 サガーター・ワッガ・アッタカター
4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター
4203 カンダ・ワッガ・アッタカター
4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター
4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ)
4301 サガーター・ワッガ・ティーカー
4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー
4303 カンダ・ワッガ・ティーカー
4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー
4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ)
5101 エーカカニパータ・パーリ
5102 ドゥカニパータ・パーリ
5103 ティカニパータ・パーリ
5104 チャトゥッカニパータ・パーリ
5105 パンチャカニパータ・パーリ
5106 チャッカニパータ・パーリ
5107 サッタカニパータ・パーリ
5108 アッタカーディニパータ・パーリ
5109 ナヴァカニパータ・パーリ
5110 ダサカニパータ・パーリ
5111 エーカーダサカニパータ・パーリ
5201 エーカカニパータ・アッタカター
5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター
5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター
5204 アッタカーディニパータ・アッタカター
5301 エーカカニパータ・ティーカー
5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー
5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー
5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ
6102 ダンマパダ・パーリ
6103 ウダーナ・パーリ
6104 イティヴッタカ・パーリ
6105 スッタニパータ・パーリ
6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ
6107 ペーヴァットゥ・パーリ
6108 テーラガーター・パーリ
6109 テーリーガーター・パーリ
6110 アパダーナ・パーリ-1
6111 アパダーナ・パーリ-2
6112 ブッダヴァンサ・パーリ
6113 チャリヤーピタカ・パーリ
6114 ジャータカ・パーリ-1
6115 ジャータカ・パーリ-2
6116 マハーニッデーサ・パーリ
6117 チューラニッデーサ・パーリ
6118 パティサンビダーマッガ・パーリ
6119 ネッティッパカラナ・パーリ
6120 ミリンダパンハ・パーリ
6121 ペータコーパデーサ・パーリ
6201 クッダカパータ・アッタカター
6202 ダンマパダ・アッタカター-1
6203 ダンマパダ・アッタカター-2
6204 ウダーナ・アッタカター
6205 イティヴッタカ・アッタカター
6206 スッタニパータ・アッタカター-1
6207 スッタニパータ・アッタカター-2
6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター
6209 ペータヴァットゥ・アッタカター
6210 テーラガーター・アッタカター-1
6211 テーラガーター・アッタカター-2
6212 テーリーガーター・アッタカター
6213 アパダーナ・アッタカター-1
6214 アパダーナ・アッタカター-2
6215 ブッダヴァンサ・アッタカター
6216 チャリヤーピタカ・アッタカター
6217 ジャータカ・アッタカター-1
6218 ジャータカ・アッタカター-2
6219 ジャータカ・アッタカター-3
6220 ジャータカ・アッタカター-4
6221 ジャータカ・アッタカター-5
6222 ジャータカ・アッタカター-6
6223 ジャータカ・アッタカター-7
6224 マハーニッデーサ・アッタカター
6225 チューラニッデーサ・アッタカター
6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1
6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2
6228 ネッティッパカラナ・アッタカター
6301 ネッティッパカラナ・ティーカー
6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ
7102 ヴィバンガ・パーリ
7103 ダートゥカター・パーリ
7104 プッガラパンニャッティ・パーリ
7105 カター・ヴァットゥ・パーリ
7106 ヤマカ・パーリ-1
7107 ヤマカ・パーリ-2
7108 ヤマカ・パーリ-3
7109 パッターナ・パーリ-1
7110 パッターナ・パーリ-2
7111 パッターナ・パーリ-3
7112 パッターナ・パーリ-4
7113 パッターナ・パーリ-5
7201 ダンマサンガニ・アッタカター
7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター
7203 パンチャパカラナ・アッタカター
7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー
7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー
7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー
7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー
7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー
7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード
7307 アビダンマッタ・サンガホ
7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー
7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលីអដ្ឋកថាដីកាផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ
1102 បាចិត្តិយបាឡិ
1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ)
1104 ចូឡវគ្គបាឡិ
1105 បរិវារបាឡិ
1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១
1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២
1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា
1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ)
1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា
1206 បរិវារអដ្ឋកថា
1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១
1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២
1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣
1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ
1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា
1403 វជិរពុទ្ធិដីកា
1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១
1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២
1406 វិនយាលង្ការដីកា-១
1407 វិនយាលង្ការដីកា-២
1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា
1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ
1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១
1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២
1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ
1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា

8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១
8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២
8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១
8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២
8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា

8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ)
8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ)
8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ)
8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ)
8410 វិនយបិដក (បុ-វិ)
8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ)
8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ)
8413 និរុត្តិទីបនី
8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ
8415 អនុទីបនីបាឋ
8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ
8417 នមក្ការដីកា
8418 មហាបណាមបាឋ
8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា
8420 សុតវន្ទនា
8421 កមលាញ្ជលិ
8422 ជិនាលង្ការ
8423 បជ្ជមធុ
8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី
8425 ចូឡគន្ថវង្ស
8427 សាសនវង្ស
8426 មហាវង្ស
8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ
8428 កច្ចាយនព្យាករណំ
8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា)
8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា)
8432 បទរូបសិទ្ធិ
8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា
8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ
8435 វុត្តោទយបាឋ
8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ
8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា
8438 សុពោធាលង្ការបាឋ
8439 សុពោធាលង្ការដីកា
8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ
8446 កវិទប្បណនីតិ
8447 នីតិមញ្ជរី
8445 ធម្មនីតិ
8444 មហារហនីតិ
8441 លោកនីតិ
8442 សុត្តន្តនីតិ
8443 សូរស្សតិនីតិ
8450 ចាណក្យនីតិ
8448 នរទក្ខទីបនី
8449 ចតុរារក្ខទីបនី
8451 រសវាហិនី
8452 សីមវិសោធនីបាឋ
8453 វេស្សន្តរគីតិ
8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា
8455 ថូបវង្ស
8456 ទាឋាវង្ស
8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា
8458 ធាតុវង្ស
8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស
8460 ជិនចរិតយ
8461 ជិនវង្សទីបំ
8462 តេលកដាហគាថា
8463 មិលិទដីកា
8464 បទមញ្ជរី
8465 បទសាធនំ
8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ
8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា
8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ
2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ)
2103 បាថិកវគ្គបាឡិ
2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ)
2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា
2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា
2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ)
2303 បាថិកវគ្គដីកា
2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១
2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ
3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ
3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ
3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១
3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២
3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3301 មូលបណ្ណាសដីកា
3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា
3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ
4102 និទានវគ្គបាឡិ
4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ
4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ
4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)
4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា
4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា
4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា
4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)
4301 សគាថាវគ្គដីកា
4302 និទានវគ្គដីកា
4303 ខន្ធវគ្គដីកា
4304 សឡាយតនវគ្គដីកា
4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ
5102 ទុកនិបាតបាឡិ
5103 តិកនិបាតបាឡិ
5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ
5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ
5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ
5107 សត្តកនិបាតបាឡិ
5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ
5109 នវកនិបាតបាឡិ
5110 ទសកនិបាតបាឡិ
5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ
5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា
5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា
5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា
5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា
5301 ឯកកនិបាតដីកា
5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា
5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា
5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ
6102 ធម្មបទបាឡិ
6103 ឧទានបាឡិ
6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ
6105 សុត្តនិបាតបាឡិ
6106 វិមានវត្ថុបាឡិ
6107 បេតវត្ថុបាឡិ
6108 ថេរគាថាបាឡិ
6109 ថេរីគាថាបាឡិ
6110 អបទានបាឡិ-១
6111 អបទានបាឡិ-២
6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ
6113 ចរិយាបិដកបាឡិ
6114 ជាតកបាឡិ-១
6115 ជាតកបាឡិ-២
6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ
6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ
6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ
6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ
6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ
6121 បេដកោបទេសបាឡិ
6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា
6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១
6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២
6204 ឧទានអដ្ឋកថា
6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា
6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១
6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២
6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា
6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា
6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១
6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២
6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា
6213 អបទានអដ្ឋកថា-១
6214 អបទានអដ្ឋកថា-២
6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា
6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា
6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១
6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២
6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣
6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤
6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥
6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦
6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧
6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១
6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២
6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា
6301 នេត្តិប្បករណដីកា
6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ
7102 វិភង្គបាឡិ
7103 ធាតុកថាបាឡិ
7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ
7105 កថាវត្ថុបាឡិ
7106 យមកបាឡិ-១
7107 យមកបាឡិ-២
7108 យមកបាឡិ-៣
7109 បដ្ឋានបាឡិ-១
7110 បដ្ឋានបាឡិ-២
7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣
7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤
7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥
7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា
7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា
7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា
7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា
7302 វិភង្គ-មូលដីកា
7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា
7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា
7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា
7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ
7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ
7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា
7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경주석서부주석서기타
1101 빠라지카 빨리
1102 빠찟띠야 빨리
1103 마하왁가 빨리 (비나야)
1104 출라왁가 빨리
1105 빠리와라 빨리
1201 빠라지까깐다 앗타카타-1
1202 빠라지까깐다 앗타카타-2
1203 빠찟띠야 앗타카타
1204 마하왁가 앗타카타 (비나야)
1205 출라왁가 앗타카타
1206 빠리와라 앗타카타
1301 사랏타디빠니 띠까-1
1302 사랏타디빠니 띠까-2
1303 사랏타디빠니 띠까-3
1401 드베마띠까빨리
1402 위나야상가하 앗타카타
1403 와지라붓디 띠까
1404 위마띠위노다니 띠까-1
1405 위마띠위노다니 띠까-2
1406 위나야랑까라 띠까-1
1407 위나야랑까라 띠까-2
1408 깡카위따라니뿌라나 띠까
1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야
1410 위나야위닛차야 띠까-1
1411 위나야위닛차야 띠까-2
1412 빠찟땨디요자나빨리
1413 쿳닷시카-물라시카

8401 위숟디막가-1
8402 위숟디막가-2
8403 위숟디막가-마하띠까-1
8404 위숟디막가-마하띠까-2
8405 위숟디막가 니다나까타

8406 디가니까야 (뿌-위)
8407 맛지마니까야 (뿌-위)
8408 삼윳따니까야 (뿌-위)
8409 앙굳따라니까야 (뿌-위)
8410 위나야삐따까 (뿌-위)
8411 아비담마삐따까 (뿌-위)
8412 앗타카타 (뿌-위)
8413 니룻띠디빠니
8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타
8415 아누디빠니빠타
8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타
8417 나막까라띠까
8418 마하빠나마빠타
8419 락카나또 붓다토마나가타
8420 수타완다나
8421 까말란자리
8422 지나랑까라
8423 빳자마두
8424 붓다구나가타왈리
8425 출라간타왕사
8427 사사나왕사
8426 마하왕사
8429 목갈라나뱌까라낭
8428 깟차야나뱌까라낭
8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라)
8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라)
8432 빠다루빠싣디
8433 목갈라나빤찌까
8434 빠요가싣디빠타
8435 붇또다야빠타
8436 아비다나빠디피까빠타
8437 아비다나빠디피까띠까
8438 수보다랑까라빠타
8439 수보다랑까라띠까
8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라
8446 까위닷빠나니띠
8447 니띠만자리
8445 담마니띠
8444 마하라하니띠
8441 로까니띠
8442 숫딴따니띠
8443 수랏사띠니띠
8450 짜낙야니띠
8448 나라닥카디빠니
8449 짜뚜라락카디빠니
8451 라사와히니
8452 시마위소다니빠타
8453 웨산따라기띠
8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까
8455 투빠왕사
8456 다타왕사
8457 다두빠타윌라시니야
8458 다두왕사
8459 핟타와나갈라위하라왕사
8460 지나짜리따야
8461 지나왕사디빵
8462 떼라까타하가타
8463 밀리다띠까
8464 빠다만자리
8465 빠다사다낭
8466 삿다빈두빠까라낭
8467 깟차야나다두만주사
8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리
2102 마하왁가 빨리 (디가)
2103 빠티까왁가 빨리
2201 실락칸다왁가 앗타카타
2202 마하왁가 앗타카타 (디가)
2203 빠티까왁가 앗타카타
2301 실락칸다왁가 띠까
2302 마하왁가 띠까 (디가)
2303 빠티까왁가 띠까
2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1
2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리
3102 맛지마빤나사 빨리
3103 우빠리빤나사 빨리
3201 물라빤나사 앗타카타-1
3202 물라빤나사 앗타카타-2
3203 맛지마빤나사 앗타카타
3204 우빠리빤나사 앗타카타
3301 물라빤나사 띠까
3302 맛지마빤나사 띠까
3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리
4102 니다나왁가 빨리
4103 칸다왁가 빨리
4104 살라야따나왁가 빨리
4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)
4201 사가타왁가 앗타카타
4202 니다나왁가 앗타카타
4203 칸다왁가 앗타카타
4204 살라야따나왁가 앗타카타
4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)
4301 사가타왁가 띠까
4302 니다나왁가 띠까
4303 칸다왁가 띠까
4304 살라야따나왁가 띠까
4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리
5102 두까니빠따 빨리
5103 띠까니빠따 빨리
5104 짜뚝까니빠따 빨리
5105 빤짜까니빠따 빨리
5106 착까니빠따 빨리
5107 삿따까니빠따 빨리
5108 앗타까디니빠따 빨리
5109 나와까니빠따 빨리
5110 다사까니빠따 빨리
5111 에까다사까니빠따 빨리
5201 에까까니빠따 앗타카타
5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타
5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타
5204 앗타까디니빠따 앗타카타
5301 에까까니빠따 띠까
5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까
5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까
5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리
6102 담마빠다 빨리
6103 우다나 빨리
6104 이띠웃따까 빨리
6105 숫따니빠따 빨리
6106 위마나왓투 빨리
6107 베따왓투 빨리
6108 테라가타 빨리
6109 테리가타 빨리
6110 아빠다나 빨리-1
6111 아빠다나 빨리-2
6112 붓다왕사 빨리
6113 짜리야삐따까 빨리
6114 자따까 빨리-1
6115 자따까 빨리-2
6116 마하닷데사 빨리
6117 출라닷데사 빨리
6118 빠티삼비다막가 빨리
6119 넷띠빠까라나 빨리
6120 밀린다빤하 빨리
6121 뻬따꼬빠데사 빨리
6201 쿳닥까빠타 앗타카타
6202 담마빠다 앗타카타-1
6203 담마빠다 앗타카타-2
6204 우다나 앗타카타
6205 이띠웃따까 앗타카타
6206 숫따니빠따 앗타카타-1
6207 숫따니빠따 앗타카타-2
6208 위마나왓투 앗타카타
6209 베따왓투 앗타카타
6210 테라가타 앗타카타-1
6211 테라가타 앗타카타-2
6212 테리가타 앗타카타
6213 아빠다나 앗타카타-1
6214 아빠다나 앗타카타-2
6215 붓다왕사 앗타카타
6216 짜리야삐따까 앗타카타
6217 자따까 앗타카타-1
6218 자따까 앗타카타-2
6219 자따까 앗타카타-3
6220 자따까 앗타카타-4
6221 자따까 앗타카타-5
6222 자따까 앗타카타-6
6223 자따까 앗타카타-7
6224 마하닷데사 앗타카타
6225 출라닷데사 앗타카타
6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1
6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2
6228 넷띠빠까라나 앗타카타
6301 넷띠빠까라나 띠까
6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리
7102 위방가 빨리
7103 다뚜까타 빨리
7104 뿍갈라빤냣띠 빨리
7105 까타왓투 빨리
7106 야마까 빨리-1
7107 야마까 빨리-2
7108 야마까 빨리-3
7109 빳타나 빨리-1
7110 빳타나 빨리-2
7111 빳타나 빨리-3
7112 빳타나 빨리-4
7113 빳타나 빨리-5
7201 담마상가니 앗타카타
7202 삼모하위노다니 앗타카타
7203 빤짜빠까라나 앗타카타
7301 담마상가니-물라띠까
7302 위방가-물라띠까
7303 빤짜빠까라나-물라띠까
7304 담마상가니-아누띠까
7305 빤짜빠까라나-아누띠까
7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도
7307 아비담맛타상가호
7308 아비담마와따라-뿌라나띠까
7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີອັດຖະກະຖາຏີກາອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ
1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ
1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ)
1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ
1105 ປະລິວາລະ ປາລີ
1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1
1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2
1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ
1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ)
1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ
1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1
1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2
1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3
1401 ທເວມາຕິກາປາລີ
1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ
1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ
1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1
1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2
1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1
1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2
1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ
1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ
1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1
1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2
1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ
1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ

8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1
8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2
8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1
8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2
8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ

8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ)
8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ
8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ
8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ
8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ
8417 ນະມັກກາລະຏີກາ
8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ
8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ
8420 ສຸຕະວັນທະນາ
8421 ກະມະລາຍຈະລິ
8422 ຊິນາລັງກາລະ
8423 ປັດຊະມະທຸ
8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ
8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ
8426 ມະຫາວັງສະ
8427 ສາສະນະວັງສະ
8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ
8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ
8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ)
8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ)
8432 ປະທະຣູປະສິດທິ
8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ
8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ
8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ
8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ
8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ
8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ
8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ
8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ
8441 ໂລກະນີຕິ
8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ
8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ
8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ
8445 ທັມມະນີຕິ
8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ
8447 ນີຕິມັນຊະລີ
8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ
8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ
8450 ຈານັກຍະນີຕິ
8451 ລະສະວາຫິນີ
8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ
8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ
8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ
8455 ຖູປະວັງສະ
8456 ທາຐາວັງສະ
8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ
8458 ຘາຕຸວັງສະ
8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ
8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ
8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ
8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ
8463 ມິລິທະຏີກາ
8464 ປະທະມັນຊະລີ
8465 ປະທະສາຘະນັງ
8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ
8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ
8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ)
2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ
2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ)
2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ)
2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ
2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1
2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ
3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ
3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ
3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1
3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2
3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ
3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ
3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ
4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ
4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ
4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)
4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)
4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ
4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ
4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ
4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ
5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ
5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ
5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ
5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ
5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ
5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ
5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ
5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ
5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ
5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ
6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ
6103 ອຸທານະ ປາລີ
6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ
6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ
6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ
6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ
6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ
6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ
6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1
6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2
6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ
6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ
6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1
6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2
6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ
6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ
6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ
6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ
6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ
6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ
6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ
6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1
6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2
6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ
6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1
6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2
6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1
6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2
6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ
6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1
6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2
6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ
6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1
6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2
6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3
6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4
6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5
6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6
6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7
6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1
6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2
6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ
6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ
7102 ວິພັງຄະ ປາລີ
7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ
7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ
7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ
7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1
7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2
7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3
7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1
7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2
7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3
7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4
7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5
7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ
7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ
7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ
7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ
7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ
7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ
7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ
7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ
7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ
7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ
7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळीअट्ठकथाटीकाअन्य
1101 पाराजिक पाळी
1102 पाचित्तिय पाळी
1103 महावग्ग पाळी (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळी
1105 परिवार पाळी
1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१
1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-१
1302 सारत्थदीपनी टीका-२
1303 सारत्थदीपनी टीका-३
1401 द्वेमातिकापाळी
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-१
1405 विमतिविनोदनी टीका-२
1406 विनयालंकार टीका-१
1407 विनयालंकार टीका-२
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-१
1411 विनयविनिच्छय टीका-२
1412 पाचित्यादियोजनापाळी
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-१
8402 विसुद्धिमग्ग-२
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवंदना
8421 कमलांजलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगंथवंस
8426 महावंस
8427 सासनवंस
8428 कच्चायनव्याकरणं
8429 मोग्गल्लानव्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपंचिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार
8441 लोकनीति
8442 सुत्तंतनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8444 महारहनीति
8445 धम्मनीति
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमंजरी
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8450 चाणक्यनीति
8451 रसवाहिनी
8452 सीमाविसोधनीपाठ
8453 वेस्संतरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमंजरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिंदुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमंजुसा
8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी
2102 महावग्ग पाळी (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळी
2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खंधवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१
2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी
3102 मज्झिमपण्णास पाळी
3103 उपरिपण्णास पाळी
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी
4102 निदानवग्ग पाळी
4103 खंधवग्ग पाळी
4104 सळायतनवग्ग पाळी
4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खंधवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खंधवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी
5102 दुकनिपात पाळी
5103 तिकनिपात पाळी
5104 चतुक्कनिपात पाळी
5105 पंचकनिपात पाळी
5106 छक्कनिपात पाळी
5107 सत्तकनिपात पाळी
5108 अट्ठकादिनिपात पाळी
5109 नवकनिपात पाळी
5110 दसकनिपात पाळी
5111 एकादसकनिपात पाळी
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी
6102 धम्मपद पाळी
6103 उदान पाळी
6104 इतिवुत्तक पाळी
6105 सुत्तनिपात पाळी
6106 विमानवत्थु पाळी
6107 पेतवत्थु पाळी
6108 थेरगाथा पाळी
6109 थेरीगाथा पाळी
6110 अपदान पाळी-१
6111 अपदान पाळी-२
6112 बुद्धवंस पाळी
6113 चरियापिटक पाळी
6114 जातक पाळी-१
6115 जातक पाळी-२
6116 महानिद्देस पाळी
6117 चूळनिद्देस पाळी
6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी
6119 नेत्तिप्पकरण पाळी
6120 मिलिंदपंह पाळी
6121 पेटकोपदेस पाळी
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-१
6203 धम्मपद अट्ठकथा-२
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-१
6214 अपदान अट्ठकथा-२
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-१
6218 जातक अट्ठकथा-२
6219 जातक अट्ठकथा-३
6220 जातक अट्ठकथा-४
6221 जातक अट्ठकथा-५
6222 जातक अट्ठकथा-६
6223 जातक अट्ठकथा-७
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१
6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी
7102 विभंग पाळी
7103 धातुकथा पाळी
7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी
7105 कथावत्थु पाळी
7106 यमक पाळी-१
7107 यमक पाळी-२
7108 यमक पाळी-३
7109 पट्ठान पाळी-१
7110 पट्ठान पाळी-२
7111 पट्ठान पाळी-३
7112 पट्ठान पाळी-४
7113 पट्ठान पाळी-५
7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पंचपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसंगणी-मूलटीका
7302 विभंग-मूलटीका
7303 पंचपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसंगणी-अनुटीका
7305 पंचपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसंगहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာဋီကာအခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ
1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ
1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ)
1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ
1105 ပရိဝါရ ပါဠိ
1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁
1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂
1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ
1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ)
1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ
1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁
1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂
1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃
1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ
1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ
1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ
1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁
1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂
1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁
1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂
1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ
1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ
1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁
1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂
1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ
1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ

8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁
8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂
8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁
8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂
8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ

8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ)
8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ)
8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ)
8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ)
8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ)
8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ)
8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ)
8413 နိရုတ္တိဒီပနီ
8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ
8415 အနုဒီပနီပါဌ
8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ
8417 နမက္ကာရဋီကာ
8418 မဟာပဏာမပါဌ
8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ
8420 သုတဝန္ဒနာ
8421 ကမလာဉ္ဇလိ
8422 ဇိနာလင်္ကာရ
8423 ပဇ္ဇမဓု
8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ
8425 စူဠဂန္ထဝံသ
8427 သာသနဝံသ
8426 မဟာဝံသ
8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ
8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ
8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ)
8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ)
8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ
8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ
8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ
8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ
8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ
8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ
8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ
8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ
8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ
8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ
8447 နီတိမဉ္ဇရီ
8445 ဓမ္မနီတိ
8444 မဟာရဟနီတိ
8441 လောကနီတိ
8442 သုတ္တန္တနီတိ
8443 သူရဿတိနီတိ
8450 စာဏကျနီတိ
8448 နရဒက္ခဒီပနီ
8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ
8451 ရသဝါဟိနီ
8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ
8453 ဝေဿန္တရဂီတိ
8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ
8455 ထူပဝံသ
8456 ဒါဌာဝံသ
8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ
8458 ဓါတုဝံသ
8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ
8460 ဇိနစရိတယ
8461 ဇိနဝံသဒီပံ
8462 တေလကဋာဟဂါထာ
8463 မိလိဒဋီကာ
8464 ပဒမဉ္ဇရီ
8465 ပဒသာဓနံ
8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ
8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ
8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ)
2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ
2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ)
2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ)
2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ
2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁
2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁
3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂
3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ
4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)
4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)
4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ
4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ
5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ
5103 တိကနိပါတ ပါဠိ
5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ
5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ
5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ
5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ
5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ
5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ
5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ
5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ
5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ
5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ
5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ
5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ
6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ
6103 ဥဒါန ပါဠိ
6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ
6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ
6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ
6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ
6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ
6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ
6110 အပဒါန ပါဠိ-၁
6111 အပဒါန ပါဠိ-၂
6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ
6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ
6114 ဇာတက ပါဠိ-၁
6115 ဇာတက ပါဠိ-၂
6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ
6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ
6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ
6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ
6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ
6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁
6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂
6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ
6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ
6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁
6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂
6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁
6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂
6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ
6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁
6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂
6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ
6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ
6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁
6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂
6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃
6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄
6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅
6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆
6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇
6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁
6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂
6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ
6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ
6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ
7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ
7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ
7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ
7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ
7106 ယမက ပါဠိ-၁
7107 ယမက ပါဠိ-၂
7108 ယမက ပါဠိ-၃
7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁
7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂
7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃
7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄
7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅
7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ
7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ
7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ
7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ
7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ
7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ
7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ
7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ
7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော
7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ
7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
PáliAṭṭhakathāṬīkāOutro
1101 Ofensas Graves (Pārājika)
1102 Ofensas Leves (Pācittiya)
1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga)
1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga)
1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)
1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1
1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2
1203 Comentário das Ofensas Leves
1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya
1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya
1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya
1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1
1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2
1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3
1401 Texto das Duas Matrizes
1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya
1403 Subcomentário de Vajirabuddhi
1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1
1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2
1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1
1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2
1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas
1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior
1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1
1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2
1412 Texto da Aplicação das Regras
1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental

8401 Caminho da Purificação - Vol. 1
8402 Caminho da Purificação - Vol. 2
8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1
8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2
8405 História da Origem do Caminho da Purificação

8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita)
8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita)
8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita)
8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita)
8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita)
8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita)
8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita)
8413 Elucidação da Etimologia
8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo
8415 Texto do Subcomentário Elucidativo
8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições
8417 Subcomentário da Saudação
8418 Grande Texto de Saudação
8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais
8420 Saudação com Recitação
8421 Oferenda de Lótus
8422 Ornamento dos Vencedores
8423 Mel dos Versos
8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda
8425 Pequena Crônica dos Livros
8427 Crônica do Ensinamento
8426 Grande Crônica
8429 Gramática de Moggallāna
8428 Gramática de Kaccāyana
8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras
8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes
8432 Realização das Formas das Palavras
8433 Comentário de Moggallāna
8434 Texto sobre a Realização da Aplicação
8435 Texto sobre a Origem dos Versos
8436 Texto do Dicionário Iluminado
8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado
8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão
8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão
8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra
8446 Ética do Poeta
8447 Coleção de Ética
8445 Ética do Dhamma
8444 Grande Ética Secreta
8441 Ética do Mundo
8442 Ética dos Suttas
8443 Ética do Herói
8450 Ética de Cāṇakya
8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens
8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções
8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes
8452 Texto sobre a Purificação dos Limites
8453 Canto de Vessantara
8454 Explicação do Comentário de Moggallāna
8455 Crônica das Estupas
8456 Crônica da Relíquia do Dente
8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos
8458 Crônica das Relíquias
8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla
8460 História do Vencedor
8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores
8462 Versos da Panela de Óleo
8463 Subcomentário de Milinda
8464 Cacho de Flores de Palavras
8465 Realização das Palavras
8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática
8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana
8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha
2102 Grande Seção - Dīgha
2103 Seção de Pāthika - Dīgha
2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha
2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha
2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1
2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima
3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima
3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima
3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1
3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2
3203 Comentário dos Cinquenta Médios
3204 Comentário dos Cinquenta Superiores
3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais
3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios
3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta
4102 Seção das Causas - Saṃyutta
4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta
4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta
4105 Grande Seção - Saṃyutta
4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta
4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara
5102 Grupos de Dois - Aṅguttara
5103 Grupos de Três - Aṅguttara
5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara
5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara
5106 Grupos de Seis - Aṅguttara
5107 Grupos de Sete - Aṅguttara
5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara
5109 Grupos de Nove - Aṅguttara
5110 Grupos de Dez - Aṅguttara
5111 Grupos de Onze - Aṅguttara
5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.
5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha)
6102 Versos do Dhamma (Dhammapada)
6103 Exclamações Inspiradas (Udāna)
6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka)
6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta)
6106 Histórias das Mansões Celestiais
6107 Histórias dos Fantasmas
6108 Versos dos Monges Anciãos
6109 Versos das Monjas Anciãs
6110 Histórias Passadas - Vol. 1
6111 Histórias Passadas - Vol. 2
6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa)
6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka)
6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6116 Grande Exposição (Mahāniddesa)
6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa)
6118 Caminho da Discriminação Analítica
6119 O Guia (Nettippakaraṇa)
6120 As Perguntas de Milinda
6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)
6201 Comentário da Pequena Leitura
6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1
6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2
6204 Comentário do Udāna
6205 Comentário do Itivuttaka
6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1
6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2
6208 Comentário das Histórias das Mansões
6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas
6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1
6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2
6212 Comentário dos Versos das Monjas
6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1
6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2
6215 Comentário da História dos Budas
6216 Comentário do Cesto das Condutas
6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3
6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4
6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5
6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6
6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7
6224 Comentário da Grande Exposição
6225 Comentário da Pequena Exposição
6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1
6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2
6228 Comentário do Guia
6301 Subcomentário do Guia
6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī)
7102 Análise (Vibhaṅga)
7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā)
7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti)
7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu)
7106 O Livro dos Pares - Vol. 1
7107 O Livro dos Pares - Vol. 2
7108 O Livro dos Pares - Vol. 3
7109 Condições de Originação - Vol. 1
7110 Condições de Originação - Vol. 2
7111 Condições de Originação - Vol. 3
7112 Condições de Originação - Vol. 4
7113 Condições de Originação - Vol. 5
7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos
7202 Comentário que Dissipa a Confusão
7203 Comentário dos Cinco Tratados
7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos
7302 Subcomentário Principal da Análise
7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados
7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos
7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados
7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma
7307 Compêndio do Abhidhamma
7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma
7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канонКомментарииСубкомментарииДругое
1101 Параджика-пали
1102 Пачиттия-пали
1103 Махавагга-пали (Виная)
1104 Чулавагга-пали
1105 Паривара-пали
1201 Параджиканда-аттхакатха-1
1202 Параджиканда-аттхакатха-2
1203 Пачиттия-аттхакатха
1204 Махавагга-аттхакатха (Виная)
1205 Чулавагга-аттхакатха
1206 Паривара-аттхакатха
1301 Сараттхадипани-тика-1
1302 Сараттхадипани-тика-2
1303 Сараттхадипани-тика-3
1401 Двематика-пали
1402 Винаясангаха-аттхакатха
1403 Ваджирабуддхи-тика
1404 Вимативинодани-тика-1
1405 Вимативинодани-тика-2
1406 Винаяланкара-тика-1
1407 Винаяланкара-тика-2
1408 Канкхавитаранипурана-тика
1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая
1410 Винаявиниччая-тика-1
1411 Винаявиниччая-тика-2
1412 Пачиттиядийоджана-пали
1413 Кхуддасиккха-муласиккха

8401 Висуддхимагга-1
8402 Висуддхимагга-2
8403 Висуддхимагга-махатика-1
8404 Висуддхимагга-махатика-2
8405 Висуддхимагга-ниданакатха

8406 Дигханикая (пу-ви)
8407 Мадджхиманикая (пу-ви)
8408 Самъюттаникая (пу-ви)
8409 Ангуттараникая (пу-ви)
8410 Винаяпитака (пу-ви)
8411 Абхидхаммапитака (пу-ви)
8412 Аттхакатха (пу-ви)
8413 Нируттидипани
8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха
8415 Анудипанипатха
8416 Паттхануддеса дипанипатха
8417 Намаккаратика
8418 Махапанамапатха
8419 Лаккханато буддхатхоманагатха
8420 Сутавандана
8421 Камаланджали
8422 Джиналанкара
8423 Паджамадху
8424 Буддхагунагатхавали
8425 Чулагантхавамса
8427 Сасанавамса
8426 Махавамса
8429 Моггалланабьякарана
8428 Каччаянабьякарана
8430 Садданитиппакарана (падамала)
8431 Садданитиппакарана (дхатумала)
8432 Падарупасиддхи
8433 Могалланапанчика
8434 Пайогасиддхипатха
8435 Вуттодаяпатха
8436 Абхидханаппадипикапатха
8437 Абхидханаппадипикатика
8438 Субодхаланкарапатха
8439 Субодхаланкаратика
8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара
8446 Кавидаппананити
8447 Нитиманджари
8445 Дхамманити
8444 Махараханити
8441 Локанити
8442 Суттантанити
8443 Сурассатинити
8450 Чанакьянити
8448 Нарадаккхадипани
8449 Чатурараккхадипани
8451 Расавахини
8452 Симависодханипатха
8453 Вессантарагити
8454 Моггаллана вуттививаранапанчика
8455 Тхупавамса
8456 Датхавамса
8457 Дхатупатхавиласиния
8458 Дхатувамса
8459 Хаттхаванагаллавихаравамса
8460 Джиначаритая
8461 Джинавамсадипа
8462 Телакатахагатха
8463 Милидатика
8464 Падаманджари
8465 Падасадхана
8466 Саддабиндупакарана
8467 Каччаянадхатуманджуса
8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали
2102 Махавагга-пали (Дигха)
2103 Патхикавагга-пали
2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха
2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха)
2203 Патхикавагга-аттхакатха
2301 Силаккхандхавагга-тика
2302 Махавагга-тика (Дигха)
2303 Патхикавагга-тика
2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1
2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали
3102 Мадджхимапаннаса-пали
3103 Упарипаннаса-пали
3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1
3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2
3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха
3204 Упарипаннаса-аттхакатха
3301 Мулапаннаса-тика
3302 Мадджхимапаннаса-тика
3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали
4102 Ниданавагга-пали
4103 Кхандхавагга-пали
4104 Салаятанавагга-пали
4105 Махавагга-пали (Самъютта)
4201 Сагатхавагга-аттхакатха
4202 Ниданавагга-аттхакатха
4203 Кхандхавагга-аттхакатха
4204 Салаятанавагга-аттхакатха
4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)
4301 Сагатхавагга-тика
4302 Ниданавагга-тика
4303 Кхандхавагга-тика
4304 Салаятанавагга-тика
4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали
5102 Дуканипата-пали
5103 Тиканипата-пали
5104 Чатукканипата-пали
5105 Панчаканипата-пали
5106 Чхакканипата-пали
5107 Саттаканипата-пали
5108 Аттхакадинипата-пали
5109 Наваканипата-пали
5110 Дасаканипата-пали
5111 Экадасаканипата-пали
5201 Экаканипата-аттхакатха
5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха
5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха
5204 Аттхакадинипата-аттхакатха
5301 Экаканипата-тика
5302 Дука-тика-чатукканипата-тика
5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика
5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали
6102 Дхаммапада-пали
6103 Удана-пали
6104 Итивуттака-пали
6105 Суттанипата-пали
6106 Виманаваттху-пали
6107 Петаваттху-пали
6108 Тхерагатха-пали
6109 Тхеригатха-пали
6110 Ападана-пали-1
6111 Ападана-пали-2
6112 Буддхавамса-пали
6113 Чарияпитака-пали
6114 Джатака-пали-1
6115 Джатака-пали-2
6116 Маханиддеса-пали
6117 Чуланиддеса-пали
6118 Патисамбхидамагга-пали
6119 Неттиппакарана-пали
6120 Милиндапаньха-пали
6121 Петакопадеса-пали
6201 Кхуддакапатха-аттхакатха
6202 Дхаммапада-аттхакатха-1
6203 Дхаммапада-аттхакатха-2
6204 Удана-аттхакатха
6205 Итивуттака-аттхакатха
6206 Суттанипата-аттхакатха-1
6207 Суттанипата-аттхакатха-2
6208 Виманаваттху-аттхакатха
6209 Петаваттху-аттхакатха
6210 Тхерагатха-аттхакатха-1
6211 Тхерагатха-аттхакатха-2
6212 Тхеригатха-аттхакатха
6213 Ападана-аттхакатха-1
6214 Ападана-аттхакатха-2
6215 Буддхавамса-аттхакатха
6216 Чарияпитака-аттхакатха
6217 Джатака-аттхакатха-1
6218 Джатака-аттхакатха-2
6219 Джатака-аттхакатха-3
6220 Джатака-аттхакатха-4
6221 Джатака-аттхакатха-5
6222 Джатака-аттхакатха-6
6223 Джатака-аттхакатха-7
6224 Маханиддеса-аттхакатха
6225 Чуланиддеса-аттхакатха
6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1
6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2
6228 Неттиппакарана-аттхакатха
6301 Неттиппакарана-тика
6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали
7102 Вибханга-пали
7103 Дхатукатха-пали
7104 Пуггалапаннятти-пали
7105 Катхаваттху-пали
7106 Ямака-пали-1
7107 Ямака-пали-2
7108 Ямака-пали-3
7109 Паттхана-пали-1
7110 Паттхана-пали-2
7111 Паттхана-пали-3
7112 Паттхана-пали-4
7113 Паттхана-пали-5
7201 Дхаммасангани-аттхакатха
7202 Саммохивинодани-аттхакатха
7203 Панчапакарана-аттхакатха
7301 Дхаммасангани-мулатика
7302 Вибханга-мулатика
7303 Панчапакарана-мулатика
7304 Дхаммасангани-анутика
7305 Панчапакарана-анутика
7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо
7307 Абхидхамматтхасангахо
7308 Абхидхаммаватара-пуранатика
7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනයවිවරණඅටුවාවෙනත්
1101 පාරාජික පාළි
1102 පාචිත්තිය පාළි
1103 මහාවග්ග පාළි (විනය)
1104 චූළවග්ග පාළි
1105 පරිවාර පාළි
1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1
1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2
1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා
1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය)
1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා
1206 පරිවාර අට්ඨකථා
1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1
1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2
1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3
1401 ද්වෙමාතිකාපාළි
1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා
1403 වජිරබුද්ධි ටීකා
1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1
1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2
1406 විනයාලංකාර ටීකා-1
1407 විනයාලංකාර ටීකා-2
1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා
1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය
1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1
1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2
1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි
1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා

8401 විසුද්ධිමග්ග-1
8402 විසුද්ධිමග්ග-2
8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1
8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2
8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා

8406 දීඝනිකාය (පු-වි)
8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි)
8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි)
8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි)
8410 විනයපිටක (පු-වි)
8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි)
8412 අට්ඨකථා (පු-වි)
8413 නිරුත්තිදීපනී
8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ
8415 අනුදීපනීපාඨ
8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ
8417 නමක්කාරටීකා
8418 මහාපණාමපාඨ
8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා
8420 සුතවන්දනා
8421 කමලාඤ්ජලි
8422 ජිනාලඞ්කාර
8423 පජ්ජමධු
8424 බුද්ධගුණගාථාවලී
8425 චූළගන්ථවංස
8427 සාසනවංස
8426 මහාවංස
8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං
8428 කච්චායනබ්යාකරණං
8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා)
8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා)
8432 පදරූපසිද්ධි
8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා
8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ
8435 වුත්තෝදයපාඨ
8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ
8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා
8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ
8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා
8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර
8446 කවිදප්පණනීති
8447 නීතිමඤ්ජරී
8445 ධම්මනීති
8444 මහාරහනීති
8441 ලෝකනීති
8442 සුත්තන්තනීති
8443 සූරස්සතිනීති
8450 චාණක්යනීති
8448 නරදක්ඛදීපනී
8449 චතුරාරක්ඛදීපනී
8451 රසවාහිනී
8452 සීමවිසෝධනීපාඨ
8453 වෙස්සන්තරගීති
8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා
8455 ථූපවංස
8456 දාඨාවංස
8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා
8458 ධාතුවංස
8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස
8460 ජිනචරිතය
8461 ජිනවංසදීපං
8462 තේලකටාහගාථා
8463 මිලිදටීකා
8464 පදමඤ්ජරී
8465 පදසාධනං
8466 සද්දබින්දුපකරණං
8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා
8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි
2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ)
2103 පාථිකවග්ග පාළි
2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ)
2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා
2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා
2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ)
2303 පාථිකවග්ග ටීකා
2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1
2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි
3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි
3103 උපරිපණ්ණාස පාළි
3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1
3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2
3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා
3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා
3301 මූලපණ්ණාස ටීකා
3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා
3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි
4102 නිදානවග්ග පාළි
4103 ඛන්ධවග්ග පාළි
4104 සළායතනවග්ග පාළි
4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)
4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා
4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා
4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා
4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)
4301 සගාථාවග්ග ටීකා
4302 නිදානවග්ග ටීකා
4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා
4304 සළායතනවග්ග ටීකා
4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි
5102 දුකනිපාත පාළි
5103 තිකනිපාත පාළි
5104 චතුක්කනිපාත පාළි
5105 පඤ්චකනිපාත පාළි
5106 ඡක්කනිපාත පාළි
5107 සත්තකනිපාත පාළි
5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි
5109 නවකනිපාත පාළි
5110 දසකනිපාත පාළි
5111 එකාදසකනිපාත පාළි
5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා
5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා
5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා
5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා
5301 එකකනිපාත ටීකා
5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා
5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා
5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි
6102 ධම්මපද පාළි
6103 උදාන පාළි
6104 ඉතිවුත්තක පාළි
6105 සුත්තනිපාත පාළි
6106 විමානවත්ථු පාළි
6107 පේතවත්ථු පාළි
6108 ථේරගාථා පාළි
6109 ථේරීගාථා පාළි
6110 අපදාන පාළි-1
6111 අපදාන පාළි-2
6112 බුද්ධවංස පාළි
6113 චරියාපිටක පාළි
6114 ජාතක පාළි-1
6115 ජාතක පාළි-2
6116 මහානිද්දේස පාළි
6117 චූළනිද්දේස පාළි
6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි
6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි
6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි
6121 පේටකෝපදේස පාළි
6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා
6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1
6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2
6204 උදාන අට්ඨකථා
6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා
6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1
6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2
6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා
6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා
6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1
6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2
6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා
6213 අපදාන අට්ඨකථා-1
6214 අපදාන අට්ඨකථා-2
6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා
6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා
6217 ජාතක අට්ඨකථා-1
6218 ජාතක අට්ඨකථා-2
6219 ජාතක අට්ඨකථා-3
6220 ජාතක අට්ඨකථා-4
6221 ජාතක අට්ඨකථා-5
6222 ජාතක අට්ඨකථා-6
6223 ජාතක අට්ඨකථා-7
6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා
6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා
6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1
6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2
6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා
6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා
6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි
7102 විභඞ්ග පාළි
7103 ධාතුකථා පාළි
7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි
7105 කථාවත්ථු පාළි
7106 යමක පාළි-1
7107 යමක පාළි-2
7108 යමක පාළි-3
7109 පට්ඨාන පාළි-1
7110 පට්ඨාන පාළි-2
7111 පට්ඨාන පාළි-3
7112 පට්ඨාන පාළි-4
7113 පට්ඨාන පාළි-5
7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා
7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා
7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා
7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා
7302 විභඞ්ග-මූලටීකා
7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා
7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා
7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා
7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ
7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ
7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා
7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon PaliLos ComentariosLos SubcomentariosOtros
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคนข้อคิดเห็นคำอธิบายย่อยอื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ
1102 ปาจิตติยปาฬิ
1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย)
1104 จูฬวคฺคปาฬิ
1105 ปริวารปาฬิ
1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑
1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒
1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา
1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย)
1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา
1206 ปริวารอฏฺฐกถา
1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑
1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒
1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓
1401 ทเวมาติกาปาฬิ
1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา
1403 วชิรพุทฺธิฏีกา
1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑
1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒
1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑
1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒
1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา
1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย
1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑
1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒
1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ
1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา

8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑
8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒
8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑
8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒
8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา

8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ)
8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ)
8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ)
8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ)
8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ)
8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ)
8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ)
8413 นิรุตฺติทีปนี
8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ
8415 อนุทีปนีปาฐ
8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ
8417 นมกฺการฏีกา
8418 มหาปณามปาฐ
8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา
8420 สุตวทน
8421 กมลาญฺชลิ
8422 ชินาลงฺการ
8423 ปชฺชมธุ
8424 พุทฺธคุณคาถาวลี
8425 จูฬคนฺถวํส
8427 สาสนวํส
8426 มหาวํส
8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ
8428 กจฺจายนพฺยากรณํ
8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา)
8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา)
8432 ปทรูปสิทฺธิ
8433 โมคคฺลานปญฺจิกา
8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ
8435 วุตฺโตทยปาฐ
8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ
8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา
8438 สุโพธาลงฺการปาฐ
8439 สุโพธาลงฺการฏีกา
8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร
8446 กวิทปฺปณนีติ
8447 นีติมญฺชรี
8445 ธมฺมนีติ
8444 มหารหนีติ
8441 โลกนีติ
8442 สุตฺตนฺตนีติ
8443 สูรสฺสตินีติ
8450 จาณกฺยนีติ
8448 นรทกฺขทีปนี
8449 จตุราวรกฺขทีปนี
8451 รสวาหินี
8452 สีมวิโสธนีปาฐ
8453 เวสฺสนฺตรคีติ
8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา
8455 ถูปวํส
8456 ทาฐาวํส
8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา
8458 ธาตุวํส
8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส
8460 ชนจริตย
8461 ชนวํสทีปํ
8462 เตลกฏาหคาถา
8463 มิลิทฏีกา
8464 ปทมญฺชรี
8465 ปทสาธนํ
8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ
8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา
8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ
2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ)
2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ
2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ)
2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา
2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา
2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ)
2303 ปาถิกวคฺคฏีกา
2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑
2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ
3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ
3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ
3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑
3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒
3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา
3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา
3301 มูลปณฺณาสฏีกา
3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา
3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ
4102 นิทานวคฺคปาฬิ
4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ
4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ
4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)
4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา
4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา
4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา
4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)
4301 สคาถาวคฺคฏีกา
4302 นิทานวคฺคฏีกา
4303 ขนฺธวคฺคฏีกา
4304 สฬายตนวคฺคฏีกา
4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ
5102 ทุกนิปาตปาฬิ
5103 ติกนิปาตปาฬิ
5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ
5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ
5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ
5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ
5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ
5109 นวกนิปาตปาฬิ
5110 ทสกนิปาตปาฬิ
5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ
5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา
5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา
5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา
5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา
5301 เอกกนิปาตฏีกา
5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา
5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา
5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ
6102 ธมฺมปทปาฬิ
6103 อุทานปาฬิ
6104 อิติวุตฺตกปาฬิ
6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ
6106 วิมานวตฺถุปาฬิ
6107 เปตวตฺถุปาฬิ
6108 เถรคาถาปาฬิ
6109 เถรีคาถาปาฬิ
6110 อปทานปาฬิ-๑
6111 อปทานปาฬิ-๒
6112 พุทธวงฺสปาฬิ
6113 จริยาปิฏกปาฬิ
6114 ชาตกปาฬิ-๑
6115 ชาตกปาฬิ-๒
6116 มหานิทฺเทสปาฬิ
6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ
6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ
6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ
6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ
6121 เปฏโกปเทสปาฬิ
6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา
6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑
6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒
6204 อุทานอฏฺฐกถา
6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา
6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑
6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒
6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา
6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา
6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑
6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒
6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา
6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑
6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒
6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา
6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา
6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑
6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒
6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓
6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔
6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕
6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖
6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗
6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา
6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา
6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑
6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒
6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา
6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา
6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ
7102 วิภงฺคปาฬิ
7103 ธาตุกถาปาฬิ
7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ
7105 กถาวตฺถุปาฬิ
7106 ยมกปาฬิ-๑
7107 ยมกปาฬิ-๒
7108 ยมกปาฬิ-๓
7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑
7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒
7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓
7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔
7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕
7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา
7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา
7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา
7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา
7302 วิภงฺคมูลฏีกา
7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา
7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา
7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา
7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท
7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห
7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา
7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།འགྲེལ་བཤད།འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི།
1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི།
1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ)
1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།
1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ)
1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣
1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།
1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ།
1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡
1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢
1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ།
1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡
1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢
1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི།
1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ།

8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡
8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢
8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡
8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢
8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ།

8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི)
8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི།
8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ།
8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ།
8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ།
8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི།
8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར།
8423 པཛྫ་མ་དྷུ།
8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི།
8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས།
8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས།
8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས།
8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ)
8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ)
8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི།
8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ།
8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ།
8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ།
8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ།
8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ།
8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར།
8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི།
8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི།
8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི།
8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི།
8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི།
8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི།
8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི།
8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི།
8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི།
8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ།
8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི།
8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ།
8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས།
8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས།
8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ།
8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས།
8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས།
8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ།
8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ།
8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ།
8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ།
8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི།
8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ།
8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ།
8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ།
8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ)
2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ)
2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ)
2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡
2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)
4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི།
6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི།
6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི།
6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི།
6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡
6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢
6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི།
6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི།
6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡
6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢
6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི།
6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི།
6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི།
6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།
6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣
6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤
6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥
6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦
6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧
6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི།
7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི།
7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི།
7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི།
7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡
7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢
7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣
7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡
7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢
7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣
7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤
7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥
7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ།
7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ།
7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển PaliChú giảiPhụ chú giảiKhác
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1
1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2
1203 Chú Giải Pācittiya
1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật)
1205 Chú Giải Cūḷavagga
1206 Chú Giải Parivāra
1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1
1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2
1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha
1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi
1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1
1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2
1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1
1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2
1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1
1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Thanh Tịnh Đạo - 1
8402 Thanh Tịnh Đạo - 2
8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1
8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2
8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo

8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8410 Tạng Luật (Vấn Đáp)
8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp)
8412 Chú Giải (Vấn Đáp)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Phụ Chú Giải Namakkāra
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8444 Mahārahanīti
8445 Dhammanīti
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8450 Cāṇakyanīti
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Phụ Chú Giải Milinda
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2203 Chú Giải Pāthikavagga
2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga
2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1
2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1
3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2
3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa
3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa
3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)
4201 Chú Giải Sagāthāvagga
4202 Chú Giải Nidānavagga
4203 Chú Giải Khandhavagga
4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga
4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga
4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga
4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga
4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga
4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Chú Giải Ekakanipāta
5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta
5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi - 1
6111 Apadāna Pāḷi - 2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi - 1
6115 Jātaka Pāḷi - 2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Chú Giải Khuddakapāṭha
6202 Chú Giải Dhammapada - 1
6203 Chú Giải Dhammapada - 2
6204 Chú Giải Udāna
6205 Chú Giải Itivuttaka
6206 Chú Giải Suttanipāta - 1
6207 Chú Giải Suttanipāta - 2
6208 Chú Giải Vimānavatthu
6209 Chú Giải Petavatthu
6210 Chú Giải Theragāthā - 1
6211 Chú Giải Theragāthā - 2
6212 Chú Giải Therīgāthā
6213 Chú Giải Apadāna - 1
6214 Chú Giải Apadāna - 2
6215 Chú Giải Buddhavaṃsa
6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka
6217 Chú Giải Jātaka - 1
6218 Chú Giải Jātaka - 2
6219 Chú Giải Jātaka - 3
6220 Chú Giải Jātaka - 4
6221 Chú Giải Jātaka - 5
6222 Chú Giải Jātaka - 6
6223 Chú Giải Jātaka - 7
6224 Chú Giải Mahāniddesa
6225 Chú Giải Cūḷaniddesa
6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1
6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2
6228 Chú Giải Nettippakaraṇa
6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi - 1
7107 Yamaka Pāḷi - 2
7108 Yamaka Pāḷi - 3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5
7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi
7202 Chú Giải Sammohavinodanī
7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa
7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī
7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga
7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa
7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī
7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra
7309 Abhidhammamātikāpāḷi


1

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Kính lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.


Abhidhammapiṭake

Tạng Vi Diệu Pháp


Dhammasaṅgaṇīpāḷi

Kinh Pháp Tụ


Mātikā

Mẫu Đề


1. Tikamātikā

1. Mẫu Đề Tam


1. (Ka) kusalā [Pg.1] dhammā.

1. (a) Các pháp thiện.


(Kha) akusalā dhammā.

(b) Các pháp bất thiện.


(Ga) abyākatā dhammā.

(c) Các pháp vô ký.


2. (Ka) sukhāya vedanāya sampayuttā dhammā.

2. (a) Các pháp tương ưng với lạc thọ.


(Kha) dukkhāya vedanāya sampayuttā dhammā.

(b) Các pháp tương ưng với khổ thọ.


(Ga) adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā dhammā.

(c) Các pháp tương ưng với thọ phi khổ phi lạc.


3. (Ka) vipākā dhammā.

3. (a) Các pháp quả.


(Kha) vipākadhammadhammā.

(b) Các pháp sanh quả.


(Ga) nevavipākanavipākadhammadhammā.

(c) Các pháp chẳng phải quả, chẳng phải sanh quả.


4. (Ka) upādiṇṇupādāniyā dhammā.

4. (a) Các pháp bị thủ và là cảnh của thủ.


(Kha) anupādiṇṇupādāniyā dhammā.

(b) Các pháp không bị thủ nhưng là cảnh của thủ.


(Ga) anupādiṇṇaanupādāniyā dhammā.

(c) Các pháp không bị thủ và không là cảnh của thủ.


5. (Ka) saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā dhammā.

5. (a) Các pháp bị ô nhiễm và là cảnh của phiền não.


(Kha) asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā dhammā.

(b) Các pháp không bị ô nhiễm nhưng là cảnh của phiền não.


(Ga) asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā dhammā.

(c) Các pháp không bị ô nhiễm và không là cảnh của phiền não.


6. (Ka) savitakkasavicārā [Pg.2] dhammā.

6. (a) Các pháp có tầm có tứ.


(Kha) avitakkavicāramattā dhammā.

(b) Các pháp không tầm chỉ có tứ.


(Ga) avitakkaavicārā dhammā.

(c) Các pháp không tầm không tứ.


7. (Ka) pītisahagatā dhammā.

7. (a) Các pháp câu hữu với hỷ.


(Kha) sukhasahagatā dhammā.

(b) Các pháp câu hữu với lạc.


(Ga) upekkhāsahagatā dhammā.

(c) Các pháp câu hữu với xả.


8. (Ka) dassanena pahātabbā dhammā.

8. (a) Các pháp được đoạn trừ bằng tri kiến.


(Kha) bhāvanāya pahātabbā dhammā.

(b) Các pháp được đoạn trừ bằng tu tập.


(Ga) neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā dhammā.

(c) Các pháp không được đoạn trừ bằng tri kiến cũng không bằng tu tập.


9. (Ka) dassanena pahātabbahetukā dhammā.

9. (a) Các pháp có nhân cần được đoạn trừ bằng tri kiến.


(Kha) bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā.

(b) Các pháp có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập.


(Ga) neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā.

(c) Các pháp không có nhân cần được đoạn trừ bằng sự thấy biết cũng không có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập.


10. (Ka) ācayagāmino dhammā.

10. (a) Các pháp dẫn đến sự tích lũy.


(Kha) apacayagāmino dhammā.

(b) Các pháp dẫn đến sự không tích lũy.


(Ga) nevācayagāmināpacayagāmino dhammā.

(c) Các pháp không dẫn đến sự tích lũy cũng không dẫn đến sự không tích lũy.


11. (Ka) sekkhā dhammā.

11. (a) Các pháp của bậc hữu học.


(Kha) asekkhā dhammā.

(b) Các pháp của bậc vô học.


(Ga) nevasekkhanāsekkhā dhammā.

(c) Các pháp không phải của bậc hữu học cũng không phải của bậc vô học.


12. (Ka) parittā dhammā.

12. (a) Các pháp nhỏ hẹp.


(Kha) mahaggatā dhammā.

(b) Các pháp đáo đại.


(Ga) appamāṇā dhammā.

(c) Các pháp vô lượng.


13. (Ka) parittārammaṇā dhammā.

13. (a) Các pháp có đối tượng nhỏ hẹp.


(Kha) mahaggatārammaṇā dhammā.

(b) Các pháp có đối tượng đáo đại.


(Ga) appamāṇārammaṇā dhammā.

(c) Các pháp có đối tượng vô lượng.


14. (Ka) hīnā [Pg.3] dhammā.

14. (a) Các pháp thấp kém.


(Kha) majjhimā dhammā.

(b) Các pháp trung bình.


(Ga) paṇītā dhammā.

(c) Các pháp cao thượng.


15. (Ka) micchattaniyatā dhammā.

15. (a) Các pháp tà định.


(Kha) sammattaniyatā dhammā.

(b) Các pháp chánh định.


(Ga) aniyatā dhammā.

(c) Các pháp bất định.


16. (Ka) maggārammaṇā dhammā.

16. (a) Các pháp có đối tượng là đạo.


(Kha) maggahetukā dhammā.

(b) Các pháp có nhân là đạo.


(Ga) maggādhipatino dhammā.

(c) Các pháp có đạo làm chủ.


17. (Ka) uppannā dhammā.

17. (a) Các pháp đã sanh.


(Kha) anuppannā dhammā.

(b) Các pháp chưa sanh.


(Ga) uppādino dhammā.

(c) Các pháp sẽ sanh.


18. (Ka) atītā dhammā.

18. (a) Các pháp quá khứ.


(Kha) anāgatā dhammā.

(b) Các pháp vị lai.


(Ga) paccuppannā dhammā.

(c) Các pháp hiện tại.


19. (Ka) atītārammaṇā dhammā.

19. (a) Các pháp có đối tượng quá khứ.


(Kha) anāgatārammaṇā dhammā.

(b) Các pháp có đối tượng vị lai.


(Ga) paccuppannārammaṇā dhammā.

(c) Các pháp có đối tượng hiện tại.


20. (Ka) ajjhattā dhammā.

20. (a) Các pháp nội phần.


(Kha) bahiddhā dhammā.

(b) Các pháp ngoại phần.


(Ga) ajjhattabahiddhā dhammā.

(c) Các pháp nội ngoại phần.


21. (Ka) ajjhattārammaṇā dhammā.

21. (a) Các pháp có đối tượng nội phần.


(Kha) bahiddhārammaṇā dhammā.

(b) Các pháp có đối tượng ngoại phần.


(Ga) ajjhattabahiddhārammaṇā dhammā.

(c) Các pháp có đối tượng nội ngoại phần.


22. (Ka) sanidassanasappaṭighā dhammā.

22. (a) Các pháp hữu kiến hữu đối chiếu.


(Kha) anidassanasappaṭighā dhammā.

(b) Các pháp vô kiến hữu đối chiếu.


(Ga) anidassanaappaṭighā dhammā.

(c) Các pháp vô kiến vô đối chiếu.


Tikamātikā.

Mẫu đề tam.


2. Dukamātikā

2. Mẫu đề nhị


Hetugocchakaṃ

Phẩm nhân


1. (Ka) hetū [Pg.4] dhammā.

1. (a) Các pháp là nhân.


(Kha) na hetū dhammā.

(b) Các pháp không là nhân.


2. (Ka) sahetukā dhammā.

2. (a) Các pháp hữu nhân.


(Kha) ahetukā dhammā.

(b) Các pháp vô nhân.


3. (Ka) hetusampayuttā dhammā.

3. (a) Các pháp tương ưng nhân.


(Kha) hetuvippayuttā dhammā.

(b) Các pháp bất tương ưng nhân.


4. (Ka) hetū ceva dhammā sahetukā ca.

4. (a) Các pháp vừa là nhân, vừa hữu nhân.


(Kha) sahetukā ceva dhammā na ca hetū.

(b) Các pháp hữu nhân nhưng không là nhân.


5. (Ka) hetū ceva dhammā hetusampayuttā ca.

5. (a) Các pháp vừa là nhân, vừa tương ưng nhân.


(Kha) hetusampayuttā ceva dhammā na ca hetū.

(b) Các pháp tương ưng nhân nhưng không là nhân.


6. (Ka) na hetū kho pana dhammā sahetukāpi.

6. (a) Các pháp không là nhân nhưng hữu nhân.


(Kha) ahetukāpi.

(b) Các pháp không là nhân và vô nhân.


Hetugocchakaṃ.

Dứt phẩm nhân.


Cūḷantaradukaṃ

Tiểu phần trung gian nhị


7. (Ka) sappaccayā dhammā.

7. (a) Các pháp hữu duyên.


(Kha) appaccayā dhammā.

(b) Các pháp vô duyên.


8. (Ka) saṅkhatā dhammā.

8. (A) Các pháp hữu vi.


(Kha) asaṅkhatā dhammā.

(B) Các pháp vô vi.


9. (Ka) sanidassanā dhammā.

9. (A) Các pháp hữu kiến.


(Kha) anidassanā dhammā.

(B) Các pháp vô kiến.


10. (Ka) sappaṭighā dhammā.

10. (A) Các pháp hữu đối.


(Kha) appaṭighā dhammā.

(B) Các pháp vô đối.


11. (Ka) rūpino [Pg.5] dhammā.

11. (A) Các pháp sắc.


(Kha) arūpino dhammā.

(B) Các pháp phi sắc.


12. (Ka) lokiyā dhammā.

12. (A) Các pháp hiệp thế.


(Kha) lokuttarā dhammā.

(B) Các pháp siêu thế.


13. (Ka) kenaci viññeyyā dhammā.

13. (A) Các pháp có thể được nhận thức bởi thức nào đó.


(Kha) kenaci na viññeyyā dhammā.

(B) Các pháp không thể được nhận thức bởi thức nào đó.


Cūḷantaradukaṃ.

Dứt phẩm Tiểu song đối.


Āsavagocchakaṃ

Chùm lậu hoặc


14. (Ka) āsavā dhammā.

14. (A) Các pháp là lậu hoặc.


(Kha) no āsavā dhammā.

(B) Các pháp không là lậu hoặc.


15. (Ka) sāsavā dhammā.

15. (A) Các pháp hữu lậu.


(Kha) anāsavā dhammā.

(B) Các pháp vô lậu.


16. (Ka) āsavasampayuttā dhammā.

16. (A) Các pháp tương ưng với lậu hoặc.


(Kha) āsavavippayuttā dhammā.

(B) Các pháp bất tương ưng với lậu hoặc.


17. (Ka) āsavā ceva dhammā sāsavā ca.

17. (A) Các pháp vừa là lậu hoặc, vừa hữu lậu.


(Kha) sāsavā ceva dhammā no ca āsavā.

(B) Các pháp hữu lậu, nhưng không là lậu hoặc.


18. (Ka) āsavā ceva dhammā āsavasampayuttā ca.

18. (A) Các pháp vừa là lậu hoặc, vừa tương ưng với lậu hoặc.


(Kha) āsavasampayuttā ceva dhammā no ca āsavā.

(B) Các pháp tương ưng với lậu hoặc, nhưng không là lậu hoặc.


19. (Ka) āsavavippayuttā kho pana dhammā sāsavāpi.

19. (A) Các pháp bất tương ưng với lậu hoặc, nhưng là pháp hữu lậu.


(Kha) anāsavāpi.

(B) Các pháp bất tương ưng với lậu hoặc, và cũng là pháp vô lậu.


Āsavagocchakaṃ.

Dứt chùm lậu hoặc.


Saṃyojanagocchakaṃ

Chùm kiết sử


20. (Ka) saṃyojanā dhammā.

20. (A) Các pháp là kiết sử.


(Kha) no saṃyojanā dhammā.

(B) Các pháp không là kiết sử.


21. (Ka) saṃyojaniyā [Pg.6] dhammā.

21. (A) Các pháp là đối tượng của kiết sử.


(Kha) asaṃyojaniyā dhammā.

(B) Các pháp không là đối tượng của kiết sử.


22. (Ka) saṃyojanasampayuttā dhammā.

22. (A) Các pháp tương ưng với kiết sử.


(Kha) saṃyojanavippayuttā dhammā.

(B) Các pháp không tương ưng với kiết sử.


23. (Ka) saṃyojanā ceva dhammā saṃyojaniyā ca.

23. (A) Các pháp vừa là kiết sử, vừa là đối tượng của kiết sử.


(Kha) saṃyojaniyā ceva dhammā no ca saṃyojanā.

(B) Các pháp là đối tượng của kiết sử nhưng không phải là kiết sử.


24. (Ka) saṃyojanā ceva dhammā saṃyojanasampayuttā ca.

24. (A) Các pháp vừa là kiết sử, vừa tương ưng với kiết sử.


(Kha) saṃyojanasampayuttā ceva dhammā no ca saṃyojanā.

(B) Các pháp tương ưng với kiết sử nhưng không phải là kiết sử.


25. (Ka) saṃyojanavippayuttā kho pana dhammā saṃyojaniyāpi.

25. (A) Các pháp không tương ưng với kiết sử, nhưng là đối tượng của kiết sử.


(Kha) asaṃyojaniyāpi.

(B) Các pháp không tương ưng với kiết sử và không là đối tượng của kiết sử.


Saṃyojanagocchakaṃ.

Phẩm Kiết Sử.


Ganthagocchakaṃ

Phẩm Thân Phược


26. (Ka) ganthā dhammā.

26. (A) Các pháp là thân phược.


(Kha) no ganthā dhammā.

(B) Các pháp không phải là thân phược.


27. (Ka) ganthaniyā dhammā.

27. (A) Các pháp là đối tượng của thân phược.


(Kha) aganthaniyā dhammā.

(B) Các pháp không là đối tượng của thân phược.


28. (Ka) ganthasampayuttā dhammā.

28. (A) Các pháp tương ưng với thân phược.


(Kha) ganthavippayuttā dhammā.

(B) Các pháp không tương ưng với thân phược.


29. (Ka) ganthā ceva dhammā ganthaniyā ca.

29. (A) Các pháp vừa là thân phược, vừa là đối tượng của thân phược.


(Kha) ganthaniyā ceva dhammā no ca ganthā.

(B) Các pháp là đối tượng của thân phược nhưng không phải là thân phược.


30. (Ka) ganthā ceva dhammā ganthasampayuttā ca.

30. (A) Các pháp vừa là thân phược, vừa tương ưng với thân phược.


(Kha) ganthasampayuttā ceva dhammā no ca ganthā.

(B) Các pháp tương ưng với thân phược nhưng không phải là thân phược.


31. (Ka) ganthavippayuttā [Pg.7] kho pana dhammā ganthaniyāpi.

31. (A) Các pháp không tương ưng với thân phược, nhưng là đối tượng của thân phược.


(Kha) aganthaniyāpi.

(B) Các pháp không tương ưng với thân phược và không là đối tượng của thân phược.


Ganthagocchakaṃ.

Phẩm Thân Phược.


Oghagocchakaṃ

Phẩm Bộc Lưu


32. (Ka) oghā dhammā.

32. (A) Các pháp là bộc lưu.


(Kha) no oghā dhammā.

(B) Các pháp không phải là bộc lưu.


33. (Ka) oghaniyā dhammā.

33. (A) Các pháp là đối tượng của bộc lưu.


(Kha) anoghaniyā dhammā.

(B) Các pháp không là đối tượng của bộc lưu.


34. (Ka) oghasampayuttā dhammā.

34. (a) Các pháp tương ưng bộc lậu.


(Kha) oghavippayuttā dhammā.

(b) Các pháp không tương ưng bộc lậu.


35. (Ka) oghā ceva dhammā oghaniyā ca.

35. (a) Các pháp vừa là bộc lậu, vừa là cảnh của bộc lậu.


(Kha) oghaniyā ceva dhammā no ca oghā.

(b) Các pháp là cảnh của bộc lậu, nhưng không phải là bộc lậu.


36. (Ka) oghā ceva dhammā oghasampayuttā ca.

36. (a) Các pháp vừa là bộc lậu, vừa tương ưng bộc lậu.


(Kha) oghasampayuttā ceva dhammā no ca oghā.

(b) Các pháp tương ưng bộc lậu, nhưng không phải là bộc lậu.


37. (Ka) oghavippayuttā kho pana dhammā oghaniyāpi.

37. (a) Các pháp không tương ưng bộc lậu, nhưng là cảnh của bộc lậu.


(Kha) anoghaniyāpi.

(b) Và cũng không phải là cảnh của bộc lậu.


Oghagocchakaṃ.

Phẩm Bộc Lậu.


Yogagocchakaṃ

Phẩm Phối Triền


38. (Ka) yogā dhammā.

38. (a) Các pháp là phối triền.


(Kha) no yogā dhammā.

(b) Các pháp không phải là phối triền.


39. (Ka) yoganiyā dhammā.

39. (a) Các pháp là cảnh của phối triền.


(Kha) ayoganiyā dhammā.

(b) Các pháp không phải là cảnh của phối triền.


40. (Ka) yogasampayuttā dhammā.

40. (a) Các pháp tương ưng phối triền.


(Kha) yogavippayuttā dhammā.

(b) Các pháp không tương ưng phối triền.


41. (Ka) yogā [Pg.8] ceva dhammā yoganiyā ca.

41. (a) Các pháp vừa là phối triền, vừa là cảnh của phối triền.


(Kha) yoganiyā ceva dhammā no ca yogā.

(b) Các pháp là cảnh của phối triền, nhưng không phải là phối triền.


42. (Ka) yogā ceva dhammā yogasampayuttā ca.

42. (a) Các pháp vừa là phối triền, vừa tương ưng phối triền.


(Kha) yogasampayuttā ceva dhammā no ca yogā.

(b) Các pháp tương ưng phối triền, nhưng không phải là phối triền.


43. (Ka) yogavippayuttā kho pana dhammā yoganiyāpi.

43. (a) Các pháp không tương ưng phối triền, nhưng là cảnh của phối triền.


(Kha) ayoganiyāpi.

(b) Và cũng không phải là cảnh của phối triền.


Yogagocchakaṃ.

Phẩm Phối Triền.


Nīvaraṇagocchakaṃ

Phẩm Triền Cái


44. (Ka) nīvaraṇā dhammā.

44. (a) Các pháp là triền cái.


(Kha) no nīvaraṇā dhammā.

(b) Các pháp không phải là triền cái.


45. (Ka) nīvaraṇiyā dhammā.

45. (a) Các pháp là cảnh của triền cái.


(Kha) anīvaraṇiyā dhammā.

(b) Các pháp không phải là cảnh của triền cái.


46. (Ka) nīvaraṇasampayuttā dhammā.

46. (a) Các pháp tương ưng triền cái.


(Kha) nīvaraṇavippayuttā dhammā.

(b) Các pháp không tương ưng triền cái.


47. (Ka) nīvaraṇā ceva dhammā nīvaraṇiyā ca.

47. (A) Các pháp vừa là triền cái, vừa là đối tượng của triền cái.


(Kha) nīvaraṇiyā ceva dhammā no ca nīvaraṇā.

(B) Các pháp là đối tượng của triền cái, nhưng không phải là triền cái.


48. (Ka) nīvaraṇā ceva dhammā nīvaraṇasampayuttā ca.

48. (A) Các pháp vừa là triền cái, vừa tương ưng với triền cái.


(Kha) nīvaraṇasampayuttā ceva dhammā no ca nīvaraṇā.

(B) Các pháp tương ưng với triền cái, nhưng không phải là triền cái.


49. (Ka) nīvaraṇavippayuttā kho pana dhammā nīvaraṇiyāpi.

49. (A) Các pháp không tương ưng với triền cái nhưng là đối tượng của triền cái.


(Kha) anīvaraṇiyāpi.

(B) Các pháp không tương ưng với triền cái và không phải là đối tượng của triền cái.


Nīvaraṇagocchakaṃ.

Phẩm Triền Cái.


Parāmāsagocchakaṃ

Phẩm Chấp Thủ


50. (Ka) parāmāsā [Pg.9] dhammā.

50. (A) Các pháp là chấp thủ.


(Kha) no parāmāsā dhammā.

(B) Các pháp không là chấp thủ.


51. (Ka) parāmaṭṭhā dhammā.

51. (A) Các pháp là đối tượng của chấp thủ.


(Kha) aparāmaṭṭhā dhammā.

(B) Các pháp không là đối tượng của chấp thủ.


52. (Ka) parāmāsasampayuttā dhammā.

52. (A) Các pháp tương ưng với chấp thủ.


(Kha) parāmāsavippayuttā dhammā.

(B) Các pháp không tương ưng với chấp thủ.


53. (Ka) parāmāsā ceva dhammā parāmaṭṭhā ca.

53. (A) Các pháp vừa là chấp thủ, vừa là đối tượng của chấp thủ.


(Kha) parāmaṭṭhā ceva dhammā no ca parāmāsā.

(B) Các pháp là đối tượng của chấp thủ, nhưng không phải là chấp thủ.


54. (Ka) parāmāsavippayuttā kho pana dhammā parāmaṭṭhāpi.

54. (A) Các pháp không tương ưng với chấp thủ nhưng là đối tượng của chấp thủ.


(Kha) aparāmaṭṭhāpi.

(B) Các pháp không tương ưng với chấp thủ và không phải là đối tượng của chấp thủ.


Parāmāsagocchakaṃ.

Phẩm Chấp Thủ.


Mahantaradukaṃ

Phẩm Trung Gian Lớn


55. (Ka) sārammaṇā dhammā.

55. (A) Các pháp có đối tượng.


(Kha) anārammaṇā dhammā.

(B) Các pháp không có đối tượng.


56. (Ka) cittā dhammā.

56. (A) Các pháp là tâm.


(Kha) no cittā dhammā.

(B) Các pháp không là tâm.


57. (Ka) cetasikā dhammā.

57. (A) Các pháp là sở hữu tâm.


(Kha) acetasikā dhammā.

(B) Các pháp không là sở hữu tâm.


58. (Ka) cittasampayuttā dhammā.

58. (A) Các pháp tương ưng với tâm.


(Kha) cittavippayuttā dhammā.

(B) Các pháp không tương ưng với tâm.


59. (Ka) cittasaṃsaṭṭhā dhammā.

59. (A) Các pháp hòa trộn với tâm.


(Kha) cittavisaṃsaṭṭhā dhammā.

(B) Các pháp không hòa trộn với tâm.


60. (Ka) cittasamuṭṭhānā dhammā.

60. (a) Các pháp do tâm sanh.


(Kha) no cittasamuṭṭhānā dhammā.

(b) Các pháp không do tâm sanh.


61. (Ka) cittasahabhuno [Pg.10] dhammā.

61. (a) Các pháp đồng sanh với tâm.


(Kha) no cittasahabhuno dhammā.

(b) Các pháp không đồng sanh với tâm.


62. (Ka) cittānuparivattino dhammā.

62. (a) Các pháp tùy chuyển theo tâm.


(Kha) no cittānuparivattino dhammā.

(b) Các pháp không tùy chuyển theo tâm.


63. (Ka) cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā dhammā.

63. (a) Các pháp tương ưng và do tâm sanh.


(Kha) no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā dhammā.

(b) Các pháp không tương ưng và không do tâm sanh.


64. (Ka) cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno dhammā.

64. (a) Các pháp tương ưng, do tâm sanh, và đồng sanh với tâm.


(Kha) no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno dhammā.

(b) Các pháp không tương ưng, không do tâm sanh, và không đồng sanh với tâm.


65. (Ka) cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino dhammā.

65. (a) Các pháp tương ưng, do tâm sanh, và tùy chuyển theo tâm.


(Kha) no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino dhammā.

(b) Các pháp không tương ưng, không do tâm sanh, và không tùy chuyển theo tâm.


66. (Ka) ajjhattikā dhammā.

66. (a) Các pháp thuộc nội phần.


(Kha) bāhirā dhammā.

(b) Các pháp thuộc ngoại phần.


67. (Ka) upādā dhammā.

67. (a) Các pháp do duyên sanh.


(Kha) no upādā dhammā.

(b) Các pháp không do duyên sanh.


68. (Ka) upādiṇṇā dhammā.

68. (a) Các pháp bị chấp thủ.


(Kha) anupādiṇṇā dhammā.

(b) Các pháp không bị chấp thủ.


Mahantaradukaṃ.

Phẩm Song Đối Lớn.


Upādānagocchakaṃ

Cụm Thủ


69. (Ka) upādānā dhammā.

69. (a) Các pháp là thủ.


(Kha) no upādānā dhammā.

(b) Các pháp không phải là thủ.


70. (Ka) upādāniyā dhammā.

70. (a) Các pháp là cảnh của thủ.


(Kha) anupādāniyā dhammā.

(b) Các pháp không là cảnh của thủ.


71. (Ka) upādānasampayuttā dhammā.

71. (a) Các pháp tương ưng với thủ.


(Kha) upādānavippayuttā dhammā.

(b) Các pháp không tương ưng với thủ.


72. (Ka) upādānā ceva dhammā upādāniyā ca.

72. (a) Các pháp vừa là thủ vừa là cảnh của thủ.


(Kha) upādāniyā ceva dhammā no ca upādānā.

(b) Các pháp là cảnh của thủ nhưng không phải là thủ.


73. (Ka) upādānā [Pg.11] ceva dhammā upādānasampayuttā ca.

73. (a) Các pháp vừa là thủ vừa tương ưng với thủ.


(Kha) upādānasampayuttā ceva dhammā no ca upādānā.

(b) Các pháp tương ưng với thủ nhưng không phải là thủ.


74. (Ka) upādānavippayuttā kho pana dhammā upādāniyāpi.

74. a) Các pháp không tương ưng với thủ nhưng cũng là cảnh của thủ.


(Kha) anupādāniyāpi.

b) Và cũng không là cảnh của thủ.


Upādānagocchakaṃ.

Phẩm Thủ.


Kilesagocchakaṃ

Phẩm Phiền Não


75. (Ka) kilesā dhammā.

75. a) Các pháp là phiền não.


(Kha) no kilesā dhammā.

b) Các pháp không là phiền não.


76. (Ka) saṃkilesikā dhammā.

76. a) Các pháp là cảnh của phiền não.


(Kha) asaṃkilesikā dhammā.

b) Các pháp không là cảnh của phiền não.


77. (Ka) saṃkiliṭṭhā dhammā.

77. a) Các pháp bị ô nhiễm.


(Kha) asaṃkiliṭṭhā dhammā.

b) Các pháp không bị ô nhiễm.


78. (Ka) kilesasampayuttā dhammā.

78. a) Các pháp tương ưng với phiền não.


(Kha) kilesavippayuttā dhammā.

b) Các pháp không tương ưng với phiền não.


79. (Ka) kilesā ceva dhammā saṃkilesikā ca.

79. a) Các pháp vừa là phiền não, vừa là cảnh của phiền não.


(Kha) saṃkilesikā ceva dhammā no ca kilesā.

b) Các pháp là cảnh của phiền não, nhưng không là phiền não.


80. (Ka) kilesā ceva dhammā saṃkiliṭṭhā ca.

80. a) Các pháp vừa là phiền não, vừa bị ô nhiễm.


(Kha) saṃkiliṭṭhā ceva dhammā no ca kilesā.

b) Các pháp bị ô nhiễm, nhưng không là phiền não.


81. (Ka) kilesā ceva dhammā kilesasampayuttā ca.

81. a) Các pháp vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não.


(Kha) kilesasampayuttā ceva dhammā no ca kilesā.

b) Các pháp tương ưng với phiền não, nhưng không là phiền não.


82. (Ka) kilesavippayuttā kho pana dhammā saṃkilesikāpi.

82. a) Các pháp không tương ưng với phiền não nhưng cũng là cảnh của phiền não.


(Kha) asaṃkilesikāpi.

b) Và cũng không là cảnh của phiền não.


Kilesagocchakaṃ.

Phẩm Phiền Não.


Piṭṭhidukaṃ

Phẩm Song Đối


83. (Ka) dassanena [Pg.12] pahātabbā dhammā.

83. a) Các pháp cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


(Kha) na dassanena pahātabbā dhammā.

b) Các pháp không cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


84. (Ka) bhāvanāya pahātabbā dhammā.

84. a) Các pháp cần được đoạn trừ bằng tu đạo.


(Kha) na bhāvanāya pahātabbā dhammā.

b) Các pháp không cần được đoạn trừ bằng tu đạo.


85. (Ka) dassanena pahātabbahetukā dhammā.

85. a) Các pháp có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


(Kha) na dassanena pahātabbahetukā dhammā.

b) Các pháp không có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


86. (Ka) bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā.

86. a) Các pháp có nhân cần được đoạn trừ bằng tu đạo.


(Kha) na bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā.

b) Các pháp không có nhân cần được đoạn trừ bằng tu đạo.


87. (Ka) savitakkā dhammā.

87. (a) Các pháp có tầm.


(Kha) avitakkā dhammā.

(b) Các pháp không có tầm.


88. (Ka) savicārā dhammā.

88. (a) Các pháp có tứ.


(Kha) avicārā dhammā.

(b) Các pháp không có tứ.


89. (Ka) sappītikā dhammā.

89. (a) Các pháp có hỷ.


(Kha) appītikā dhammā.

(b) Các pháp không có hỷ.


90. (Ka) pītisahagatā dhammā.

90. (a) Các pháp câu hành với hỷ.


(Kha) na pītisahagatā dhammā.

(b) Các pháp không câu hành với hỷ.


91. (Ka) sukhasahagatā dhammā.

91. (a) Các pháp câu hành với lạc.


(Kha) na sukhasahagatā dhammā.

(b) Các pháp không câu hành với lạc.


92. (Ka) upekkhāsahagatā dhammā.

92. (a) Các pháp câu hành với xả.


(Kha) na upekkhāsahagatā dhammā.

(b) Các pháp không câu hành với xả.


93. (Ka) kāmāvacarā dhammā.

93. (a) Các pháp Dục giới.


(Kha) na kāmāvacarā dhammā.

(b) Các pháp không phải Dục giới.


94. (Ka) rūpāvacarā dhammā.

94. (a) Các pháp Sắc giới.


(Kha) na rūpāvacarā dhammā.

(b) Các pháp không phải Sắc giới.


95. (Ka) arūpāvacarā dhammā.

95. (a) Các pháp Vô sắc giới.


(Kha) na arūpāvacarā dhammā.

(b) Các pháp không phải Vô sắc giới.


96. (Ka) pariyāpannā [Pg.13] dhammā.

96. (a) Các pháp bị bao gồm.


(Kha) apariyāpannā dhammā.

(b) Các pháp không bị bao gồm.


97. (Ka) niyyānikā dhammā.

97. (a) Các pháp có sự xuất ly.


(Kha) aniyyānikā dhammā.

(b) Các pháp không có sự xuất ly.


98. (Ka) niyatā dhammā.

98. (a) Các pháp nhất định.


(Kha) aniyatā dhammā.

(b) Các pháp bất định.


99. (Ka) sauttarā dhammā.

99. (a) Các pháp hữu thượng.


(Kha) anuttarā dhammā.

(b) Các pháp vô thượng.


100. (Ka) saraṇā dhammā.

100. (a) Các pháp hữu lậu.


(Kha) araṇā dhammā.

(b) Các pháp vô lậu.


Piṭṭhidukaṃ.

Song đối cuối cùng.


Abhidhammadukamātikā.

Mẫu Đề Song Đối Abhidhamma.


Suttantikadukamātikā

Mẫu đề nhị đề theo phương pháp Kinh tạng


101. (Ka) vijjābhāgino dhammā.

101. (a) Các pháp thuộc phần minh.


(Kha) avijjābhāgino dhammā.

(b) Các pháp thuộc phần vô minh.


102. (Ka) vijjūpamā dhammā.

102. (a) Các pháp ví như tia chớp.


(Kha) vajirūpamā dhammā.

(b) Các pháp ví như sấm sét.


103. (Ka) bālā dhammā.

103. (a) Các pháp của người ngu.


(Kha) paṇḍitā dhammā.

(b) Các pháp của người trí.


104. (Ka) kaṇhā dhammā.

104. (a) Các pháp đen.


(Kha) sukkā dhammā.

(b) Các pháp trắng.


105. (Ka) tapanīyā dhammā.

105. (a) Các pháp thiêu đốt.


(Kha) atapanīyā dhammā.

(b) Các pháp không thiêu đốt.


106. (Ka) adhivacanā dhammā.

106. (a) Các pháp là danh biểu.


(Kha) adhivacanapathā dhammā.

(b) Các pháp là lộ trình của danh biểu.


107. (Ka) nirutti [Pg.14] dhammā.

107. (a) Các pháp là ngôn ngữ.


(Kha) niruttipathā dhammā.

(b) Các pháp là lộ trình của ngôn ngữ.


108. (Ka) paññatti dhammā.

108. (a) Các pháp là chế định.


(Kha) paññattipathā dhammā.

(b) Các pháp là lộ trình của chế định.


109. (Ka) nāmañca.

109. (a) Và danh.


(Kha) rūpañca.

(b) Và sắc.


110. (Ka) avijjā ca.

110. (a) Và vô minh.


(Kha) bhavataṇhā ca.

(b) Và hữu ái.


111. (Ka) bhavadiṭṭhi ca.

111. (a) Và hữu kiến.


(Kha) vibhavadiṭṭhi ca.

(b) Và vô hữu kiến.


112. (Ka) sassatadiṭṭhi ca.

112. (a) Và thường kiến.


(Kha) ucchedadiṭṭhi ca.

(b) Và đoạn kiến.


113. (Ka) antavā diṭṭhi ca.

113. (a) Và kiến cho rằng (thế giới) là hữu biên.


(Kha) anantavā diṭṭhi ca.

(b) Và kiến cho rằng (thế giới) là vô biên.


114. (Ka) pubbantānudiṭṭhi ca.

114. (a) Và kiến chấp quá khứ.


(Kha) aparantānudiṭṭhi ca.

(b) Và kiến chấp vị lai.


115. (Ka) ahirikañca.

115. (a) Và vô tàm.


(Kha) anottappañca.

(b) và vô quý.


116. (Ka) hirī ca.

116. (a) và tàm.


(Kha) ottappañca.

(b) và quý.


117. (Ka) dovacassatā ca.

117. (a) và sự khó dạy.


(Kha) pāpamittatā ca.

(b) và sự có bạn ác.


118. (Ka) sovacassatā ca.

118. (a) và sự dễ dạy.


(Kha) kalyāṇamittatā ca.

(b) và sự có bạn lành.


119. (Ka) āpattikusalatā ca.

119. (a) và sự khéo léo về tội.


(Kha) āpattivuṭṭhānakusalatā ca.

(b) và sự khéo léo trong việc ra khỏi tội.


120. (Ka) samāpattikusalatā ca.

120. (a) và sự khéo léo về sự chứng đắc.


(Kha) samāpattivuṭṭhānakusalatā ca.

(b) và sự khéo léo trong việc xuất khỏi sự chứng đắc.


121. (Ka) dhātukusalatā [Pg.15] ca.

121. (a) và sự khéo léo về các giới.


(Kha) manasikārakusalatā ca.

(b) và sự khéo léo trong việc tác ý.


122. (Ka) āyatanakusalatā ca.

122. (a) và sự khéo léo về xứ.


(Kha) paṭiccasamuppādakusalatā ca.

(b) và sự khéo léo về lý duyên khởi.


123. (Ka) ṭhānakusalatā ca.

123. (a) và sự khéo léo về nhân.


(Kha) aṭṭhānakusalatā ca.

(b) và sự khéo léo về phi nhân.


124. (Ka) ajjavo ca.

124. (a) và sự ngay thẳng.


(Kha) maddavo ca.

(b) và sự nhu hòa.


125. (Ka) khanti ca.

125. (a) và sự nhẫn nại.


(Kha) soraccañca.

(b) và sự hiền hòa.


126. (Ka) sākhalyañca.

126. (a) và sự hòa ái.


(Kha) paṭisanthāro ca.

(b) và sự tiếp đãi.


127. (Ka) indriyesu aguttadvāratā ca.

127. (a) và sự không phòng hộ các căn.


(Kha) bhojane amattaññutā ca.

(b) và sự không biết tiết độ trong ăn uống.


128. (Ka) indriyesu guttadvāratā ca.

128. (a) và sự phòng hộ các căn.


(Kha) bhojane mattaññutā ca.

(b) và sự biết tiết độ trong ăn uống.


129. (Ka) muṭṭhasaccañca.

129. (a) và sự thất niệm.


(Kha) asampajaññañca.

(b) và sự không tỉnh giác.


130. (Ka) sati ca.

130. (a) và niệm.


(Kha) sampajaññañca.

(b) Và sự tỉnh giác.


131. (Ka) paṭisaṅkhānabalañca.

131. (a) Và sức mạnh của sự thẩm sát.


(Kha) bhāvanābalañca.

(b) Và sức mạnh của sự tu tập.


132. (Ka) samatho ca.

132. (a) Và pháp chỉ.


(Kha) vipassanā ca.

(b) Và pháp quán.


133. (Ka) samathanimittañca.

133. (a) Và tướng của chỉ.


(Kha) paggāhanimittañca.

(b) Và tướng của sách tấn.


134. (Ka) paggāho [Pg.16] ca.

134. (a) Và sự sách tấn.


(Kha) avikkhepo ca.

(b) Và sự không phóng dật.


135. (Ka) sīlavipatti ca.

135. (a) Và sự hư hỏng về giới.


(Kha) diṭṭhivipatti ca.

(b) Và sự hư hỏng về tri kiến.


136. (Ka) sīlasampadā ca.

136. (a) Và sự đầy đủ về giới.


(Kha) diṭṭhisampadā ca.

(b) Và sự đầy đủ về tri kiến.


137. (Ka) sīlavisuddhi ca.

137. (a) Và sự trong sạch về giới.


(Kha) diṭṭhivisuddhi ca.

(b) Và sự trong sạch về tri kiến.


138. (Ka) diṭṭhivisuddhi kho pana.

138. (a) Lại nữa, sự trong sạch về tri kiến.


(Kha) yathādiṭṭhissa ca padhānaṃ.

(b) Và sự tinh tấn của người có tri kiến như vậy.


139. (Ka) saṃvego ca saṃvejaniyesu ṭhānesu.

139. (a) Và sự xúc động ở những trú xứ đáng xúc động.


(Kha) saṃviggassa ca yoniso padhānaṃ.

(b) Và sự tinh tấn hợp lý của người đã xúc động.


140. (Ka) asantuṭṭhitā ca kusalesu dhammesu.

140. (a) Và sự không biết đủ trong các thiện pháp.


(Kha) appaṭivānitā ca padhānasmiṃ.

(b) Và sự không thối chuyển trong tinh tấn.


141. (Ka) vijjā ca.

141. (a) Và minh.


(Kha) vimutti ca.

(b) Và giải thoát.


142. (Ka) khaye ñāṇaṃ.

142. (a) Trí tuệ về sự đoạn tận.


(Kha) anuppāde ñāṇanti.

(b) Trí tuệ về sự không sanh khởi.


Suttantikadukamātikā.

Mẫu đề nhị đề theo Kinh Tạng.


Mātikā niṭṭhitā.

Dứt phần Mẫu Đề.


1. Cittuppādakaṇḍaṃ

1. Chương về sự sanh khởi của tâm


Kāmāvacarakusalaṃ

Thiện Dục giới


Padabhājanī

Phân tích các pháp


1. Katame [Pg.17] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, paññābalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, sampajaññaṃ hoti, samatho hoti, vipassanā hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

1. Những pháp nào là thiện? Trong khi nào tâm thiện Dục giới, câu hành với thọ hỷ, tương ưng với trí tuệ, được sanh khởi, lấy sắc làm đối tượng, hoặc lấy thanh làm đối tượng, hoặc lấy hương làm đối tượng, hoặc lấy vị làm đối tượng, hoặc lấy xúc làm đối tượng, hoặc lấy pháp làm đối tượng, hay bất cứ đối tượng nào khác, trong khi ấy có: xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, tầm, tứ, hỷ, lạc, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, ý quyền, hỷ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, tàm lực, quý lực, vô tham, vô sân, vô si, vô tham lam, vô sân hận, chánh kiến, tàm, quý, thân tịnh, tâm tịnh, thân khinh, tâm khinh, thân nhu, tâm nhu, thân thích nghiệp, tâm thích nghiệp, thân thuần thục, tâm thuần thục, thân chánh trực, tâm chánh trực, niệm, tỉnh giác, chỉ, quán, sự sách tấn, sự không phóng dật; hoặc là trong khi ấy còn có những pháp vô sắc nào khác nữa đồng sanh theo duyên – những pháp này là thiện.


2. Katamo [Pg.18] tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

2. Trong khi ấy, xúc là thế nào? Trong khi ấy, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự giao tiếp, trạng thái tiếp xúc nào có mặt – đây là xúc trong khi ấy.


3. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

3. Trong khi ấy, thọ là thế nào? Trong khi ấy, sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sự cảm nhận vui thích và sung sướng sanh từ sự tiếp xúc của tâm, cảm thọ vui thích và sung sướng sanh từ sự tiếp xúc của ý thức giới tương ứng nào có mặt – đây là thọ trong khi ấy.


4. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

4. Trong khi ấy, tưởng là thế nào? Trong khi ấy, sự tưởng, sự nhận biết, trạng thái nhận biết sanh từ sự tiếp xúc của ý thức giới tương ứng nào có mặt – đây là tưởng trong khi ấy.


5. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

5. Trong khi ấy, tư là thế nào? Trong khi ấy, sự tác ý, sự chủ tâm, trạng thái chủ ý sanh từ sự tiếp xúc của ý thức giới tương ứng nào có mặt – đây là tư trong khi ấy.


6. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

6. Trong khi ấy, tâm là thế nào? Trong khi ấy, cái gì là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong trắng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng – đây là tâm trong khi ấy.


7. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.

7. Trong khi ấy, tầm là thế nào? Trong khi ấy, sự suy nghĩ, sự tầm cầu, sự tư duy, sự áp đặt, sự chuyên chú, sự hướng tâm đến, chánh tư duy nào có mặt – đây là tầm trong khi ấy.


8. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.

8. Trong khi ấy, tứ là thế nào? Trong khi ấy, sự đi lại, sự khảo sát, sự khảo sát liên tục, sự khảo sát gần, sự gắn kết của tâm, sự quán sát nào có mặt – đây là tứ trong khi ấy.


9. Katamā tasmiṃ samaye pīti hoti? Yā tasmiṃ samaye pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye pīti hoti.

9. Trong khi ấy, hỷ là thế nào? Trong khi ấy, sự vui thích, sự hân hoan, sự vui mừng, sự hoan hỷ, sự vui vẻ, sự hớn hở, sự thỏa thích, sự phấn khởi, sự hài lòng của tâm nào có mặt – đây là hỷ trong khi ấy.


10. Katamaṃ [Pg.19] tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.

10. Trong khi ấy, lạc là thế nào? Trong khi ấy, sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sự cảm nhận vui thích và sung sướng sanh từ sự tiếp xúc của tâm, cảm thọ vui thích và sung sướng sanh từ sự tiếp xúc của tâm nào có mặt – đây là lạc trong khi ấy.


11. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

11. Trong khi ấy, nhất tâm là thế nào? Trong khi ấy, sự đứng vững của tâm, sự an trú, sự kiên cố, sự không lay động, sự không phóng dật, trạng thái tâm không tán loạn, sự vắng lặng, định quyền, định lực, chánh định nào có mặt – đây là nhất tâm trong khi ấy.


12. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti.

12. Trong khi ấy, tín quyền là thế nào? Trong khi ấy, đức tin, sự tin tưởng, sự xác tín, sự tịnh tín, tín, tín quyền, tín lực nào có mặt – đây là tín quyền trong khi ấy.


13. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti.

13. Trong khi ấy, tấn quyền là thế nào? Trong khi ấy, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự phấn đấu, sự tinh cần, sự nhiệt tâm, sự kiên trì, sự vững chắc, sự bền bỉ, trạng thái nỗ lực không chùn bước, trạng thái không từ bỏ ý muốn, trạng thái không từ bỏ trách nhiệm, sự đảm đương trách nhiệm, sự tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn nào có mặt – đây là tấn quyền trong khi ấy.


14. Katamaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti.

14. Trong khi ấy, niệm quyền là thế nào? Trong khi ấy, sự niệm, sự tùy niệm, sự hồi niệm, sự ghi nhớ, trạng thái ghi nhớ, trạng thái duy trì, trạng thái không trôi nổi, trạng thái không quên lãng, niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm nào có mặt – đây là niệm quyền trong khi ấy.


15. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti.

15. Trong khi ấy, định quyền là thế nào? Trong khi ấy, sự đứng vững của tâm, sự an trú, sự kiên cố, sự không lay động, sự không phóng dật, trạng thái tâm không tán loạn, sự vắng lặng, định quyền, định lực, chánh định nào có mặt – đây là định quyền trong khi ấy.


16. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā [Pg.20] pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti.

16. Vào lúc ấy, tuệ quyền là gì? Vào lúc ấy, cái gì là trí tuệ, sự hiểu rõ, sự thẩm sát, sự thẩm sát chi tiết, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự phân tích, sự tư duy, sự quán xét, sự quảng đại, sự sáng suốt, sự hướng dẫn, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ đài, tuệ quang, tuệ minh, tuệ đăng, tuệ báu, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây là tuệ quyền vào lúc ấy.


17. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

17. Vào lúc ấy, ý quyền là gì? Vào lúc ấy, cái gì là tâm, ý, ý thức, tâm ý, sự trong sạch, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn, ý thức giới tương ưng – đây là ý quyền vào lúc ấy.


18. Katamaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti.

18. Vào lúc ấy, hỷ quyền là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự vui thích thuộc tâm, sự sung sướng thuộc tâm, sự cảm thọ vui thích và sung sướng sanh từ tâm xúc, thọ vui thích và sung sướng sanh từ tâm xúc – đây là hỷ quyền vào lúc ấy.


19. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti.

19. Vào lúc ấy, mạng quyền là gì? Cái gì là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ của các pháp vô sắc ấy, mạng sống, mạng quyền – đây là mạng quyền vào lúc ấy.


20. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.

20. Vào lúc ấy, chánh kiến là gì? Vào lúc ấy, cái gì là trí tuệ, sự hiểu rõ, sự thẩm sát, sự thẩm sát chi tiết, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự phân tích, sự tư duy, sự quán xét, sự quảng đại, sự sáng suốt, sự hướng dẫn, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ đài, tuệ quang, tuệ minh, tuệ đăng, tuệ báu, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây là chánh kiến vào lúc ấy.


21. Katamo tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti.

21. Vào lúc ấy, chánh tư duy là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự tầm, sự tứ, sự suy nghĩ, sự áp đặt, sự chuyên chú, sự hướng tâm đến, chánh tư duy – đây là chánh tư duy vào lúc ấy.


22. Katamo [Pg.21] tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti.

22. Vào lúc ấy, chánh tinh tấn là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự khởi sự tinh tấn thuộc tâm, sự ra đi, sự cố gắng, sự nỗ lực, sự chuyên cần, sự nhiệt tâm, sự hăng hái, sự vững chắc, sự kiên trì, sự không chùn bước, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ trách nhiệm, sự đảm đương trách nhiệm, sự tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn – đây là chánh tinh tấn vào lúc ấy.


23. Katamā tasmiṃ samaye sammāsati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsati hoti.

23. Vào lúc ấy, chánh niệm là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự niệm, sự tùy niệm, sự hồi niệm, sự ghi nhớ, tính chất ghi nhớ, tính chất duy trì, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm – đây là chánh niệm vào lúc ấy.


24. Katamo tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti.

24. Vào lúc ấy, chánh định là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự đứng lại của tâm, sự an trú, sự vững trú, sự không phân tán, sự không tán loạn, trạng thái tâm không bị lôi kéo, sự chỉ tịnh, định quyền, định lực, chánh định – đây là chánh định vào lúc ấy.


25. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti.

25. Vào lúc ấy, tín lực là gì? Vào lúc ấy, cái gì là đức tin, sự tin tưởng, sự xác tín, sự tịnh tín, đức tin, tín quyền, tín lực – đây là tín lực vào lúc ấy.


26. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti.

26. Vào lúc ấy, tấn lực là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự khởi sự tinh tấn thuộc tâm, sự ra đi, sự cố gắng, sự nỗ lực, sự chuyên cần, sự nhiệt tâm, sự hăng hái, sự vững chắc, sự kiên trì, sự không chùn bước, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ trách nhiệm, sự đảm đương trách nhiệm, sự tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn – đây là tấn lực vào lúc ấy.


27. Katamaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti.

27. Vào lúc ấy, niệm lực là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự niệm, sự tùy niệm, sự hồi niệm, sự ghi nhớ, tính chất ghi nhớ, tính chất duy trì, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm – đây là niệm lực vào lúc ấy.


28. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti.

28. Vào lúc ấy, định lực là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự đứng lại của tâm, sự an trú, sự vững trú, sự không phân tán, sự không tán loạn, trạng thái tâm không bị lôi kéo, sự chỉ tịnh, định quyền, định lực, chánh định – đây là định lực vào lúc ấy.


29. Katamaṃ [Pg.22] tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti.

29. Vào lúc ấy, tuệ lực là gì? Vào lúc ấy, cái gì là trí tuệ, sự hiểu rõ, sự thẩm sát, sự thẩm sát chi tiết, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự phân tích, sự tư duy, sự quán xét, sự quảng đại, sự sáng suốt, sự hướng dẫn, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ đài, tuệ quang, tuệ minh, tuệ đăng, tuệ báu, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây là tuệ lực vào lúc ấy.


30. Katamaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti.

30. Vào lúc ấy, tàm lực là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, sự hổ thẹn đối với sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là tàm lực vào lúc ấy.


31. Katamaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti.

31. Vào lúc ấy, quý lực là gì? Vào lúc ấy, cái gì là sự ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, sự ghê sợ đối với sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là quý lực vào lúc ấy.


32. Katamo tasmiṃ samaye alobho hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye alobho hoti.

32. Vào lúc ấy, thế nào là vô tham? Vào lúc ấy, pháp nào là vô tham, sự không tham đắm, trạng thái không tham đắm, sự không luyến ái, sự không say đắm, trạng thái không say đắm, sự không tham lam, vô tham là thiện căn – đây được gọi là vô tham vào lúc ấy.


33. Katamo tasmiṃ samaye adoso hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye adoso hoti?

33. Vào lúc ấy, thế nào là vô sân? Vào lúc ấy, pháp nào là vô sân, sự không sân hận, trạng thái không sân hận, sự không ác ý, sự không làm hại, vô sân là thiện căn – đây được gọi là vô sân vào lúc ấy.


34. Katamo tasmiṃ samaye amoho hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi amoho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye amoho hoti.

34. Vào lúc ấy, thế nào là vô si? Vào lúc ấy, pháp nào là trí tuệ, sự biết rõ, sự thẩm sát, sự thẩm xét, sự trạch pháp, sự ghi nhận rõ, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối diện, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự sáng suốt, sự suy tư, sự quán sát, sự rộng lớn, sự thông minh, sự hướng dẫn, tuệ minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ đài, tuệ quang, tuệ minh, tuệ đăng, tuệ bảo, vô si, sự trạch pháp, chánh kiến, vô si là thiện căn – đây được gọi là vô si vào lúc ấy.


35. Katamā [Pg.23] tasmiṃ samaye anabhijjhā hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye anabhijjhā hoti.

35. Vào lúc ấy, thế nào là vô tham lam? Vào lúc ấy, pháp nào là vô tham, sự không tham đắm, trạng thái không tham đắm, sự không luyến ái, sự không say đắm, trạng thái không say đắm, sự không tham lam, vô tham là thiện căn – đây được gọi là vô tham lam vào lúc ấy.


36. Katamo tasmiṃ samaye abyāpādo hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye abyāpādo hoti.

36. Vào lúc ấy, thế nào là vô ác ý? Vào lúc ấy, pháp nào là vô sân, sự không sân hận, trạng thái không sân hận, sự không ác ý, sự không làm hại, vô sân là thiện căn – đây được gọi là vô ác ý vào lúc ấy.


37. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.

37. Vào lúc ấy, thế nào là chánh kiến? Vào lúc ấy, pháp nào là trí tuệ, sự biết rõ, sự thẩm sát, sự thẩm xét, sự trạch pháp, sự ghi nhận rõ, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối diện, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự sáng suốt, sự suy tư, sự quán sát, sự rộng lớn, sự thông minh, sự hướng dẫn, tuệ minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ đài, tuệ quang, tuệ minh, tuệ đăng, tuệ bảo, vô si, sự trạch pháp, chánh kiến – đây được gọi là chánh kiến vào lúc ấy.


38. Katamā tasmiṃ samaye hirī hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – ayaṃ tasmiṃ samaye hirī hoti.

38. Vào lúc ấy, thế nào là tàm? Vào lúc ấy, pháp nào là sự hổ thẹn, hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, hổ thẹn đối với sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây được gọi là tàm vào lúc ấy.


39. Katamaṃ tasmiṃ samaye ottappaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappaṃ hoti.

39. Vào lúc ấy, thế nào là quý? Vào lúc ấy, pháp nào là sự ghê sợ, ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, ghê sợ đối với sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây được gọi là quý vào lúc ấy.


40. Katamā tasmiṃ samaye kāyapassaddhi hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyapassaddhi hoti.

40. Vào lúc ấy, thế nào là thân khinh an? Vào lúc ấy, pháp nào là sự khinh an, sự hoàn toàn khinh an, sự lắng dịu, sự hoàn toàn lắng dịu, trạng thái hoàn toàn lắng dịu của thọ uẩn, tưởng uẩn, và hành uẩn – đây được gọi là thân khinh an vào lúc ấy.


41. Katamā tasmiṃ samaye cittapassaddhi hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cittapassaddhi hoti.

41. Vào lúc ấy, thế nào là tâm khinh an? Vào lúc ấy, pháp nào là sự khinh an, sự hoàn toàn khinh an, sự lắng dịu, sự hoàn toàn lắng dịu, trạng thái hoàn toàn lắng dịu của thức uẩn – đây được gọi là tâm khinh an vào lúc ấy.


42. Katamā [Pg.24] tasmiṃ samaye kāyalahutā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyalahutā hoti.

42. Vào lúc ấy, thế nào là thân khinh khoái? Vào lúc ấy, pháp nào là sự nhẹ nhàng, sự biến chuyển nhẹ nhàng, trạng thái không trì độn, trạng thái không nặng nề của thọ uẩn, tưởng uẩn, và hành uẩn – đây được gọi là thân khinh khoái vào lúc ấy.


43. Katamā tasmiṃ samaye cittalahutā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittalahutā hoti.

43. Vào lúc ấy, thế nào là tâm khinh khoái? Vào lúc ấy, pháp nào là sự nhẹ nhàng, sự biến chuyển nhẹ nhàng, trạng thái không trì độn, trạng thái không nặng nề của thức uẩn – đây được gọi là tâm khinh khoái vào lúc ấy.


44. Katamā tasmiṃ samaye kāyamudutā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyamudutā hoti.

44. Vào lúc ấy, thế nào là thân nhu nhuyến? Vào lúc ấy, pháp nào là sự mềm mại, sự nhu thuận, trạng thái không thô cứng, trạng thái không chai cứng của thọ uẩn, tưởng uẩn, và hành uẩn – đây được gọi là thân nhu nhuyến vào lúc ấy.


45. Katamā tasmiṃ samaye cittamudutā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittamudutā hoti.

45. Vào lúc ấy, thế nào là tâm nhu nhuyến? Vào lúc ấy, pháp nào là sự mềm mại, sự nhu thuận, trạng thái không thô cứng, trạng thái không chai cứng của thức uẩn – đây được gọi là tâm nhu nhuyến vào lúc ấy.


46. Katamā tasmiṃ samaye kāyakammaññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyakammaññatā hoti.

46. Vào lúc ấy, thế nào là thân thích nghiệp? Vào lúc ấy, pháp nào là sự thích ứng với công việc, trạng thái thích ứng với công việc, bản chất thích ứng với công việc của thọ uẩn, tưởng uẩn, và hành uẩn – đây được gọi là thân thích nghiệp vào lúc ấy.


47. Katamā tasmiṃ samaye cittakammaññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye cittakammaññatā hoti.

47. Vào lúc ấy, thế nào là tâm thích nghiệp? Vào lúc ấy, pháp nào là sự thích ứng với công việc, trạng thái thích ứng với công việc, bản chất thích ứng với công việc của thức uẩn – đây được gọi là tâm thích nghiệp vào lúc ấy.


48. Katamā tasmiṃ samaye kāyapāguññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṃ paguṇabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyapāguññatā hoti.

48. Vào lúc ấy, thế nào là thân thuần thục? Vào lúc ấy, pháp nào là sự thành thạo, trạng thái thành thạo, bản chất thành thạo của thọ uẩn, tưởng uẩn, và hành uẩn – đây được gọi là thân thuần thục vào lúc ấy.


49. Katamā tasmiṃ samaye cittapāguññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṃ paguṇabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye cittapāguññatā hoti.

49. Vào lúc ấy, thế nào là tâm thuần thục? Vào lúc ấy, pháp nào là sự thành thạo, trạng thái thành thạo, bản chất thành thạo của thức uẩn – đây được gọi là tâm thuần thục vào lúc ấy.


50. Katamā tasmiṃ samaye kāyujukatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyujukatā hoti.

50. Vào lúc ấy, thế nào là thân chánh trực? Vào lúc ấy, pháp nào là sự ngay thẳng, trạng thái ngay thẳng, sự không cong vạy, sự không quanh co, sự không khúc khuỷu của thọ uẩn, tưởng uẩn, và hành uẩn – đây được gọi là thân chánh trực vào lúc ấy.


51. Katamā [Pg.25] tasmiṃ samaye cittujukatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittujukatā hoti.

51. Vào lúc ấy, thế nào là tâm chánh trực? Vào lúc ấy, pháp nào là sự ngay thẳng, trạng thái ngay thẳng, sự không cong vạy, sự không quanh co, sự không khúc khuỷu của thức uẩn – đây được gọi là tâm chánh trực vào lúc ấy.


52. Katamā tasmiṃ samaye sati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – ayaṃ tasmiṃ samaye sati hoti.

52. Vào lúc ấy, niệm là gì? Vào lúc ấy, sự niệm, sự tùy niệm, sự đối niệm, sự ghi nhớ, sự nắm giữ, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm – vào lúc ấy, đây là niệm.


53. Katamaṃ tasmiṃ samaye sampajaññaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye sampajaññaṃ hoti.

53. Vào lúc ấy, tỉnh giác là gì? Vào lúc ấy, trí tuệ, sự biết rõ, sự thẩm sát, sự thẩm sát chi tiết, sự trạch pháp, sự ghi nhận rõ, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối chiếu, sự hiền trí, sự khéo léo, sự tinh tế, sự phân biệt, sự suy xét, sự thẩm tra, trí tuệ rộng lớn, trí tuệ sắc bén, sự hướng dẫn, minh sát, tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm tuệ, lâu đài tuệ, ánh sáng tuệ, hào quang tuệ, ngọn đuốc tuệ, báu vật tuệ, vô si, trạch pháp, chánh kiến – vào lúc ấy, đây là tỉnh giác.


54. Katamo tasmiṃ samaye samatho hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye samatho hoti.

54. Vào lúc ấy, chỉ là gì? Vào lúc ấy, sự an trú của tâm, sự an trú vững chắc, sự an trú đi vào, sự không lay động, sự không phóng dật, trạng thái tâm không bị lôi đi, chỉ, định quyền, định lực, chánh định – vào lúc ấy, đây là chỉ.


55. Katamā tasmiṃ samaye vipassanā hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye vipassanā hoti.

55. Vào lúc ấy, minh sát là gì? Vào lúc ấy, trí tuệ, sự biết rõ, sự thẩm sát, sự thẩm sát chi tiết, sự trạch pháp, sự ghi nhận rõ, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối chiếu, sự hiền trí, sự khéo léo, sự tinh tế, sự phân biệt, sự suy xét, sự thẩm tra, trí tuệ rộng lớn, trí tuệ sắc bén, sự hướng dẫn, minh sát, tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm tuệ, lâu đài tuệ, ánh sáng tuệ, hào quang tuệ, ngọn đuốc tuệ, báu vật tuệ, vô si, trạch pháp, chánh kiến – vào lúc ấy, đây là minh sát.


56. Katamo tasmiṃ samaye paggāho hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā [Pg.26] anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye paggāho hoti.

56. Vào lúc ấy, sự sách tấn là gì? Vào lúc ấy, sự khởi lên tinh tấn thuộc về tâm, sự bước ra, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự tinh cần, sự hăng hái, sự nỗ lực mãnh liệt, sự kiên cố, sự vững chắc, sự nỗ lực không lơi lỏng, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ gánh vác, sự đảm đương gánh vác, tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn – vào lúc ấy, đây là sự sách tấn.


57. Katamo tasmiṃ samaye avikkhepo hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye avikkhepo hoti.

57. Vào lúc ấy, sự không phóng dật là gì? Vào lúc ấy, sự an trú của tâm, sự an trú vững chắc, sự an trú đi vào, sự không lay động, sự không phóng dật, trạng thái tâm không bị lôi đi, chỉ, định quyền, định lực, chánh định – vào lúc ấy, đây là sự không phóng dật.


Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

Lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp khác, là các pháp vô sắc, do duyên sanh – các pháp này là thiện.


Padabhājanīyaṃ.

Phần Phân Tích Theo Từng Pháp.


Paṭhamabhāṇavāro.

Phẩm Tụng Đầu Tiên.


Koṭṭhāsavāro

Phẩm Phân Loại


58. Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, pañcaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti, ekā vedanā hoti, ekā saññā hoti, ekā cetanā hoti, ekaṃ cittaṃ hoti, eko vedanākkhandho hoti, eko saññākkhandho hoti, eko saṅkhārakkhandho hoti, eko viññāṇakkhandho hoti, ekaṃ manāyatanaṃ hoti, ekaṃ manindriyaṃ hoti, ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

58. Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có tám quyền, có thiền năm chi, có đạo năm chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc, có một thọ, có một tưởng, có một tư, có một tâm, có một thọ uẩn, có một tưởng uẩn, có một hành uẩn, có một thức uẩn, có một ý xứ, có một ý quyền, có một ý thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp khác, là các pháp vô sắc, do duyên sanh – các pháp này là thiện.


59. Katame tasmiṃ samaye cattāro khandhā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho.

59. Vào lúc ấy, bốn uẩn là gì? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn.


60. Katamo tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ [Pg.27] vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti.

60. Vào lúc ấy, thọ uẩn là gì? Vào lúc ấy, sự hài lòng thuộc về tâm, sự an lạc thuộc về tâm, sự cảm thọ hài lòng, an lạc sanh từ tâm xúc, cảm thọ hài lòng, an lạc sanh từ tâm xúc – vào lúc ấy, đây là thọ uẩn.


61. Katamo tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti? Yā tasmiṃ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti.

61. Vào lúc ấy, tưởng uẩn là gì? Vào lúc ấy, sự tưởng, sự nhận biết, trạng thái nhận biết – vào lúc ấy, đây là tưởng uẩn.


62. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ paññābalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṃ samatho vipassanā paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti.

62. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, tàm lực, úy lực, vô tham, vô sân, vô si, vô tham lam, vô sân hận, chánh kiến, tàm, úy, thân khinh an, tâm khinh an, thân khinh khoái, tâm khinh khoái, thân nhu nhuyến, tâm nhu nhuyến, thân thích ứng, tâm thích ứng, thân thuần thục, tâm thuần thục, thân chánh trực, tâm chánh trực, niệm, tỉnh giác, chỉ, quán, sách tấn, không phóng dật; lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp khác, là các pháp vô sắc, do duyên sanh, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – vào lúc ấy, đây là hành uẩn.


63. Katamo tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti.

63. Vào lúc ấy, thức uẩn là gì? Vào lúc ấy, cái gì là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là sự trong trắng, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn, ý thức giới tương ứng – vào lúc ấy, đây là thức uẩn.


Ime tasmiṃ samaye cattāro khandhā honti.

Vào lúc ấy, có bốn uẩn này.


64. Katamāni tasmiṃ samaye dvāyatanāni honti? Manāyatanaṃ dhammāyatanaṃ.

64. Vào lúc ấy, hai xứ là gì? Ý xứ và pháp xứ.


65. Katamaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti.

65. Vào lúc ấy, ý xứ là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là quả tim, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng với các pháp ấy – cái ấy vào lúc ấy là ý xứ.


66. Katamaṃ [Pg.28] tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti.

66. Vào lúc ấy, pháp xứ là gì? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – cái ấy vào lúc ấy là pháp xứ.


Imāni tasmiṃ samaye dvāyatanāni honti.

Vào lúc ấy, có hai xứ này.


67. Katamā tasmiṃ samaye dve dhātuyo honti? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu.

67. Vào lúc ấy, hai giới là gì? Ý thức giới và pháp giới.


68. Katamā tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti.

68. Vào lúc ấy, ý thức giới là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là quả tim, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng với các pháp ấy – cái này vào lúc ấy là ý thức giới.


69. Katamā tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ayaṃ tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti.

69. Vào lúc ấy, pháp giới là gì? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – cái này vào lúc ấy là pháp giới.


Imā tasmiṃ samaye dve dhātuyo honti.

Vào lúc ấy, có hai giới này.


70. Katame tasmiṃ samaye tayo āhārā honti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro.

70. Vào lúc ấy, ba món ăn là gì? Xúc thực, tư niệm thực, và thức thực.


71. Katamo tasmiṃ samaye phassāhāro hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phassāhāro hoti.

71. Vào lúc ấy, xúc thực là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự giao tiếp, trạng thái đã tiếp xúc – cái này vào lúc ấy là xúc thực.


72. Katamo tasmiṃ samaye manosañcetanāhāro hoti? Yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye manosañcetanāhāro hoti.

72. Vào lúc ấy, tư niệm thực là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự tác ý, sự chủ ý, trạng thái đã tác ý – cái này vào lúc ấy là tư niệm thực.


73. Katamo tasmiṃ samaye viññāṇāhāro hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye viññāṇāhāro hoti.

73. Vào lúc ấy, thức thực là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là quả tim, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng với các pháp ấy – cái này vào lúc ấy là thức thực.


Ime tasmiṃ samaye tayo āhārā honti.

Vào lúc ấy, có ba món ăn này.


74. Katamāni [Pg.29] tasmiṃ samaye aṭṭhindriyāni honti? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, manindriyaṃ, somanassindriyaṃ, jīvitindriyaṃ.

74. Vào lúc ấy, tám quyền là gì? Tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, ý quyền, hỷ quyền, và mạng quyền.


75. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti.

75. Vào lúc ấy, tín quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là đức tin, sự tin tưởng, sự quyết tâm, sự tín nhiệm, là tín, là tín quyền, là tín lực – cái ấy vào lúc ấy là tín quyền.


76. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti.

76. Vào lúc ấy, tấn quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự tiến tới, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự hăng hái, sự chịu đựng, sự kiên trì, sự bền bỉ, trạng thái nỗ lực không sờn, trạng thái không từ bỏ ý muốn, trạng thái không từ bỏ gánh nặng, sự gánh vác trách nhiệm, là tinh tấn, là tấn quyền, là tấn lực, là chánh tinh tấn – cái ấy vào lúc ấy là tấn quyền.


77. Katamaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti.

77. Vào lúc ấy, niệm quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự ghi nhớ, sự tùy niệm, sự đối niệm, là niệm, sự nhớ lại, sự duy trì, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, là niệm, là niệm quyền, là niệm lực, là chánh niệm – cái ấy vào lúc ấy là niệm quyền.


78. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti.

78. Vào lúc ấy, định quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự đứng vững, sự an trụ, sự thiết lập của tâm, sự không phân tán, sự không xao lãng, trạng thái tâm không dao động, sự tĩnh lặng, là định quyền, là định lực, là chánh định – cái ấy vào lúc ấy là định quyền.


79. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti.

79. Vào lúc ấy, tuệ quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự quán sát, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận thức, sự đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự phân tích, sự tư duy, sự xem xét, sự rộng lớn, sự minh mẫn, sự hướng đạo, sự quán chiếu, sự tỉnh giác, cái dùi cui, là tuệ, là tuệ quyền, là tuệ lực, là gươm tuệ, là lầu đài tuệ, là ánh sáng tuệ, là quang minh tuệ, là ngọn đuốc tuệ, là bảo vật tuệ, sự không si mê, sự trạch pháp, sự chánh kiến – cái ấy vào lúc ấy là tuệ quyền.


80. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

80. Vào lúc ấy, ý quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là quả tim, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng với các pháp ấy – cái ấy vào lúc ấy là ý quyền.


81. Katamaṃ [Pg.30] tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti.

81. Vào lúc ấy, hỷ quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự dễ chịu thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sự cảm nhận dễ chịu và sung sướng sinh ra từ tâm xúc, cảm thọ dễ chịu và sung sướng sinh ra từ tâm xúc – cái ấy vào lúc ấy là hỷ quyền.


82. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti.

82. Vào lúc ấy, mạng quyền là gì? Cái nào là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự tiếp diễn, sự tiến hành, sự vận hành, sự bảo tồn, sự sống, là mạng quyền của các pháp vô sắc ấy – cái ấy vào lúc ấy là mạng quyền.


Imāni tasmiṃ samaye aṭṭhindriyāni honti.

Vào lúc ấy, có tám quyền này.


83. Katamaṃ tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti? Vitakko, vicāro, pīti, sukhaṃ, cittassekaggatā.

83. Vào lúc ấy, thiền có năm chi phần là gì? Tầm, tứ, hỷ, lạc, và nhất tâm.


84. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.

84. Vào lúc ấy, tầm là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự suy nghĩ, sự tầm cầu, sự chủ định, sự áp đặt, sự áp đặt hoàn toàn, sự hướng tâm đến đối tượng, là chánh tư duy – cái này vào lúc ấy là tầm.


85. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.

85. Thế nào là sự khảo sát (vicāro) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự đi tới đi lui, sự khảo sát, sự khảo sát theo sau, sự khảo sát gần gũi, trạng thái nối kết của tâm, trạng thái xem xét kỹ lưỡng – đây là sự khảo sát trong lúc ấy.


86. Katamā tasmiṃ samaye pīti hoti? Yā tasmiṃ samaye pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye pīti hoti.

86. Thế nào là sự hoan hỷ (pīti) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự hoan hỷ, sự vui mừng, sự hân hoan, sự rất hân hoan, sự vui vẻ, sự rất vui vẻ, sự thích thú, sự phấn chấn, sự hài lòng của tâm – đây là sự hoan hỷ trong lúc ấy.


87. Katamaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.

87. Thế nào là sự an lạc (sukhaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự dễ chịu thuộc về tâm, sự an lạc thuộc về tâm, cảm giác dễ chịu và an lạc sanh từ tâm xúc, cảm thọ dễ chịu và an lạc sanh từ tâm xúc – đây là sự an lạc trong lúc ấy.


88. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

88. Thế nào là sự nhất tâm (cittassekaggatā) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự đứng vững, sự an trú, sự định trụ của tâm, sự không phân tán, sự không phóng dật, trạng thái tâm không lay động, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, chánh định – đây là sự nhất tâm trong lúc ấy.


Idaṃ tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti.

Đây là thiền năm chi phần có mặt trong lúc ấy.


89. Katamo [Pg.31] tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.

89. Thế nào là con đường năm chi phần trong lúc ấy? Chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.


90. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.

90. Thế nào là chánh kiến (sammādiṭṭhi) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm sát chi tiết, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh tế, sự sáng suốt, sự suy tư, sự quán xét, sự rộng lớn, sự minh mẫn, sự hướng đạo, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm báu trí tuệ, lâu đài trí tuệ, ánh sáng trí tuệ, hào quang trí tuệ, ngọn đuốc trí tuệ, bảo vật trí tuệ, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây là chánh kiến trong lúc ấy.


91. Katamo tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti.

91. Thế nào là chánh tư duy (sammāsaṅkappo) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự suy tầm, sự suy tư, sự chủ ý, sự áp đặt, sự áp đặt hoàn toàn, sự hướng tâm đến, chánh tư duy – đây là chánh tư duy trong lúc ấy.


92. Katamo tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti.

92. Thế nào là chánh tinh tấn (sammāvāyāmo) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự tiến tới, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự hăng hái, sự kiên trì, sự vững chắc, sự bền bỉ, trạng thái tinh tấn không lơi lỏng, trạng thái không từ bỏ ý muốn, trạng thái không từ bỏ gánh nặng, sự đảm đương trách nhiệm, sự tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn – đây là chánh tinh tấn trong lúc ấy.


93. Katamā tasmiṃ samaye sammāsati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsati hoti.

93. Thế nào là chánh niệm (sammāsati) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự niệm, sự tùy niệm, sự đối niệm, sự niệm, trạng thái ghi nhớ, trạng thái duy trì, trạng thái không trôi nổi, trạng thái không quên lãng, sự niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm – đây là chánh niệm trong lúc ấy.


94. Katamo tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti.

94. Thế nào là chánh định (sammāsamādhi) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự đứng vững, sự an trú, sự định trụ của tâm, sự không phân tán, sự không phóng dật, trạng thái tâm không lay động, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, chánh định – đây là chánh định trong lúc ấy.


Ayaṃ tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti.

Đây là con đường năm chi phần có mặt trong lúc ấy.


95. Katamāni [Pg.32] tasmiṃ samaye satta balāni honti? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ.

95. Thế nào là bảy lực (balāni) trong lúc ấy? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, tàm lực, quý lực.


96. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti.

96. Thế nào là tín lực (saddhābalaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, đức tin, sự tin tưởng, sự quyết tin, sự tịnh tín, đức tin, tín quyền, tín lực – đây là tín lực trong lúc ấy.


97. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti.

97. Thế nào là tấn lực (vīriyabalaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự tiến tới, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự hăng hái, sự kiên trì, sự vững chắc, sự bền bỉ, trạng thái tinh tấn không lơi lỏng, trạng thái không từ bỏ ý muốn, trạng thái không từ bỏ gánh nặng, sự đảm đương trách nhiệm, sự tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn – đây là tấn lực trong lúc ấy.


98. Katamaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti.

98. Thế nào là niệm lực (satibalaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự niệm, sự tùy niệm, sự đối niệm, sự niệm, trạng thái ghi nhớ, trạng thái duy trì, trạng thái không trôi nổi, trạng thái không quên lãng, sự niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm – đây là niệm lực trong lúc ấy.


99. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti.

99. Thế nào là định lực (samādhibalaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự đứng vững, sự an trú, sự định trụ của tâm, sự không phân tán, sự không phóng dật, trạng thái tâm không lay động, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, chánh định – đây là định lực trong lúc ấy.


100. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti.

100. Thế nào là tuệ lực (paññābalaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm sát chi tiết, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh tế, sự sáng suốt, sự suy tư, sự quán xét, sự rộng lớn, sự minh mẫn, sự hướng đạo, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm báu trí tuệ, lâu đài trí tuệ, ánh sáng trí tuệ, hào quang trí tuệ, ngọn đuốc trí tuệ, bảo vật trí tuệ, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây là tuệ lực trong lúc ấy.


101. Katamaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti.

101. Thế nào là tàm lực (hiribalaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, sự hổ thẹn đối với sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là tàm lực trong lúc ấy.


102. Katamaṃ [Pg.33] tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti.

102. Thế nào là quý lực (ottappabalaṃ) trong lúc ấy? Trong lúc ấy, sự ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, sự ghê sợ đối với sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là quý lực trong lúc ấy.


Imāni tasmiṃ samaye satta balāni honti.

Vào lúc ấy, có bảy lực này.


103. Katame tasmiṃ samaye tayo hetū honti? Alobho, adoso, amoho.

103. Vào lúc ấy, ba nhân là gì? Vô tham, vô sân, vô si.


104. Katamo tasmiṃ samaye alobho hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye alobho hoti.

104. Vào lúc ấy, vô tham là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là vô tham, sự không tham muốn, trạng thái không tham muốn, sự không tham ái, sự không dính mắc, trạng thái không dính mắc, sự không tham lam, vô tham, căn bản thiện – đây là vô tham vào lúc ấy.


105. Katamo tasmiṃ samaye adoso hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye adoso hoti.

105. Vào lúc ấy, vô sân là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là vô sân, sự không sân hận, trạng thái không sân hận, sự không ác ý, sự không ác tâm, vô sân, căn bản thiện – đây là vô sân vào lúc ấy.


106. Katamo tasmiṃ samaye amoho hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ tasmiṃ samaye amoho hoti.

106. Vào lúc ấy, vô si là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là trí tuệ, sự hiểu biết... vân vân... vô si, trạch pháp, chánh kiến – đây là vô si vào lúc ấy.


Ime tasmiṃ samaye tayo hetū honti.

Vào lúc ấy, có ba nhân này.


107. Katamo tasmiṃ samaye eko phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye eko phasso hoti.

107. Vào lúc ấy, một xúc là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là xúc, sự tiếp xúc, sự xúc chạm, trạng thái xúc chạm – đây là một xúc vào lúc ấy.


108. Katamā tasmiṃ samaye ekā vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā vedanā hoti.

108. Vào lúc ấy, một thọ là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sự cảm nhận điều vui thích và sung sướng sinh khởi từ tâm xúc, thọ vui thích và sung sướng sinh khởi từ tâm xúc – đây là một thọ vào lúc ấy.


109. Katamā tasmiṃ samaye ekā saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā saññā hoti.

109. Vào lúc ấy, một tưởng là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tưởng, sự ghi nhận, trạng thái ghi nhận – đây là một tưởng vào lúc ấy.


110. Katamā [Pg.34] tasmiṃ samaye ekā cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā cetanā hoti.

110. Vào lúc ấy, một tư là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tư, sự cố ý, trạng thái cố ý – đây là một tư vào lúc ấy.


111. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ cittaṃ hoti.

111. Vào lúc ấy, một tâm là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng – đây là một tâm vào lúc ấy.


112. Katamo tasmiṃ samaye eko vedanākkhandho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye eko vedanākkhandho hoti.

112. Vào lúc ấy, một thọ uẩn là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sự cảm nhận điều vui thích và sung sướng sinh khởi từ tâm xúc, thọ vui thích và sung sướng sinh khởi từ tâm xúc – đây là một thọ uẩn vào lúc ấy.


113. Katamo tasmiṃ samaye eko saññākkhandho hoti? Yā tasmiṃ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye eko saññākkhandho hoti.

113. Vào lúc ấy, một tưởng uẩn là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tưởng, sự ghi nhận, trạng thái ghi nhận – đây là một tưởng uẩn vào lúc ấy.


114. Katamo tasmiṃ samaye eko saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ paññābalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṃ samatho vipassanā paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye eko saṅkhārakkhandho hoti.

114. Vào lúc ấy, một hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, tàm lực, quý lực, vô tham, vô sân, vô si, vô tham lam, vô ác ý, chánh kiến, tàm, quý, thân khinh an, tâm khinh an, thân khinh khoái, tâm khinh khoái, thân nhu nhuyến, tâm nhu nhuyến, thân thích nghiệp, tâm thích nghiệp, thân thuần thục, tâm thuần thục, thân chánh trực, tâm chánh trực, niệm, tỉnh giác, chỉ, quán, sách tấn, không phóng dật; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc, duyên sinh nào khác, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là một hành uẩn vào lúc ấy.


115. Katamo tasmiṃ samaye eko viññāṇakkhandho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ [Pg.35] viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye eko viññāṇakkhandho hoti.

115. Vào lúc ấy, một thức uẩn là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng – đây là một thức uẩn vào lúc ấy.


116. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manāyatanaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manāyatanaṃ hoti.

116. Vào lúc ấy, một ý xứ là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng – đây là một ý xứ vào lúc ấy.


117. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ manindriyaṃ hoti.

117. Vào lúc ấy, một ý quyền là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng – đây là một ý quyền vào lúc ấy.


118. Katamā tasmiṃ samaye ekā manoviññāṇadhātu hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā manoviññāṇadhātu hoti.

118. Vào lúc ấy, một ý thức giới là gì? Vào lúc ấy, pháp nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng – đây là một ý thức giới vào lúc ấy.


119. Katamaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ tasmiṃ samaye ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti.

119. Vào lúc ấy, một pháp xứ là gì? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – đây là một pháp xứ vào lúc ấy.


120. Katamā tasmiṃ samaye ekā dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ayaṃ tasmiṃ samaye ekā dhammadhātu hoti.

120. Vào lúc ấy, một pháp giới là gì? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – đây là một pháp giới vào lúc ấy.


Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

Và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc, duyên sinh nào khác – những pháp này là thiện.


Koṭṭhāsavāro.

Phần Phân Loại.


Suññatavāro

Phần Tánh Không


121. Tasmiṃ kho pana samaye dhammā honti, khandhā honti, āyatanāni honti, dhātuyo honti, āhārā honti, indriyāni [Pg.36] honti, jhānaṃ hoti, maggo hoti, balāni honti, hetū honti, phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vedanākkhandho hoti, saññākkhandho hoti, saṅkhārakkhandho hoti, viññāṇakkhandho hoti, manāyatanaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, manoviññāṇadhātu hoti, dhammāyatanaṃ hoti, dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

121. Lại nữa, vào lúc ấy, các pháp có mặt, các uẩn có mặt, các xứ có mặt, các giới có mặt, các vật thực có mặt, các quyền có mặt, thiền có mặt, đạo có mặt, các lực có mặt, các nhân có mặt, xúc có mặt, thọ có mặt, tưởng có mặt, tư có mặt, tâm có mặt, thọ uẩn có mặt, tưởng uẩn có mặt, hành uẩn có mặt, thức uẩn có mặt, ý xứ có mặt, ý quyền có mặt, ý thức giới có mặt, pháp xứ có mặt, pháp giới có mặt; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – các pháp này là thiện.


122. Katame tasmiṃ samaye dhammā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime tasmiṃ samaye dhammā honti.

122. Vào lúc ấy, các pháp nào có mặt? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn – vào lúc ấy, các pháp này có mặt.


123. Katame tasmiṃ samaye khandhā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime tasmiṃ samaye khandhā honti.

123. Vào lúc ấy, các uẩn nào có mặt? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn – vào lúc ấy, các uẩn này có mặt.


124. Katamāni tasmiṃ samaye āyatanāni honti? Manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – imāni tasmiṃ samaye āyatanāni honti.

124. Vào lúc ấy, các xứ nào có mặt? Ý xứ, pháp xứ – vào lúc ấy, các xứ này có mặt.


125. Katamā tasmiṃ samaye dhātuyo honti? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu – imā tasmiṃ samaye dhātuyo honti.

125. Vào lúc ấy, các giới nào có mặt? Ý thức giới, pháp giới – vào lúc ấy, các giới này có mặt.


126. Katame tasmiṃ samaye āhārā honti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – ime tasmiṃ samaye āhārā honti.

126. Vào lúc ấy, các vật thực nào có mặt? Xúc thực, tư niệm thực, thức thực – vào lúc ấy, các vật thực này có mặt.


127. Katamāni tasmiṃ samaye indriyāni honti? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, manindriyaṃ, somanassindriyaṃ, jīvitindriyaṃ – imāni tasmiṃ samaye indriyāni honti.

127. Vào lúc ấy, các quyền nào có mặt? Tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, ý quyền, hỷ quyền, mạng quyền – vào lúc ấy, các quyền này có mặt.


128. Katamaṃ tasmiṃ samaye jhānaṃ hoti? Vitakko, vicāro, pīti, sukhaṃ, cittassekaggatā – idaṃ tasmiṃ samaye jhānaṃ hoti.

128. Vào lúc ấy, thiền nào có mặt? Tầm, tứ, hỷ, lạc, nhất tâm – vào lúc ấy, đây là thiền có mặt.


129. Katamo tasmiṃ samaye maggo hoti? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye maggo hoti.

129. Vào lúc ấy, đạo nào có mặt? Chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định – vào lúc ấy, đây là đạo có mặt.


130. Katamāni [Pg.37] tasmiṃ samaye balāni honti? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ – imāni tasmiṃ samaye balāni honti.

130. Vào lúc ấy, các lực nào có mặt? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, tàm lực, quý lực – vào lúc ấy, các lực này có mặt.


131. Katame tasmiṃ samaye hetū honti? Alobho, adoso, amoho – ime tasmiṃ samaye hetū honti.

131. Vào lúc ấy, các nhân nào có mặt? Vô tham, vô sân, vô si – vào lúc ấy, các nhân này có mặt.


132. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

132. Vào lúc ấy, xúc nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là xúc có mặt.


133. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

133. Vào lúc ấy, thọ nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là thọ có mặt.


134. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

134. Vào lúc ấy, tưởng nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là tưởng có mặt.


135. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti?

135. Vào lúc ấy, tư nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là tư có mặt.


136. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti…pe… idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

136. Vào lúc ấy, tâm nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là tâm có mặt.


137. Katamo tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye vedanākkhandho hoti.

137. Vào lúc ấy, thọ uẩn nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là thọ uẩn có mặt.


138. Katamo tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye saññākkhandho hoti.

138. Vào lúc ấy, tưởng uẩn nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là tưởng uẩn có mặt.


139. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti.

139. Vào lúc ấy, hành uẩn nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là hành uẩn có mặt.


140. Katamo tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye viññāṇakkhandho hoti.

140. Vào lúc ấy, thức uẩn nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là thức uẩn có mặt.


141. Katamaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti…pe… idaṃ tasmiṃ samaye manāyatanaṃ hoti.

141. Vào lúc ấy, ý xứ nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là ý xứ có mặt.


142. Katamaṃ [Pg.38] tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti…pe… idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

142. Vào lúc ấy, ý quyền nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là ý quyền có mặt.


143. Katamā tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti…pe… ayaṃ tasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu hoti.

143. Vào lúc ấy, ý thức giới nào có mặt? … vân vân … vào lúc ấy, đây là ý thức giới có mặt.


144. Katamaṃ tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ tasmiṃ samaye dhammāyatanaṃ hoti.

144. Vào lúc ấy, pháp xứ nào có mặt? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – vào lúc ấy, đây là pháp xứ có mặt.


145. Katamā tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ayaṃ tasmiṃ samaye dhammadhātu hoti.

145. Vào lúc ấy, pháp giới nào có mặt? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – vào lúc ấy, đây là pháp giới có mặt.


Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

Và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – các pháp này là thiện.


Suññatavāro.

Phần Vô Tánh.


Paṭhamaṃ cittaṃ.

Tâm thứ nhất.


146. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

146. Các pháp nào là thiện? Vào lúc nào tâm thiện dục giới sanh khởi, câu hành với thọ hỷ, tương ưng với trí, có sự xúi giục, hoặc bắt cảnh sắc... vân vân... hoặc bắt cảnh pháp, hay bất cứ cảnh nào khác; vào lúc ấy, có xúc... vân vân... có bất loạn... vân vân... các pháp này là thiện.


Dutiyaṃ cittaṃ.

Tâm thứ nhì.


147. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti[Pg.39], manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

147. Các pháp nào là thiện? Vào lúc nào tâm thiện Dục giới câu hành với thọ hỷ, không tương ưng với trí sanh khởi, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh thinh, hoặc cảnh khí, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bắt cảnh nào bất kỳ, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có hỷ, có lạc, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có chánh tư duy, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định, có tín lực, có tấn lực, có niệm lực, có định lực, có tàm lực, có quý lực, có vô tham, có vô sân, có không tham lam, có không sân hận, có tàm, có quý, có thân tịnh, có tâm tịnh, có thân khinh, có tâm khinh, có thân nhu, có tâm nhu, có thân thích nghiệp, có tâm thích nghiệp, có thân thuần thục, có tâm thuần thục, có thân chánh trực, có tâm chánh trực, có niệm, có chỉ, có đề khởi, có bất loạn; lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi – các pháp này là thiện... v.v...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, sattindriyāni honti, pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, cha balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có bảy quyền, có thiền năm chi, có đạo bốn chi, có sáu lực, có hai nhân, có một xúc... v.v... có một pháp xứ, có một pháp giới; lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi – các pháp này là thiện... v.v...


148. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso anabhijjhā abyāpādo hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

148. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, mạng quyền, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tàm lực, quý lực, vô tham, vô sân, không tham lam, không sân hận, tàm, quý, thân tịnh, tâm tịnh, thân khinh, tâm khinh, thân nhu, tâm nhu, thân thích nghiệp, tâm thích nghiệp, thân thuần thục, tâm thuần thục, thân chánh trực, tâm chánh trực, niệm, chỉ, đề khởi, bất loạn; lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy... v.v... các pháp này là thiện.


Tatiyaṃ cittaṃ.

Tâm thứ ba.


149. Katame [Pg.40] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

149. Các pháp nào là thiện? Vào lúc nào tâm thiện Dục giới câu hành với thọ hỷ, không tương ưng với trí, có trợ hành sanh khởi, bắt cảnh sắc... v.v... hoặc bắt cảnh pháp, hoặc bắt cảnh nào bất kỳ, vào lúc ấy có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... các pháp này là thiện.


Catutthaṃ cittaṃ.

Tâm thứ tư.


150. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, paññābalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, sampajaññaṃ hoti, samatho hoti, vipassanā hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

150. Các pháp nào là thiện? Vào lúc nào tâm thiện Dục giới câu hành với thọ xả, tương ưng với trí sanh khởi, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh thinh, hoặc cảnh khí, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bắt cảnh nào bất kỳ, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tư duy, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định, có tín lực, có tấn lực, có niệm lực, có định lực, có tuệ lực, có tàm lực, có quý lực, có vô tham, có vô sân, có vô si, có không tham lam, có không sân hận, có chánh kiến, có tàm, có quý, có thân tịnh, có tâm tịnh, có thân khinh, có tâm khinh, có thân nhu, có tâm nhu, có thân thích nghiệp, có tâm thích nghiệp, có thân thuần thục, có tâm thuần thục, có thân chánh trực, có tâm chánh trực, có niệm, có tỉnh giác, có chỉ, có quán, có đề khởi, có bất loạn; lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi – các pháp này là thiện.


151. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

151. Vào lúc ấy, xúc là gì? Vào lúc ấy, cái nào là xúc, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, trạng thái đã tiếp xúc – đây là xúc vào lúc ấy.


152. Katamā [Pg.41] tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti…pe….

152. Vào lúc ấy, thọ là gì? Vào lúc ấy, cái gì thuộc về tâm, không phải lạc cũng không phải khổ, sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng, sự cảm thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc — đây là thọ vào lúc ấy... v.v...


153. Katamā tasmiṃ samaye upekkhā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye upekkhā hoti…pe….

153. Vào lúc ấy, xả là gì? Vào lúc ấy, cái gì thuộc về tâm, không phải lạc cũng không phải khổ, sự cảm thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc — đây là xả vào lúc ấy... v.v...


154. Katamaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

154. Vào lúc ấy, xả quyền là gì? Vào lúc ấy, cái gì thuộc về tâm, không phải lạc cũng không phải khổ, sự cảm thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc — đây là xả quyền vào lúc ấy... v.v... Lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh — những pháp này là thiện... v.v...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, pañcaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có tám quyền, có thiền bốn chi, có đạo năm chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc... v.v... có một pháp xứ, có một pháp giới; lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh — những pháp này là thiện... v.v...


155. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ paññābalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṃ samatho vipassanā paggāho avikkhepo.

155. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, tàm lực, úy lực, vô tham, vô sân, vô si, vô tham lam, vô sân hận, chánh kiến, tàm, úy, thân khinh an, tâm khinh an, thân khinh khoái, tâm khinh khoái, thân nhu nhuyến, tâm nhu nhuyến, thân thích nghiệp, tâm thích nghiệp, thân thuần thục, tâm thuần thục, thân chánh trực, tâm chánh trực, niệm, tỉnh giác, chỉ, quán, sách tấn, bất loạn.


Ye [Pg.42] vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

Lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn — đây là hành uẩn vào lúc ấy... v.v... những pháp này là thiện.


Pañcamaṃ cittaṃ.

Tâm thứ năm.


156. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

156. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào tâm thiện dục giới sanh khởi, câu hành với xả, tương ưng với trí, có sự xúi giục, bắt cảnh sắc... v.v... hay bắt cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào khác; vào lúc ấy, có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... những pháp này là thiện.


Chaṭṭhaṃ cittaṃ.

Tâm thứ sáu.


157. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo [Pg.43] hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

157. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào tâm thiện dục giới sanh khởi, câu hành với xả, bất tương ưng với trí, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh thanh, hoặc cảnh khí, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào khác; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có chánh tư duy, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định, có tín lực, có tấn lực, có niệm lực, có định lực, có tàm lực, có úy lực, có vô tham, có vô sân, có vô tham lam, có vô sân hận, có tàm, có úy, có thân khinh an, có tâm khinh an, có thân khinh khoái, có tâm khinh khoái, có thân nhu nhuyến, có tâm nhu nhuyến, có thân thích nghiệp, có tâm thích nghiệp, có thân thuần thục, có tâm thuần thục, có thân chánh trực, có tâm chánh trực, có niệm, có chỉ, có sách tấn, có bất loạn; lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh — những pháp này là thiện... v.v...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, sattindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, cha balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có bảy quyền, có thiền bốn chi, có đạo bốn chi, có sáu lực, có hai nhân, có một xúc... v.v... có một pháp xứ, có một pháp giới; lại nữa, vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh — những pháp này là thiện... v.v...


158. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso anabhijjhā abyāpādo hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati samatho paggāho avikkhepo.

158. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Là xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, mạng quyền, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tàm lực, quý lực, vô tham, vô sân, vô tham lam, vô sân hận, tàm, quý, thân tịnh, tâm tịnh, thân khinh, tâm khinh, thân nhu, tâm nhu, thân thích nghiệp, tâm thích nghiệp, thân thuần thục, tâm thuần thục, thân chánh trực, tâm chánh trực, niệm, chỉ, đề khởi, bất loạn.


Ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

Hoặc lại, vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy… v.v… các pháp này là thiện.


Sattamaṃ cittaṃ.

Tâm thứ bảy.


159. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

159. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào tâm thiện Dục giới sanh khởi, câu hành với xả, không tương ưng với trí, có sự xúi giục, bắt cảnh sắc… v.v… hoặc bắt cảnh pháp, hoặc bắt bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy, có xúc… v.v… có bất loạn… v.v… các pháp này là thiện.


Aṭṭhamaṃ cittaṃ.

Tâm thứ tám.


Aṭṭha kāmāvacaramahākusalacittāni.

Tám đại thiện tâm Dục giới.


Dutiyabhāṇavāro.

Phẩm tụng thứ hai.


Rūpāvacarakusalaṃ

Thiện Sắc giới


Catukkanayo

Phương pháp bốn pháp


160. Katame [Pg.44] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

160. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để tái sanh vào cõi Sắc giới, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, có tầm có tứ, có hỷ lạc do ly dục sanh, với đề mục đất kasina; vào lúc ấy, có xúc… v.v… có bất loạn… v.v… các pháp này là thiện.


161. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāvāyāmo hoti…pe… paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

161. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để tái sanh vào cõi Sắc giới, do sự tịnh chỉ tầm và tứ, nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, có hỷ lạc do định sanh, chứng và trú thiền thứ hai, với đề mục đất kasina; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có hỷ, có lạc, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tinh tấn… v.v… có đề khởi, có bất loạn; hoặc lại, vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – các pháp này là thiện… v.v…


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, tivaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có tám quyền, có thiền ba chi, có đạo lộ bốn chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc… v.v… có một pháp xứ, có một pháp giới; hoặc lại, vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – các pháp này là thiện… v.v…


162. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo…pe… paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā [Pg.45] vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

162. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Là xúc, tư, hỷ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tinh tấn… v.v… đề khởi, bất loạn; hoặc lại, vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy… v.v… các pháp này là thiện.


163. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘‘upekkhako satimā sukhavihārī’’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāvāyāmo hoti…pe… paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

163. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để tái sanh vào cõi Sắc giới, và do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, và cảm thọ lạc bằng thân, trạng thái mà các bậc Thánh gọi là: ‘người trú xả, chánh niệm, lạc trú,’ chứng và trú thiền thứ ba, với đề mục đất kasina; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có lạc, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tinh tấn… v.v… có đề khởi, có bất loạn; hoặc lại, vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – các pháp này là thiện… v.v…


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có tám quyền, có thiền hai chi, có đạo lộ bốn chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc… v.v… có một pháp xứ, có một pháp giới; hoặc lại, vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – các pháp này là thiện… v.v…


164. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo…pe… paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

164. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Là xúc, tư, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tinh tấn ... v.v. ... sự sách tấn, sự không tán loạn; và những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên vào lúc ấy, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây được gọi là hành uẩn vào lúc ấy ... v.v. ... các pháp này là thiện.


165. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ [Pg.46] upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāvāyāmo hoti…pe… paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

165. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc hành giả tu tập đạo lộ để tái sanh vào cõi Sắc giới, do đã xả lạc, xả khổ, và do ưu, hỷ đã được chấm dứt từ trước, nên chứng và trú vào thiền thứ tư, không khổ không lạc, có niệm thanh tịnh nhờ xả, với đề mục là biến xứ đất. Vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có xả, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tinh tấn ... v.v. ... có sự sách tấn, có sự không tán loạn; và những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên vào lúc ấy – các pháp này là thiện ... v.v. ...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có tám quyền, có thiền hai chi, có đạo lộ bốn chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc ... v.v. ... có một pháp xứ, có một pháp giới; và những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên vào lúc ấy – các pháp này là thiện ... v.v. ...


166. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo…pe… paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

166. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Là xúc, tư, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tinh tấn ... v.v. ... sự sách tấn, sự không tán loạn; và những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên vào lúc ấy, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây được gọi là hành uẩn vào lúc ấy ... v.v. ... các pháp này là thiện.


Catukkanayo.

Phần bốn pháp.


Pañcakanayo

Phần năm pháp


167. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ [Pg.47] – tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

167. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc hành giả tu tập đạo lộ để tái sanh vào cõi Sắc giới, ly dục ... v.v. ... chứng và trú vào thiền thứ nhất với đề mục là biến xứ đất – vào lúc ấy, có xúc ... v.v. ... có sự không tán loạn ... v.v. ... các pháp này là thiện.


168. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti avitakkaṃ vicāramattaṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāvāyāmo hoti…pe… paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

168. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc hành giả tu tập đạo lộ để tái sanh vào cõi Sắc giới, không có tầm, chỉ có tứ, có hỷ lạc do định sanh, chứng và trú vào thiền thứ hai với đề mục là biến xứ đất. Vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tứ, có hỷ, có lạc, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tinh tấn ... v.v. ... có sự sách tấn, có sự không tán loạn; và những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên vào lúc ấy – các pháp này là thiện ... v.v. ...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có tám quyền, có thiền bốn chi, có đạo lộ bốn chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc ... v.v. ... có một pháp xứ, có một pháp giới; và những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên vào lúc ấy – các pháp này là thiện ... v.v. ...


169. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo…pe… paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

169. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Là xúc, tư, tứ, hỷ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tinh tấn ... v.v. ... sự sách tấn, sự không tán loạn; và những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên vào lúc ấy, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây được gọi là hành uẩn vào lúc ấy ... v.v. ... các pháp này là thiện.


170. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti[Pg.48], saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāvāyāmo hoti…pe… paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

170. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập con đường sanh về cõi Sắc, do sự an tịnh của tầm và tứ... (v.v)... chứng và trú thiền thứ ba có đề mục là biến xứ đất, trong lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có hỷ, có lạc, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tinh tấn... (v.v)... có sự sách tấn, có sự không tán loạn; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là thiện... (v.v)...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, tivaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Và này, trong lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba món ăn, có tám quyền, có thiền ba chi, có đạo bốn chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc... (v.v)... có một pháp xứ, có một pháp giới; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là thiện... (v.v)...


171. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo…pe… paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

171. Trong lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, hỷ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tinh tấn... (v.v)... sự sách tấn, sự không tán loạn; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn trong lúc ấy... (v.v)... những pháp này là thiện.


172. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāvāyāmo hoti…pe… paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

172. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập con đường sanh về cõi Sắc, và do ly hỷ... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư có đề mục là biến xứ đất, trong lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có lạc, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tinh tấn... (v.v)... có sự sách tấn, có sự không tán loạn; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là thiện... (v.v)...


Tasmiṃ [Pg.49] kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Và này, trong lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba món ăn, có tám quyền, có thiền hai chi, có đạo bốn chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc... (v.v)... có một pháp xứ, có một pháp giới; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là thiện... (v.v)...


173. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo…pe… paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

173. Trong lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tinh tấn... (v.v)... sự sách tấn, sự không tán loạn; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn trong lúc ấy... (v.v)... những pháp này là thiện.


174. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sukhassa ca pahānā…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāvāyāmo hoti…pe… paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

174. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập con đường sanh về cõi Sắc, và do đoạn trừ lạc... (v.v)... chứng và trú thiền thứ năm có đề mục là biến xứ đất, trong lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có xả, có nhất tâm, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tinh tấn... (v.v)... có sự sách tấn, có sự không tán loạn; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là thiện... (v.v)...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā [Pg.50] pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Và này, trong lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba món ăn, có tám quyền, có thiền hai chi, có đạo bốn chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc... (v.v)... có một pháp xứ, có một pháp giới; và này, trong lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là thiện... (v.v)...


175. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo…pe… paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

175. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Là xúc, tư, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, chánh kiến, chánh tinh tấn, ... v.v... sự sách tấn, sự không phóng dật; hoặc vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây được gọi là hành uẩn vào lúc ấy. ... v.v... Các pháp này là thiện.


Pañcakanayo.

Phần năm pháp.


Catasso paṭipadā

Bốn pháp hành


176. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

176. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, chậm thắng trí, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


177. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

177. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, nhanh thắng trí, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


178. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

178. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là lạc hành đạo, chậm thắng trí, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


179. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ [Pg.51] pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā…pe….

179. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là lạc hành đạo, nhanh thắng trí, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện... v.v...


180. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ pathavīkasiṇaṃ – tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

180. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... v.v... thiền thứ hai... v.v... thiền thứ ba... v.v... thiền thứ tư... v.v... thiền thứ nhất... v.v... chứng và trú thiền thứ năm, là pháp hành khổ, chậm thắng trí, có đề mục đất kasina... v.v... là pháp hành khổ, nhanh thắng trí, có đề mục đất kasina... v.v... là lạc hành đạo, chậm thắng trí, có đề mục đất kasina... v.v... là lạc hành đạo, nhanh thắng trí, có đề mục đất kasina – vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


Catasso paṭipadā.

Dứt phần bốn pháp hành.


Cattāri ārammaṇāni

Bốn loại đối tượng


181. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

181. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là (thiền) hữu hạn, có đối tượng hữu hạn, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


182. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ – tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

182. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là (thiền) hữu hạn, có đối tượng vô lượng, có đề mục đất kasina – vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


183. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

183. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là (thiền) vô lượng, có đối tượng hữu hạn, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


184. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

184. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là (thiền) vô lượng, có đối tượng vô lượng, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


185. Katame [Pg.52] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

185. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... v.v... thiền thứ hai... v.v... thiền thứ ba... v.v... thiền thứ tư... v.v... thiền thứ nhất... v.v... chứng và trú thiền thứ năm, là (thiền) hữu hạn, có đối tượng hữu hạn, có đề mục đất kasina... v.v... là (thiền) hữu hạn, có đối tượng vô lượng, có đề mục đất kasina... v.v... là (thiền) vô lượng, có đối tượng hữu hạn, có đề mục đất kasina... v.v... là (thiền) vô lượng, có đối tượng vô lượng, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


Cattāri ārammaṇāni.

Dứt phần bốn loại đối tượng.


Soḷasakkhattukaṃ

Phần mười sáu trường hợp


186. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

186. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, chậm thắng trí, là (thiền) hữu hạn, có đối tượng hữu hạn, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


187. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

187. Thế nào là các pháp thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh trong cõi sắc, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, chậm thắng trí, là (thiền) hữu hạn, có đối tượng vô lượng, có đề mục đất kasina, vào lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... Các pháp này là thiện.


188. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

188. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền khổ hành đạo, chậm thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng hữu hạn, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


189. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

189. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền khổ hành đạo, chậm thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng vô lượng, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


190. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ [Pg.53] parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

190. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền khổ hành đạo, mau thắng trí, (thiền) hữu hạn, có đối tượng hữu hạn, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


191. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

191. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền khổ hành đạo, mau thắng trí, (thiền) hữu hạn, có đối tượng vô lượng, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


192. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

192. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền khổ hành đạo, mau thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng hữu hạn, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


193. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

193. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền khổ hành đạo, mau thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng vô lượng, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


194. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

194. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, chậm thắng trí, (thiền) hữu hạn, có đối tượng hữu hạn, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


195. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

195. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, chậm thắng trí, (thiền) hữu hạn, có đối tượng vô lượng, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


196. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

196. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, chậm thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng hữu hạn, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


197. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ [Pg.54] appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

197. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, chậm thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng vô lượng, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


198. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

198. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, mau thắng trí, (thiền) hữu hạn, có đối tượng hữu hạn, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


199. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

199. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, mau thắng trí, (thiền) hữu hạn, có đối tượng vô lượng, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


200. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

200. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, mau thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng hữu hạn, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


201. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

201. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường đưa đến sự tái sanh ở cõi Sắc, ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú Sơ thiền lạc hành đạo, mau thắng trí, (thiền) vô lượng, có đối tượng vô lượng, với đề mục kasina đất; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


202. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ [Pg.55] parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ pathavīkasiṇaṃ – tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

202. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhì... (như trên)... thiền thứ ba... (như trên)... thiền thứ tư... (như trên)... thiền thứ nhất... (như trên)... chứng và trú thiền thứ năm, có khổ hành lộ, chậm thắng trí, hữu hạn, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... khổ hành lộ, chậm thắng trí, hữu hạn, đối tượng vô lượng, đề mục đất... (như trên)... khổ hành lộ, chậm thắng trí, vô lượng, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... khổ hành lộ, chậm thắng trí, vô lượng, đối tượng vô lượng, đề mục đất... (như trên)... khổ hành lộ, nhanh thắng trí, hữu hạn, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... khổ hành lộ, nhanh thắng trí, hữu hạn, đối tượng vô lượng, đề mục đất... (như trên)... khổ hành lộ, nhanh thắng trí, vô lượng, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... khổ hành lộ, nhanh thắng trí, vô lượng, đối tượng vô lượng, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, chậm thắng trí, hữu hạn, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, chậm thắng trí, hữu hạn, đối tượng vô lượng, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, chậm thắng trí, vô lượng, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, chậm thắng trí, vô lượng, đối tượng vô lượng, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, nhanh thắng trí, hữu hạn, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, nhanh thắng trí, hữu hạn, đối tượng vô lượng, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, nhanh thắng trí, vô lượng, đối tượng hữu hạn, đề mục đất... (như trên)... lạc hành lộ, nhanh thắng trí, vô lượng, đối tượng vô lượng, đề mục đất – vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


Soḷasakkhattukaṃ.

Dứt phần mười sáu cách.


Aṭṭhakasiṇaṃ soḷasakkhattukaṃ

Tám đề mục kasina, phần mười sáu cách.


203. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati āpokasiṇaṃ…pe… tejokasiṇaṃ…pe… vāyokasiṇaṃ…pe… nīlakasiṇaṃ…pe… pītakasiṇaṃ…pe… lohitakasiṇaṃ…pe… odātakasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

203. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, ly các dục... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhất, đề mục nước... (như trên)... đề mục lửa... (như trên)... đề mục gió... (như trên)... đề mục xanh... (như trên)... đề mục vàng... (như trên)... đề mục đỏ... (như trên)... đề mục trắng, vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


Aṭṭhakasiṇaṃ soḷasakkhattukaṃ.

Dứt phần mười sáu cách về tám đề mục kasina.


Abhibhāyatanāni parittāni

Thắng xứ hữu hạn.


204. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

204. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, bên trong không có tưởng về sắc, bên ngoài thấy các sắc hữu hạn, (vị ấy tác ý rằng:) ‘Sau khi chế ngự chúng, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ ly các dục... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhất, vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


205. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ [Pg.56] …pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

205. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, bên trong không có tưởng về sắc, bên ngoài thấy các sắc hữu hạn, (vị ấy tác ý rằng:) ‘Sau khi chế ngự chúng, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ do sự tịnh chỉ tầm và tứ... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhì... (như trên)... thiền thứ ba... (như trên)... thiền thứ tư... (như trên)... thiền thứ nhất... (như trên)... thiền thứ năm, vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


Catasso paṭipadā

Bốn hành lộ.


206. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

206. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, bên trong không có tưởng về sắc, bên ngoài thấy các sắc hữu hạn, (vị ấy tác ý rằng:) ‘Sau khi chế ngự chúng, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ ly các dục... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhất, có khổ hành lộ, chậm thắng trí, vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


207. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

207. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, bên trong không có tưởng về sắc, bên ngoài thấy các sắc hữu hạn, (vị ấy tác ý rằng:) ‘Sau khi chế ngự chúng, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ ly các dục... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhất, có khổ hành lộ, nhanh thắng trí, vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


208. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

208. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, bên trong không có tưởng về sắc, bên ngoài thấy các sắc hữu hạn, (vị ấy tác ý rằng:) ‘Sau khi chế ngự chúng, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ ly các dục... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhất, có lạc hành lộ, chậm thắng trí, vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


209. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

209. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, bên trong không có tưởng về sắc, bên ngoài thấy các sắc hữu hạn, (vị ấy tác ý rằng:) ‘Sau khi chế ngự chúng, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ ly các dục... (như trên)... chứng và trú thiền thứ nhất, có lạc hành lộ, nhanh thắng trí, vào lúc ấy, có xúc... (như trên)... có sự không phóng dật... (như trên)... những pháp này là thiện.


210. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati [Pg.57] dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ …pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

210. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ do sự lắng dịu của tầm và tứ ... cho đến ... thiền thứ nhì ... cho đến ... thiền thứ ba ... cho đến ... thiền thứ tư ... cho đến ... thiền thứ nhất ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ năm là pháp hành khổ, thắng trí chậm ... cho đến ... pháp hành khổ, thắng trí nhanh ... cho đến ... pháp hành lạc, thắng trí chậm ... cho đến ... pháp hành lạc, thắng trí nhanh; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


Catasso paṭipadā.

Bốn pháp hành.


Dve ārammaṇāni

Hai đối tượng.


211. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati parittaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

211. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là hạn hẹp, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


212. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

212. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là vô lượng, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


213. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati parittaṃ parittārammaṇaṃ…pe… appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

213. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ do sự lắng dịu của tầm và tứ ... cho đến ... thiền thứ nhì ... cho đến ... thiền thứ ba ... cho đến ... thiền thứ tư ... cho đến ... thiền thứ nhất ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ năm là hạn hẹp, có đối tượng hạn hẹp ... cho đến ... là vô lượng, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


Dve ārammaṇāni.

Hai đối tượng.


Aṭṭhakkhattukaṃ

Phần tám pháp.


214. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya [Pg.58] jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

214. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khổ, thắng trí chậm, hạn hẹp, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


215. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

215. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khổ, thắng trí chậm, vô lượng, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


216. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

216. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khổ, thắng trí nhanh, hạn hẹp, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


217. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

217. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khổ, thắng trí nhanh, vô lượng, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


218. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

218. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành lạc, thắng trí chậm, hạn hẹp, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


219. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

219. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành lạc, thắng trí chậm, vô lượng, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


220. Katame [Pg.59] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

220. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để tái sanh vào cõi Sắc, là người có tưởng về vô sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn hẹp, với ý rằng ‘sau khi chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy,’ ly dục ... cho đến ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, hạn hẹp, có đối tượng hạn hẹp; vào lúc ấy, có xúc ... cho đến ... có sự không phân tán ... cho đến ... những pháp này là thiện.


221. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

221. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, sau khi ly các dục ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là hành trình dễ chịu, thắng trí mau lẹ, vô lượng, có đối tượng hạn lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


222. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ parittārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

222. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, do sự lắng dịu của tầm và tứ ... này kia ... thiền thứ nhì ... này kia ... thiền thứ ba ... này kia ... thiền thứ tư ... này kia ... thiền thứ nhất ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ năm là hành trình khó khăn, thắng trí chậm lụt, hữu hạn, có đối tượng hạn lượng ... này kia ... là hành trình khó khăn, thắng trí chậm lụt, vô lượng, có đối tượng hạn lượng ... này kia ... là hành trình khó khăn, thắng trí mau lẹ, hữu hạn, có đối tượng hạn lượng ... này kia ... là hành trình khó khăn, thắng trí mau lẹ, vô lượng, có đối tượng hạn lượng ... này kia ... là hành trình dễ chịu, thắng trí chậm lụt, hữu hạn, có đối tượng hạn lượng ... này kia ... là hành trình dễ chịu, thắng trí chậm lụt, vô lượng, có đối tượng hạn lượng ... này kia ... là hành trình dễ chịu, thắng trí mau lẹ, hữu hạn, có đối tượng hạn lượng ... này kia ... là hành trình dễ chịu, thắng trí mau lẹ, vô lượng, có đối tượng hạn lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


Aṭṭhakkhattukaṃ.

Tám pháp.


Idampi aṭṭhakkhattukaṃ

Đây cũng là tám pháp.


223. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

223. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn lượng, có màu sắc tốt và xấu, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, sau khi ly các dục ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


224. Katame [Pg.60] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

224. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là hạn lượng, có màu sắc tốt và xấu, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, do sự lắng dịu của tầm và tứ ... này kia ... thiền thứ nhì ... này kia ... thiền thứ ba ... này kia ... thiền thứ tư ... này kia ... thiền thứ nhất ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ năm. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


Idampi aṭṭhakkhattukaṃ.

Đây cũng là tám pháp.


Appamāṇāni

Vô lượng.


225. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

225. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, sau khi ly các dục ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


226. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

226. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, do sự lắng dịu của tầm và tứ ... này kia ... thiền thứ nhì ... này kia ... thiền thứ ba ... này kia ... thiền thứ tư ... này kia ... thiền thứ nhất ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ năm. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


Catasso paṭipadā

Bốn hành trình.


227. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

227. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, sau khi ly các dục ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là hành trình khó khăn, thắng trí chậm lụt. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


228. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya [Pg.61] jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

228. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, sau khi ly các dục ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là hành trình khó khăn, thắng trí mau lẹ. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


229. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

229. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, sau khi ly các dục ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là hành trình dễ chịu, thắng trí chậm lụt. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


230. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

230. Các pháp nào là thiện? Vào lúc mà vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi Sắc, không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, sau khi chế ngự chúng với ý nghĩ rằng ‘tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy’, sau khi ly các dục ... này kia ... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là hành trình dễ chịu, thắng trí mau lẹ. Vào lúc ấy, có xúc ... này kia ... có không phóng dật ... này kia ... các pháp này là thiện.


231. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

231. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ do sự lắng dịu của tầm và tứ ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ hai ... (như trên) ... thiền thứ ba ... (như trên) ... thiền thứ tư ... (như trên) ... thiền thứ nhất ... (như trên) ... thiền thứ năm, là pháp hành khổ chứng đắc chậm ... (như trên) ... là pháp hành khổ chứng đắc nhanh ... (như trên) ... là pháp hành lạc chứng đắc chậm ... (như trên) ... là pháp hành lạc chứng đắc nhanh. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


Catasso paṭipadā.

Bốn pháp hành.


Dve ārammaṇāni

Hai loại đối tượng.


232. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

232. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là bậc hạ và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


233. Katame [Pg.62] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

233. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là bậc vô lượng và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


234. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

234. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ do sự lắng dịu của tầm và tứ ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ hai ... (như trên) ... thiền thứ ba ... (như trên) ... thiền thứ tư ... (như trên) ... thiền thứ nhất ... (như trên) ... thiền thứ năm, là bậc hạ và có đối tượng vô lượng ... (như trên) ... là bậc vô lượng và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


Dve ārammaṇāni.

Hai loại đối tượng.


Aparampi aṭṭhakkhattukaṃ

Một cách khác, tám trường hợp.


235. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

235. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ chứng đắc chậm, là bậc hạ và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


236. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

236. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ chứng đắc chậm, là bậc vô lượng và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


237. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati [Pg.63] dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

237. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ chứng đắc nhanh, là bậc hạ và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


238. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

238. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ chứng đắc nhanh, là bậc vô lượng và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


239. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

239. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành lạc chứng đắc chậm, là bậc hạ và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


240. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

240. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành lạc chứng đắc chậm, là bậc vô lượng và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


241. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

241. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc giới, là người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại cảnh là vô lượng, (với ý nghĩ) rằng ‘sau khi chinh phục các đối tượng ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly dục ... (như trên) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành lạc chứng đắc nhanh, là bậc hạ và có đối tượng vô lượng. Vào lúc ấy, có xúc ... (như trên) ... có sự không phân tán ... (như trên) ... những pháp này là thiện.


242. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

242. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người không có tưởng về sắc ở bên trong, nhìn thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, với ý rằng ‘sau khi chế ngự các sắc ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành dễ chịu, thắng trí nhanh chóng, (năng lực) vô lượng, có đối tượng vô lượng; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


243. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni, tāni abhibhuyya [Pg.64] jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appamāṇaṃ appamāṇārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

243. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người không có tưởng về sắc ở bên trong, nhìn thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, với ý rằng ‘sau khi chế ngự các sắc ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ do sự tịnh chỉ của tầm và tứ… (như trên)… thiền thứ nhì… (như trên)… thiền thứ ba… (như trên)… thiền thứ tư… (như trên)… thiền thứ nhất… (như trên)… chứng và trú thiền thứ năm, là pháp hành khó chịu, thắng trí chậm chạp, (năng lực) có giới hạn, có đối tượng vô lượng… (như trên)… là pháp hành khó chịu, thắng trí chậm chạp, (năng lực) vô lượng, có đối tượng vô lượng… (như trên)… là pháp hành khó chịu, thắng trí nhanh chóng, (năng lực) có giới hạn, có đối tượng vô lượng… (như trên)… là pháp hành khó chịu, thắng trí nhanh chóng, (năng lực) vô lượng, có đối tượng vô lượng… (như trên)… là pháp hành dễ chịu, thắng trí chậm chạp, (năng lực) có giới hạn, có đối tượng vô lượng… (như trên)… là pháp hành dễ chịu, thắng trí chậm chạp, (năng lực) vô lượng, có đối tượng vô lượng… (như trên)… là pháp hành dễ chịu, thắng trí nhanh chóng, (năng lực) có giới hạn, có đối tượng vô lượng… (như trên)… là pháp hành dễ chịu, thắng trí nhanh chóng, (năng lực) vô lượng, có đối tượng vô lượng; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


Aparampi aṭṭhakkhattukaṃ.

Một pháp tám cách khác cũng đã xong.


Idampi aṭṭhakkhattukaṃ

Đây cũng là phần tám cách.


244. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

244. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người không có tưởng về sắc ở bên trong, nhìn thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, tốt và xấu, với ý rằng ‘sau khi chế ngự các sắc ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


245. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

245. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người không có tưởng về sắc ở bên trong, nhìn thấy các sắc ở bên ngoài là vô lượng, tốt và xấu, với ý rằng ‘sau khi chế ngự các sắc ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ do sự tịnh chỉ của tầm và tứ… (như trên)… thiền thứ nhì… (như trên)… thiền thứ ba… (như trên)… thiền thứ tư… (như trên)… thiền thứ nhất… (như trên)… chứng và trú thiền thứ năm; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


Idampi aṭṭhakkhattukaṃ.

Đây cũng là phần tám cách.


246. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva [Pg.65] kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

246. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người không có tưởng về sắc ở bên trong, nhìn thấy các sắc ở bên ngoài là màu xanh, có sắc xanh, hiện ra màu xanh, có ánh xanh, với ý rằng ‘sau khi chế ngự các sắc ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


247. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni…pe… lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni…pe… odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni, tāni abhibhuyya jānāmi passāmīti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

247. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người không có tưởng về sắc ở bên trong, nhìn thấy các sắc ở bên ngoài là màu vàng, có sắc vàng, hiện ra màu vàng, có ánh vàng… (như trên)… là màu đỏ, có sắc đỏ, hiện ra màu đỏ, có ánh đỏ… (như trên)… là màu trắng, có sắc trắng, hiện ra màu trắng, có ánh trắng, với ý rằng ‘sau khi chế ngự các sắc ấy, tôi sẽ biết, tôi sẽ thấy,’ sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


Imānipi abhibhāyatanāni soḷasakkhattukāni.

Những thắng xứ này cũng là phần mười sáu cách.


Tīṇi vimokkhāni soḷasakkhattukāni

Ba pháp giải thoát, phần mười sáu cách.


248. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti rūpī rūpāni passati vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

248. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người có sắc, nhìn thấy các sắc, sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


249. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

249. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, là người không có tưởng về sắc ở bên trong, nhìn thấy các sắc ở bên ngoài, sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


250. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti subhanti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

250. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, với ý rằng ‘(đây là) tịnh,’ sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


Imānipi tīṇi vimokkhāni soḷasakkhattukāni.

Ba pháp giải thoát này cũng là phần mười sáu cách.


Cattāri brahmavihārajhānāni soḷasakkhattukāni

Bốn thiền Phạm trú, phần mười sáu cách.


251. Katame [Pg.66] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

251. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, sau khi đã ly các dục… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhất tương ưng với từ; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


252. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

252. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do sự tịnh chỉ của tầm và tứ… (như trên)… chứng và trú thiền thứ nhì tương ưng với từ; vào lúc ấy, có xúc… (như trên)… có không phóng dật… (như trên)… những pháp này là thiện.


253. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

253. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do ly hỷ... (v.v)... chứng và trú thiền thứ ba tương ưng với tâm từ, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


254. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

254. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất tương ưng với tâm từ, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


255. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti avitakkaṃ vicāramattaṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

255. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, không tầm chỉ có tứ, có hỷ lạc do định sanh, chứng và trú thiền thứ hai tương ưng với tâm từ, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


256. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

256. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do diệt tầm và tứ... (v.v)... chứng và trú thiền thứ ba tương ưng với tâm từ, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


257. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

257. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do ly hỷ... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư tương ưng với tâm từ, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


258. Katame [Pg.67] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

258. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất tương ưng với tâm bi, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


259. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

259. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do diệt tầm và tứ... (v.v)... thiền thứ hai... (v.v)... thiền thứ ba... (v.v)... thiền thứ nhất... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư tương ưng với tâm bi, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


260. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

260. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất tương ưng với tâm hỷ, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


261. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

261. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do diệt tầm và tứ... (v.v)... thiền thứ hai... (v.v)... thiền thứ ba... (v.v)... thiền thứ nhất... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư tương ưng với tâm hỷ, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


262. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

262. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do xả lạc... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư tương ưng với tâm xả, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


Cattāri brahmavihārajhānāni soḷasakkhattukāni.

Bốn thiền Phạm trú có mười sáu trường hợp.


Asubhajhānaṃ soḷasakkhattukaṃ

Thiền bất tịnh có mười sáu trường hợp.


263. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati uddhumātakasaññāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

263. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất tương ưng với tưởng tử thi sình trương, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


264. Katame [Pg.68] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati vinīlakasaññāsahagataṃ…pe… vipubbakasaññāsahagataṃ…pe… vicchiddakasaññāsahagataṃ…pe… vikkhāyitakasaññāsahagataṃ…pe… vikkhittakasaññāsahagataṃ…pe… hatavikkhittakasaññāsahagataṃ…pe… lohitakasaññāsahagataṃ…pe… puḷavakasaññāsahagataṃ …pe… aṭṭhikasaññāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

264. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Sắc, do ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất tương ưng với tưởng tử thi xanh bầm... (v.v)... tương ưng với tưởng tử thi mưng mủ... (v.v)... tương ưng với tưởng tử thi bị cắt đứt... (v.v)... tương ưng với tưởng tử thi bị nhai xé... (v.v)... tương ưng với tưởng tử thi bị vất tứ tung... (v.v)... tương ưng với tưởng tử thi bị chém vất tứ tung... (v.v)... tương ưng với tưởng tử thi đẫm máu... (v.v)... tương ưng với tưởng tử thi đầy dòi... (v.v)... tương ưng với tưởng xương, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


Asubhajhānaṃ soḷasakkhattukaṃ.

Thiền bất tịnh có mười sáu trường hợp.


Rūpāvacarakusalaṃ.

Thiện Sắc giới.


Arūpāvacarakusalaṃ

Thiện Vô sắc giới.


Cattāri arūpajhānāni soḷasakkhattukāni

Bốn thiền Vô sắc có mười sáu trường hợp.


265. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ākāsānañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

265. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Vô sắc, do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý các dị biệt tưởng, tương ưng với tưởng Không vô biên xứ, do xả lạc... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư tương ưng với tâm xả, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


266. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma viññāṇañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

266. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Vô sắc, do hoàn toàn vượt qua Không vô biên xứ, tương ưng với tưởng Thức vô biên xứ, do xả lạc... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư tương ưng với tâm xả, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


267. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ākiñcaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ[Pg.69], tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

267. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi Vô sắc, do hoàn toàn vượt qua Thức vô biên xứ, tương ưng với tưởng Vô sở hữu xứ, do xả lạc... (v.v)... chứng và trú thiền thứ tư tương ưng với tâm xả, vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện.


268. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

268. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi vô sắc, do hoàn toàn vượt qua Vô sở hữu xứ, chứng và trú thiền thứ tư... do đã đoạn trừ lạc... câu hành với xả, câu hành với tưởng của Phi tưởng phi phi tưởng xứ; vào lúc ấy, có xúc... có không phóng dật... những pháp này là thiện.


Cattāri arūpajhānāni soḷasakkhattukāni.

Bốn thiền vô sắc là mười sáu cách.


Arūpāvacarakusalaṃ.

Thiện Vô Sắc Giới.


Tebhūmakakusalaṃ

Thiện Tam Giới


Kāmāvacarakusalaṃ

Thiện Dục Giới


269. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

269. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, tâm thiện dục giới sanh khởi, câu hành với thọ hỷ, tương ưng với trí, là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có dục làm chủ... có cần làm chủ... có tâm làm chủ... có thẩm sát làm chủ... có dục làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có cần làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có tâm làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có thẩm sát làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng; vào lúc ấy, có xúc... có không phóng dật... những pháp này là thiện.


270. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… [Pg.70] cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

270. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, tâm thiện dục giới sanh khởi, câu hành với thọ hỷ, tương ưng với trí, có trợ hành... câu hành với thọ hỷ, không tương ưng với trí... câu hành với thọ hỷ, không tương ưng với trí, có trợ hành... câu hành với xả, tương ưng với trí... câu hành với xả, tương ưng với trí, có trợ hành... câu hành với xả, không tương ưng với trí... câu hành với xả, không tương ưng với trí, có trợ hành, là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có dục làm chủ... có cần làm chủ... có tâm làm chủ... có dục làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có cần làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có tâm làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng; vào lúc ấy, có xúc... có không phóng dật... những pháp này là thiện.


Kāmāvacarakusalaṃ.

Thiện Dục Giới.


Rūpāvacarakusalaṃ

Thiện Sắc Giới


271. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

271. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi sắc giới, ly dục... chứng và trú thiền thứ nhất, đề mục là biến xứ đất, là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có dục làm chủ... có cần làm chủ... có tâm làm chủ... có thẩm sát làm chủ... có dục làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có cần làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có tâm làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có thẩm sát làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng; vào lúc ấy, có xúc... có không phóng dật... những pháp này là thiện.


272. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

272. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi sắc giới, do tịnh chỉ tầm và tứ... chứng và trú thiền thứ nhì... thiền thứ ba... thiền thứ tư... thiền thứ nhất... thiền thứ năm, đề mục là biến xứ đất, là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có dục làm chủ... có cần làm chủ... có tâm làm chủ... có thẩm sát làm chủ... có dục làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có cần làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có tâm làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có thẩm sát làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng; vào lúc ấy, có xúc... có không phóng dật... những pháp này là thiện.


Rūpāvacarakusalaṃ.

Thiện Sắc Giới.


Arūpāvacarakusalaṃ

Thiện Vô Sắc Giới


273. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ [Pg.71] amanasikārā ākāsānañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

273. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập con đường để sanh vào cõi vô sắc, do hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do chấm dứt đối ngại tưởng, do không tác ý các tưởng đa dạng, câu hành với tưởng của Không vô biên xứ... do đã đoạn trừ lạc... chứng và trú thiền thứ tư, là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có dục làm chủ... có cần làm chủ... có tâm làm chủ... có thẩm sát làm chủ... có dục làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có cần làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có tâm làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng... có thẩm sát làm chủ là hạ liệt... trung bình... cao thượng; vào lúc ấy, có xúc... có không phóng dật... những pháp này là thiện.


274. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma viññāṇañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

274. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi vô sắc, do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ tư ... đi kèm với tưởng về Thức Vô Biên Xứ, do đã từ bỏ lạc ... v.v... (thiền ấy) là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có dục làm chủ ... v.v... có tinh tấn làm chủ ... v.v... có tâm làm chủ ... v.v... có thẩm sát làm chủ ... v.v... có dục làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có tinh tấn làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có tâm làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có thẩm sát làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng. Vào lúc ấy, có xúc ... v.v... có không-phóng-dật ... v.v... những pháp này là thiện.


275. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ākiñcaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

275. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi vô sắc, do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ tư ... đi kèm với tưởng về Vô Sở Hữu Xứ, do đã từ bỏ lạc ... v.v... (thiền ấy) là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có dục làm chủ ... v.v... có tinh tấn làm chủ ... v.v... có tâm làm chủ ... v.v... có thẩm sát làm chủ ... v.v... có dục làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có tinh tấn làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có tâm làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có thẩm sát làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng. Vào lúc ấy, có xúc ... v.v... có không-phóng-dật ... v.v... những pháp này là thiện.


276. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ…pe… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… [Pg.72] vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ…pe… majjhimaṃ…pe… paṇītaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

276. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi vô sắc, do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ tư ... đi kèm với tưởng về Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, do đã từ bỏ lạc ... v.v... (thiền ấy) là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có dục làm chủ ... v.v... có tinh tấn làm chủ ... v.v... có tâm làm chủ ... v.v... có thẩm sát làm chủ ... v.v... có dục làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có tinh tấn làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có tâm làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng ... v.v... có thẩm sát làm chủ là hạ liệt ... v.v... là trung bình ... v.v... là cao thượng. Vào lúc ấy, có xúc ... v.v... có không-phóng-dật ... v.v... những pháp này là thiện.


Arūpāvacarakusalaṃ.

Thiện Vô Sắc Giới.


Lokuttarakusalaṃ

Thiện Siêu Thế


Suddhikapaṭipadā

Pháp Hành Thuần Túy


277. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṃ hoti, vīriyindriyaṃ hoti, satindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, paññindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, anaññātaññassāmītindriyaṃ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvācā hoti, sammākammanto hoti, sammāājīvo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṃ hoti, vīriyabalaṃ hoti, satibalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, paññābalaṃ hoti, hiribalaṃ hoti, ottappabalaṃ hoti, alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti, hirī hoti, ottappaṃ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, sampajaññaṃ hoti, samatho hoti, vipassanā hoti, paggāho [Pg.73] hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

277. Những pháp nào là thiện? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế, là pháp đưa đến sự giải thoát, đưa đến sự không-tích-trữ, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt tầng mức đầu tiên, do ly dục ... v.v... vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp có sự thực hành khổ nhọc, có sự thắng tri chậm lụt. Vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có hỷ, có lạc, có tâm nhất cảnh, có tín quyền, có tấn quyền, có niệm quyền, có định quyền, có tuệ quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có vị tri cụ tri quyền, có chánh kiến, có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định, có tín lực, có tấn lực, có niệm lực, có định lực, có tuệ lực, có tàm lực, có quý lực, có vô tham, có vô sân, có vô si, có vô tham lam, có vô sân hận, có chánh kiến, có tàm, có quý, có thân khinh an, có tâm khinh an, có thân khinh khoái, có tâm khinh khoái, có thân nhu nhuyến, có tâm nhu nhuyến, có thân thích nghiệp, có tâm thích nghiệp, có thân thuần thục, có tâm thuần thục, có thân chánh trực, có tâm chánh trực, có niệm, có tỉnh giác, có chỉ, có quán, có sự sách tấn, có không-phóng-dật; hoặc vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh lên do duyên – những pháp này là thiện.


278. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

278. Vào lúc ấy, xúc là gì? Vào lúc ấy, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự giao tiếp, bản chất của sự giao tiếp nào có mặt – đây được gọi là xúc vào lúc ấy.


279. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

279. Vào lúc ấy, thọ là gì? Vào lúc ấy, sự dễ chịu thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng với nó; sự cảm nhận dễ chịu, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm; cảm thọ dễ chịu, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm nào có mặt – đây được gọi là thọ vào lúc ấy.


280. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

280. Vào lúc ấy, tưởng là gì? Vào lúc ấy, sự tưởng, sự ghi nhận, bản chất của sự ghi nhận nào sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng với nó – đây được gọi là tưởng vào lúc ấy.


281. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

281. Vào lúc ấy, tư là gì? Vào lúc ấy, sự cố ý, sự chủ tâm, bản chất của sự chủ tâm nào sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng với nó – đây được gọi là tư vào lúc ấy.


282. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

282. Trong lúc ấy, thế nào là tâm? Cái nào trong lúc ấy là tâm, là ý, là ý, là tâm, là sự trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ưng với pháp ấy – cái ấy trong lúc ấy là tâm.


283. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.

283. Trong lúc ấy, thế nào là tầm? Cái nào trong lúc ấy là sự suy nghĩ, sự tầm, sự tư duy, sự áp đặt, sự áp đặt, sự hướng tâm đến, chánh tư duy, là đạo chi, được bao gồm trong đạo – cái ấy trong lúc ấy là tầm.


284. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.

284. Trong lúc ấy, thế nào là tứ? Cái nào trong lúc ấy là sự khảo sát, sự tứ, sự khảo sát theo sau, sự khảo sát gần, sự kết nối của tâm, sự xem xét – cái ấy trong lúc ấy là tứ.


285. Katamā [Pg.74] tasmiṃ samaye pīti hoti? Yā tasmiṃ samaye pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa pītisambojjhaṅgo – ayaṃ tasmiṃ samaye pīti hoti.

285. Trong lúc ấy, thế nào là hỷ? Cái nào trong lúc ấy là hỷ, sự vui mừng, sự hoan hỷ, sự rất hoan hỷ, sự vui vẻ, sự rất vui vẻ, sự thích thú, sự phấn chấn, sự hài lòng của tâm, hỷ giác chi – cái ấy trong lúc ấy là hỷ.


286. Katamaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.

286. Trong lúc ấy, thế nào là lạc? Cái nào trong lúc ấy là sự dễ chịu thuộc về tâm, sự an lạc thuộc về tâm, sự cảm nhận điều dễ chịu, điều an lạc sinh từ tâm xúc, cảm thọ dễ chịu, an lạc sinh từ tâm xúc – cái ấy trong lúc ấy là lạc.


287. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

287. Trong lúc ấy, thế nào là nhất tâm? Cái nào trong lúc ấy là sự đứng vững của tâm, sự đứng vững tốt đẹp, sự đứng vững chắc, sự không phân tán, sự không phóng dật, trạng thái tâm không bị lay động, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, chánh định, định giác chi, là đạo chi, được bao gồm trong đạo – cái ấy trong lúc ấy là nhất tâm.


288. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhindriyaṃ hoti.

288. Trong lúc ấy, thế nào là tín quyền? Cái nào trong lúc ấy là tín, sự tin tưởng, sự tin chắc, sự trong sạch tột độ, tín, tín quyền, tín lực – cái ấy trong lúc ấy là tín quyền.


289. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti.

289. Trong lúc ấy, thế nào là tấn quyền? Cái nào trong lúc ấy là sự nỗ lực thuộc về tâm, sự thoát ra, sự tiến tới, sự cố gắng, sự tinh tấn, sự nỗ lực, sự nỗ lực mãnh liệt, sự vững chắc, sự kiên trì, trạng thái nỗ lực không lơi lỏng, trạng thái không từ bỏ ý muốn, trạng thái không từ bỏ gánh vác, sự đảm nhận gánh vác, tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn, tấn giác chi, là đạo chi, được bao gồm trong đạo – cái ấy trong lúc ấy là tấn quyền.


290. Katamaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye satindriyaṃ hoti.

290. Trong lúc ấy, thế nào là niệm quyền? Cái nào trong lúc ấy là niệm, sự tùy niệm, sự hồi niệm, niệm, trạng thái ghi nhớ, trạng thái gìn giữ, trạng thái không trôi nổi, trạng thái không quên lãng, niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm, niệm giác chi, là đạo chi, được bao gồm trong đạo – cái ấy trong lúc ấy là niệm quyền.


291. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā [Pg.75] samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti.

291. Trong lúc ấy, thế nào là định quyền? Cái nào trong lúc ấy là sự đứng vững của tâm, sự đứng vững tốt đẹp, sự đứng vững chắc, sự không phân tán, sự không phóng dật, trạng thái tâm không bị lay động, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, chánh định, định giác chi, là đạo chi, được bao gồm trong đạo – cái ấy trong lúc ấy là định quyền.


292. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye paññindriyaṃ hoti.

292. Trong lúc ấy, thế nào là tuệ quyền? Cái nào trong lúc ấy là trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm sát, sự trạch pháp, sự ghi nhận đặc tính, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối diện, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự phân tích, sự suy tư, sự quán sát, sự rộng lớn, sự thông minh, sự hướng dẫn, minh sát, tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm tuệ, lầu đài tuệ, ánh sáng tuệ, quang minh tuệ, ngọn đuốc tuệ, bảo vật tuệ, vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là đạo chi, được bao gồm trong đạo – cái ấy trong lúc ấy là tuệ quyền.


293. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

293. Trong lúc ấy, thế nào là ý quyền? Cái nào trong lúc ấy là tâm, là ý, là ý, là tâm, là sự trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ưng với pháp ấy – cái ấy trong lúc ấy là ý quyền.


294. Katamaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti.

294. Trong lúc ấy, thế nào là hỷ quyền? Cái nào trong lúc ấy là sự dễ chịu thuộc về tâm, sự an lạc thuộc về tâm, sự cảm nhận điều dễ chịu, điều an lạc sinh từ tâm xúc, cảm thọ dễ chịu, an lạc sinh từ tâm xúc – cái ấy trong lúc ấy là hỷ quyền.


295. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti.

295. Trong lúc ấy, thế nào là mạng quyền? Cái nào là mạng của các pháp vô sắc ấy, là sự tồn tại, sự duy trì, sự duy trì, sự tiến hành, sự diễn tiến, sự bảo hộ, mạng sống, mạng quyền – cái ấy trong lúc ấy là mạng quyền.


296. Katamaṃ tasmiṃ samaye anaññātaññassāmītindriyaṃ hoti? Yā tesaṃ dhammānaṃ anaññātānaṃ adiṭṭhānaṃ appattānaṃ aviditānaṃ asacchikatānaṃ sacchikiriyāya paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā [Pg.76] paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye anaññātaññassāmītindriyaṃ hoti.

296. Trong lúc ấy, thế nào là vị tri đương tri quyền? Trí tuệ để chứng ngộ các pháp chưa được biết, chưa được thấy, chưa được đạt đến, chưa được tỏ tường, chưa được chứng ngộ, là sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm sát, sự trạch pháp, sự ghi nhận đặc tính, sự ghi nhận gần, sự ghi nhận đối diện, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự phân tích, sự suy tư, sự quán sát, sự rộng lớn, sự thông minh, sự hướng dẫn, minh sát, tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm tuệ, lầu đài tuệ, ánh sáng tuệ, quang minh tuệ, ngọn đuốc tuệ, bảo vật tuệ, vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là đạo chi, được bao gồm trong đạo – cái ấy trong lúc ấy là vị tri đương tri quyền.


297. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.

297. Vào lúc ấy, thế nào là chánh kiến? Vào lúc ấy, trí tuệ, sự thấu hiểu, sự thẩm sát, sự thẩm sát kỹ lưỡng, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận biết, sự nhận biết rõ ràng, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh tế, sự sáng suốt, sự suy tư, sự quán xét, trí tuệ rộng lớn, sự minh mẫn, sự dẫn dắt, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ lâu đài, tuệ quang, tuệ chiếu, tuệ đuốc, tuệ báu, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh kiến vào lúc ấy.


298. Katamo tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsaṅkappo hoti.

298. Vào lúc ấy, thế nào là chánh tư duy? Vào lúc ấy, sự tầm, sự tứ, sự tư duy, sự áp đặt, sự hướng tâm, sự đặt tâm vào đối tượng, chánh tư duy, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh tư duy vào lúc ấy.


299. Katamā tasmiṃ samaye sammāvācā hoti? Yā tasmiṃ samaye catūhi vacīduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammāvācā maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāvācā hoti.

299. Vào lúc ấy, thế nào là chánh ngữ? Vào lúc ấy, đối với bốn loại tà ngữ, sự từ bỏ, sự tránh xa, sự không vi phạm, sự kiêng cữ, sự không làm, sự không thực hiện, sự không sa vào, sự không vượt qua giới hạn, sự phá hủy con đường (đưa đến tà ngữ), chánh ngữ, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh ngữ vào lúc ấy.


300. Katamo tasmiṃ samaye sammākammanto hoti? Yā tasmiṃ samaye tīhi kāyaduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammākammanto maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammākammanto hoti.

300. Vào lúc ấy, thế nào là chánh nghiệp? Vào lúc ấy, đối với ba loại tà nghiệp về thân, sự từ bỏ, sự tránh xa, sự không vi phạm, sự kiêng cữ, sự không làm, sự không thực hiện, sự không sa vào, sự không vượt qua giới hạn, sự phá hủy con đường (đưa đến tà nghiệp), chánh nghiệp, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh nghiệp vào lúc ấy.


301. Katamo tasmiṃ samaye sammāājīvo hoti? Yā tasmiṃ samaye micchāājīvā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammāājīvo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāājīvo hoti.

301. Vào lúc ấy, thế nào là chánh mạng? Vào lúc ấy, đối với tà mạng, sự từ bỏ, sự tránh xa, sự không vi phạm, sự kiêng cữ, sự không làm, sự không thực hiện, sự không sa vào, sự không vượt qua giới hạn, sự phá hủy con đường (đưa đến tà mạng), chánh mạng, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh mạng vào lúc ấy.


302. Katamo [Pg.77] tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāvāyāmo hoti.

302. Vào lúc ấy, thế nào là chánh tinh tấn? Vào lúc ấy, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự tinh tấn, sự hăng hái, sự phấn đấu, sự vững chắc, sự kiên trì, sự nỗ lực không lơi lỏng, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ gánh nặng, sự gánh vác trách nhiệm, sự tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn, tinh tấn giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh tinh tấn vào lúc ấy.


303. Katamā tasmiṃ samaye sammāsati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsati hoti.

303. Vào lúc ấy, thế nào là chánh niệm? Vào lúc ấy, sự niệm, sự tùy niệm, sự tái niệm, sự niệm, sự ghi nhớ, sự gìn giữ, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, sự niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm, niệm giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh niệm vào lúc ấy.


304. Katamo tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammāsamādhi hoti.

304. Vào lúc ấy, thế nào là chánh định? Vào lúc ấy, sự đứng vững của tâm, sự an trú, sự định tĩnh, sự không phân tán, sự không xao lãng, trạng thái tâm không bị lôi kéo, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, chánh định, định giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là chánh định vào lúc ấy.


305. Katamaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye saddhābalaṃ hoti.

305. Vào lúc ấy, thế nào là tín lực? Vào lúc ấy, niềm tin, sự tin tưởng, sự chấp nhận, sự tịnh tín, niềm tin, tín quyền, tín lực – đây là tín lực vào lúc ấy.


306. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti.

306. Vào lúc ấy, thế nào là tấn lực? Vào lúc ấy, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự tinh tấn, sự hăng hái, sự phấn đấu, sự vững chắc, sự kiên trì, sự nỗ lực không lơi lỏng, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ gánh nặng, sự gánh vác trách nhiệm, sự tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn, tinh tấn giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là tấn lực vào lúc ấy.


307. Katamaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati satisambojjhaṅgo [Pg.78] maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye satibalaṃ hoti.

307. Vào lúc ấy, thế nào là niệm lực? Vào lúc ấy, sự niệm, sự tùy niệm, sự tái niệm, sự niệm, sự ghi nhớ, sự gìn giữ, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, sự niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm, niệm giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là niệm lực vào lúc ấy.


308. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti.

308. Vào lúc ấy, thế nào là định lực? Vào lúc ấy, sự đứng vững của tâm, sự an trú, sự định tĩnh, sự không phân tán, sự không xao lãng, trạng thái tâm không bị lôi kéo, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, chánh định, định giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là định lực vào lúc ấy.


309. Katamaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye paññābalaṃ hoti.

309. Vào lúc ấy, thế nào là tuệ lực? Vào lúc ấy, trí tuệ, sự thấu hiểu, sự thẩm sát, sự thẩm sát kỹ lưỡng, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận biết, sự nhận biết rõ ràng, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh tế, sự sáng suốt, sự suy tư, sự quán xét, trí tuệ rộng lớn, sự minh mẫn, sự dẫn dắt, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ lâu đài, tuệ quang, tuệ chiếu, tuệ đuốc, tuệ báu, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo – đây là tuệ lực vào lúc ấy.


310. Katamaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye hiribalaṃ hoti.

310. Vào lúc ấy, thế nào là tàm lực? Vào lúc ấy, pháp nào biết hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, biết hổ thẹn đối với sự sa vào các pháp ác, bất thiện – đây là tàm lực vào lúc ấy.


311. Katamaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappabalaṃ hoti.

311. Vào lúc ấy, thế nào là tàm lực? Vào lúc ấy, pháp nào ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, ghê sợ sự thành tựu các pháp ác, bất thiện – đây là tàm lực vào lúc ấy.


312. Katamo tasmiṃ samaye alobho hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye alobho hoti.

312. Vào lúc ấy, thế nào là vô tham? Vào lúc ấy, pháp nào là vô tham, sự không tham muốn, trạng thái không tham muốn, sự không tham ái, sự không tham luyến, trạng thái không tham luyến, sự không tham lam, vô tham là thiện căn – đây là vô tham vào lúc ấy.


313. Katamo tasmiṃ samaye adoso hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye adoso hoti.

313. Vào lúc ấy, thế nào là vô sân? Vào lúc ấy, pháp nào là vô sân, sự không sân hận, trạng thái không sân hận, sự không ác ý, sự không ác tâm, vô sân là thiện căn – đây là vô sân vào lúc ấy.


314. Katamo [Pg.79] tasmiṃ samaye amoho hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye amoho hoti.

314. Vào lúc ấy, thế nào là vô si? Vào lúc ấy, pháp nào là trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm xét, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận biết, sự nhận thức, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự sáng suốt, sự suy xét, sự quán sát, sự quảng đại, sự minh mẫn, sự hướng dẫn, sự minh sát, sự tỉnh giác, sự thúc đẩy, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ lầu đài, tuệ ánh sáng, tuệ quang minh, tuệ ngọn đuốc, tuệ bảo vật, vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là đạo chi, thuộc về đạo – đây là vô si vào lúc ấy.


315. Katamā tasmiṃ samaye anabhijjhā hoti? Yo tasmiṃ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye anabhijjhā hoti.

315. Vào lúc ấy, thế nào là vô tham lam? Vào lúc ấy, pháp nào là vô tham, sự không tham muốn, trạng thái không tham muốn, sự không tham ái, sự không tham luyến, trạng thái không tham luyến, sự không tham lam, vô tham là thiện căn – đây là vô tham lam vào lúc ấy.


316. Katamo tasmiṃ samaye abyāpādo hoti? Yo tasmiṃ samaye adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye abyāpādo hoti.

316. Vào lúc ấy, thế nào là vô ác ý? Vào lúc ấy, pháp nào là vô sân, sự không sân hận, trạng thái không sân hận, sự không ác ý, sự không ác tâm, vô sân là thiện căn – đây là vô ác ý vào lúc ấy.


317. Katamā tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sammādiṭṭhi hoti.

317. Vào lúc ấy, thế nào là chánh kiến? Vào lúc ấy, pháp nào là trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm xét, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận biết, sự nhận thức, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự sáng suốt, sự suy xét, sự quán sát, sự quảng đại, sự minh mẫn, sự hướng dẫn, sự minh sát, sự tỉnh giác, sự thúc đẩy, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ lầu đài, tuệ ánh sáng, tuệ quang minh, tuệ ngọn đuốc, tuệ bảo vật, vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là đạo chi, thuộc về đạo – đây là chánh kiến vào lúc ấy.


318. Katamā tasmiṃ samaye hirī hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – ayaṃ tasmiṃ samaye hirī hoti.

318. Vào lúc ấy, thế nào là tàm? Vào lúc ấy, pháp nào hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, hổ thẹn sự thành tựu các pháp ác, bất thiện – đây là tàm vào lúc ấy.


319. Katamaṃ tasmiṃ samaye ottappaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ottappaṃ hoti.

319. Vào lúc ấy, thế nào là quý? Vào lúc ấy, pháp nào ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, ghê sợ sự thành tựu các pháp ác, bất thiện – đây là quý vào lúc ấy.


320. Katamā [Pg.80] tasmiṃ samaye kāyapassaddhi hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṃ passaddhisambojjhaṅgo – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyapassaddhi hoti.

320. Vào lúc ấy, thế nào là thân khinh an? Vào lúc ấy, pháp nào của thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn là sự khinh an, sự lắng dịu, sự an tịnh, sự an tĩnh, trạng thái an tĩnh, khinh an giác chi – đây là thân khinh an vào lúc ấy.


321. Katamā tasmiṃ samaye cittapassaddhi hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṃ passaddhisambojjhaṅgo – ayaṃ tasmiṃ samaye cittapassaddhi hoti.

321. Vào lúc ấy, thế nào là tâm khinh an? Vào lúc ấy, pháp nào của thức uẩn là sự khinh an, sự lắng dịu, sự an tịnh, sự an tĩnh, trạng thái an tĩnh, khinh an giác chi – đây là tâm khinh an vào lúc ấy.


322. Katamā tasmiṃ samaye kāyalahutā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyalahutā hoti.

322. Vào lúc ấy, thế nào là thân khinh khoái? Vào lúc ấy, pháp nào của thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn là sự nhẹ nhàng, sự nhanh nhạy, sự không chậm chạp, sự không nặng nề – đây là thân khinh khoái vào lúc ấy.


323. Katamā tasmiṃ samaye cittalahutā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittalahutā hoti.

323. Vào lúc ấy, thế nào là tâm khinh khoái? Vào lúc ấy, pháp nào của thức uẩn là sự nhẹ nhàng, sự nhanh nhạy, sự không chậm chạp, sự không nặng nề – đây là tâm khinh khoái vào lúc ấy.


324. Katamā tasmiṃ samaye kāyamudutā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyamudutā hoti.

324. Vào lúc ấy, thế nào là thân nhu nhuyến? Vào lúc ấy, pháp nào của thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn là sự mềm mại, sự nhu thuận, sự không thô cứng, sự không cứng nhắc – đây là thân nhu nhuyến vào lúc ấy.


325. Katamā tasmiṃ samaye cittamudutā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittamudutā hoti.

325. Vào lúc ấy, thế nào là tâm nhu nhuyến? Vào lúc ấy, pháp nào của thức uẩn là sự mềm mại, sự nhu thuận, sự không thô cứng, sự không cứng nhắc – đây là tâm nhu nhuyến vào lúc ấy.


326. Katamā tasmiṃ samaye kāyakammaññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyakammaññatā hoti.

326. Vào lúc ấy, thế nào là thân thích nghiệp? Vào lúc ấy, pháp nào của thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn là sự thích ứng, trạng thái thích ứng, bản chất thích ứng – đây là thân thích nghiệp vào lúc ấy.


327. Katamā tasmiṃ samaye cittakammaññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye cittakammaññatā hoti.

327. Vào lúc ấy, thế nào là tâm thích nghiệp? Vào lúc ấy, pháp nào của thức uẩn là sự thích ứng, trạng thái thích ứng, bản chất thích ứng – đây là tâm thích nghiệp vào lúc ấy.


328. Katamā [Pg.81] tasmiṃ samaye kāyapāguññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṃ paguṇabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyapāguññatā hoti.

328. Vào lúc ấy, thế nào là thân thuần thục? Vào lúc ấy, pháp nào của thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn là sự thành thạo, trạng thái thành thạo, bản chất thành thạo – đây là thân thuần thục vào lúc ấy.


329. Katamā tasmiṃ samaye cittapāguññatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṃ paguṇabhāvo – ayaṃ tasmiṃ samaye cittapāguññatā hoti.

329. Vào lúc ấy, thế nào là tâm thuần thục? Vào lúc ấy, pháp nào của thức uẩn là sự thành thạo, trạng thái thành thạo, bản chất thành thạo – đây là tâm thuần thục vào lúc ấy.


330. Katamā tasmiṃ samaye kāyujukatā hoti? Yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā – ayaṃ tasmiṃ samaye kāyujukatā hoti.

330. Vào lúc ấy, thế nào là thân chánh trực? Vào lúc ấy, sự thẳng thắn, sự ngay thẳng, sự không cong queo, sự không cong vạy, sự không uốn khúc của thọ uẩn, của tưởng uẩn, của hành uẩn — đây là thân chánh trực vào lúc ấy.


331. Katamā tasmiṃ samaye cittujukatā hoti? Yā tasmiṃ samaye viññāṇakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā – ayaṃ tasmiṃ samaye cittujukatā hoti.

331. Vào lúc ấy, thế nào là tâm chánh trực? Vào lúc ấy, sự thẳng thắn, sự ngay thẳng, sự không cong queo, sự không cong vạy, sự không uốn khúc của thức uẩn — đây là tâm chánh trực vào lúc ấy.


332. Katamā tasmiṃ samaye sati hoti? Yā tasmiṃ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye sati hoti.

332. Vào lúc ấy, thế nào là niệm? Vào lúc ấy, sự niệm, sự tùy niệm, sự đối niệm, sự ghi nhớ, sự ghi nhận, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm, niệm giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo — đây là niệm vào lúc ấy.


333. Katamaṃ tasmiṃ samaye sampajaññaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye sampajaññaṃ hoti.

333. Vào lúc ấy, thế nào là tỉnh giác? Vào lúc ấy, trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm sát đặc biệt, sự trạch pháp, sự ghi nhận đặc tướng, sự nhận thức, sự nhận thức rõ, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự sáng suốt, sự tư duy, sự quán xét, trí tuệ rộng lớn, sự minh mẫn, sự hướng dẫn, minh sát, tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm tuệ, lâu đài tuệ, ánh sáng tuệ, hào quang tuệ, ngọn đèn tuệ, bảo vật tuệ, vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo — đây là tỉnh giác vào lúc ấy.


334. Katamo tasmiṃ samaye samatho hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye samatho hoti.

334. Vào lúc ấy, thế nào là chỉ? Vào lúc ấy, sự an trú của tâm, sự an trú vững chắc, sự an trú kiên cố, sự không phân tán, sự không phóng dật, trạng thái tâm không bị lôi kéo, chỉ, định quyền, định lực, chánh định, định giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo — đây là chỉ vào lúc ấy.


335. Katamā [Pg.82] tasmiṃ samaye vipassanā hoti? Yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye vipassanā hoti.

335. Vào lúc ấy, thế nào là minh sát? Vào lúc ấy, trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm sát đặc biệt, sự trạch pháp, sự ghi nhận đặc tướng, sự nhận thức, sự nhận thức rõ, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự sáng suốt, sự tư duy, sự quán xét, trí tuệ rộng lớn, sự minh mẫn, sự hướng dẫn, minh sát, tỉnh giác, cái roi thúc, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, gươm tuệ, lâu đài tuệ, ánh sáng tuệ, hào quang tuệ, ngọn đèn tuệ, bảo vật tuệ, vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo — đây là minh sát vào lúc ấy.


336. Katamo tasmiṃ samaye paggāho hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye paggāho hoti.

336. Vào lúc ấy, thế nào là sự sách tấn? Vào lúc ấy, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự gắng sức, sự tinh cần, sự hăng hái, sự kiên trì, sự bền bỉ, sự kiên định, sự cố gắng không lơi lỏng, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ gánh nặng, sự đảm đương gánh nặng, tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn, tinh tấn giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo — đây là sự sách tấn vào lúc ấy.


337. Katamo tasmiṃ samaye avikkhepo hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

337. Vào lúc ấy, thế nào là sự không phóng dật? Vào lúc ấy, sự an trú của tâm, sự an trú vững chắc, sự an trú kiên cố, sự không phân tán, sự không phóng dật, trạng thái tâm không bị lôi kéo, chỉ, định quyền, định lực, chánh định, định giác chi, là chi phần của đạo, được bao gồm trong đạo — đây là sự không phóng dật vào lúc ấy; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, đã sanh khởi do duyên — những pháp này là thiện.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, navindriyāni honti, pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, aṭṭhaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti, ekā vedanā hoti, ekā saññā hoti, ekā cetanā hoti, ekaṃ cittaṃ hoti, eko vedanākkhandho hoti, eko saññākkhandho hoti, eko saṅkhārakkhandho hoti, eko viññāṇakkhandho hoti, ekaṃ manāyatanaṃ hoti, ekaṃ manindriyaṃ hoti, ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có chín quyền, có thiền năm chi, có đạo tám chi, có bảy lực, có ba nhân, có một xúc, có một thọ, có một tưởng, có một tư, có một tâm, có một thọ uẩn, có một tưởng uẩn, có một hành uẩn, có một thức uẩn, có một ý xứ, có một ý quyền, có một ý thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, đã sanh khởi do duyên — những pháp này là thiện...v.v...


338. Katamo [Pg.83] tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyaṃ jīvitindriyaṃ anaññātaññassāmītindriyaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṃ vīriyabalaṃ satibalaṃ samādhibalaṃ paññābalaṃ hiribalaṃ ottappabalaṃ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṃ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṃ samatho vipassanā paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā kusalā.

338. Vào lúc ấy, thế nào là hành uẩn? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền, mạng quyền, vị tri đương tri quyền, chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, tàm lực, quý lực, vô tham, vô sân, vô si, vô tham lam, vô sân hận, chánh kiến, tàm, quý, thân khinh an, tâm khinh an, thân khinh khoái, tâm khinh khoái, thân nhu nhuyến, tâm nhu nhuyến, thân thích nghiệp, tâm thích nghiệp, thân thuần thục, tâm thuần thục, thân chánh trực, tâm chánh trực, niệm, tỉnh giác, chỉ, minh sát, sự sách tấn, sự không phóng dật; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, đã sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn — đây là hành uẩn vào lúc ấy...v.v... những pháp này là thiện.


339. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

339. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là khổ hành và tốc thông, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


340. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

340. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là lạc hành và độn thông, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


341. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

341. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là lạc hành và tốc thông, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


342. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā [Pg.84] vitakkavicārānaṃ vūpasamā …pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

342. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, do sự tịnh chỉ của tầm và tứ... này khác... thiền thứ nhị... này khác... thiền thứ ba... này khác... thiền thứ tư... này khác... thiền thứ nhất... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ năm là khổ hành và độn thông... này khác... khổ hành và tốc thông... này khác... lạc hành và độn thông... này khác... lạc hành và tốc thông, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


Suddhikapaṭipadā.

Phần Thuần Tuý Về Hành Lộ.


Suññataṃ

Phần Không Tánh.


343. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

343. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là không tánh, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


344. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

344. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, do sự tịnh chỉ của tầm và tứ... này khác... thiền thứ nhị... này khác... thiền thứ ba... này khác... thiền thứ tư... này khác... thiền thứ nhất... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ năm là không tánh, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


Suññataṃ.

Dứt Phần Không Tánh.


Suññatamūlakapaṭipadā

Phần Hành Lộ Lấy Không Tánh Làm Căn Bản.


345. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

345. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là khổ hành, độn thông, và không tánh, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


346. Katame [Pg.85] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

346. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là khổ hành, tốc thông, và không tánh, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


347. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

347. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là lạc hành, độn thông, và không tánh, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


348. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

348. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là lạc hành, tốc thông, và không tánh, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


349. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

349. Những pháp nào là thiện? Vào lúc tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra, có khả năng làm giảm thiểu sự sanh trưởng, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, do sự tịnh chỉ của tầm và tứ... này khác... thiền thứ nhị... này khác... thiền thứ ba... này khác... thiền thứ tư... này khác... thiền thứ nhất... này khác... chứng đạt và an trú thiền thứ năm là khổ hành, độn thông, và không tánh... này khác... khổ hành, tốc thông, và không tánh... này khác... lạc hành, độn thông, và không tánh... này khác... lạc hành, tốc thông, và không tánh, trong lúc ấy có xúc... này khác... có không phóng dật... này khác... những pháp này là thiện.


Suññatamūlakapaṭipadā.

Dứt Phần Hành Lộ Lấy Không Tánh Làm Căn Bản.


Appaṇihitaṃ

Phần Vô Nguyện.


350. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ[Pg.86], tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

350. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... v.v... chứng và trú sơ thiền vô nguyện, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


351. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

351. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... v.v... nhị thiền... v.v... tam thiền... v.v... tứ thiền... v.v... sơ thiền... v.v... chứng và trú ngũ thiền vô nguyện, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


Appaṇihitaṃ.

Vô nguyện.


Appaṇihitamūlakapaṭipadā

Pháp hành có Vô nguyện làm căn bản


352. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

352. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... v.v... chứng và trú sơ thiền là pháp hành khổ, thắng trí chậm lụt, và vô nguyện, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


353. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

353. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... v.v... chứng và trú sơ thiền là pháp hành khổ, thắng trí nhanh chóng, và vô nguyện, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


354. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

354. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... v.v... chứng và trú sơ thiền là pháp hành lạc, thắng trí chậm lụt, và vô nguyện, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


355. Katame [Pg.87] dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

355. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... v.v... chứng và trú sơ thiền là pháp hành lạc, thắng trí nhanh chóng, và vô nguyện, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


356. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

356. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... v.v... nhị thiền... v.v... tam thiền... v.v... tứ thiền... v.v... sơ thiền... v.v... chứng và trú ngũ thiền là pháp hành khổ, thắng trí chậm lụt, và vô nguyện... v.v... là pháp hành khổ, thắng trí nhanh chóng, và vô nguyện... v.v... là pháp hành lạc, thắng trí chậm lụt, và vô nguyện... v.v... là pháp hành lạc, thắng trí nhanh chóng, và vô nguyện, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


Appaṇihitamūlakapaṭipadā.

Pháp hành có Vô nguyện làm căn bản.


Vīsati mahānayā

Hai mươi phương pháp lớn


357. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ maggaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ satipaṭṭhānaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ sammappadhānaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ iddhipādaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ indriyaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ balaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ bojjhaṅgaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saccaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ samathaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhammaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ khandhaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āyatanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhātuṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āhāraṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ phassaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ vedanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saññaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cetanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cittaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ [Pg.88] samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

357. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập đạo siêu thế... v.v... tu tập niệm xứ siêu thế... v.v... tu tập chánh cần siêu thế... v.v... tu tập như ý túc siêu thế... v.v... tu tập quyền siêu thế... v.v... tu tập lực siêu thế... v.v... tu tập giác chi siêu thế... v.v... tu tập đế siêu thế... v.v... tu tập chỉ siêu thế... v.v... tu tập pháp siêu thế... v.v... tu tập uẩn siêu thế... v.v... tu tập xứ siêu thế... v.v... tu tập giới siêu thế... v.v... tu tập vật thực siêu thế... v.v... tu tập xúc siêu thế... v.v... tu tập thọ siêu thế... v.v... tu tập tưởng siêu thế... v.v... tu tập tư siêu thế... v.v... tu tập tâm siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... v.v... chứng và trú sơ thiền là pháp hành khổ, thắng trí chậm lụt, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


Vīsati mahānayā.

Hai mươi phương pháp lớn.


Adhipati

Trưởng


358. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

358. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... v.v... chứng và trú sơ thiền là pháp hành khổ, thắng trí chậm lụt, có dục làm trưởng... v.v... có cần làm trưởng... v.v... có tâm làm trưởng... v.v... có thẩm làm trưởng, trong lúc ấy có xúc... v.v... có sự không phóng dật... v.v... những pháp này là thiện.


359. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ …pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

359. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có khả năng đưa ra khỏi (vòng luân hồi), có khả năng làm giảm thiểu (phiền não), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự lắng dịu của tầm và tứ... (vân vân)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhì... (vân vân)... thiền thứ ba... (vân vân)... thiền thứ tư... (vân vân)... thiền thứ nhất... (vân vân)... chứng đạt và an trú thiền thứ năm có sự thực hành khổ và thắng trí chậm, với dục làm chủ... (vân vân)... với cần làm chủ... (vân vân)... với tâm làm chủ... (vân vân)... với thẩm làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (vân vân)... có sự không phóng dật... (vân vân)... những pháp này là thiện.


360. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ maggaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ satipaṭṭhānaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ sammappadhānaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ iddhipādaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ indriyaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ balaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ bojjhaṅgaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saccaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ samathaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhammaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ khandhaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āyatanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhātuṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āhāraṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ phassaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ vedanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saññaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cetanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cittaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… [Pg.89] paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

360. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập đạo siêu thế... (vân vân)... tu tập niệm xứ siêu thế... (vân vân)... tu tập chánh cần siêu thế... (vân vân)... tu tập như ý túc siêu thế... (vân vân)... tu tập quyền siêu thế... (vân vân)... tu tập lực siêu thế... (vân vân)... tu tập giác chi siêu thế... (vân vân)... tu tập đế siêu thế... (vân vân)... tu tập chỉ siêu thế... (vân vân)... tu tập pháp siêu thế... (vân vân)... tu tập uẩn siêu thế... (vân vân)... tu tập xứ siêu thế... (vân vân)... tu tập giới siêu thế... (vân vân)... tu tập vật thực siêu thế... (vân vân)... tu tập xúc siêu thế... (vân vân)... tu tập thọ siêu thế... (vân vân)... tu tập tưởng siêu thế... (vân vân)... tu tập tư siêu thế... (vân vân)... tu tập tâm siêu thế, có khả năng đưa ra khỏi (vòng luân hồi), có khả năng làm giảm thiểu (phiền não), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do ly dục... (vân vân)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất có sự thực hành khổ và thắng trí chậm, với dục làm chủ... (vân vân)... với cần làm chủ... (vân vân)... với tâm làm chủ... (vân vân)... với thẩm làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (vân vân)... có sự không phóng dật... (vân vân)... những pháp này là thiện.


Adhipati.

Phần Trưởng.


Paṭhamo maggo.

Đạo Thứ Nhất.


361. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvāya dutiyāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

361. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có khả năng đưa ra khỏi (vòng luân hồi), có khả năng làm giảm thiểu (phiền não), để làm muội lược dục ái và sân, để chứng đạt địa vị thứ nhì, do ly dục... (vân vân)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất có sự thực hành khổ và thắng trí chậm; vào lúc ấy, có xúc... (vân vân)... có tri dĩ tri quyền... (vân vân)... có sự không phóng dật... (vân vân)... những pháp này là thiện.


Dutiyo maggo.

Đạo Thứ Nhì.


362. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānāya tatiyāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā.

362. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có khả năng đưa ra khỏi (vòng luân hồi), có khả năng làm giảm thiểu (phiền não), để đoạn trừ không còn dư sót dục ái và sân, để chứng đạt địa vị thứ ba, do ly dục... (vân vân)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất có sự thực hành khổ và thắng trí chậm; vào lúc ấy, có xúc... (vân vân)... có tri dĩ tri quyền... (vân vân)... có sự không phóng dật... (vân vân)... những pháp này là thiện.


Tatiyo maggo.

Đạo Thứ Ba.


363. Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ rūparāgaarūparāgamānauddhaccaavijjāya anavasesappahānāya catutthāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso [Pg.90] hoti…pe… aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā…pe….

363. Những pháp nào là thiện? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có khả năng đưa ra khỏi (vòng luân hồi), có khả năng làm giảm thiểu (phiền não), để đoạn trừ không còn dư sót sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử, và vô minh, để chứng đạt địa vị thứ tư, do ly dục... (vân vân)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất có sự thực hành khổ và thắng trí chậm; vào lúc ấy, có xúc... (vân vân)... có tri dĩ tri quyền... (vân vân)... có sự không phóng dật... (vân vân)... những pháp này là thiện... (vân vân)...


364. Katamaṃ tasmiṃ samaye aññindriyaṃ hoti? Yā tesaṃ dhammānaṃ ñātānaṃ diṭṭhānaṃ pattānaṃ viditānaṃ sacchikatānaṃ sacchikiriyāya paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ, idaṃ tasmiṃ samaye aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā kusalā.

364. Vào lúc ấy, thế nào là tri dĩ tri quyền? Để chứng ngộ các pháp ấy đã được biết, đã được thấy, đã được đạt, đã được liễu tri, đã được chứng ngộ, có trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm xét, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận thức, sự đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh tế, sự sáng suốt, sự suy xét, sự quán sát, sự rộng lớn, sự thông minh, sự hướng dẫn, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái thúc đẩy, tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ khí, tuệ lâu đài, tuệ quang, tuệ diệu, tuệ đăng, tuệ bảo, sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến, là trạch pháp giác chi, là đạo chi, được bao gồm trong đạo; vào lúc ấy, đây là tri dĩ tri quyền... (vân vân)... có sự không phóng dật... (vân vân)... hoặc vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là thiện.


Catuttho maggo.

Đạo Thứ Tư.


Lokuttaraṃ cittaṃ.

Tâm Siêu Thế.


Dvādasa akusalāni

Mười hai (tâm) bất thiện.


365. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, micchādiṭṭhi hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsamādhi hoti, vīriyabalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, ahirikabalaṃ hoti, anottappabalaṃ hoti, lobho hoti, moho hoti, abhijjhā hoti, micchādiṭṭhi hoti, ahirikaṃ hoti[Pg.91], anottappaṃ hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

365. Những pháp nào là bất thiện? Vào lúc nào tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với thọ hỷ, tương ưng với tà kiến, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh thinh, hoặc cảnh khí, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bắt bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có hỷ, có lạc, có nhất tâm, có cần quyền, có định quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có tà kiến, có tà tư duy, có tà tinh tấn, có tà định, có cần lực, có định lực, có vô tàm lực, có vô úy lực, có tham, có si, có tham dục, có tà kiến, có vô tàm, có vô úy, có chỉ, có sự sách tấn, có bất loạn; và vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên hệ -- những pháp này là bất thiện.


366. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

366. Vào lúc ấy, xúc là gì? Vào lúc ấy, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự chạm vào, trạng thái đã xúc chạm nào -- đây là xúc vào lúc ấy.


367. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

367. Vào lúc ấy, thọ là gì? Vào lúc ấy, sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng với nó; sự cảm nhận vui thích, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm; cảm thọ vui thích, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm nào -- đây là thọ vào lúc ấy.


368. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

368. Vào lúc ấy, tưởng là gì? Vào lúc ấy, sự tưởng, sự nhận biết, trạng thái đã nhận biết, sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng với nó nào -- đây là tưởng vào lúc ấy.


369. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

369. Vào lúc ấy, tư là gì? Vào lúc ấy, sự tác ý, sự cố ý, trạng thái đã tác ý, sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng với nó nào -- đây là tư vào lúc ấy.


370. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

370. Vào lúc ấy, tâm là gì? Cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong trắng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng với nó -- đây là tâm vào lúc ấy.


371. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā micchāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.

371. Vào lúc ấy, tầm là gì? Vào lúc ấy, sự suy nghĩ, sự tầm cầu, sự tư duy, sự an trí, sự chuyên chú, sự hướng tâm đến đối tượng, tà tư duy nào -- đây là tầm vào lúc ấy.


372. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.

372. Vào lúc ấy, tứ là gì? Vào lúc ấy, sự khảo sát, sự tứ sát, sự tùy quán, sự cận quán, trạng thái kết nối của tâm, sự xem xét liên tục nào -- đây là tứ vào lúc ấy.


373. Katamā [Pg.92] tasmiṃ samaye pīti hoti? Yā tasmiṃ samaye pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye pīti hoti.

373. Vào lúc ấy, hỷ là gì? Vào lúc ấy, sự hoan hỷ, sự vui mừng, sự hân hoan, sự phấn khởi, sự vui vẻ, sự tươi cười, sự thỏa thích, sự hớn hở, sự hài lòng của tâm nào -- đây là hỷ vào lúc ấy.


374. Katamaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.

374. Vào lúc ấy, lạc là gì? Vào lúc ấy, sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sự cảm nhận vui thích, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm; cảm thọ vui thích, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm nào -- đây là lạc vào lúc ấy.


375. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ micchāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

375. Vào lúc ấy, nhất tâm là gì? Vào lúc ấy, sự đứng vững, sự vững chắc, sự kiên cố của tâm, sự không lay động, sự không tán loạn, trạng thái tâm không bị phân tán, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, tà định nào -- đây là nhất tâm vào lúc ấy.


376. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ micchāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti.

376. Vào lúc ấy, cần quyền là gì? Vào lúc ấy, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự chuyên cần, sự tinh tấn, sự nhiệt tâm, sự kiên trì, sự vững mạnh, sự bền bỉ, trạng thái nỗ lực không mệt mỏi, trạng thái không từ bỏ ý muốn, trạng thái không từ bỏ trách nhiệm, sự gánh vác trách nhiệm, sự tinh tấn, cần quyền, cần lực, tà tinh tấn nào -- đây là cần quyền vào lúc ấy.


377. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ micchāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti?

377. Vào lúc ấy, định quyền là gì? Vào lúc ấy, sự đứng vững, sự vững chắc, sự kiên cố của tâm, sự không lay động, sự không tán loạn, trạng thái tâm không bị phân tán, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, tà định nào -- đây là định quyền vào lúc ấy.


378. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

378. Vào lúc ấy, ý quyền là gì? Cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong trắng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng với nó -- đây là ý quyền vào lúc ấy.


379. Katamaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti.

379. Vào lúc ấy, hỷ quyền là gì? Vào lúc ấy, sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, sự cảm nhận vui thích, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm; cảm thọ vui thích, sung sướng sanh từ sự xúc chạm của tâm nào -- đây là hỷ quyền vào lúc ấy.


380. Katamaṃ [Pg.93] tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti.

380. Vào lúc ấy, mạng quyền là gì? Cái nào là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, sự sống, mạng quyền của các pháp vô sắc ấy -- đây là mạng quyền vào lúc ấy.


381. Katamā tasmiṃ samaye micchādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ tasmiṃ samaye micchādiṭṭhi hoti.

381. Vào lúc ấy, tà kiến là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tri kiến, sự đi vào tri kiến, rừng rậm tri kiến, hoang địa tri kiến, sự dao động của tri kiến, sự rung động của tri kiến, tri kiến kiết sử, sự nắm giữ, sự đứng vững, sự chuyên chú, sự chấp thủ, con đường xấu, con đường sai lầm, tính chất sai lầm, cơ sở của ngoại đạo, sự nắm giữ sai lạc – đây là tà kiến vào lúc ấy.


382. Katamo tasmiṃ samaye micchāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā micchāsaṅkappo – ayaṃ tasmiṃ samaye micchāsaṅkappo hoti.

382. Vào lúc ấy, tà tư duy là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự tầm, sự tứ, sự suy nghĩ, sự áp đặt, sự chuyên chú, sự hướng tâm đến đối tượng, tà tư duy – đây là tà tư duy vào lúc ấy.


383. Katamo tasmiṃ samaye micchāvāyāmo hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ micchāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye micchāvāyāmo hoti.

383. Vào lúc ấy, tà tinh tấn là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự tiến tới, sự cố gắng, sự nỗ lực, sự hăng hái, sự nhiệt tâm, sức mạnh, sự kiên trì, sự nỗ lực không lơi lỏng, ý muốn không từ bỏ, gánh nặng không từ bỏ, sự gánh vác, tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, tà tinh tấn – đây là tà tinh tấn vào lúc ấy.


384. Katamo tasmiṃ samaye micchāsamādhi hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ micchāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye micchāsamādhi hoti.

384. Vào lúc ấy, tà định là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự đứng lại, sự đứng vững, sự an trú của tâm, sự không phân tán, sự không dao động, tâm không bị lôi kéo, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, tà định – đây là tà định vào lúc ấy.


385. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ micchāvāyāmo – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyabalaṃ hoti.

385. Vào lúc ấy, tấn lực là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự tiến tới, sự cố gắng, sự nỗ lực, sự hăng hái, sự nhiệt tâm, sức mạnh, sự kiên trì, sự nỗ lực không lơi lỏng, ý muốn không từ bỏ, gánh nặng không từ bỏ, sự gánh vác, tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, tà tinh tấn – đây là tấn lực vào lúc ấy.


386. Katamaṃ [Pg.94] tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ micchāsamādhi – idaṃ tasmiṃ samaye samādhibalaṃ hoti.

386. Vào lúc ấy, định lực là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự đứng lại, sự đứng vững, sự an trú của tâm, sự không phân tán, sự không dao động, tâm không bị lôi kéo, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, tà định – đây là định lực vào lúc ấy.


387. Katamaṃ tasmiṃ samaye ahirikabalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye na hirīyati hiriyitabbena na hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ahirikabalaṃ hoti.

387. Vào lúc ấy, vô tàm lực là gì? Vào lúc ấy, cái nào là không hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, không hổ thẹn về sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là vô tàm lực vào lúc ấy.


388. Katamaṃ tasmiṃ samaye anottappabalaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye na ottappati ottappitabbena na ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye anottappabalaṃ hoti.

388. Vào lúc ấy, vô quý lực là gì? Vào lúc ấy, cái nào là không ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, không ghê sợ về sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là vô quý lực vào lúc ấy.


389. Katamo tasmiṃ samaye lobho hoti? Yo tasmiṃ samaye lobho lubbhanā lubbhitattaṃ sārāgo sārajjanā sārajjitattaṃ abhijjhā lobho akusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye lobho hoti.

389. Vào lúc ấy, tham là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tham, sự tham muốn, trạng thái tham muốn, sự tham ái, sự say đắm, trạng thái say đắm, lòng tham lam, tham là gốc rễ bất thiện – đây là tham vào lúc ấy.


390. Katamo tasmiṃ samaye moho hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhanā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye moho hoti.

390. Vào lúc ấy, si là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự không biết, sự không thấy, sự không liễu ngộ, sự không giác ngộ, sự không tỉnh giác, sự không thông suốt, sự không nắm bắt, sự không thấu hiểu, sự không quán xét đồng đều, sự không phản tỉnh, sự không làm cho hiển nhiên, trí tuệ xấu, sự ngu si, sự không tỉnh giác, si, si ám, si mê, vô minh, bộc lưu vô minh, ách vô minh, tùy miên vô minh, triền cái vô minh, then cài vô minh, si là gốc rễ bất thiện – đây là si vào lúc ấy.


391. Katamā tasmiṃ samaye abhijjhā hoti? Yo tasmiṃ samaye lobho lubbhanā lubbhitattaṃ sārāgo sārajjanā sārajjitattaṃ abhijjhā lobho akusalamūlaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye abhijjhā hoti.

391. Vào lúc ấy, tham lam là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tham, sự tham muốn, trạng thái tham muốn, sự tham ái, sự say đắm, trạng thái say đắm, lòng tham lam, tham là gốc rễ bất thiện – đây là tham lam vào lúc ấy.


392. Katamā tasmiṃ samaye micchādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṃ samaye diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho [Pg.95] micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ tasmiṃ samaye micchādiṭṭhi hoti.

392. Vào lúc ấy, tà kiến là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tri kiến, sự đi vào tri kiến, rừng rậm tri kiến, hoang địa tri kiến, sự dao động của tri kiến, sự rung động của tri kiến, tri kiến kiết sử, sự nắm giữ, sự đứng vững, sự chuyên chú, sự chấp thủ, con đường xấu, con đường sai lầm, tính chất sai lầm, cơ sở của ngoại đạo, sự nắm giữ sai lạc – đây là tà kiến vào lúc ấy.


393. Katamaṃ tasmiṃ samaye ahirikaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye na hirīyati hiriyitabbena na hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye ahirikaṃ hoti.

393. Vào lúc ấy, vô tàm là gì? Vào lúc ấy, cái nào là không hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, không hổ thẹn về sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là vô tàm vào lúc ấy.


394. Katamaṃ tasmiṃ samaye anottappaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye na ottappati ottappitabbena na ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ tasmiṃ samaye anottappaṃ hoti.

394. Vào lúc ấy, vô quý là gì? Vào lúc ấy, cái nào là không ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, không ghê sợ về sự thành tựu các pháp ác bất thiện – đây là vô quý vào lúc ấy.


395. Katamo tasmiṃ samaye samatho hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ micchāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye samatho hoti.

395. Vào lúc ấy, chỉ là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự đứng lại, sự đứng vững, sự an trú của tâm, sự không phân tán, sự không dao động, tâm không bị lôi kéo, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, tà định – đây là chỉ vào lúc ấy.


396. Katamo tasmiṃ samaye paggāho hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ micchāvāyāmo – ayaṃ tasmiṃ samaye paggāho hoti.

396. Vào lúc ấy, sự sách tấn là gì? Vào lúc ấy, cái nào là sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự tiến tới, sự cố gắng, sự nỗ lực, sự hăng hái, sự nhiệt tâm, sức mạnh, sự kiên trì, sự nỗ lực không lơi lỏng, ý muốn không từ bỏ, gánh nặng không từ bỏ, sự gánh vác, tinh tấn, tấn quyền, tấn lực, tà tinh tấn – đây là sự sách tấn vào lúc ấy.


397. Katamo tasmiṃ samaye avikkhepo hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ micchāsamādhi – ayaṃ tasmiṃ samaye avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

397. Thế nào là sự không phóng dật trong lúc ấy? Sự đứng vững, sự đứng vững chắc, sự đứng vững vàng, sự không lay động, sự không phóng dật, trạng thái tâm không bị lôi kéo, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực, tà định của tâm trong lúc ấy – đây là sự không phóng dật trong lúc ấy. Và còn các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi có mặt trong lúc ấy – các pháp này là bất thiện.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, cattāri balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

Lại nữa, trong lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có năm quyền, có thiền năm chi, có đạo bốn chi, có bốn lực, có hai nhân, có một xúc ... có một pháp xứ, có một pháp giới. Và còn các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi có mặt trong lúc ấy – các pháp này là bất thiện...


398. Katamo [Pg.96] tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ micchādiṭṭhi micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi vīriyabalaṃ samādhibalaṃ ahirikabalaṃ anottappabalaṃ lobho moho abhijjhā micchādiṭṭhi ahirikaṃ anottappaṃ samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā akusalā.

398. Thế nào là hành uẩn trong lúc ấy? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, tấn quyền, định quyền, mạng quyền, tà kiến, tà tư duy, tà tinh tấn, tà định, tấn lực, định lực, vô tàm lực, vô úy lực, tham, si, tham dục, tà kiến, vô tàm, vô úy, chỉ, quán, không phóng dật; và còn các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi có mặt trong lúc ấy, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn trong lúc ấy... các pháp này là bất thiện.


399. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā akusalā.

399. Thế nào là các pháp bất thiện? Trong khi tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với thọ hỷ, tương ưng với tà kiến, có sự xúi giục, bắt cảnh sắc... hoặc bắt cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào, trong lúc ấy có xúc... có sự không phóng dật... các pháp này là bất thiện.


400. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsamādhi hoti, vīriyabalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, ahirikabalaṃ hoti, anottappabalaṃ hoti, lobho hoti, moho hoti, abhijjhā hoti, ahirikaṃ hoti, anottappaṃ hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

400. Thế nào là các pháp bất thiện? Trong khi tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với thọ hỷ, không tương ưng với tà kiến, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh tiếng, hoặc cảnh hương, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào, trong lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có hỷ, có lạc, có nhất tâm, có tấn quyền, có định quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có tà tư duy, có tà tinh tấn, có tà định, có tấn lực, có định lực, có vô tàm lực, có vô úy lực, có tham, có si, có tham dục, có vô tàm, có vô úy, có chỉ, có quán, có không phóng dật. Và còn các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi có mặt trong lúc ấy – các pháp này là bất thiện...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, tivaṅgiko maggo hoti, cattāri balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ [Pg.97] hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

Lại nữa, trong lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có năm quyền, có thiền năm chi, có đạo ba chi, có bốn lực, có hai nhân, có một xúc ... có một pháp xứ, có một pháp giới. Và còn các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi có mặt trong lúc ấy – các pháp này là bất thiện...


401. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi vīriyabalaṃ samādhibalaṃ ahirikabalaṃ anottappabalaṃ lobho moho abhijjhā ahirikaṃ anottappaṃ samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā akusalā.

401. Thế nào là hành uẩn trong lúc ấy? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, tấn quyền, định quyền, mạng quyền, tà tư duy, tà tinh tấn, tà định, tấn lực, định lực, vô tàm lực, vô úy lực, tham, si, tham dục, vô tàm, vô úy, chỉ, quán, không phóng dật; và còn các pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi có mặt trong lúc ấy, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn trong lúc ấy... các pháp này là bất thiện.


402. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā akusalā.

402. Thế nào là các pháp bất thiện? Trong khi tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với thọ hỷ, không tương ưng với tà kiến, có sự xúi giục, bắt cảnh sắc... hoặc bắt cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào, trong lúc ấy có xúc... có sự không phóng dật... các pháp này là bất thiện.


403. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, micchādiṭṭhi hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsamādhi hoti, vīriyabalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, ahirikabalaṃ hoti, anottappabalaṃ hoti, lobho hoti, moho hoti, abhijjhā hoti, micchādiṭṭhi hoti, ahirikaṃ hoti, anottappaṃ hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

403. Những pháp nào là bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hữu với thọ xả, tương ưng với tà kiến, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh thinh, hoặc cảnh khí, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có cần quyền, có định quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có tà kiến, có tà tư duy, có tà tinh tấn, có tà định, có cần lực, có định lực, có vô tàm lực, có vô úy lực, có tham, có si, có tham dục, có tà kiến, có vô tàm, có vô úy, có chỉ, có tấn, có bất loạn; và vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là bất thiện.


404. Katamo [Pg.98] tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

404. Vào lúc ấy, thế nào là xúc? Vào lúc ấy, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, trạng thái đã tiếp xúc – đây là xúc vào lúc ấy.


405. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti…pe….

405. Vào lúc ấy, thế nào là thọ? Vào lúc ấy, cái gì thuộc về tâm, không phải dễ chịu cũng không phải khó chịu, sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng; sự cảm thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc; thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc – đây là thọ vào lúc ấy...v.v...


406. Katamā tasmiṃ samaye upekkhā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye upekkhā hoti…pe….

406. Vào lúc ấy, thế nào là xả? Vào lúc ấy, cái gì thuộc về tâm, không phải dễ chịu cũng không phải khó chịu, sự cảm thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc – đây là xả vào lúc ấy...v.v...


407. Katamaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

407. Vào lúc ấy, thế nào là xả quyền? Vào lúc ấy, cái gì thuộc về tâm, không phải dễ chịu cũng không phải khó chịu, sự cảm thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc – đây là xả quyền vào lúc ấy...v.v... và vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là bất thiện.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, cattāri balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có năm quyền, có thiền bốn chi, có đạo bốn chi, có bốn lực, có hai nhân, có một xúc...v.v... có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là bất thiện...v.v...


408. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ micchādiṭṭhi micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi vīriyabalaṃ samādhibalaṃ ahirikabalaṃ anottappabalaṃ lobho moho abhijjhā micchādiṭṭhi ahirikaṃ anottappaṃ samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā akusalā.

408. Vào lúc ấy, thế nào là hành uẩn? Xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, cần quyền, định quyền, mạng quyền, tà kiến, tà tư duy, tà tinh tấn, tà định, cần lực, định lực, vô tàm lực, vô úy lực, tham, si, tham dục, tà kiến, vô tàm, vô úy, chỉ, tấn, bất loạn; và vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy...v.v... những pháp này là bất thiện.


409. Katame [Pg.99] dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā akusalā.

409. Những pháp nào là bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hữu với thọ xả, tương ưng với tà kiến, có sự xúi giục, bắt cảnh sắc...v.v... hoặc cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy, có xúc...v.v... có bất loạn...v.v... những pháp này là bất thiện.


410. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsamādhi hoti, vīriyabalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, ahirikabalaṃ hoti, anottappabalaṃ hoti, lobho hoti, moho hoti, abhijjhā hoti, ahirikaṃ hoti, anottappaṃ hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

410. Những pháp nào là bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hữu với thọ xả, không tương ưng với tà kiến, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh thinh, hoặc cảnh khí, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có cần quyền, có định quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có tà tư duy, có tà tinh tấn, có tà định, có cần lực, có định lực, có vô tàm lực, có vô úy lực, có tham, có si, có tham dục, có vô tàm, có vô úy, có chỉ, có tấn, có bất loạn; và vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên – những pháp này là bất thiện...v.v...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, tivaṅgiko maggo hoti, cattāri balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba món ăn, có năm quyền, có thiền bốn chi, có đạo ba chi, có bốn lực, có hai nhân, có một xúc ...v.v... có một pháp xứ, có một pháp giới; hay vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là bất thiện ...v.v...


411. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi vīriyabalaṃ samādhibalaṃ ahirikabalaṃ anottappabalaṃ lobho moho abhijjhā ahirikaṃ anottappaṃ samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ [Pg.100] ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā akusalā.

411. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, tấn quyền, định quyền, mạng quyền, tà tư duy, tà tinh tấn, tà định, tấn lực, định lực, vô tàm lực, vô úy lực, tham, si, tham dục, vô tàm, vô úy, chỉ, tấn, bất loạn; hay vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi tùy theo duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy ...v.v... các pháp này là bất thiện.


412. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā akusalā.

412. Các pháp nào là bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với xả, không tương ưng với tà kiến, có sự trợ giúp, bắt cảnh sắc ...v.v... hay bắt cảnh pháp, hay bất cứ cảnh nào, vào lúc ấy có xúc ...v.v... có bất loạn ...v.v... các pháp này là bất thiện.


413. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, dukkhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, domanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsamādhi hoti, vīriyabalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, ahirikabalaṃ hoti, anottappabalaṃ hoti, doso hoti, moho hoti, byāpādo hoti, ahirikaṃ hoti, anottappaṃ hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

413. Các pháp nào là bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với ưu, tương ưng với sân, bắt cảnh sắc, hay cảnh thinh, hay cảnh khí, hay cảnh vị, hay cảnh xúc, hay cảnh pháp, hay bất cứ cảnh nào, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có khổ, có nhất tâm, có tấn quyền, có định quyền, có ý quyền, có ưu quyền, có mạng quyền, có tà tư duy, có tà tinh tấn, có tà định, có tấn lực, có định lực, có vô tàm lực, có vô úy lực, có sân, có si, có ác ý, có vô tàm, có vô úy, có chỉ, có tấn, có bất loạn; hay vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là bất thiện.


414. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

414. Vào lúc ấy, xúc là gì? Vào lúc ấy, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự đụng chạm, trạng thái đã xúc chạm nào – đây là xúc vào lúc ấy.


415. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti…pe….

415. Vào lúc ấy, thọ là gì? Vào lúc ấy, sự không hài lòng thuộc về tâm, sự khổ thuộc về tâm, sanh từ sự xúc chạm của ý thức giới tương ứng với điều ấy; sự cảm thọ không hài lòng, khổ đau sanh từ tâm xúc; cảm thọ không hài lòng, khổ đau sanh từ tâm xúc nào – đây là thọ vào lúc ấy ...v.v...


416. Katamaṃ tasmiṃ samaye dukkhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ [Pg.101] cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye dukkhaṃ hoti…pe….

416. Vào lúc ấy, khổ là gì? Vào lúc ấy, sự không hài lòng thuộc về tâm, sự khổ thuộc về tâm, sự cảm thọ không hài lòng, khổ đau sanh từ tâm xúc, cảm thọ không hài lòng, khổ đau sanh từ tâm xúc nào – đây là khổ vào lúc ấy ...v.v...


417. Katamaṃ tasmiṃ samaye domanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye domanassindriyaṃ hoti…pe….

417. Vào lúc ấy, ưu quyền là gì? Vào lúc ấy, sự không hài lòng thuộc về tâm, sự khổ thuộc về tâm, sự cảm thọ không hài lòng, khổ đau sanh từ tâm xúc, cảm thọ không hài lòng, khổ đau sanh từ tâm xúc nào – đây là ưu quyền vào lúc ấy ...v.v...


418. Katamo tasmiṃ samaye doso hoti? Yo tasmiṃ samaye doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye doso hoti…pe….

418. Vào lúc ấy, sân là gì? Vào lúc ấy, sự sân hận, sự làm hại, trạng thái làm hại, sự phẫn nộ, hành vi phẫn nộ, trạng thái phẫn nộ, sự chống đối, sự thù nghịch, sự hung dữ, sự thô lỗ, sự không hoan hỷ của tâm nào – đây là sân vào lúc ấy ...v.v...


419. Katamo tasmiṃ samaye byāpādo hoti? Yo tasmiṃ samaye doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye byāpādo hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

419. Vào lúc ấy, ác ý là gì? Vào lúc ấy, sự sân hận, sự làm hại, trạng thái làm hại, sự phẫn nộ, hành vi phẫn nộ, trạng thái phẫn nộ, sự chống đối, sự thù nghịch, sự hung dữ, sự thô lỗ, sự không hoan hỷ của tâm nào – đây là ác ý vào lúc ấy ...v.v... hay vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là bất thiện.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, tivaṅgiko maggo hoti, cattāri balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba món ăn, có năm quyền, có thiền bốn chi, có đạo ba chi, có bốn lực, có hai nhân, có một xúc ...v.v... có một pháp xứ, có một pháp giới; hay vào lúc ấy, có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là bất thiện ...v.v...


420. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi vīriyabalaṃ samādhibalaṃ ahirikabalaṃ anottappabalaṃ doso moho byāpādo ahirikaṃ anottappaṃ samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā akusalā.

420. Vào lúc ấy, thế nào là hành uẩn? (Đó là) xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, tấn quyền, định quyền, mạng quyền, tà tư duy, tà tinh tấn, tà định, tấn lực, định lực, vô tàm lực, vô úy lực, sân, si, sân, vô tàm, vô úy, chỉ, đề khởi, bất loạn; và vào lúc ấy, ngoài các pháp đã kể, còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh tùy thuộc nhân duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây được gọi là hành uẩn vào lúc ấy... v.v... Các pháp này là bất thiện.


421. Katame [Pg.102] dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā akusalā.

421. Thế nào là các pháp bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với ưu, tương ưng với sân, có sự trợ giúp, bắt cảnh sắc... v.v... hoặc bắt cảnh pháp, hoặc bắt bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... Các pháp này là bất thiện.


422. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ vicikicchāsampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, vīriyabalaṃ hoti, ahirikabalaṃ hoti, anottappabalaṃ hoti, vicikicchā hoti, moho hoti, ahirikaṃ hoti, anottappaṃ hoti, paggāho hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

422. Thế nào là các pháp bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với xả, tương ưng với hoài nghi, bắt cảnh sắc, hoặc cảnh thinh, hoặc cảnh khí, hoặc cảnh vị, hoặc cảnh xúc, hoặc cảnh pháp, hoặc bắt bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có tấn quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có tà tư duy, có tà tinh tấn, có tấn lực, có vô tàm lực, có vô úy lực, có hoài nghi, có si, có vô tàm, có vô úy, có đề khởi; và vào lúc ấy, ngoài các pháp đã kể, còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh tùy thuộc nhân duyên – các pháp này là bất thiện.


423. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti…pe….

423. Vào lúc ấy, thế nào là xúc? Vào lúc ấy, sự xúc chạm nào, sự tiếp xúc, sự tiếp xúc hoàn toàn, trạng thái tiếp xúc – đây được gọi là xúc vào lúc ấy... v.v...


424. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti…pe….

424. Vào lúc ấy, thế nào là nhất tâm? Vào lúc ấy, sự an trú nào của tâm – đây được gọi là nhất tâm vào lúc ấy... v.v...


425. Katamā tasmiṃ samaye vicikicchā hoti? Yā tasmiṃ samaye kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ tasmiṃ samaye vicikicchā hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

425. Vào lúc ấy, thế nào là hoài nghi? Vào lúc ấy, sự nghi ngờ nào, sự phân vân, trạng thái phân vân, sự nhận thức sai lệch, sự hoài nghi, sự lưỡng lự, sự phân hai ngả, sự nghi hoặc, sự không thể nắm bắt chắc chắn, sự do dự, sự dao động, sự không thể thâm nhập, sự cứng đờ của tâm, sự bối rối của ý – đây được gọi là hoài nghi vào lúc ấy... v.v... và vào lúc ấy, ngoài các pháp đã kể, còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh tùy thuộc nhân duyên – các pháp này là bất thiện.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, cattāri indriyāni honti[Pg.103], caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, duvaṅgiko maggo hoti, tīṇi balāni honti, eko hetu hoti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

Và này, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có bốn quyền, có thiền bốn chi, có đạo hai chi, có ba lực, có một nhân, có một xúc... v.v... có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc ấy, ngoài các pháp đã kể, còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh tùy thuộc nhân duyên – các pháp này là bất thiện... v.v...


426. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā vīriyindriyaṃ jīvitindriyaṃ micchāsaṅkappo micchāvāyāmo vīriyabalaṃ ahirikabalaṃ anottappabalaṃ vicikicchā moho ahirikaṃ anottappaṃ paggāho; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā akusalā.

426. Vào lúc ấy, thế nào là hành uẩn? (Đó là) xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, tấn quyền, mạng quyền, tà tư duy, tà tinh tấn, tấn lực, vô tàm lực, vô úy lực, hoài nghi, si, vô tàm, vô úy, đề khởi; và vào lúc ấy, ngoài các pháp đã kể, còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh tùy thuộc nhân duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây được gọi là hành uẩn vào lúc ấy... v.v... Các pháp này là bất thiện.


427. Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ uddhaccasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsamādhi hoti, vīriyabalaṃ hoti, samādhibalaṃ hoti, ahirikabalaṃ hoti, anottappabalaṃ hoti, uddhaccaṃ hoti, moho hoti, ahirikaṃ hoti, anottappaṃ hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

427. Thế nào là các pháp bất thiện? Vào lúc tâm bất thiện sanh khởi, câu hành với xả, tương ưng với trạo cử, bắt cảnh sắc... v.v... hoặc bắt bất cứ cảnh nào; vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có tấn quyền, có định quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền, có tà tư duy, có tà tinh tấn, có tà định, có tấn lực, có định lực, có vô tàm lực, có vô úy lực, có trạo cử, có si, có vô tàm, có vô úy, có chỉ, có đề khởi, có bất loạn; và vào lúc ấy, ngoài các pháp đã kể, còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh tùy thuộc nhân duyên – các pháp này là bất thiện.


428. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti…pe….

428. Vào lúc ấy, thế nào là xúc? Vào lúc ấy, sự xúc chạm nào, sự tiếp xúc, sự tiếp xúc hoàn toàn, trạng thái tiếp xúc – đây được gọi là xúc vào lúc ấy... v.v...


429. Katamaṃ tasmiṃ samaye uddhaccaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittassa uddhaccaṃ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṃ cittassa – idaṃ tasmiṃ samaye [Pg.104] uddhaccaṃ hoti …pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā.

429. Vào lúc ấy, thế nào là trạo cử? Vào lúc ấy, sự phóng dật nào của tâm, sự không lắng dịu, sự tán loạn của tâm, sự quay cuồng của tâm – đây được gọi là trạo cử vào lúc ấy... v.v... và vào lúc ấy, ngoài các pháp đã kể, còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh tùy thuộc nhân duyên – các pháp này là bất thiện.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, tivaṅgiko maggo hoti, cattāri balāni honti, eko hetu hoti, eko phasso hoti…pe… ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā akusalā…pe….

Vào lúc bấy giờ, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có năm quyền, có thiền bốn chi, có đạo ba chi, có bốn lực, có một nhân, có một xúc... cho đến... có một pháp xứ, có một pháp giới; lại nữa, vào lúc bấy giờ, còn có các pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là bất thiện... cho đến...


430. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi vīriyabalaṃ samādhibalaṃ ahirikabalaṃ anottappabalaṃ uddhaccaṃ moho ahirikaṃ anottappaṃ samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā akusalā.

430. Vào lúc bấy giờ, thế nào là hành uẩn? (Đó là) xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, tấn quyền, định quyền, mạng quyền, tà tư duy, tà tinh tấn, tà định, tấn lực, định lực, vô tàm lực, vô úy lực, trạo cử, si, vô tàm, vô úy, chỉ, đề khởi, bất phóng dật; lại nữa, vào lúc bấy giờ, còn có các pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi tùy theo duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – vào lúc bấy giờ, đây là hành uẩn... cho đến... các pháp này là bất thiện.


Dvādasa akusalacittāni.

Mười hai tâm bất thiện.


Abyākatavipāko

Quả Vô Ký


Kusalavipākapañcaviññāṇāni

Năm Thức Quả Thiện


431. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

431. Thế nào là các pháp vô ký? Vào lúc mà nhãn thức là quả của nghiệp thiện cõi Dục đã được tạo và đã được tích lũy, câu hành với xả, lấy sắc làm đối tượng, được sanh khởi; vào lúc bấy giờ, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có xả, có nhất tâm, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền; lại nữa, vào lúc bấy giờ, còn có các pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là vô ký.


432. Katamo [Pg.105] tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

432. Vào lúc bấy giờ, thế nào là xúc? Vào lúc bấy giờ, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự chạm vào, trạng thái đã xúc chạm nào có – vào lúc bấy giờ, đây là xúc.


433. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjācakkhuviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

433. Vào lúc bấy giờ, thế nào là thọ? Vào lúc bấy giờ, sự cảm thọ thuộc về tâm, không dễ chịu cũng không khó chịu, sanh từ sự xúc của nhãn thức giới tương ứng ấy; sự cảm nhận không khổ không lạc sanh từ sự xúc của tâm; cảm thọ không khổ không lạc sanh từ sự xúc của tâm nào có – vào lúc bấy giờ, đây là thọ.


434. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjācakkhuviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

434. Vào lúc bấy giờ, thế nào là tưởng? Vào lúc bấy giờ, sự tưởng, sự nhận biết, trạng thái đã nhận biết nào sanh từ sự xúc của nhãn thức giới tương ứng ấy – vào lúc bấy giờ, đây là tưởng.


435. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjācakkhuviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

435. Vào lúc bấy giờ, thế nào là tư? Vào lúc bấy giờ, sự tư, sự cố ý, trạng thái đã tác ý nào sanh từ sự xúc của nhãn thức giới tương ứng ấy – vào lúc bấy giờ, đây là tư.


436. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjācakkhuviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

436. Vào lúc bấy giờ, thế nào là tâm? Vào lúc bấy giờ, cái nào là tâm, là ý, là ý, là tâm, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là nhãn thức giới tương ứng ấy – vào lúc bấy giờ, đây là tâm.


437. Katamā tasmiṃ samaye upekkhā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye upekkhā hoti.

437. Vào lúc bấy giờ, thế nào là xả? Vào lúc bấy giờ, sự cảm thọ thuộc về tâm, không dễ chịu cũng không khó chịu, sanh từ sự xúc của tâm; sự cảm nhận không khổ không lạc sanh từ sự xúc của tâm; cảm thọ không khổ không lạc sanh từ sự xúc của tâm nào có – vào lúc bấy giờ, đây là xả.


438. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

438. Vào lúc bấy giờ, thế nào là nhất tâm? Vào lúc bấy giờ, sự đứng vững của tâm nào có – vào lúc bấy giờ, đây là nhất tâm.


439. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjācakkhuviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

439. Vào lúc bấy giờ, thế nào là ý quyền? Vào lúc bấy giờ, cái nào là tâm, là ý, là ý, là tâm, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là nhãn thức giới tương ứng ấy – vào lúc bấy giờ, đây là ý quyền.


440. Katamaṃ [Pg.106] tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti.

440. Vào lúc bấy giờ, thế nào là xả quyền? Vào lúc bấy giờ, sự cảm thọ thuộc về tâm, không dễ chịu cũng không khó chịu, sanh từ sự xúc của tâm; sự cảm nhận không khổ không lạc sanh từ sự xúc của tâm; cảm thọ không khổ không lạc sanh từ sự xúc của tâm nào có – vào lúc bấy giờ, đây là xả quyền.


441. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

441. Vào lúc bấy giờ, thế nào là mạng quyền? Tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự vận hành, sự bảo hộ, mạng sống, mạng quyền nào của các pháp vô sắc ấy – vào lúc bấy giờ, đây là mạng quyền; lại nữa, vào lúc bấy giờ, còn có các pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là vô ký.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā cakkhuviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Vào lúc bấy giờ, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc... cho đến... có một nhãn thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; lại nữa, vào lúc bấy giờ, còn có các pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi tùy theo duyên – các pháp này là vô ký... cho đến...


442. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

442. Vào lúc bấy giờ, thế nào là hành uẩn? (Đó là) xúc, tư, nhất tâm, mạng quyền; lại nữa, vào lúc bấy giờ, còn có các pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi tùy theo duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – vào lúc bấy giờ, đây là hành uẩn... cho đến... các pháp này là vô ký.


443. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti sukhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, sukhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

443. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, do nghiệp thiện cõi Dục đã được làm, đã được tích lũy, quả nhĩ thức câu hành với xả, lấy cảnh thinh làm đối tượng sanh khởi... cho đến... tỷ thức câu hành với xả, lấy cảnh khí làm đối tượng sanh khởi... cho đến... thiệt thức câu hành với xả, lấy cảnh vị làm đối tượng sanh khởi... cho đến... thân thức câu hành với lạc, lấy cảnh xúc làm đối tượng sanh khởi, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có lạc, có nhất tâm, có ý quyền, có lạc quyền, có mạng quyền; hoặc vào lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh duyên – những pháp này là pháp vô ký.


444. Katamo [Pg.107] tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

444. Vào lúc ấy, xúc là thế nào? Vào lúc ấy, sự xúc chạm nào, sự tiếp xúc, sự chạm đến, trạng thái chạm đến – đây là xúc vào lúc ấy.


445. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjākāyaviññāṇadhātusamphassajaṃ kāyikaṃ sātaṃ kāyikaṃ sukhaṃ kāyasamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

445. Vào lúc ấy, thọ là thế nào? Vào lúc ấy, sự dễ chịu thuộc thân, sự an lạc thuộc thân sanh do sự xúc của thân thức giới tương ứng với nó, sự cảm thọ dễ chịu, an lạc sanh do thân xúc, thọ dễ chịu, an lạc sanh do thân xúc – đây là thọ vào lúc ấy.


446. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjākāyaviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

446. Vào lúc ấy, tưởng là thế nào? Tưởng nào, sự ghi nhận, trạng thái ghi nhận sanh do sự xúc của thân thức giới tương ứng với nó vào lúc ấy – đây là tưởng vào lúc ấy.


447. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjākāyaviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

447. Vào lúc ấy, tư là thế nào? Tư nào, sự cố ý, trạng thái cố ý sanh do sự xúc của thân thức giới tương ứng với nó vào lúc ấy – đây là tư vào lúc ấy.


448. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjākāyaviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

448. Vào lúc ấy, tâm là thế nào? Vào lúc ấy, tâm nào, ý, ý, tâm, trong sạch, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn, thân thức giới tương ứng với nó – đây là tâm vào lúc ấy.


449. Katamaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye kāyikaṃ sātaṃ kāyikaṃ sukhaṃ kāyasamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.

449. Vào lúc ấy, lạc là thế nào? Vào lúc ấy, sự dễ chịu thuộc thân, sự an lạc thuộc thân, sự cảm thọ dễ chịu, an lạc sanh do thân xúc, thọ dễ chịu, an lạc sanh do thân xúc – đây là lạc vào lúc ấy.


450. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

450. Vào lúc ấy, nhất tâm là thế nào? Sự đứng vững của tâm vào lúc ấy – đây là nhất tâm vào lúc ấy.


451. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjākāyaviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

451. Vào lúc ấy, ý quyền là thế nào? Vào lúc ấy, tâm nào, ý, ý, tâm, trong sạch, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn, thân thức giới tương ứng với nó – đây là ý quyền vào lúc ấy.


452. Katamaṃ [Pg.108] tasmiṃ samaye sukhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye kāyikaṃ sātaṃ kāyikaṃ sukhaṃ kāyasamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhindriyaṃ hoti.

452. Vào lúc ấy, lạc quyền là thế nào? Vào lúc ấy, sự dễ chịu thuộc thân, sự an lạc thuộc thân, sự cảm thọ dễ chịu, an lạc sanh do thân xúc, thọ dễ chịu, an lạc sanh do thân xúc – đây là lạc quyền vào lúc ấy.


453. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

453. Vào lúc ấy, mạng quyền là thế nào? Tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự duy trì, sự tiến hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, mạng sống, mạng quyền của các pháp vô sắc ấy – đây là mạng quyền vào lúc ấy; hoặc vào lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh duyên – những pháp này là pháp vô ký.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā kāyaviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc... cho đến... có một thân thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; hoặc vào lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh duyên – những pháp này là pháp vô ký... cho đến...


454. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

454. Vào lúc ấy, hành uẩn là thế nào? Xúc, tư, nhất tâm, mạng quyền; hoặc vào lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy... cho đến... những pháp này là pháp vô ký.


Kusalavipākāni pañcaviññāṇāni.

Năm thức quả thiện.


Kusalavipākamanodhātu

Ý giới quả thiện


455. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti[Pg.109], upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

455. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, do nghiệp thiện cõi Dục đã được làm, đã được tích lũy, quả ý giới câu hành với xả sanh khởi, hoặc lấy cảnh sắc làm đối tượng... cho đến... hoặc lấy cảnh xúc làm đối tượng, hoặc bắt lấy bất cứ đối tượng nào, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền; hoặc vào lúc ấy còn có các pháp vô sắc nào khác đồng sanh duyên – những pháp này là pháp vô ký.


456. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

456. Vào lúc ấy, xúc là thế nào? Vào lúc ấy, sự xúc chạm nào, sự tiếp xúc, sự chạm đến, trạng thái chạm đến – đây là xúc vào lúc ấy.


457. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanodhātusamphassajaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

457. Vào lúc ấy, thọ là thế nào? Vào lúc ấy, sự không dễ chịu cũng không khó chịu thuộc tâm sanh do sự xúc của ý giới tương ứng với nó, sự cảm thọ không khổ không lạc sanh do tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh do tâm xúc – đây là thọ vào lúc ấy.


458. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanodhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

458. Vào lúc ấy, tưởng là gì? Vào lúc ấy, sự tưởng, sự tri nhận, trạng thái đã tri nhận nào sanh khởi do xúc tương ứng với ý giới ấy -- đây là tưởng vào lúc ấy.


459. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanodhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

459. Vào lúc ấy, tư là gì? Vào lúc ấy, sự tư, sự cố ý, trạng thái đã cố ý nào sanh khởi do xúc tương ứng với ý giới ấy -- đây là tư vào lúc ấy.


460. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanodhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

460. Vào lúc ấy, tâm là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý giới tương ứng ấy -- đây là tâm vào lúc ấy.


461. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.

461. Vào lúc ấy, tầm là gì? Vào lúc ấy, sự suy tầm, sự tầm cầu, sự chủ ý, sự áp đặt, sự chuyên chú, sự hướng tâm đến đối tượng nào -- đây là tầm vào lúc ấy.


462. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.

462. Vào lúc ấy, tứ là gì? Vào lúc ấy, sự đi lại, sự tứ sát, sự tùy sát, sự cận sát, sự kết nối của tâm, sự quán sát liên tục nào -- đây là tứ vào lúc ấy.


463. Katamā [Pg.110] tasmiṃ samaye upekkhā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye upekkhā hoti.

463. Vào lúc ấy, xả là gì? Vào lúc ấy, trạng thái tâm sở không vui không buồn, cảm giác không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc nào -- đây là xả vào lúc ấy.


464. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

464. Vào lúc ấy, nhất tâm là gì? Vào lúc ấy, sự đứng vững của tâm nào -- đây là nhất tâm vào lúc ấy.


465. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanodhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

465. Vào lúc ấy, ý quyền là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý giới tương ứng ấy -- đây là ý quyền vào lúc ấy.


466. Katamaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti.

466. Vào lúc ấy, xả quyền là gì? Vào lúc ấy, trạng thái tâm sở không vui không buồn, cảm giác không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc nào -- đây là xả quyền vào lúc ấy.


467. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

467. Vào lúc ấy, mạng quyền là gì? Tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự vận hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, mạng sống, mạng quyền nào của các pháp vô sắc ấy -- đây là mạng quyền vào lúc ấy; và lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh -- những pháp này là vô ký.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā manodhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc... (vân vân)... có một ý giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh -- những pháp này là vô ký... (vân vân)...


468. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ [Pg.111] ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

468. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, mạng quyền; và lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn -- đây là hành uẩn vào lúc ấy... (vân vân)... những pháp này là vô ký.


Kusalavipākā manodhātu.

Ý giới quả thiện.


Kusalavipākamanoviññāṇadhātusomanassasahagatā

Ý thức giới quả thiện tương ưng với hỷ.


469. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

469. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, do nghiệp thiện thuộc Dục giới đã được làm, đã được tích lũy, mà ý thức giới quả dị thục tương ưng với hỷ sanh khởi, có sắc làm đối tượng... (vân vân)... hoặc có pháp làm đối tượng, hoặc nương vào bất cứ đối tượng nào, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có hỷ, có lạc, có nhất tâm, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền; và lại nữa, vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh khởi do duyên sanh -- những pháp này là vô ký.


470. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

470. Vào lúc ấy, xúc là gì? Vào lúc ấy, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự giao tiếp, trạng thái đã tiếp xúc nào -- đây là xúc vào lúc ấy.


471. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

471. Vào lúc ấy, thọ là gì? Vào lúc ấy, sự vui thích thuộc về tâm, sự sung sướng thuộc về tâm, cảm giác vui thích và sung sướng sanh từ tâm xúc, thọ vui thích và sung sướng sanh từ tâm xúc nào, mà sanh khởi do xúc tương ứng với ý thức giới ấy -- đây là thọ vào lúc ấy.


472. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

472. Vào lúc ấy, tưởng là gì? Vào lúc ấy, sự tưởng, sự tri nhận, trạng thái đã tri nhận nào sanh khởi do xúc tương ứng với ý thức giới ấy -- đây là tưởng vào lúc ấy.


473. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti. Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

473. Vào lúc ấy, tư là gì? Vào lúc ấy, sự tư, sự cố ý, trạng thái đã cố ý nào sanh khởi do xúc tương ứng với ý thức giới ấy -- đây là tư vào lúc ấy.


474. Katamaṃ [Pg.112] tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

474. Vào lúc ấy, tâm là gì? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sáng, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng ấy -- đây là tâm vào lúc ấy.


475. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.

475. Vào lúc ấy, tầm là gì? Vào lúc ấy, sự suy tầm, sự tầm cầu, sự chủ ý, sự áp đặt, sự chuyên chú, sự hướng tâm đến đối tượng nào -- đây là tầm vào lúc ấy.


476. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.

476. Vào lúc ấy, tứ là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự khảo sát, sự thẩm tra, sự thẩm sát, sự cận sát, sự kết nối liên tục của tâm, sự xem xét kỹ lưỡng -- đây vào lúc ấy là tứ.


477. Katamā tasmiṃ samaye pīti hoti? Yā tasmiṃ samaye pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa – ayaṃ tasmiṃ samaye pīti hoti.

477. Vào lúc ấy, hỷ là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự hoan hỷ, sự vui mừng, sự hân hoan, sự vui thích, sự vui vẻ, sự phấn khởi, sự thích thú, sự hân hoan, sự hài lòng của tâm -- đây vào lúc ấy là hỷ.


478. Katamaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye sukhaṃ hoti.

478. Vào lúc ấy, lạc là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự dễ chịu thuộc về tâm, sự an lạc thuộc về tâm, sự cảm nhận dễ chịu và an lạc sinh khởi do tâm xúc, cảm thọ dễ chịu và an lạc sinh khởi do tâm xúc -- đây vào lúc ấy là lạc.


479. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

479. Vào lúc ấy, nhất tâm là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự an trú của tâm -- đây vào lúc ấy là nhất tâm.


480. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

480. Vào lúc ấy, ý quyền là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ưng -- đây vào lúc ấy là ý quyền.


481. Katamaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye somanassindriyaṃ hoti.

481. Vào lúc ấy, hỷ quyền là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự dễ chịu thuộc về tâm, sự an lạc thuộc về tâm, sự cảm nhận dễ chịu và an lạc sinh khởi do tâm xúc, cảm thọ dễ chịu và an lạc sinh khởi do tâm xúc -- đây vào lúc ấy là hỷ quyền.


482. Katamaṃ [Pg.113] tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

482. Vào lúc ấy, mạng quyền là gì? Trạng thái nào là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự tiếp diễn, sự vận hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, mạng sống, mạng quyền của các pháp vô sắc ấy -- đây vào lúc ấy là mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sinh khởi do duyên -- các pháp này là vô ký.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc... có một ý thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sinh khởi do duyên -- các pháp này là vô ký...


483. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

483. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sinh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn -- đây vào lúc ấy là hành uẩn... các pháp này là vô ký.


Kusalavipākā manoviññāṇadhātu somanassasahagatā.

Ý thức giới quả thiện câu hữu với hỷ.


Kusalavipākamanoviññāṇadhātuupekkhāsahagatā

Ý thức giới quả thiện câu hữu với xả.


484. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

484. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, do nghiệp thiện cõi dục đã được làm, đã được tích lũy, ý thức giới quả câu hữu với xả sinh khởi, hoặc lấy sắc làm đối tượng... hoặc lấy pháp làm đối tượng, hoặc nương vào bất cứ đối tượng nào, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác sinh khởi do duyên -- các pháp này là vô ký.


485. Katamo [Pg.114] tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

485. Vào lúc ấy, xúc là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự xúc chạm, sự tiếp xúc, trạng thái đã tiếp xúc -- đây vào lúc ấy là xúc.


486. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti.

486. Vào lúc ấy, thọ là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự không dễ chịu cũng không khó chịu thuộc về tâm, sinh khởi do sự tiếp xúc của ý thức giới tương ưng, sự cảm nhận không khổ không lạc sinh khởi do tâm xúc, cảm thọ không khổ không lạc sinh khởi do tâm xúc -- đây vào lúc ấy là thọ.


487. Katamā tasmiṃ samaye saññā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saññā hoti.

487. Vào lúc ấy, tưởng là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự tưởng tri, sự nhận biết, trạng thái đã nhận biết sinh khởi do sự tiếp xúc của ý thức giới tương ưng -- đây vào lúc ấy là tưởng.


488. Katamā tasmiṃ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṃ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cetanā hoti.

488. Vào lúc ấy, tư là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự tác ý, sự cố ý, trạng thái đã tác ý sinh khởi do sự tiếp xúc của ý thức giới tương ưng -- đây vào lúc ấy là tư.


489. Katamaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ hoti.

489. Vào lúc ấy, tâm là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý quyền, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ưng -- đây vào lúc ấy là tâm.


490. Katamo tasmiṃ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṃ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vitakko hoti.

490. Vào lúc ấy, tầm là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự suy tầm, sự suy xét, sự chủ ý, sự áp đặt, sự chuyên chú, sự hướng tâm lên -- đây vào lúc ấy là tầm.


491. Katamo tasmiṃ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṃ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā – ayaṃ tasmiṃ samaye vicāro hoti.

491. Vào lúc ấy, tứ là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự khảo sát, sự thẩm tra, sự thẩm sát, sự cận sát, sự kết nối liên tục của tâm, sự xem xét kỹ lưỡng -- đây vào lúc ấy là tứ.


492. Katamā tasmiṃ samaye upekkhā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye upekkhā hoti.

492. Vào lúc ấy, xả là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự không dễ chịu cũng không khó chịu thuộc về tâm, sự cảm nhận không khổ không lạc sinh khởi do tâm xúc, cảm thọ không khổ không lạc sinh khởi do tâm xúc -- đây vào lúc ấy là xả.


493. Katamā [Pg.115] tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

493. Vào lúc ấy, nhất tâm là gì? Trạng thái nào vào lúc ấy là sự an trú của tâm -- đây vào lúc ấy là nhất tâm.


494. Katamaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ tasmiṃ samaye manindriyaṃ hoti.

494. Vào lúc ấy, thế nào là ý căn? Vào lúc ấy, cái nào là tâm, là ý, là ý thức, là tâm ý, là trong sạch, là ý, là ý xứ, là ý căn, là thức, là thức uẩn, là ý thức giới tương ứng — cái ấy vào lúc ấy là ý căn.


495. Katamaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye upekkhindriyaṃ hoti.

495. Vào lúc ấy, thế nào là xả căn? Vào lúc ấy, cái nào là sở hữu tâm, không phải lạc cũng không phải khổ, là sự cảm thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc, là thọ không khổ không lạc sanh từ tâm xúc — cái ấy vào lúc ấy là xả căn.


496. Katamaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

496. Vào lúc ấy, thế nào là mạng căn? Cái nào là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự tiếp diễn, sự tiến hành, sự vận hành, sự bảo tồn, mạng sống, mạng căn của các pháp vô sắc ấy — cái ấy vào lúc ấy là mạng căn; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi — những pháp này là vô ký.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba căn, có một xúc... cho đến... có một ý thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi — những pháp này là vô ký... cho đến...


497. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

497. Vào lúc ấy, thế nào là hành uẩn? Xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, mạng căn; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác tùy thuộc sanh khởi, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn — cái ấy vào lúc ấy là hành uẩn... cho đến... những pháp này là vô ký.


Kusalavipākā upekkhāsahagatā manoviññāṇadhātu.

Ý thức giới quả thiện câu hữu với xả.


Aṭṭhamahāvipākā

Tám quả đại hành


498. Katame [Pg.116] dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti …pe… ime dhammā abyākatā…pe… alobho abyākatamūlaṃ…pe… adoso abyākatamūlaṃ…pe… ime dhammā abyākatā.

498. Thế nào là các pháp vô ký? Vào lúc, do nghiệp thiện dục giới đã được làm, đã được tích lũy, quả là ý thức giới sanh khởi, câu hữu với hỷ, tương ưng với trí... cho đến... câu hữu với hỷ, tương ưng với trí, có sự xúi giục... cho đến... câu hữu với hỷ, bất tương ưng với trí... cho đến... câu hữu với hỷ, bất tương ưng với trí, có sự xúi giục... cho đến... câu hữu với xả, tương ưng với trí... cho đến... câu hữu với xả, tương ưng với trí, có sự xúi giục... cho đến... câu hữu với xả, bất tương ưng với trí... cho đến... câu hữu với xả, bất tương ưng với trí, có sự xúi giục, hoặc lấy sắc làm đối tượng... cho đến... hoặc lấy pháp làm đối tượng, hoặc nương vào bất cứ đối tượng nào, vào lúc ấy có xúc... cho đến... có bất tán loạn ... cho đến... những pháp này là vô ký... cho đến... vô tham là căn vô ký... cho đến... vô sân là căn vô ký... cho đến... những pháp này là vô ký.


Aṭṭhamahāvipākā.

Tám quả đại hành đã xong.


Rūpāvacaravipākā

Quả sắc giới


499. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

499. Thế nào là các pháp vô ký? Vào lúc, tu tập con đường để sanh vào sắc giới, ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất với đề mục kasina đất, vào lúc ấy có xúc... cho đến... có bất tán loạn... cho đến... những pháp này là thiện. Do chính nghiệp thiện sắc giới ấy đã được làm, đã được tích lũy, quả là ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất với đề mục kasina đất, vào lúc ấy có xúc... cho đến... có bất tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


500. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sukhassa ca pahānā…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ [Pg.117] samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

500. Thế nào là các pháp vô ký? Vào lúc, tu tập con đường để sanh vào sắc giới, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... cho đến... thiền thứ hai... cho đến... thiền thứ ba... cho đến... thiền thứ tư... cho đến... thiền thứ nhất... cho đến... chứng và trú thiền thứ năm với đề mục kasina đất, vào lúc ấy có xúc... cho đến... có bất tán loạn... cho đến... những pháp này là thiện. Do chính nghiệp thiện sắc giới ấy đã được làm, đã được tích lũy, quả là do đoạn trừ lạc... cho đến... chứng và trú thiền thứ năm với đề mục kasina đất, vào lúc ấy có xúc... cho đến... có bất tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


Rūpāvacaravipākā.

Quả sắc giới đã xong.


Arūpāvacaravipākā

Quả vô sắc giới


501. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ākāsānañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ākāsānañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

501. Thế nào là các pháp vô ký? Vào lúc, tu tập con đường để sanh vào vô sắc giới, do hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do sự chấm dứt đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng đa dạng, câu hữu với tưởng không vô biên xứ, do đoạn trừ lạc... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy có xúc... cho đến... có bất tán loạn... cho đến... những pháp này là thiện. Do chính nghiệp thiện vô sắc giới ấy đã được làm, đã được tích lũy, quả là do hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do sự chấm dứt đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng đa dạng, câu hữu với tưởng không vô biên xứ, do đoạn trừ lạc... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy có xúc... cho đến... có bất tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


502. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma viññāṇañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma viññāṇañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

502. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi vô sắc, do vượt qua hoàn toàn không vô biên xứ, ... câu hành với tưởng thức vô biên xứ, do từ bỏ lạc ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là thiện. Do nghiệp thiện vô sắc ấy đã được tạo tác, đã được tích lũy, quả dị thục là: do vượt qua hoàn toàn không vô biên xứ, ... câu hành với tưởng thức vô biên xứ, do từ bỏ lạc ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là vô ký.


503. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ākiñcaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ [Pg.118] sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ākiñcaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

503. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi vô sắc, do vượt qua hoàn toàn thức vô biên xứ, ... câu hành với tưởng vô sở hữu xứ, do từ bỏ lạc ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là thiện. Do nghiệp thiện vô sắc ấy đã được tạo tác, đã được tích lũy, quả dị thục là: do vượt qua hoàn toàn thức vô biên xứ, ... câu hành với tưởng vô sở hữu xứ, do từ bỏ lạc ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là vô ký.


504. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

504. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập đạo lộ để sanh vào cõi vô sắc, do vượt qua hoàn toàn vô sở hữu xứ, ... câu hành với tưởng phi tưởng phi phi tưởng xứ, do từ bỏ lạc ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là thiện. Do nghiệp thiện vô sắc ấy đã được tạo tác, đã được tích lũy, quả dị thục là: do vượt qua hoàn toàn vô sở hữu xứ, ... câu hành với tưởng phi tưởng phi phi tưởng xứ, do từ bỏ lạc ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là vô ký.


Arūpāvacaravipākā.

Dị thục vô sắc giới.


Lokuttaravipāka-paṭhamamaggavipākā

Dị thục siêu thế - Dị thục đạo thứ nhất.


Suddhikapaṭipadā

Phần thực hành thuần túy.


505. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

505. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có tính cách xuất ly, không dẫn đến tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, ly dục ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là khổ hành và chậm thắng trí, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là thiện. Do thiền thiện siêu thế ấy đã được tạo tác, đã được tu tập, quả dị thục là: ly dục ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là khổ hành, chậm thắng trí, và là không tánh, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... cụ tri quyền sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là vô ký.


506. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā [Pg.119] kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

506. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có tính cách xuất ly, không dẫn đến tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, ly dục ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là khổ hành và chậm thắng trí, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là thiện. Do thiền thiện siêu thế ấy đã được tạo tác, đã được tu tập, quả dị thục là: ly dục ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là khổ hành, chậm thắng trí, và là vô tướng, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... cụ tri quyền sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là vô ký.


507. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

507. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có tính cách xuất ly, không dẫn đến tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, ly dục ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là khổ hành và chậm thắng trí, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là thiện. Do thiền thiện siêu thế ấy đã được tạo tác, đã được tu tập, quả dị thục là: ly dục ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ nhất, là khổ hành, chậm thắng trí, và là vô nguyện, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... cụ tri quyền sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là vô ký.


508. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññatanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

508. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, có tính cách xuất ly, không dẫn đến tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, do sự tịnh chỉ tầm và tứ ... (v.v.) ... thiền thứ hai ... (v.v.) ... thiền thứ ba ... (v.v.) ... thiền thứ tư ... (v.v.) ... thiền thứ nhất ... (v.v.) ... chứng và trú thiền thứ năm, là khổ hành và chậm thắng trí, đây là thiện ... (v.v.) ... khổ hành, chậm thắng trí, và là không tánh, đây là dị thục ... (v.v.) ... khổ hành và chậm thắng trí, đây là thiện ... (v.v.) ... khổ hành, chậm thắng trí, và là vô tướng, đây là dị thục ... (v.v.) ... khổ hành và chậm thắng trí, đây là thiện ... (v.v.) ... khổ hành, chậm thắng trí, và là vô nguyện, đây là dị thục, vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... (v.v.) ... không phóng dật sanh khởi ... (v.v.) ... những pháp này là vô ký.


509. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññatanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ animittanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ [Pg.120] khippābhiññaṃ appaṇihitanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

509. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính chất xuất ly, không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đắc tầng mức thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là khổ hạnh và tốc thông... cho đến... lạc hạnh và độn thông... cho đến... lạc hạnh và tốc thông... cho đến... nhị thiền... cho đến... tam thiền... cho đến... tứ thiền... cho đến... sơ thiền... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt ngũ thiền là lạc hạnh và tốc thông, đây là thiện... cho đến... lạc hạnh và tốc thông (được gọi là) không tánh, đây là quả... cho đến... lạc hạnh và tốc thông, đây là thiện... cho đến... lạc hạnh và tốc thông (được gọi là) vô tướng, đây là quả... cho đến... lạc hạnh và tốc thông, đây là thiện... cho đến... lạc hạnh và tốc thông (được gọi là) vô nguyện, đây là quả. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là vô ký.


Suddhikapaṭipadā.

Phần thuần túy về con đường thực hành đã xong.


Suddhikasuññataṃ

Thuần túy về không tánh


510. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

510. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính chất xuất ly, không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đắc tầng mức thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là không tánh. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là thiện. Do bởi thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập nên (có) quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là không tánh. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là vô ký.


511. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati animittaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

511. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính chất xuất ly, không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đắc tầng mức thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là không tánh. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là thiện. Do bởi thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập nên (có) quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là vô tướng. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là vô ký.


512. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

512. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính chất xuất ly, không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đắc tầng mức thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là không tánh. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là thiện. Do bởi thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập nên (có) quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là vô nguyện. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là vô ký.


513. Katame [Pg.121] dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññatanti kusalaṃ…pe… suññatanti vipāko…pe… suññatanti kusalaṃ…pe… animittanti vipāko…pe… suññatanti kusalaṃ…pe… appaṇihitanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

513. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính chất xuất ly, không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đắc tầng mức thứ nhất, do sự lắng dịu của tầm và tứ... cho đến... nhị thiền... cho đến... tam thiền... cho đến... tứ thiền... cho đến... sơ thiền... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt ngũ thiền là không tánh, đây là thiện... cho đến... là không tánh, đây là quả... cho đến... là không tánh, đây là thiện... cho đến... là vô tướng, đây là quả... cho đến... là không tánh, đây là thiện... cho đến... là vô nguyện, đây là quả. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là vô ký.


Suddhikasuññataṃ.

Phần thuần túy về không tánh đã xong.


Suññatapaṭipadā

Con đường thực hành về không tánh


514. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

514. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính chất xuất ly, không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đắc tầng mức thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là khổ hạnh, độn thông, và không tánh. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là thiện. Do bởi thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập nên (có) quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là khổ hạnh, độn thông, và không tánh. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là vô ký.


515. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

515. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính chất xuất ly, không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đắc tầng mức thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là khổ hạnh, độn thông, và không tánh. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là thiện. Do bởi thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập nên (có) quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... vị ấy trú sau khi chứng đạt sơ thiền là khổ hạnh, độn thông, và vô tướng. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có không phóng dật... cho đến... các pháp này là vô ký.


516. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā [Pg.122] vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

516. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục… (vân vân)… chứng và trú thiền thứ nhất là khổ hành, chậm thắng trí, và là không tánh; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả là sau khi đã ly dục… (vân vân)… vị ấy chứng và trú thiền thứ nhất là khổ hành, chậm thắng trí, và là vô nguyện; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là vô ký.


517. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññatanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññatanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññatanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññatanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

517. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự lắng dịu của tầm và tứ… (vân vân)… thiền thứ nhị… (vân vân)… thiền thứ ba… (vân vân)… thiền thứ tư… (vân vân)… thiền thứ nhất… (vân vân)… chứng và trú thiền thứ năm là khổ hành, chậm thắng trí, và là không tánh, đây là thiện… (vân vân)… khổ hành, chậm thắng trí, và là không tánh, đây là quả… (vân vân)… khổ hành, chậm thắng trí, và là không tánh, đây là thiện… (vân vân)… khổ hành, chậm thắng trí, và là vô tướng, đây là quả… (vân vân)… khổ hành, chậm thắng trí, và là không tánh, đây là thiện… (vân vân)… khổ hành, chậm thắng trí, và là vô nguyện, đây là quả; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là vô ký.


518. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ …pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññatanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññatanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññatanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ animittanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññatanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

518. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục… (vân vân)… chứng và trú thiền thứ nhất là khổ hành, mau thắng trí, và là không tánh… (vân vân)… lạc hành, chậm thắng trí, và là không tánh… (vân vân)… lạc hành, mau thắng trí, và là không tánh … (vân vân)… thiền thứ nhị… (vân vân)… thiền thứ ba… (vân vân)… thiền thứ tư… (vân vân)… thiền thứ nhất… (vân vân)… chứng và trú thiền thứ năm là lạc hành, mau thắng trí, và là không tánh, đây là thiện… (vân vân)… lạc hành, mau thắng trí, và là không tánh, đây là quả… (vân vân)… lạc hành, mau thắng trí, và là không tánh, đây là thiện… (vân vân)… lạc hành, mau thắng trí, và là vô tướng, đây là quả… (vân vân)… lạc hành, mau thắng trí, và là không tánh, đây là thiện… (vân vân)… lạc hành, mau thắng trí, và là vô nguyện, đây là quả; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là vô ký.


Suññatapaṭipadā.

Con đường thực hành về không tánh.


Suddhikaappaṇihitaṃ

Phần vô nguyện đơn thuần.


519. Katame [Pg.123] dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

519. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục… (vân vân)… chứng và trú thiền thứ nhất là vô nguyện; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả là sau khi đã ly dục… (vân vân)… vị ấy chứng và trú thiền thứ nhất là vô nguyện; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là vô ký.


520. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati animittaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

520. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục… (vân vân)… chứng và trú thiền thứ nhất là vô nguyện; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả là sau khi đã ly dục… (vân vân)… vị ấy chứng và trú thiền thứ nhất là vô tướng; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là vô ký.


521. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

521. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục… (vân vân)… chứng và trú thiền thứ nhất là vô nguyện; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả là sau khi đã ly dục… (vân vân)… vị ấy chứng và trú thiền thứ nhất là không tánh; vào lúc ấy, xúc sanh khởi… (vân vân)… không phóng dật sanh khởi… (vân vân)… các pháp này là vô ký.


522. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitanti kusalaṃ…pe… appaṇihitanti vipāko…pe… appaṇihitanti kusalaṃ…pe… [Pg.124] animittanti vipāko…pe… appaṇihitanti kusalaṃ…pe… suññatanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

522. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng làm giảm thiểu (sanh tử), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự lắng dịu của tầm và tứ ... (lược) ... chứng và trú thiền thứ nhì ... (lược) ... thiền thứ ba ... (lược) ... thiền thứ tư ... (lược) ... thiền thứ nhất ... (lược) ... thiền thứ năm, (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... (đây là) vô nguyện, là quả ... (lược) ... (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... (đây là) vô tướng, là quả ... (lược) ... (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... (đây là) không tánh, là quả; vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là vô ký.


Suddhikaappaṇihitaṃ.

Dứt phần Vô Nguyện Thuần Túy.


Appaṇihitapaṭipadā

Con Đường Thực Hành Vô Nguyện


523. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

523. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng làm giảm thiểu (sanh tử), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, ly dục ... (lược) ... chứng và trú thiền thứ nhất là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện; vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là thiện. Do đã thực hiện, đã tu tập chính thiền siêu thế thiện ấy, (vị ấy) chứng và trú quả là thiền thứ nhất, ly dục ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện; vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là vô ký.


524. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

524. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng làm giảm thiểu (sanh tử), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, ly dục ... (lược) ... chứng và trú thiền thứ nhất là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện; vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là thiện. Do đã thực hiện, đã tu tập chính thiền siêu thế thiện ấy, (vị ấy) chứng và trú quả là thiền thứ nhất, ly dục ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô tướng; vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là vô ký.


525. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa [Pg.125] jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

525. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng làm giảm thiểu (sanh tử), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, ly dục ... (lược) ... chứng và trú thiền thứ nhất là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện; vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là thiện. Do đã thực hiện, đã tu tập chính thiền siêu thế thiện ấy, (vị ấy) chứng và trú quả là thiền thứ nhất, ly dục ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) không tánh; vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là vô ký.


526. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññatanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

526. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng làm giảm thiểu (sanh tử), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự lắng dịu của tầm và tứ ... (lược) ... chứng và trú thiền thứ nhì ... (lược) ... thiền thứ ba ... (lược) ... thiền thứ tư ... (lược) ... thiền thứ nhất ... (lược) ... thiền thứ năm, là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện, là quả ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô tướng, là quả ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... là con đường thực hành khổ và thắng trí chậm, (đây là) không tánh, là quả. Vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là vô ký.


527. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ animittanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññatanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

527. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng đưa ra khỏi (luân hồi), có chiều hướng làm giảm thiểu (sanh tử), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, ly dục ... (lược) ... chứng và trú thiền thứ nhất là con đường thực hành khổ và thắng trí nhanh, (đây là) vô nguyện ... (lược) ... là con đường thực hành lạc và thắng trí chậm, (đây là) vô nguyện ... (lược) ... là con đường thực hành lạc và thắng trí nhanh, (đây là) vô nguyện ... (lược) ... thiền thứ nhì ... (lược) ... thiền thứ ba ... (lược) ... thiền thứ tư ... (lược) ... thiền thứ nhất ... (lược) ... chứng và trú thiền thứ năm là con đường thực hành lạc và thắng trí nhanh, (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... là con đường thực hành lạc và thắng trí nhanh, (đây là) vô nguyện, là quả ... (lược) ... là con đường thực hành lạc và thắng trí nhanh, (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... là con đường thực hành lạc và thắng trí nhanh, (đây là) vô tướng, là quả ... (lược) ... là con đường thực hành lạc và thắng trí nhanh, (đây là) vô nguyện, là thiện ... (lược) ... là con đường thực hành lạc và thắng trí nhanh, (đây là) không tánh, là quả. Vào lúc ấy, có xúc ... (lược) ... có sự không phân tán ... (lược) ... những pháp này là vô ký.


Appaṇihitapaṭipadā.

Dứt Con Đường Thực Hành Vô Nguyện.


Vīsati mahānayā

Hai Mươi Phương Pháp Lớn


528. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ maggaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ satipaṭṭhānaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ sammappadhānaṃ bhāveti…pe… [Pg.126] lokuttaraṃ iddhipādaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ indriyaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ balaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ bojjhaṅgaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saccaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ samathaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhammaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ khandhaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āyatanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhātuṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āhāraṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ phassaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ vedanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saññaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cetanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cittaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ…pe… animittaṃ …pe… appaṇihitaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

528. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập đạo siêu thế... cho đến... tu tập niệm xứ siêu thế... cho đến... tu tập chánh cần siêu thế... cho đến... tu tập như ý túc siêu thế... cho đến... tu tập quyền siêu thế... cho đến... tu tập lực siêu thế... cho đến... tu tập giác chi siêu thế... cho đến... tu tập đế siêu thế... cho đến... tu tập chỉ siêu thế... cho đến... tu tập pháp siêu thế... cho đến... tu tập uẩn siêu thế... cho đến... tu tập xứ siêu thế... cho đến... tu tập giới siêu thế... cho đến... tu tập thực siêu thế... cho đến... tu tập xúc siêu thế... cho đến... tu tập thọ siêu thế... cho đến... tu tập tưởng siêu thế... cho đến... tu tập tư siêu thế... cho đến... tu tập tâm siêu thế, là pháp đưa ra khỏi (luân hồi), không tích lũy (nghiệp), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ; vào lúc ấy, xúc sanh khởi ... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (vị ấy) chứng và trú thiền thứ nhất là quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh... cho đến... là vô tướng ... cho đến... là vô nguyện; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là vô ký.


Vīsati mahānayā.

Hai mươi đại phương pháp.


Chandādhipateyyasuddhikapaṭipadā

Pháp hành thuần túy có dục làm chủ


529. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

529. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, là pháp đưa ra khỏi (luân hồi), không tích lũy (nghiệp), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, có dục làm chủ; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (vị ấy) chứng và trú thiền thứ nhất là quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là vô ký.


530. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā [Pg.127] pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

530. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, là pháp đưa ra khỏi (luân hồi), không tích lũy (nghiệp), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, có dục làm chủ; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (vị ấy) chứng và trú thiền thứ nhất là quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô tướng, có dục làm chủ; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là vô ký.


531. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

531. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, là pháp đưa ra khỏi (luân hồi), không tích lũy (nghiệp), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, sau khi đã ly các dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, có dục làm chủ; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là thiện. Do vì thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (vị ấy) chứng và trú thiền thứ nhất là quả dị thục, sau khi đã ly các dục... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô nguyện, có dục làm chủ; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là vô ký.


532. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

532. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền siêu thế, là pháp đưa ra khỏi (luân hồi), không tích lũy (nghiệp), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa thứ nhất, do vì làm cho lắng dịu tầm và tứ... cho đến... thiền thứ nhị... cho đến... thiền thứ ba... cho đến... thiền thứ tư... cho đến... thiền thứ nhất... cho đến... chứng và trú thiền thứ năm, là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, đây là quả dị thục... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô tướng, có dục làm chủ, đây là quả dị thục... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô nguyện, có dục làm chủ, đây là quả dị thục; vào lúc ấy, xúc sanh khởi... cho đến... không phóng dật sanh khởi... cho đến... các pháp này là vô ký.


533. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ [Pg.128] khippābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

533. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tiến thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất có khổ hành lộ, có tốc thắng trí, có dục làm chủ... cho đến... có lạc hành lộ, có độn thắng trí, có dục làm chủ... cho đến... có lạc hành lộ, có tốc thắng trí, có dục làm chủ... cho đến... thiền thứ nhì... cho đến... thiền thứ ba... cho đến... thiền thứ tư... cho đến... thiền thứ nhất... cho đến... chứng và trú thiền thứ năm có lạc hành lộ, có tốc thắng trí, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... có lạc hành lộ, có tốc thắng trí, (thiền) không tánh, có dục làm chủ, đây là quả... cho đến... có lạc hành lộ, có tốc thắng trí, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... có lạc hành lộ, có tốc thắng trí, (thiền) vô tướng, có dục làm chủ, đây là quả... cho đến... có lạc hành lộ, có tốc thắng trí, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... có lạc hành lộ, có tốc thắng trí, (thiền) vô nguyện, có dục làm chủ, đây là quả. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


Chandādhipateyyasuddhikapaṭipadā.

Dứt phần thuần túy hành lộ có dục làm chủ.


Chandādhipateyyasuddhikasuññatā

Phần thuần túy không tánh có dục làm chủ.


534. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

534. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tiến thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất là không tánh, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là thiện. Do đã thực hành, đã tu tiến chính thiền siêu thế thiện ấy, (phát sanh) quả, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất là không tánh, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


535. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati animittaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

535. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tiến thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất là không tánh, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là thiện. Do đã thực hành, đã tu tiến chính thiền siêu thế thiện ấy, (phát sanh) quả, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất là vô tướng, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


536. Katame [Pg.129] dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

536. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tiến thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất là không tánh, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là thiện. Do đã thực hành, đã tu tiến chính thiền siêu thế thiện ấy, (phát sanh) quả, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất là vô nguyện, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


537. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

537. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tiến thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... cho đến... thiền thứ nhì... cho đến... thiền thứ ba... cho đến... thiền thứ tư... cho đến... thiền thứ nhất... cho đến... chứng và trú thiền thứ năm là không tánh, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... là không tánh, có dục làm chủ, đây là quả... cho đến... là không tánh, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... là vô tướng, có dục làm chủ, đây là quả... cho đến... là không tánh, có dục làm chủ, đây là thiện... cho đến... là vô nguyện, có dục làm chủ, đây là quả. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


Chandādhipateyyasuddhikasuññatā.

Dứt phần thuần túy không tánh có dục làm chủ.


538. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

538. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tiến thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích lũy, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất có khổ hành lộ, có độn thắng trí, là không tánh, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là thiện. Do đã thực hành, đã tu tiến chính thiền siêu thế thiện ấy, (phát sanh) quả, sau khi đã ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ nhất có khổ hành lộ, có độn thắng trí, là không tánh, có dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc... cho đến... có sự không tán loạn... cho đến... những pháp này là vô ký.


539. Katame [Pg.130] dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

539. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính cách xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do chính thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả dị thục là sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô tướng, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


540. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

540. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính cách xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do chính thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả dị thục là sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô nguyện, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


541. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

541. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính cách xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhì... (v.v)... thiền thứ ba... (v.v)... thiền thứ tư... (v.v)... thiền thứ nhất... (v.v)... thiền thứ năm là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là thiện... (v.v)... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là quả dị thục... (v.v)... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là thiện... (v.v)... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô tướng, có dục làm chủ, là quả dị thục... (v.v)... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là thiện... (v.v)... là pháp hành khó khăn, thắng trí chậm lẹ, là vô nguyện, có dục làm chủ, là quả dị thục; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


542. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā [Pg.131] pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ …pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

542. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính cách xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là pháp hành khó khăn, thắng trí nhanh lẹ, là không tánh, có dục làm chủ... (v.v)... là pháp hành dễ dàng, thắng trí chậm lẹ, là không tánh, có dục làm chủ... (v.v)... là pháp hành dễ dàng, thắng trí nhanh lẹ, là không tánh, có dục làm chủ... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhì... (v.v)... thiền thứ ba... (v.v)... thiền thứ tư... (v.v)... thiền thứ nhất... (v.v)... thiền thứ năm là pháp hành dễ dàng, thắng trí nhanh lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là thiện... (v.v)... là pháp hành dễ dàng, thắng trí nhanh lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là quả dị thục... (v.v)... là pháp hành dễ dàng, thắng trí nhanh lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là thiện... (v.v)... là pháp hành dễ dàng, thắng trí nhanh lẹ, là vô tướng, có dục làm chủ, là quả dị thục... (v.v)... là pháp hành dễ dàng, thắng trí nhanh lẹ, là không tánh, có dục làm chủ, là thiện... (v.v)... là pháp hành dễ dàng, thắng trí nhanh lẹ, là vô nguyện, có dục làm chủ, là quả dị thục; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


543. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

543. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính cách xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là vô nguyện, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do chính thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả dị thục là sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là vô nguyện, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


544. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, animittaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

544. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có tính cách xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là vô nguyện, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do chính thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả dị thục là sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng đạt và an trú thiền thứ nhất là vô tướng, có dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


545. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ [Pg.132] chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

545. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất là vô nguyện, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do vì thiền thiện siêu thế ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (phát sinh) quả, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất là không tánh, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


546. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ …pe… animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

546. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự lắng dịu của tầm và tứ... (v.v)... thiền thứ nhì... (v.v)... thiền thứ ba... (v.v)... thiền thứ tư... (v.v)... chứng và trú thiền thứ năm là vô nguyện, với dục làm chủ, đây là thiện... (v.v)... vô nguyện, với dục làm chủ, đây là quả... (v.v)... vô nguyện, với dục làm chủ, đây là thiện... (v.v)... vô tướng, với dục làm chủ, đây là quả... (v.v)... vô nguyện, với dục làm chủ, đây là thiện... (v.v)... không tánh, với dục làm chủ, đây là quả; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


547. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

547. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do vì thiền thiện siêu thế ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (phát sinh) quả, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


548. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyaṃ[Pg.133], tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

548. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do vì thiền thiện siêu thế ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (phát sinh) quả, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô tướng, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


549. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

549. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là thiện. Do vì thiền thiện siêu thế ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (phát sinh) quả, sau khi đã ly dục... (v.v)... chứng và trú thiền thứ nhất có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là không tánh, với dục làm chủ; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


550. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

550. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc nào, vị ấy tu tập thiền siêu thế có khả năng xuất ly, đưa đến sự không tích tập, để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, do sự lắng dịu của tầm và tứ... (v.v)... thiền thứ nhì... (v.v)... thiền thứ ba... (v.v)... thiền thứ tư... (v.v)... chứng và trú thiền thứ năm có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ, đây là thiện... (v.v)... có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ, đây là quả... (v.v)... có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ, đây là thiện... (v.v)... có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô tướng, với dục làm chủ, đây là quả... (v.v)... có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là vô nguyện, với dục làm chủ, đây là thiện... (v.v)... có sự thực hành khó khăn, có sự thắng tri chậm chạp, là không tánh, với dục làm chủ, đây là quả; vào lúc ấy, có xúc... (v.v)... có sự không phóng dật... (v.v)... những pháp này là vô ký.


551. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ [Pg.134] khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ animittaṃ chandādhipateyyanti vipāko…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ appaṇihitaṃ chandādhipateyyanti kusalaṃ…pe… sukhapaṭipadaṃ khippābhiññaṃ suññataṃ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

551. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc tu tập thiền siêu thế, có tính cách xuất ly, không tăng trưởng (nghiệp hữu), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, ly dục ... y như trên ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, thắng trí nhanh, vô nguyện, với dục làm chủ ... y như trên ... là pháp hành lạc, thắng trí chậm, vô nguyện, với dục làm chủ ... y như trên ... là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, vô nguyện, với dục làm chủ ... y như trên ... thiền thứ hai ... y như trên ... thiền thứ ba ... y như trên ... thiền thứ tư ... y như trên ... thiền thứ nhất ... y như trên ... chứng và trú thiền thứ năm, là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, vô nguyện, với dục làm chủ, (đây là) thiện ... y như trên ... là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, vô nguyện, với dục làm chủ, (đây là) quả ... y như trên ... là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, vô nguyện, với dục làm chủ, (đây là) thiện ... y như trên ... là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, vô tướng, với dục làm chủ, (đây là) quả ... y như trên ... là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, vô nguyện, với dục làm chủ, (đây là) thiện ... y như trên ... là pháp hành lạc, thắng trí nhanh, không tánh, với dục làm chủ, (đây là) quả. Vào lúc ấy, có xúc ... y như trên ... có không-phóng-dật ... y như trên ... những pháp này là vô ký.


552. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ maggaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ satipaṭṭhānaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ sammappadhānaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ iddhipādaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ indriyaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ balaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ bojjhaṅgaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saccaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ samathaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhammaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ khandhaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āyatanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ dhātuṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ āhāraṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ phassaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ vedanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ saññaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cetanaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ cittaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ chandādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ…pe… animittaṃ…pe… appaṇihitaṃ chandādhipateyyaṃ…pe… vīriyādhipateyyaṃ…pe… cittādhipateyyaṃ…pe… vīmaṃsādhipateyyaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

552. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc tu tập đạo siêu thế ... y như trên ... tu tập niệm xứ siêu thế ... y như trên ... tu tập chánh cần siêu thế ... y như trên ... tu tập như ý túc siêu thế ... y như trên ... tu tập quyền siêu thế ... y như trên ... tu tập lực siêu thế ... y như trên ... tu tập giác chi siêu thế ... y như trên ... tu tập đế siêu thế ... y như trên ... tu tập chỉ siêu thế ... y như trên ... tu tập pháp siêu thế ... y như trên ... tu tập uẩn siêu thế ... y như trên ... tu tập xứ siêu thế ... y như trên ... tu tập giới siêu thế ... y như trên ... tu tập vật thực siêu thế ... y như trên ... tu tập xúc siêu thế ... y như trên ... tu tập thọ siêu thế ... y như trên ... tu tập tưởng siêu thế ... y như trên ... tu tập tư siêu thế ... y như trên ... tu tập tâm siêu thế, có tính cách xuất ly, không tăng trưởng (nghiệp hữu), để đoạn trừ các tà kiến, để chứng đạt địa vị thứ nhất, ly dục ... y như trên ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, thắng trí chậm, với dục làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc ... y như trên ... có không-phóng-dật ... y như trên ... những pháp này là thiện. Do thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả là ly dục ... y như trên ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, thắng trí chậm, không tánh ... y như trên ... vô tướng ... y như trên ... vô nguyện, với dục làm chủ ... y như trên ... với cần làm chủ ... y như trên ... với tâm làm chủ ... y như trên ... với thẩm làm chủ. Vào lúc ấy, có xúc ... y như trên ... có không-phóng-dật ... y như trên ... những pháp này là vô ký.


Paṭhamamaggavipāko.

Quả của Sơ Đạo.


Dutiyādimaggavipāko

Quả của đạo thứ hai trở lên


553. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ kāmarāgabyāpādānaṃ [Pg.135] tanubhāvāya dutiyāya bhūmiyā pattiyā…pe… kāmarā gabyāpādānaṃ anavasesappahānāya tatiyāya bhūmiyā pattiyā…pe… rūparāgaarūparāgamānauddhaccaavijjāya anavasesappahānāya catutthāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… aññindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… aññātāvindriyaṃ hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

553. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc tu tập thiền siêu thế, có tính cách xuất ly, không tăng trưởng (nghiệp hữu), để làm muội lược dục ái và sân, để chứng đạt địa vị thứ hai ... y như trên ... để đoạn trừ không còn dư sót dục ái và sân, để chứng đạt địa vị thứ ba ... y như trên ... để đoạn trừ không còn dư sót sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử, vô minh, để chứng đạt địa vị thứ tư, ly dục ... y như trên ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, thắng trí chậm. Vào lúc ấy, có xúc ... y như trên ... có vị tri quyền ... y như trên ... có không-phóng-dật ... y như trên ... những pháp này là thiện. Do thiền siêu thế thiện ấy đã được thực hiện, đã được tu tập, (nên có) quả là ly dục ... y như trên ... chứng và trú thiền thứ nhất, là pháp hành khổ, thắng trí chậm, không tánh. Vào lúc ấy, có xúc ... y như trên ... có cụ tri quyền ... y như trên ... có không-phóng-dật ... y như trên ... và những pháp vô sắc nào khác khởi lên do duyên sanh có mặt vào lúc ấy – những pháp này là vô ký.


554. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti…pe….

554. Vào lúc ấy, xúc là gì? Vào lúc ấy, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự giao tiếp, trạng thái đã tiếp xúc – đây là xúc vào lúc ấy ... y như trên ...


555. Katamaṃ tasmiṃ samaye aññātāvindriyaṃ hoti? Yā tesaṃ aññātāvīnaṃ dhammānaṃ aññā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye aññātāvindriyaṃ hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

555. Vào lúc ấy, cụ tri quyền là gì? Đối với các pháp đã được biết rõ, sự đã biết, trí tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm xét, sự trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận thức, sự đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự sáng suốt, sự suy tư, sự quán xét, sự quảng bác, sự minh mẫn, sự hướng đạo, sự quán thấy, sự tỉnh giác, sự thúc đẩy, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ đài, tuệ quang, tuệ chiếu, tuệ đăng, tuệ bảo, vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là đạo chi, thuộc về đạo – đây là cụ tri quyền vào lúc ấy ... y như trên ... và những pháp vô sắc nào khác khởi lên do duyên sanh có mặt vào lúc ấy – những pháp này là vô ký.


Dutiyādimaggavipāko.

Hết phần Quả của đạo thứ hai trở lên.


Lokuttaravipāko.

Hết phần Quả Siêu Thế.


Akusalavipākaabyākataṃ

Tâm Vô Ký Quả Bất Thiện


Akusalavipākapañcaviññāṇāni

Năm Thức Quả Bất Thiện


556. Katame [Pg.136] dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ…pe… sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ …pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti dukkhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, dukkhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, dukkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

556. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc mà do nghiệp bất thiện đã được làm, đã được tích lũy, quả nhãn thức câu hành với xả, lấy sắc làm đối tượng, đã sanh khởi ... cho đến ... quả nhĩ thức câu hành với xả, lấy thinh làm đối tượng, đã sanh khởi ... cho đến ... quả tỷ thức câu hành với xả, lấy khí làm đối tượng, đã sanh khởi ... cho đến ... quả thiệt thức câu hành với xả, lấy vị làm đối tượng, đã sanh khởi ... cho đến ... quả thân thức câu hành với khổ, lấy xúc làm đối tượng, đã sanh khởi; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có khổ, có nhất tâm, có ý quyền, có khổ quyền, có mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh – những pháp này là vô ký.


557. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti.

557. Vào lúc ấy, xúc là gì? Vào lúc ấy, sự xúc chạm nào, sự tiếp xúc, sự giao tiếp, bản chất của sự tiếp xúc – đây là xúc vào lúc ấy.


558. Katamā tasmiṃ samaye vedanā hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye tajjākāyaviññāṇadhātusamphassajaṃ kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā – ayaṃ tasmiṃ samaye vedanā hoti…pe….

558. Vào lúc ấy, thọ là gì? Vào lúc ấy, sự không hài lòng thuộc thân, sự khổ thuộc thân nào sanh do xúc của thân thức giới tương ứng ấy; sự cảm thọ khổ không hài lòng sanh do thân xúc; thọ khổ không hài lòng sanh do thân xúc – đây là thọ vào lúc ấy ... cho đến ...


559. Katamaṃ tasmiṃ samaye dukkhaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye dukkhaṃ hoti…pe….

559. Vào lúc ấy, khổ là gì? Vào lúc ấy, sự không hài lòng thuộc thân, sự khổ thuộc thân nào; sự cảm thọ khổ không hài lòng sanh do thân xúc; thọ khổ không hài lòng sanh do thân xúc – đây là khổ vào lúc ấy ... cho đến ...


560. Katamaṃ tasmiṃ samaye dukkhindriyaṃ hoti? Yaṃ tasmiṃ samaye kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ tasmiṃ samaye dukkhindriyaṃ hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

560. Vào lúc ấy, khổ quyền là gì? Vào lúc ấy, sự không hài lòng thuộc thân, sự khổ thuộc thân nào; sự cảm thọ khổ không hài lòng sanh do thân xúc; thọ khổ không hài lòng sanh do thân xúc – đây là khổ quyền vào lúc ấy ... cho đến ... và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh – những pháp này là vô ký.


Tasmiṃ [Pg.137] kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā kāyaviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc ... cho đến ... có một thân thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh – những pháp này là vô ký ... cho đến ...


561. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

561. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, nhất tâm, mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy ... cho đến ... những pháp này là vô ký.


Akusalavipākapañcaviññāṇāni.

Năm thức quả bất thiện.


Akusalavipākamanodhātu

Ý giới quả bất thiện.


562. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

562. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc mà do nghiệp bất thiện đã được làm, đã được tích lũy, quả ý giới câu hành với xả, hoặc lấy sắc làm đối tượng ... cho đến ... hoặc lấy xúc làm đối tượng, hoặc lấy bất cứ đối tượng nào làm đối tượng, đã sanh khởi; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh – những pháp này là vô ký ... cho đến ...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā manodhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc ... cho đến ... có một ý giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh – những pháp này là vô ký ... cho đến ...


563. Katamo [Pg.138] tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

563. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy ... cho đến ... những pháp này là vô ký.


Akusalavipākā manodhātu.

Ý giới quả bất thiện.


Akusalavipākamanoviññāṇadhātu

Ý thức giới quả bất thiện.


564. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

564. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc mà do nghiệp bất thiện đã được làm, đã được tích lũy, quả ý thức giới câu hành với xả, hoặc lấy sắc làm đối tượng ... cho đến ... hoặc lấy pháp làm đối tượng, hoặc lấy bất cứ đối tượng nào làm đối tượng, đã sanh khởi; vào lúc ấy, có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền; và vào lúc ấy, còn có những pháp vô sắc nào khác nữa sanh khởi do duyên sanh – những pháp này là vô ký ... cho đến ...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Vào lúc bấy giờ, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc... tóm lại... có một ý thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – những pháp này là vô ký... tóm lại...


565. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā [Pg.139] saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

565. Vào lúc bấy giờ, thế nào là hành uẩn? Có xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, mạng quyền; và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc bấy giờ... tóm lại... những pháp này là vô ký.


Akusalavipākā manoviññāṇadhātu.

Ý thức giới quả của bất thiện.


Vipākā abyākatā.

Pháp vô ký quả dị thục.


Ahetukakiriyāabyākataṃ

Pháp vô ký duy tác vô nhân


Kiriyāmanodhātu

Ý giới duy tác


566. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manodhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

566. Thế nào là các pháp vô ký? Vào lúc nào ý giới sanh khởi, là (tâm) duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, câu hành với xả, có sắc làm đối tượng... tóm lại... hoặc có xúc làm đối tượng, hoặc bắt lấy bất cứ đối tượng nào; vào lúc bấy giờ có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền; và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – những pháp này là vô ký... tóm lại...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, tīṇindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā manodhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Vào lúc bấy giờ, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có ba quyền, có một xúc... tóm lại... có một ý giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – những pháp này là vô ký... tóm lại...


567. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

567. Vào lúc bấy giờ, thế nào là hành uẩn? Có xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, mạng quyền; và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc bấy giờ... tóm lại... những pháp này là vô ký.


Kiriyā manodhātu.

Ý giới duy tác.


Kiriyāmanoviññāṇadhātusomanassasahagatā

Ý thức giới duy tác câu hành với hỷ


568. Katame [Pg.140] dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṃ hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti, manindriyaṃ hoti, somanassindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

568. Thế nào là các pháp vô ký? Vào lúc nào ý thức giới sanh khởi, là (tâm) duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, câu hành với hỷ, có sắc làm đối tượng... tóm lại... hoặc có pháp làm đối tượng, hoặc bắt lấy bất cứ đối tượng nào; vào lúc bấy giờ có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có phỉ, có lạc, có nhất tâm, có tấn quyền, có định quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền; và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – những pháp này là vô ký.


569. Katamo tasmiṃ samaye phasso hoti? Yo tasmiṃ samaye phasso phusanā saṃphusanā saṃphusitattaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye phasso hoti…pe….

569. Vào lúc bấy giờ, thế nào là xúc? Vào lúc bấy giờ, sự xúc chạm, sự tiếp xúc, sự giao tiếp, trạng thái đã tiếp xúc nào có mặt – đây là xúc vào lúc bấy giờ... tóm lại...


570. Katamā tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye cittassekaggatā hoti.

570. Vào lúc bấy giờ, thế nào là nhất tâm? Vào lúc bấy giờ, sự đứng vững, sự an lập, sự kiên trụ, sự không buông thả, sự không tán loạn của tâm, tâm không phân tán, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực nào có mặt – đây là nhất tâm vào lúc bấy giờ.


571. Katamaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti? Yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye vīriyindriyaṃ hoti.

571. Vào lúc bấy giờ, thế nào là tấn quyền? Vào lúc bấy giờ, sự khởi đầu tinh tấn thuộc về tâm, sự ra đi, sự tiến tới, sự nỗ lực, sự cố gắng, sự hăng hái, sự phấn đấu, sự vững mạnh, sự kiên trì, sự nỗ lực không sút giảm, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ gánh nặng, sự đảm đương gánh nặng, tinh tấn, tấn quyền, tấn lực nào có mặt – đây là tấn quyền vào lúc bấy giờ.


572. Katamaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti? Yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ – idaṃ tasmiṃ samaye samādhindriyaṃ hoti…pe… ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā.

572. Vào lúc bấy giờ, thế nào là định quyền? Vào lúc bấy giờ, sự đứng vững, sự an lập, sự kiên trụ, sự không buông thả, sự không tán loạn của tâm, tâm không phân tán, sự tĩnh lặng, định quyền, định lực nào có mặt – đây là định quyền vào lúc bấy giờ... tóm lại... và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – những pháp này là vô ký.


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, eko [Pg.141] phasso hoti…pe… ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Vào lúc bấy giờ, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có năm quyền, có một xúc... tóm lại... có một ý thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; và vào lúc bấy giờ, còn có những pháp vô sắc nào khác hiện hữu, được sanh khởi do duyên – những pháp này là vô ký... tóm lại...


573. Katamo tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

573. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, hỷ, nhất tâm, cần quyền, định quyền, mạng quyền; hoặc vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh y theo duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy... v.v... các pháp này là vô ký.


Kiriyā manoviññāṇadhātu somanassasahagatā.

Ý thức giới duy tác câu hành với thọ hỷ.


Kiriyāmanoviññāṇadhātuupekkhāsahagatā

Ý thức giới duy tác câu hành với thọ xả.


574. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṃ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṃ hoti, samādhindriyaṃ hoti manindriyaṃ hoti, upekkhindriyaṃ hoti, jīvitindriyaṃ hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

574. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc ý thức giới sanh khởi, là duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, câu hành với thọ xả, có sắc làm cảnh... v.v... hoặc có pháp làm cảnh, hoặc bắt cảnh nào bất kỳ, vào lúc ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có xả, có nhất tâm, có cần quyền, có định quyền, có ý quyền, có xả quyền, có mạng quyền; hoặc vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh y theo duyên – các pháp này là vô ký... v.v...


Tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, pañcindriyāni honti, eko phasso hoti…pe… ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṃ dhammāyatanaṃ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā – ime dhammā abyākatā…pe….

Lại nữa, vào lúc ấy, có bốn uẩn, có hai xứ, có hai giới, có ba vật thực, có năm quyền, có một xúc... v.v... có một ý thức giới, có một pháp xứ, có một pháp giới; hoặc vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh y theo duyên – các pháp này là vô ký... v.v...


575. Katamo [Pg.142] tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā vīriyindriyaṃ samādhindriyaṃ jīvitindriyaṃ; ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṃ ṭhapetvā saññākkhandhaṃ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṃ – ayaṃ tasmiṃ samaye saṅkhārakkhandho hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

575. Vào lúc ấy, hành uẩn là gì? Xúc, tư, tầm, tứ, nhất tâm, cần quyền, định quyền, mạng quyền; hoặc vào lúc ấy, còn có các pháp vô sắc nào khác sanh y theo duyên, ngoại trừ thọ uẩn, ngoại trừ tưởng uẩn, ngoại trừ thức uẩn – đây là hành uẩn vào lúc ấy... v.v... các pháp này là vô ký.


Kiriyā manoviññāṇadhātu upekkhāsahagatā.

Ý thức giới duy tác câu hành với thọ xả.


Ahetukā kiriyā abyākatā.

Duy tác vô ký vô nhân.


Sahetukakāmāvacarakiriyā

Duy tác dục giới hữu nhân.


576. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti …pe… ime dhammā abyākatā…pe… alobho abyākatamūlaṃ…pe… adoso abyākatamūlaṃ…pe… ime dhammā abyākatā.

576. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc ý thức giới sanh khởi, là duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, câu hành với thọ hỷ, tương ưng với trí... v.v... câu hành với thọ hỷ, tương ưng với trí, có sự xúi giục... v.v... câu hành với thọ hỷ, bất tương ưng với trí... v.v... câu hành với thọ hỷ, bất tương ưng với trí, có sự xúi giục... v.v... câu hành với thọ xả, tương ưng với trí... v.v... câu hành với thọ xả, tương ưng với trí, có sự xúi giục... v.v... câu hành với thọ xả, bất tương ưng với trí... v.v... câu hành với thọ xả, bất tương ưng với trí, có sự xúi giục, có sắc làm cảnh... v.v... hoặc có pháp làm cảnh, hoặc bắt cảnh nào bất kỳ, vào lúc ấy có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... các pháp này là vô ký... v.v... vô tham là căn vô ký... v.v... vô sân là căn vô ký... v.v... các pháp này là vô ký.


Sahetukā kāmāvacarakiriyā.

Duy tác dục giới hữu nhân.


Rūpāvacarakiriyā

Duy tác sắc giới.


577. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ [Pg.143] samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

577. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc tu tập thiền sắc giới, là duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, (nhằm) hiện tại lạc trú, ly dục... v.v... chứng và trú thiền thứ nhất với đề mục đất, vào lúc ấy có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... các pháp này là vô ký.


578. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

578. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc tu tập thiền sắc giới, là duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, (nhằm) hiện tại lạc trú, do sự tịnh chỉ tầm và tứ... v.v... thiền thứ hai... v.v... thiền thứ ba... v.v... thiền thứ tư... v.v... thiền thứ nhất... v.v... chứng và trú thiền thứ năm với đề mục đất, vào lúc ấy có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... các pháp này là vô ký.


Rūpāvacarakiriyā.

Duy tác sắc giới.


Arūpāvacarakiriyā

Duy tác vô sắc giới.


579. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ākāsānañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

579. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc tu tập thiền vô sắc giới, là duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, (nhằm) hiện tại lạc trú, do vượt qua hoàn toàn sắc tưởng, do chấm dứt đối ngại tưởng, do không tác ý dị biệt tưởng, (thiền) câu hành với tưởng không vô biên xứ, và do đoạn trừ lạc... v.v... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... các pháp này là vô ký.


580. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma viññāṇañcāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

580. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc tu tập thiền vô sắc giới, là duy tác, không phải thiện cũng không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp, (nhằm) hiện tại lạc trú, do vượt qua hoàn toàn không vô biên xứ, (thiền) câu hành với tưởng thức vô biên xứ, và do đoạn trừ lạc... v.v... chứng và trú thiền thứ tư, vào lúc ấy có xúc... v.v... có bất loạn... v.v... các pháp này là vô ký.


581. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ākiñcaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati[Pg.144], tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā.

581. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền vô sắc, là (pháp) duy tác, không phải thiện, không phải bất thiện, cũng không phải là quả của nghiệp, (chỉ) là sự an trú trong hiện tại, do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, (vị ấy) thành tựu và an trú đệ tứ thiền ... đi kèm với tưởng của Vô Sở Hữu Xứ, do đã từ bỏ lạc ... Vào lúc ấy, có xúc ... có không phóng dật ... những pháp này là vô ký.


582. Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti…pe… ime dhammā abyākatā…pe… alobho abyākatamūlaṃ…pe… adoso abyākatamūlaṃ…pe… amoho abyākatamūlaṃ…pe… ime dhammā abyākatā.

582. Những pháp nào là vô ký? Vào lúc vị ấy tu tập thiền vô sắc, là (pháp) duy tác, không phải thiện, không phải bất thiện, cũng không phải là quả của nghiệp, (chỉ) là sự an trú trong hiện tại, do hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, (vị ấy) thành tựu và an trú đệ tứ thiền ... đi kèm với tưởng của Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, do đã từ bỏ lạc ... Vào lúc ấy, có xúc ... có không phóng dật ... những pháp này là vô ký ... vô tham là căn vô ký ... vô sân là căn vô ký ... vô si là căn vô ký ... những pháp này là vô ký.


Arūpāvacarakiriyā.

Duy tác Vô sắc giới.


Kiriyā abyākatā.

Duy tác vô ký.


Cittuppādakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.

Phẩm Tâm Sanh đã chấm dứt.


2. Rūpakaṇḍaṃ

2. Phẩm Sắc


Uddeso

Đề Cương


583. Katame [Pg.145] dhammā abyākatā? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā rūpāvacarā arūpāvacarā apariyāpannā vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho, ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā abyākatā.

583. Những pháp nào là vô ký? Quả của các pháp thiện và bất thiện (thuộc) Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, không bị thu nhiếp (Siêu thế); thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn; và những pháp nào là duy tác, không phải thiện, không phải bất thiện, cũng không phải là quả của nghiệp; và tất cả sắc; và pháp vô vi – những pháp này là vô ký.


Mātikā

Mẫu Đề


Ekakaṃ

Chi Một


584. Tattha katamaṃ sabbaṃ rūpaṃ? Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ – idaṃ vuccati sabbaṃ rūpaṃ. Sabbaṃ rūpaṃ na hetu, ahetukaṃ, hetuvippayuttaṃ, sappaccayaṃ, saṅkhataṃ, rūpaṃ, lokiyaṃ, sāsavaṃ, saṃyojaniyaṃ, ganthaniyaṃ, oghaniyaṃ, yoganiyaṃ, nīvaraṇiyaṃ, parāmaṭṭhaṃ, upādāniyaṃ, saṃkilesikaṃ, abyākataṃ, anārammaṇaṃ, acetasikaṃ, cittavippayuttaṃ, nevavipākanavipākadhammadhammaṃ, asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikaṃ, na savitakkasavicāraṃ, na avitakkavicāramattaṃ, avitakkaavicāraṃ, na pītisahagataṃ, na sukhasahagataṃ, na upekkhāsahagataṃ, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbaṃ, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukaṃ, neva ācayagāmi na apacayagāmi, nevasekkhanāsekkhaṃ, parittaṃ, kāmāvacaraṃ, na rūpāvacaraṃ, na arūpāvacaraṃ, pariyāpannaṃ, no apariyāpannaṃ, aniyataṃ, aniyyānikaṃ, uppannaṃ, chahi viññāṇehi viññeyyaṃ, aniccaṃ, jarābhibhūtaṃ.

584. Trong ấy, thế nào là tất cả sắc? Bốn đại chủng và sắc được tạo ra từ bốn đại chủng – đây được gọi là tất cả sắc. Tất cả sắc không phải là nhân, vô nhân, không tương ưng với nhân, có duyên, hữu vi, có thể bị biến hoại, thuộc thế gian, hữu lậu, thuộc kiết sử, thuộc triền phược, thuộc bộc lưu, thuộc ách, thuộc triền cái, bị chấp thủ, thuộc thủ, thuộc phiền não, vô ký, không có đối tượng, không phải là tâm sở, không tương ưng với tâm, không phải là quả cũng không phải là pháp sanh quả, không ô nhiễm nhưng thuộc phiền não, không có tầm có tứ, không phải chỉ có tứ không có tầm, vô tầm vô tứ, không đi kèm với hỷ, không đi kèm với lạc, không đi kèm với xả, không phải bị đoạn trừ bằng kiến đạo hay tu đạo, không có nhân bị đoạn trừ bằng kiến đạo hay tu đạo, không dẫn đến tích tập cũng không dẫn đến giảm trừ, không phải của bậc hữu học cũng không phải của bậc vô học, nhỏ, thuộc Dục giới, không thuộc Sắc giới, không thuộc Vô sắc giới, bị thu nhiếp, không phải không bị thu nhiếp, bất định, không đưa đến xuất ly, đã sanh, được biết bởi sáu thức, vô thường, bị già chi phối.


Evaṃ ekavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc theo một cách.


Ekakaṃ.

Chi Một.


Dukaṃ

Chi Hai


Duvidhena [Pg.146] rūpasaṅgaho –

Sự tổng hợp sắc theo hai cách –


Atthi rūpaṃ upādā, atthi rūpaṃ no upādā.

Có sắc được tạo ra (từ đại chủng), có sắc không được tạo ra (từ đại chủng).


Atthi rūpaṃ upādiṇṇaṃ, atthi rūpaṃ anupādiṇṇaṃ.

Có sắc bị chấp thủ (bởi nghiệp), có sắc không bị chấp thủ (bởi nghiệp).


Atthi rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ.

Có sắc bị chấp thủ (bởi nghiệp) và là đối tượng của thủ, có sắc không bị chấp thủ (bởi nghiệp) nhưng là đối tượng của thủ.


Atthi rūpaṃ sanidassanaṃ, atthi rūpaṃ anidassanaṃ.

Có sắc có thể thấy, có sắc không thể thấy.


Atthi rūpaṃ sappaṭighaṃ, atthi rūpaṃ appaṭighaṃ.

Có sắc có đối ngại, có sắc không có đối ngại.


Atthi rūpaṃ indriyaṃ, atthi rūpaṃ na indriyaṃ.

Có sắc là quyền, có sắc không phải là quyền.


Atthi rūpaṃ mahābhūtaṃ, atthi rūpaṃ na mahābhūtaṃ.

Có sắc là đại chủng, có sắc không phải là đại chủng.


Atthi rūpaṃ viññatti, atthi rūpaṃ na viññatti.

Có sắc là biểu tri, có sắc không phải là biểu tri.


Atthi rūpaṃ cittasamuṭṭhānaṃ, atthi rūpaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ.

Có sắc do tâm sanh, có sắc không do tâm sanh.


Atthi rūpaṃ cittasahabhu, atthi rūpaṃ na cittasahabhu.

Có sắc đồng sanh với tâm, có sắc không đồng sanh với tâm.


Atthi rūpaṃ cittānuparivatti, atthi rūpaṃ na cittānuparivatti.

Có sắc tùy chuyển theo tâm, có sắc không tùy chuyển theo tâm.


Atthi rūpaṃ ajjhattikaṃ, atthi rūpaṃ bāhiraṃ.

Có sắc thuộc nội, có sắc thuộc ngoại.


Atthi rūpaṃ oḷārikaṃ, atthi rūpaṃ sukhumaṃ.

Có sắc thô, có sắc tế.


Atthi rūpaṃ dūre, atthi rūpaṃ santike.

Có sắc ở xa, có sắc ở gần.


Atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa vatthu, atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa na vatthu. Atthi rūpaṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa vatthu, atthi rūpaṃ cakkhuviññāṇassa na vatthu.

Có sắc là vật của nhãn xúc, có sắc không phải là vật của nhãn xúc. Có sắc là vật của thọ sanh từ nhãn xúc ... của tưởng ... của tư ... của nhãn thức, có sắc không phải là vật của nhãn thức.


Atthi rūpaṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa vatthu, atthi rūpaṃ kāyasamphassassa na vatthu. Atthi rūpaṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya …pe… kāyaviññāṇassa vatthu, atthi rūpaṃ kāyaviññāṇassa na vatthu.

Có sắc là vật của nhĩ xúc... cho đến... tỷ xúc... cho đến... thiệt xúc... cho đến... thân xúc, có sắc không phải là vật của thân xúc. Có sắc là vật của thọ do thân xúc sanh... cho đến... tưởng... cho đến... tư... cho đến... thân thức, có sắc không phải là vật của thân thức.


Atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa nārammaṇaṃ. Atthi rūpaṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ cakkhuviññāṇassa nārammaṇaṃ.

Có sắc là đối tượng của nhãn xúc, có sắc không phải là đối tượng của nhãn xúc. Có sắc là đối tượng của thọ do nhãn xúc sanh... cho đến... tưởng... cho đến... tư... cho đến... nhãn thức, có sắc không phải là đối tượng của nhãn thức.


Atthi rūpaṃ sotasamphassassa…pe… [Pg.147] ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ kāyasamphassassa nārammaṇaṃ. Atthi rūpaṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ kāyaviññāṇassa nārammaṇaṃ.

Có sắc là đối tượng của nhĩ xúc... cho đến... tỷ xúc... cho đến... thiệt xúc... cho đến... thân xúc, có sắc không phải là đối tượng của thân xúc. Có sắc là đối tượng của thọ do thân xúc sanh... cho đến... tưởng... cho đến... tư... cho đến... thân thức, có sắc không phải là đối tượng của thân thức.


Atthi rūpaṃ cakkhāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na cakkhāyatanaṃ. Atthi rūpaṃ sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na kāyāyatanaṃ.

Có sắc là nhãn xứ, có sắc không phải là nhãn xứ. Có sắc là nhĩ xứ... cho đến... tỷ xứ... cho đến... thiệt xứ... cho đến... thân xứ, có sắc không phải là thân xứ.


Atthi rūpaṃ rūpāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na rūpāyatanaṃ. Atthi rūpaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na phoṭṭhabbāyatanaṃ.

Có sắc là sắc xứ, có sắc không phải là sắc xứ. Có sắc là thanh xứ... cho đến... hương xứ... cho đến... vị xứ... cho đến... xúc xứ, có sắc không phải là xúc xứ.


Atthi rūpaṃ cakkhudhātu, atthi rūpaṃ na cakkhudhātu. Atthi rūpaṃ sotadhātu…pe… ghānadhātu…pe… jivhādhātu…pe… kāyadhātu, atthi rūpaṃ na kāyadhātu.

Có sắc là nhãn giới, có sắc không phải là nhãn giới. Có sắc là nhĩ giới... cho đến... tỷ giới... cho đến... thiệt giới... cho đến... thân giới, có sắc không phải là thân giới.


Atthi rūpaṃ rūpadhātu, atthi rūpaṃ na rūpadhātu. Atthi rūpaṃ saddadhātu…pe… gandhadhātu…pe… rasadhātu…pe… phoṭṭhabbadhātu, atthi rūpaṃ na phoṭṭhabbadhātu.

Có sắc là sắc giới, có sắc không phải là sắc giới. Có sắc là thanh giới... cho đến... hương giới... cho đến... vị giới... cho đến... xúc giới, có sắc không phải là xúc giới.


Atthi rūpaṃ cakkhundriyaṃ, atthi rūpaṃ na cakkhundriyaṃ. Atthi rūpaṃ sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ, atthi rūpaṃ na kāyindriyaṃ.

Có sắc là nhãn quyền, có sắc không phải là nhãn quyền. Có sắc là nhĩ quyền... cho đến... tỷ quyền... cho đến... thiệt quyền... cho đến... thân quyền, có sắc không phải là thân quyền.


Atthi rūpaṃ itthindriyaṃ, atthi rūpaṃ na itthindriyaṃ.

Có sắc là nữ quyền, có sắc không phải là nữ quyền.


Atthi rūpaṃ purisindriyaṃ, atthi rūpaṃ na purisindriyaṃ.

Có sắc là nam quyền, có sắc không phải là nam quyền.


Atthi rūpaṃ jīvitindriyaṃ, atthi rūpaṃ na jīvitindriyaṃ.

Có sắc là mạng quyền, có sắc không phải là mạng quyền.


Atthi rūpaṃ kāyaviññatti, atthi rūpaṃ na kāyaviññatti.

Có sắc là thân biểu tri, có sắc không phải là thân biểu tri.


Atthi rūpaṃ vacīviññatti, atthi rūpaṃ na vacīviññatti.

Có sắc là khẩu biểu tri, có sắc không phải là khẩu biểu tri.


Atthi rūpaṃ ākāsadhātu, atthi rūpaṃ na ākāsadhātu.

Có sắc là hư không giới, có sắc không phải là hư không giới.


Atthi rūpaṃ āpodhātu, atthi rūpaṃ na āpodhātu.

Có sắc là thủy đại, có sắc không phải là thủy đại.


Atthi rūpaṃ rūpassa lahutā, atthi rūpaṃ rūpassa na lahutā.

Có sắc là sự nhẹ nhàng của sắc, có sắc không phải là sự nhẹ nhàng của sắc.


Atthi rūpaṃ rūpassa mudutā, atthi rūpaṃ rūpassa na mudutā.

Có sắc là sự mềm mại của sắc, có sắc không phải là sự mềm mại của sắc.


Atthi rūpaṃ rūpassa kammaññatā, atthi rūpaṃ rūpassa na kammaññatā.

Có sắc là sự thích ứng của sắc, có sắc không phải là sự thích ứng của sắc.


Atthi rūpaṃ rūpassa upacayo, atthi rūpaṃ rūpassa na upacayo.

Có sắc là sự tích tập của sắc, có sắc không phải là sự tích tập của sắc.


Atthi rūpaṃ rūpassa santati, atthi rūpaṃ rūpassa na santati.

Có sắc là sự tương tục của sắc, có sắc không phải là sự tương tục của sắc.


Atthi [Pg.148] rūpaṃ rūpassa jaratā, atthi rūpaṃ rūpassa na jaratā.

Có sắc là sự già của sắc, có sắc không phải là sự già của sắc.


Atthi rūpaṃ rūpassa aniccatā, atthi rūpaṃ rūpassa na aniccatā.

Có sắc là sự vô thường của sắc, có sắc không phải là sự vô thường của sắc.


Atthi rūpaṃ kabaḷīkāro āhāro, atthi rūpaṃ na kabaḷīkāro āhāro.

Có sắc là đoàn thực, có sắc không phải là đoàn thực.


Evaṃ duvidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tổng hợp các pháp sắc theo hai loại.


Dukaṃ.

Dứt phần hai pháp.


Tikaṃ

Phần ba pháp


Tividhena rūpasaṅgaho –

Sự tổng hợp các pháp sắc theo ba loại –


585. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ upādā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi upādā, atthi no upādā.

585. Sắc nào thuộc nội phần, sắc ấy là sắc sở thủ. Sắc nào thuộc ngoại phần, có sắc là sắc sở thủ, có sắc không phải là sắc sở thủ.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ upādiṇṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi upādiṇṇaṃ, atthi anupādiṇṇaṃ.

Sắc nào thuộc nội phần, sắc ấy là sắc bị thủ. Sắc nào thuộc ngoại phần, có sắc là sắc bị thủ, có sắc không phải là sắc bị thủ.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ upādiṇṇupādāniyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi anupādiṇṇupādāniyaṃ.

Sắc nào thuộc nội phần, sắc ấy là sắc bị thủ và là cảnh của thủ. Sắc nào thuộc ngoại phần, có sắc là sắc bị thủ và là cảnh của thủ, có sắc không bị thủ và là cảnh của thủ.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ anidassanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy là không thể thấy được. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là có thể thấy được, có khi là không thể thấy được.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ sappaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy là có đối ngại. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là có đối ngại, có khi là không có đối ngại.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ indriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi indriyaṃ, atthi na indriyaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy là quyền. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là quyền, có khi là không phải quyền.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là đại hiển. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là đại hiển, có khi là không phải đại hiển.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na viññatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi viññatti, atthi na viññatti.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là biểu tri. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là biểu tri, có khi là không phải biểu tri.


Yaṃ [Pg.149] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na cittasamuṭṭhānaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cittasamuṭṭhānaṃ, atthi na cittasamuṭṭhānaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không do tâm sanh. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là do tâm sanh, có khi là không do tâm sanh.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na cittasahabhu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cittasahabhu, atthi na cittasahabhu.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không đồng sanh với tâm. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là đồng sanh với tâm, có khi là không đồng sanh với tâm.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na cittānuparivatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cittānuparivatti, atthi na cittānuparivatti.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không tùy chuyển theo tâm. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là tùy chuyển theo tâm, có khi là không tùy chuyển theo tâm.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ oḷārikaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy là thô. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là thô, có khi là tế.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy là gần. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là xa, có khi là gần.


Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ cakkhusamphassassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhusamphassassa vatthu, atthi cakkhusamphassassa na vatthu.

Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là vật của nhãn xúc. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là vật của nhãn xúc, có khi không phải là vật của nhãn xúc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhuviññāṇassa vatthu, atthi cakkhuviññāṇassa na vatthu.

Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là vật của thọ sanh từ nhãn xúc... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của nhãn thức. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là vật của nhãn thức, có khi không phải là vật của nhãn thức.


Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyasamphassassa vatthu, atthi kāyasamphassassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyaviññāṇassa vatthu, atthi kāyaviññāṇassa na vatthu.

Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là vật của nhĩ xúc... cho đến... của tỷ xúc... cho đến... của thiệt xúc... cho đến... của thân xúc. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là vật của thân xúc, có khi không phải là vật của thân xúc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là vật của thọ sanh từ thân xúc... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của thân thức. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là vật của thân thức, có khi không phải là vật của thân thức.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ cakkhusamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ, atthi cakkhusamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi cakkhuviññāṇassa nārammaṇaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là cảnh của nhãn xúc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là cảnh của nhãn xúc, có khi không phải là cảnh của nhãn xúc. Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là cảnh của thọ sanh từ nhãn xúc... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của nhãn thức. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là cảnh của nhãn thức, có khi không phải là cảnh của nhãn thức.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kāyasamphassassa ārammaṇaṃ, atthi kāyasamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ[Pg.150], taṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi kāyaviññāṇassa nārammaṇaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là cảnh của nhĩ xúc... cho đến... của tỷ xúc... cho đến... của thiệt xúc... cho đến... của thân xúc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là cảnh của thân xúc, có khi không phải là cảnh của thân xúc. Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là cảnh của thọ sanh từ thân xúc... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của thân thức. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là cảnh của thân thức, có khi không phải là cảnh của thân thức.


Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na cakkhāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhāyatanaṃ, atthi na cakkhāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na sotāyatanaṃ…pe… na ghānāyatanaṃ…pe… na jivhāyatanaṃ…pe… na kāyāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyāyatanaṃ, atthi na kāyāyatanaṃ.

Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là nhãn xứ. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là nhãn xứ, có khi không phải là nhãn xứ. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là nhĩ xứ... cho đến... không phải là tỷ xứ... cho đến... không phải là thiệt xứ... cho đến... không phải là thân xứ. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là thân xứ, có khi không phải là thân xứ.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na rūpāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpāyatanaṃ, atthi na rūpāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na saddāyatanaṃ…pe… na gandhāyatanaṃ…pe… na rasāyatanaṃ…pe… na phoṭṭhabbāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi phoṭṭhabbāyatanaṃ, atthi na phoṭṭhabbāyatanaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sắc xứ. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sắc xứ, có khi không phải là sắc xứ. Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là thanh xứ... cho đến... không phải là khí xứ... cho đến... không phải là vị xứ... cho đến... không phải là xúc xứ. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là xúc xứ, có khi không phải là xúc xứ.


Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na cakkhudhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhudhātu, atthi na cakkhudhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na sotadhātu…pe… na ghānadhātu…pe… na jivhādhātu…pe… na kāyadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyadhātu, atthi na kāyadhātu.

Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là nhãn giới. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là nhãn giới, có khi không phải là nhãn giới. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là nhĩ giới... cho đến... không phải là tỷ giới... cho đến... không phải là thiệt giới... cho đến... không phải là thân giới. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là thân giới, có khi không phải là thân giới.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na rūpadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpadhātu, atthi na rūpadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na saddadhātu…pe… na gandhadhātu…pe… na rasadhātu…pe… na phoṭṭhabbadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi phoṭṭhabbadhātu, atthi na phoṭṭhabbadhātu.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sắc giới. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sắc giới, có khi không phải là sắc giới. Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là thanh giới... cho đến... không phải là khí giới... cho đến... không phải là vị giới... cho đến... không phải là xúc giới. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là xúc giới, có khi không phải là xúc giới.


Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na cakkhundriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhundriyaṃ, atthi na cakkhundriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na sotindriyaṃ…pe… na ghānindriyaṃ…pe… na jivhindriyaṃ…pe… na kāyindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyindriyaṃ, atthi na kāyindriyaṃ.

Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là nhãn quyền. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là nhãn quyền, có khi không phải là nhãn quyền. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy không phải là nhĩ quyền... tương tự... không phải là tỷ quyền... tương tự... không phải là thiệt quyền... tương tự... không phải là thân quyền. Sắc nào là nội phần, sắc ấy có khi là thân quyền, có khi không phải là thân quyền.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na itthindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi itthindriyaṃ, atthi na itthindriyaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là nữ quyền. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là nữ quyền, có khi không phải là nữ quyền.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na purisindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi purisindriyaṃ, atthi na purisindriyaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là nam quyền. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là nam quyền, có khi không phải là nam quyền.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na jīvitindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi jīvitindriyaṃ, atthi na jīvitindriyaṃ.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là mạng quyền. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là mạng quyền, có khi không phải là mạng quyền.


Yaṃ [Pg.151] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na kāyaviññatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kāyaviññatti, atthi na kāyaviññatti.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là thân biểu tri. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là thân biểu tri, có khi không phải là thân biểu tri.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na vacīviññatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi vacīviññatti, atthi na vacīviññatti.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là khẩu biểu tri. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là khẩu biểu tri, có khi không phải là khẩu biểu tri.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na ākāsadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi ākāsadhātu, atthi na ākāsadhātu.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là hư không giới. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là hư không giới, có khi không phải là hư không giới.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na āpodhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi āpodhātu, atthi na āpodhātu.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là thủy giới. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là thủy giới, có khi không phải là thủy giới.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na lahutā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa lahutā, atthi rūpassa na lahutā.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sự khinh khoái của sắc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sự khinh khoái của sắc, có khi không phải là sự khinh khoái của sắc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na mudutā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa mudutā, atthi rūpassa na mudutā.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sự nhu nhuyến của sắc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sự nhu nhuyến của sắc, có khi không phải là sự nhu nhuyến của sắc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na kammaññatā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa kammaññatā, atthi rūpassa na kammaññatā.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sự thích nghiệp của sắc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sự thích nghiệp của sắc, có khi không phải là sự thích nghiệp của sắc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na upacayo. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa upacayo, atthi rūpassa na upacayo.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sự tích tập của sắc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sự tích tập của sắc, có khi không phải là sự tích tập của sắc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na santati. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa santati, atthi rūpassa na santati.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sự tương tục của sắc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sự tương tục của sắc, có khi không phải là sự tương tục của sắc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na jaratā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa jaratā, atthi rūpassa na jaratā.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sự già của sắc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sự già của sắc, có khi không phải là sự già của sắc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na aniccatā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa aniccatā, atthi rūpassa na aniccatā.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là sự vô thường của sắc. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là sự vô thường của sắc, có khi không phải là sự vô thường của sắc.


Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na kabaḷīkāro āhāro. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kabaḷīkāro āhāro, atthi na kabaḷīkāro āhāro.

Sắc nào là nội phần, sắc ấy không phải là đoàn thực. Sắc nào là ngoại phần, sắc ấy có khi là đoàn thực, có khi không phải là đoàn thực.


Evaṃ tividhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc theo ba cách.


Tikaṃ.

Phần ba pháp.


Catukkaṃ

Phần bốn pháp.


Catubbidhena [Pg.152] rūpasaṅgaho –

Sự tổng hợp sắc theo bốn cách –


586. Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi upādiṇṇaṃ, atthi anupādiṇṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi upādiṇṇaṃ, atthi anupādiṇṇaṃ.

586. Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc bị chấp thủ, có khi là sắc không bị chấp thủ. Sắc nào không phải là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc bị chấp thủ, có khi là sắc không bị chấp thủ.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi anupādiṇṇupādāniyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi anupādiṇṇupādāniyaṃ.

Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc bị chấp thủ và là cảnh của thủ, có khi là sắc không bị chấp thủ nhưng là cảnh của thủ. Sắc nào không phải là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc bị chấp thủ và là cảnh của thủ, có khi là sắc không bị chấp thủ nhưng là cảnh của thủ.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.

Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc hữu đối ngại, có khi là sắc vô đối ngại. Sắc nào không phải là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc hữu đối ngại, có khi là sắc vô đối ngại.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.

Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc thô, có khi là sắc tế. Sắc nào không phải là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc thô, có khi là sắc tế.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi dūre, atthi santike.

Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc ở xa, có khi là sắc ở gần. Sắc nào không phải là sắc y sinh, sắc ấy có khi là sắc ở xa, có khi là sắc ở gần.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc hữu kiến, có khi là sắc vô kiến. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc hữu kiến, có khi là sắc vô kiến.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ atthi appaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc hữu đối ngại, có khi là sắc vô đối ngại. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc hữu đối ngại, có khi là sắc vô đối ngại.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ, sắc ấy có khi là đại chủng, có khi không phải là đại chủng. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ, sắc ấy có khi là đại chủng, có khi không phải là đại chủng.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc thô, có khi là sắc tế. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc thô, có khi là sắc tế.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc ở xa, có khi là sắc ở gần. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ, sắc ấy có khi là sắc ở xa, có khi là sắc ở gần.


Yaṃ [Pg.153] taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ và là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại hữu kiến, có loại vô kiến. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ nhưng là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại hữu kiến, có loại vô kiến.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ và là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại hữu đối ngại, có loại vô đối ngại. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ nhưng là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại hữu đối ngại, có loại vô đối ngại.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ và là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại là đại chủng, có loại không phải là đại chủng. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ nhưng là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại là đại chủng, có loại không phải là đại chủng.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ và là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại thô, có loại tế. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ nhưng là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại thô, có loại tế.


Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.

Sắc nào là sắc bị chấp thủ và là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại ở xa, có loại ở gần. Sắc nào là sắc không bị chấp thủ nhưng là đối tượng của thủ, sắc ấy có loại ở xa, có loại ở gần.


Yaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ, taṃ atthi indriyaṃ, atthi na indriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ, taṃ atthi indriyaṃ, atthi na indriyaṃ.

Sắc nào là sắc hữu đối ngại, sắc ấy có loại là quyền, có loại không phải là quyền. Sắc nào là sắc vô đối ngại, sắc ấy có loại là quyền, có loại không phải là quyền.


Yaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ.

Sắc nào là sắc hữu đối ngại, sắc ấy có loại là đại chủng, có loại không phải là đại chủng. Sắc nào là sắc vô đối ngại, sắc ấy có loại là đại chủng, có loại không phải là đại chủng.


Yaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.

Sắc nào là sắc quyền, sắc ấy có loại thô, có loại tế. Sắc nào không phải là sắc quyền, sắc ấy có loại thô, có loại tế.


Yaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.

Sắc nào là sắc quyền, sắc ấy có loại ở xa, có loại ở gần. Sắc nào không phải là sắc quyền, sắc ấy có loại ở xa, có loại ở gần.


Yaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.

Sắc nào là sắc đại chủng, sắc ấy có loại thô, có loại tế. Sắc nào không phải là sắc đại chủng, sắc ấy có loại thô, có loại tế.


Yaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.

Sắc nào là sắc đại chủng, sắc ấy có loại ở xa, có loại ở gần. Sắc nào không phải là sắc đại chủng, sắc ấy có loại ở xa, có loại ở gần.


Diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ rūpaṃ.

Sắc được thấy, được nghe, được cảm nhận, được thức tri.


Evaṃ catubbidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tổng hợp sắc theo bốn loại.


Catukkaṃ.

Phẩm Bốn Chi.


Pañcakaṃ

Phẩm Năm Chi


Pañcavidhena [Pg.154] rūpasaṅgaho –

Sự tổng hợp sắc theo năm loại là:


587. Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, yañca rūpaṃ upādā.

587. Địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, và sắc nào là y sinh.


Evaṃ pañcavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tổng hợp sắc theo năm loại.


Pañcakaṃ.

Phẩm Năm Chi.


Chakkaṃ

Phẩm Sáu Chi


Chabbidhena rūpasaṅgaho –

Sự tổng hợp sắc theo sáu loại là:


588. Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, manoviññeyyaṃ rūpaṃ.

588. Sắc được nhận biết bởi nhãn thức, sắc được nhận biết bởi nhĩ thức, sắc được nhận biết bởi tỷ thức, sắc được nhận biết bởi thiệt thức, sắc được nhận biết bởi thân thức, sắc được nhận biết bởi ý thức.


Evaṃ chabbidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tổng hợp sắc theo sáu loại.


Chakkaṃ.

Phẩm Sáu Chi.


Sattakaṃ

Phẩm Bảy Chi


Sattavidhena rūpasaṅgaho –

Sự tổng hợp sắc theo bảy loại là:


589. Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, manodhātuviññeyyaṃ rūpaṃ, manoviññāṇadhātuviññeyyaṃ rūpaṃ.

589. Sắc được nhận biết bởi nhãn thức, sắc được nhận biết bởi nhĩ thức, sắc được nhận biết bởi tỷ thức, sắc được nhận biết bởi thiệt thức, sắc được nhận biết bởi thân thức, sắc được nhận biết bởi ý giới, sắc được nhận biết bởi ý thức giới.


Evaṃ sattavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tổng hợp sắc theo bảy loại.


Sattakaṃ.

Phẩm Bảy Chi.


Aṭṭhakaṃ

Phẩm Tám Chi


Aṭṭhavidhena rūpasaṅgaho –

Sự tóm thâu sắc pháp theo tám cách –


590. Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, atthi sukhasamphassaṃ, atthi dukkhasamphassaṃ, manodhātuviññeyyaṃ rūpaṃ, manoviññāṇadhātuviññeyyaṃ rūpaṃ.

590. Sắc pháp được nhận biết bởi nhãn thức, sắc pháp được nhận biết bởi nhĩ thức, sắc pháp được nhận biết bởi tỷ thức, sắc pháp được nhận biết bởi thiệt thức, sắc pháp được nhận biết bởi thân thức, có sự xúc chạm an lạc, có sự xúc chạm đau khổ, sắc pháp được nhận biết bởi ý giới, sắc pháp được nhận biết bởi ý thức giới.


Evaṃ aṭṭhavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tóm thâu sắc pháp theo tám cách.


Aṭṭhakaṃ.

Phẩm Tám Chi.


Navakaṃ

Phẩm Chín Chi


Navavidhena [Pg.155] rūpasaṅgaho –

Sự tóm thâu sắc pháp theo chín cách –


591. Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ kāyindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, yañca rūpaṃ na indriyaṃ.

591. Nhãn quyền, nhĩ quyền, tỷ quyền, thiệt quyền, thân quyền, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, và sắc pháp nào không phải là quyền.


Evaṃ navavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tóm thâu sắc pháp theo chín cách.


Navakaṃ.

Phẩm Chín Chi.


Dasakaṃ

Phẩm Mười Chi


Dasavidhena rūpasaṅgaho –

Sự tóm thâu sắc pháp theo mười cách –


592. Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ kāyindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, na indriyaṃ rūpaṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.

592. Nhãn quyền, nhĩ quyền, tỷ quyền, thiệt quyền, thân quyền, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, có sắc pháp không phải là quyền nhưng có sự va chạm, có sắc pháp không phải là quyền và không có sự va chạm.


Evaṃ dasavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tóm thâu sắc pháp theo mười cách.


Dasakaṃ.

Phẩm Mười Chi.


Ekādasakaṃ

Phẩm Mười Một Chi


Ekādasavidhena rūpasaṅgaho –

Sự tóm thâu sắc pháp theo mười một cách –


593. Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, yañca rūpaṃ anidassanaappaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ.

593. Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, và sắc pháp nào không thể thấy, không có sự va chạm, được bao gồm trong pháp xứ.


Evaṃ ekādasavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tóm thâu sắc pháp theo mười một cách.


Ekādasakaṃ.

Phẩm Mười Một Chi.


Mātikā.

Phần Mẫu Đề.


Rūpavibhatti

Phân Tích Sắc Pháp


Ekakaniddeso

Phần Trình Bày Từng Chi


594. Sabbaṃ [Pg.156] rūpaṃ na hetumeva, ahetukameva, hetuvippayuttameva, sappaccayameva, saṅkhatameva, rūpameva, lokiyameva, sāsavameva, saṃyojaniyameva, ganthaniyameva, oghaniyameva, yoganiyameva, nīvaraṇiyameva, parāmaṭṭhameva, upādāniyameva, saṃkilesikameva, abyākatameva, anārammaṇameva, acetasikameva, cittavippayuttameva, nevavipākanavipākadhammadhammameva, asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikameva, na savitakkasavicārameva, na avitakkavicāramattameva, avitakkaavicārameva, na pītisahagatameva, na sukhasahagatameva, na upekkhāsahagatameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukameva, neva ācayagāmi na apacayagāmimeva, nevasekkhanāsekkhameva, parittameva, kāmāvacarameva, na rūpāvacarameva, na arūpāvacarameva, pariyāpannameva, no apariyāpannameva, aniyatameva, aniyyānikameva, uppannaṃ chahi viññāṇehi viññeyyameva, aniccameva, jarābhibhūtameva.

594. Toàn thể sắc pháp chỉ là không phải nhân, chỉ là vô nhân, chỉ là không tương ưng với nhân, chỉ là có duyên, chỉ là hữu vi, chỉ là sắc pháp, chỉ là thuộc về thế gian, chỉ là đối tượng của lậu hoặc, chỉ là đối tượng của triền phược, chỉ là đối tượng của trói buộc, chỉ là đối tượng của bộc lưu, chỉ là đối tượng của ách phược, chỉ là đối tượng của triền cái, chỉ là đối tượng của chấp thủ, chỉ là đối tượng của thủ, chỉ là đối tượng của phiền não, chỉ là vô ký, chỉ là không có đối tượng, chỉ là không phải tâm sở, chỉ là không tương ưng với tâm, chỉ là không phải quả cũng không phải pháp sinh quả, chỉ là không bị ô nhiễm nhưng là đối tượng của phiền não, không phải là có tầm có tứ, không phải là không tầm chỉ có tứ, chỉ là không tầm không tứ, không phải là câu hành với hỷ, không phải là câu hành với lạc, không phải là câu hành với xả, chỉ là không phải được đoạn trừ bằng kiến đạo cũng không phải bằng tu đạo, chỉ là không có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo cũng không phải bằng tu đạo, chỉ là không dẫn đến sự tích tập cũng không dẫn đến sự giảm thiểu, chỉ là không phải của bậc hữu học cũng không phải của bậc vô học, chỉ là nhỏ bé, chỉ là thuộc cõi Dục, không phải là thuộc cõi Sắc, không phải là thuộc cõi Vô Sắc, chỉ là có bao gồm, không phải là không có bao gồm, chỉ là không xác định, chỉ là không đưa đến sự xuất ly, khi đã sanh, chỉ là được nhận biết bởi sáu thức, chỉ là vô thường, chỉ là bị sự già nua xâm chiếm.


Evaṃ ekavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy là sự tóm thâu sắc pháp theo một cách.


Ekakaniddeso.

Dứt phần trình bày từng chi.


Dukaniddeso

Phần Trình Bày Từng Cặp


Upādābhājanīyaṃ

Phân Tích Sắc Y Sinh


595. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, kāyaviññatti, vacīviññatti, ākāsadhātu, rūpassa lahutā, rūpassa mudutā, rūpassa kammaññatā, rūpassa upacayo, rūpassa santati, rūpassa jaratā, rūpassa aniccatā, kabaḷīkāro āhāro.

595. Sắc y sinh ấy là gì? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, thân biểu tri, ngữ biểu tri, hư không giới, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, sự già cỗi của sắc, sự vô thường của sắc, đoàn thực.


596. Katamaṃ [Pg.157] taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena cakkhunā anidassanena sappaṭighena rūpaṃ sanidassanaṃ sappaṭighaṃ passi vā passati vā passissati vā passe vā, cakkhuṃ petaṃ cakkhāyatanaṃ petaṃ cakkhudhātu pesā cakkhundriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ nettaṃ petaṃ nayanaṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmopeso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ.

596. Sắc pháp là nhãn xứ ấy là gì? Con mắt nào là sắc trong, y vào bốn đại hiển, được bao gồm trong tự thân, không thể thấy, có sự va chạm; do con mắt không thể thấy, có sự va chạm ấy mà sắc pháp có thể thấy, có sự va chạm đã được thấy, hoặc đang được thấy, hoặc sẽ được thấy, hoặc nên được thấy; ấy cũng là con mắt, ấy cũng là nhãn xứ, ấy cũng là nhãn giới, ấy cũng là nhãn quyền, ấy cũng là thế gian, ấy cũng là cửa, ấy cũng là biển cả, ấy cũng là trong sạch, ấy cũng là thửa ruộng, ấy cũng là vật nền, ấy cũng là vật dẫn dắt, ấy cũng là vật đưa đến, ấy cũng là bờ bên này, ấy cũng là ngôi làng trống không – sắc pháp này là nhãn xứ ấy.


597. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi cakkhumhi anidassanamhi sappaṭighamhi rūpaṃ sanidassanaṃ sappaṭighaṃ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, cakkhuṃ petaṃ cakkhāyatanaṃ petaṃ cakkhudhātu pesā cakkhundriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ nettaṃ petaṃ nayanaṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ.

597. Sắc pháp là nhãn xứ ấy là gì? Con mắt nào là sắc trong, y vào bốn đại hiển, được bao gồm trong tự thân, không thể thấy, có sự va chạm; tại con mắt không thể thấy, có sự va chạm ấy mà sắc pháp có thể thấy, có sự va chạm đã va chạm, hoặc đang va chạm, hoặc sẽ va chạm, hoặc nên va chạm; ấy cũng là con mắt, ấy cũng là nhãn xứ, ấy cũng là nhãn giới, ấy cũng là nhãn quyền, ấy cũng là thế gian, ấy cũng là cửa, ấy cũng là biển cả, ấy cũng là trong sạch, ấy cũng là thửa ruộng, ấy cũng là vật nền, ấy cũng là vật dẫn dắt, ấy cũng là vật đưa đến, ấy cũng là bờ bên này, ấy cũng là ngôi làng trống không – sắc pháp này là nhãn xứ ấy.


598. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ cakkhu anidassanaṃ sappaṭighaṃ rūpamhi sanidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, cakkhuṃ petaṃ cakkhāyatanaṃ petaṃ cakkhudhātu pesā cakkhundriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ nettaṃ petaṃ nayanaṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ.

598. Sắc ấy là nhãn xứ là thế nào? Nhãn nào là sắc trong sáng nương vào bốn đại hiển tướng, được bao gồm trong tự thể, vô kiến, hữu đối ngại; nhãn nào là vô kiến, hữu đối ngại đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm vào sắc cảnh là hữu kiến, hữu đối ngại; đây cũng là nhãn, đây cũng là nhãn xứ, đây cũng là nhãn giới, đây cũng là nhãn quyền, đây cũng là thế gian, đây cũng là cửa, đây cũng là biển, đây cũng là trong sạch, đây cũng là ruộng, đây cũng là vật, đây cũng là con mắt (netta), đây cũng là con mắt (nayana), đây cũng là bờ bên này, đây cũng là làng trống không – sắc ấy là nhãn xứ.


599. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ cakkhuṃ nissāya rūpaṃ ārabbha cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ cakkhuṃ nissāya rūpaṃ ārabbha cakkhusamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… cakkhuviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ cakkhuṃ nissāya rūpārammaṇo cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ cakkhuṃ nissāya rūpārammaṇā cakkhusamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… cakkhuviññāṇaṃ [Pg.158] uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, cakkhuṃ petaṃ cakkhāyatanaṃ petaṃ cakkhudhātu pesā cakkhundriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ nettaṃ petaṃ nayanaṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ.

599. Sắc ấy là nhãn xứ là thế nào? Nhãn nào là sắc trong sáng nương vào bốn đại hiển tướng, được bao gồm trong tự thể, vô kiến, hữu đối ngại; nương vào nhãn nào và bắt lấy sắc cảnh, nhãn xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... nương vào nhãn nào và bắt lấy sắc cảnh, thọ do nhãn xúc sanh... tưởng... tư... nhãn thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... nương vào nhãn nào, nhãn xúc có sắc làm đối tượng đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... nương vào nhãn nào, thọ do nhãn xúc có sắc làm đối tượng sanh... tưởng... tư... nhãn thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh; đây cũng là nhãn, đây cũng là nhãn xứ, đây cũng là nhãn giới, đây cũng là nhãn quyền, đây cũng là thế gian, đây cũng là cửa, đây cũng là biển, đây cũng là trong sạch, đây cũng là ruộng, đây cũng là vật, đây cũng là con mắt (netta), đây cũng là con mắt (nayana), đây cũng là bờ bên này, đây cũng là làng trống không – sắc ấy là nhãn xứ.


600. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ? Yaṃ sotaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena sotena anidassanena sappaṭighena saddaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, sotaṃ petaṃ sotāyatanaṃ petaṃ sotadhātu pesā sotindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ.

600. Sắc ấy là nhĩ xứ là thế nào? Nhĩ nào là sắc trong sáng nương vào bốn đại hiển tướng, được bao gồm trong tự thể, vô kiến, hữu đối ngại; do nhĩ nào là vô kiến, hữu đối ngại mà đã nghe, đang nghe, sẽ nghe, hay nên nghe thanh cảnh là vô kiến, hữu đối ngại; đây cũng là nhĩ, đây cũng là nhĩ xứ, đây cũng là nhĩ giới, đây cũng là nhĩ quyền, đây cũng là thế gian, đây cũng là cửa, đây cũng là biển, đây cũng là trong sạch, đây cũng là ruộng, đây cũng là vật, đây cũng là bờ bên này, đây cũng là làng trống không – sắc ấy là nhĩ xứ.


601. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ? Yaṃ sotaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi sotamhi anidassanamhi sappaṭighamhi saddo anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, sotaṃ petaṃ sotāyatanaṃ petaṃ sotadhātu pesā sotindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ.

601. Sắc ấy là nhĩ xứ là thế nào? Nhĩ nào là sắc trong sáng nương vào bốn đại hiển tướng, được bao gồm trong tự thể, vô kiến, hữu đối ngại; ở nơi nhĩ nào là vô kiến, hữu đối ngại, thanh cảnh là vô kiến, hữu đối ngại đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm; đây cũng là nhĩ, đây cũng là nhĩ xứ, đây cũng là nhĩ giới, đây cũng là nhĩ quyền, đây cũng là thế gian, đây cũng là cửa, đây cũng là biển, đây cũng là trong sạch, đây cũng là ruộng, đây cũng là vật, đây cũng là bờ bên này, đây cũng là làng trống không – sắc ấy là nhĩ xứ.


602. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ? Yaṃ sotaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ sotaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ saddamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, sotaṃ petaṃ sotāyatanaṃ petaṃ sotadhātu pesā sotindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ.

602. Sắc ấy là nhĩ xứ là thế nào? Nhĩ nào là sắc trong sáng nương vào bốn đại hiển tướng, được bao gồm trong tự thể, vô kiến, hữu đối ngại; nhĩ nào là vô kiến, hữu đối ngại đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm vào thanh cảnh là vô kiến, hữu đối ngại; đây cũng là nhĩ, đây cũng là nhĩ xứ, đây cũng là nhĩ giới, đây cũng là nhĩ quyền, đây cũng là thế gian, đây cũng là cửa, đây cũng là biển, đây cũng là trong sạch, đây cũng là ruộng, đây cũng là vật, đây cũng là bờ bên này, đây cũng là làng trống không – sắc ấy là nhĩ xứ.


603. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ? Yaṃ sotaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ sotaṃ nissāya saddaṃ ārabbha sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati [Pg.159] vā uppajje vā…pe… yaṃ sotaṃ nissāya saddaṃ ārabbha sotasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… sotaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ sotaṃ nissāya saddārammaṇo sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ sotaṃ nissāya saddārammaṇā sotasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… sotaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, sotaṃ petaṃ sotāyatanaṃ petaṃ sotadhātu pesā sotindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ.

603. Sắc ấy là nhĩ xứ là thế nào? Nhĩ nào là sắc trong sáng nương vào bốn đại hiển tướng, được bao gồm trong tự thể, vô kiến, hữu đối ngại; nương vào nhĩ nào và bắt lấy thanh cảnh, nhĩ xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... nương vào nhĩ nào và bắt lấy thanh cảnh, thọ do nhĩ xúc sanh... tưởng... tư... nhĩ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... nương vào nhĩ nào, nhĩ xúc có thanh làm đối tượng đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... nương vào nhĩ nào, thọ do nhĩ xúc có thanh làm đối tượng sanh... tưởng... tư... nhĩ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh; đây cũng là nhĩ, đây cũng là nhĩ xứ, đây cũng là nhĩ giới, đây cũng là nhĩ quyền, đây cũng là thế gian, đây cũng là cửa, đây cũng là biển, đây cũng là trong sạch, đây cũng là ruộng, đây cũng là vật, đây cũng là bờ bên này, đây cũng là làng trống không – sắc ấy là nhĩ xứ.


604. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ? Yaṃ ghānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena ghānena anidassanena sappaṭighena gandhaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, ghānaṃ petaṃ ghānāyatanaṃ petaṃ ghānadhātu pesā ghānindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ.

604. Sắc ấy là tỷ xứ là thế nào? Tỷ nào là sắc trong sáng nương vào bốn đại hiển tướng, được bao gồm trong tự thể, vô kiến, hữu đối ngại; do tỷ nào là vô kiến, hữu đối ngại mà đã ngửi, đang ngửi, sẽ ngửi, hay nên ngửi hương cảnh là vô kiến, hữu đối ngại; đây cũng là tỷ, đây cũng là tỷ xứ, đây cũng là tỷ giới, đây cũng là tỷ quyền, đây cũng là thế gian, đây cũng là cửa, đây cũng là biển, đây cũng là trong sạch, đây cũng là ruộng, đây cũng là vật, đây cũng là bờ bên này, đây cũng là làng trống không – sắc ấy là tỷ xứ.


605. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ? Yaṃ ghānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi ghānamhi anidassanamhi sappaṭighamhi gandho anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, ghānaṃ petaṃ ghānāyatanaṃ petaṃ ghānadhātu pesā ghānindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ.

605. Sắc xứ mũi là gì? Sắc thần kinh mũi nào nương nhờ bốn đại hiển tướng, là sắc trong, thuộc về tự thân, không thể thấy, có đối ngại; ở nơi sắc thần kinh mũi không thể thấy, có đối ngại ấy, mùi hương không thể thấy, có đối ngại đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm; đây là sắc thần kinh mũi, đây là xứ mũi, đây là giới mũi, đây là tỷ quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sắc trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật nền, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không — đây là sắc xứ mũi ấy.


606. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ? Yaṃ ghānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ ghānaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ gandhamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, ghānaṃ petaṃ ghānāyatanaṃ petaṃ ghānadhātu pesā ghānindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso [Pg.160] paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmopeso – idaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ.

606. Sắc xứ mũi là gì? Sắc thần kinh mũi nào nương nhờ bốn đại hiển tướng, là sắc trong, thuộc về tự thân, không thể thấy, có đối ngại; sắc thần kinh mũi không thể thấy, có đối ngại ấy đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm ở nơi mùi hương không thể thấy, có đối ngại; đây là sắc thần kinh mũi, đây là xứ mũi, đây là giới mũi, đây là tỷ quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sắc trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật nền, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không — đây là sắc xứ mũi ấy.


607. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ? Yaṃ ghānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ ghānaṃ nissāya gandhaṃ ārabbha ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ ghānaṃ nissāya gandhaṃ ārabbha ghānasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… ghānaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ ghānaṃ nissāya gandhārammaṇo ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ ghānaṃ nissāya gandhārammaṇā ghānasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… ghānaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, ghānaṃ petaṃ ghānāyatanaṃ petaṃ ghānadhātu pesā ghānindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ ghānāyatanaṃ.

607. Sắc xứ mũi là gì? Sắc thần kinh mũi nào nương nhờ bốn đại hiển tướng, là sắc trong, thuộc về tự thân, không thể thấy, có đối ngại; do nương vào sắc thần kinh mũi nào, do hướng đến mùi hương mà tỷ xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... (như trên)... do nương vào sắc thần kinh mũi nào, do hướng đến mùi hương mà thọ do tỷ xúc sanh... (như trên)... tưởng... (như trên)... tư... (như trên)... tỷ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... (như trên)... do nương vào sắc thần kinh mũi nào, tỷ xúc có mùi hương làm đối tượng đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... (như trên)... do nương vào sắc thần kinh mũi nào, thọ do tỷ xúc sanh có mùi hương làm đối tượng... (như trên)... tưởng... (như trên)... tư... (như trên)... tỷ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh; đây là sắc thần kinh mũi, đây là xứ mũi, đây là giới mũi, đây là tỷ quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sắc trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật nền, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không — đây là sắc xứ mũi ấy.


608. Katamaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ? Yā jivhā catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya rasaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, jivhā pesā jivhāyatanaṃ petaṃ jivhādhātu pesā jivhindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ.

608. Sắc xứ lưỡi là gì? Sắc thần kinh lưỡi nào nương nhờ bốn đại hiển tướng, là sắc trong, thuộc về tự thân, không thể thấy, có đối ngại; do sắc thần kinh lưỡi không thể thấy, có đối ngại ấy mà vị không thể thấy, có đối ngại đã được nếm, đang được nếm, sẽ được nếm, hay nên được nếm; đây là sắc thần kinh lưỡi, đây là xứ lưỡi, đây là giới lưỡi, đây là thiệt quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sắc trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật nền, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không — đây là sắc xứ lưỡi ấy.


609. Katamaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ? Yā jivhā catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya raso anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, jivhā pesā jivhāyatanaṃ petaṃ jivhādhātu pesā jivhindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ.

609. Sắc xứ lưỡi là gì? Sắc thần kinh lưỡi nào nương nhờ bốn đại hiển tướng, là sắc trong, thuộc về tự thân, không thể thấy, có đối ngại; do sắc thần kinh lưỡi không thể thấy, có đối ngại ấy mà vị không thể thấy, có đối ngại đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm; đây là sắc thần kinh lưỡi, đây là xứ lưỡi, đây là giới lưỡi, đây là thiệt quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sắc trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật nền, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không — đây là sắc xứ lưỡi ấy.


610. Katamaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ? Yā jivhā catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yā [Pg.161] jivhā anidassanā sappaṭighā rasamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, jivhā pesā jivhāyatanaṃ petaṃ jivhādhātu pesā jivhindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ.

610. Sắc xứ lưỡi là gì? Sắc thần kinh lưỡi nào nương nhờ bốn đại hiển tướng, là sắc trong, thuộc về tự thân, không thể thấy, có đối ngại; sắc thần kinh lưỡi không thể thấy, có đối ngại ấy đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm ở nơi vị không thể thấy, có đối ngại; đây là sắc thần kinh lưỡi, đây là xứ lưỡi, đây là giới lưỡi, đây là thiệt quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sắc trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật nền, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không — đây là sắc xứ lưỡi ấy.


611. Katamaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ? Yā jivhā catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ jivhaṃ nissāya rasaṃ ārabbha jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ jivhaṃ nissāya rasaṃ ārabbha jivhāsamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… jivhāviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ jivhaṃ nissāya rasārammaṇo jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ jivhaṃ nissāya rasārammaṇā jivhāsamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… jivhāviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, jivhā pesā jivhāyatanaṃ petaṃ jivhādhātu pesā jivhindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ jivhāyatanaṃ.

611. Sắc xứ lưỡi là gì? Sắc thần kinh lưỡi nào nương nhờ bốn đại hiển tướng, là sắc trong, thuộc về tự thân, không thể thấy, có đối ngại; do nương vào sắc thần kinh lưỡi nào, do hướng đến vị mà thiệt xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... (như trên)... do nương vào sắc thần kinh lưỡi nào, do hướng đến vị mà thọ do thiệt xúc sanh... (như trên)... tưởng... (như trên)... tư... (như trên)... thiệt thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... (như trên)... do nương vào sắc thần kinh lưỡi nào, thiệt xúc có vị làm đối tượng đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh... (như trên)... do nương vào sắc thần kinh lưỡi nào, thọ do thiệt xúc sanh có vị làm đối tượng... (như trên)... tưởng... (như trên)... tư... (như trên)... thiệt thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh; đây là sắc thần kinh lưỡi, đây là xứ lưỡi, đây là giới lưỡi, đây là thiệt quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sắc trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật nền, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không — đây là sắc xứ lưỡi ấy.


612. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena kāyena anidassanena sappaṭighena phoṭṭhabbaṃ anidassanasappaṭighaṃ phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, kāyo peso kāyāyatanaṃ petaṃ kāyadhātu pesā kāyindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ.

612. Thế nào là sắc ấy (tức) thân xứ? Thân nào mà y vào bốn đại hiển nhiên, là sự trong trẻo, thuộc về tự thể, không thể thấy, có sự va chạm; do thân ấy là cái không thể thấy, có sự va chạm, đối tượng xúc là cái không thể thấy, có sự va chạm, đã xúc chạm, hoặc đang xúc chạm, hoặc sẽ xúc chạm, hoặc nên xúc chạm; đây là thân, đây là thân xứ, đây là thân giới, đây là thân quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sự trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy (tức) thân xứ.


613. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi kāyamhi anidassanamhi sappaṭighamhi phoṭṭhabbo anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, kāyo peso kāyāyatanaṃ petaṃ kāyadhātu pesā kāyindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ [Pg.162] vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ.

613. Thế nào là sắc ấy (tức) thân xứ? Thân nào mà y vào bốn đại hiển nhiên, là sự trong trẻo, thuộc về tự thể, không thể thấy, có sự va chạm; ở nơi thân nào là cái không thể thấy, có sự va chạm, đối tượng xúc là cái không thể thấy, có sự va chạm, đã va chạm, hoặc đang va chạm, hoặc sẽ va chạm, hoặc nên va chạm; đây là thân, đây là thân xứ, đây là thân giới, đây là thân quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sự trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy (tức) thân xứ.


614. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yo kāyo anidassano sappaṭigho phoṭṭhabbamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, kāyo peso kāyāyatanaṃ petaṃ kāyadhātu pesā kāyindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ.

614. Thế nào là sắc ấy (tức) thân xứ? Thân nào mà y vào bốn đại hiển nhiên, là sự trong trẻo, thuộc về tự thể, không thể thấy, có sự va chạm; thân nào là cái không thể thấy, có sự va chạm, ở nơi đối tượng xúc là cái không thể thấy, có sự va chạm, đã va chạm, hoặc đang va chạm, hoặc sẽ va chạm, hoặc nên va chạm; đây là thân, đây là thân xứ, đây là thân giới, đây là thân quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sự trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy (tức) thân xứ.


615. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṃ kāyaṃ nissāya phoṭṭhabbaṃ ārabbha kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ kāyaṃ nissāya phoṭṭhabbaṃ ārabbha kāyasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… kāyaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ kāyaṃ nissāya phoṭṭhabbārammaṇo kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ kāyaṃ nissāya phoṭṭhabbārammaṇā kāyasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… kāyaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, kāyo peso kāyāyatanaṃ petaṃ kāyadhātu pesā kāyindriyaṃ petaṃ loko peso dvārā pesā samuddo peso paṇḍaraṃ petaṃ khettaṃ petaṃ vatthuṃ petaṃ orimaṃ tīraṃ petaṃ suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ.

615. Thế nào là sắc ấy (tức) thân xứ? Thân nào mà y vào bốn đại hiển nhiên, là sự trong trẻo, thuộc về tự thể, không thể thấy, có sự va chạm; do nương vào thân nào, do hướng đến đối tượng xúc, thân xúc đã sanh khởi, hoặc đang sanh khởi, hoặc sẽ sanh khởi, hoặc nên sanh khởi… (v.v.)… do nương vào thân nào, do hướng đến đối tượng xúc, thọ do thân xúc sanh… (v.v.)… tưởng… (v.v.)… tư… (v.v.)… thân thức đã sanh khởi, hoặc đang sanh khởi, hoặc sẽ sanh khởi, hoặc nên sanh khởi… (v.v.)… do nương vào thân nào, thân xúc có đối tượng xúc làm cảnh đã sanh khởi, hoặc đang sanh khởi, hoặc sẽ sanh khởi, hoặc nên sanh khởi… (v.v.)… do nương vào thân nào, thọ do thân xúc sanh có đối tượng xúc làm cảnh… (v.v.)… tưởng… (v.v.)… tư… (v.v.)… thân thức đã sanh khởi, hoặc đang sanh khởi, hoặc sẽ sanh khởi, hoặc nên sanh khởi; đây là thân, đây là thân xứ, đây là thân giới, đây là thân quyền, đây là thế gian, đây là cửa, đây là biển cả, đây là sự trong sạch, đây là thửa ruộng, đây là vật, đây là bờ bên này, đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy (tức) thân xứ.


616. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakaṃ lohitakaṃ odātaṃ kāḷakaṃ mañjiṭṭhakaṃ hari harivaṇṇaṃ ambaṅkuravaṇṇaṃ dīghaṃ rassaṃ aṇuṃ thūlaṃ vaṭṭaṃ parimaṇḍalaṃ caturaṃsaṃ chaḷaṃsaṃ aṭṭhaṃsaṃ soḷasaṃsaṃ ninnaṃ thalaṃ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṃ [Pg.163] vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ, yaṃ rūpaṃ sanidassanaṃ sappaṭighaṃ cakkhunā anidassanena sappaṭighena passi vā passati vā passissati vā passe vā, rūpaṃ petaṃ rūpāyatanaṃ petaṃ rūpadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ.

616. Thế nào là sắc ấy (tức) sắc xứ? Sắc nào mà y vào bốn đại hiển nhiên, là sự biểu hiện của màu sắc, có thể thấy, có sự va chạm, là màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng, màu đen, màu đỏ thẫm, màu vàng sậm, màu xanh lá, màu búp xoài, dài, ngắn, nhỏ, lớn, tròn, tròn vành vạnh, bốn cạnh, sáu cạnh, tám cạnh, mười sáu cạnh, thấp, cao, bóng, nắng, ánh sáng, bóng tối, mây, sương mù, khói, bụi, sự biểu hiện màu sắc của mặt trăng, sự biểu hiện màu sắc của mặt trời, sự biểu hiện màu sắc của các vì sao, sự biểu hiện màu sắc của gương, sự biểu hiện màu sắc của ngọc, ốc, ngọc trai, ngọc lưu ly, sự biểu hiện màu sắc của vàng và bạc; hoặc lại nữa, có sắc nào khác y vào bốn đại hiển nhiên, là sự biểu hiện của màu sắc, có thể thấy, có sự va chạm; sắc nào có thể thấy, có sự va chạm, (chúng sanh) do con mắt là cái không thể thấy, có sự va chạm, đã thấy, hoặc đang thấy, hoặc sẽ thấy, hoặc nên thấy; đây là sắc, đây là sắc xứ, đây là sắc giới – đây là sắc ấy (tức) sắc xứ.


617. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakaṃ lohitakaṃ odātaṃ kāḷakaṃ mañjiṭṭhakaṃ hari harivaṇṇaṃ ambaṅkuravaṇṇaṃ dīghaṃ rassaṃ aṇuṃ thūlaṃ vaṭṭaṃ parimaṇḍalaṃ caturaṃsaṃ chaḷaṃsaṃ aṭṭhaṃsaṃ soḷasaṃsaṃ ninnaṃ thalaṃ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṃ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ, yamhi rūpamhi sanidassanamhi sappaṭighamhi cakkhuṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, rūpaṃ petaṃ rūpāyatanaṃ petaṃ rūpadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ.

617. Thế nào là sắc ấy (tức) sắc xứ? Sắc nào mà y vào bốn đại hiển nhiên, là sự biểu hiện của màu sắc, có thể thấy, có sự va chạm, là màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng, màu đen, màu đỏ thẫm, màu vàng sậm, màu xanh lá, màu búp xoài, dài, ngắn, nhỏ, lớn, tròn, tròn vành vạnh, bốn cạnh, sáu cạnh, tám cạnh, mười sáu cạnh, thấp, cao, bóng, nắng, ánh sáng, bóng tối, mây, sương mù, khói, bụi, sự biểu hiện màu sắc của mặt trăng, sự biểu hiện màu sắc của mặt trời, sự biểu hiện màu sắc của các vì sao, sự biểu hiện màu sắc của gương, sự biểu hiện màu sắc của ngọc, ốc, ngọc trai, ngọc lưu ly, sự biểu hiện màu sắc của vàng và bạc; hoặc lại nữa, có sắc nào khác y vào bốn đại hiển nhiên, là sự biểu hiện của màu sắc, có thể thấy, có sự va chạm; ở nơi sắc nào có thể thấy, có sự va chạm, con mắt là cái không thể thấy, có sự va chạm, đã va chạm, hoặc đang va chạm, hoặc sẽ va chạm, hoặc nên va chạm; đây là sắc, đây là sắc xứ, đây là sắc giới – đây là sắc ấy (tức) sắc xứ.


618. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakaṃ lohitakaṃ odātaṃ kāḷakaṃ mañjiṭṭhakaṃ hari harivaṇṇaṃ ambaṅkuravaṇṇaṃ dīghaṃ rassaṃ aṇuṃ thūlaṃ vaṭṭaṃ parimaṇḍalaṃ caturaṃsaṃ chaḷaṃsaṃ aṭṭhaṃsaṃ soḷasaṃsaṃ ninnaṃ thalaṃ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṃ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ, yaṃ rūpaṃ sanidassanaṃ sappaṭighaṃ cakkhumhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, rūpaṃ petaṃ rūpāyatanaṃ petaṃ rūpadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ.

618. Thế nào là sắc ấy tức là sắc xứ? Sắc nào y vào bốn đại hiển bày ra màu sắc, có thể thấy được, có sự va chạm, là màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng, màu đen, màu vỏ trái măng cụt, màu vàng sậm, màu xanh lá cây, màu chồi xoài, dài, ngắn, nhỏ, lớn, tròn, tròn đều, hình vuông, hình sáu cạnh, hình tám cạnh, hình mười sáu cạnh, lồi, lõm, bóng, nắng, ánh sáng, bóng tối, mây, sương mù, khói, bụi, màu sắc và hình dáng của mặt trăng, màu sắc và hình dáng của mặt trời, màu sắc và hình dáng của các vì sao, màu sắc và hình dáng của mặt gương, màu sắc và hình dáng của ngọc báu, xà cừ, ngọc trai, ngọc lưu ly, màu sắc và hình dáng của vàng và bạc; hoặc còn có sắc nào khác y vào bốn đại hiển bày ra màu sắc, có thể thấy được, có sự va chạm; sắc nào có thể thấy được, có sự va chạm, đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay có thể va chạm vào nhãn căn là pháp không thể thấy được, có sự va chạm; sắc ấy cũng là sắc, sắc ấy cũng là sắc xứ, sắc ấy cũng là sắc giới – đây là sắc ấy tức là sắc xứ.


619. Katamaṃ [Pg.164] taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakaṃ lohitakaṃ odātaṃ kāḷakaṃ mañjiṭṭhakaṃ hari harivaṇṇaṃ ambaṅkuravaṇṇaṃ dīghaṃ rassaṃ aṇuṃ thūlaṃ vaṭṭaṃ parimaṇḍalaṃ caturaṃsaṃ chaḷaṃsaṃ aṭṭhaṃsaṃ soḷasaṃsaṃ ninnaṃ thalaṃ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṃ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttāveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ, yaṃ rūpaṃ ārabbha cakkhuṃ nissāya cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ rūpaṃ ārabbha cakkhuṃ nissāya cakkhusamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… cakkhuviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ rūpārammaṇo cakkhuṃ nissāya cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ rūpārammaṇā cakkhuṃ nissāya cakkhusamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… cakkhuviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, rūpaṃ petaṃ rūpāyatanaṃ petaṃ rūpadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ.

619. Thế nào là sắc ấy tức là sắc xứ? Sắc nào y vào bốn đại hiển bày ra màu sắc, có thể thấy được, có sự va chạm, là màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng, màu đen, màu vỏ trái măng cụt, màu vàng sậm, màu xanh lá cây, màu chồi xoài, dài, ngắn, nhỏ, lớn, tròn, tròn đều, hình vuông, hình sáu cạnh, hình tám cạnh, hình mười sáu cạnh, lồi, lõm, bóng, nắng, ánh sáng, bóng tối, mây, sương mù, khói, bụi, màu sắc và hình dáng của mặt trăng, màu sắc và hình dáng của mặt trời, màu sắc và hình dáng của các vì sao, màu sắc và hình dáng của mặt gương, màu sắc và hình dáng của ngọc báu, xà cừ, ngọc trai, ngọc lưu ly, màu sắc và hình dáng của vàng và bạc; hoặc còn có sắc nào khác y vào bốn đại hiển bày ra màu sắc, có thể thấy được, có sự va chạm; do duyên sắc nào, nương vào nhãn căn, nhãn xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh… (v.v.)… do duyên sắc nào, nương vào nhãn căn, thọ do nhãn xúc sanh… (v.v.)… tưởng… (v.v.)… tư… (v.v.)… nhãn thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh… (v.v.)… nương vào nhãn căn có sắc làm đối tượng, nhãn xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh… (v.v.)… nương vào nhãn căn có sắc làm đối tượng, thọ do nhãn xúc sanh… (v.v.)… tưởng… (v.v.)… tư… (v.v.)… nhãn thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh; sắc ấy cũng là sắc, sắc ấy cũng là sắc xứ, sắc ấy cũng là sắc giới – đây là sắc ấy tức là sắc xứ.


620. Katamaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ? Yo saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṃ nigghosasaddo dhātūnaṃ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ saddaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ sotena anidassanena sappaṭighena suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, saddo peso saddāyatanaṃ petaṃ saddadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ.

620. Thế nào là sắc ấy tức là thanh xứ? Âm thanh nào y vào bốn đại, không thể thấy được, có sự va chạm, là tiếng trống lớn, tiếng trống mudiṅga, tiếng tù và, tiếng trống paṇava, tiếng hát, tiếng nhạc khí, tiếng não bạt, tiếng vỗ tay, tiếng la hét của chúng sanh, tiếng va chạm của các nguyên tố, tiếng gió, tiếng nước, tiếng người, tiếng phi nhân; hoặc còn có âm thanh nào khác y vào bốn đại, không thể thấy được, có sự va chạm; âm thanh nào không thể thấy được, có sự va chạm, mà người ta đã nghe, đang nghe, sẽ nghe, hay có thể nghe bằng nhĩ căn là pháp không thể thấy được, có sự va chạm; âm thanh ấy cũng là thanh, âm thanh ấy cũng là thanh xứ, âm thanh ấy cũng là thanh giới – đây là sắc ấy tức là thanh xứ.


621. Katamaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ? Yo saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṃ nigghosasaddo dhātūnaṃ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ [Pg.165] upādāya anidassano sappaṭigho, yamhi saddamhi anidassanamhi sappaṭighamhi sotaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, saddo peso saddāyatanaṃ petaṃ saddadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ.

621. Thế nào là sắc ấy tức là thanh xứ? Âm thanh nào y vào bốn đại, không thể thấy được, có sự va chạm, là tiếng trống lớn, tiếng trống mudiṅga, tiếng tù và, tiếng trống paṇava, tiếng hát, tiếng nhạc khí, tiếng não bạt, tiếng vỗ tay, tiếng la hét của chúng sanh, tiếng va chạm của các nguyên tố, tiếng gió, tiếng nước, tiếng người, tiếng phi nhân; hoặc còn có âm thanh nào khác y vào bốn đại, không thể thấy được, có sự va chạm; nhĩ căn là pháp không thể thấy được, có sự va chạm, đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay có thể va chạm vào âm thanh nào là pháp không thể thấy được, có sự va chạm; âm thanh ấy cũng là thanh, âm thanh ấy cũng là thanh xứ, âm thanh ấy cũng là thanh giới – đây là sắc ấy tức là thanh xứ.


622. Katamaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ? Yo saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṃ nigghosasaddo dhātūnaṃ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yo saddo anidassano sappaṭigho sotamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, saddo peso saddāyatanaṃ petaṃ saddadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ.

622. Thế nào là sắc ấy tức là thanh xứ? Âm thanh nào y vào bốn đại, không thể thấy được, có sự va chạm, là tiếng trống lớn, tiếng trống mudiṅga, tiếng tù và, tiếng trống paṇava, tiếng hát, tiếng nhạc khí, tiếng não bạt, tiếng vỗ tay, tiếng la hét của chúng sanh, tiếng va chạm của các nguyên tố, tiếng gió, tiếng nước, tiếng người, tiếng phi nhân; hoặc còn có âm thanh nào khác y vào bốn đại, không thể thấy được, có sự va chạm; âm thanh nào không thể thấy được, có sự va chạm, đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay có thể va chạm vào nhĩ căn là pháp không thể thấy được, có sự va chạm; âm thanh ấy cũng là thanh, âm thanh ấy cũng là thanh xứ, âm thanh ấy cũng là thanh giới – đây là sắc ấy tức là thanh xứ.


623. Katamaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ? Yo saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṃ nigghosasaddo dhātūnaṃ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ saddaṃ ārabbha sotaṃ nissāya sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ saddaṃ ārabbha sotaṃ nissāya sotasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… sotaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ saddārammaṇo sotaṃ nissāya sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ saddārammaṇā sotaṃ nissāya sotasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… sotaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, saddo peso saddāyatanaṃ petaṃ saddadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ.

623. Sắc ấy là thanh xứ là thế nào? Âm thanh nào y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm, là tiếng trống lớn, tiếng trống mudiṅga, tiếng tù và, tiếng trống paṇava, tiếng hát, tiếng nhạc khí, tiếng vỗ tay, tiếng la hét của chúng sanh, tiếng va chạm của các giới, tiếng gió, tiếng nước, tiếng người, tiếng phi nhân; hoặc có âm thanh nào khác y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm; do duyên vào âm thanh nào, y vào nhĩ căn, nhĩ xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh... (tóm tắt)... do duyên vào âm thanh nào, y vào nhĩ căn, thọ sanh từ nhĩ xúc... (tóm tắt)... tưởng... (tóm tắt)... tư... (tóm tắt)... nhĩ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh... (tóm tắt)... do y vào nhĩ căn có âm thanh làm đối tượng, nhĩ xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh... (tóm tắt)... do y vào nhĩ căn có âm thanh làm đối tượng, thọ sanh từ nhĩ xúc... (tóm tắt)... tưởng... (tóm tắt)... tư... (tóm tắt)... nhĩ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh; đây là âm thanh, đây là thanh xứ, đây là thanh giới – sắc ấy là thanh xứ.


624. Katamaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ? Yo gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho[Pg.166], yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ gandhaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ ghānena anidassanena sappaṭighena ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, gandho peso gandhāyatanaṃ petaṃ gandhadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ.

624. Sắc ấy là hương xứ là thế nào? Mùi hương nào y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm, là hương rễ, hương lõi cây, hương vỏ, hương lá, hương hoa, hương quả, hương đồ sống, hương tanh, hương thơm, hương thối; hoặc có mùi hương nào khác y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm; mùi hương nào không thể thấy được, có va chạm, chúng sanh đã ngửi, đang ngửi, sẽ ngửi, hay có thể ngửi bằng tỷ căn không thể thấy được, có va chạm; đây là mùi hương, đây là hương xứ, đây là hương giới – sắc ấy là hương xứ.


625. Katamaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ? Yo gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yamhi gandhamhi anidassanamhi sappaṭighamhi ghānaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, gandho peso gandhāyatanaṃ petaṃ gandhadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ.

625. Sắc ấy là hương xứ là thế nào? Mùi hương nào y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm, là hương rễ, hương lõi cây, hương vỏ, hương lá, hương hoa, hương quả, hương đồ sống, hương tanh, hương thơm, hương thối; hoặc có mùi hương nào khác y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm; ở nơi mùi hương nào không thể thấy được, có va chạm, tỷ căn không thể thấy được, có va chạm đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay có thể va chạm; đây là mùi hương, đây là hương xứ, đây là hương giới – sắc ấy là hương xứ.


626. Katamaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ? Yo gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yo gandho anidassano sappaṭigho ghānamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, gandho peso gandhāyatanaṃ petaṃ gandhadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ.

626. Sắc ấy là hương xứ là thế nào? Mùi hương nào y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm, là hương rễ, hương lõi cây, hương vỏ, hương lá, hương hoa, hương quả, hương đồ sống, hương tanh, hương thơm, hương thối; hoặc có mùi hương nào khác y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm; mùi hương nào không thể thấy được, có va chạm, đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay có thể va chạm ở nơi tỷ căn không thể thấy được, có va chạm; đây là mùi hương, đây là hương xứ, đây là hương giới – sắc ấy là hương xứ.


627. Katamaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ? Yo gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmakagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ gandhaṃ ārabbha ghānaṃ nissāya ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ gandhaṃ ārabbha ghānaṃ nissāya ghānasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… ghānaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ gandhārammaṇo ghānaṃ nissāya ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati [Pg.167] vā uppajje vā…pe… yaṃ gandhārammaṇā ghānaṃ nissāya ghānasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… ghānaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, gandho peso gandhāyatanaṃ petaṃ gandhadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ gandhāyatanaṃ.

627. Sắc ấy là hương xứ là thế nào? Mùi hương nào y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm, là hương rễ, hương lõi cây, hương vỏ, hương lá, hương hoa, hương quả, hương đồ sống, hương tanh, hương thơm, hương thối; hoặc có mùi hương nào khác y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm; do duyên vào mùi hương nào, y vào tỷ căn, tỷ xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh... (tóm tắt)... do duyên vào mùi hương nào, y vào tỷ căn, thọ sanh từ tỷ xúc... (tóm tắt)... tưởng... (tóm tắt)... tư... (tóm tắt)... tỷ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh... (tóm tắt)... do y vào tỷ căn có mùi hương làm đối tượng, tỷ xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh... (tóm tắt)... do y vào tỷ căn có mùi hương làm đối tượng, thọ sanh từ tỷ xúc... (tóm tắt)... tưởng... (tóm tắt)... tư... (tóm tắt)... tỷ thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay có thể sanh; đây là mùi hương, đây là hương xứ, đây là hương giới – sắc ấy là hương xứ.


628. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ? Yo raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṃ madhuraṃ tittakaṃ kaṭukaṃ loṇikaṃ khārikaṃ lambilaṃ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ rasaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ jivhāya anidassanāya sappaṭighāya sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, raso peso rasāyatanaṃ petaṃ rasadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ.

628. Sắc ấy là vị xứ là thế nào? Vị nào y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm, là vị rễ, vị thân cây, vị vỏ, vị lá, vị hoa, vị quả, vị chua, vị ngọt, vị đắng, vị cay, vị mặn, vị mặn kiềm, vị chua gắt, vị chát, vị ngon, vị dở; hoặc có vị nào khác y vào bốn đại hiển, không thể thấy được, có va chạm; vị nào không thể thấy được, có va chạm, chúng sanh đã nếm, đang nếm, sẽ nếm, hay có thể nếm bằng thiệt căn không thể thấy được, có va chạm; đây là vị, đây là vị xứ, đây là vị giới – sắc ấy là vị xứ.


629. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ? Yo raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṃ madhuraṃ tittakaṃ kaṭukaṃ loṇikaṃ khārikaṃ lambilaṃ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yamhi rasamhi anidassanamhi sappaṭighamhi jivhā anidassanā sappaṭighā paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, raso peso rasāyatanaṃ petaṃ rasadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ.

629. Sắc đó là vị xứ là gì? Vị nào y vào bốn đại chủng, không thể thấy, có đối ngại, là vị của rễ, vị của thân cây, vị của vỏ, vị của lá, vị của hoa, vị của quả, vị chua, vị ngọt, vị đắng, vị cay, vị mặn, vị lạt, vị chua gắt, vị chát, vị ngon, vị không ngon; hoặc lại nữa, có vị nào khác y vào bốn đại chủng, không thể thấy, có đối ngại; trong vị nào không thể thấy, có đối ngại, lưỡi không thể thấy, có đối ngại đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm; đây là vị, đây là vị xứ, đây là vị giới – sắc đó là vị xứ.


630. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ? Yo raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṃ madhuraṃ tittakaṃ kaṭukaṃ loṇikaṃ khārikaṃ lambilaṃ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yo raso anidassano sappaṭigho jivhāya anidassanāya sappaṭighāya paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, raso peso rasāyatanaṃ petaṃ rasadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ.

630. Sắc đó là vị xứ là gì? Vị nào y vào bốn đại chủng, không thể thấy, có đối ngại, là vị của rễ, vị của thân cây, vị của vỏ, vị của lá, vị của hoa, vị của quả, vị chua, vị ngọt, vị đắng, vị cay, vị mặn, vị lạt, vị chua gắt, vị chát, vị ngon, vị không ngon; hoặc lại nữa, có vị nào khác y vào bốn đại chủng, không thể thấy, có đối ngại; vị nào không thể thấy, có đối ngại đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hay nên va chạm vào lưỡi không thể thấy, có đối ngại; đây là vị, đây là vị xứ, đây là vị giới – sắc đó là vị xứ.


631. Katamaṃ [Pg.168] taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ? Yo raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṃ madhuraṃ tittakaṃ kaṭukaṃ loṇikaṃ khārikaṃ lambilaṃ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ rasaṃ ārabbha jivhaṃ nissāya jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ rasaṃ ārabbha jivhaṃ nissāya jivhāsamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… jivhāviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ rasārammaṇo jivhaṃ nissāya jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ rasārammaṇā jivhaṃ nissāya jivhāsamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… jivhāviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, raso peso rasāyatanaṃ petaṃ rasadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rasāyatanaṃ.

631. Sắc đó là vị xứ là gì? Vị nào y vào bốn đại chủng, không thể thấy, có đối ngại, là vị của rễ, vị của thân cây, vị của vỏ, vị của lá, vị của hoa, vị của quả, vị chua, vị ngọt, vị đắng, vị cay, vị mặn, vị lạt, vị chua gắt, vị chát, vị ngon, vị không ngon; hoặc lại nữa, có vị nào khác y vào bốn đại chủng, không thể thấy, có đối ngại; bắt lấy vị nào, nương vào lưỡi, lưỡi xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh… v.v… bắt lấy vị nào, nương vào lưỡi, thọ do lưỡi xúc sanh… v.v… tưởng… v.v… tư… v.v… lưỡi thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh… v.v… lấy vị làm đối tượng, nương vào lưỡi, lưỡi xúc đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh… v.v… lấy vị làm đối tượng, nương vào lưỡi, thọ do lưỡi xúc sanh… v.v… tưởng… v.v… tư… v.v… lưỡi thức đã sanh, đang sanh, sẽ sanh, hay nên sanh; đây là vị, đây là vị xứ, đây là vị giới – sắc đó là vị xứ.


632. Katamaṃ taṃ rūpaṃ itthindriyaṃ? Yaṃ itthiyā itthiliṅgaṃ itthinimittaṃ itthikuttaṃ itthākappo itthattaṃ itthibhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ itthindriyaṃ.

632. Sắc đó là nữ quyền là gì? Cái gì là tướng nữ, tướng trạng nữ, cử chỉ nữ, dáng vẻ nữ, tánh nữ, bản chất nữ của người nữ – sắc đó là nữ quyền.


633. Katamaṃ taṃ rūpaṃ purisindriyaṃ? Yaṃ purisassa purisaliṅgaṃ purisanimittaṃ purisakuttaṃ purisākappo purisattaṃ purisabhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ purisindriyaṃ.

633. Sắc đó là nam quyền là gì? Cái gì là tướng nam, tướng trạng nam, cử chỉ nam, dáng vẻ nam, tánh nam, bản chất nam của người nam – sắc đó là nam quyền.


634. Katamaṃ taṃ rūpaṃ jīvitindriyaṃ? Yo tesaṃ rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ jīvitindriyaṃ.

634. Sắc đó là mạng quyền là gì? Cái gì là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, sự sống, mạng quyền của các pháp sắc ấy – sắc đó là mạng quyền.


635. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā abhikkamantassa vā paṭikkamantassa vā ālokentassa vā vilokentassa vā samiñjentassa vā pasārentassa vā kāyassa thambhanā santhambhanā santhambhitattaṃ viññatti viññāpanā viññāpitattaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññatti.

635. Sắc đó là thân biểu tri là gì? Sự cứng lại, sự vững chắc, trạng thái vững chắc, sự biểu lộ, sự làm cho biết, trạng thái đã làm cho biết của thân của người đang bước tới, hoặc đang bước lui, hoặc đang nhìn thẳng, hoặc đang nhìn nghiêng, hoặc đang co lại, hoặc đang duỗi ra, (phát sanh) do tâm thiện, hoặc tâm bất thiện, hoặc tâm vô ký – sắc đó là thân biểu tri.


636. Katamaṃ taṃ rūpaṃ vacīviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho udīraṇaṃ ghoso ghosakammaṃ vācā vacībhedo – ayaṃ vuccati vācā. Yā tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ vacīviññatti.

636. Sắc đó là khẩu biểu tri là gì? Lời nói, sự phát âm, sự diễn đạt, sự thốt ra, tiếng động, hành động phát ra tiếng, lời nói, sự phân biệt lời nói (phát sanh) do tâm thiện, hoặc tâm bất thiện, hoặc tâm vô ký – đây được gọi là lời nói. Sự biểu lộ, sự làm cho biết, trạng thái đã làm cho biết nào bởi lời nói ấy – sắc đó là khẩu biểu tri.


637. Katamaṃ [Pg.169] taṃ rūpaṃ ākāsadhātu? Yo ākāso ākāsagataṃ aghaṃ aghagataṃ vivaro vivaragataṃ asamphuṭṭhaṃ catūhi mahābhūtehi – idaṃ taṃ rūpaṃ ākāsadhātu.

637. Sắc đó là hư không giới là gì? Cái gì là hư không, thuộc về hư không, khoảng không, thuộc về khoảng không, lỗ hổng, thuộc về lỗ hổng, không bị bốn đại chủng va chạm – sắc đó là hư không giới.


638. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa lahutā? Yā rūpassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa lahutā.

638. Sắc đó là sự nhẹ nhàng của sắc là gì? Cái gì là sự nhẹ nhàng, sự biến đổi nhanh chóng, sự không chậm chạp, sự không nặng nề của sắc – sắc đó là sự nhẹ nhàng của sắc.


639. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa mudutā? Yā rūpassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa mudutā.

639. Sắc đó là sự mềm mại của sắc là gì? Cái gì là sự mềm mại, sự dẻo dai, sự không thô cứng, sự không rắn chắc của sắc – sắc đó là sự mềm mại của sắc.


640. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa kammaññatā? Yā rūpassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa kammaññatā.

640. Sắc đó là sự thích ứng của sắc là gì? Cái gì là sự thích ứng, trạng thái thích ứng, bản chất thích ứng của sắc – sắc đó là sự thích ứng của sắc.


641. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa upacayo? Yo āyatanānaṃ ācayo, so rūpassa upacayo – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa upacayo.

641. Sắc đó là sự tích tập của sắc là gì? Cái gì là sự tích lũy của các xứ, đó là sự tích tập của sắc – sắc đó là sự tích tập của sắc.


642. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa santati? Yo rūpassa upacayo, sā rūpassa santati – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa santati.

642. Sắc đó là sự tương tục của sắc là gì? Cái gì là sự tích tập của sắc, đó là sự tương tục của sắc – sắc đó là sự tương tục của sắc.


643. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa jaratā? Yā rūpassa jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa jaratā.

643. Sắc đó là sự già nua của sắc là gì? Cái gì là sự già, sự mục nát, sự gãy rụng (răng), sự bạc trắng (tóc), da nhăn, sự suy giảm của tuổi thọ, sự chín muồi (hư hoại) của các quyền của sắc – sắc đó là sự già nua của sắc.


644. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa aniccatā? Yo rūpassa khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa aniccatā.

644. Sắc đó là sự vô thường của sắc là gì? Cái gì là sự tiêu hoại, sự hủy diệt, sự tan vỡ, sự tan rã hoàn toàn, sự vô thường, sự biến mất của sắc – sắc đó là sự vô thường của sắc.


645. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kabaḷīkāro āhāro? Odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ yamhi yamhi janapade tesaṃ tesaṃ sattānaṃ mukhāsiyaṃ dantavikhādanaṃ galajjhoharaṇīyaṃ kucchivitthambhanaṃ, yāya ojāya sattā yāpenti – idaṃ taṃ rūpaṃ kabaḷīkāro āhāro.

645. Sắc pháp ấy là đoàn thực, thế nào? Cơm, cháo, bột, cá, thịt, sữa, sữa chua, bơ lỏng, bơ tươi, dầu, mật ong, đường phèn, hoặc lại nữa có sắc pháp nào khác ở tại xứ sở nào, của các chúng sanh ấy, được ăn bằng miệng, được nhai bằng răng, được nuốt qua cổ họng, làm vững chắc bụng, do vật thực tinh túy ấy mà các chúng sanh được duy trì – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) đoàn thực.


Idaṃ taṃ rūpaṃ upādā.

Đây là sắc pháp ấy, (gọi là) sắc y sinh.


Upādābhājanīyaṃ.

Phần phân tích về sắc y sinh.


Rūpakaṇḍe paṭhamabhāṇavāro.

Phần tụng thứ nhất trong Phẩm Sắc.


646. Katamaṃ [Pg.170] taṃ rūpaṃ no upādā? Phoṭṭhabbāyatanaṃ, āpodhātu.

646. Sắc pháp ấy là phi y sinh, thế nào? Xúc xứ, thủy đại.


647. Katamaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṃ mudukaṃ saṇhaṃ pharusaṃ sukhasamphassaṃ dukkhasamphassaṃ garukaṃ lahukaṃ, yaṃ phoṭṭhabbaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ kāyena anidassanena sappaṭighena phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā phoṭṭhabbo peso phoṭṭhabbāyatanaṃ petaṃ phoṭṭhabbadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.

647. Sắc pháp ấy là xúc xứ, thế nào? Địa đại, hỏa đại, phong đại, (tính) cứng, mềm, mịn, thô, xúc chạm dễ chịu, xúc chạm khó chịu, nặng, nhẹ; đối tượng xúc chạm nào vô đối chiếu, hữu đối ngại, bởi thân (tịnh sắc) vô đối chiếu, hữu đối ngại, đã xúc chạm, đang xúc chạm, sẽ xúc chạm, hoặc có thể xúc chạm; đây là đối tượng xúc chạm, đây là xúc xứ, đây là xúc giới – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) xúc xứ.


648. Katamaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṃ mudukaṃ saṇhaṃ pharusaṃ sukhasamphassaṃ dukkhasamphassaṃ garukaṃ lahukaṃ, yamhi phoṭṭhabbamhi anidassanamhi sappaṭighamhi kāyo anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, phoṭṭhabbo peso phoṭṭhabbāyatanaṃ petaṃ phoṭṭhabbadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.

648. Sắc pháp ấy là xúc xứ, thế nào? Địa đại, hỏa đại, phong đại, (tính) cứng, mềm, mịn, thô, xúc chạm dễ chịu, xúc chạm khó chịu, nặng, nhẹ; trong đối tượng xúc chạm nào vô đối chiếu, hữu đối ngại, thân (tịnh sắc) vô đối chiếu, hữu đối ngại, đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hoặc có thể va chạm; đây là đối tượng xúc chạm, đây là xúc xứ, đây là xúc giới – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) xúc xứ.


649. Katamaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṃ mudukaṃ saṇhaṃ pharusaṃ sukhasamphassaṃ dukkhasamphassaṃ garukaṃ lahukaṃ, yo phoṭṭhabbo anidassano sappaṭigho kāyamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, phoṭṭhabbo peso phoṭṭhabbāyatanaṃ petaṃ phoṭṭhabbadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.

649. Sắc pháp ấy là xúc xứ, thế nào? Địa đại, hỏa đại, phong đại, (tính) cứng, mềm, mịn, thô, xúc chạm dễ chịu, xúc chạm khó chịu, nặng, nhẹ; đối tượng xúc chạm nào vô đối chiếu, hữu đối ngại, trong thân (tịnh sắc) vô đối chiếu, hữu đối ngại, đã va chạm, đang va chạm, sẽ va chạm, hoặc có thể va chạm; đây là đối tượng xúc chạm, đây là xúc xứ, đây là xúc giới – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) xúc xứ.


650. Katamaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṃ mudukaṃ saṇhaṃ pharusaṃ sukhasamphassaṃ dukkhasamphassaṃ garukaṃ lahukaṃ, yaṃ phoṭṭhabbaṃ ārabbha kāyaṃ nissāya kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ phoṭṭhabbaṃ ārabbha kāyaṃ nissāya kāyasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… kāyaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ phoṭṭhabbārammaṇo kāyaṃ nissāya kāyasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā…pe… yaṃ phoṭṭhabbārammaṇā kāyaṃ nissāya kāyasamphassajā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… kāyaviññāṇaṃ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, phoṭṭhabbo peso phoṭṭhabbāyatanaṃ petaṃ phoṭṭhabbadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.

650. Sắc pháp ấy là xúc xứ, thế nào? Địa đại, hỏa đại, phong đại, (tính) cứng, mềm, mịn, thô, xúc chạm dễ chịu, xúc chạm khó chịu, nặng, nhẹ; do duyên vào đối tượng xúc chạm nào, nương vào thân (tịnh sắc), thân xúc đã sanh khởi, đang sanh khởi, sẽ sanh khởi, hoặc có thể sanh khởi… cho đến… do duyên vào đối tượng xúc chạm nào, nương vào thân (tịnh sắc), thọ do thân xúc sanh… cho đến… tưởng… cho đến… tư… cho đến… thân thức đã sanh khởi, đang sanh khởi, sẽ sanh khởi, hoặc có thể sanh khởi… cho đến… nương vào thân (tịnh sắc), thân xúc có đối tượng xúc chạm làm cảnh, đã sanh khởi, đang sanh khởi, sẽ sanh khởi, hoặc có thể sanh khởi… cho đến… nương vào thân (tịnh sắc), thọ do thân xúc sanh có đối tượng xúc chạm làm cảnh… cho đến… tưởng… cho đến… tư… cho đến… thân thức (có đối tượng xúc chạm làm cảnh) đã sanh khởi, đang sanh khởi, sẽ sanh khởi, hoặc có thể sanh khởi; đây là đối tượng xúc chạm, đây là xúc xứ, đây là xúc giới – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) xúc xứ.


651. Katamaṃ [Pg.171] taṃ rūpaṃ āpodhātu? Yaṃ āpo āpogataṃ sineho sinehagataṃ bandhanattaṃ rūpassa – idaṃ taṃ rūpaṃ āpodhātu.

651. Sắc pháp ấy là thủy đại, thế nào? Cái gì là nước, trạng thái nước, chất dính, trạng thái dính, tính chất kết dính của sắc – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) thủy đại.


Idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā.

Đây là sắc pháp ấy, (gọi là) phi y sinh.


652. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ sotāyatanaṃ ghānāyatanaṃ jivhāyatanaṃ kāyāyatanaṃ itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ.

652. Sắc pháp ấy là sắc thủ, thế nào? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn; hoặc lại nữa có sắc pháp nào khác do nghiệp đã được tạo tác (mà sanh khởi như): sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tăng trưởng của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) sắc thủ.


653. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ.

653. Sắc pháp ấy là sắc phi thủ, thế nào? Thanh xứ, thân biểu tri, ngữ biểu tri, sự khinh khoái của sắc, sự nhu nhuyến của sắc, sự thích nghiệp của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; hoặc lại nữa có sắc pháp nào khác không do nghiệp đã được tạo tác (mà sanh khởi như): sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tăng trưởng của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) sắc phi thủ.


654. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ.

654. Sắc pháp ấy là sắc thủ và hữu lậu, thế nào? Nhãn xứ… cho đến… thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn; hoặc lại nữa có sắc pháp nào khác do nghiệp đã được tạo tác (mà sanh khởi như): sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tăng trưởng của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) sắc thủ và hữu lậu.


655. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā, rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ.

655. Sắc pháp ấy là sắc phi thủ và hữu lậu, thế nào? Thanh xứ, thân biểu tri, ngữ biểu tri, sự khinh khoái của sắc, sự nhu nhuyến của sắc, sự thích nghiệp của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; hoặc lại nữa có sắc pháp nào khác không do nghiệp đã được tạo tác (mà sanh khởi như): sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tăng trưởng của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) sắc phi thủ và hữu lậu.


656. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sanidassanaṃ? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ sanidassanaṃ.

656. Sắc pháp ấy là sắc hữu đối chiếu, thế nào? Sắc xứ – đây là sắc pháp ấy, (gọi là) sắc hữu đối chiếu.


657. Katamaṃ [Pg.172] taṃ rūpaṃ anidassanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anidassanaṃ.

657. Sắc vô kiến ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc vô kiến ấy.


658. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ? Cakkhāyatanaṃ sotāyatanaṃ ghānāyatanaṃ jivhāyatanaṃ kāyāyatanaṃ rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ.

658. Sắc hữu đối ngại ấy là gì? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc hữu đối ngại ấy.


659. Katamaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ.

659. Sắc vô đối ngại ấy là gì? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực – đây là sắc vô đối ngại ấy.


660. Katamaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ? Cakkhundriyaṃ sotindriyaṃ ghānindriyaṃ jivhindriyaṃ kāyindriyaṃ itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ.

660. Sắc là quyền ấy là gì? Nhãn quyền, nhĩ quyền, tỷ quyền, thiệt quyền, thân quyền, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền – đây là sắc là quyền ấy.


661. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ.

661. Sắc không phải là quyền ấy là gì? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không phải là quyền ấy.


662. Katamaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ.

662. Sắc đại chủng ấy là gì? Xúc xứ, thủy giới – đây là sắc đại chủng ấy.


663. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ.

663. Sắc không phải đại chủng ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không phải đại chủng ấy.


664. Katamaṃ taṃ rūpaṃ viññatti? Kāyaviññatti vacīviññatti – idaṃ taṃ rūpaṃ viññatti.

664. Sắc biểu tri ấy là gì? Thân biểu tri, khẩu biểu tri – đây là sắc biểu tri ấy.


665. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na viññatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na viññatti.

665. Sắc không phải biểu tri ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không phải biểu tri ấy.


666. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cittasamuṭṭhānaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ cittasamuṭṭhānaṃ.

666. Sắc do tâm sanh khởi ấy là gì? Thân biểu tri, khẩu biểu tri; và lại nữa, sắc nào khác có, là do tâm sanh, có tâm làm nhân, có tâm làm nơi sanh khởi: sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc tích tập, sắc tương tục, đoàn thực – đây là sắc do tâm sanh khởi ấy.


667. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na cittajaṃ na cittahetukaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ [Pg.173] gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ.

667. Sắc không do tâm sanh khởi ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, sắc lão, sắc vô thường; và lại nữa, sắc nào khác có, là không do tâm sanh, không có tâm làm nhân, không có tâm làm nơi sanh khởi: sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc tích tập, sắc tương tục, đoàn thực – đây là sắc không do tâm sanh khởi ấy.


668. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cittasahabhu? Kāyaviññatti vacīviññatti – idaṃ taṃ rūpaṃ cittasahabhu.

668. Sắc đồng sanh với tâm ấy là gì? Thân biểu tri, khẩu biểu tri – đây là sắc đồng sanh với tâm ấy.


669. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na cittasahabhu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na cittasahabhu.

669. Sắc không đồng sanh với tâm ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không đồng sanh với tâm ấy.


670. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cittānuparivatti? Kāyaviññatti vacīviññatti – idaṃ taṃ rūpaṃ cittānuparivatti.

670. Sắc tùy chuyển theo tâm ấy là gì? Thân biểu tri, khẩu biểu tri – đây là sắc tùy chuyển theo tâm ấy.


671. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na cittānuparivatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na cittānuparivatti.

671. Sắc không tùy chuyển theo tâm ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không tùy chuyển theo tâm ấy.


672. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ.

672. Sắc thuộc về nội phần ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc thuộc về nội phần ấy.


673. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ.

673. Sắc thuộc về ngoại phần ấy là gì? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc thuộc về ngoại phần ấy.


674. Katamaṃ taṃ rūpaṃ oḷārikaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ oḷārikaṃ.

674. Sắc thô ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc thô ấy.


675. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sukhumaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ sukhumaṃ.

675. Sắc tế ấy là gì? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực – đây là sắc tế ấy.


676. Katamaṃ taṃ rūpaṃ dūre? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ dūre.

676. Sắc ở xa ấy là gì? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ở xa ấy.


677. Katamaṃ taṃ rūpaṃ santike? Cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ santike.

677. Sắc ở gần ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc ở gần ấy.


678. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa vatthu? Cakkhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa vatthu.

678. Sắc là vật của nhãn xúc ấy là gì? Nhãn xứ – đây là sắc là vật của nhãn xúc ấy.


679. Katamaṃ [Pg.174] taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa na vatthu? Sotāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa na vatthu.

679. Sắc không phải là vật của nhãn xúc ấy là gì? Nhĩ xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không phải là vật của nhãn xúc ấy.


680. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya …pe… cakkhuviññāṇassa vatthu? Cakkhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhuviññāṇassa vatthu.

680. Sắc là vật của thọ do nhãn xúc sanh... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của nhãn thức ấy là gì? Nhãn xứ – đây là sắc là vật của nhãn thức ấy.


681. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhuviññāṇassa na vatthu? Sotāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhuviññāṇassa na vatthu.

681. Sắc không phải là vật của nhãn thức ấy là gì? Nhĩ xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không phải là vật của nhãn thức ấy.


682. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa vatthu? Kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassassa vatthu.

682. Sắc là vật của nhĩ xúc... cho đến... của tỷ xúc... cho đến... của thiệt xúc... cho đến... của thân xúc ấy là gì? Thân xứ – đây là sắc là vật của thân xúc ấy.


683. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassassa na vatthu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassassa na vatthu.

683. Sắc không phải là vật của thân xúc ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không phải là vật của thân xúc ấy.


684. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa vatthu? Kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññāṇassa vatthu.

684. Sắc là vật của thọ do thân xúc sanh... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của thân thức ấy là gì? Thân xứ – đây là sắc là vật của thân thức ấy.


685. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññāṇassa na vatthu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññāṇassa na vatthu.

685. Sắc không phải là vật của thân thức ấy là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không phải là vật của thân thức ấy.


686. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ.

686. Sắc là cảnh của nhãn xúc ấy là gì? Sắc xứ – đây là sắc là cảnh của nhãn xúc ấy.


687. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṃ.

687. Sắc ấy nào là sắc không phải là đối tượng của nhãn xúc? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là đối tượng của nhãn xúc.


688. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ.

688. Sắc ấy nào là sắc là đối tượng của thọ sanh từ nhãn xúc ... cho đến ... của tưởng ... cho đến ... của tư ... cho đến ... là đối tượng của nhãn thức? Sắc xứ – sắc ấy là sắc là đối tượng của nhãn thức.


689. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṃ.

689. Sắc ấy nào là sắc không phải là đối tượng của nhãn thức? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là đối tượng của nhãn thức.


690. Katamaṃ [Pg.175] taṃ rūpaṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa …pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa ārammaṇaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassassa ārammaṇaṃ.

690. Sắc ấy nào là sắc là đối tượng của nhĩ xúc ... cho đến ... của tỷ xúc ... cho đến ... của thiệt xúc ... cho đến ... là đối tượng của thân xúc? Xúc xứ – sắc ấy là sắc là đối tượng của thân xúc.


691. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassassa na ārammaṇaṃ.

691. Sắc ấy nào là sắc không phải là đối tượng của thân xúc? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là đối tượng của thân xúc.


692. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ.

692. Sắc ấy nào là sắc là đối tượng của thọ sanh từ thân xúc ... cho đến ... của tưởng ... cho đến ... của tư ... cho đến ... là đối tượng của thân thức? Xúc xứ – sắc ấy là sắc là đối tượng của thân thức.


693. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṃ.

693. Sắc ấy nào là sắc không phải là đối tượng của thân thức? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là đối tượng của thân thức.


694. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ.

694. Sắc ấy nào là nhãn xứ? Nhãn nào là sắc trong do nương bốn đại chủng ... cho đến ... đây là làng trống không – sắc ấy là sắc là nhãn xứ.


695. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na cakkhāyatanaṃ? Sotāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na cakkhāyatanaṃ.

695. Sắc ấy nào là sắc không phải là nhãn xứ? Nhĩ xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là nhãn xứ.


696. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyāyatanaṃ.

696. Sắc ấy nào là nhĩ xứ ... cho đến ... tỷ xứ ... cho đến ... thiệt xứ ... cho đến ... thân xứ? Thân nào là sắc trong do nương bốn đại chủng ... cho đến ... đây là làng trống không – sắc ấy là sắc là thân xứ.


697. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na kāyāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na kāyāyatanaṃ.

697. Sắc ấy nào là sắc không phải là thân xứ? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là thân xứ.


698. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā…pe… rūpadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ.

698. Sắc ấy nào là sắc xứ? Sắc nào do nương bốn đại chủng có màu sắc ... cho đến ... đây là sắc giới – sắc ấy là sắc là sắc xứ.


699. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na rūpāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na rūpāyatanaṃ.

699. Sắc ấy nào là sắc không phải là sắc xứ? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là sắc xứ.


700. Katamaṃ taṃ rūpaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ …pe… rasāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu…pe… phoṭṭhabbadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.

700. Sắc ấy nào là thanh xứ ... cho đến ... khí xứ ... cho đến ... vị xứ ... cho đến ... xúc xứ? Địa đại ... cho đến ... đây là xúc giới – sắc ấy là sắc là xúc xứ.


701. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na phoṭṭhabbāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na phoṭṭhabbāyatanaṃ.

701. Sắc ấy nào là sắc không phải là xúc xứ? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là xúc xứ.


702. Katamaṃ [Pg.176] taṃ rūpaṃ cakkhudhātu? Cakkhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhudhātu.

702. Sắc ấy nào là nhãn giới? Nhãn xứ – sắc ấy là sắc là nhãn giới.


703. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na cakkhudhātu? Sotāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na cakkhudhātu.

703. Sắc ấy nào là sắc không phải là nhãn giới? Nhĩ xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là nhãn giới.


704. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotadhātu…pe… ghānadhātu…pe… jivhādhātu…pe… kāyadhātu? Kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyadhātu.

704. Sắc ấy nào là nhĩ giới ... cho đến ... tỷ giới ... cho đến ... thiệt giới ... cho đến ... thân giới? Thân xứ – sắc ấy là sắc là thân giới.


705. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na kāyadhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na kāyadhātu.

705. Sắc ấy nào là sắc không phải là thân giới? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là thân giới.


706. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpadhātu? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpadhātu.

706. Sắc ấy nào là sắc giới? Sắc xứ – sắc ấy là sắc là sắc giới.


707. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na rūpadhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na rūpadhātu.

707. Sắc ấy nào là sắc không phải là sắc giới? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là sắc giới.


708. Katamaṃ taṃ rūpaṃ saddadhātu…pe… gandhadhātu…pe… rasadhātu…pe… phoṭṭhabbadhātu? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbadhātu.

708. Sắc ấy nào là thanh giới ... cho đến ... khí giới ... cho đến ... vị giới ... cho đến ... xúc giới? Xúc xứ – sắc ấy là sắc là xúc giới.


709. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na phoṭṭhabbadhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na phoṭṭhabbadhātu.

709. Sắc ấy nào là sắc không phải là xúc giới? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là xúc giới.


710. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhundriyaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhundriyaṃ.

710. Sắc ấy nào là nhãn quyền? Nhãn nào là sắc trong do nương bốn đại chủng ... cho đến ... đây là làng trống không – sắc ấy là sắc là nhãn quyền.


711. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na cakkhundriyaṃ? Sotāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na cakkhundriyaṃ.

711. Sắc ấy nào là sắc không phải là nhãn quyền? Nhĩ xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là nhãn quyền.


712. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyindriyaṃ.

712. Sắc ấy nào là nhĩ quyền ... cho đến ... tỷ quyền ... cho đến ... thiệt quyền ... cho đến ... thân quyền? Thân nào là sắc trong do nương bốn đại chủng ... cho đến ... đây là làng trống không – sắc ấy là sắc là thân quyền.


713. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na kāyindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na kāyindriyaṃ.

713. Sắc ấy nào là sắc không phải là thân quyền? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là thân quyền.


714. Katamaṃ taṃ rūpaṃ itthindriyaṃ? Yaṃ itthiyā itthiliṅgaṃ itthinimittaṃ itthikuttaṃ itthākappo itthattaṃ itthibhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ itthindriyaṃ.

714. Sắc ấy nào là nữ quyền? Cái gì là nữ tướng, nữ căn, nữ thái, nữ dung, nữ tánh, nữ trạng của người nữ – sắc ấy là sắc là nữ quyền.


715. Katamaṃ [Pg.177] taṃ rūpaṃ na itthindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na itthindriyaṃ.

715. Sắc ấy nào là sắc không phải là nữ quyền? Nhãn xứ ... cho đến ... đoàn thực – sắc ấy là sắc không phải là nữ quyền.


716. Katamaṃ taṃ rūpaṃ purisindriyaṃ? Yaṃ purisassa purisaliṅgaṃ purisanimittaṃ purisakuttaṃ purisākappo purisattaṃ purisabhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ purisindriyaṃ.

716. Sắc ấy nào là nam quyền? Cái gì là nam tướng, nam căn, nam thái, nam dung, nam tánh, nam trạng của người nam – sắc ấy là sắc là nam quyền.


717. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na purisindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na purisindriyaṃ.

717. Sắc pháp nào là không phải nam căn? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải nam căn.


718. Katamaṃ taṃ rūpaṃ jīvitindriyaṃ? Yo tesaṃ rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ jīvitindriyaṃ.

718. Sắc pháp nào là mạng căn? Tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự diễn tiến, sự bảo hộ, mạng sống, mạng căn của các sắc pháp ấy – đây là sắc pháp mạng căn.


719. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na jīvitindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na jīvitindriyaṃ.

719. Sắc pháp nào là không phải mạng căn? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải mạng căn.


720. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā abhikkamantassa vā paṭikkamantassa vā ālokentassa vā vilokentassa vā samiñjentassa vā pasārentassa vā kāyassa thambhanā santhambhanā santhambhitattaṃ viññatti viññāpanā viññāpitattaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ kāyaviññatti.

720. Sắc pháp nào là thân biểu tri? Do tâm thiện, hoặc do tâm bất thiện, hoặc do tâm vô ký, sự làm cho vững chắc, sự làm cho thật vững chắc, trạng thái được làm cho thật vững chắc, sự biểu lộ, sự làm cho biết, trạng thái làm cho biết của thân của người bước tới, hoặc bước lui, hoặc nhìn thẳng, hoặc nhìn quanh, hoặc co lại, hoặc duỗi ra – đây là sắc pháp thân biểu tri.


721. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na kāyaviññatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na kāyaviññatti.

721. Sắc pháp nào là không phải thân biểu tri? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải thân biểu tri.


722. Katamaṃ taṃ rūpaṃ vacīviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho udīraṇaṃ ghoso ghosakammaṃ vācā vacībhedo, ayaṃ vuccati vācā. Yā tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ vacīviññatti.

722. Sắc pháp nào là khẩu biểu tri? Do tâm thiện, hoặc do tâm bất thiện, hoặc do tâm vô ký, có lời nói, âm thanh, cách nói, sự phát âm, tiếng la, hành động la hét, lời nói, sự phát biểu – đây được gọi là lời nói. Sự biểu lộ, sự làm cho biết, trạng thái làm cho biết bằng lời nói ấy – đây là sắc pháp khẩu biểu tri.


723. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na vacīviññatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na vacīviññatti.

723. Sắc pháp nào là không phải khẩu biểu tri? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải khẩu biểu tri.


724. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ākāsadhātu? Yo ākāso ākāsagataṃ aghaṃ aghagataṃ vivaro vivaragataṃ asamphuṭṭhaṃ catūhi mahābhūtehi – idaṃ taṃ rūpaṃ ākāsadhātu.

724. Sắc pháp nào là hư không giới? Hư không, thuộc về hư không, khoảng trống, thuộc về khoảng trống, khe hở, thuộc về khe hở, không bị bốn đại hiển chạm đến – đây là sắc pháp hư không giới.


725. Katamaṃ [Pg.178] taṃ rūpaṃ na ākāsadhātu? Cakkhāyatanaṃ …pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na ākāsadhātu.

725. Sắc pháp nào là không phải hư không giới? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải hư không giới.


726. Katamaṃ taṃ rūpaṃ āpodhātu? Yaṃ āpo āpogataṃ sineho sinehagataṃ bandhanattaṃ rūpassa – idaṃ taṃ rūpaṃ āpodhātu.

726. Sắc pháp nào là thủy đại? Nước, thuộc về nước, chất dính, thuộc về chất dính, tính chất kết dính của sắc – đây là sắc pháp thủy đại.


727. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na āpodhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na āpodhātu.

727. Sắc pháp nào là không phải thủy đại? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải thủy đại.


728. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa lahutā? Yā rūpassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa lahutā.

728. Sắc pháp nào là sự nhẹ nhàng của sắc? Sự nhẹ nhàng của sắc, sự biến đổi nhanh chóng, sự không chậm chạp, sự không nặng nề – đây là sắc pháp sự nhẹ nhàng của sắc.


729. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na lahutā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na lahutā.

729. Sắc pháp nào là không phải sự nhẹ nhàng của sắc? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải sự nhẹ nhàng của sắc.


730. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa mudutā? Yā rūpassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa mudutā.

730. Sắc pháp nào là sự mềm mại của sắc? Sự mềm mại của sắc, sự nhu nhuyến, sự không thô cứng, sự không cứng nhắc – đây là sắc pháp sự mềm mại của sắc.


731. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na mudutā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na mudutā.

731. Sắc pháp nào là không phải sự mềm mại của sắc? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải sự mềm mại của sắc.


732. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa kammaññatā? Yā rūpassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa kammaññatā.

732. Sắc pháp nào là sự thích ứng của sắc? Sự thích ứng của sắc, trạng thái thích ứng, bản chất thích ứng – đây là sắc pháp sự thích ứng của sắc.


733. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na kammaññatā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na kammaññatā.

733. Sắc pháp nào là không phải sự thích ứng của sắc? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải sự thích ứng của sắc.


734. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa upacayo? Yo āyatanānaṃ ācayo, so rūpassa upacayo – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa upacayo.

734. Sắc pháp nào là sự tích tập của sắc? Sự tích lũy của các xứ, đó là sự tích tập của sắc – đây là sắc pháp sự tích tập của sắc.


735. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na upacayo? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na upacayo.

735. Sắc pháp nào là không phải sự tích tập của sắc? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải sự tích tập của sắc.


736. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa santati? Yo rūpassa upacayo, sā rūpassa santati – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa santati.

736. Sắc pháp nào là sự tương tục của sắc? Sự tích tập của sắc, đó là sự tương tục của sắc – đây là sắc pháp sự tương tục của sắc.


737. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na santati? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na santati.

737. Sắc pháp nào là không phải sự tương tục của sắc? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải sự tương tục của sắc.


738. Katamaṃ [Pg.179] taṃ rūpaṃ rūpassa jaratā? Yā rūpassa jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa jaratā.

738. Sắc pháp nào là sự già nua của sắc? Sự già, sự suy tàn, sự rụng răng, sự bạc tóc, sự da nhăn của sắc, sự suy giảm của tuổi thọ, sự chín muồi của các căn – đây là sắc pháp sự già nua của sắc.


739. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na jaratā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na jaratā.

739. Sắc pháp nào là không phải sự già nua của sắc? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải sự già nua của sắc.


740. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa aniccatā? Yo rūpassa khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa aniccatā.

740. Sắc pháp nào là sự vô thường của sắc? Sự tiêu hoại, sự hủy diệt, sự tan vỡ, sự tan rã, sự vô thường, sự biến mất của sắc – đây là sắc pháp sự vô thường của sắc.


741. Katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na aniccatā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ rūpassa na aniccatā.

741. Sắc pháp nào là không phải sự vô thường của sắc? Nhãn xứ… cho đến… đoàn thực – đây là sắc pháp không phải sự vô thường của sắc.


742. Katamaṃ taṃ rūpaṃ kabaḷīkāro āhāro? Odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ yamhi yamhi janapade tesaṃ tesaṃ sattānaṃ mukhāsiyaṃ dantavikhādanaṃ galajjhoharaṇīyaṃ kucchivitthambhanaṃ, yāya ojāya sattā yāpenti – idaṃ taṃ rūpaṃ kabaḷīkāro āhāro.

742. Sắc pháp nào là đoàn thực? Cơm, cháo, bột, cá, thịt, sữa, sữa đông, bơ lỏng, bơ tươi, dầu, mật ong, đường phèn; và bất cứ sắc pháp nào khác có ở bất cứ xứ nào, được các chúng sinh ấy ăn bằng miệng, nhai bằng răng, nuốt qua cổ họng, làm đầy bụng; và nhờ vật thực có dưỡng chất ấy mà các chúng sinh được duy trì – đây là sắc pháp đoàn thực.


743. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na kabaḷīkāro āhāro? Cakkhāyatanaṃ…pe… rūpassa aniccatā – idaṃ taṃ rūpaṃ na kabaḷīkāro āhāro.

743. Sắc pháp nào là không phải đoàn thực? Nhãn xứ… cho đến… sự vô thường của sắc – đây là sắc pháp không phải đoàn thực.


Evaṃ duvidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc pháp theo hai phương diện.


Dukaniddeso.

Phần giải thích theo từng đôi.


Tikaniddeso

Phần giải thích theo từng ba.


744. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ upādā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ upādā.

744. Sắc nào là sắc nội phần và là sắc y sinh? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần và là sắc y sinh.


745. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ upādā? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ upādā.

745. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc y sinh? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và là sắc y sinh.


746. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ no upādā? Phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ no upādā.

746. Sắc nào là sắc ngoại phần và không là sắc y sinh? Xúc xứ, thủy đại – đây là sắc ngoại phần và không là sắc y sinh.


747. Katamaṃ [Pg.180] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ upādiṇṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ upādiṇṇaṃ.

747. Sắc nào là sắc nội phần và là sắc do nghiệp sanh? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần và là sắc do nghiệp sanh.


748. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ upādiṇṇaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ upādiṇṇaṃ.

748. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc do nghiệp sanh? Nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, và lại nữa, sắc nào khác có do nghiệp đã được tạo tác: sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và là sắc do nghiệp sanh.


749. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ anupādiṇṇaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ anupādiṇṇaṃ.

749. Sắc nào là sắc ngoại phần và không là sắc do nghiệp sanh? Thanh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự khinh khoái của sắc, sự nhu nhuyến của sắc, sự thích nghiệp của sắc, sự già cỗi của sắc, sự vô thường của sắc, và lại nữa, sắc nào khác có không do nghiệp đã được tạo tác: sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và không là sắc do nghiệp sanh.


750. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ. Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ.

750. Sắc nào là sắc nội phần, là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần, là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ.


751. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ upādiṇṇupādāniyaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ upādiṇṇupādāniyaṃ.

751. Sắc nào là sắc ngoại phần, là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ? Nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, và lại nữa, sắc nào khác có do nghiệp đã được tạo tác: sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ngoại phần, là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ.


752. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ.

752. Sắc nào là sắc ngoại phần, không là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ? Thanh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự khinh khoái của sắc, sự nhu nhuyến của sắc, sự thích nghiệp của sắc, sự già cỗi của sắc, sự vô thường của sắc, và lại nữa, sắc nào khác có không do nghiệp đã được tạo tác: sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ngoại phần, không là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ.


753. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ anidassanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ anidassanaṃ.

753. Sắc nào là sắc nội phần và là sắc vô kiến? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần và là sắc vô kiến.


754. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ sanidassanaṃ? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ sanidassanaṃ.

754. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc hữu kiến? Sắc xứ – đây là sắc ngoại phần và là sắc hữu kiến.


755. Katamaṃ [Pg.181] taṃ rūpaṃ bāhiraṃ anidassanaṃ? Saddāyatanaṃ …pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ anidassanaṃ.

755. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc vô kiến? Thanh xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và là sắc vô kiến.


756. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ sappaṭighaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ sappaṭighaṃ.

756. Sắc nào là sắc nội phần và là sắc hữu đối ngại? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần và là sắc hữu đối ngại.


757. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ sappaṭighaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ sappaṭighaṃ.

757. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc hữu đối ngại? Sắc xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc ngoại phần và là sắc hữu đối ngại.


758. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ appaṭighaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ appaṭighaṃ.

758. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc vô đối ngại? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và là sắc vô đối ngại.


759. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ indriyaṃ? Cakkhundriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ indriyaṃ.

759. Sắc nào là sắc nội phần và là sắc quyền? Nhãn quyền... cho đến... thân quyền – đây là sắc nội phần và là sắc quyền.


760. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ indriyaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ indriyaṃ.

760. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc quyền? Nữ quyền, nam quyền, mạng quyền – đây là sắc ngoại phần và là sắc quyền.


761. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na indriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na indriyaṃ.

761. Sắc nào là sắc ngoại phần và không là sắc quyền? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và không là sắc quyền.


762. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na mahābhūtaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na mahābhūtaṃ.

762. Sắc nào là sắc nội phần và không là sắc đại hiển? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần và không là sắc đại hiển.


763. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ mahābhūtaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ mahābhūtaṃ.

763. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc đại hiển? Xúc xứ, thủy đại – đây là sắc ngoại phần và là sắc đại hiển.


764. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na mahābhūtaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na mahābhūtaṃ.

764. Sắc nào là sắc ngoại phần và không là sắc đại hiển? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và không là sắc đại hiển.


765. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na viññatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na viññatti?

765. Sắc nào là sắc nội phần và không là sắc biểu tri? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần và không là sắc biểu tri.


766. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ viññatti? Kāyaviññatti vacīviññatti – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ viññatti.

766. Sắc nào là sắc ngoại phần và là sắc biểu tri? Thân biểu tri, khẩu biểu tri – đây là sắc ngoại phần và là sắc biểu tri.


767. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na viññatti? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na viññatti.

767. Sắc nào là sắc ngoại phần và không là sắc biểu tri? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần và không là sắc biểu tri.


768. Katamaṃ [Pg.182] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ.

768. Sắc nào là sắc nội phần và không là sắc do tâm sanh? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội phần và không là sắc do tâm sanh.


769. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cittasamuṭṭhānaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cittasamuṭṭhānaṃ.

769. Sắc nào là sắc ngoại tại và do tâm sanh khởi? Thân biểu tri, ngữ biểu tri; và lại nữa, có sắc nào khác do tâm sanh, do tâm làm nhân, do tâm sanh khởi, là sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ngoại tại và do tâm sanh khởi ấy.


770. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cittasamuṭṭhānaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na cittajaṃ na cittahetukaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cittasamuṭṭhānaṃ.

770. Sắc nào là sắc ngoại tại và không do tâm sanh khởi? Nữ căn, nam căn, mạng căn, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại nữa, có sắc nào khác không do tâm sanh, không do tâm làm nhân, không do tâm sanh khởi, là sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ngoại tại và không do tâm sanh khởi ấy.


771. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cittasahabhu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cittasahabhu.

771. Sắc nào là sắc nội tại và không đồng sanh với tâm? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội tại và không đồng sanh với tâm ấy.


772. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cittasahabhu? Kāyaviññatti vacīviññatti – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cittasahabhu.

772. Sắc nào là sắc ngoại tại và đồng sanh với tâm? Thân biểu tri, ngữ biểu tri – đây là sắc ngoại tại và đồng sanh với tâm ấy.


773. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cittasahabhu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cittasahabhu?

773. Sắc nào là sắc ngoại tại và không đồng sanh với tâm? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại và không đồng sanh với tâm ấy.


774. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cittānuparivatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cittānuparivatti.

774. Sắc nào là sắc nội tại và không biến chuyển theo tâm? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội tại và không biến chuyển theo tâm ấy.


775. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cittānuparivatti? Kāyaviññatti vacīviññatti – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cittānuparivatti.

775. Sắc nào là sắc ngoại tại và biến chuyển theo tâm? Thân biểu tri, ngữ biểu tri – đây là sắc ngoại tại và biến chuyển theo tâm ấy.


776. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cittānuparivatti? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cittānuparivatti.

776. Sắc nào là sắc ngoại tại và không biến chuyển theo tâm? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại và không biến chuyển theo tâm ấy.


777. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ oḷārikaṃ? Cakkhāyatanaṃ …pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ oḷārikaṃ.

777. Sắc nào là sắc nội tại và thô? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội tại và thô ấy.


778. Katamaṃ [Pg.183] taṃ rūpaṃ bāhiraṃ oḷārikaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ oḷārikaṃ.

778. Sắc nào là sắc ngoại tại và thô? Sắc xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc ngoại tại và thô ấy.


779. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ sukhumaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ sukhumaṃ.

779. Sắc nào là sắc ngoại tại và vi tế? Nữ căn... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại và vi tế ấy.


780. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ santike? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ santike.

780. Sắc nào là sắc nội tại và gần? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội tại và gần ấy.


781. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ dūre? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ dūre.

781. Sắc nào là sắc ngoại tại và xa? Nữ căn... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại và xa ấy.


782. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ santike? Rūpāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ santike.

782. Sắc nào là sắc ngoại tại và gần? Sắc xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc ngoại tại và gần ấy.


783. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhusamphassassa na vatthu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhusamphassassa na vatthu.

783. Sắc nào là sắc ngoại tại và không phải là vật của nhãn xúc? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại và không phải là vật của nhãn xúc ấy.


784. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhusamphassassa vatthu? Cakkhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhusamphassassa vatthu.

784. Sắc nào là sắc nội tại và là vật của nhãn xúc? Nhãn xứ – đây là sắc nội tại và là vật của nhãn xúc ấy.


785. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhusamphassassa na vatthu? Sotāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhusamphassassa na vatthu.

785. Sắc nào là sắc nội tại và không phải là vật của nhãn xúc? Nhĩ xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội tại và không phải là vật của nhãn xúc ấy.


786. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa na vatthu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhuviññāṇassa na vatthu.

786. Sắc nào là sắc ngoại tại, không phải là vật của thọ sanh từ nhãn xúc... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của nhãn thức? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại, không phải là vật của nhãn thức ấy.


787. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhuviññāṇassa vatthu? Cakkhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhuviññāṇassa vatthu.

787. Sắc nào là sắc nội tại và là vật của nhãn thức? Nhãn xứ – đây là sắc nội tại và là vật của nhãn thức ấy.


788. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhuviññāṇassa na vatthu? Sotāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhuviññāṇassa na vatthu?

788. Sắc nào là sắc nội tại và không phải là vật của nhãn thức? Nhĩ xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc nội tại và không phải là vật của nhãn thức ấy.


789. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa na vatthu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyasamphassassa na vatthu.

789. Sắc nào là sắc ngoại tại, không phải là vật của nhĩ xúc... cho đến... của tỷ xúc... cho đến... của thiệt xúc... cho đến... của thân xúc? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại, không phải là vật của thân xúc ấy.


790. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyasamphassassa vatthu? Kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyasamphassassa vatthu.

790. Sắc nào là sắc nội tại và là vật của thân xúc? Thân xứ – đây là sắc nội tại và là vật của thân xúc ấy.


791. Katamaṃ [Pg.184] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyasamphassassa na vatthu? Cakkhāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyasamphassassa na vatthu.

791. Sắc nào là sắc nội tại và không phải là vật của thân xúc? Nhãn xứ... cho đến... thiệt xứ – đây là sắc nội tại và không phải là vật của thân xúc ấy.


792. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa na vatthu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyaviññāṇassa na vatthu.

792. Sắc nào là sắc ngoại tại, không phải là vật của thọ sanh từ thân xúc... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của thân thức? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ngoại tại, không phải là vật của thân thức ấy.


793. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyaviññāṇassa vatthu? Kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyaviññāṇassa vatthu.

793. Sắc nào là sắc nội tại và là vật của thân thức? Thân xứ – đây là sắc nội tại và là vật của thân thức ấy.


794. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyaviññāṇassa na vatthu? Cakkhāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyaviññāṇassa na vatthu.

794. Sắc nào là sắc nội tại và không phải là vật của thân thức? Nhãn xứ... cho đến... thiệt xứ – đây là sắc nội tại và không phải là vật của thân thức ấy.


795. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṃ.

795. Sắc nào là nội phần, không phải là đối tượng của nhãn xúc? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là đối tượng của nhãn xúc.


796. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ.

796. Sắc nào là ngoại phần, là đối tượng của nhãn xúc? Sắc xứ – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là đối tượng của nhãn xúc.


797. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṃ? Saddāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhusamphassassa na ārammaṇaṃ.

797. Sắc nào là ngoại phần, không phải là đối tượng của nhãn xúc? Thanh xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là đối tượng của nhãn xúc.


798. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṃ.

798. Sắc nào là nội phần, không phải là đối tượng của thọ... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của nhãn thức sanh từ nhãn xúc? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là đối tượng của nhãn thức.


799. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ.

799. Sắc nào là ngoại phần, là đối tượng của nhãn thức? Sắc xứ – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là đối tượng của nhãn thức.


800. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṃ? Saddāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ cakkhuviññāṇassa na ārammaṇaṃ.

800. Sắc nào là ngoại phần, không phải là đối tượng của nhãn thức? Thanh xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là đối tượng của nhãn thức.


801. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… [Pg.185] kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyasamphassassa na ārammaṇaṃ.

801. Sắc nào là nội phần, không phải là đối tượng của nhĩ xúc... cho đến... của tỷ xúc... cho đến... của thiệt xúc... cho đến... của thân xúc? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là đối tượng của thân xúc.


802. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyasamphassassa ārammaṇaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyasamphassassa ārammaṇaṃ.

802. Sắc nào là ngoại phần, là đối tượng của thân xúc? Xúc xứ – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là đối tượng của thân xúc.


803. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyasamphassassa na ārammaṇaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyasamphassassa na ārammaṇaṃ.

803. Sắc nào là ngoại phần, không phải là đối tượng của thân xúc? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là đối tượng của thân xúc.


804. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṃ.

804. Sắc nào là nội phần, không phải là đối tượng của thọ... cho đến... của tưởng... cho đến... của tư... cho đến... của thân thức sanh từ thân xúc? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là đối tượng của thân thức.


805. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ.

805. Sắc nào là ngoại phần, là đối tượng của thân thức? Xúc xứ – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là đối tượng của thân thức.


806. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyaviññāṇassa na ārammaṇaṃ.

806. Sắc nào là ngoại phần, không phải là đối tượng của thân thức? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là đối tượng của thân thức.


807. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cakkhāyatanaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cakkhāyatanaṃ.

807. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nhãn xứ? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là nhãn xứ.


808. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhāyatanaṃ.

808. Sắc nào là nội phần, là nhãn xứ? Nhãn nào là sự trong trẻo nương vào bốn đại... cho đến... đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy, là nội phần, là nhãn xứ.


809. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cakkhāyatanaṃ? Sotāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cakkhāyatanaṃ.

809. Sắc nào là nội phần, không phải là nhãn xứ? Nhĩ xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là nhãn xứ.


810. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na sotāyatanaṃ…pe… na ghānāyatanaṃ…pe… na jivhāyatanaṃ…pe… na kāyāyatanaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na kāyāyatanaṃ.

810. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nhĩ xứ... cho đến... không phải là tỷ xứ... cho đến... không phải là thiệt xứ... cho đến... không phải là thân xứ? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là thân xứ.


811. Katamaṃ [Pg.186] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyāyatanaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyāyatanaṃ.

811. Sắc nào là nội phần, là thân xứ? Thân nào là sự trong trẻo nương vào bốn đại... cho đến... đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy, là nội phần, là thân xứ.


812. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyāyatanaṃ.

812. Sắc nào là nội phần, không phải là thân xứ? Nhãn xứ... cho đến... thiệt xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là thân xứ.


813. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na rūpāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na rūpāyatanaṃ.

813. Sắc nào là nội phần, không phải là sắc xứ? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là sắc xứ.


814. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā…pe… rūpadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpāyatanaṃ.

814. Sắc nào là ngoại phần, là sắc xứ? Sắc nào là màu sắc nương vào bốn đại... cho đến... đây là sắc giới – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là sắc xứ.


815. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na rūpāyatanaṃ? Saddāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na rūpāyatanaṃ.

815. Sắc nào là ngoại phần, không phải là sắc xứ? Thanh xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là sắc xứ.


816. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na saddāyatanaṃ…pe… na gandhāyatanaṃ…pe… na rasāyatanaṃ…pe… na phoṭṭhabbāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na phoṭṭhabbāyatanaṃ.

816. Sắc nào là nội phần, không phải là thanh xứ... cho đến... không phải là hương xứ... cho đến... không phải là vị xứ... cho đến... không phải là xúc xứ? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là xúc xứ.


817. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu…pe… phoṭṭhabbadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.

817. Sắc nào là ngoại phần, là xúc xứ? Địa đại... cho đến... đây là xúc giới – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là xúc xứ.


818. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na phoṭṭhabbāyatanaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na phoṭṭhabbāyatanaṃ.

818. Sắc nào là ngoại phần, không phải là xúc xứ? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là xúc xứ.


819. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cakkhudhātu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cakkhudhātu.

819. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nhãn giới? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là nhãn giới.


820. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhudhātu? Cakkhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhudhātu.

820. Sắc nào là nội phần, là nhãn giới? Nhãn xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, là nhãn giới.


821. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cakkhudhātu? Sotāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cakkhudhātu.

821. Sắc nào là nội phần, không phải là nhãn giới? Nhĩ xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là nhãn giới.


822. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na sotadhātu…pe… na ghānadhātu…pe… na jivhādhātu…pe… na kāyadhātu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na kāyadhātu.

822. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nhĩ giới... cho đến... không phải là tỷ giới... cho đến... không phải là thiệt giới... cho đến... không phải là thân giới? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là thân giới.


823. Katamaṃ [Pg.187] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyadhātu? Kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyadhātu.

823. Sắc nào là nội phần, là thân giới? Thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, là thân giới.


824. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyadhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyadhātu.

824. Sắc nào là nội phần, không phải là thân giới? Nhãn xứ... cho đến... thiệt xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là thân giới.


825. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na rūpadhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na rūpadhātu.

825. Sắc nào là nội phần, không phải là sắc giới? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là sắc giới.


826. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpadhātu? Rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpadhātu.

826. Sắc nào là ngoại phần, là sắc giới? Sắc xứ – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là sắc giới.


827. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na rūpadhātu? Saddāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na rūpadhātu.

827. Sắc nào là ngoại phần, không phải là sắc giới? Thanh xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là sắc giới.


828. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na saddadhātu…pe… na gandhadhātu…pe… na rasadhātu …pe… na phoṭṭhabbadhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na phoṭṭhabbadhātu.

828. Sắc nào là nội phần, không phải là thanh giới... cho đến... không phải là hương giới... cho đến... không phải là vị giới... cho đến... không phải là xúc giới? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là xúc giới.


829. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ phoṭṭhabbadhātu? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ phoṭṭhabbadhātu.

829. Sắc nào là ngoại phần, là xúc giới? Xúc xứ – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là xúc giới.


830. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na phoṭṭhabbadhātu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na phoṭṭhabbadhātu.

830. Sắc nào là ngoại phần, không phải là xúc giới? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là xúc giới.


831. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cakkhundriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na cakkhundriyaṃ.

831. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nhãn quyền? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là nhãn quyền.


832. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhundriyaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ cakkhundriyaṃ.

832. Sắc nào là nội phần, là nhãn quyền? Con mắt nào là sự trong trẻo nương vào bốn đại hiển... cho đến... đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy, là nội phần, là nhãn quyền.


833. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cakkhundriyaṃ? Sotāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na cakkhundriyaṃ.

833. Sắc nào là nội phần, không phải là nhãn quyền? Nhĩ xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là nhãn quyền.


834. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na sotindriyaṃ…pe… na ghānindriyaṃ…pe… na jivhindriyaṃ…pe… na kāyindriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na kāyindriyaṃ.

834. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nhĩ quyền... cho đến... không phải là tỷ quyền... cho đến... không phải là thiệt quyền... cho đến... không phải là thân quyền? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là thân quyền.


835. Katamaṃ [Pg.188] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyindriyaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ kāyindriyaṃ.

835. Sắc nào là nội phần, là thân quyền? Thân nào là sự trong trẻo nương vào bốn đại hiển... cho đến... đây là ngôi làng trống không – đây là sắc ấy, là nội phần, là thân quyền.


836. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyindriyaṃ.

836. Sắc nào là nội phần, không phải là thân quyền? Nhãn xứ... cho đến... thiệt xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là thân quyền.


837. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na itthindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na itthindriyaṃ.

837. Sắc nào là nội phần, không phải là nữ quyền? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là nữ quyền.


838. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ itthindriyaṃ? Yaṃ itthiyā itthiliṅgaṃ itthinimittaṃ itthikuttaṃ itthākappo itthattaṃ itthibhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ itthindriyaṃ.

838. Sắc nào là ngoại phần, là nữ quyền? Cái gì của người nữ là nữ tướng, nữ căn, nữ thái, nữ dung, nữ tánh, nữ trạng – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là nữ quyền.


839. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na itthindriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na itthindriyaṃ.

839. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nữ quyền? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là nữ quyền.


840. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na purisindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na purisindriyaṃ.

840. Sắc nào là nội phần, không phải là nam quyền? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là nam quyền.


841. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ purisindriyaṃ? Yaṃ purisassa purisaliṅgaṃ purisanimittaṃ purisakuttaṃ purisākappo purisattaṃ purisabhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ purisindriyaṃ.

841. Sắc nào là ngoại phần, là nam quyền? Cái gì của người nam là nam tướng, nam căn, nam thái, nam dung, nam tánh, nam trạng – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là nam quyền.


842. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na purisindriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na purisindriyaṃ.

842. Sắc nào là ngoại phần, không phải là nam quyền? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là nam quyền.


843. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na jīvitindriyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na jīvitindriyaṃ.

843. Sắc nào là nội phần, không phải là mạng quyền? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là mạng quyền.


844. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ jīvitindriyaṃ? Yo tesaṃ rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ jīvitindriyaṃ.

844. Sắc nào là ngoại phần, là mạng quyền? Cái gì của các pháp sắc ấy là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, mạng sống, mạng quyền – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là mạng quyền.


845. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na jīvitindriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na jīvitindriyaṃ.

845. Sắc nào là ngoại phần, không phải là mạng quyền? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là mạng quyền.


846. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyaviññatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kāyaviññatti.

846. Sắc nào là nội phần, không phải là thân biểu tri? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là thân biểu tri.


847. Katamaṃ [Pg.189] taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyaviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā abhikkamantassa vā paṭikkamantassa vā ālokentassa vā vilokentassa vā samiñjentassa vā pasārentassa vā kāyassa thambhanā santhambhanā santhambhitattaṃ viññatti viññāpanā viññāpitattaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kāyaviññatti.

847. Sắc nào là ngoại phần, là thân biểu tri? Hoặc của tâm thiện, hoặc của tâm bất thiện, hoặc của tâm vô ký, hoặc của người bước tới, hoặc của người bước lui, hoặc của người nhìn thẳng, hoặc của người liếc nhìn, hoặc của người co lại, hoặc của người duỗi ra, sự vững chắc, sự vững vàng, trạng thái vững vàng của thân; sự biểu lộ, cách thức làm cho biết, trạng thái làm cho biết – đây là sắc ấy, là ngoại phần, là thân biểu tri.


848. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na kāyaviññatti? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na kāyaviññatti.

848. Sắc nào là ngoại phần, không phải là thân biểu tri? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là ngoại phần, không phải là thân biểu tri.


849. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na vacīviññatti? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na vacīviññatti.

849. Sắc nào là nội phần, không phải là khẩu biểu tri? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ – đây là sắc ấy, là nội phần, không phải là khẩu biểu tri.


850. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ vacīviññatti? Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho udīraṇaṃ dhoso ghosakammaṃ vācā vacībhedo, ayaṃ vuccati vācā. Yā tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ vacīviññatti.

850. Sắc ngoại phần ngữ biểu tri ấy là gì? Lời nói, âm thanh, sự trình bày, sự phát biểu, tiếng la, hành động la lớn, lời nói, sự phân biệt lời nói nào của tâm thiện, hoặc của tâm bất thiện, hoặc của tâm vô ký, đây được gọi là lời nói. Sự biểu lộ, sự làm cho hiểu, trạng thái làm cho hiểu nào bằng lời nói ấy – đây là sắc ngoại phần ngữ biểu tri ấy.


851. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na vacīviññatti? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na vacīviññatti.

851. Sắc ngoại phần không phải ngữ biểu tri ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải ngữ biểu tri ấy.


852. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na ākāsadhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na ākāsadhātu.

852. Sắc nội phần không phải không giới ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải không giới ấy.


853. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ ākāsadhātu? Yo ākāso ākāsagataṃ aghaṃ aghagataṃ vivaro vivaragataṃ asamphuṭṭhaṃ catūhi mahābhūtehi – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ ākāsadhātu.

853. Sắc ngoại phần không giới ấy là gì? Hư không nào, trạng thái hư không, khoảng không, trạng thái khoảng không, sự trống rỗng, trạng thái trống rỗng, sự không bị bốn đại chủng chạm đến – đây là sắc ngoại phần không giới ấy.


854. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na ākāsadhātu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na ākāsadhātu.

854. Sắc ngoại phần không phải không giới ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải không giới ấy.


855. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na āpodhātu? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na āpodhātu.

855. Sắc nội phần không phải thủy giới ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải thủy giới ấy.


856. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ āpodhātu? Yaṃ āpo āpogataṃ sineho sinehagataṃ bandhanattaṃ rūpassa – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ āpodhātu.

856. Sắc ngoại phần thủy giới ấy là gì? Nước nào, trạng thái nước, chất nhờn, trạng thái chất nhờn, tính kết dính của sắc – đây là sắc ngoại phần thủy giới ấy.


857. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na āpodhātu? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na āpodhātu.

857. Sắc ngoại phần không phải thủy giới ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải thủy giới ấy.


858. Katamaṃ [Pg.190] taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na lahutā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na lahutā.

858. Sắc nội phần không phải sự khinh khoái của sắc ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải sự khinh khoái của sắc ấy.


859. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa lahutā? Yā rūpassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa lahutā.

859. Sắc ngoại phần là sự khinh khoái của sắc ấy là gì? Sự khinh khoái, sự biến chuyển nhẹ nhàng, sự không trì độn, sự không nặng nề nào của sắc – đây là sắc ngoại phần là sự khinh khoái của sắc ấy.


860. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na lahutā? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na lahutā.

860. Sắc ngoại phần không phải sự khinh khoái của sắc ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải sự khinh khoái của sắc ấy.


861. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na mudutā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na mudutā.

861. Sắc nội phần không phải sự nhu nhuyến của sắc ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải sự nhu nhuyến của sắc ấy.


862. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa mudutā? Yā rūpassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa mudutā.

862. Sắc ngoại phần là sự nhu nhuyến của sắc ấy là gì? Sự nhu nhuyến, sự mềm mại, sự không thô cứng, sự không cứng rắn nào của sắc – đây là sắc ngoại phần là sự nhu nhuyến của sắc ấy.


863. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na mudutā? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na mudutā.

863. Sắc ngoại phần không phải sự nhu nhuyến của sắc ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải sự nhu nhuyến của sắc ấy.


864. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na kammaññatā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na kammaññatā.

864. Sắc nội phần không phải sự thích nghiệp của sắc ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải sự thích nghiệp của sắc ấy.


865. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa kammaññatā? Yā rūpassa kammaññatā kammaññattaṃ kammaññabhāvo – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa kammaññatā.

865. Sắc ngoại phần là sự thích nghiệp của sắc ấy là gì? Sự thích nghiệp, trạng thái thích nghiệp, bản chất thích nghiệp nào của sắc – đây là sắc ngoại phần là sự thích nghiệp của sắc ấy.


866. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na kammaññatā? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na kammaññatā.

866. Sắc ngoại phần không phải sự thích nghiệp của sắc ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải sự thích nghiệp của sắc ấy.


867. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na upacayo? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na upacayo.

867. Sắc nội phần không phải sự tích tập của sắc ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải sự tích tập của sắc ấy.


868. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa upacayo? Yo āyatanānaṃ ācayo, so rūpassa upacayo – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa upacayo.

868. Sắc ngoại phần là sự tích tập của sắc ấy là gì? Sự tích lũy nào của các xứ, đó là sự tích tập của sắc – đây là sắc ngoại phần là sự tích tập của sắc ấy.


869. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na upacayo? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na upacayo.

869. Sắc ngoại phần không phải sự tích tập của sắc ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải sự tích tập của sắc ấy.


870. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na santati? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na santati.

870. Sắc nội phần không phải sự tương tục của sắc ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải sự tương tục của sắc ấy.


871. Katamaṃ [Pg.191] taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa santati? Yo rūpassa upacayo, sā rūpassa santati – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa santati.

871. Sắc ngoại phần là sự tương tục của sắc ấy là gì? Sự tích tập nào của sắc, đó là sự tương tục của sắc – đây là sắc ngoại phần là sự tương tục của sắc ấy.


872. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na santati? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na santati.

872. Sắc ngoại phần không phải sự tương tục của sắc ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải sự tương tục của sắc ấy.


873. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na jaratā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na jaratā.

873. Sắc nội phần không phải sự già của sắc ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải sự già của sắc ấy.


874. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa jaratā? Yā rūpassa jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa jaratā.

874. Sắc ngoại phần là sự già của sắc ấy là gì? Sự già, trạng thái già cỗi, sự gãy (răng), sự bạc (tóc), da nhăn, sự hao tổn của tuổi thọ, sự chín muồi của các căn nào của sắc – đây là sắc ngoại phần là sự già của sắc ấy.


875. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na jaratā? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na jaratā.

875. Sắc ngoại phần không phải sự già của sắc ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải sự già của sắc ấy.


876. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na aniccatā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ rūpassa na aniccatā.

876. Sắc nội phần không phải tính vô thường của sắc ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải tính vô thường của sắc ấy.


877. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa aniccatā? Yo rūpassa khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa aniccatā.

877. Sắc ngoại phần là tính vô thường của sắc ấy là gì? Sự tiêu mất, sự hoại diệt, sự tan vỡ, sự vỡ nát, tính vô thường, sự biến mất nào của sắc – đây là sắc ngoại phần là tính vô thường của sắc ấy.


878. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na aniccatā? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ rūpassa na aniccatā.

878. Sắc ngoại phần không phải tính vô thường của sắc ấy là gì? Sắc xứ ... cho đến ... đoàn thực – đây là sắc ngoại phần không phải tính vô thường của sắc ấy.


879. Katamaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kabaḷīkāro āhāro? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ na kabaḷīkāro āhāro.

879. Sắc nội phần không phải đoàn thực ấy là gì? Nhãn xứ ... cho đến ... thân xứ – đây là sắc nội phần không phải đoàn thực ấy.


880. Katamaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kabaḷīkāro āhāro? Odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ yamhi yamhi janapade tesaṃ tesaṃ sattānaṃ mukhāsiyaṃ dantavikhādanaṃ galajjhoharaṇīyaṃ kucchivitthambhanaṃ yāya ojāya sattā yāpenti – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ kabaḷīkāro āhāro.

880. Sắc nào là sắc ngoại phần, đoàn thực? Cơm, cháo, bột, cá, thịt, sữa, sữa đông, bơ, bơ tươi, dầu, mật ong, đường phèn; và lại nữa, bất cứ sắc nào khác có ở trong xứ sở nào đó, được chúng sanh ở xứ sở đó ăn bằng miệng, nhai bằng răng, nuốt qua cổ họng, làm căng đầy bụng, và nhờ dưỡng chất ấy mà chúng sanh được duy trì – đây là sắc ngoại phần, đoàn thực.


881. Katamaṃ [Pg.192] taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na kabaḷīkāro āhāro? Rūpāyatanaṃ…pe… rūpassa aniccatā – idaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ na kabaḷīkāro āhāro.

881. Sắc nào là sắc ngoại phần, không phải đoàn thực? Sắc xứ... cho đến... sự vô thường của sắc – đây là sắc ngoại phần, không phải đoàn thực.


Evaṃ tividhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tóm thâu các sắc theo ba cách.


Tikaniddeso.

Phần giải thích về pháp tam.


Catukkaṃ

Pháp tứ.


882. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā upādiṇṇaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā upādiṇṇaṃ.

882. Sắc nào là sắc y sinh và bị thủ do nghiệp? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn; và lại nữa, bất cứ sắc nào khác có mặt do nghiệp đã tạo tác như sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc y sinh và bị thủ do nghiệp.


883. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā anupādiṇṇaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā anupādiṇṇaṃ.

883. Sắc nào là sắc y sinh và không bị thủ do nghiệp? Thanh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự khinh khoái của sắc, sự nhu nhuyến của sắc, sự thích nghiệp của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại nữa, bất cứ sắc nào khác có mặt không do nghiệp đã tạo tác như sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc y sinh và không bị thủ do nghiệp.


884. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā upādiṇṇaṃ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā upādiṇṇaṃ.

884. Sắc nào là sắc không y sinh và bị thủ do nghiệp? Do nghiệp đã tạo tác, xúc xứ, thủy đại – đây là sắc không y sinh và bị thủ do nghiệp.


885. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā anupādiṇṇaṃ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā anupādiṇṇaṃ.

885. Sắc nào là sắc không y sinh và không bị thủ do nghiệp? Không do nghiệp đã tạo tác, xúc xứ, thủy đại – đây là sắc không y sinh và không bị thủ do nghiệp.


886. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā upādiṇṇupādāniyaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā upādiṇṇupādāniyaṃ.

886. Sắc nào là sắc y sinh, bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn; và lại nữa, bất cứ sắc nào khác có mặt do nghiệp đã tạo tác như sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc y sinh, bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ.


887. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā anupādiṇṇupādāniyaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa [Pg.193] jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā anupādiṇṇupādāniyaṃ.

887. Sắc nào là sắc y sinh, không bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ? Thanh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự khinh khoái của sắc, sự nhu nhuyến của sắc, sự thích nghiệp của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại nữa, bất cứ sắc nào khác có mặt không do nghiệp đã tạo tác như sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc y sinh, không bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ.


888. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā upādiṇṇupādāniyaṃ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā upādiṇṇupādāniyaṃ.

888. Sắc nào là sắc không y sinh, bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ? Do nghiệp đã tạo tác, xúc xứ, thủy đại – đây là sắc không y sinh, bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ.


889. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā anupādiṇṇupādāniyaṃ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā anupādiṇṇupādāniyaṃ.

889. Sắc nào là sắc không y sinh, không bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ? Không do nghiệp đã tạo tác, xúc xứ, thủy đại – đây là sắc không y sinh, không bị thủ do nghiệp, và là đối tượng của thủ.


890. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā sappaṭighaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā sappaṭighaṃ.

890. Sắc nào là sắc y sinh và hữu đối ngại? Nhãn xứ... cho đến... vị xứ – đây là sắc y sinh và hữu đối ngại.


891. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā appaṭighaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā appaṭighaṃ.

891. Sắc nào là sắc y sinh và vô đối ngại? Nữ căn... cho đến... đoàn thực – đây là sắc y sinh và vô đối ngại.


892. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā sappaṭighaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā sappaṭighaṃ.

892. Sắc nào là sắc không y sinh và hữu đối ngại? Xúc xứ – đây là sắc không y sinh và hữu đối ngại.


893. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā appaṭighaṃ? Āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā appaṭighaṃ.

893. Sắc nào là sắc không y sinh và vô đối ngại? Thủy đại – đây là sắc không y sinh và vô đối ngại.


894. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā oḷārikaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā oḷārikaṃ.

894. Sắc nào là sắc y sinh và thô? Nhãn xứ... cho đến... vị xứ – đây là sắc y sinh và thô.


895. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā sukhumaṃ itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā sukhumaṃ.

895. Sắc nào là sắc y sinh và tế? Nữ căn... cho đến... đoàn thực – đây là sắc y sinh và tế.


896. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā oḷārikaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā oḷārikaṃ.

896. Sắc nào là sắc không y sinh và thô? Xúc xứ – đây là sắc không y sinh và thô.


897. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā sukhumaṃ? Āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā sukhumaṃ.

897. Sắc nào là sắc không y sinh và tế? Thủy đại – đây là sắc không y sinh và tế.


898. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā dūre? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā dūre.

898. Sắc nào là sắc y sinh và ở xa? Nữ căn... cho đến... đoàn thực – đây là sắc y sinh và ở xa.


899. Katamaṃ [Pg.194] taṃ rūpaṃ upādā santike? Cakkhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā santike.

899. Sắc nào là sắc y sinh và ở gần? Nhãn xứ... cho đến... vị xứ – đây là sắc y sinh và ở gần.


900. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā dūre? Āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā dūre.

900. Sắc nào là sắc không y sinh và ở xa? Thủy đại – đây là sắc không y sinh và ở xa.


901. Katamaṃ taṃ rūpaṃ no upādā santike? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ no upādā santike.

901. Sắc nào là sắc không y sinh và ở gần? Xúc xứ – đây là sắc không y sinh và ở gần.


902. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ sanidassanaṃ? Kammassa katattā rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ sanidassanaṃ.

902. Sắc nào là sắc bị thủ do nghiệp và hữu kiến? Do nghiệp đã tạo tác, sắc xứ – đây là sắc bị thủ do nghiệp và hữu kiến.


903. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ anidassanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ anidassanaṃ.

903. Sắc nào là sắc bị thủ do nghiệp và vô kiến? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn; và lại nữa, bất cứ sắc nào khác có mặt do nghiệp đã tạo tác như hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy đại, sự tích lũy của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc bị thủ do nghiệp và vô kiến.


904. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ sanidassanaṃ? Na kammassa katattā rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ sanidassanaṃ.

904. Sắc nào là sắc không bị thủ do nghiệp và hữu kiến? Không do nghiệp đã tạo tác, sắc xứ – đây là sắc không bị thủ do nghiệp và hữu kiến.


905. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ anidassanaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ anidassanaṃ.

905. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, không thể thấy? Thanh xứ, thân biểu tri, ngữ biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo như là hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc không do nghiệp tạo, không thể thấy.


906. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ sappaṭighaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ sappaṭighaṃ.

906. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, có đối ngại? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ; và lại còn có sắc nào khác do nghiệp tạo như là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc do nghiệp tạo, có đối ngại.


907. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ appaṭighaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ appaṭighaṃ.

907. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, không có đối ngại? Nữ căn, nam căn, mạng căn; và lại còn có sắc nào khác do nghiệp tạo như là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc do nghiệp tạo, không có đối ngại.


908. Katamaṃ [Pg.195] taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ sappaṭighaṃ? Saddāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ sappaṭighaṃ.

908. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, có đối ngại? Thanh xứ; và lại còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo như là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc không do nghiệp tạo, có đối ngại.


909. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ appaṭighaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ appaṭighaṃ.

909. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, không có đối ngại? Thân biểu tri, ngữ biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo như là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc không do nghiệp tạo, không có đối ngại.


910. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ mahābhūtaṃ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ mahābhūtaṃ.

910. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, là đại chủng? Do nghiệp tạo là xúc xứ, thủy giới – đây là sắc do nghiệp tạo, là đại chủng.


911. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ na mahābhūtaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ na mahābhūtaṃ.

911. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, không phải là đại chủng? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn; và lại còn có sắc nào khác do nghiệp tạo như là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc do nghiệp tạo, không phải là đại chủng.


912. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ mahābhūtaṃ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ mahābhūtaṃ.

912. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, là đại chủng? Không do nghiệp tạo là xúc xứ, thủy giới – đây là sắc không do nghiệp tạo, là đại chủng.


913. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ na mahābhūtaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ na mahābhūtaṃ.

913. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, không phải là đại chủng? Thanh xứ, thân biểu tri, ngữ biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo như là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc không do nghiệp tạo, không phải là đại chủng.


914. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ oḷārikaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ oḷārikaṃ.

914. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, là sắc thô? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ; và lại còn có sắc nào khác do nghiệp tạo như là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc do nghiệp tạo, là sắc thô.


915. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ sukhumaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa [Pg.196] upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ sukhumaṃ.

915. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, là sắc tế? Nữ căn, nam căn, mạng căn; và lại còn có sắc nào khác do nghiệp tạo như là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc do nghiệp tạo, là sắc tế.


916. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ oḷārikaṃ? Saddāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ oḷārikaṃ.

916. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, là sắc thô? Thanh xứ; và lại còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo như là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc không do nghiệp tạo, là sắc thô.


917. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ sukhumaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ sukhumaṃ.

917. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, là sắc tế? Thân biểu tri, ngữ biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo như là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc không do nghiệp tạo, là sắc tế.


918. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ dūre? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ dūre.

918. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, ở xa? Nữ căn, nam căn, mạng căn; và lại còn có sắc nào khác do nghiệp tạo như là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc do nghiệp tạo, ở xa.


919. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ santike? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ santike.

919. Sắc nào là sắc do nghiệp tạo, ở gần? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ; và lại còn có sắc nào khác do nghiệp tạo như là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc do nghiệp tạo, ở gần.


920. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ dūre? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ dūre.

920. Sắc nào là sắc không do nghiệp tạo, ở xa? Thân biểu tri, ngữ biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc; và lại còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo như là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc không do nghiệp tạo, ở xa.


921. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ santike? Saddāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ santike.

921. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo, ở gần? Thanh xứ, và còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo, ở gần.


922. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ sanidassanaṃ? Kammassa katattā rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ sanidassanaṃ.

922. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có thể thấy? Sắc xứ do nghiệp tạo – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có thể thấy.


923. Katamaṃ [Pg.197] taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ anidassanaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ anidassanaṃ.

923. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không thể thấy? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn, và còn có sắc nào khác do nghiệp tạo là hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không thể thấy.


924. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ sanidassanaṃ? Na kammassa katattā rūpāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ sanidassanaṃ.

924. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có thể thấy? Sắc xứ không do nghiệp tạo – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có thể thấy.


925. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ anidassanaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ anidassanaṃ.

925. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không thể thấy? Thanh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc, và còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo là hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không thể thấy.


926. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ sappaṭighaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ sappaṭighaṃ.

926. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có đối ngại? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, và còn có sắc nào khác do nghiệp tạo là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có đối ngại.


927. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ appaṭighaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ appaṭighaṃ.

927. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không có đối ngại? Nữ căn, nam căn, mạng căn, và còn có sắc nào khác do nghiệp tạo là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không có đối ngại.


928. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ sappaṭighaṃ? Saddāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ sappaṭighaṃ.

928. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có đối ngại? Thanh xứ, và còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, có đối ngại.


929. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ appaṭighaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ appaṭighaṃ.

929. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không có đối ngại? Thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc, và còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không có đối ngại.


930. Katamaṃ [Pg.198] taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ mahābhūtaṃ? Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ mahābhūtaṃ.

930. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, là đại chủng? Xúc xứ, thủy giới do nghiệp tạo – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, là đại chủng.


931. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ na mahābhūtaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ na mahābhūtaṃ.

931. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không phải là đại chủng? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, nữ căn, nam căn, mạng căn, và còn có sắc nào khác do nghiệp tạo là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không phải là đại chủng.


932. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ mahābhūtaṃ? Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṃ āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ mahābhūtaṃ.

932. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, là đại chủng? Xúc xứ, thủy giới không do nghiệp tạo – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, là đại chủng.


933. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ na mahābhūtaṃ? Saddāyatanaṃ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ na mahābhūtaṃ.

933. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không phải là đại chủng? Thanh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già của sắc, sự vô thường của sắc, và còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, không giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, không phải là đại chủng.


934. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ oḷārikaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ oḷārikaṃ.

934. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, thô? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ, và còn có sắc nào khác do nghiệp tạo là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, thô.


935. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ sukhumaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ sukhumaṃ.

935. Thế nào là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, vi tế? Nữ căn, nam căn, mạng căn, và còn có sắc nào khác do nghiệp tạo là không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc ấy do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, vi tế.


936. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ oḷārikaṃ? Saddāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ oḷārikaṃ.

936. Thế nào là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, thô? Thanh xứ, và còn có sắc nào khác không do nghiệp tạo là sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc ấy không do nghiệp tạo và là đối tượng của thủ, thô.


937. Katamaṃ [Pg.199] taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ sukhumaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ sukhumaṃ.

937. Sắc nào là sắc không do nghiệp sanh nhưng là cảnh của thủ, tế nhị? Thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già cỗi của sắc, sự vô thường của sắc; và lại nữa, có sắc nào khác không phải do nghiệp đã tạo tác sanh: không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc không do nghiệp sanh nhưng là cảnh của thủ, tế nhị.


938. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ dūre? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ dūre.

938. Sắc nào là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ, ở xa? Nữ quyền, nam quyền, mạng quyền; và lại nữa, có sắc nào khác do nghiệp đã tạo tác sanh: không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ, ở xa.


939. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ santike cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ santike.

939. Sắc nào là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ, ở gần? Nhãn xứ... cho đến... thân xứ; và lại nữa, có sắc nào khác do nghiệp đã tạo tác sanh: sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc do nghiệp sanh và là cảnh của thủ, ở gần.


940. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ dūre? Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ dūre.

940. Sắc nào là sắc không do nghiệp sanh nhưng là cảnh của thủ, ở xa? Thân biểu tri, khẩu biểu tri, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự già cỗi của sắc, sự vô thường của sắc; và lại nữa, có sắc nào khác không phải do nghiệp đã tạo tác sanh: không giới, thủy giới, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – đây là sắc không do nghiệp sanh nhưng là cảnh của thủ, ở xa.


941. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ santike? Saddāyatanaṃ, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ na kammassa katattā rūpāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ santike.

941. Sắc nào là sắc không do nghiệp sanh nhưng là cảnh của thủ, ở gần? Thinh xứ; và lại nữa, có sắc nào khác không phải do nghiệp đã tạo tác sanh: sắc xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – đây là sắc không do nghiệp sanh nhưng là cảnh của thủ, ở gần.


942. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ indriyaṃ? Cakkhundriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ indriyaṃ.

942. Sắc nào là sắc hữu đối ngại và là quyền? Nhãn quyền... cho đến... thân quyền – đây là sắc hữu đối ngại và là quyền.


943. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ na indriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ na indriyaṃ.

943. Sắc nào là sắc hữu đối ngại và không là quyền? Sắc xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc hữu đối ngại và không là quyền.


944. Katamaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ indriyaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ indriyaṃ.

944. Sắc nào là sắc vô đối ngại và là quyền? Nữ quyền, nam quyền, mạng quyền – đây là sắc vô đối ngại và là quyền.


945. Katamaṃ [Pg.200] taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ na indriyaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ na indriyaṃ.

945. Sắc nào là sắc vô đối ngại và không là quyền? Thân biểu tri, khẩu biểu tri... cho đến... đoàn thực – đây là sắc vô đối ngại và không là quyền.


946. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ mahābhūtaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ mahābhūtaṃ.

946. Sắc nào là sắc hữu đối ngại và là đại chủng? Xúc xứ – đây là sắc hữu đối ngại và là đại chủng.


947. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ na mahābhūtaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ na mahābhūtaṃ.

947. Sắc nào là sắc hữu đối ngại và không là đại chủng? Nhãn xứ... cho đến... vị xứ – đây là sắc hữu đối ngại và không là đại chủng.


948. Katamaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ mahābhūtaṃ? Āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ mahābhūtaṃ.

948. Sắc nào là sắc vô đối ngại và là đại chủng? Thủy giới – đây là sắc vô đối ngại và là đại chủng.


949. Katamaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ na mahābhūtaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ na mahābhūtaṃ.

949. Sắc nào là sắc vô đối ngại và không là đại chủng? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực – đây là sắc vô đối ngại và không là đại chủng.


950. Katamaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ oḷārikaṃ? Cakkhundriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ oḷārikaṃ.

950. Sắc nào là quyền và thô? Nhãn quyền... cho đến... thân quyền – đây là sắc là quyền và thô.


951. Katamaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ sukhumaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ sukhumaṃ.

951. Sắc nào là quyền và tế nhị? Nữ quyền, nam quyền, mạng quyền – đây là sắc là quyền và tế nhị.


952. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ oḷārikaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ oḷārikaṃ.

952. Sắc nào không là quyền và thô? Sắc xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc không là quyền và thô.


953. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ sukhumaṃ? Kāyaviññatti vacīviññatti…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ sukhumaṃ.

953. Sắc nào không là quyền và tế nhị? Thân biểu tri, khẩu biểu tri... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không là quyền và tế nhị.


954. Katamaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ dūre? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ dūre.

954. Sắc nào là quyền và ở xa? Nữ quyền, nam quyền, mạng quyền – đây là sắc là quyền và ở xa.


955. Katamaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ santike? Cakkhundriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ santike.

955. Sắc nào là quyền và ở gần? Nhãn quyền... cho đến... thân quyền – đây là sắc là quyền và ở gần.


956. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ dūre? Kāyaviññatti vacīviññatti…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ dūre.

956. Sắc nào không là quyền và ở xa? Thân biểu tri, khẩu biểu tri... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không là quyền và ở xa.


957. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ santike? Rūpāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ santike.

957. Sắc nào không là quyền và ở gần? Sắc xứ... cho đến... xúc xứ – đây là sắc không là quyền và ở gần.


958. Katamaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ oḷārikaṃ? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ oḷārikaṃ.

958. Sắc nào là đại chủng và thô? Xúc xứ – đây là sắc là đại chủng và thô.


959. Katamaṃ [Pg.201] taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ sukhumaṃ? Āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ sukhumaṃ.

959. Sắc nào là đại chủng và tế nhị? Thủy giới – đây là sắc là đại chủng và tế nhị.


960. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ oḷārikaṃ? Cakkhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ oḷārikaṃ.

960. Sắc nào không là đại chủng và thô? Nhãn xứ... cho đến... vị xứ – đây là sắc không là đại chủng và thô.


961. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ sukhumaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ sukhumaṃ.

961. Sắc nào không là đại chủng và tế nhị? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không là đại chủng và tế nhị.


962. Katamaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ dūre? Āpodhātu – idaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ dūre.

962. Sắc nào là đại chủng và ở xa? Thủy giới – đây là sắc là đại chủng và ở xa.


963. Katamaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ santike? Phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ santike.

963. Sắc nào là đại chủng và ở gần? Xúc xứ – đây là sắc là đại chủng và ở gần.


964. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ dūre? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ dūre.

964. Sắc nào không là đại chủng và ở xa? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực – đây là sắc không là đại chủng và ở xa.


965. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ santike? Cakkhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ santike.

965. Sắc nào không là đại chủng và ở gần? Nhãn xứ... cho đến... vị xứ – đây là sắc không là đại chủng và ở gần.


966. Rūpāyatanaṃ diṭṭhaṃ, saddāyatanaṃ sutaṃ, gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ mutaṃ, sabbaṃ rūpaṃ manasā viññātaṃ rūpaṃ.

966. Sắc xứ là sắc được thấy, thanh xứ là sắc được nghe, hương xứ, vị xứ, xúc xứ là sắc được cảm nhận, toàn thể sắc là sắc được biết bởi ý.


Evaṃ catubbidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc có bốn loại.


Catukkaṃ.

Phẩm Bốn Chi.


Pañcakaṃ

Phẩm Năm Chi.


967. Katamaṃ taṃ rūpaṃ pathavīdhātu? Yaṃ kakkhaḷaṃ kharagataṃ kakkhaḷattaṃ kakkhaḷabhāvo ajjhattaṃ vā bahiddhā vā upādiṇṇaṃ vā anupādiṇṇaṃ vā – idaṃ taṃ rūpaṃ pathavīdhātu.

967. Sắc ấy là địa đại là gì? Bất cứ cái gì là sự cứng rắn, sự thô ráp, trạng thái cứng rắn, bản chất cứng rắn, hoặc ở bên trong hoặc ở bên ngoài, hoặc được chấp thủ hoặc không được chấp thủ – đây là sắc ấy, là địa đại.


968. Katamaṃ taṃ rūpaṃ āpodhātu? Yaṃ āpo āpogataṃ sineho sinehagataṃ bandhanattaṃ rūpassa ajjhattaṃ vā bahiddhā vā upādiṇṇaṃ vā anupādiṇṇaṃ vā – idaṃ taṃ rūpaṃ āpodhātu.

968. Sắc ấy là thủy đại là gì? Bất cứ cái gì là nước, sự lỏng, chất dính, sự dính, tính chất kết dính của sắc, hoặc ở bên trong hoặc ở bên ngoài, hoặc được chấp thủ hoặc không được chấp thủ – đây là sắc ấy, là thủy đại.


969. Katamaṃ [Pg.202] taṃ rūpaṃ tejodhātu? Yaṃ tejo tejogataṃ usmā usmāgataṃ usumaṃ usumagataṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā upādiṇṇaṃ vā anupādiṇṇaṃ vā – idaṃ taṃ rūpaṃ tejodhātu.

969. Sắc ấy là hỏa đại là gì? Bất cứ cái gì là lửa, tính chất lửa, hơi nóng, trạng thái nóng, sự ấm áp, trạng thái ấm áp, hoặc ở bên trong hoặc ở bên ngoài, hoặc được chấp thủ hoặc không được chấp thủ – đây là sắc ấy, là hỏa đại.


970. Katamaṃ taṃ rūpaṃ vāyodhātu? Yaṃ vāyo vāyogataṃ thambhitattaṃ rūpassa ajjhattaṃ vā bahiddhā vā upādiṇṇaṃ vā anupādiṇṇaṃ vā – idaṃ taṃ rūpaṃ vāyodhātu.

970. Sắc ấy là phong đại là gì? Bất cứ cái gì là gió, tính chất gió, tính chất căng cứng của sắc, hoặc ở bên trong hoặc ở bên ngoài, hoặc được chấp thủ hoặc không được chấp thủ – đây là sắc ấy, là phong đại.


971. Katamaṃ taṃ rūpaṃ upādā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ upādā.

971. Sắc ấy là sắc y sinh là gì? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là sắc y sinh.


Evaṃ pañcavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc có năm loại.


Pañcakaṃ.

Phẩm Năm Chi.


Chakkaṃ

Phẩm Sáu Chi.


972. Rūpāyatanaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, saddāyatanaṃ sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, gandhāyatanaṃ ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, rasāyatanaṃ jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, sabbaṃ rūpaṃ manoviññeyyaṃ rūpaṃ.

972. Sắc xứ là sắc được nhận biết bởi nhãn thức, thanh xứ là sắc được nhận biết bởi nhĩ thức, hương xứ là sắc được nhận biết bởi tỷ thức, vị xứ là sắc được nhận biết bởi thiệt thức, xúc xứ là sắc được nhận biết bởi thân thức, toàn thể sắc là sắc được nhận biết bởi ý thức.


Evaṃ chabbidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc có sáu loại.


Chakkaṃ.

Phẩm Sáu Chi.


Sattakaṃ

Phẩm Bảy Chi.


973. Rūpāyatanaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, saddāyatanaṃ sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, gandhāyatanaṃ ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, rasāyatanaṃ jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ manodhātuviññeyyaṃ rūpaṃ, sabbaṃ rūpaṃ manoviññāṇadhātuviññeyyaṃ rūpaṃ.

973. Sắc xứ là sắc được nhận biết bởi nhãn thức, thanh xứ là sắc được nhận biết bởi nhĩ thức, hương xứ là sắc được nhận biết bởi tỷ thức, vị xứ là sắc được nhận biết bởi thiệt thức, xúc xứ là sắc được nhận biết bởi thân thức, sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ là sắc được nhận biết bởi ý giới, toàn thể sắc là sắc được nhận biết bởi ý thức giới.


Evaṃ sattavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc có bảy loại.


Sattakaṃ.

Phẩm Bảy Chi.


Aṭṭhakaṃ

Phẩm Tám Chi.


974. Rūpāyatanaṃ [Pg.203] cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, saddāyatanaṃ sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, gandhāyatanaṃ ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, rasāyatanaṃ jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, manāpiyo phoṭṭhabbo sukhasamphasso kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, amanāpiyo phoṭṭhabbo dukkhasamphasso kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ manodhātuviññeyyaṃ rūpaṃ, sabbaṃ rūpaṃ manoviññāṇadhātuviññeyyaṃ rūpaṃ.

974. Sắc xứ là sắc được nhận biết bởi nhãn thức, thanh xứ là sắc được nhận biết bởi nhĩ thức, hương xứ là sắc được nhận biết bởi tỷ thức, vị xứ là sắc được nhận biết bởi thiệt thức, xúc khả ái, sự xúc chạm an lạc là sắc được nhận biết bởi thân thức, xúc không khả ái, sự xúc chạm đau khổ là sắc được nhận biết bởi thân thức, sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ là sắc được nhận biết bởi ý giới, toàn thể sắc là sắc được nhận biết bởi ý thức giới.


Evaṃ aṭṭhavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc có tám loại.


Aṭṭhakaṃ.

Phẩm Tám Chi.


Navakaṃ

Phẩm Chín Chi.


975. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhundriyaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhundriyaṃ.

975. Sắc ấy là nhãn quyền là gì? Con mắt nào là sắc trong suốt y sinh từ bốn đại chủng... cho đến... như ngôi làng trống không – đây là sắc ấy, là nhãn quyền.


976. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ …pe… itthindriyaṃ…pe… purisindriyaṃ…pe… jīvitindriyaṃ? Yo tesaṃ rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ jīvitindriyaṃ.

976. Sắc ấy là nhĩ quyền là gì... cho đến... tỷ quyền... cho đến... thiệt quyền... cho đến... thân quyền... cho đến... nữ quyền... cho đến... nam quyền... cho đến... mạng quyền là gì? Bất cứ cái gì là tuổi thọ, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, sinh mạng, mạng quyền của các pháp sắc ấy – đây là sắc ấy, là mạng quyền.


977. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ.

977. Sắc ấy là phi quyền là gì? Sắc xứ... cho đến... đoàn thực – đây là sắc ấy, là phi quyền.


Evaṃ navavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tổng hợp sắc có chín loại.


Navakaṃ.

Phẩm Chín Chi.


Dasakaṃ

Phẩm Mười Chi.


978. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhundriyaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhundriyaṃ.

978. Sắc nào là nhãn quyền? Nhãn nào nương vào bốn đại hiển lộ, sự trong trẻo... cho đến... đây là làng trống không - đây là sắc nhãn quyền.


979. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ…pe… itthindriyaṃ…pe… purisindriyaṃ…pe… jīvitindriyaṃ? Yo tesaṃ rūpīnaṃ dhammānaṃ [Pg.204] āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ jīvitindriyaṃ.

979. Sắc nào là nhĩ quyền? ... cho đến ... tỷ quyền? ... cho đến ... thiệt quyền? ... cho đến ... thân quyền? ... cho đến ... nữ quyền? ... cho đến ... nam quyền? ... cho đến ... mạng quyền? Mạng sống, sự tồn tại, sự duy trì, sự bảo dưỡng, sự tiến hành, sự tiếp diễn, sự bảo hộ, sinh mạng, mạng quyền của các pháp sắc ấy - đây là sắc mạng quyền.


980. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ sappaṭighaṃ? Rūpāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ sappaṭighaṃ.

980. Sắc nào không phải là quyền và có đối ngại? Sắc xứ... cho đến... xúc xứ - đây là sắc không phải là quyền và có đối ngại.


981. Katamaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ appaṭighaṃ? Kāyaviññatti…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ appaṭighaṃ.

981. Sắc nào không phải là quyền và không có đối ngại? Thân biểu tri... cho đến... đoàn thực - đây là sắc không phải là quyền và không có đối ngại.


Evaṃ dasavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tóm thâu sắc pháp có mười loại.


Dasakaṃ.

Phẩm mười.


Ekādasakaṃ

Phẩm mười một.


982. Katamaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmo peso – idaṃ taṃ rūpaṃ cakkhāyatanaṃ.

982. Sắc nào là nhãn xứ? Nhãn nào nương vào bốn đại hiển lộ, sự trong trẻo... cho đến... đây là làng trống không - đây là sắc nhãn xứ.


983. Katamaṃ taṃ rūpaṃ sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ…pe… rūpāyatanaṃ…pe… saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu…pe… phoṭṭhabbadhātu pesā – idaṃ taṃ rūpaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.

983. Sắc nào là nhĩ xứ? ... cho đến ... tỷ xứ? ... cho đến ... thiệt xứ? ... cho đến ... thân xứ? ... cho đến ... sắc xứ? ... cho đến ... thanh xứ? ... cho đến ... hương xứ? ... cho đến ... vị xứ? ... cho đến ... xúc xứ? Địa đại... cho đến... đây là xúc đại - đây là sắc xúc xứ.


984. Katamaṃ taṃ rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ? Itthindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – idaṃ taṃ rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ.

984. Sắc nào không thể thấy, không đối ngại, thuộc về pháp xứ? Nữ quyền... cho đến... đoàn thực - đây là sắc không thể thấy, không đối ngại, thuộc về pháp xứ.


Evaṃ ekādasavidhena rūpasaṅgaho.

Như vậy, sự tóm thâu sắc pháp có mười một loại.


Ekādasakaṃ.

Phẩm mười một.


Aṭṭhamabhāṇavāro.

Tụng phẩm thứ tám.


Rūpavibhatti.

Phân tích về sắc.


Rūpakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.

Dứt chương về sắc.


3. Nikkhepakaṇḍaṃ

3. Chương trình bày.


Tikanikkhepaṃ

Trình bày theo tam đề.


985. Katame [Pg.205] dhammā kusalā? Tīṇi kusalamūlāni – alobho, adoso, amoho; taṃsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā kusalā.

985. Các pháp thiện là gì? Ba thiện căn - vô tham, vô sân, vô si; thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với chúng; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sinh từ chúng - những pháp này là thiện.


986. Katame dhammā akusalā? Tīṇi akusalamūlāni – lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā akusalā.

986. Các pháp bất thiện là gì? Ba bất thiện căn - tham, sân, si; và các phiền não đồng trú với chúng; thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với chúng; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sinh từ chúng - những pháp này là bất thiện.


987. Katame dhammā abyākatā? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā abyākatā.

987. Các pháp vô ký là gì? Quả của các pháp thiện và bất thiện thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới, và siêu thế; thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn; và các pháp duy tác không phải thiện, không phải bất thiện, và không phải quả của nghiệp; và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới - những pháp này là vô ký.


988. Katame dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā? Sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā.

988. Các pháp tương ưng với thọ lạc là gì? Trong cảnh giới lạc, thuộc dục giới, sắc giới, siêu thế, trừ thọ lạc ra; tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó - những pháp này tương ưng với thọ lạc.


989. Katame dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā? Dukkhabhūmiyaṃ kāmāvacare, dukkhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā.

989. Các pháp tương ưng với thọ khổ là gì? Trong cảnh giới khổ, thuộc dục giới, trừ thọ khổ ra; tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó - những pháp này tương ưng với thọ khổ.


990. Katame dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā? Adukkhamasukhabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, adukkhamasukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.

990. Các pháp tương ưng với thọ không khổ không lạc là gì? Trong cảnh giới không khổ không lạc, thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới, siêu thế, trừ thọ không khổ không lạc ra; tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó - những pháp này tương ưng với thọ không khổ không lạc.


991. Katame [Pg.206] dhammā vipākā? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā vipākā.

991. Các pháp quả là gì? Quả của các pháp thiện và bất thiện thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới, siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn - những pháp này là quả.


992. Katame dhammā vipākadhammadhammā? Kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā vipākadhammadhammā.

992. Các pháp có quả là gì? Các pháp thiện và bất thiện thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới, siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn - những pháp này là pháp có quả.


993. Katame dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā? Ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā.

993. Các pháp không phải là quả cũng không phải là pháp có quả là gì? Các pháp duy tác không phải thiện, không phải bất thiện, và không phải quả của nghiệp; và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới - những pháp này không phải là quả cũng không phải là pháp có quả.


994. Katame dhammā upādiṇṇupādāniyā? Sāsavā kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā upādiṇṇupādāniyā.

994. Các pháp bị thủ và là cảnh của thủ là gì? Quả hữu lậu của các pháp thiện và bất thiện thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và sắc pháp do nghiệp tạo - những pháp này là pháp bị thủ và là cảnh của thủ.


995. Katame dhammā anupādiṇṇupādāniyā? Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā; yañca rūpaṃ na kammassa katattā – ime dhammā anupādiṇṇupādāniyā.

995. Các pháp không bị thủ nhưng là cảnh của thủ là gì? Các pháp thiện và bất thiện hữu lậu thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và các pháp duy tác không phải thiện, không phải bất thiện, và không phải quả của nghiệp; và sắc pháp không do nghiệp tạo - những pháp này là pháp không bị thủ nhưng là cảnh của thủ.


996. Katame dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā.

996. Các pháp không bị thủ và không là cảnh của thủ là gì? Các đạo siêu thế, và các quả của đạo, và vô vi giới - những pháp này là pháp không bị thủ và không là cảnh của thủ.


997. Katame dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Tīṇi akusalamūlāni – lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.

997. Những pháp nào là ô nhiễm và là đối tượng của phiền não? Ba gốc rễ bất thiện – tham, sân, si; và các phiền não cùng tồn tại với chúng; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn tương ưng với chúng; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp sanh khởi từ chúng – những pháp này là ô nhiễm và là đối tượng của phiền não.


998. Katame dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho, vedanākkhandho[Pg.207], saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.

998. Những pháp nào là không ô nhiễm nhưng là đối tượng của phiền não? Các pháp thiện và vô ký hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn – những pháp này là không ô nhiễm nhưng là đối tượng của phiền não.


999. Katame dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā.

999. Những pháp nào là không ô nhiễm và không là đối tượng của phiền não? Các pháp siêu thế là các Đạo, các Quả của Đạo, và Vô vi giới – những pháp này là không ô nhiễm và không là đối tượng của phiền não.


1000. Katame dhammā savitakkasavicārā? Savitakkasavicārabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, vitakkavicāre ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā savitakkasavicārā.

1000. Những pháp nào có tầm và có tứ? Trong cõi có tầm và có tứ, thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ tầm và tứ; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn tương ưng với chúng – những pháp này là có tầm và có tứ.


1001. Katame dhammā avitakkavicāramattā? Avitakkavicāramattabhūmiyaṃ rūpāvacare, apariyāpanne, vicāraṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā avitakkavicāramattā.

1001. Những pháp nào không có tầm chỉ có tứ? Trong cõi không có tầm chỉ có tứ, thuộc Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ tứ; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn tương ưng với nó – những pháp này là không có tầm chỉ có tứ.


1002. Katame dhammā avitakkaavicārā? Avitakkaavicārabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā avitakkaavicārā.

1002. Những pháp nào không có tầm và không có tứ? Trong cõi không có tầm và không có tứ, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và Vô vi giới – những pháp này là không có tầm và không có tứ.


1003. Katame dhammā pītisahagatā? Pītibhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, pītiṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā pītisahagatā.

1003. Những pháp nào câu hữu với hỷ? Trong cõi có hỷ, thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ hỷ; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn tương ưng với nó – những pháp này là câu hữu với hỷ.


1004. Katame dhammā sukhasahagatā? Sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā sukhasahagatā.

1004. Những pháp nào câu hữu với lạc? Trong cõi có lạc, thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ lạc; tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó – những pháp này là câu hữu với lạc.


1005. Katame dhammā upekkhāsahagatā? Upekkhābhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, upekkhaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā upekkhāsahagatā.

1005. Những pháp nào câu hữu với xả? Trong cõi có xả, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ xả; tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó – những pháp này là câu hữu với xả.


1006. Katame dhammā dassanena pahātabbā? Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.

1006. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng kiến đạo? Ba kiết sử – thân kiến, hoài nghi, và giới cấm thủ.


1007. Tattha [Pg.208] katamā sakkāyadiṭṭhi? Idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃ attato samanupassati, vedanāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā vedanaṃ, vedanāya vā attānaṃ. Saññaṃ attato samanupassati, saññāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā saññaṃ, saññāya vā attānaṃ. Saṅkhāre attato samanupassati, saṅkhāravantaṃ vā attānaṃ, attani vā saṅkhāre, saṅkhāresu vā attānaṃ. Viññāṇaṃ attato samanupassati, viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, attani vā viññāṇaṃ, viññāṇasmiṃ vā attānaṃ. Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sakkāyadiṭṭhi.

1007. Trong đó, thân kiến là gì? Ở đây, kẻ phàm phu ít nghe, không thấy các bậc Thánh, không thuần thục trong pháp của bậc Thánh, không tu tập trong pháp của bậc Thánh; không thấy các bậc Chân nhân, không thuần thục trong pháp của bậc Chân nhân, không tu tập trong pháp của bậc Chân nhân, quán sắc là tự ngã, hoặc tự ngã có sắc, hoặc sắc trong tự ngã, hoặc tự ngã trong sắc. Quán thọ là tự ngã, hoặc tự ngã có thọ, hoặc thọ trong tự ngã, hoặc tự ngã trong thọ. Quán tưởng là tự ngã, hoặc tự ngã có tưởng, hoặc tưởng trong tự ngã, hoặc tự ngã trong tưởng. Quán các hành là tự ngã, hoặc tự ngã có các hành, hoặc các hành trong tự ngã, hoặc tự ngã trong các hành. Quán thức là tự ngã, hoặc tự ngã có thức, hoặc thức trong tự ngã, hoặc tự ngã trong thức. Bất cứ tà kiến nào như vậy, sự rơi vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự xuyên tạc của tà kiến, sự dao động của tà kiến, kiết sử tà kiến, sự nắm giữ, sự chấp giữ, sự quyết đoán, sự chấp thủ, con đường xấu, con đường sai lầm, sự sai lầm, cơ sở của ngoại đạo, sự nắm bắt sai lệch – đây được gọi là thân kiến.


1008. Tattha katamā vicikicchā? Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati. Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati vicikicchā.

1008. Trong đó, hoài nghi là gì? Do dự, nghi ngờ về Bậc Đạo Sư; do dự, nghi ngờ về Giáo Pháp; do dự, nghi ngờ về Tăng chúng; do dự, nghi ngờ về học giới; do dự, nghi ngờ về quá khứ; do dự, nghi ngờ về tương lai; do dự, nghi ngờ về cả quá khứ và tương lai; do dự, nghi ngờ về các pháp sanh khởi theo duyên y chỉ này. Bất cứ sự do dự nào như vậy, sự nghi ngờ, trạng thái nghi ngờ, sự phân vân, sự hoài nghi, sự lưỡng lự, con đường hai ngả, sự ngờ vực, sự không thể nắm bắt một cách chắc chắn, sự co rút, sự loanh quanh, sự không thể thâm nhập, sự cứng đờ của tâm, sự vạch vẽ trong tâm – đây được gọi là hoài nghi.


1009. Tattha katamo sīlabbataparāmāso? Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ ‘sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhī’ti yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sīlabbataparāmāso.

1009. Trong đó, giới cấm thủ là gì? Quan điểm của các sa-môn và bà-la-môn ngoài giáo pháp này rằng: ‘Sự thanh tịnh có được nhờ giới, sự thanh tịnh có được nhờ cấm, sự thanh tịnh có được nhờ giới và cấm.’ Bất cứ tà kiến nào như vậy, sự rơi vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự xuyên tạc của tà kiến, sự dao động của tà kiến, kiết sử tà kiến, sự nắm giữ, sự chấp giữ, sự quyết đoán, sự chấp thủ, con đường xấu, con đường sai lầm, sự sai lầm, cơ sở của ngoại đạo, sự nắm bắt sai lệch – đây được gọi là giới cấm thủ.


1010. Imāni [Pg.209] tīṇi saṃyojanāni; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbā.

1010. Ba kiết sử này; và các phiền não cùng tồn tại với chúng; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn tương ưng với chúng; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp sanh khởi từ chúng – những pháp này cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


1011. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Avaseso lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā bhāvanāya pahātabbā.

1011. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng sự tu tập (bhāvanā)? Tham, sân, si còn lại; và các phiền não đồng trú; thọ uẩn tương ưng với chúng... cho đến... thức uẩn; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này cần được đoạn trừ bằng sự tu tập.


1012. Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā? Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.

1012. Những pháp nào không cần được đoạn trừ bằng tri kiến (dassana) cũng không bằng sự tu tập (bhāvanā)? Các pháp thiện và vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và Siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và giới vô vi – những pháp này không cần được đoạn trừ bằng tri kiến cũng không bằng sự tu tập.


1013. Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā? Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.

1013. Những pháp nào có nhân cần được đoạn trừ bằng tri kiến (dassana)? Ba kiết sử – thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ.


1014. Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi…pe… ayaṃ vuccati sakkāyadiṭṭhi.

1014. Trong các pháp ấy, thế nào là thân kiến?... cho đến... đây được gọi là thân kiến.


1015. Tattha katamā vicikicchā…pe… ayaṃ vuccati vicikicchā.

1015. Trong các pháp ấy, thế nào là hoài nghi?... cho đến... đây được gọi là hoài nghi.


1016. Tattha katamo sīlabbataparāmāso…pe… ayaṃ vuccati sīlabbataparāmāso.

1016. Trong các pháp ấy, thế nào là giới cấm thủ?... cho đến... đây được gọi là giới cấm thủ.


1017. Imāni tīṇi saṃyojanāni; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā. Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso – ime dhammā dassanena pahātabbā. Tadekaṭṭho lobho, doso, moho – ime dhammā dassanena pahātabbahetū. Tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.

1017. Ba kiết sử này; và các phiền não đồng trú; thọ uẩn tương ưng với chúng... cho đến... thức uẩn; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này có nhân cần được đoạn trừ bằng tri kiến. Ba kiết sử – thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ – những pháp này cần được đoạn trừ bằng tri kiến. Tham, sân, si đồng trú – những pháp này là nhân cần được đoạn trừ bằng tri kiến. Và các phiền não đồng trú; thọ uẩn tương ưng với chúng... cho đến... thức uẩn; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này có nhân cần được đoạn trừ bằng tri kiến.


1018. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā? Avaseso lobho, doso, moho – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetū. Tadekaṭṭhā [Pg.210] ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā.

1018. Những pháp nào có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập (bhāvanā)? Tham, sân, si còn lại – những pháp này là nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập. Và các phiền não đồng trú; thọ uẩn tương ưng với chúng... cho đến... thức uẩn; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập.


1019. Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.

1019. Những pháp nào không có nhân cần được đoạn trừ bằng tri kiến cũng không bằng sự tu tập? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, và vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và Siêu thế; thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và giới vô vi – những pháp này không có nhân cần được đoạn trừ bằng tri kiến cũng không bằng sự tu tập.


1020. Katame dhammā ācayagāmino? Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā ācayagāmino.

1020. Những pháp nào dẫn đến sự tích lũy? Các pháp thiện và bất thiện hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này dẫn đến sự tích lũy.


1021. Katame dhammā apacayagāmino? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā apacayagāmino.

1021. Những pháp nào dẫn đến sự không tích lũy? Bốn đạo Siêu thế – những pháp này dẫn đến sự không tích lũy.


1022. Katame dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino.

1022. Những pháp nào không dẫn đến sự tích lũy cũng không dẫn đến sự không tích lũy? Quả của các pháp thiện và bất thiện thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và Siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và những pháp là duy tác, không phải thiện, không phải bất thiện, cũng không phải là quả của nghiệp; và toàn bộ sắc pháp, và giới vô vi – những pháp này không dẫn đến sự tích lũy cũng không dẫn đến sự không tích lũy.


1023. Katame dhammā sekkhā? Cattāro maggā apariyāpannā, heṭṭhimāni ca tīṇi sāmaññaphalāni – ime dhammā sekkhā.

1023. Những pháp nào là pháp hữu học? Bốn đạo Siêu thế, và ba Sa-môn quả thấp hơn – những pháp này là pháp hữu học.


1024. Katame dhammā asekkhā? Upariṭṭhimaṃ arahattaphalaṃ – ime dhammā asekkhā.

1024. Những pháp nào là pháp vô học? Quả A-la-hán cao nhất – những pháp này là pháp vô học.


1025. Katame dhammā nevasekkhanāsekkhā? Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nevasekkhanāsekkhā.

1025. Những pháp nào không phải là pháp hữu học cũng không phải là pháp vô học? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, và vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và giới vô vi – những pháp này không phải là pháp hữu học cũng không phải là pháp vô học.


1026. Katame [Pg.211] dhammā parittā? Sabbeva kāmāvacarā kusalākusalābyākatā dhammā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā parittā.

1026. Những pháp nào là pháp nhỏ hẹp (paritta)? Tất cả các pháp thiện, bất thiện, và vô ký thuộc Dục giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là pháp nhỏ hẹp.


1027. Katame dhammā mahaggatā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, kusalābyākatā dhammā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā mahaggatā.

1027. Những pháp nào là pháp cao cả (mahaggata)? Các pháp thiện và vô ký thuộc Sắc giới, Vô sắc giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là pháp cao cả.


1028. Katame dhammā appamāṇā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā appamāṇā.

1028. Những pháp nào là pháp vô lượng (appamāṇa)? Các đạo Siêu thế, và các quả của đạo, và giới vô vi – những pháp này là pháp vô lượng.


1029. Katame dhammā parittārammaṇā? Paritte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā parittārammaṇā.

1029. Những pháp nào có đối tượng nhỏ hẹp (parittārammaṇa)? Những pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do duyên vào các pháp nhỏ hẹp – những pháp này có đối tượng nhỏ hẹp.


1030. Katame dhammā mahaggatārammaṇā? Mahaggate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā mahaggatārammaṇā.

1030. Những pháp nào có đối tượng cao cả (mahaggatārammaṇa)? Những pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do duyên vào các pháp cao cả – những pháp này có đối tượng cao cả.


1031. Katame dhammā appamāṇārammaṇā? Appamāṇe dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā appamāṇārammaṇā.

1031. Những pháp nào có đối tượng vô lượng (appamāṇārammaṇa)? Những pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do duyên vào các pháp vô lượng – những pháp này có đối tượng vô lượng.


1032. Katame dhammā hīnā? Tīṇi akusalamūlāni – lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā hīnā.

1032. Những pháp nào là pháp hạ liệt (hīna)? Ba gốc bất thiện – tham, sân, si; và các phiền não đồng trú; thọ uẩn tương ưng với chúng... cho đến... thức uẩn; thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này là pháp hạ liệt.


1033. Katame dhammā majjhimā? Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā majjhimā.

1033. Những pháp nào là pháp trung bình (majjhima)? Các pháp thiện và vô ký hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là pháp trung bình.


1034. Katame dhammā paṇītā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā paṇītā.

1034. Những pháp nào là pháp cao thượng (paṇīta)? Các đạo Siêu thế, và các quả của đạo, và giới vô vi – những pháp này là pháp cao thượng.


1035. Katame dhammā micchattaniyatā? Pañca kammāni ānantarikāni, yā ca micchādiṭṭhiniyatā – ime dhammā micchattaniyatā.

1035. Những pháp nào là tà tánh quyết định? Năm nghiệp vô gián, và tà kiến nào là quyết định – những pháp này là tà tánh quyết định.


1036. Katame dhammā sammattaniyatā? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā sammattaniyatā.

1036. Những pháp nào là chánh tánh quyết định? Bốn đạo siêu thế – những pháp này là chánh tánh quyết định.


1037. Katame [Pg.212] dhammā aniyatā? Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā aniyatā.

1037. Những pháp nào là không quyết định? Ngoại trừ những pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và giới vô vi – những pháp này là không quyết định.


1038. Katame dhammā maggārammaṇā? Ariyamaggaṃ ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā maggārammaṇā.

1038. Những pháp nào có đạo làm đối tượng? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do bắt lấy Thánh đạo làm đối tượng – những pháp này có đạo làm đối tượng.


1039. Katame dhammā maggahetukā? Ariyamaggasamaṅgissa maggaṅgāni ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggahetukā. Ariyamaggasamaṅgissa sammādiṭṭhi maggo ceva hetu ca, sammādiṭṭhiṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggahetukā. Ariyamaggasamaṅgissa alobho, adoso, amoho – ime dhammā maggahetū. Taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggahetukā.

1039. Những pháp nào có đạo làm nhân? Của người thành tựu Thánh đạo, ngoại trừ các đạo chi; thọ uẩn tương ưng với chúng... cho đến... thức uẩn – những pháp này có đạo làm nhân. Của người thành tựu Thánh đạo, chánh kiến vừa là đạo vừa là nhân, ngoại trừ chánh kiến, thọ uẩn tương ưng với nó... cho đến... thức uẩn – những pháp này có đạo làm nhân. Của người thành tựu Thánh đạo, vô tham, vô sân, vô si – những pháp này là nhân của đạo. Thọ uẩn tương ưng với chúng... cho đến... thức uẩn – những pháp này có đạo làm nhân.


1040. Katame dhammā maggādhipatino? Ariyamaggaṃ adhipatiṃ karitvā ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā maggādhipatino. Ariyamaggasamaṅgissa vīmaṃsādhipateyyaṃ maggaṃ bhāvayantassa vīmaṃsaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggādhipatino.

1040. Những pháp nào có đạo làm trưởng? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do lấy Thánh đạo làm trưởng – những pháp này có đạo làm trưởng. Của người thành tựu Thánh đạo đang tu tiến đạo có thẩm sát làm trưởng, ngoại trừ thẩm sát; thọ uẩn tương ưng với nó... cho đến... thức uẩn – những pháp này có đạo làm trưởng.


1041. Katame dhammā uppannā? Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā uppannā uppannaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā uppannā.

1041. Những pháp nào là đã sanh? Những pháp nào đã sanh, đã thành, đã đồng sanh, đã phát sanh, đã phát sanh hoàn toàn, đã hiện khởi, đã sanh lên, đã đồng sanh lên, đã khởi lên, đã đồng khởi lên, đã sanh, được bao gồm trong phần đã sanh, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là đã sanh.


1042. Katame dhammā anuppannā? Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anuppannā anuppannaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā anuppannā.

1042. Những pháp nào là chưa sanh? Những pháp nào chưa sanh, chưa thành, chưa đồng sanh, chưa phát sanh, chưa phát sanh hoàn toàn, chưa hiện khởi, chưa sanh lên, chưa đồng sanh lên, chưa khởi lên, chưa đồng khởi lên, chưa sanh, được bao gồm trong phần chưa sanh, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là chưa sanh.


1043. Katame dhammā uppādino? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ avipakkavipākānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; yañca rūpaṃ kammassa katattā uppajjissati – ime dhammā uppādino.

1043. Những pháp nào là sẽ sanh? Quả của các pháp thiện và bất thiện, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và sắc nào sẽ sanh khởi do nghiệp đã được tạo – những pháp này là sẽ sanh.


1044. Katame [Pg.213] dhammā atītā? Ye dhammā atītā niruddhā vigatā vipariṇatā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā uppajjitvā vigatā atītā atītaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā atītā.

1044. Những pháp nào là quá khứ? Những pháp nào đã qua, đã diệt, đã biến mất, đã biến hoại, đã lặn mất, đã lặn mất hoàn toàn, đã sanh rồi biến mất, đã qua, được bao gồm trong phần quá khứ, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là quá khứ.


1045. Katame dhammā anāgatā? Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anāgatā anāgataṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā anāgatā.

1045. Những pháp nào là vị lai? Những pháp nào chưa sanh, chưa thành, chưa đồng sanh, chưa phát sanh, chưa phát sanh hoàn toàn, chưa hiện khởi, chưa sanh lên, chưa đồng sanh lên, chưa khởi lên, chưa đồng khởi lên, chưa đến, được bao gồm trong phần vị lai, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là vị lai.


1046. Katame dhammā paccuppannā? Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā paccuppannā paccuppannaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā paccuppannā.

1046. Những pháp nào là hiện tại? Những pháp nào đã sanh, đã thành, đã đồng sanh, đã phát sanh, đã phát sanh hoàn toàn, đã hiện khởi, đã sanh lên, đã đồng sanh lên, đã khởi lên, đã đồng khởi lên, hiện tại, được bao gồm trong phần hiện tại, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là hiện tại.


1047. Katame dhammā atītārammaṇā? Atīte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā atītārammaṇā.

1047. Những pháp nào có đối tượng quá khứ? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do bắt lấy pháp quá khứ làm đối tượng – những pháp này có đối tượng quá khứ.


1048. Katame dhammā anāgatārammaṇā? Anāgate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā anāgatārammaṇā.

1048. Những pháp nào có đối tượng vị lai? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do bắt lấy pháp vị lai làm đối tượng – những pháp này có đối tượng vị lai.


1049. Katame dhammā paccuppannārammaṇā? Paccuppanne dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā paccuppannārammaṇā.

1049. Những pháp nào có đối tượng hiện tại? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do bắt lấy pháp hiện tại làm đối tượng – những pháp này có đối tượng hiện tại.


1050. Katame dhammā ajjhattā? Ye dhammā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ niyatā pāṭipuggalikā upādiṇṇā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā ajjhattā.

1050. Những pháp nào là nội phần? Những pháp nào của từng chúng sanh ấy là thuộc nội phần, thuộc cá nhân, riêng biệt, thuộc riêng từng cá thể, được chấp thủ, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là nội phần.


1051. Katame dhammā bahiddhā? Ye dhammā tesaṃ tesaṃ parasattānaṃ parapuggalānaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ niyatā pāṭipuggalikā upādiṇṇā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā bahiddhā.

1051. Những pháp nào là ngoại phần? Những pháp nào của từng chúng sanh khác, của cá thể khác là thuộc nội phần, thuộc cá nhân, riêng biệt, thuộc riêng từng cá thể, được chấp thủ, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là ngoại phần.


1052. Katame dhammā ajjhattabahiddhā? Tadubhayaṃ – ime dhammā ajjhattabahiddhā.

1052. Những pháp nào là nội ngoại phần? Cả hai loại ấy – những pháp này là nội ngoại phần.


1053. Katame dhammā ajjhattārammaṇā? Ajjhatte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā ajjhattārammaṇā.

1053. Những pháp nào có đối tượng nội phần? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do bắt lấy pháp nội phần làm đối tượng – những pháp này có đối tượng nội phần.


1054. Katame [Pg.214] dhammā bahiddhārammaṇā? Bahiddhā dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā bahiddhārammaṇā.

1054. Những pháp nào có đối tượng ngoại phần? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do bắt lấy pháp ngoại phần làm đối tượng – những pháp này có đối tượng ngoại phần.


1055. Katame dhammā ajjhattabahiddhārammaṇā? Ajjhattabahiddhā dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā ajjhattabahiddhārammaṇā.

1055. Những pháp nào có đối tượng nội ngoại phần? Các pháp tâm và sở hữu tâm nào sanh khởi do bắt lấy pháp nội ngoại phần làm đối tượng – những pháp này có đối tượng nội ngoại phần.


1056. Katame dhammā sanidassanasappaṭighā? Rūpāyatanaṃ – ime dhammā sanidassanasappaṭighā.

1056. Những pháp nào là hữu kiến hữu đối ngại? Sắc xứ – những pháp này là hữu kiến hữu đối ngại.


1057. Katame dhammā anidassanasappaṭighā? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ – ime dhammā anidassanasappaṭighā.

1057. Những pháp nào là vô kiến hữu đối? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ – những pháp này là vô kiến hữu đối.


1058. Katame dhammā anidassanaappaṭighā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ; asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anidassanaappaṭighā.

1058. Những pháp nào là vô kiến vô đối? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn; và sắc pháp nào là vô kiến, vô đối, được bao gồm trong pháp xứ; và vô vi giới – những pháp này là vô kiến vô đối.


Tikaṃ.

Tam pháp.


Dukanikkhepaṃ

Phần trình bày nhị pháp.


Hetugocchakaṃ

Chùm nhân.


1059. Katame dhammā hetū? Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū, nava kāmāvacarahetū cha rūpāvacarahetū, cha arūpāvacarahetū, cha apariyāpannahetū.

1059. Những pháp nào là nhân? Ba nhân thiện, ba nhân bất thiện, ba nhân vô ký, chín nhân Dục giới, sáu nhân Sắc giới, sáu nhân Vô sắc giới, sáu nhân siêu thế.


1060. Tattha katame tayo kusalahetū? Alobho, adoso, amoho.

1060. Trong ấy, ba nhân thiện là những gì? Vô tham, vô sân, vô si.


1061. Tattha katamo alobho? Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati alobho.

1061. Trong ấy, thế nào là vô tham? Cái gì là vô tham, sự không tham muốn, trạng thái không tham muốn, sự không tham ái, sự không say đắm, trạng thái không say đắm, sự không tham lam, vô tham là thiện căn – đây được gọi là vô tham.


1062. Tattha [Pg.215] katamo adoso? Yo adoso adussanā adussitattaṃ metti mettāyanā mettāyitattaṃ anuddā anuddāyanā anudāyitattaṃ hitesitā anukampā abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati adoso.

1062. Trong ấy, thế nào là vô sân? Cái gì là vô sân, sự không ác ý, trạng thái không ác ý, tâm từ, sự thực hành tâm từ, trạng thái của người có tâm từ, lòng thương xót, sự thể hiện lòng thương xót, trạng thái của người có lòng thương xót, sự mong cầu lợi ích, lòng bi mẫn, sự không sân hận, sự không làm hại, vô sân là thiện căn – đây được gọi là vô sân.


1063. Tattha katamo amoho? Dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ, pubbante ñāṇaṃ, aparante ñāṇaṃ, pubbantāparante ñāṇaṃ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu ñāṇaṃ, yā evarūpā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati amoho.

1063. Trong ấy, thế nào là vô si? Trí tuệ về Khổ, trí tuệ về Khổ tập, trí tuệ về Khổ diệt, trí tuệ về con đường đưa đến Khổ diệt, trí tuệ về quá khứ, trí tuệ về vị lai, trí tuệ về quá khứ và vị lai, trí tuệ về các pháp duyên sinh do có điều kiện này, trí tuệ như vậy nào là tuệ, sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm xét, trạch pháp, sự ghi nhận, sự nhận thức, sự trực nhận, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh tế, sự sáng suốt, sự tư duy, sự thẩm tra, sự quảng bác, sự minh mẫn, sự hướng đạo, tuệ quán, sự tỉnh giác, cái dùi cui, tuệ, tuệ căn, tuệ lực, gươm tuệ, lầu đài tuệ, ánh sáng tuệ, hào quang tuệ, ngọn đuốc tuệ, ngọc báu tuệ, vô si, trạch pháp, chánh kiến – đây được gọi là vô si.


Ime tayo kusalahetū.

Đây là ba nhân thiện.


1064. Tattha katame tayo akusalahetū? Lobho, doso, moho.

1064. Trong ấy, ba nhân bất thiện là những gì? Tham, sân, si.


1065. Tattha katamo lobho? Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṃ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṃ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṃ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṃ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṃ loluppaṃ loluppāyanā loluppāyitattaṃ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā [Pg.216] rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṃ āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ chādanaṃ bandhanaṃ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṃ latā vevicchaṃ dukkhamūlaṃ dukkhanidānaṃ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṃ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṃ taṇhāgaddulaṃ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati lobho.

1065. Trong ấy, thế nào là tham? Cái gì là tham ái, sự tham ái mãnh liệt, sự xu hướng, sự thuận theo, sự hoan hỷ, sự tham ái trong hoan hỷ, sự tham ái mãnh liệt của tâm, sự mong muốn, sự mê muội, sự nuốt chửng, sự tham lam, sự tham lam mãnh liệt, sự dính mắc, vũng lầy, sự dao động, sự lừa dối, cái sinh ra, cái tạo ra, cái khâu vá, cái lưới, dòng sông, chất độc, sợi chỉ, sự lan tỏa, cái thúc đẩy, người bạn đồng hành, sự mong mỏi, cái dẫn đến hữu, khu rừng, bụi rậm, sự thân mật, sự quyến luyến, sự trông mong, sự ràng buộc, sự hy vọng, sự ước ao, trạng thái ước ao, hy vọng về sắc, hy vọng về thanh, hy vọng về hương, hy vọng về vị, hy vọng về xúc, hy vọng về lợi lộc, hy vọng về tài sản, hy vọng về con cái, hy vọng về mạng sống, sự lẩm bẩm, sự lẩm bẩm nhiều, sự lẩm bẩm thái quá, sự lẩm bẩm, sự lẩm bẩm, trạng thái lẩm bẩm, sự tham lam, sự thể hiện tham lam, trạng thái tham lam, sự vẫy đuôi, sự ham muốn điều tốt, sự tham ái phi pháp, sự tham lam không đồng đều, sự ưa thích, sự ham muốn, sự mong cầu, sự khao khát, sự mong cầu tha thiết, dục ái, hữu ái, phi hữu ái, sắc ái, vô sắc ái, diệt ái, sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái, bộc lưu, ách phược, triền phược, thủ, cái che đậy, triền cái, cái che lấp, sự trói buộc, tùy phiền não, tùy miên, sự ám ảnh, dây leo, sự ham muốn nhiều thứ, gốc rễ của khổ, nguyên nhân của khổ, nguồn gốc của khổ, cạm bẫy của Ma, lưỡi câu của Ma, địa phận của Ma, sông ái, lưới ái, cọc ái, biển ái, sự tham lam, tham là bất thiện căn – đây được gọi là tham.


1066. Tattha katamo doso? Anatthaṃ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṃ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṃ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṃ acari…pe… anatthaṃ carati…pe… anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari…pe… atthaṃ carati…pe… atthaṃ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati. Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṃ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṃ doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – ayaṃ vuccati doso.

1066. Trong ấy, thế nào là sân? 'Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta' oán hận sanh khởi, 'Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta' oán hận sanh khởi, 'Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta' oán hận sanh khởi. 'Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu của ta'...đang làm...sẽ làm...' oán hận sanh khởi. 'Người ấy đã làm điều lợi cho người ta không yêu mến'...đang làm...sẽ làm...' oán hận sanh khởi. Hoặc oán hận sanh khởi vô cớ. Bất cứ sự oán hận nào của tâm như vậy, sự chống đối, sự va chạm, sự đối nghịch, sự tức giận, sự phẫn nộ, sự thịnh nộ, sự sân hận, sự ác ý, sự ác ý mãnh liệt, sự bại hoại của tâm, sự ác ý trong tâm, sự phẫn nộ, sự nổi giận, trạng thái nổi giận, sự sân hận, sự làm hại, trạng thái làm hại, sự bại hoại, sự hủy hoại, trạng thái hủy hoại, sự chống đối, sự đối kháng, sự hung dữ, sự thô lỗ, sự không hài lòng của tâm – đây được gọi là sân.


1067. Tattha katamo moho? Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃ, yaṃ evarūpaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati moho.

1067. Trong ấy, thế nào là si? Sự không biết về Khổ, sự không biết về Khổ tập, sự không biết về Khổ diệt, sự không biết về con đường đưa đến Khổ diệt, sự không biết về quá khứ, sự không biết về vị lai, sự không biết về quá khứ và vị lai, sự không biết về các pháp duyên sinh do có điều kiện này, bất cứ sự không biết nào như vậy, sự không thấy, sự không thấu triệt, sự không liễu tri, sự không giác ngộ, sự không chứng ngộ, sự không nắm bắt, sự không thông hiểu, sự không quán xét, sự không phản tỉnh, sự không trực nhận, sự ngu muội, sự khờ dại, sự không tỉnh giác, sự si mê, sự mê muội, sự hỗn loạn, vô minh, bộc lưu vô minh, ách phược vô minh, tùy miên vô minh, sự ám ảnh của vô minh, then cài vô minh, si là bất thiện căn – đây được gọi là si.


Ime tayo akusalahetū.

Đây là ba nhân bất thiện.


1068. Tattha katame tayo abyākatahetū? Kusalānaṃ vā dhammānaṃ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho adoso amoho – ime tayo abyākatahetū.

1068. Trong ấy, ba nhân vô ký là những gì? Vô tham, vô sân, vô si trong các pháp là quả của các pháp thiện, hoặc trong các pháp duy tác vô ký – đây là ba nhân vô ký.


1069. Tattha [Pg.217] katame nava kāmāvacarahetū? Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū – ime nava kāmāvacarahetū.

1069. Trong ấy, chín nhân Dục giới là những gì? Ba nhân thiện, ba nhân bất thiện, ba nhân vô ký – đây là chín nhân Dục giới.


1070. Tattha katame cha rūpāvacarahetū? Tayo kusalahetū, tayo abyākatahetū – ime cha rūpāvacarahetū.

1070. Trong ấy, sáu nhân Sắc giới là những gì? Ba nhân thiện, ba nhân vô ký – đây là sáu nhân Sắc giới.


1071. Tattha katame cha arūpāvacarahetū? Tayo kusalahetū, tayo abyākatahetū – ime cha arūpāvacarahetū.

1071. Trong ấy, sáu nhân Vô sắc giới là những gì? Ba nhân thiện, ba nhân vô ký – đây là sáu nhân Vô sắc giới.


1072. Tattha katame cha apariyāpannahetū? Tayo kusalahetū, tayo abyākatahetū – ime cha apariyāpannahetū.

1072. Trong ấy, sáu nhân Siêu thế là những gì? Ba nhân thiện, ba nhân vô ký – đây là sáu nhân Siêu thế.


1073. Tattha katame tayo kusalahetū? Alobho, adoso, amoho.

1073. Trong ấy, ba nhân thiện là những gì? Vô tham, vô sân, vô si.


1074. Tattha katamo alobho? Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati alobho.

1074. Trong ấy, vô tham là gì? Cái nào là vô tham, là sự không dính mắc, là trạng thái không dính mắc, là sự không tham ái, là trạng thái không tham ái, là bản chất không tham ái, là sự không tham lam, vô tham là gốc rễ thiện – đây được gọi là vô tham.


1075. Tattha katamo adoso? Yo adoso adussanā adussitattaṃ…pe… abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati adoso.

1075. Trong ấy, vô sân là gì? Cái nào là vô sân, là sự không làm hại, là trạng thái không làm hại... cho đến... là sự không ác ý, là sự không phẫn nộ, vô sân là gốc rễ thiện – đây được gọi là vô sân.


1076. Tattha katamo amoho? Dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ, pubbante ñāṇaṃ, aparante ñāṇaṃ, pubbantāparante ñāṇaṃ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu ñāṇaṃ, yā evarūpā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati amoho.

1076. Trong ấy, vô si là gì? Là trí tuệ về Khổ, trí tuệ về Khổ tập, trí tuệ về Khổ diệt, trí tuệ về con đường đưa đến Khổ diệt; trí tuệ về quá khứ, trí tuệ về vị lai, trí tuệ về quá khứ và vị lai; trí tuệ về các pháp duyên sinh theo lý duyên khởi này; phàm trí tuệ như vậy nào là sự hiểu biết, sự thẩm sát, sự thẩm xét, sự trạch pháp, sự ghi nhận rõ, sự ghi nhận kỹ, sự ghi nhận đối chiếu, sự thông thái, sự khéo léo, sự tinh xảo, sự phân tích, sự suy xét, sự thẩm tra, sự rộng lớn, sự sáng suốt, sự hướng dẫn, sự minh sát, sự tỉnh giác, cái dùi cui, trí tuệ, tuệ quyền, tuệ lực, tuệ kiếm, tuệ lầu đài, tuệ ánh sáng, tuệ quang minh, tuệ ngọn đuốc, tuệ báu vật, vô si, sự trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, là đạo chi, thuộc về đạo – đây được gọi là vô si.


Ime tayo kusalahetū.

Đây là ba nhân thiện.


1077. Tattha [Pg.218] katame tayo abyākatahetū? Kusalānaṃ dhammānaṃ vipākato alobho adoso amoho – ime tayo abyākatahetū. Ime cha apariyāpannahetū – ime dhammā hetū.

1077. Trong ấy, ba nhân vô ký là những gì? Do quả của các pháp thiện có vô tham, vô sân, vô si – đây là ba nhân vô ký. Đây là sáu nhân Siêu thế – các pháp này là nhân.


1078. Katame dhammā na hetū? Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na hetū.

1078. Những pháp nào không phải là nhân? Trừ các pháp ấy ra, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – các pháp này không phải là nhân.


1079. Katame dhammā sahetukā? Tehi dhammehi ye dhammā sahetukā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā sahetukā.

1079. Những pháp nào là hữu nhân? Những pháp nào có nhân bởi các pháp ấy, (tức là) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này là hữu nhân.


1080. Katame dhammā ahetukā? Tehi dhammehi ye dhammā ahetukā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā ahetukā.

1080. Những pháp nào là vô nhân? Những pháp nào không có nhân bởi các pháp ấy, (tức là) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – các pháp này là vô nhân.


1081. Katame dhammā hetusampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā hetusampayuttā.

1081. Những pháp nào tương ưng với nhân? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy, (tức là) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này tương ưng với nhân.


1082. Katame dhammā hetuvippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā hetuvippayuttā.

1082. Những pháp nào bất tương ưng với nhân? Những pháp nào bất tương ưng với các pháp ấy, (tức là) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – các pháp này bất tương ưng với nhân.


1083. Katame dhammā hetū ceva sahetukā ca? Lobho mohena hetu ceva sahetuko ca, moho lobhena hetu ceva sahetuko ca, doso mohena hetu ceva sahetuko ca, moho dosena hetu ceva sahetuko ca; alobho adoso amoho, te aññamaññaṃ hetū ceva sahetukā ca – ime dhammā hetū ceva sahetukā ca.

1083. Những pháp nào vừa là nhân vừa là hữu nhân? Tham do có si (đi kèm) nên vừa là nhân vừa là hữu nhân, si do có tham (đi kèm) nên vừa là nhân vừa là hữu nhân, sân do có si (đi kèm) nên vừa là nhân vừa là hữu nhân, si do có sân (đi kèm) nên vừa là nhân vừa là hữu nhân; vô tham, vô sân, vô si, chúng vừa là nhân của nhau vừa là hữu nhân của nhau – các pháp này vừa là nhân vừa là hữu nhân.


1084. Katame dhammā sahetukā ceva na ca hetū? Tehi dhammehi ye dhammā sahetukā te dhamme ṭhapetvā, vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā sahetukā ceva na ca hetū.

1084. Những pháp nào là hữu nhân mà không phải là nhân? Những pháp nào là hữu nhân bởi các pháp ấy, trừ các pháp ấy ra, (còn lại) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này là hữu nhân mà không phải là nhân.


1085. Katame [Pg.219] dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca? Lobho mohena hetu ceva hetusampayutto ca, moho lobhena hetu ceva hetusampayutto ca, doso mohena hetu ceva hetusampayutto ca, moho dosena hetu ceva hetusampayutto ca; alobho adoso amoho, te aññamaññaṃ hetū ceva hetusampayuttā ca – ime dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca.

1085. Những pháp nào vừa là nhân vừa tương ưng với nhân? Tham do có si (đi kèm) nên vừa là nhân vừa tương ưng với nhân, si do có tham (đi kèm) nên vừa là nhân vừa tương ưng với nhân, sân do có si (đi kèm) nên vừa là nhân vừa tương ưng với nhân, si do có sân (đi kèm) nên vừa là nhân vừa tương ưng với nhân; vô tham, vô sân, vô si, chúng vừa là nhân của nhau vừa tương ưng với nhân của nhau – các pháp này vừa là nhân vừa tương ưng với nhân.


1086. Katame dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā te dhamme ṭhapetvā, vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū.

1086. Những pháp nào tương ưng với nhân mà không phải là nhân? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy, trừ các pháp ấy ra, (còn lại) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này tương ưng với nhân mà không phải là nhân.


1087. Katame dhammā na hetū sahetukā? Tehi dhammehi ye dhammā na hetū sahetukā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā na hetū sahetukā.

1087. Những pháp nào không phải là nhân mà là hữu nhân? Những pháp nào không phải là nhân nhưng là hữu nhân bởi các pháp ấy, (tức là) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này không phải là nhân mà là hữu nhân.


1088. Katame dhammā na hetū ahetukā? Tehi dhammehi ye dhammā na hetū ahetukā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na hetū ahetukā.

1088. Những pháp nào không phải là nhân và là vô nhân? Những pháp nào không phải là nhân và là vô nhân bởi các pháp ấy, (tức là) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – các pháp này không phải là nhân và là vô nhân.


Cūḷantaradukaṃ

Tiểu song đối


1089. Katame dhammā sappaccayā? Pañcakkhandhā – rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā sappaccayā.

1089. Những pháp nào là hữu duyên? Năm uẩn – sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn – các pháp này là hữu duyên.


1090. Katame dhammā appaccayā? Asaṅkhatā dhātu – ime dhammā appaccayā.

1090. Những pháp nào là vô duyên? Vô vi giới – các pháp này là vô duyên.


1091. Katame dhammā saṅkhatā? Yeva te dhammā sappaccayā, teva te dhammā saṅkhatā.

1091. Những pháp nào là hữu vi? Những pháp nào là hữu duyên, chính những pháp ấy là hữu vi.


1092. Katame dhammā asaṅkhatā? Yo eva so dhammo appaccayo, so eva so dhammo asaṅkhato.

1092. Những pháp nào là vô vi? Pháp nào là vô duyên, chính pháp ấy là vô vi.


1093. Katame dhammā sanidassanā? Rūpāyatanaṃ – ime dhammā sanidassanā.

1093. Những pháp nào là hữu kiến? Sắc xứ – các pháp này là hữu kiến.


1094. Katame [Pg.220] dhammā anidassanā? Cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ, vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anidassanā.

1094. Những pháp nào là vô kiến? Nhãn xứ... cho đến... xúc xứ, thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và sắc pháp nào là vô kiến, vô đối ngại, được bao gồm trong pháp xứ, và giới vô vi – những pháp này là vô kiến.


1095. Katame dhammā sappaṭighā? Cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – ime dhammā sappaṭighā.

1095. Những pháp nào là hữu đối ngại? Nhãn xứ... cho đến... xúc xứ – những pháp này là hữu đối ngại.


1096. Katame dhammā appaṭighā? Vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā appaṭighā.

1096. Những pháp nào là vô đối ngại? Thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và sắc pháp nào là vô kiến, vô đối ngại, được bao gồm trong pháp xứ, và giới vô vi – những pháp này là vô đối ngại.


1097. Katame dhammā rūpino? Cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ – ime dhammā rūpino.

1097. Những pháp nào là sắc pháp? Bốn đại chủng và sắc do bốn đại chủng tạo thành – những pháp này là sắc pháp.


1098. Katame dhammā arūpino? Vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā arūpino.

1098. Những pháp nào là phi sắc pháp? Thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và giới vô vi – những pháp này là phi sắc pháp.


1099. Katame dhammā lokiyā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā lokiyā.

1099. Những pháp nào là pháp hiệp thế? Các pháp thiện, bất thiện, vô ký hữu lậu thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là pháp hiệp thế.


1100. Katame dhammā lokuttarā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā lokuttarā.

1100. Những pháp nào là pháp siêu thế? Các đạo và các quả của đạo không thuộc tam giới, và giới vô vi – những pháp này là pháp siêu thế.


1101. Katame dhammā kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā? Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā; ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā. Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā; ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā. Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā; ye vā pana te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā. Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā; ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā. Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā; ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā. Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā; ye vā pana te dhammā [Pg.221] jivhāviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā. Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā; ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā na te dhammā sotaviññeyyā. Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā; ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā. Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā; ye vā pana te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā. Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā; ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā. Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā; ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā. Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā; ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā. Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā; ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā. Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā; ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā. Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā; ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā. Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā; ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā. Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā; ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā. Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā; ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā. Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā; ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā. Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā; ye vā pana te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā. Ime dhammā kenaci viññeyyā kenaci na viññeyyā.

1101. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thức nào đó, và không thể được nhận biết bởi thức nào đó? Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhãn thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhãn thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi nhĩ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi nhĩ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi tỷ thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi tỷ thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức. Những pháp nào có thể được nhận biết bởi thân thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thiệt thức; và những pháp nào có thể được nhận biết bởi thiệt thức, những pháp ấy không thể được nhận biết bởi thân thức. Những pháp này có thể được nhận biết bởi thức nào đó, và không thể được nhận biết bởi thức nào đó.


Āsavagocchakaṃ

Phẩm Lậu Hoặc


1102. Katame dhammā āsavā? Cattāro āsavā – kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo.

1102. Những pháp nào là lậu hoặc? Có bốn lậu hoặc – dục lậu, hữu lậu, kiến lậu, vô minh lậu.


1103. Tattha [Pg.222] katamo kāmāsavo? Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṃ – ayaṃ vuccati kāmāsavo.

1103. Trong các pháp ấy, thế nào là dục lậu? Bất cứ dục tham, dục ái, dục hỷ, dục khát ái, dục ái luyến, dục nhiệt não, dục mê say, dục tham đắm nào đối với các dục – đây được gọi là dục lậu.


1104. Tattha katamo bhavāsavo? Yo bhavesu bhavachando bhavarāgo bhavanandī bhavataṇhā bhavasineho bhavapariḷāho bhavamucchā bhavajjhosānaṃ – ayaṃ vuccati bhavāsavo.

1104. Trong các pháp ấy, thế nào là hữu lậu? Bất cứ hữu tham, hữu ái, hữu hỷ, hữu khát ái, hữu ái luyến, hữu nhiệt não, hữu mê say, hữu tham đắm nào đối với các cõi hữu – đây được gọi là hữu lậu.


1105. Tattha katamo diṭṭhāsavo? Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā; yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati diṭṭhāsavo. Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhāsavo.

1105. Trong ấy, thế nào là kiến lậu? ‘Thế gian là thường hằng’, hay ‘thế gian là không thường hằng’, hay ‘thế gian là hữu biên’, hay ‘thế gian là vô biên’, hay ‘sinh mạng ấy là thân thể ấy’, hay ‘sinh mạng là khác, thân thể là khác’, hay ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết’, hay ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết’, hay ‘Như Lai vừa có tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết’, hay ‘Như Lai vừa không tồn tại vừa chẳng không tồn tại sau khi chết’; phàm có tà kiến, kiến chấp, kiến trù lâm, kiến hoang địa, kiến hý luận, kiến điên đảo, kiến kiết sử, sự chấp thủ, sự tái chấp thủ, sự thâm nhập, sự cố chấp, tà đạo, tà lộ, tà tánh, nơi nương tựa của ngoại đạo, sự chấp thủ sai lạc như vậy – đây được gọi là kiến lậu. Tất cả tà kiến cũng là kiến lậu.


1106. Tattha katamo avijjāsavo? Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃः yaṃ evarūpaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati avijjāsavo.

1106. Trong ấy, thế nào là vô minh lậu? Sự không biết về khổ, sự không biết về khổ tập, sự không biết về khổ diệt, sự không biết về con đường đưa đến khổ diệt, sự không biết về quá khứ, sự không biết về vị lai, sự không biết về quá khứ và vị lai, sự không biết về các pháp duyên sinh theo nguyên lý ‘cái này có mặt vì cái kia có mặt’: phàm có sự không biết, sự không thấy, sự không chứng ngộ, sự không liễu tri, sự không giác tri, sự không thông đạt, sự không thâu tóm, sự không thẩm thấu, sự không quán sát đồng đều, sự không phản quan, sự không trực nhận, sự ngu muội, sự si mê, sự không tỉnh giác, sự mê mờ, sự si ám, sự hôn trầm, vô minh, bộc lưu vô minh, ách vô minh, tùy miên vô minh, triền cái vô minh, xiềng xích vô minh, si là gốc rễ của bất thiện như vậy – đây được gọi là vô minh lậu.


Ime dhammā āsavā.

Các pháp này là các lậu hoặc.


1107. Katame dhammā no āsavā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā [Pg.223] vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no āsavā.

1107. Những pháp nào không phải là lậu hoặc? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và Siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và giới vô vi – những pháp này không phải là lậu hoặc.


1108. Katame dhammā sāsavā? Kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā sāsavā.

1108. Những pháp nào là hữu lậu? Các pháp thiện, bất thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là hữu lậu.


1109. Katame dhammā anāsavā? Apariyāpannā maggā ca maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anāsavā.

1109. Những pháp nào là vô lậu? Các đạo và quả của đạo thuộc Siêu thế, và giới vô vi – những pháp này là vô lậu.


1110. Katame dhammā āsavasampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā āsavasampayuttā.

1110. Những pháp nào tương ưng với lậu hoặc? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy (lậu hoặc): thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này tương ưng với lậu hoặc.


1111. Katame dhammā āsavavippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā āsavavippayuttā.

1111. Những pháp nào không tương ưng với lậu hoặc? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy (lậu hoặc): thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng với lậu hoặc.


1112. Katame dhammā āsavā ceva sāsavā ca? Teyeva āsavā āsavā ceva sāsavā ca.

1112. Những pháp nào vừa là lậu hoặc vừa là hữu lậu? Chính các lậu hoặc ấy vừa là lậu hoặc vừa là hữu lậu.


1113. Katame dhammā sāsavā ceva no ca āsavā? Tehi dhammehi ye dhammā sāsavā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā sāsavā ceva no ca āsavā.

1113. Những pháp nào là hữu lậu nhưng không phải là lậu hoặc? Những pháp nào là hữu lậu do các pháp ấy (lậu hoặc), ngoại trừ các pháp ấy, các pháp hữu lậu còn lại là thiện, bất thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là hữu lậu nhưng không phải là lậu hoặc.


1114. Katame dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca? Kāmāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo kāmāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, bhavāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo bhavāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, diṭṭhāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo diṭṭhāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca – ime dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca.

1114. Những pháp nào vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc? Dục lậu, do tương ưng với vô minh lậu, nên vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc. Vô minh lậu, do tương ưng với dục lậu, nên vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc. Hữu lậu, do tương ưng với vô minh lậu, nên vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc. Vô minh lậu, do tương ưng với hữu lậu, nên vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc. Kiến lậu, do tương ưng với vô minh lậu, nên vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc. Vô minh lậu, do tương ưng với kiến lậu, nên vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc – những pháp này vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc.


1115. Katame [Pg.224] dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā.

1115. Những pháp nào tương ưng với lậu hoặc nhưng không phải là lậu hoặc? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy (lậu hoặc), ngoại trừ các pháp ấy: thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này tương ưng với lậu hoặc nhưng không phải là lậu hoặc.


1116. Katame dhammā āsavavippayuttā sāsavā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā āsavavippayuttā sāsavā.

1116. Những pháp nào không tương ưng với lậu hoặc nhưng là hữu lậu? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy (lậu hoặc) mà là hữu lậu, là các pháp thiện, bất thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này không tương ưng với lậu hoặc nhưng là hữu lậu.


1117. Katame dhammā āsavavippayuttā anāsavā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā āsavavippayuttā anāsavā.

1117. Những pháp nào không tương ưng với lậu hoặc và là vô lậu? Các đạo và quả của đạo thuộc Siêu thế, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng với lậu hoặc và là vô lậu.


Nikkhepakaṇḍe paṭhamabhāṇavāro.

Phần tụng thứ nhất trong Phẩm Phân Tích.


Saṃyojanagocchakaṃ

Nhóm Pháp về Kiết Sử.


1118. Katame dhammā saṃyojanā? Dasa saṃyojanāni – kāmarāgasaṃyojanaṃ, paṭighasaṃyojanaṃ, mānasaṃyojanaṃ, diṭṭhisaṃyojanaṃ, vicikicchāsaṃyojanaṃ, sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ, bhavarāgasaṃyojanaṃ, issāsaṃyojanaṃ, macchariyasaṃyojanaṃ, avijjāsaṃyojanaṃ.

1118. Những pháp nào là kiết sử? Có mười kiết sử: dục ái kiết sử, sân kiết sử, mạn kiết sử, kiến kiết sử, nghi kiết sử, giới cấm thủ kiết sử, hữu ái kiết sử, tật kiết sử, lận kiết sử, vô minh kiết sử.


1119. Tattha katamaṃ kāmarāgasaṃyojanaṃ? Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṃ – idaṃ vuccati kāmarāgasaṃyojanaṃ.

1119. Trong ấy, thế nào là dục ái kiết sử? Phàm có dục tham, dục ái, dục hỷ, dục ái, dục luyến, dục nhiệt, dục mê, dục chấp thủ trong các dục – đây được gọi là dục ái kiết sử.


1120. Tattha katamaṃ paṭighasaṃyojanaṃ? Anatthaṃ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṃ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṃ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṃ acari…pe… anatthaṃ carati…pe… anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari…pe… atthaṃ carati…pe… atthaṃ carissatīti āghāto [Pg.225] jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati. Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṃ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṃ doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – idaṃ vuccati paṭighasaṃyojanaṃ.

1120. Trong các pháp ấy, sân triền là gì? Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu của ta’... (tương tự)... ‘đang làm’... (tương tự)... ‘sẽ làm’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đã làm điều lợi cho người ta không ưa thích’... (tương tự)... ‘đang làm’... (tương tự)... ‘sẽ làm’. Hoặc oán hận sanh khởi không đúng lúc. Bất cứ sự oán hận, sự đối kháng, sự va chạm, sự chống đối, sự tức giận, sự phẫn nộ, sự thịnh nộ, sự sân hận, sự đại sân, sự cực sân, sự bại hoại của tâm, sự ác ý, sự phẫn uất, sự nổi giận, trạng thái nổi giận, sự sân hận, sự căm ghét, trạng thái căm ghét, sự tổn hại, sự làm tổn hại, trạng thái bị tổn hại, sự mâu thuẫn, sự đối lập, tính hung dữ, sự thô lỗ, sự không hài lòng của tâm như vậy – đây được gọi là sân triền.


1121. Tattha katamaṃ mānasaṃyojanaṃ? Seyyohamasmīti māno, sadisohamasmīti māno, hīnohamasmīti māno. Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – idaṃ vuccati mānasaṃyojanaṃ.

1121. Trong các pháp ấy, mạn triền là gì? Ngã mạn rằng: ‘Ta hơn người’, ngã mạn rằng: ‘Ta bằng người’, ngã mạn rằng: ‘Ta thua người’. Bất cứ sự ngã mạn, sự tưởng, trạng thái tưởng, sự vươn lên, sự nâng cao, sự như cờ phướn, sự tự đề cao, sự mong muốn nổi bật của tâm như vậy – đây được gọi là mạn triền.


1122. Tattha katamaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ? Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā; yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati diṭṭhisaṃyojanaṃ. Ṭhapetvā sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhisaṃyojanaṃ.

1122. Trong các pháp ấy, kiến triền là gì? Hoặc là tà kiến rằng: ‘Thế gian là thường còn’, hoặc ‘Thế gian là không thường còn’, hoặc ‘Thế gian là hữu biên’, hoặc ‘Thế gian là vô biên’, hoặc ‘Sinh mạng đó, thân thể đó’, hoặc ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác’, hoặc ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết’, hoặc ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết’, hoặc ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết’, hoặc ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết’. Bất cứ tà kiến, sự rơi vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự xuyên tạc của tà kiến, sự giãy giụa của tà kiến, sự trói buộc của tà kiến, sự nắm giữ, sự chấp chặt, sự quyết đoán, sự chấp thủ, con đường xấu, con đường sai lầm, sự sai lầm, cơ sở của ngoại đạo, sự nắm giữ điên đảo như vậy – đây được gọi là kiến triền. Ngoại trừ giới cấm thủ triền, tất cả tà kiến cũng là kiến triền.


1123. Tattha katamaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ? Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchatiः yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – idaṃ vuccati vicikicchāsaṃyojanaṃ.

1123. Trong các pháp ấy, nghi triền là gì? Hoài nghi, do dự về bậc Đạo Sư; hoài nghi, do dự về Giáo pháp; hoài nghi, do dự về Tăng chúng; hoài nghi, do dự về học giới; hoài nghi, do dự về quá khứ; hoài nghi, do dự về tương lai; hoài nghi, do dự về quá khứ và tương lai; hoài nghi, do dự về các pháp sanh khởi do duyên này. Bất cứ sự hoài nghi, sự phân vân, trạng thái phân vân, sự không chắc chắn, sự do dự, sự lưỡng lự, sự phân đôi, sự nghi ngờ, sự không thể nắm bắt một cách dứt khoát, sự co rút, sự loanh quanh, sự không thể thâm nhập, sự cứng đờ của tâm, sự cào xé tâm như vậy – đây được gọi là nghi triền.


1124. Tattha [Pg.226] katamaṃ sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ? Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhīti; yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ.

1124. Trong các pháp ấy, giới cấm thủ triền là gì? (Tà kiến rằng:) ‘Sự thanh tịnh có được nhờ vào giới, nhờ vào hạnh, nhờ vào giới và hạnh của các sa-môn, bà-la-môn ngoại đạo’. Bất cứ tà kiến, sự rơi vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự xuyên tạc của tà kiến, sự giãy giụa của tà kiến, sự trói buộc của tà kiến, sự nắm giữ, sự làm nền tảng, sự quyết đoán, sự chấp thủ, con đường xấu, con đường sai lầm, sự sai lầm, cơ sở của ngoại đạo, sự nắm giữ điên đảo như vậy – đây được gọi là giới cấm thủ triền.


1125. Tattha katamaṃ bhavarāgasaṃyojanaṃ? Yo bhavesu bhavachando bhavarāgo bhavanandī bhavataṇhā bhavasineho bhavapariḷāho bhavamucchā bhavajjhosānaṃ – idaṃ vuccati bhavarāgasaṃyojanaṃ.

1125. Trong các pháp ấy, hữu ái triền là gì? Bất cứ sự mong muốn tồn tại, sự tham ái tồn tại, sự hoan hỷ trong tồn tại, sự khao khát tồn tại, sự quyến luyến tồn tại, sự thiêu đốt bởi tồn tại, sự mê đắm tồn tại, sự chìm đắm trong tồn tại ở các cõi hữu – đây được gọi là hữu ái triền.


1126. Tattha katamaṃ issāsaṃyojanaṃ? Yā paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issā issāyanā issāyitattaṃ usūyā usūyanā usūyitattaṃ – idaṃ vuccati issāsaṃyojanaṃ.

1126. Trong các pháp ấy, tật triền là gì? Bất cứ sự ganh tị, sự tật đố, trạng thái tật đố, sự đố kỵ, sự ghen ghét, trạng thái ghen ghét đối với lợi lộc, sự tôn trọng, sự kính trọng, sự quý mến, sự đảnh lễ, sự cúng dường của người khác – đây được gọi là tật triền.


1127. Tattha katamaṃ macchariyasaṃyojanaṃ? Pañca macchariyāni – āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ. Yaṃ evarūpaṃ maccheraṃ maccharāyanā maccharāyitattaṃ vevicchaṃ kadariyaṃ kaṭukañcukatā aggahitattaṃ cittassa – idaṃ vuccati macchariyasaṃyojanaṃ.

1127. Trong các pháp ấy, xan triền là gì? Có năm loại bỏn xẻn: bỏn xẻn về trú xứ, bỏn xẻn về gia đình, bỏn xẻn về lợi lộc, bỏn xẻn về dung sắc, bỏn xẻn về giáo pháp. Bất cứ sự bỏn xẻn, sự keo kiệt, trạng thái keo kiệt, sự không muốn chia sẻ, sự bủn xỉn, sự cau có khó chịu, sự nắm giữ chặt của tâm như vậy – đây được gọi là xan triền.


1128. Tattha katamaṃ avijjāsaṃyojanaṃ? Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃः yaṃ evarūpaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – idaṃ vuccati avijjāsaṃyojanaṃ.

1128. Trong các pháp ấy, vô minh triền là gì? Sự không biết về khổ, sự không biết về khổ tập, sự không biết về khổ diệt, sự không biết về con đường đưa đến khổ diệt; sự không biết về quá khứ, sự không biết về tương lai, sự không biết về quá khứ và tương lai, sự không biết về các pháp sanh khởi do duyên này. Bất cứ sự không biết, sự không thấy, sự không chứng ngộ, sự không giác ngộ, sự không liễu tri, sự không thâm nhập, sự không thông hiểu, sự không quán triệt, sự không xem xét, sự không phản tỉnh, sự không trực nhận, sự ngu si, sự khờ dại, sự không tỉnh giác, sự si mê, sự mê muội, sự hôn mê, sự vô minh, dòng lũ vô minh, ách vô minh, tùy miên vô minh, sự ám ảnh của vô minh, then cài vô minh, si mê là gốc rễ bất thiện như vậy – đây được gọi là vô minh triền.


Ime dhammā saṃyojanā.

Các pháp này là các triền.


1129. Katame [Pg.227] dhammā no saṃyojanā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no saṃyojanā.

1129. Những pháp nào không phải là triền? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp còn lại là thiện, bất thiện, vô ký thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới, và siêu thế; thọ uẩn... (tương tự)... thức uẩn; và tất cả sắc pháp, và giới vô vi – các pháp này không phải là triền.


1130. Katame dhammā saṃyojaniyā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃyojaniyā.

1130. Những pháp nào là cảnh của kiết sử? Các pháp thiện, bất thiện, và vô ký hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là cảnh của kiết sử.


1131. Katame dhammā asaṃyojaniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā asaṃyojaniyā.

1131. Những pháp nào không phải là cảnh của kiết sử? Các đạo, các quả của đạo không hiệp thế, và giới vô vi – những pháp này không phải là cảnh của kiết sử.


1132. Katame dhammā saṃyojanasampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃyojanasampayuttā.

1132. Những pháp nào tương ưng với kiết sử? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy: thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này tương ưng với kiết sử.


1133. Katame dhammā saṃyojanavippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā saṃyojanavippayuttā.

1133. Những pháp nào không tương ưng với kiết sử? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy: thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng với kiết sử.


1134. Katame dhammā saṃyojanā ceva saṃyojaniyā ca? Tāneva saṃyojanāni saṃyojanā ceva saṃyojaniyā ca.

1134. Những pháp nào vừa là kiết sử vừa là cảnh của kiết sử? Chính các kiết sử ấy vừa là kiết sử vừa là cảnh của kiết sử.


1135. Katame dhammā saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā? Tehi dhammehi ye dhammā saṃyojaniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā.

1135. Những pháp nào là cảnh của kiết sử nhưng không phải là kiết sử? Những pháp nào là cảnh của các pháp ấy, ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, và vô ký hữu lậu còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là cảnh của kiết sử nhưng không phải là kiết sử.


1136. Katame dhammā saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca? Kāmarāgasaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ kāmarāgasaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, paṭighasaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ paṭighasaṃyojanena saṃyojanañceva [Pg.228] saṃyojanasampayuttañca, mānasaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ mānasaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, diṭṭhisaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ diṭṭhisaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, vicikicchāsaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ vicikicchāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ sīlabbataparāmāsasaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, bhavarāgasaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ bhavarāgasaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, issāsaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ issāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, macchariyasaṃyojanaṃ avijjāsaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, avijjāsaṃyojanaṃ macchariyasaṃyojanena saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca – ime dhammā saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca.

1136. Những pháp nào vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử? Dục ái kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với dục ái kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; sân kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với sân kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; mạn kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với mạn kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; tà kiến kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với tà kiến kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; hoài nghi kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với hoài nghi kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; giới cấm thủ kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với giới cấm thủ kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; hữu ái kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với hữu ái kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; tật kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với tật kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; xan kiết sử, đối với vô minh kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử; vô minh kiết sử, đối với xan kiết sử, vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử – những pháp này vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử.


1137. Katame dhammā saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā.

1137. Những pháp nào tương ưng với kiết sử nhưng không phải là kiết sử? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy, ngoại trừ các pháp ấy: thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này tương ưng với kiết sử nhưng không phải là kiết sử.


1138. Katame dhammā saṃyojanavippayuttā saṃyojaniyā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃyojanavippayuttā saṃyojaniyā.

1138. Những pháp nào không tương ưng với kiết sử nhưng là cảnh của kiết sử? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy: các pháp thiện, bất thiện, và vô ký hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này không tương ưng với kiết sử nhưng là cảnh của kiết sử.


1139. Katame dhammā saṃyojanavippayuttā asaṃyojaniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā saṃyojanavippayuttā asaṃyojaniyā.

1139. Những pháp nào không tương ưng với kiết sử và không phải là cảnh của kiết sử? Các đạo, các quả của đạo không hiệp thế, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng với kiết sử và không phải là cảnh của kiết sử.


Ganthagocchakaṃ

Phần Bộc


1140. Katame [Pg.229] dhammā ganthā? Cattāro ganthā – abhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṃ saccābhiniveso kāyagantho.

1140. Những pháp nào là bộc? Có bốn bộc – tham thân bộc, sân thân bộc, giới cấm thủ thân bộc, chấp thủ đây là sự thật thân bộc.


1141. Tattha katamo abhijjhā kāyagantho? Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṃ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṃ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṃ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṃ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṃ loluppaṃ loluppāyanā loluppāyitattaṃ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṃ āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ chādanaṃ bandhanaṃ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṃ latā vevicchaṃ dukkhamūlaṃ dukkhanidānaṃ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṃ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṃ taṇhāgaddulaṃ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati abhijjhā kāyagantho.

1141. Trong ấy, thế nào là tham thân triền? Bất cứ sự tham ái, sự tham luyến, sự lôi cuốn, sự thuận theo, sự hoan hỷ, sự hoan hỷ tham ái, sự tham luyến của tâm, sự mong muốn, sự mê muội, sự nuốt trọn, sự tham lam, sự tham lam mọi phía, sự dính mắc, vũng lầy, sự lôi kéo, sự lừa dối, sự sanh khởi, sự làm cho sanh khởi, sự dán dính, lưới, dòng sông, chất độc, sợi chỉ, sự lan tràn, sự nỗ lực, người bạn đồng hành, sự ước nguyện, dây dẫn đến cõi hữu, rừng rậm, sự ham muốn, sự giao du, chất keo, sự quyến luyến, sự trói buộc, sự hy vọng, sự mong mỏi, trạng thái mong mỏi, hy vọng về sắc, hy vọng về tiếng, hy vọng về hương, hy vọng về vị, hy vọng về xúc, hy vọng về lợi lộc, hy vọng về tài sản, hy vọng về con cái, hy vọng về mạng sống, sự thì thầm, sự thì thầm nhiều, sự thì thầm quá mức, sự thì thầm, sự bày tỏ sự thì thầm, trạng thái thì thầm, sự tham lam, sự bày tỏ sự tham lam, trạng thái tham lam, sự vẫy đuôi, sự ưa thích điều tốt, sự tham ái phi pháp, lòng tham không đồng đều, sự ưa thích, sự mong muốn, sự ước ao, sự khao khát, sự ước ao chân chánh, ái dục, ái hữu, ái phi hữu, ái sắc, ái vô sắc, ái đoạn diệt, ái sắc, ái thanh, ái hương, ái vị, ái xúc, ái pháp, bộc lưu, ách, triền, thủ, triền cái, ngăn che, che đậy, trói buộc, tùy phiền não, tùy miên, triền, dây leo, sự ham muốn đa dạng, gốc rễ của khổ, nguyên nhân của khổ, nguồn sanh của khổ, cạm bẫy của Ma, lưỡi câu của Ma, cảnh giới của Ma, sông ái, lưới ái, cọc ái, biển ái, sự tham lam, lòng tham, gốc rễ bất thiện – đây được gọi là tham thân triền.


1142. Tattha katamo byāpādo kāyagantho? Anatthaṃ me acarī ti āghāto jāyati, anatthaṃ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṃ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṃ acari…pe… anatthaṃ carati…pe… anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari…pe… atthaṃ carati…pe… atthaṃ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati. Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṃ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṃ doso dussanā [Pg.230] dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – ayaṃ vuccati byāpādo kāyagantho.

1142. Trong ấy, thế nào là sân thân triền? Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta’... (v.v.)... ‘đang làm’... (v.v.)... ‘sẽ làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta’. Oán hận sanh khởi rằng: ‘Người ấy đã làm điều lợi cho người không thân yêu, người không quý mến của ta’... (v.v.)... ‘đang làm’... (v.v.)... ‘sẽ làm điều lợi cho người không thân yêu, người không quý mến của ta’. Hoặc oán hận sanh khởi trong trường hợp vô cớ. Bất cứ sự oán hận, sự oán hận mãnh liệt, sự va chạm, sự chống đối, sự tức giận, sự tức giận nhiều, sự tức giận quá mức, sự sân hận, sự sân hận nhiều, sự sân hận quá mức, sự biến chất của tâm, sự làm hại tâm, sự phẫn nộ, sự bày tỏ sự phẫn nộ, trạng thái phẫn nộ, sự sân hận, sự bày tỏ sự sân hận, trạng thái sân hận, sự biến chất, sự bày tỏ sự biến chất, trạng thái biến chất, sự chống đối, sự chống đối lại, sự hung dữ, sự nói lời thô ác, sự không vừa lòng của tâm – đây được gọi là sân thân triền.


1143. Tattha katamo sīlabbataparāmāso kāyagantho? Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhītiः yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sīlabbataparāmāso kāyagantho.

1143. Trong ấy, thế nào là giới cấm thủ thân triền? Quan điểm của các Sa-môn, Bà-la-môn ngoại đạo cho rằng: ‘Sự thanh tịnh có được nhờ giới (hạnh của bò, chó)’, ‘Sự thanh tịnh có được nhờ khổ hạnh (của bò, chó)’, ‘Sự thanh tịnh có được nhờ giới và khổ hạnh (của bò, chó)’. Bất cứ tà kiến, sự rơi vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự xuyên tạc của tà kiến, sự dao động của tà kiến, tà kiến kiết sử, sự nắm giữ, sự thiết lập, sự cố chấp, sự chấp thủ sai lầm, con đường xấu, con đường sai lầm, sự sai lầm, nơi nương tựa của ngoại đạo, sự chấp thủ sai lạc như vậy – đây được gọi là giới cấm thủ thân triền.


1144. Tattha katamo idaṃsaccābhiniveso kāyagantho? Sassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; asassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; antavā loko, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; anantavā loko, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti vā; neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti vāः yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati idaṃsaccābhiniveso kāyagantho. Ṭhapetvā sīlabbataparāmāsaṃ kāyaganthaṃ sabbāpi micchādiṭṭhi idaṃsaccābhiniveso kāyagantho.

1144. Trong ấy, thế nào là chấp thủ chân lý này thân triền? (Quan điểm rằng:) ‘Thế giới là thường hằng, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Thế giới là vô thường, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Thế giới là hữu biên, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Thế giới là vô biên, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Sinh mạng và thân thể là một, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’; hoặc ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết, chỉ có điều này là thật, ngoài ra là rỗng tuếch’. Bất cứ tà kiến, sự rơi vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự xuyên tạc của tà kiến, sự dao động của tà kiến, tà kiến kiết sử, sự nắm giữ, sự thiết lập, sự cố chấp, sự chấp thủ sai lầm, con đường xấu, con đường sai lầm, sự sai lầm, nơi nương tựa của ngoại đạo, sự chấp thủ sai lạc như vậy – đây được gọi là chấp thủ chân lý này thân triền. Ngoại trừ giới cấm thủ thân triền, tất cả tà kiến còn lại đều là chấp thủ chân lý này thân triền.


Ime dhammā ganthā.

Những pháp này là các triền.


1145. Katame dhammā no ganthā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no ganthā.

1145. Những pháp nào không phải là triền? Ngoại trừ những pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và Siêu thế; thọ uẩn... (v.v.)... thức uẩn; và tất cả sắc, và vô vi giới – những pháp này không phải là triền.


1146. Katame [Pg.231] dhammā ganthaniyā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā ganthaniyā.

1146. Những pháp nào là đối tượng của triền? Các pháp thiện, bất thiện, vô ký hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... (v.v.)... thức uẩn – những pháp này là đối tượng của triền.


1147. Katame dhammā aganthaniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā aganthaniyā.

1147. Những pháp nào không phải là đối tượng của triền? Các đạo, quả của đạo Siêu thế, và vô vi giới – những pháp này không phải là đối tượng của triền.


1148. Katame dhammā ganthasampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā ganthasampayuttā.

1148. Những pháp nào tương ưng với triền? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy: thọ uẩn... (v.v.)... thức uẩn – những pháp này tương ưng với triền.


1149. Katame dhammā ganthavippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā ganthavippayuttā.

1149. Những pháp nào không tương ưng với triền? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy: thọ uẩn... (v.v.)... thức uẩn, và tất cả sắc, và vô vi giới – những pháp này không tương ưng với triền.


1150. Katame dhammā ganthā ceva ganthaniyā ca? Teva ganthā ganthā ceva ganthaniyā ca.

1150. Những pháp nào vừa là triền vừa là đối tượng của triền? Chính các triền ấy vừa là triền vừa là đối tượng của triền.


1151. Katame dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā? Tehi dhammehi ye dhammā ganthaniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā.

1151. Những pháp nào là đối tượng của triền phược nhưng không phải là triền phược? Những pháp nào là đối tượng của các triền phược, ngoại trừ chính các pháp ấy (tức các triền phược), các pháp hữu lậu còn lại là thiện, bất thiện, và vô ký thuộc về Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là đối tượng của triền phược nhưng không phải là triền phược.


1152. Katame dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca? Sīlabbataparāmāso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho sīlabbataparāmāsena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, idaṃsaccābhiniveso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho idaṃsaccābhinivesena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca – ime dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca.

1152. Những pháp nào vừa là triền phược vừa tương ưng với triền phược? Thân triền giới cấm thủ vừa là triền phược vừa tương ưng với thân triền tham ái. Thân triền tham ái vừa là triền phược vừa tương ưng với thân triền giới cấm thủ. Thân triền chấp thủ ‘đây là sự thật’ vừa là triền phược vừa tương ưng với thân triền tham ái. Thân triền tham ái vừa là triền phược vừa tương ưng với thân triền chấp thủ ‘đây là sự thật’. Những pháp này vừa là triền phược vừa tương ưng với triền phược.


1153. Katame dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā.

1153. Những pháp nào tương ưng với triền phược nhưng không phải là triền phược? Những pháp nào tương ưng với các triền phược, ngoại trừ chính các pháp ấy (tức các triền phược), thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này tương ưng với triền phược nhưng không phải là triền phược.


1154. Katame [Pg.232] dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā.

1154. Những pháp nào không tương ưng với triền phược nhưng là đối tượng của triền phược? Những pháp nào không tương ưng với các triền phược, là các pháp hữu lậu thiện, bất thiện, và vô ký thuộc về Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này không tương ưng với triền phược nhưng là đối tượng của triền phược.


1155. Katame dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā.

1155. Những pháp nào không tương ưng với triền phược và không phải là đối tượng của triền phược? Các đạo, các quả của đạo không thuộc về ba cõi, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng với triền phược và không phải là đối tượng của triền phược.


Oghagocchakaṃ

Phẩm Bộc Lũ


1156. Katame dhammā oghā? Cattāro oghā…pe… ime dhammā oghavippayuttā oghaniyā.

1156. Những pháp nào là bộc lũ? Có bốn bộc lũ... cho đến... những pháp này không tương ưng với bộc lũ nhưng là đối tượng của bộc lũ.


Yogagocchakaṃ

Phẩm Phối Triền


1157. Katame dhammā yogā? Cattāro yogā…pe… ime dhammā yogavippayuttā yoganiyā.

1157. Những pháp nào là phối triền? Có bốn phối triền... cho đến... những pháp này không tương ưng với phối triền nhưng là đối tượng của phối triền.


Nīvaraṇagocchakaṃ

Phẩm Triền Cái


1158. Katame dhammā nīvaraṇā? Cha nīvaraṇā – kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ, avijjānīvaraṇaṃ.

1158. Những pháp nào là triền cái? Có sáu triền cái: triền cái tham dục, triền cái sân hận, triền cái hôn trầm thụy miên, triền cái trạo cử hối quá, triền cái hoài nghi, và triền cái vô minh.


1159. Tattha katamaṃ kāmacchandanīvaraṇaṃ? Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṃ – idaṃ vuccati kāmacchandanīvaraṇaṃ.

1159. Trong ấy, thế nào là triền cái tham dục? Bất cứ sự mong muốn, sự tham ái, sự hoan hỷ, sự khao khát, sự quyến luyến, sự thiêu đốt, sự mê đắm, sự chìm đắm nào trong các dục – đây được gọi là triền cái tham dục.


1160. Tattha katamaṃ byāpādanīvaraṇaṃ? Anatthaṃ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṃ me caratīti āghāto jāyati; anatthaṃ me carissatīti āghāto jāyati; piyassa me manāpassa anatthaṃ acari…pe… anatthaṃ carati…pe… anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa [Pg.233] me amanāpassa atthaṃ acari…pe… atthaṃ carati…pe… atthaṃ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati. Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṃ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṃ doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – idaṃ vuccati byāpādanīvaraṇaṃ.

1160. Trong ấy, thế nào là triền cái sân hận? ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta’ – do vậy oán hận sanh khởi. ‘Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta’ – do vậy oán hận sanh khởi. ‘Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta’ – do vậy oán hận sanh khởi. ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu của ta’... cho đến... ‘đang làm’... cho đến... ‘sẽ làm’ – do vậy oán hận sanh khởi. ‘Người ấy đã làm điều lợi cho người ta không ưa thích’... cho đến... ‘đang làm’... cho đến... ‘sẽ làm’ – do vậy oán hận sanh khởi. Hoặc oán hận sanh khởi không do nguyên cớ. Bất cứ sự oán hận, sự chống đối, sự va chạm, sự đối nghịch, sự giận, sự phẫn nộ, sự thịnh nộ, sự sân, sự ác ý, sự ác ý tột cùng, sự hư hỏng của tâm, sự ô nhiễm của ý, sự tức giận, sự nổi giận, trạng thái nổi giận, sự ác tâm, sự làm hại, trạng thái làm hại, sự bại hoại, sự làm cho bại hoại, trạng thái bại hoại, sự chống trái, sự đối kháng, sự hung dữ, sự thô lỗ, sự không vừa lòng của tâm nào như vậy – đây được gọi là triền cái sân hận.


1161. Tattha katamaṃ thinamiddhanīvaraṇaṃ? Atthi thinaṃ, atthi middhaṃ.

1161. Trong ấy, thế nào là triền cái hôn trầm thụy miên? Có hôn trầm, có thụy miên.


1162. Tattha katamaṃ thinaṃ? Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṃ līyanā līyitattaṃ thinaṃ thiyanā thiyitattaṃ cittassa – idaṃ vuccati thinaṃ.

1162. Trong ấy, thế nào là hôn trầm? Bất cứ sự không khỏe mạnh, sự không thích ứng với công việc, sự bám víu, sự dính mắc, sự co rút, hành động co rút, trạng thái co rút, sự hôn trầm, hành động hôn trầm, trạng thái hôn trầm nào của tâm – đây được gọi là hôn trầm.


1163. Tattha katamaṃ middhaṃ? Yā kāyassa akallatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṃ soppaṃ pacalāyikā soppaṃ supanā supitattaṃ – idaṃ vuccati middhaṃ. Iti idañca thinaṃ, idañca middhaṃ – idaṃ vuccati thinamiddhanīvaraṇaṃ.

1163. Trong ấy, thế nào là thụy miên? Bất cứ sự không khỏe mạnh, sự không thích ứng với công việc của thân (tâm sở), sự bao trùm, sự bao trùm hoàn toàn, sự tắc nghẽn bên trong, sự thụy miên, sự ngủ, sự gật gù, sự ngủ, hành động ngủ, trạng thái ngủ nào – đây được gọi là thụy miên. Như vậy, đây là hôn trầm và đây là thụy miên – đây được gọi là triền cái hôn trầm thụy miên.


1164. Tattha katamaṃ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ? Atthi uddhaccaṃ, atthi kukkuccaṃ.

1164. Trong ấy, thế nào là triền cái trạo cử hối quá? Có trạo cử, có hối quá.


1165. Tattha katamaṃ uddhaccaṃ? Yaṃ cittassa uddhaccaṃ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṃ cittassa – idaṃ vuccati uddhaccaṃ.

1165. Trong ấy, thế nào là trạo cử? Bất cứ sự trạo cử, sự không yên tĩnh, sự tán loạn của tâm, sự dao động của tâm nào – đây được gọi là trạo cử.


1166. Tattha katamaṃ kukkuccaṃ? Akappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā, avajje vajjasaññitā, vajje avajjasaññitā. Yaṃ evarūpaṃ kukkuccaṃ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho – idaṃ vuccati kukkuccaṃ. Iti idañca uddhaccaṃ, idañca kukkuccaṃ – idaṃ vuccati uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ.

1166. Trong ấy, thế nào là hối quá? Tưởng điều không thích hợp là thích hợp, tưởng điều thích hợp là không thích hợp, tưởng điều không có lỗi là có lỗi, tưởng điều có lỗi là không có lỗi. Bất cứ sự hối quá, hành động hối quá, trạng thái hối quá, sự hối hận của tâm, sự day dứt của ý nào như vậy – đây được gọi là hối quá. Như vậy, đây là trạo cử và đây là hối quá – đây được gọi là triền cái trạo cử hối quá.


1167. Tattha katamaṃ vicikicchānīvaraṇaṃ? Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante [Pg.234] kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati. Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – idaṃ vuccati vicikicchānīvaraṇaṃ.

1167. Trong ấy, thế nào là triền cái hoài nghi? Hoài nghi, do dự về bậc Đạo Sư; hoài nghi, do dự về Giáo Pháp; hoài nghi, do dự về Tăng chúng; hoài nghi, do dự về học giới; hoài nghi, do dự về quá khứ; hoài nghi, do dự về vị lai; hoài nghi, do dự về quá khứ và vị lai; hoài nghi, do dự về các pháp duyên sanh theo lý duyên khởi này. Bất cứ sự hoài nghi, hành động hoài nghi, trạng thái hoài nghi, sự phân vân, sự do dự, sự lưỡng lự, sự hai lòng, sự nghi ngờ, sự không thể nắm chắc, sự dao động, sự trăn trở, sự không thể thâm nhập, sự cứng nhắc của tâm, sự day dứt của ý nào như vậy – đây được gọi là triền cái hoài nghi.


1168. Tattha katamaṃ avijjānīvaraṇaṃ? Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃः yaṃ evarūpaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – idaṃ vuccati avijjānīvaraṇaṃ.

1168. Ở đây, thế nào là vô minh triền cái? Sự không biết về khổ, sự không biết về tập khởi của khổ, sự không biết về sự diệt khổ, sự không biết về con đường đưa đến sự diệt khổ, sự không biết về quá khứ, sự không biết về tương lai, sự không biết về quá khứ và tương lai, sự không biết về các pháp sanh khởi tùy thuộc vào điều kiện duyên này. Cái nào có dạng như vậy là sự không biết, không thấy, không thấu triệt, không giác ngộ, không liễu tri, không thông suốt, không nắm bắt, không thẩm sát, không quán xét, không chứng thực, sự tối tăm, sự ngu si, sự không tỉnh giác, si, si ám, si mê, vô minh, vô minh bộc lưu, vô minh ách, vô minh tùy miên, vô minh triền phược, vô minh then cài, si là căn bất thiện – đây được gọi là vô minh triền cái.


Ime dhammā nīvaraṇā.

Các pháp này là triền cái.


1169. Katame dhammā no nīvaraṇā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no nīvaraṇā.

1169. Những pháp nào không phải là triền cái? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc, không thuộc tam giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và vô vi giới – những pháp này không phải là triền cái.


1170. Katame dhammā nīvaraṇiyā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇiyā.

1170. Những pháp nào là đối tượng của triền cái? Các pháp hữu lậu thiện, bất thiện, vô ký thuộc cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là đối tượng của triền cái.


1171. Katame dhammā anīvaraṇiyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anīvaraṇiyā.

1171. Những pháp nào không phải là đối tượng của triền cái? Các đạo không thuộc tam giới, và các quả của đạo, và vô vi giới – những pháp này không phải là đối tượng của triền cái.


1172. Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇasampayuttā.

1172. Những pháp nào tương ưng với triền cái? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy là thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này tương ưng với triền cái.


1173. Katame [Pg.235] dhammā nīvaraṇavippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā.

1173. Những pháp nào bất tương ưng với triền cái? Những pháp nào bất tương ưng với các pháp ấy là thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và vô vi giới – những pháp này bất tương ưng với triền cái.


1174. Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca? Tāneva nīvaraṇāni nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca.

1174. Những pháp nào vừa là triền cái vừa là đối tượng của triền cái? Chính các triền cái ấy vừa là triền cái vừa là đối tượng của triền cái.


1175. Katame dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā? Tehi dhammehi ye dhammā nīvaraṇiyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā.

1175. Những pháp nào là đối tượng của triền cái nhưng không phải là triền cái? Những pháp nào là đối tượng của các pháp ấy, ngoại trừ các pháp ấy, các pháp hữu lậu thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là đối tượng của triền cái nhưng không phải là triền cái.


1176. Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṃ kāmacchandanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, byāpādanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṃ byāpādanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, thinamiddhanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṃ thinamiddhanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, kukkuccanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṃ kukkuccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, vicikicchānīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṃ vicikicchānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, kāmacchandanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṃ kāmacchandanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, byāpādanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṃ byāpādanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, thinamiddhanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṃ thinamiddhanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, kukkuccanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṃ kukkuccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, vicikicchānīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva [Pg.236] nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṃ vicikicchānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca – ime dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca.

1176. Những pháp nào vừa là triền cái vừa tương ưng với triền cái? Dục tham triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với vô minh triền cái, vô minh triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với dục tham triền cái, sân triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với vô minh triền cái, vô minh triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với sân triền cái, hôn trầm-thụy miên triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với vô minh triền cái, vô minh triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với hôn trầm-thụy miên triền cái, trạo cử triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với vô minh triền cái, vô minh triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với trạo cử triền cái, hối quá triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với vô minh triền cái, vô minh triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với hối quá triền cái, hoài nghi triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với vô minh triền cái, vô minh triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với hoài nghi triền cái, dục tham triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với trạo cử triền cái, trạo cử triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với dục tham triền cái, sân triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với trạo cử triền cái, trạo cử triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với sân triền cái, hôn trầm-thụy miên triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với trạo cử triền cái, trạo cử triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với hôn trầm-thụy miên triền cái, hối quá triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với trạo cử triền cái, trạo cử triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với hối quá triền cái, hoài nghi triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với trạo cử triền cái, trạo cử triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với hoài nghi triền cái, vô minh triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với trạo cử triền cái, trạo cử triền cái vừa là triền cái vừa tương ưng với vô minh triền cái – những pháp này vừa là triền cái vừa tương ưng với triền cái.


1177. Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā.

1177. Những pháp nào tương ưng với triền cái nhưng không phải là triền cái? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy, ngoại trừ các pháp ấy, là thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này tương ưng với triền cái nhưng không phải là triền cái.


1178. Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā.

1178. Những pháp nào bất tương ưng triền cái và là cảnh của triền cái? Những pháp nào bất tương ưng với các pháp ấy (triền cái), là pháp hữu lậu, thiện, bất thiện, vô ký, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này bất tương ưng triền cái và là cảnh của triền cái.


1179. Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā.

1179. Những pháp nào bất tương ưng triền cái và không là cảnh của triền cái? Các đạo và các quả của đạo không quy tại tam giới, và vô vi giới – những pháp này bất tương ưng triền cái và không là cảnh của triền cái.


Parāmāsagocchakaṃ

Phẩm Chấp Thủ


1180. Katame dhammā parāmāsā? Diṭṭhiparāmāso.

1180. Những pháp nào là chấp thủ? Chấp thủ kiến.


1181. Tattha katamo diṭṭhiparāmāso? Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vāः yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati diṭṭhiparāmāso. Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhiparāmāso.

1181. Trong ấy, thế nào là chấp thủ kiến? Thế giới là thường còn, hoặc thế giới là không thường còn, hoặc thế giới là có biên tế, hoặc thế giới là không có biên tế, hoặc sinh mạng ấy là thân thể ấy, hoặc sinh mạng là khác, thân thể là khác, hoặc Như Lai có tồn tại sau khi chết, hoặc Như Lai không tồn tại sau khi chết, hoặc Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết, hoặc Như Lai vừa không tồn tại cũng không phải không tồn tại sau khi chết: phàm có tà kiến như vậy, sở kiến, kiến chấp rậm rạp, kiến chấp hoang vu, kiến chấp sai lạc, kiến chấp dao động, kiến triền, sự nắm giữ, sự chấp giữ, sự cố chấp, sự chấp thủ, con đường xấu, con đường sai lầm, tà tánh, nơi nương tựa của ngoại đạo, sự chấp thủ sai lạc – đây được gọi là chấp thủ kiến. Tất cả tà kiến cũng là chấp thủ kiến.


Ime dhammā parāmāsā.

Những pháp này là chấp thủ.


1182. Katame [Pg.237] dhammā no parāmāsā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no parāmāsā.

1182. Những pháp nào không là chấp thủ? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, không quy tại tam giới; thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và toàn thể sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này không là chấp thủ.


1183. Katame dhammā parāmaṭṭhā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā parāmaṭṭhā.

1183. Những pháp nào bị chấp thủ? Các pháp hữu lậu, thiện, bất thiện, vô ký, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này bị chấp thủ.


1184. Katame dhammā aparāmaṭṭhā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā aparāmaṭṭhā.

1184. Những pháp nào không bị chấp thủ? Các đạo và các quả của đạo không quy tại tam giới, và vô vi giới – những pháp này không bị chấp thủ.


1185. Katame dhammā parāmāsasampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā parāmāsasampayuttā.

1185. Những pháp nào tương ưng chấp thủ? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy: thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này tương ưng chấp thủ.


1186. Katame dhammā parāmāsavippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā parāmāsavippayuttā.

1186. Những pháp nào bất tương ưng chấp thủ? Những pháp nào bất tương ưng với các pháp ấy: thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và toàn thể sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này bất tương ưng chấp thủ.


1187. Katame dhammā parāmāsā ceva parāmaṭṭhā ca? Sveva parāmāso parāmāso ceva parāmaṭṭho ca.

1187. Những pháp nào vừa là chấp thủ vừa bị chấp thủ? Chính sự chấp thủ ấy vừa là chấp thủ vừa bị chấp thủ.


1188. Katame dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā? Tehi dhammehi ye dhammā parāmaṭṭhā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā.

1188. Những pháp nào bị chấp thủ nhưng không là chấp thủ? Những pháp nào bị chấp thủ bởi các pháp ấy, ngoại trừ các pháp ấy, các pháp hữu lậu, thiện, bất thiện, vô ký còn lại, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này bị chấp thủ nhưng không là chấp thủ.


1189. Katame dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā.

1189. Những pháp nào bất tương ưng chấp thủ và bị chấp thủ? Những pháp nào bất tương ưng với các pháp ấy, là pháp hữu lậu, thiện, bất thiện, vô ký, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này bất tương ưng chấp thủ và bị chấp thủ.


1190. Katame dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā.

1190. Những pháp nào bất tương ưng chấp thủ và không bị chấp thủ? Các đạo và các quả của đạo không quy tại tam giới, và vô vi giới – những pháp này bất tương ưng chấp thủ và không bị chấp thủ.


Mahantaradukaṃ

Song Đối Lớn Trung Gian


1191. Katame [Pg.238] dhammā sārammaṇā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā sārammaṇā.

1191. Những pháp nào có đối tượng? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn – những pháp này có đối tượng.


1192. Katame dhammā anārammaṇā? Sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anārammaṇā.

1192. Những pháp nào không có đối tượng? Toàn thể sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này không có đối tượng.


1193. Katame dhammā cittā? Cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu – ime dhammā cittā.

1193. Những pháp nào là tâm? Nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý giới, ý thức giới – những pháp này là tâm.


1194. Katame dhammā no cittā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no cittā.

1194. Những pháp nào không là tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, toàn thể sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này không là tâm.


1195. Katame dhammā cetasikā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cetasikā.

1195. Những pháp nào là sở hữu tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là sở hữu tâm.


1196. Katame dhammā acetasikā? Cittañca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā acetasikā.

1196. Những pháp nào không là sở hữu tâm? Tâm, toàn thể sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này không là sở hữu tâm.


1197. Katame dhammā cittasampayuttā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasampayuttā.

1197. Những pháp nào tương ưng tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này tương ưng tâm.


1198. Katame dhammā cittavippayuttā? Sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā cittavippayuttā. Cittaṃ na vattabbaṃ – cittena sampayuttantipi, cittena vippayuttantipi.

1198. Những pháp nào bất tương ưng tâm? Toàn thể sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này bất tương ưng tâm. Tâm không thể nói là ‘tương ưng với tâm’ hay ‘bất tương ưng với tâm’.


1199. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhā.

1199. Những pháp nào hòa hợp với tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này hòa hợp với tâm.


1200. Katame dhammā cittavisaṃsaṭṭhā? Sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā cittavisaṃsaṭṭhā. Cittaṃ na vattabbaṃ – cittena saṃsaṭṭhantipi, cittena visaṃsaṭṭhantipi.

1200. Những pháp nào không hòa hợp với tâm? Toàn thể sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này không hòa hợp với tâm. Tâm không thể nói là ‘hòa hợp với tâm’ hay ‘không hòa hợp với tâm’.


1201. Katame [Pg.239] dhammā cittasamuṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho; kāyaviññatti vacīviññatti; yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – ime dhammā cittasamuṭṭhānā.

1201. Những pháp nào là do tâm sanh? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn; thân biểu tri, khẩu biểu tri; và lại nữa, có sắc nào khác do tâm sanh, có tâm làm nhân, có tâm làm nơi sanh khởi: sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, không giới, thủy giới, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự tập khởi của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – những pháp này là do tâm sanh.


1202. Katame dhammā no cittasamuṭṭhānā? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no cittasamuṭṭhānā.

1202. Những pháp nào là không do tâm sanh? Tâm, và sắc còn lại, và vô vi giới – những pháp này là không do tâm sanh.


1203. Katame dhammā cittasahabhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti – ime dhammā cittasahabhuno.

1203. Những pháp nào là đồng sanh với tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri – những pháp này là đồng sanh với tâm.


1204. Katame dhammā no cittasahabhuno? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no cittasahabhuno.

1204. Những pháp nào là không đồng sanh với tâm? Tâm, và sắc còn lại, và vô vi giới – những pháp này là không đồng sanh với tâm.


1205. Katame dhammā cittānuparivattino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti – ime dhammā cittānuparivattino.

1205. Những pháp nào là tùy chuyển theo tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri – những pháp này là tùy chuyển theo tâm.


1206. Katame dhammā no cittānuparivattino? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no cittānuparivattino.

1206. Những pháp nào là không tùy chuyển theo tâm? Tâm, và sắc còn lại, và vô vi giới – những pháp này là không tùy chuyển theo tâm.


1207. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā.

1207. Những pháp nào là tương ưng và do tâm sanh? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là tương ưng và do tâm sanh.


1208. Katame dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā? Cittañca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā.

1208. Những pháp nào là không tương ưng và không do tâm sanh? Tâm, và tất cả sắc, và vô vi giới – những pháp này là không tương ưng và không do tâm sanh.


1209. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.

1209. Những pháp nào là tương ưng, do tâm sanh, và đồng sanh với tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là tương ưng, do tâm sanh, và đồng sanh với tâm.


1210. Katame dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno? Cittañca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.

1210. Những pháp nào là không tương ưng, không do tâm sanh, và không đồng sanh với tâm? Tâm, và tất cả sắc, và vô vi giới – những pháp này là không tương ưng, không do tâm sanh, và không đồng sanh với tâm.


1211. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.

1211. Những pháp nào là tương ưng, do tâm sanh, và tùy chuyển theo tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là tương ưng, do tâm sanh, và tùy chuyển theo tâm.


1212. Katame [Pg.240] dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino? Cittañca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.

1212. Những pháp nào là không tương ưng, không do tâm sanh, và không tùy chuyển theo tâm? Tâm, và tất cả sắc, và vô vi giới – những pháp này là không tương ưng, không do tâm sanh, và không tùy chuyển theo tâm.


1213. Katame dhammā ajjhattikā? Cakkhāyatanaṃ…pe… manāyatanaṃ – ime dhammā ajjhattikā.

1213. Những pháp nào là nội? Nhãn xứ... cho đến... ý xứ – những pháp này là nội.


1214. Katame dhammā bāhirā? Rūpāyatanaṃ…pe… dhammāyatanaṃ – ime dhammā bāhirā.

1214. Những pháp nào là ngoại? Sắc xứ... cho đến... pháp xứ – những pháp này là ngoại.


1215. Katame dhammā upādā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – ime dhammā upādā.

1215. Những pháp nào là sở tạo? Nhãn xứ... cho đến... đoàn thực – những pháp này là sở tạo.


1216. Katame dhammā no upādā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, cattāro ca mahābhūtā, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no upādā.

1216. Những pháp nào là không phải sở tạo? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn, và bốn đại chủng, và vô vi giới – những pháp này là không phải sở tạo.


1217. Katame dhammā upādiṇṇā? Sāsavā kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā upādiṇṇā.

1217. Những pháp nào là bị thủ? Quả của các pháp thiện và bất thiện hữu lậu, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và sắc nào do nghiệp đã được tạo tác – những pháp này là bị thủ.


1218. Katame dhammā anupādiṇṇā? Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, yañca rūpaṃ na kammassa katattā, apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anupādiṇṇā.

1218. Những pháp nào là không bị thủ? Các pháp thiện và bất thiện hữu lậu, thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và những pháp nào là duy tác, không phải thiện, không phải bất thiện, và không phải là quả của nghiệp; và sắc nào không do nghiệp đã được tạo tác; các đạo và quả đạo không hiệp thế; và vô vi giới – những pháp này là không bị thủ.


Upādānagocchakaṃ

Phần Thủ


1219. Katame dhammā upādānā? Cattāri upādānāni – kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ.

1219. Những pháp nào là thủ? Có bốn thứ thủ – dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, ngã luận thủ.


1220. Tattha [Pg.241] katamaṃ kāmupādānaṃ? Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṃ – idaṃ vuccati kāmupādānaṃ.

1220. Trong ấy, thế nào là dục thủ? Dục muốn, dục tham, dục hỷ, dục ái, dục luyến, dục nhiệt não, dục mê, dục tham đắm trong các dục – cái này được gọi là dục thủ.


1221. Tattha katamaṃ diṭṭhupādānaṃ? Natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentīti – yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati diṭṭhupādānaṃ. Ṭhapetvā sīlabbatupādānañca attavādupādānañca sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhupādānaṃ.

1221. Trong ấy, thế nào là kiến thủ? ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường, không có sự tế tự; không có quả dị thục của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; trong đời không có các Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình thắng tri, chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết’ – phàm tà kiến nào như vậy, sở kiến, kiến trù lâm, kiến hoang vu, kiến tranh chấp, kiến dao động, kiến kiết sử, sự chấp giữ, sự chấp chặt, sự thâm tín, sự cố chấp, tà đạo, tà lộ, tà tánh, ngoại đạo xứ, sự chấp thủ điên đảo – cái này được gọi là kiến thủ. Ngoại trừ giới cấm thủ và ngã luận thủ, tất cả tà kiến còn lại là kiến thủ.


1222. Tattha katamaṃ sīlabbatupādānaṃ? Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhīti – yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati sīlabbatupādānaṃ.

1222. Trong các pháp ấy, thế nào là giới cấm thủ? Ngoài giáo pháp này, (quan điểm) của các Sa-môn, Bà-la-môn cho rằng: ‘Sự thanh tịnh có được do giới, sự thanh tịnh có được do cấm, sự thanh tịnh có được do giới cấm.’ – Bất cứ tà kiến, sự lạc vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự quằn quại của tà kiến, sự rung động của tà kiến, triền phược của tà kiến, sự nắm giữ, sự thiết lập, sự cố chấp, sự chấp thủ sai lầm, con đường tà, lối đi sai quấy, tà tánh, căn cứ của ngoại đạo, sự chấp thủ điên đảo nào có hình thức như vậy – đây được gọi là giới cấm thủ.


1223. Tattha katamaṃ attavādupādānaṃ? Idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃ…pe… saññaṃ…pe… saṅkhāre…pe… viññāṇaṃ attato samanupassati, viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, attani vā viññāṇaṃ viññāṇasmiṃ vā attānaṃ. Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati attavādupādānaṃ.

1223. Trong các pháp ấy, thế nào là ngã luận thủ? Ở đây, kẻ phàm phu ít nghe, không thấy bậc Thánh, không thuần thục trong pháp của bậc Thánh, không được huấn luyện trong pháp của bậc Thánh; không thấy bậc Chân nhân, không thuần thục trong pháp của bậc Chân nhân, không được huấn luyện trong pháp của bậc Chân nhân, quán thấy sắc là tự ngã, hoặc tự ngã có sắc, hoặc sắc ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong sắc. Thọ... (cho đến)... tưởng... (cho đến)... các hành... (cho đến)... quán thấy thức là tự ngã, hoặc tự ngã có thức, hoặc thức ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong thức. Bất cứ tà kiến, sự lạc vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự quằn quại của tà kiến, sự rung động của tà kiến, triền phược của tà kiến, sự nắm giữ, sự thiết lập, sự cố chấp, sự chấp thủ sai lầm, con đường tà, lối đi sai quấy, tà tánh, căn cứ của ngoại đạo, sự chấp thủ điên đảo nào có hình thức như vậy – đây được gọi là ngã luận thủ.


Ime dhammā upādānā.

Những pháp này là thủ.


1224. Katame [Pg.242] dhammā no upādānā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no upādānā.

1224. Những pháp nào không phải là thủ? Ngoại trừ những pháp ấy (tức là thủ), các pháp còn lại là thiện, bất thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và Siêu thế; thọ uẩn... (cho đến)... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và giới vô vi – những pháp này không phải là thủ.


1225. Katame dhammā upādāniyā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā upādāniyā.

1225. Những pháp nào là đối tượng của thủ (sở thủ)? Các pháp hữu lậu là thiện, bất thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... (cho đến)... thức uẩn – những pháp này là đối tượng của thủ.


1226. Katame dhammā anupādāniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anupādāniyā.

1226. Những pháp nào không phải là đối tượng của thủ? Các đạo và các quả của đạo thuộc Siêu thế, và giới vô vi – những pháp này không phải là đối tượng của thủ.


1227. Katame dhammā upādānasampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā upādānasampayuttā.

1227. Những pháp nào tương ưng với thủ? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy (tức là thủ): thọ uẩn... (cho đến)... thức uẩn – những pháp này tương ưng với thủ.


1228. Katame dhammā upādānavippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā upādānavippayuttā.

1228. Những pháp nào không tương ưng với thủ? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy (tức là thủ): thọ uẩn... (cho đến)... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng với thủ.


1229. Katame dhammā upādānā ceva upādāniyā ca? Tāneva upādānāni upādānā ceva upādāniyā ca.

1229. Những pháp nào vừa là thủ vừa là đối tượng của thủ? Chính những thủ ấy vừa là thủ vừa là đối tượng của thủ.


1230. Katame dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā? Tehi dhammehi ye dhammā upādāniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā.

1230. Những pháp nào là đối tượng của thủ nhưng không phải là thủ? Những pháp nào là đối tượng của thủ bởi các pháp ấy (tức là thủ), ngoại trừ những pháp ấy (tức là thủ), các pháp hữu lậu còn lại là thiện, bất thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... (cho đến)... thức uẩn – những pháp này là đối tượng của thủ nhưng không phải là thủ.


1231. Katame dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca? Diṭṭhupādānaṃ kāmupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, kāmupādānaṃ diṭṭhupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, sīlabbatupādānaṃ kāmupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, kāmupādānaṃ sīlabbatupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca[Pg.243], attavādupādānaṃ kāmupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, kāmupādānaṃ attavādupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca – ime dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca.

1231. Những pháp nào vừa là thủ vừa tương ưng với thủ? Kiến thủ, do duyên dục thủ, vừa là thủ vừa tương ưng với thủ; dục thủ, do duyên kiến thủ, vừa là thủ vừa tương ưng với thủ. Giới cấm thủ, do duyên dục thủ, vừa là thủ vừa tương ưng với thủ; dục thủ, do duyên giới cấm thủ, vừa là thủ vừa tương ưng với thủ. Ngã luận thủ, do duyên dục thủ, vừa là thủ vừa tương ưng với thủ; dục thủ, do duyên ngã luận thủ, vừa là thủ vừa tương ưng với thủ – những pháp này vừa là thủ vừa tương ưng với thủ.


1232. Katame dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā.

1232. Những pháp nào tương ưng với thủ nhưng không phải là thủ? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy (tức là thủ), ngoại trừ những pháp ấy (tức là thủ), thọ uẩn... (cho đến)... thức uẩn – những pháp này tương ưng với thủ nhưng không phải là thủ.


1233. Katame dhammā upādānavippayuttā upādāniyā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā upādānavippayuttā upādāniyā.

1233. Những pháp nào không tương ưng với thủ nhưng là đối tượng của thủ? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy (tức là thủ), là các pháp hữu lậu, thiện, bất thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... (cho đến)... thức uẩn – những pháp này không tương ưng với thủ nhưng là đối tượng của thủ.


1234. Katame dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā.

1234. Những pháp nào không tương ưng với thủ và không phải là đối tượng của thủ? Các đạo và các quả của đạo thuộc Siêu thế, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng với thủ và không phải là đối tượng của thủ.


Nikkhepakaṇḍe dutiyabhāṇavāro.

Phần thứ hai trong Phẩm Trình Bày.


Kilesagocchakaṃ

Nhóm Phiền Não


1235. Katame dhammā kilesā? Dasa kilesavatthūni – lobho, doso, moho, māno, diṭṭhi, vicikicchā, thinaṃ, uddhaccaṃ, ahirīkaṃ, anottappaṃ.

1235. Những pháp nào là phiền não? Có mười pháp phiền não: tham, sân, si, mạn, tà kiến, hoài nghi, hôn trầm, trạo cử, vô tàm, vô quý.


1236. Tattha katamo lobho? Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṃ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṃ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṃ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṃ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā [Pg.244] phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṃ loluppaṃ loluppāyanā loluppāyitattaṃ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṃ āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ chādanaṃ bandhanaṃ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṃ latā vevicchaṃ dukkhamūlaṃ dukkhanidānaṃ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṃ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṃ taṇhāgaddulaṃ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati lobho.

1236. Trong ấy, thế nào là tham? Bất cứ sự tham ái, sự tham ái mãnh liệt, sự lôi cuốn, sự thuận theo, sự hoan hỷ, sự tham ái trong hoan hỷ, sự tham ái mãnh liệt của tâm, sự mong muốn, sự mê muội, sự nuốt trọn, sự tham lam, sự tham lam mọi bề, sự dính mắc, vũng lầy, sự lôi kéo, sự lừa dối, sự tạo ra, sự sinh khởi cùng, sự may vá, có lưới, dòng sông, chất độc, sợi chỉ, sự lan rộng, sự nỗ lực, người bạn đồng hành, sự ước nguyện, dây dẫn đến cõi hữu, rừng rậm, khu rừng, sự thân mật, sự yêu mến, sự quyến luyến, sự trói buộc, sự hy vọng, sự mong cầu, trạng thái mong cầu, hy vọng về sắc, hy vọng về thanh, hy vọng về hương, hy vọng về vị, hy vọng về xúc, hy vọng về lợi lộc, hy vọng về tài sản, hy vọng về con cái, hy vọng về mạng sống, sự thì thầm, sự lẩm bẩm, sự nói nhiều, sự thì thầm, sự thì thầm, trạng thái thì thầm, sự tham lam, sự tham lam, trạng thái tham lam, sự vẫy đuôi, sự ưa thích điều tốt đẹp, sự tham ái phi pháp, sự tham lam không đồng đều, sự ưa thích, sự ham muốn, sự mong ước, sự khao khát, sự mong ước chân chính, ái dục, ái hữu, ái phi hữu, ái sắc, ái vô sắc, ái đoạn diệt, ái đối với sắc, ái đối với thanh, ái đối với hương, ái đối với vị, ái đối với xúc, ái đối với pháp, bộc lưu, ách縛, triền phược, thủ, triền cái, triền cái, sự che đậy, sự trói buộc, tùy phiền não, tùy miên, sự nổi lên, dây leo, sự ham muốn nhiều thứ, gốc rễ của khổ, nguyên nhân của khổ, nguồn gốc của khổ, cạm bẫy của Ma vương, lưỡi câu của Ma vương, cảnh giới của Ma vương, sông ái, lưới ái, cọc ái, biển ái, sự tham lam, tham, gốc rễ bất thiện – đây được gọi là tham.


1237. Tattha katamo doso? Anatthaṃ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṃ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṃ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṃ acari…pe… anatthaṃ carati…pe… anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari…pe… atthaṃ carati…pe… atthaṃ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati. Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṃ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṃ doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – ayaṃ vuccati doso.

1237. Trong ấy, thế nào là sân? Oán hận khởi lên rằng: ‘Nó đã làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận khởi lên rằng: ‘Nó đang làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận khởi lên rằng: ‘Nó sẽ làm điều bất lợi cho ta’. Oán hận khởi lên rằng: ‘Nó đã làm điều bất lợi cho người thân yêu, người vừa ý của ta’... vân vân... ‘đang làm’... vân vân... ‘sẽ làm’. Oán hận khởi lên rằng: ‘Nó đã làm điều lợi cho người không thân yêu, người không vừa ý của ta’... vân vân... ‘đang làm’... vân vân... ‘sẽ làm’. Hoặc lại, oán hận khởi lên ở trường hợp vô cớ. Bất cứ sự oán hận nào của tâm có hình thức như vậy, sự phẫn nộ, sự va chạm, sự đối kháng, sự tức giận, sự phẫn nộ, sự phẫn nộ tột cùng, sự sân hận, sự ác ý, sự ác ý tột cùng, sự biến chất của tâm, sự ô nhiễm của tâm, sự phẫn nộ, sự tức giận, trạng thái tức giận, sự sân hận, sự làm hại, trạng thái làm hại, sự biến chất, sự làm cho biến chất, trạng thái làm cho biến chất, sự chống đối, sự đối kháng, tính hung dữ, sự nói lời thô ác, sự không vừa lòng của tâm – đây được gọi là sân.


1238. Tattha katamo moho? Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃ. Yaṃ evarūpaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati moho.

1238. Trong ấy, thế nào là si? Sự không biết về Khổ, sự không biết về Tập, sự không biết về Diệt, sự không biết về Đạo, sự không biết về quá khứ, sự không biết về vị lai, sự không biết về quá khứ và vị lai, sự không biết về các pháp duyên sinh theo lý duyên khởi này. Bất cứ sự không biết nào có hình thức như vậy, sự không thấy, sự không chứng ngộ, sự không giác ngộ, sự không liễu tri, sự không thâm nhập, sự không nắm bắt, sự không thấu hiểu, sự không quán xét đồng đều, sự không phản tỉnh, sự không trực nhận, sự u tối, sự ngu dốt, sự không tỉnh giác, sự si mê, sự si mê mãnh liệt, sự si mê hoàn toàn, vô minh, bộc lưu vô minh, ách縛 vô minh, tùy miên vô minh, sự nổi lên của vô minh, then cài vô minh, si, gốc rễ bất thiện – đây được gọi là si.


1239. Tattha [Pg.245] katamo māno? Seyyohamasmīti māno, sadisohamasmīti māno, hīnohamasmīti māno; yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati māno.

1239. Trong ấy, thế nào là mạn? Mạn rằng ‘Ta hơn’, mạn rằng ‘Ta bằng’, mạn rằng ‘Ta thua’; bất cứ sự mạn nào có hình thức như vậy, sự tưởng, trạng thái tưởng, sự vươn lên, sự nâng lên, ngọn cờ, sự tâng bốc, sự muốn được như ngọn cờ của tâm – đây được gọi là mạn.


1240. Tattha katamā diṭṭhi? Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vāः yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati diṭṭhi. Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhi.

1240. Trong ấy, thế nào là kiến? Hoặc là (quan điểm) ‘Thế giới là thường hằng’, hoặc là ‘Thế giới là không thường hằng’, hoặc là ‘Thế giới là hữu biên’, hoặc là ‘Thế giới là vô biên’, hoặc là ‘Sinh mạng ấy chính là thân thể ấy’, hoặc là ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác’, hoặc là ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết’, hoặc là ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết’, hoặc là ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết’, hoặc là ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết’: bất cứ tà kiến nào có hình thức như vậy, sự rơi vào tà kiến, rừng rậm tà kiến, hoang địa tà kiến, sự xuyên tạc của tà kiến, sự dao động của tà kiến, triền phược tà kiến, sự chấp thủ, sự an trú, sự quyết đoán, sự nắm giữ sai lầm, con đường xấu, con đường sai lầm, sự sai lầm, nơi nương tựa của ngoại đạo, sự chấp thủ điên đảo – đây được gọi là kiến. Tất cả tà kiến cũng là kiến.


1241. Tattha katamā vicikicchā? Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchatiः yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo, anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati vicikicchā.

1241. Trong ấy, thế nào là nghi? Hoài nghi, do dự về Bậc Đạo Sư; hoài nghi, do dự về Pháp; hoài nghi, do dự về Tăng; hoài nghi, do dự về học giới; hoài nghi, do dự về quá khứ; hoài nghi, do dự về vị lai; hoài nghi, do dự về quá khứ và vị lai; hoài nghi, do dự về các pháp duyên sinh theo lý duyên khởi này: bất cứ sự hoài nghi nào có hình thức như vậy, sự do dự, trạng thái do dự, sự phân vân, sự nghi ngờ, sự lưỡng lự, con đường hai ngả, sự nghi hoặc, sự không thể quyết đoán, sự co rút, sự loanh quanh, sự không thâm nhập, sự cứng đờ của tâm, sự gãi ngứa trong tâm – đây được gọi là nghi.


1242. Tattha katamaṃ thinaṃ? Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṃ līyanā līyitattaṃ thinaṃ thiyanā thiyitattaṃ cittassa – idaṃ vuccati thinaṃ.

1242. Trong ấy, thế nào là hôn trầm? Bất cứ sự không khỏe mạnh của tâm, sự không kham nhẫn của tâm, sự bám víu, sự dính mắc, sự co rút, sự co rút, trạng thái co rút, sự hôn trầm, sự hôn trầm, trạng thái hôn trầm của tâm – đây được gọi là hôn trầm.


1243. Tattha katamaṃ uddhaccaṃ? Yaṃ cittassa uddhaccaṃ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṃ cittassa – idaṃ vuccati uddhaccaṃ.

1243. Trong ấy, thế nào là trạo cử? Bất cứ sự phóng dật của tâm, sự không an tịnh, sự tán loạn của tâm, sự quay cuồng của tâm – đây được gọi là trạo cử.


1244. Tattha katamaṃ ahirikaṃ? Yaṃ na hirīyati hiriyitabbena, na hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ vuccati ahirikaṃ.

1244. Trong ấy, thế nào là vô tàm? Bất cứ (trạng thái) không hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, không hổ thẹn đối với sự thành tựu các pháp ác, bất thiện – đây được gọi là vô tàm.


1245. Tattha [Pg.246] katamaṃ anottappaṃ? Yaṃ na ottappati ottappitabbena, na ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ vuccati anottappaṃ.

1245. Trong ấy, thế nào là vô quý? Cái gì không ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, không ghê sợ sự thành tựu các pháp ác, bất thiện – điều này được gọi là vô quý.


Ime dhammā kilesā.

Các pháp này là phiền não.


1246. Katame dhammā no kilesā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no kilesā.

1246. Những pháp nào không phải là phiền não? Trừ ra các pháp ấy, các pháp còn lại là thiện, bất thiện, vô ký thuộc cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc, siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và pháp vô vi – các pháp này không phải là phiền não.


1247. Katame dhammā saṃkilesikā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃkilesikā.

1247. Những pháp nào là đối tượng của phiền não? Các pháp hữu lậu là thiện, bất thiện, vô ký thuộc cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này là đối tượng của phiền não.


1248. Katame dhammā asaṃkilesikā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā asaṃkilesikā.

1248. Những pháp nào không phải là đối tượng của phiền não? Các đạo siêu thế, và các quả của đạo, và pháp vô vi – các pháp này không phải là đối tượng của phiền não.


1249. Katame dhammā saṃkiliṭṭhā? Tīṇi akusalamūlāni – lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā saṃkiliṭṭhā.

1249. Những pháp nào bị ô nhiễm? Ba bất thiện căn – tham, sân, si; và các phiền não cùng chung một nền tảng với chúng, thọ uẩn... cho đến... thức uẩn tương ưng với chúng, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp do chúng làm sanh khởi – các pháp này bị ô nhiễm.


1250. Katame dhammā asaṃkiliṭṭhā? Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā asaṃkiliṭṭhā.

1250. Những pháp nào không bị ô nhiễm? Các pháp thiện và vô ký thuộc cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc, siêu thế; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và pháp vô vi – các pháp này không bị ô nhiễm.


1251. Katame dhammā kilesasampayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā kilesasampayuttā.

1251. Những pháp nào tương ưng với phiền não? Những pháp nào tương ưng với các pháp ấy, là thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này tương ưng với phiền não.


1252. Katame dhammā kilesavippayuttā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā kilesavippayuttā.

1252. Những pháp nào không tương ưng với phiền não? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy, là thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; và toàn bộ sắc, và pháp vô vi – các pháp này không tương ưng với phiền não.


1253. Katame [Pg.247] dhammā kilesā ceva saṃkilesikā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṃkilesikā ca.

1253. Những pháp nào vừa là phiền não vừa là đối tượng của phiền não? Chính các phiền não ấy vừa là phiền não vừa là đối tượng của phiền não.


1254. Katame dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā? Tehi dhammehi ye dhammā saṃkilesikā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā.

1254. Những pháp nào là đối tượng của phiền não nhưng không phải là phiền não? Những pháp nào là đối tượng của phiền não bởi các pháp ấy, trừ ra các pháp ấy, các pháp hữu lậu còn lại là thiện, bất thiện, vô ký thuộc cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này là đối tượng của phiền não nhưng không phải là phiền não.


1255. Katame dhammā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca.

1255. Những pháp nào vừa là phiền não vừa bị ô nhiễm? Chính các phiền não ấy vừa là phiền não vừa bị ô nhiễm.


1256. Katame dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā? Tehi dhammehi ye dhammā saṃkiliṭṭhā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā.

1256. Những pháp nào bị ô nhiễm nhưng không phải là phiền não? Những pháp nào bị ô nhiễm bởi các pháp ấy, trừ ra các pháp ấy, (còn lại) thọ uẩn... cho đến... thức uẩn – các pháp này bị ô nhiễm nhưng không phải là phiền não.


1257. Katame dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca? Lobho mohena kileso ceva kilesasampayutto ca, moho lobhena kileso ceva kilesasampayutto ca, doso mohena kileso ceva kilesasampayutto ca, moho dosena kileso ceva kilesasampayutto ca, māno mohena kileso ceva kilesasampayutto ca, moho mānena kileso ceva kilesasampayutto ca, diṭṭhi mohena kileso ceva kilesasampayuttā ca, moho diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayutto ca, vicikicchā mohena kileso ceva kilesasampayuttā ca, moho vicikicchāya kileso ceva kilesasampayutto ca, thinaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho thinena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, lobho uddhaccena [Pg.248] kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṃ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca, doso uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṃ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, māno uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṃ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca, diṭṭhi uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttā ca, uddhaccaṃ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca, vicikicchā uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttā ca, uddhaccaṃ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca, thinaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṃ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, lobho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṃ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca, doso ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṃ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, māno ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṃ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca, diṭṭhi ahirikena kileso ceva kilesasampayuttā ca, ahirikaṃ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca, vicikicchā ahirikena kileso ceva kilesasampayuttā ca, ahirikaṃ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca, thinaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṃ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, lobho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṃ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca[Pg.249], doso anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṃ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, māno anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṃ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca, diṭṭhi anottappena kileso ceva kilesasampayuttā ca, anottappaṃ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca, vicikicchā anottappena kileso ceva kilesasampayuttā ca, anottappaṃ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca, thinaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṃ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca – ime dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca.

1257. Pháp nào vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não? Tham, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi tham, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; sân, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi sân, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; mạn, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi mạn, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; tà kiến, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi tà kiến, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hoài nghi, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi hoài nghi, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hôn trầm, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi hôn trầm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; tham, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi tham, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; sân, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi sân, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; mạn, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi mạn, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; tà kiến, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi tà kiến, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hoài nghi, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi hoài nghi, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hôn trầm, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi hôn trầm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; tham, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi tham, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; sân, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi sân, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; mạn, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi mạn, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; tà kiến, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi tà kiến, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hoài nghi, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi hoài nghi, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hôn trầm, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi hôn trầm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; tham, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi tham, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; sân, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi sân, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; si, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi si, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; mạn, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi mạn, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; tà kiến, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi tà kiến, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hoài nghi, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi hoài nghi, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; hôn trầm, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi hôn trầm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; trạo cử, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi trạo cử, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô tàm, do bởi vô quý, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não; vô quý, do bởi vô tàm, vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não. Các pháp này vừa là phiền não, vừa tương ưng với phiền não.


1258. Katame dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā? Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā.

1258. Pháp nào vừa tương ưng với phiền não, lại không phải là phiền não? Các pháp nào tương ưng với các pháp phiền não ấy, ngoại trừ chính các pháp phiền não ấy ra, (còn lại là) thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn. Các pháp này vừa tương ưng với phiền não, lại không phải là phiền não.


1259. Katame dhammā kilesavippayuttā saṃkilesikā? Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā kilesavippayuttā saṃkilesikā.

1259. Những pháp nào không tương ưng phiền não nhưng là đối tượng của phiền não? Những pháp nào không tương ưng với các pháp ấy (phiền não), là hữu lậu, là các pháp thiện và vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này không tương ưng phiền não nhưng là đối tượng của phiền não.


1260. Katame dhammā kilesavippayuttā asaṃkilesikā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā kilesavippayuttā asaṃkilesikā.

1260. Những pháp nào không tương ưng phiền não và không là đối tượng của phiền não? Các đạo và các quả của đạo không thuộc tam giới, và giới vô vi – những pháp này không tương ưng phiền não và không là đối tượng của phiền não.


Piṭṭhidukaṃ

Phần Song Đối Nối Tiếp


1261. Katame dhammā dassanena pahātabbā? Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.

1261. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng kiến đạo? Ba kiết sử – thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ.


1262. Tattha [Pg.250] katamā sakkāyadiṭṭhi? Idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃ…pe… saññaṃ…pe… saṅkhāre…pe… viññāṇaṃ attato samanupassati, viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, attani vā viññāṇaṃ, viññāṇasmiṃ vā attānaṃ. Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sakkāyadiṭṭhi.

1262. Trong các pháp ấy, thế nào là thân kiến? Ở đây, kẻ phàm phu ít nghe, không thấy các bậc Thánh, không thuần thục Chánh pháp của bậc Thánh, không tu tập trong Chánh pháp của bậc Thánh, không thấy các bậc Chân nhân, không thuần thục Chánh pháp của bậc Chân nhân, không tu tập trong Chánh pháp của bậc Chân nhân, người ấy quán sắc là tự ngã, hoặc tự ngã có sắc, hoặc sắc ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong sắc. Thọ... cho đến... tưởng... cho đến... các hành... cho đến... thức, người ấy quán thức là tự ngã, hoặc tự ngã có thức, hoặc thức ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong thức. Tà kiến, kiến chấp... cho đến... sự chấp thủ sai lầm nào có hình thức như vậy – đây được gọi là thân kiến.


1263. Tattha katamā vicikicchā? Satthari kaṅkhati vicikicchati…pe… thambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati vicikicchā.

1263. Trong các pháp ấy, thế nào là hoài nghi? Vị ấy hoài nghi, phân vân về bậc Đạo Sư... cho đến... sự cứng đờ của tâm, sự vẩn đục của ý – đây được gọi là hoài nghi.


1264. Tattha katamo sīlabbataparāmāso? Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhīti – yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sīlabbataparāmāso. Imāni tīṇi saṃyojanāni, tadekaṭṭhā ca kilesā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbā.

1264. Trong các pháp ấy, thế nào là giới cấm thủ? Quan điểm của các Sa-môn, Bà-la-môn ngoài giáo pháp này cho rằng: ‘Sự thanh tịnh có được nhờ giới, sự thanh tịnh có được nhờ cấm, sự thanh tịnh có được nhờ giới cấm’ – tà kiến, kiến chấp... cho đến... sự chấp thủ sai lầm nào có hình thức như vậy – đây được gọi là giới cấm thủ. Ba kiết sử này, các phiền não đồng sanh với chúng, thọ uẩn tương ưng... cho đến... thức uẩn, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


1265. Katame dhammā na dassanena pahātabbā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na dassanena pahātabbā.

1265. Những pháp nào không cần được đoạn trừ bằng kiến đạo? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và không thuộc tam giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, tất cả sắc, và giới vô vi – những pháp này không cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


1266. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Avaseso lobho doso moho, tadekaṭṭhā ca kilesā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ manokammaṃ – ime dhammā bhāvanāya pahātabbā.

1266. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng tu tập? Tham, sân, si còn lại, các phiền não đồng sanh với chúng, thọ uẩn tương ưng... cho đến... thức uẩn, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này cần được đoạn trừ bằng tu tập.


1267. Katame dhammā na bhāvanāya pahātabbā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na bhāvanāya pahātabbā.

1267. Những pháp nào không cần được đoạn trừ bằng tu tập? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và không thuộc tam giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; tất cả sắc, và giới vô vi – những pháp này không cần được đoạn trừ bằng tu tập.


1268. Katame [Pg.251] dhammā dassanena pahātabbahetukā? Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.

1268. Những pháp nào có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo? Ba kiết sử – thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ.


1269. Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi? Idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃ…pe… saññaṃ…pe… saṅkhāre…pe… viññāṇaṃ attato samanupassati, viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, attani vā viññāṇaṃ, viññāṇasmiṃ vā attānaṃ. Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sakkāyadiṭṭhi.

1269. Trong các pháp ấy, thế nào là thân kiến? Ở đây, kẻ phàm phu ít nghe, không thấy các bậc Thánh, không thuần thục Chánh pháp của bậc Thánh, không tu tập trong Chánh pháp của bậc Thánh, không thấy các bậc Chân nhân, không thuần thục Chánh pháp của bậc Chân nhân, không tu tập trong Chánh pháp của bậc Chân nhân, người ấy quán sắc là tự ngã, hoặc tự ngã có sắc, hoặc sắc ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong sắc. Thọ... cho đến... tưởng... cho đến... các hành... cho đến... thức, người ấy quán thức là tự ngã, hoặc tự ngã có thức, hoặc thức ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong thức. Tà kiến, kiến chấp... cho đến... sự chấp thủ sai lầm nào có hình thức như vậy – đây được gọi là thân kiến.


1270. Tattha katamā vicikicchā? Satthari kaṅkhati vicikicchati…pe… thambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati vicikicchā.

1270. Trong các pháp ấy, thế nào là hoài nghi? Vị ấy hoài nghi, phân vân về bậc Đạo Sư... cho đến... sự cứng đờ của tâm, sự vẩn đục của ý – đây được gọi là hoài nghi.


1271. Tattha katamo sīlabbataparāmāso? Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhīti – yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sīlabbataparāmāso. Imāni tīṇi saṃyojanāni, tadekaṭṭhā ca kilesā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā. Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso – ime dhammā dassanena pahātabbā. Tadekaṭṭho lobho doso moho – ime dhammā dassanena pahātabbahetū. Tadekaṭṭhā ca kilesā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.

1271. Trong các pháp ấy, thế nào là giới cấm thủ? Quan điểm của các Sa-môn, Bà-la-môn ngoài giáo pháp này cho rằng: ‘Sự thanh tịnh có được nhờ giới, sự thanh tịnh có được nhờ cấm, sự thanh tịnh có được nhờ giới cấm’ – tà kiến, kiến chấp... cho đến... sự chấp thủ sai lầm nào có hình thức như vậy – đây được gọi là giới cấm thủ. Ba kiết sử này, các phiền não đồng sanh với chúng, thọ uẩn tương ưng... cho đến... thức uẩn, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo. Ba kiết sử – thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ – những pháp này cần được đoạn trừ bằng kiến đạo. Tham, sân, si đồng sanh với chúng – những pháp này là các nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo. Các phiền não đồng sanh với chúng, thọ uẩn tương ưng... cho đến... thức uẩn, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


1272. Katame dhammā na dassanena pahātabbahetukā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na dassanena pahātabbahetukā.

1272. Những pháp nào không có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và không thuộc tam giới; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn; tất cả sắc, và giới vô vi – những pháp này không có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


1273. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā? Avaseso lobho doso moho – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetū. Tadekaṭṭhā [Pg.252] ca kilesā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā.

1273. Những pháp nào là pháp có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập? Tham, sân, si còn lại – những pháp này là các nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập. Và các phiền não đồng một trú xứ với chúng, thọ uẩn tương ưng với chúng ... cho đến ... thức uẩn, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sanh từ chúng – những pháp này là pháp có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập.


1274. Katame dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā.

1274. Những pháp nào là pháp không có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập? Ngoại trừ các pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, và Siêu thế; thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này là pháp không có nhân cần được đoạn trừ bằng sự tu tập.


1275. Katame dhammā savitakkā? Savitakkabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare apariyāpanne, vitakkaṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā savitakkā.

1275. Những pháp nào là pháp có tầm? Ở trong cảnh giới có tầm thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ tầm, thọ uẩn tương ưng với nó ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này là pháp có tầm.


1276. Katame dhammā avitakkā? Avitakkabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare arūpāvacare apariyāpanne; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; vitakko ca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā avitakkā.

1276. Những pháp nào là pháp không có tầm? Ở trong cảnh giới không có tầm thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế; thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và tầm, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này là pháp không có tầm.


1277. Katame dhammā savicārā? Savicārabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare apariyāpanne, vicāraṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā savicārā.

1277. Những pháp nào là pháp có tứ? Ở trong cảnh giới có tứ thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ tứ, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó – những pháp này là pháp có tứ.


1278. Katame dhammā avicārā? Avicārabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare arūpāvacare apariyāpanne; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; vicāro ca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā avicārā.

1278. Những pháp nào là pháp không có tứ? Ở trong cảnh giới không có tứ thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế; thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và tứ, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này là pháp không có tứ.


1279. Katame dhammā sappītikā? Sappītikabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare apariyāpanne, pītiṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā sappītikā.

1279. Những pháp nào là pháp có hỷ? Ở trong cảnh giới có hỷ thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ hỷ, thọ uẩn tương ưng với nó ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này là pháp có hỷ.


1280. Katame dhammā appītikā? Appītikabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare arūpāvacare apariyāpanne; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; pīti ca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā appītikā.

1280. Những pháp nào là pháp không có hỷ? Ở trong cảnh giới không có hỷ thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế; thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và hỷ, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này là pháp không có hỷ.


1281. Katame dhammā pītisahagatā? Pītibhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare apariyāpanne, pītiṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā pītisahagatā.

1281. Những pháp nào là pháp câu hành với hỷ? Ở trong cảnh giới hỷ thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ hỷ, thọ uẩn tương ưng với nó ... cho đến ... thức uẩn – những pháp này là pháp câu hành với hỷ.


1282. Katame [Pg.253] dhammā na pītisahagatā? Na pītibhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare arūpāvacare apariyāpanne; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; pīti ca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na pītisahagatā.

1282. Những pháp nào là pháp không câu hành với hỷ? Ở trong cảnh giới không có hỷ thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế; thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và hỷ, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này là pháp không câu hành với hỷ.


1283. Katame dhammā sukhasahagatā? Sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare apariyāpanne, sukhaṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā sukhasahagatā.

1283. Những pháp nào là pháp câu hành với lạc? Ở trong cảnh giới lạc thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ lạc, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó – những pháp này là pháp câu hành với lạc.


1284. Katame dhammā na sukhasahagatā? Na sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare arūpāvacare apariyāpanne; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sukhañca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na sukhasahagatā.

1284. Những pháp nào là pháp không câu hành với lạc? Ở trong cảnh giới không có lạc thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế; thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn; và lạc, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này là pháp không câu hành với lạc.


1285. Katame dhammā upekkhāsahagatā? Upekkhābhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare arūpāvacare apariyāpanne, upekkhaṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā upekkhāsahagatā.

1285. Những pháp nào là pháp câu hành với xả? Ở trong cảnh giới xả thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế, ngoại trừ xả, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn tương ưng với nó – những pháp này là pháp câu hành với xả.


1286. Katame dhammā na upekkhāsahagatā? Na upekkhābhūmiyaṃ kāmāvacare rūpāvacare apariyāpanne, vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, upekkhā ca, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā na upekkhāsahagatā.

1286. Những pháp nào là pháp không câu hành với xả? Ở trong cảnh giới không có xả thuộc Dục giới, Sắc giới, Siêu thế, thọ uẩn ... cho đến ... thức uẩn, và xả, và toàn bộ sắc pháp, và vô vi giới – những pháp này là pháp không câu hành với xả.


1287. Katame dhammā kāmāvacarā? Heṭṭhato avicinirayaṃ pariyantaṃ karitvā, uparito paranimmitavasavattī deve anto karitvā, yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhadhātu āyatanā, rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṃ – ime dhammā kāmāvacarā.

1287. Những pháp nào là pháp Dục giới? Lấy địa ngục Vô Gián làm giới hạn ở phía dưới, bao gồm các vị trời ở cõi Tha Hóa Tự Tại ở phía trên, trong khoảng đó, những uẩn, giới, xứ nào thuộc cảnh giới này, bao gồm trong cảnh giới này, sắc, thọ, tưởng, các hành, thức – những pháp này là pháp Dục giới.


1288. Katame dhammā na kāmāvacarā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na kāmāvacarā.

1288. Những pháp nào là pháp không phải Dục giới? Các pháp Sắc giới, Vô sắc giới, Siêu thế – những pháp này là pháp không phải Dục giới.


1289. Katame dhammā rūpāvacarā? Heṭṭhato brahmalokaṃ pariyantaṃ karitvā, uparito akaniṭṭhe deve anto karitvā, yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā – ime dhammā rūpāvacarā.

1289. Những pháp nào là pháp Sắc giới? Lấy cõi Phạm thiên làm giới hạn ở phía dưới, bao gồm các vị trời ở cõi Sắc Cứu Cánh ở phía trên, trong khoảng đó, những tâm và sở hữu tâm nào thuộc cảnh giới này, bao gồm trong cảnh giới này, của người đã nhập định, hoặc của người đã tái sanh, hoặc của người đang hiện tại lạc trú – những pháp này là pháp Sắc giới.


1290. Katame [Pg.254] dhammā na rūpāvacarā? Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na rūpāvacarā.

1290. Những pháp nào là pháp không phải Sắc giới? Các pháp Dục giới, Vô sắc giới, Siêu thế – những pháp này là pháp không phải Sắc giới.


1291. Katame dhammā arūpāvacarā? Heṭṭhato ākāsānañcāyatanupage deve pariyantaṃ karitvā, uparito nevasaññānāsaññāyatanupage deve anto karitvā, yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā – ime dhammā arūpāvacarā.

1291. Những pháp nào là pháp Vô sắc giới? Lấy các vị trời đã đạt đến cõi Không Vô Biên Xứ làm giới hạn ở phía dưới, bao gồm các vị trời đã đạt đến cõi Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ ở phía trên, trong khoảng đó, những tâm và sở hữu tâm nào thuộc cảnh giới này, bao gồm trong cảnh giới này, của người đã nhập định, hoặc của người đã tái sanh, hoặc của người đang hiện tại lạc trú – những pháp này là pháp Vô sắc giới.


1292. Katame dhammā na arūpāvacarā? Kāmāvacarā, rūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na arūpāvacarā.

1292. Những pháp nào là pháp không phải Vô sắc giới? Các pháp Dục giới, Sắc giới, Siêu thế – những pháp này là pháp không phải Vô sắc giới.


1293. Katame dhammā pariyāpannā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā pariyāpannā.

1293. Những pháp nào là pháp bị bao hàm (pariyāpannā)? Các pháp thiện, bất thiện, vô ký hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là pháp bị bao hàm.


1294. Katame dhammā apariyāpannā? Maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā apariyāpannā.

1294. Những pháp nào là pháp không bị bao hàm (apariyāpannā)? Các đạo, các quả của đạo, và vô vi giới – những pháp này là pháp không bị bao hàm.


1295. Katame dhammā niyyānikā? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā niyyānikā.

1295. Những pháp nào là pháp đưa đến sự thoát ly (niyyānikā)? Bốn đạo không bị bao hàm – những pháp này là pháp đưa đến sự thoát ly.


1296. Katame dhammā aniyyānikā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā aniyyānikā.

1296. Những pháp nào là pháp không đưa đến sự thoát ly (aniyyānikā)? Ngoại trừ những pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, không bị bao hàm; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và toàn bộ sắc, và vô vi giới – những pháp này là pháp không đưa đến sự thoát ly.


1297. Katame dhammā niyatā? Pañca kammāni ānantarikāni, yā ca micchādiṭṭhi niyatā, cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā niyatā.

1297. Những pháp nào là pháp nhất định (niyatā)? Năm nghiệp vô gián, tà kiến nhất định, bốn đạo không bị bao hàm – những pháp này là pháp nhất định.


1298. Katame dhammā aniyatā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā aniyatā.

1298. Những pháp nào là pháp không nhất định (aniyatā)? Ngoại trừ những pháp ấy, các pháp thiện, bất thiện, vô ký còn lại thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, không bị bao hàm; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và toàn bộ sắc, và vô vi giới – những pháp này là pháp không nhất định.


1299. Katame [Pg.255] dhammā sauttarā? Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā sauttarā.

1299. Những pháp nào là pháp hữu thượng (sauttarā)? Các pháp thiện, bất thiện, vô ký hữu lậu thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới; sắc uẩn... cho đến... thức uẩn – những pháp này là pháp hữu thượng.


1300. Katame dhammā anuttarā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anuttarā.

1300. Những pháp nào là pháp vô thượng (anuttarā)? Các đạo không bị bao hàm, các quả của đạo, và vô vi giới – những pháp này là pháp vô thượng.


1301. Katame dhammā saraṇā? Tīṇi akusalamūlāni lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā saraṇā.

1301. Những pháp nào là pháp có phiền não (saraṇā)? Ba bất thiện căn là tham, sân, si; và các phiền não đồng trú, thọ uẩn tương ưng... cho đến... thức uẩn, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp phát sinh từ đó – những pháp này là pháp có phiền não.


1302. Katame dhammā araṇā? Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā araṇā.

1302. Những pháp nào là pháp không có phiền não (araṇā)? Các pháp thiện, vô ký thuộc Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, không bị bao hàm; thọ uẩn... cho đến... thức uẩn, và toàn bộ sắc, và vô vi giới – những pháp này là pháp không có phiền não.


Abhidhammadukaṃ.

Phần nhị đề Abhidhamma.


Suttantikadukanikkhepaṃ

Phần phân tích các nhị đề thuộc Kinh Tạng.


1303. Katame dhammā vijjābhāgino? Vijjāya sampayuttakā dhammā – ime dhammā vijjābhāgino.

1303. Những pháp nào là pháp thuộc phần minh (vijjābhāgino)? Các pháp tương ưng với minh – những pháp này là pháp thuộc phần minh.


1304. Katame dhammā avijjābhāgino? Avijjāya sampayuttakā dhammā – ime dhammā avijjābhāgino.

1304. Những pháp nào là pháp thuộc phần vô minh (avijjābhāgino)? Các pháp tương ưng với vô minh – những pháp này là pháp thuộc phần vô minh.


1305. Katame dhammā vijjūpamā? Heṭṭhimesu tīsu ariyamaggesu paññā – ime dhammā vijjūpamā.

1305. Những pháp nào là pháp ví như tia chớp (vijjūpamā)? Trí tuệ trong ba Thánh đạo ở dưới – những pháp này là pháp ví như tia chớp.


1306. Katame dhammā vajirūpamā? Upariṭṭhime arahattamagge paññā – ime dhammā vajirūpamā.

1306. Những pháp nào là pháp ví như kim cương (vajirūpamā)? Trí tuệ trong đạo A-la-hán ở trên – những pháp này là pháp ví như kim cương.


1307. Katame dhammā bālā? Ahirīkañca anottappañca – ime dhammā bālā. Sabbepi akusalā dhammā bālā.

1307. Những pháp nào là pháp của kẻ ngu (bālā)? Vô tàm và vô quý – những pháp này là pháp của kẻ ngu. Tất cả các pháp bất thiện cũng là pháp của kẻ ngu.


1308. Katame [Pg.256] dhammā paṇḍitā? Hirī ca ottappañca – ime dhammā paṇḍitā. Sabbepi kusalā dhammā paṇḍitā.

1308. Những pháp nào là pháp của người trí (paṇḍitā)? Tàm và quý – những pháp này là pháp của người trí. Tất cả các pháp thiện cũng là pháp của người trí.


1309. Katame dhammā kaṇhā? Ahirīkañca anottappañca – ime dhammā kaṇhā. Sabbepi akusalā dhammā kaṇhā.

1309. Những pháp nào là pháp đen (kaṇhā)? Vô tàm và vô quý – những pháp này là pháp đen. Tất cả các pháp bất thiện cũng là pháp đen.


1310. Katame dhammā sukkā? Hirī ca ottappañca – ime dhammā sukkā? Sabbepi kusalā dhammā sukkā.

1310. Những pháp nào là pháp trắng (sukkā)? Tàm và quý – những pháp này là pháp trắng. Tất cả các pháp thiện cũng là pháp trắng.


1311. Katame dhammā tapanīyā? Kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ – ime dhammā tapanīyā. Sabbepi akusalā dhammā tapanīyā.

1311. Những pháp nào là pháp gây ray rứt (tapanīyā)? Thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành – những pháp này là pháp gây ray rứt. Tất cả các pháp bất thiện cũng là pháp gây ray rứt.


1312. Katame dhammā atapanīyā? Kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ – ime dhammā atapanīyā. Sabbepi kusalā dhammā atapanīyā.

1312. Những pháp nào là pháp không gây ray rứt (atapanīyā)? Thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành – những pháp này là pháp không gây ray rứt. Tất cả các pháp thiện cũng là pháp không gây ray rứt.


1313. Katame dhammā adhivacanā? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṃ nāmakammaṃ nāmadheyyaṃ nirutti byañjanaṃ abhilāpo – ime dhammā adhivacanā. Sabbeva dhammā adhivacanapathā.

1313. Những pháp nào là pháp được gọi tên (adhivacanā)? Sự kể đến, sự công nhận, sự chế định, sự giao dịch, danh, sự đặt tên, tên gọi, sự diễn đạt, văn tự, sự nói lên của các pháp này hay pháp kia – những pháp này là pháp được gọi tên. Tất cả các pháp là con đường của sự gọi tên.


1314. Katame dhammā nirutti? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṃ nāmakammaṃ nāmadheyyaṃ nirutti byañjanaṃ abhilāpo – ime dhammā nirutti. Sabbeva dhammā niruttipathā.

1314. Những pháp nào là pháp diễn đạt (nirutti)? Sự kể đến, sự công nhận, sự chế định, sự giao dịch, danh, sự đặt tên, tên gọi, sự diễn đạt, văn tự, sự nói lên của các pháp này hay pháp kia – những pháp này là pháp diễn đạt. Tất cả các pháp là con đường của sự diễn đạt.


1315. Katame dhammā paññatti? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṃ nāmakammaṃ nāmadheyyaṃ nirutti byañjanaṃ abhilāpo – ime dhammā paññatti. Sabbeva dhammā paññattipathā.

1315. Những pháp nào là pháp chế định (paññatti)? Sự kể đến, sự công nhận, sự chế định, sự giao dịch, danh, sự đặt tên, tên gọi, sự diễn đạt, văn tự, sự nói lên của các pháp này hay pháp kia – những pháp này là pháp chế định. Tất cả các pháp là con đường của sự chế định.


1316. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, asaṅkhatā ca dhātu – idaṃ vuccati nāmaṃ.

1316. Trong đó, danh là gì? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn, và vô vi giới – đây được gọi là danh.


1317. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ – idaṃ vuccati rūpaṃ.

1317. Trong đó, sắc là gì? Bốn đại chủng và sắc được tạo ra từ bốn đại chủng – đây được gọi là sắc.


1318. Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati avijjā.

1318. Trong đó, vô minh là gì? Sự không biết, sự không thấy... cho đến... cái chốt vô minh, sự si mê, là bất thiện căn – đây được gọi là vô minh.


1319. Tattha [Pg.257] katamā bhavataṇhā? Yo bhavesu bhavachando…pe… bhavajjhosānaṃ – ayaṃ vuccati bhavataṇhā.

1319. Trong đó, hữu ái là gì? Dục muốn đối với các cõi hữu... cho đến... sự chìm đắm trong các cõi hữu – đây được gọi là hữu ái.


1320. Tattha katamā bhavadiṭṭhi? Bhavissati attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati bhavadiṭṭhi.

1320. Trong đó, hữu kiến là gì? ‘Tự ngã và thế gian sẽ tồn tại,’ kiến nào như vậy, sự rơi vào tà kiến... cho đến... sự chấp thủ sai lầm – đây được gọi là hữu kiến.


1321. Tattha katamā vibhavadiṭṭhi? Na bhavissati attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati vibhavadiṭṭhi.

1321. Trong ấy, đoạn kiến là gì? Quan điểm, tà kiến... sự chấp thủ sai lầm rằng: "Tự ngã và thế giới sẽ không tồn tại" -- đây được gọi là đoạn kiến.


1322. Tattha katamā sassatadiṭṭhi? Sassato attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sassatadiṭṭhi.

1322. Trong ấy, thường kiến là gì? Quan điểm, tà kiến... sự chấp thủ sai lầm rằng: "Tự ngã và thế giới là thường hằng" -- đây được gọi là thường kiến.


1323. Tattha katamā ucchedadiṭṭhi? Ucchijjissati attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati ucchedadiṭṭhi.

1323. Trong ấy, đoạn kiến là gì? Quan điểm, tà kiến... sự chấp thủ sai lầm rằng: "Tự ngã và thế giới sẽ bị đoạn diệt" -- đây được gọi là đoạn kiến.


1324. Tattha katamā antavā diṭṭhi? Antavā attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati antavā diṭṭhi.

1324. Trong ấy, hữu biên kiến là gì? Quan điểm, tà kiến... sự chấp thủ sai lầm rằng: "Tự ngã và thế giới là hữu biên" -- đây được gọi là hữu biên kiến.


1325. Tattha katamā anantavā diṭṭhi? Anantavā attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati anantavā diṭṭhi.

1325. Trong ấy, vô biên kiến là gì? Quan điểm, tà kiến... sự chấp thủ sai lầm rằng: "Tự ngã và thế giới là vô biên" -- đây được gọi là vô biên kiến.


1326. Tattha katamā pubbantānudiṭṭhi? Pubbantaṃ ārabbha yā uppajjati diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati pubbantānudiṭṭhi.

1326. Trong ấy, kiến chấp về quá khứ là gì? Quan điểm, tà kiến... sự chấp thủ sai lầm, là tà kiến nào khởi lên duyên theo quá khứ -- đây được gọi là kiến chấp về quá khứ.


1327. Tattha katamā aparantānudiṭṭhi? Aparantaṃ ārabbha yā uppajjati diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati aparantānudiṭṭhi.

1327. Trong ấy, kiến chấp về vị lai là gì? Quan điểm, tà kiến... sự chấp thủ sai lầm, là tà kiến nào khởi lên duyên theo vị lai -- đây được gọi là kiến chấp về vị lai.


1328. Tattha katamaṃ ahirikaṃ? Yaṃ na hirīyati hiriyitabbena, na hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ vuccati ahirikaṃ.

1328. Trong ấy, vô tàm là gì? Trạng thái không hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, không hổ thẹn khi đạt đến các pháp ác, bất thiện -- đây được gọi là vô tàm.


1329. Tattha katamaṃ anottappaṃ? Yaṃ na ottappati ottappitabbena, na ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ vuccati anottappaṃ.

1329. Trong ấy, vô úy là gì? Trạng thái không ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, không ghê sợ khi đạt đến các pháp ác, bất thiện -- đây được gọi là vô úy.


1330. Tattha [Pg.258] katamā hirī? Yaṃ hirīyati hiriyitabbena, hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – ayaṃ vuccati hirī.

1330. Trong ấy, tàm là gì? Trạng thái hổ thẹn đối với điều đáng hổ thẹn, hổ thẹn khi đạt đến các pháp ác, bất thiện -- đây được gọi là tàm.


1331. Tattha katamaṃ ottappaṃ? Yaṃ ottappati ottappitabbena, ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ vuccati ottappaṃ.

1331. Trong ấy, úy là gì? Trạng thái ghê sợ đối với điều đáng ghê sợ, ghê sợ khi đạt đến các pháp ác, bất thiện -- đây được gọi là úy.


1332. Tattha katamā dovacassatā? Sahadhammike vuccamāne dovacassāyaṃ dovacassiyaṃ dovacassatā vippaṭikūlaggāhitā vipaccanīkasātatā anādariyaṃ anādaratā agāravatā appaṭissavatā – ayaṃ vuccati dovacassatā.

1332. Trong ấy, sự khó dạy là gì? Khi được nói đúng theo Chánh pháp, (vẫn có) sự khó dạy, bản chất khó dạy, tính cách khó dạy, sự chấp thủ điều trái ngược, sự ưa thích chống đối, sự không tôn trọng, thái độ không tôn trọng, sự không kính trọng, sự không lắng nghe -- đây được gọi là sự khó dạy.


1333. Tattha katamā pāpamittatā? Ye te puggalā assaddhā dussīlā appassutā maccharino duppaññā, yā tesaṃ sevanā nisevanā saṃsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti taṃsampavaṅkatā – ayaṃ vuccati pāpamittatā.

1333. Trong ấy, thân cận bạn ác là gì? Những người nào không có đức tin, theo ác giới, ít học, keo kiệt, thiếu trí tuệ; sự giao du, thường xuyên giao du, kết giao, phụng sự, hết lòng phụng sự, tôn sùng, hết lòng tôn sùng, và sự thiên về những người ấy -- đây được gọi là thân cận bạn ác.


1334. Tattha katamā sovacassatā? Sahadhammike vuccamāne sovacassāyaṃ sovacassiyaṃ sovacassatā appaṭikūlaggāhitā avipaccanīkasātatā sagāravatā sādariyaṃ sādaratā sappaṭissavatā – ayaṃ vuccati sovacassatā.

1334. Trong ấy, sự dễ dạy là gì? Khi được nói đúng theo Chánh pháp, (có) sự dễ dạy, bản chất dễ dạy, tính cách dễ dạy, sự không chấp thủ điều trái ngược, sự không ưa thích chống đối, sự kính trọng, sự tôn trọng, thái độ tôn trọng, sự vâng lời lắng nghe -- đây được gọi là sự dễ dạy.


1335. Tattha katamā kalyāṇamittatā? Ye te puggalā saddhā sīlavanto bahussutā cāgavanto paññavanto, yā tesaṃ sevanā nisevanā saṃsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti taṃsampavaṅkatā – ayaṃ vuccati kalyāṇamittatā.

1335. Trong ấy, thân cận bạn lành là gì? Những người nào có đức tin, có giới hạnh, đa văn, có lòng bố thí, có trí tuệ; sự giao du, thường xuyên giao du, kết giao, phụng sự, hết lòng phụng sự, tôn sùng, hết lòng tôn sùng, và sự thiên về những người ấy -- đây được gọi là thân cận bạn lành.


1336. Tattha katamā āpattikusalatā? Pañcapi āpattikkhandhā āpattiyo, sattapi āpattikkhandhā āpattiyo. Yā tāsaṃ āpattīnaṃ āpattikusalatā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati āpattikusalatā.

1336. Trong ấy, sự thiện xảo về các tội là gì? Năm nhóm tội là các tội, bảy nhóm tội cũng là các tội. Sự thiện xảo về các tội ấy, là trí tuệ, sự thông hiểu... sự không si mê, trạch pháp, chánh kiến -- đây được gọi là sự thiện xảo về các tội.


1337. Tattha katamā āpattivuṭṭhānakusalatā? Yā tāhi āpattīhi vuṭṭhānakusalatā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati āpattivuṭṭhānakusalatā.

1337. Trong ấy, sự thiện xảo trong việc ra khỏi tội là gì? Sự thiện xảo trong việc ra khỏi các tội ấy, là trí tuệ, sự thông hiểu... sự không si mê, trạch pháp, chánh kiến -- đây được gọi là sự thiện xảo trong việc ra khỏi tội.


1338. Tattha [Pg.259] katamā samāpattikusalatā? Atthi savitakkasavicārā samāpatti, atthi avitakkavicāramattā samāpatti, atthi avitakkaavicārā samāpatti. Yā tāsaṃ samāpattīnaṃ samāpattikusalatā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati samāpattikusalatā.

1338. Trong ấy, sự thiện xảo về các định chứng là gì? Có định chứng có tầm có tứ, có định chứng không có tầm chỉ có tứ, có định chứng không có tầm không có tứ. Sự thiện xảo về các định chứng ấy, là trí tuệ, sự thông hiểu... sự không si mê, trạch pháp, chánh kiến -- đây được gọi là sự thiện xảo về các định chứng.


1339. Tattha katamā samāpattivuṭṭhānakusalatā? Yā tāhi samāpattīhi vuṭṭhānakusalatā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati samāpattivuṭṭhānakusalatā.

1339. Trong ấy, sự thiện xảo trong việc ra khỏi định chứng là gì? Sự thiện xảo trong việc ra khỏi các định chứng ấy, là trí tuệ, sự thông hiểu... sự không si mê, trạch pháp, chánh kiến -- đây được gọi là sự thiện xảo trong việc ra khỏi định chứng.


1340. Tattha katamā dhātukusalatā? Aṭṭhārasa dhātuyo cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu. Yā tāsaṃ dhātūnaṃ dhātukusalatā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati dhātukusalatā.

1340. Trong ấy, sự thiện xảo về các giới là gì? Có mười tám giới: nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới; nhĩ giới, thanh giới, nhĩ thức giới; tỷ giới, hương giới, tỷ thức giới; thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới; thân giới, xúc giới, thân thức giới; ý giới, pháp giới, ý thức giới. Sự thiện xảo về các giới ấy, là trí tuệ, sự thông hiểu... sự không si mê, trạch pháp, chánh kiến -- đây được gọi là sự thiện xảo về các giới.


1341. Tattha katamā manasikārakusalatā? Yā tāsaṃ dhātūnaṃ manasikārakusalatā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati manasikārakusalatā.

1341. Trong ấy, sự thiện xảo trong tác ý là gì? Sự thiện xảo trong tác ý đối với các giới ấy, là trí tuệ, sự thông hiểu... sự không si mê, trạch pháp, chánh kiến -- đây được gọi là sự thiện xảo trong tác ý.


1342. Tattha katamā āyatanakusalatā? Dvādasāyatanāni – cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. Yā tesaṃ āyatanānaṃ āyatanakusalatā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati āyatanakusalatā.

1342. Trong ấy, sự thiện xảo về các xứ là gì? Mười hai xứ là: nhãn xứ, sắc xứ; nhĩ xứ, thanh xứ; tỷ xứ, hương xứ; thiệt xứ, vị xứ; thân xứ, xúc xứ; ý xứ, pháp xứ. Sự thiện xảo về các xứ ấy, là trí tuệ, sự thông hiểu... sự không si mê, trạch pháp, chánh kiến -- đây được gọi là sự thiện xảo về các xứ.


1343. Tattha katamā paṭiccasamuppādakusalatā? Avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti; evametassa [Pg.260] kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti. Yā tattha paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati paṭiccasamuppādakusalatā.

1343. Trong ấy, thế nào là sự khéo léo về lý duyên khởi? Do vô minh làm duyên, các hành sanh khởi; do các hành làm duyên, thức sanh khởi; do thức làm duyên, danh sắc sanh khởi; do danh sắc làm duyên, sáu xứ sanh khởi; do sáu xứ làm duyên, xúc sanh khởi; do xúc làm duyên, thọ sanh khởi; do thọ làm duyên, ái sanh khởi; do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi; do hữu làm duyên, sanh sanh khởi; do sanh làm duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Trí tuệ, sự hiểu biết... cho đến... vô si, sự trạch pháp, chánh kiến nào có ở trong ấy -- đây được gọi là sự khéo léo về lý duyên khởi.


1344. Tattha katamā ṭhānakusalatā? Ye ye dhammā yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ hetū paccayā uppādāya taṃ taṃ ṭhānanti, yā tattha paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati ṭhānakusalatā.

1344. Trong ấy, thế nào là sự khéo léo về xứ (nguyên nhân)? Những pháp nào là nhân, là duyên cho sự sanh khởi của những pháp nào, đó là xứ (nguyên nhân). Trí tuệ, sự hiểu biết... cho đến... vô si, sự trạch pháp, chánh kiến nào có ở trong ấy -- đây được gọi là sự khéo léo về xứ (nguyên nhân).


1345. Tattha katamā aṭṭhānakusalatā? Ye ye dhammā yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ na hetū na paccayā uppādāya taṃ taṃ aṭṭhānanti, yā tattha paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati aṭṭhānakusalatā.

1345. Trong ấy, thế nào là sự khéo léo về phi xứ (không phải nguyên nhân)? Những pháp nào không phải là nhân, không phải là duyên cho sự sanh khởi của những pháp nào, đó là phi xứ (không phải nguyên nhân). Trí tuệ, sự hiểu biết... cho đến... vô si, sự trạch pháp, chánh kiến nào có ở trong ấy -- đây được gọi là sự khéo léo về phi xứ (không phải nguyên nhân).


1346. Tattha katamo ajjavo? Yā ajjavatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā – ayaṃ vuccati ajjavo.

1346. Trong ấy, thế nào là sự ngay thẳng? Tính ngay thẳng, tính không quanh co, tính không cong vẹo, tính không khúc khuỷu nào -- đây được gọi là sự ngay thẳng.


1347. Tattha katamo maddavo? Yā mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā nīcacittatā – ayaṃ vuccati maddavo.

1347. Trong ấy, thế nào là sự nhu thuận? Tính mềm mại, tính nhu thuận, tính không thô cứng, tính không cứng rắn, tính khiêm hạ của tâm nào -- đây được gọi là sự nhu thuận.


1348. Tattha katamā khanti? Yā khanti khamanatā adhivāsanatā acaṇḍikkaṃ anasuropo attamanatā cittassa – ayaṃ vuccati khanti.

1348. Trong ấy, thế nào là sự nhẫn nại? Sự nhẫn nại, trạng thái kham nhẫn, sự chịu đựng, sự không hung dữ, sự không chống đối, sự hoan hỷ của tâm nào -- đây được gọi là sự nhẫn nại.


1349. Tattha katamaṃ soraccaṃ? Yo kāyiko avītikkamo, vācasiko avītikkamo, kāyikavācasiko avītikkamo – idaṃ vuccati soraccaṃ. Sabbopi sīlasaṃvaro soraccaṃ.

1349. Trong ấy, thế nào là sự hiền hòa? Sự không vi phạm thuộc về thân, sự không vi phạm thuộc về lời nói, sự không vi phạm thuộc về thân và lời nói nào -- đây được gọi là sự hiền hòa. Toàn bộ sự thu thúc trong giới cũng là sự hiền hòa.


1350. Tattha katamaṃ sākhalyaṃ? Yā sā vācā aṇḍakā kakkasā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṃvattanikā, tathārūpiṃ vācaṃ pahāya yā sā vācā neḷā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti; yā tattha saṇhavācatā sakhilavācatā apharusavācatā – idaṃ vuccati sākhalyaṃ.

1350. Trong ấy, thế nào là sự hòa nhã? Lời nói nào là gồ ghề, thô ráp, làm cay đắng người khác, xúc phạm người khác, gần gũi với sân hận, không dẫn đến định, sau khi từ bỏ loại lời nói như vậy, vị ấy nói lời nói nào là không có lỗi, êm tai, đáng yêu, đi vào lòng, tao nhã, được nhiều người ưa thích, làm vui lòng nhiều người; trong ấy, tính nói lời tế nhị, tính nói lời thân mật, tính nói lời không thô lỗ nào -- đây được gọi là sự hòa nhã.


1351. Tattha [Pg.261] katamo paṭisanthāro? Dve paṭisanthārā – āmisapaṭisanthāro ca dhammapaṭisanthāro ca. Idhekacco paṭisanthārako hoti āmisapaṭisanthārena vā dhammapaṭisanthārena vā – ayaṃ vuccati paṭisanthāro.

1351. Trong ấy, thế nào là sự tiếp đãi? Có hai sự tiếp đãi: sự tiếp đãi bằng vật chất và sự tiếp đãi bằng pháp. Ở đây, có người là người tiếp đãi hoặc bằng sự tiếp đãi vật chất hoặc bằng sự tiếp đãi pháp -- đây được gọi là sự tiếp đãi.


1352. Tattha katamā indriyesu aguttadvāratā? Idhekacco cakkhunā rūpaṃ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye na saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā…pe… jivhāya rasaṃ sāyitvā…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā…pe… manasā dhammaṃ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṃ, manindriye na saṃvaraṃ āpajjati. Yā imesaṃ channaṃ indriyānaṃ agutti agopanā anārakkho asaṃvaro – ayaṃ vuccati indriyesu aguttadvāratā.

1352. Trong ấy, thế nào là sự không phòng hộ các căn môn? Ở đây, có người sau khi thấy sắc bằng mắt, liền nắm giữ tướng chung, nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào, tức là do nhãn căn không được thu thúc, mà các pháp ác bất thiện là tham và ưu sẽ xâm nhập vào người ấy đang trú, vị ấy không thực hành để thu thúc căn ấy, không bảo vệ nhãn căn, không đạt đến sự thu thúc trong nhãn căn. Sau khi nghe tiếng bằng tai... cho đến... sau khi ngửi hương bằng mũi... cho đến... sau khi nếm vị bằng lưỡi... cho đến... sau khi cảm xúc bằng thân... cho đến... sau khi biết pháp bằng ý, liền nắm giữ tướng chung, nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào, tức là do ý căn không được thu thúc, mà các pháp ác bất thiện là tham và ưu sẽ xâm nhập vào người ấy đang trú, vị ấy không thực hành để thu thúc căn ấy, không bảo vệ ý căn, không đạt đến sự thu thúc trong ý căn. Sự không phòng hộ, sự không che chở, sự không bảo vệ, sự không thu thúc nào đối với sáu căn này -- đây được gọi là sự không phòng hộ các căn môn.


1353. Tattha katamā bhojane amattaññutā? Idhekacco appaṭisaṅkhā ayoniso āhāraṃ āhāreti davāya madāya maṇḍanāya vibhūsanāya. Yā tattha asantuṭṭhitā amattaññutā appaṭisaṅkhā bhojane – ayaṃ vuccati bhojane amattaññutā.

1353. Trong ấy, thế nào là sự không biết tiết độ trong ăn uống? Ở đây, có người không quán xét, không như lý mà thọ dụng vật thực để vui đùa, để say sưa, để trang điểm, để trang sức. Sự không biết đủ, sự không biết tiết độ, sự không quán xét trong ăn uống nào có ở trong ấy -- đây được gọi là sự không biết tiết độ trong ăn uống.


1354. Tattha katamā indriyesu guttadvāratā? Idhekacco cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti na anubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā…pe… jivhāya rasaṃ sāyitvā…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā…pe… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Yā imesaṃ channaṃ indriyānaṃ gutti gopanā ārakkho saṃvaro – ayaṃ vuccati indriyesu guttadvāratā.

1354. Trong ấy, thế nào là sự phòng hộ các căn môn? Ở đây, có người sau khi thấy sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào, tức là do nhãn căn không được thu thúc, mà các pháp ác bất thiện là tham và ưu sẽ xâm nhập vào người ấy đang trú, vị ấy thực hành để thu thúc căn ấy, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự thu thúc trong nhãn căn. Sau khi nghe tiếng bằng tai... cho đến... sau khi ngửi hương bằng mũi... cho đến... sau khi nếm vị bằng lưỡi... cho đến... sau khi cảm xúc bằng thân... cho đến... sau khi biết pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào, tức là do ý căn không được thu thúc, mà các pháp ác bất thiện là tham và ưu sẽ xâm nhập vào người ấy đang trú, vị ấy thực hành để thu thúc căn ấy, bảo vệ ý căn, đạt đến sự thu thúc trong ý căn. Sự phòng hộ, sự che chở, sự bảo vệ, sự thu thúc nào đối với sáu căn này -- đây được gọi là sự phòng hộ các căn môn.


1355. Tattha [Pg.262] katamā bhojane mattaññutā? Idhekacco paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti – neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cāti. Yā tattha santuṭṭhitā mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane – ayaṃ vuccati bhojane mattaññutā.

1355. Trong ấy, thế nào là sự biết tiết độ trong vật thực? Ở đây, có người sau khi thẩm xét một cách như lý, thọ dụng vật thực – không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để làm đẹp, mà chỉ để cho thân này được duy trì, để cho thân này được bảo dưỡng, để chấm dứt sự khổ não (do đói), để hỗ trợ cho phạm hạnh, với ý nghĩ rằng: ‘Như vậy, ta sẽ trừ diệt cảm thọ cũ (do đói) và sẽ không làm phát sanh cảm thọ mới (do ăn quá no). Và sự sống của ta sẽ được tiếp tục, không có lỗi lầm, và được an trú thoải mái.’ Sự biết đủ, sự biết tiết độ, sự thẩm xét trong vật thực ở đây – đây được gọi là sự biết tiết độ trong vật thực.


1356. Tattha katamaṃ muṭṭhasaccaṃ? Yā asati ananussati appaṭissati asati asaraṇatā adhāraṇatā pilāpanatā sammusanatā – idaṃ vuccati muṭṭhasaccaṃ.

1356. Trong ấy, thế nào là sự thất niệm? Sự không có niệm, không có sự tùy niệm, không có sự đối niệm, sự không ghi nhớ, sự không có khả năng ghi nhớ, sự trôi nổi, sự quên lãng – đây được gọi là sự thất niệm.


1357. Tattha katamaṃ asampajaññaṃ? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – idaṃ vuccati asampajaññaṃ.

1357. Trong ấy, thế nào là sự không tỉnh giác? Sự không biết, sự không thấy...v.v... vô minh như then cài, sự si mê, là gốc rễ bất thiện – đây được gọi là sự không tỉnh giác.


1358. Tattha katamā sati? Yā sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammusanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – ayaṃ vuccati sati.

1358. Trong ấy, thế nào là niệm? Niệm, sự tùy niệm, sự đối niệm, sự ghi nhớ, sự có khả năng ghi nhớ, sự không trôi nổi, sự không quên lãng, niệm, niệm quyền, niệm lực, chánh niệm – đây được gọi là niệm.


1359. Tattha katamaṃ sampajaññaṃ? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ vuccati sampajaññaṃ.

1359. Trong ấy, thế nào là sự tỉnh giác? Trí tuệ, sự hiểu biết rõ...v.v... sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây được gọi là sự tỉnh giác.


1360. Tattha katamaṃ paṭisaṅkhānabalaṃ? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ vuccati paṭisaṅkhānabalaṃ.

1360. Trong ấy, thế nào là thẩm sát lực? Trí tuệ, sự hiểu biết rõ...v.v... sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây được gọi là thẩm sát lực.


1361. Tattha katamaṃ bhāvanābalaṃ? Yā kusalānaṃ dhammānaṃ āsevanā bhāvanā bahulīkammaṃ – idaṃ vuccati bhāvanābalaṃ. Sattapi bojjhaṅgā bhāvanābalaṃ.

1361. Trong ấy, thế nào là tu tập lực? Sự thực hành, sự tu tập, sự làm cho sung mãn các pháp thiện – đây được gọi là tu tập lực. Bảy giác chi cũng là tu tập lực.


1362. Tattha katamo samatho? Yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati samatho.

1362. Trong ấy, thế nào là chỉ? Sự an trú của tâm...v.v... chánh định – đây được gọi là chỉ.


1363. Tattha katamā vipassanā? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati vipassanā.

1363. Trong ấy, thế nào là quán? Trí tuệ, sự hiểu biết rõ...v.v... sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây được gọi là quán.


1364. Tattha [Pg.263] katamaṃ samathanimittaṃ? Yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi – idaṃ vuccati samathanimittaṃ.

1364. Trong ấy, thế nào là tướng của chỉ? Sự an trú của tâm...v.v... chánh định – đây được gọi là tướng của chỉ.


1365. Tattha katamaṃ paggāhanimittaṃ? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo – idaṃ vuccati paggāhanimittaṃ.

1365. Trong ấy, thế nào là tướng của sự sách tấn? Sự khởi lên tinh tấn thuộc về tâm...v.v... chánh tinh tấn – đây được gọi là tướng của sự sách tấn.


1366. Tattha katamo paggāho? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo – ayaṃ vuccati paggāho.

1366. Trong ấy, thế nào là sự sách tấn? Sự khởi lên tinh tấn thuộc về tâm...v.v... chánh tinh tấn – đây được gọi là sự sách tấn.


1367. Tattha katamo avikkhepo? Yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati avikkhepo.

1367. Trong ấy, thế nào là sự không phóng dật? Sự an trú của tâm...v.v... chánh định – đây được gọi là sự không phóng dật.


1368. Tattha katamā sīlavipatti? Yo kāyiko vītikkamo, vācasiko vītikkamo, kāyikavācasiko vītikkamo – ayaṃ vuccati sīlavipatti. Sabbampi dussilyaṃ sīlavipatti.

1368. Trong ấy, thế nào là sự hư hỏng về giới? Sự vi phạm về thân, sự vi phạm về lời nói, sự vi phạm về thân và lời nói – đây được gọi là sự hư hỏng về giới. Tất cả sự không có giới hạnh cũng là sự hư hỏng về giới.


1369. Tattha katamā diṭṭhivipatti? Natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentītiः yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati diṭṭhivipatti. Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti.

1369. Trong ấy, thế nào là sự hư hỏng về tri kiến? ‘Không có (quả của) sự bố thí, không có (quả của) sự cúng dường, không có (quả của) sự tế tự; không có quả dị thục của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình chứng ngộ với thắng trí và tuyên thuyết về đời này và đời sau.’ Tri kiến như vậy, sự rơi vào tà kiến...v.v... sự chấp thủ sai lầm – đây được gọi là sự hư hỏng về tri kiến. Tất cả tà kiến cũng là sự hư hỏng về tri kiến.


1370. Tattha katamā sīlasampadā? Yo kāyiko avītikkamo, vācasiko avītikkamo, kāyikavācasiko avītikkamo – ayaṃ vuccati sīlasampadā. Sabbopi sīlasaṃvaro sīlasampadā.

1370. Trong ấy, thế nào là sự đầy đủ về giới? Sự không vi phạm về thân, sự không vi phạm về lời nói, sự không vi phạm về thân và lời nói – đây được gọi là sự đầy đủ về giới. Tất cả sự thu thúc trong giới cũng là sự đầy đủ về giới.


1371. Tattha katamā diṭṭhisampadā? Atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentītiः yā evarūpā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati diṭṭhisampadā. Sabbāpi sammādiṭṭhi diṭṭhisampadā.

1371. Trong ấy, thế nào là sự đầy đủ về tri kiến? ‘Có (quả của) sự bố thí, có (quả của) sự cúng dường, có (quả của) sự tế tự; có quả dị thục của các nghiệp thiện ác; có đời này, có đời sau; có mẹ, có cha; có các chúng sanh hóa sanh; ở đời có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình chứng ngộ với thắng trí và tuyên thuyết về đời này và đời sau.’ Trí tuệ như vậy, sự hiểu biết rõ...v.v... sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến – đây được gọi là sự đầy đủ về tri kiến. Tất cả chánh kiến cũng là sự đầy đủ về tri kiến.


1372. Tattha [Pg.264] katamā sīlavisuddhi? Yo kāyiko avītikkamo, vācasiko avītikkamo, kāyikavācasiko avītikkamo – ayaṃ vuccati sīlavisuddhi. Sabbopi sīlasaṃvaro sīlavisuddhi.

1372. Trong ấy, thế nào là giới thanh tịnh? Sự không vi phạm về thân, sự không vi phạm về lời nói, sự không vi phạm về thân và lời nói – đây được gọi là giới thanh tịnh. Tất cả sự thu thúc trong giới cũng là giới thanh tịnh.


1373. Tattha katamā diṭṭhivisuddhi? Kammassakatañāṇaṃ saccānulomikañāṇaṃ maggasamaṅgissa ñāṇaṃ phalasamaṅgissa ñāṇaṃ.

1373. Trong ấy, thế nào là tri kiến thanh tịnh? Trí tuệ biết nghiệp là của riêng mình, trí tuệ thuận thứ với các chân lý, trí tuệ của người thành tựu đạo, trí tuệ của người thành tựu quả.


1374. Diṭṭhivisuddhi kho panāti – yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

1374. Lại nữa, tri kiến thanh tịnh là – trí tuệ, sự hiểu biết rõ...v.v... sự không si mê, sự trạch pháp, chánh kiến.


1375. Yathādiṭṭhissa ca padhānanti – yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo.

1375. Và sự tinh tấn của người có tri kiến như vậy là – sự khởi lên tinh tấn thuộc về tâm...v.v... chánh tinh tấn.


1376. Saṃvegoti – jātibhayaṃ jarābhayaṃ byādhibhayaṃ maraṇabhayaṃ. Saṃvejaniyaṃ ṭhānanti – jāti jarā byādhi maraṇaṃ.

1376. Sự chấn động tâm linh là – sự sợ hãi sanh, sự sợ hãi già, sự sợ hãi bệnh, sự sợ hãi chết. Cảnh xứ đáng chấn động tâm linh là – sanh, già, bệnh, chết.


1377. Saṃviggassa ca yoniso padhānanti – idha bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati.

1377. Sự tinh tấn như lý của người hốt hoảng là – ở đây, vị tỳ khưu sanh khởi ý muốn, cố gắng, phát sanh tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực để không sanh khởi các pháp ác bất thiện chưa sanh; sanh khởi ý muốn, cố gắng, phát sanh tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực để đoạn trừ các pháp ác bất thiện đã sanh; sanh khởi ý muốn, cố gắng, phát sanh tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực để sanh khởi các pháp thiện chưa sanh; sanh khởi ý muốn, cố gắng, phát sanh tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực để được an trú, không quên lãng, tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn các pháp thiện đã sanh.


1378. Asantuṭṭhitā ca kusalesu dhammesūti – yā kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanāya asantuṭṭhassa bhiyyokamyatā.

1378. Sự không biết đủ trong các pháp thiện là – sự mong muốn nhiều hơn của người không biết đủ trong việc tu tập các pháp thiện.


1379. Appaṭivānitā ca padhānasminti – yā kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanāya sakkaccakiriyatā sātaccakiriyatā aṭṭhitakiriyatā anolīnavuttitā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā āsevanā bhāvanā bahulīkammaṃ.

1379. Sự không thối chuyển trong tinh tấn là – sự hành động một cách trân trọng, sự hành động một cách liên tục, sự hành động một cách kiên trì, sự không co rút, sự không từ bỏ ý muốn, sự không từ bỏ trách nhiệm, sự thực hành, sự tu tập, sự làm cho thuần thục trong việc tu tập các pháp thiện.


1380. Vijjāti [Pg.265] – tisso vijjā – pubbenivāsānussati ñāṇaṃ vijjā, sattānaṃ cutūpapāte ñāṇaṃ vijjā, āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ vijjā.

1380. Minh là – có ba loại minh – trí tuệ túc mạng minh, trí tuệ sanh tử minh của chúng sanh, trí tuệ lậu tận minh.


1381. Vimuttīti – dve vimuttiyo – cittassa adhimutti, nibbānañca.

1381. Giải thoát là – có hai loại giải thoát – sự giải thoát của tâm và Niết-bàn.


1382. Khaye ñāṇanti – maggasamaṅgissa ñāṇaṃ.

1382. Trí tuệ về sự đoạn tận là – trí tuệ của người thành tựu đạo.


1383. Anuppāde ñāṇanti – phalasamaṅgissa ñāṇaṃ.

1383. Trí tuệ về sự không sanh khởi là – trí tuệ của người thành tựu quả.


Nikkhepakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.

Phần tóm lược đã kết thúc.


4. Aṭṭhakathākaṇḍaṃ

4. Phần Chú giải


Tikaatthuddhāro

Trích lục ý nghĩa các pháp tam


1384. Katame [Pg.266] dhammā kusalā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ – ime dhammā kusalā.

1384. Những pháp nào là thiện? Pháp thiện trong bốn cõi – những pháp này là thiện.


1385. Katame dhammā akusalā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā akusalā.

1385. Những pháp nào là bất thiện? Mười hai tâm bất thiện sanh khởi – những pháp này là bất thiện.


1386. Katame dhammā abyākatā? Catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā abyākatā.

1386. Những pháp nào là vô ký? Quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là vô ký.


1387. Katame dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro kāmāvacarakusalassa vipākato ca kiriyato ca pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ sukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā – ime dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā.

1387. Những pháp nào tương ưng với thọ lạc? Bốn tâm sanh khởi câu hữu với hỷ thuộc thiện Dục giới, bốn thuộc bất thiện, năm thuộc quả của thiện Dục giới và năm thuộc duy tác, các thiền tam và tứ Sắc giới thuộc thiện, quả và duy tác, các thiền tam và tứ Siêu thế thuộc thiện và quả, ngoại trừ thọ lạc đã sanh khởi trong đó – những pháp này tương ưng với thọ lạc.


1388. Katame dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā? Dve domanassasahagatacittuppādā, dukkhasahagataṃ kāyaviññāṇaṃ, etthuppannaṃ dukkhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā – ime dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā.

1388. Những pháp nào tương ưng với thọ khổ? Hai tâm sanh khởi câu hữu với ưu, thân thức câu hữu với khổ, ngoại trừ thọ khổ đã sanh khởi trong đó – những pháp này tương ưng với thọ khổ.


1389. Katame dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato cha, kiriyato cha, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro arūpāvacarā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ adukkhamasukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā – ime dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Tisso ca vedanā, rūpañca, nibbānañca – ime [Pg.267] dhammā na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, ya vedanāya sampayuttātipi.

1389. Những pháp nào tương ưng với thọ xả? Bốn tâm sanh khởi câu hữu với xả thuộc thiện Dục giới, sáu thuộc bất thiện, mười thuộc quả của thiện Dục giới, sáu thuộc quả của bất thiện, sáu thuộc duy tác, thiền thứ tư Sắc giới thuộc thiện, quả và duy tác, bốn thiền Vô sắc thuộc thiện, quả và duy tác, thiền thứ tư Siêu thế thuộc thiện và quả, ngoại trừ thọ xả đã sanh khởi trong đó – những pháp này tương ưng với thọ xả. Và ba thọ, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không thể nói là tương ưng với thọ lạc, tương ưng với thọ khổ, hay tương ưng với thọ xả.


1390. Katame dhammā vipākā? Catūsu bhūmīsu vipāko – ime dhammā vipākā.

1390. Những pháp nào là quả? Quả trong bốn cõi – những pháp này là quả.


1391. Katame dhammā vipākadhammadhammā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ akusalaṃ – ime dhammā vipākadhammadhammā.

1391. Những pháp nào là pháp cho quả? Pháp thiện và bất thiện trong bốn cõi – những pháp này là pháp cho quả.


1392. Katame dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā? Tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā.

1392. Những pháp nào không phải quả cũng không phải pháp cho quả? Duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải quả cũng không phải pháp cho quả.


1393. Katame dhammā upādiṇṇupādāniyā? Tīsu bhūmīsu vipāko, yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā upādiṇṇupādāniyā.

1393. Những pháp nào là bị thủ và là cảnh của thủ? Quả trong ba cõi, và sắc nào do nghiệp tạo – những pháp này là bị thủ và là cảnh của thủ.


1394. Katame dhammā anupādiṇṇupādāniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ na kammassa katattā – ime dhammā anupādiṇṇupādāniyā.

1394. Những pháp nào là không bị thủ nhưng là cảnh của thủ? Pháp thiện, bất thiện trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc nào không do nghiệp tạo – những pháp này là không bị thủ nhưng là cảnh của thủ.


1395. Katame dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā.

1395. Những pháp nào là không bị thủ và không là cảnh của thủ? Bốn đạo không thuộc tam giới, và bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này là không bị thủ và không là cảnh của thủ.


1396. Katame dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Dvādasākusalacittuppādā – ime dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.

1396. Những pháp nào là ô nhiễm và là cảnh của phiền não? Mười hai tâm bất thiện sanh khởi – những pháp này là ô nhiễm và là cảnh của phiền não.


1397. Katame dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.

1397. Những pháp nào là không ô nhiễm nhưng là cảnh của phiền não? Pháp thiện trong ba cõi, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này là không ô nhiễm nhưng là cảnh của phiền não.


1398. Katame dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā.

1398. Những pháp nào là không ô nhiễm và không là cảnh của phiền não? Bốn đạo không thuộc tam giới, và bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này là không ô nhiễm và không là cảnh của phiền não.


1399. Katame dhammā savitakkasavicārā? Kāmāvacaraṃ kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve, kiriyato ekādasa, rūpāvacaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ [Pg.268] kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppanne vitakkavicāre ṭhapetvā – ime dhammā savitakkasavicārā.

1399. Những pháp nào là pháp có tầm có tứ? Tâm thiện Dục giới, tâm bất thiện, mười một tâm sanh khởi từ quả của thiện Dục giới, hai từ quả của bất thiện, mười một từ duy tác, thiền thứ nhất Sắc giới thuộc thiện, quả và duy tác, thiền thứ nhất Siêu thế thuộc thiện và quả; ngoại trừ tầm và tứ sanh khởi trong các pháp ấy – những pháp này là pháp có tầm có tứ.


1400. Katame dhammā avitakkavicāramattā? Rūpāvacarapañcakanaye dutiyaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttarapañcakanaye dutiyaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ vicāraṃ ṭhapetvā, vitakko ca – ime dhammā avitakkavicāramattā.

1400. Những pháp nào là pháp không tầm chỉ có tứ? Theo ngũ thiền Sắc giới, thiền thứ hai thuộc thiện, quả và duy tác; theo ngũ thiền Siêu thế, thiền thứ hai thuộc thiện và quả; ngoại trừ tứ sanh khởi trong các pháp ấy, và cả tầm – những pháp này là pháp không tầm chỉ có tứ.


1401. Katame dhammā avitakkaavicārā? Dvepañcaviññāṇāni, rūpāvacaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca pañcakanaye dutiye jhāne, uppanno ca vicāro rūpañca nibbānañca – ime dhammā avitakkaavicārā. Vitakkasahajāto vicāro na vattabbo savitakkasavicārotipi, avitakkavicāramattotipi, avitakkaavicārotipi.

1401. Những pháp nào là pháp không tầm không tứ? Song ngũ thức, ba thiền Sắc giới theo tam thiền thuộc thiện, quả và duy tác, bốn thiền Vô sắc thuộc thiện, quả và duy tác, ba thiền Siêu thế theo tam thiền thuộc thiện và quả, và tứ sanh khởi trong thiền thứ hai theo ngũ thiền, và sắc và Niết-bàn – những pháp này là pháp không tầm không tứ. Tứ đồng sanh với tầm không nên được gọi là pháp có tầm có tứ, cũng không là pháp không tầm chỉ có tứ, cũng không là pháp không tầm không tứ.


1402. Katame dhammā pītisahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvacaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ pītiṃ ṭhapetvā – ime dhammā pītisahagatā.

1402. Những pháp nào là pháp câu hữu hỷ? Bốn tâm sanh khởi câu hữu thọ hỷ từ thiện Dục giới, bốn từ bất thiện, năm từ quả của thiện Dục giới, năm từ duy tác, hai/ba thiền Sắc giới thuộc thiện, quả và duy tác, hai/ba thiền Siêu thế thuộc thiện và quả; ngoại trừ hỷ sanh khởi trong các pháp ấy – những pháp này là pháp câu hữu hỷ.


1403. Katame dhammā sukhasahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato cha, kiriyato pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ sukhaṃ ṭhapetvā – ime dhammā sukhasahagatā.

1403. Những pháp nào là pháp câu hữu lạc? Bốn tâm sanh khởi câu hữu thọ hỷ từ thiện Dục giới, bốn từ bất thiện, sáu từ quả của thiện Dục giới, năm từ duy tác, ba/bốn thiền Sắc giới thuộc thiện, quả và duy tác, ba/bốn thiền Siêu thế thuộc thiện và quả; ngoại trừ lạc sanh khởi trong các pháp ấy – những pháp này là pháp câu hữu lạc.


1404. Katame dhammā upekkhāsahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa [Pg.269] vipākato dasa, akusalassa vipākato cha, kiriyato cha, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ upekkhaṃ ṭhapetvā – ime dhammā upekkhāsahagatā. Pīti na pītisahagatā, sukhasahagatā, na upekkhāsahagatā. Sukhaṃ na sukhasahagataṃ, siyā pītisahagataṃ, na upekkhāsahagataṃ, siyā na vattabbaṃ pītisahagatanti. Dve domanassasahagatacittuppādā, dukkhasahagatakāyaviññāṇaṃ, yā ca vedanā upekkhā, rūpañca nibbānañca – ime dhammā na vattabbā pītisahagatātipi, sukhasahagatātipi, upekkhāsahagatātipi.

1404. Những pháp nào là pháp câu hữu xả? Bốn tâm sanh khởi câu hữu thọ xả từ thiện Dục giới, sáu từ bất thiện, mười từ quả của thiện Dục giới, sáu từ quả của bất thiện, sáu từ duy tác, thiền thứ tư Sắc giới thuộc thiện, quả và duy tác, bốn thiền Vô sắc thuộc thiện, quả và duy tác, thiền thứ tư Siêu thế thuộc thiện và quả; ngoại trừ xả sanh khởi trong các pháp ấy – những pháp này là pháp câu hữu xả. Hỷ không câu hữu với hỷ, câu hữu với lạc, không câu hữu với xả. Lạc không câu hữu với lạc, có khi câu hữu với hỷ, không câu hữu với xả, có khi không nên nói là câu hữu với hỷ. Hai tâm sanh khởi câu hữu thọ ưu, thân thức câu hữu thọ khổ, và thọ xả, và sắc và Niết-bàn – những pháp này không nên được gọi là câu hữu hỷ, cũng không là câu hữu lạc, cũng không là câu hữu xả.


1405. Katame dhammā dassanena pahātabbā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo – ime dhammā dassanena pahātabbā.

1405. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng kiến đạo? Bốn tâm sanh khởi tương ưng tà kiến, tâm sanh khởi câu hữu hoài nghi – những pháp này cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


1406. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Uddhaccasahagato cittuppādo – ime dhammā bhāvanāya pahātabbā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttā lobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā dassanena pahātabbā siyā bhāvanāya pahātabbā.

1406. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng tu đạo? Tâm sanh khởi câu hữu phóng dật – pháp này cần được đoạn trừ bằng tu đạo. Bốn tâm sanh khởi câu hữu tham, bất tương ưng tà kiến, hai tâm sanh khởi câu hữu thọ ưu – những pháp này có khi cần được đoạn trừ bằng kiến đạo, có khi cần được đoạn trừ bằng tu đạo.


1407. Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.

1407. Những pháp nào không cần được đoạn trừ bằng kiến đạo cũng không bằng tu đạo? Pháp thiện trong bốn địa, pháp quả trong bốn địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không cần được đoạn trừ bằng kiến đạo cũng không bằng tu đạo.


1408. Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.

1408. Những pháp nào có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo? Bốn tâm sanh khởi tương ưng tà kiến, tâm sanh khởi câu hữu hoài nghi; ngoại trừ si sanh khởi trong các pháp ấy – những pháp này có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo.


1409. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā? Uddhaccasahagato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttā lobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā bhāvanāya pahātabbahetukā.

1409. Những pháp nào có nhân cần được đoạn trừ bằng tu đạo? Tâm sanh khởi câu hữu phóng dật; ngoại trừ si sanh khởi trong pháp ấy – pháp này có nhân cần được đoạn trừ bằng tu đạo. Bốn tâm sanh khởi câu hữu tham, bất tương ưng tà kiến, hai tâm sanh khởi câu hữu thọ ưu – những pháp này có khi có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo, có khi có nhân cần được đoạn trừ bằng tu đạo.


1410. Katame [Pg.270] dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.

1410. Những pháp nào không có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo cũng không bằng tu đạo? Si câu hữu hoài nghi, si câu hữu phóng dật, pháp thiện trong bốn địa, pháp quả trong bốn địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không có nhân cần được đoạn trừ bằng kiến đạo cũng không bằng tu đạo.


1411. Katame dhammā ācayagāmino? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ – ime dhammā ācayagāmino.

1411. Những pháp nào là pháp dẫn đến tích lũy? Pháp thiện trong ba địa, pháp bất thiện – những pháp này là pháp dẫn đến tích lũy.


1412. Katame dhammā apacayagāmino? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā apacayagāmino.

1412. Những pháp nào là pháp dẫn đến không tích lũy? Bốn đạo không thuộc hiệp thế – những pháp này là pháp dẫn đến không tích lũy.


1413. Katame dhammā nevācayagāmināpacayagāmino? Catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā nevācayagāmināpacayagāmino.

1413. Những pháp nào là pháp không đưa đến tích tập, không đưa đến giảm trừ? Quả trong bốn cõi, Duy tác Vô ký trong ba cõi, và sắc, và Níp-bàn – những pháp này là pháp không đưa đến tích tập, không đưa đến giảm trừ.


1414. Katame dhammā sekkhā? Cattāro maggā apariyāpannā, heṭṭhimāni ca tīṇi sāmaññaphalāni – ime dhammā sekkhā.

1414. Những pháp nào là pháp hữu học? Bốn đạo không thuộc trong tam giới, và ba quả Sa-môn ở bậc dưới – những pháp này là pháp hữu học.


1415. Katame dhammā asekkhā? Upariṭṭhimaṃ arahattaphalaṃ – ime dhammā asekkhā.

1415. Những pháp nào là pháp vô học? Quả A-la-hán ở bậc trên – những pháp này là pháp vô học.


1416. Katame dhammā nevasekkhanāsekkhā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā nevasekkhanāsekkhā.

1416. Những pháp nào là pháp phi hữu học phi vô học? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong ba cõi, Duy tác Vô ký trong ba cõi, và sắc, và Níp-bàn – những pháp này là pháp phi hữu học phi vô học.


1417. Katame dhammā parittā? Kāmāvacarakusalaṃ, akusalaṃ, sabbo kāmāvacarassa vipāko, kāmāvacarakiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā parittā.

1417. Những pháp nào là pháp Dục giới? Thiện Dục giới, bất thiện, tất cả quả của Dục giới, Duy tác Vô ký Dục giới, và tất cả sắc – những pháp này là pháp Dục giới.


1418. Katame dhammā mahaggatā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, kusalābyākatā – ime dhammā mahaggatā.

1418. Những pháp nào là pháp đáo đại? Pháp thiện và pháp vô ký thuộc Sắc giới và Vô sắc giới – những pháp này là pháp đáo đại.


1419. Katame dhammā appamāṇā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā appamāṇā.

1419. Những pháp nào là pháp vô lượng? Bốn đạo không thuộc trong tam giới, và bốn quả Sa-môn, và Níp-bàn – những pháp này là pháp vô lượng.


1420. Katame [Pg.271] dhammā parittārammaṇā? Sabbo kāmāvacarassa vipāko, kiriyāmanodhātu, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu somanassasahagatā – ime dhammā parittārammaṇā.

1420. Những pháp nào là pháp có đối tượng Dục giới? Tất cả quả của Dục giới, Duy tác ý giới, Duy tác vô nhân ý thức giới tương ưng hỷ – những pháp này là pháp có đối tượng Dục giới.


1421. Katame dhammā mahaggatārammaṇā? Viññāṇañcāyatanaṃ, nevasaññānāsaññāyatanaṃ – ime dhammā mahaggatārammaṇā.

1421. Những pháp nào là pháp có đối tượng đáo đại? Thức Vô biên xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ – những pháp này là pháp có đối tượng đáo đại.


1422. Katame dhammā appamāṇārammaṇā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā appamāṇārammaṇā. Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇavippayuttacittuppādā, kiriyato cattāro ñāṇavippayuttacittuppādā, sabbaṃ akusalaṃ – ime dhammā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, na appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā parittārammaṇātipi, mahaggatārammaṇātipi. Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā, kiriyato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu upekkhāsahagatā – ime dhammā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā parittārammaṇātipi, mahaggatārammaṇātipi, appamāṇārammaṇātipi. Rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, ākāsānañcāyatanaṃ, ākiñcaññāyatanaṃ – ime dhammā na vattabbā parittārammaṇātipi, mahaggatārammaṇātipi, appamāṇārammaṇātipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.

1422. Những pháp nào là pháp có đối tượng vô lượng? Bốn đạo không thuộc trong tam giới, và bốn quả Sa-môn – những pháp này là pháp có đối tượng vô lượng. Bốn tâm sanh bất tương ưng trí từ thiện Dục giới, bốn tâm sanh bất tương ưng trí từ duy tác, tất cả bất thiện – những pháp này có khi có đối tượng Dục giới, có khi có đối tượng đáo đại, không có đối tượng vô lượng; có khi không thể nói là có đối tượng Dục giới, cũng không thể nói là có đối tượng đáo đại. Bốn tâm sanh tương ưng trí từ thiện Dục giới, bốn tâm sanh tương ưng trí từ duy tác, thiền thứ tư Sắc giới từ thiện và từ duy tác, Duy tác vô nhân ý thức giới tương ưng xả – những pháp này có khi có đối tượng Dục giới, có khi có đối tượng đáo đại, có khi có đối tượng vô lượng; có khi không thể nói là có đối tượng Dục giới, cũng không thể nói là có đối tượng đáo đại, cũng không thể nói là có đối tượng vô lượng. Ba thiền đầu Sắc giới từ thiện, từ quả, và từ duy tác, quả của thiền thứ tư, Không Vô biên xứ, Vô sở hữu xứ – những pháp này không thể nói là có đối tượng Dục giới, cũng không thể nói là có đối tượng đáo đại, cũng không thể nói là có đối tượng vô lượng. Và sắc và Níp-bàn là pháp vô cảnh.


1423. Katame dhammā hīnā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā hīnā.

1423. Những pháp nào là pháp hạ liệt? Mười hai tâm sanh bất thiện – những pháp này là pháp hạ liệt.


1424. Katame dhammā majjhimā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā majjhimā.

1424. Những pháp nào là pháp trung bình? Thiện trong ba cõi, quả trong ba cõi, Duy tác Vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này là pháp trung bình.


1425. Katame dhammā paṇītā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā paṇītā.

1425. Những pháp nào là pháp cao thượng? Bốn đạo không thuộc trong tam giới, và bốn quả Sa-môn, và Níp-bàn – những pháp này là pháp cao thượng.


1426. Katame dhammā micchattaniyatā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā micchattaniyatā, siyā aniyatā.

1426. Những pháp nào là pháp tà định? Bốn tâm sanh tương ưng tà kiến, hai tâm sanh tương ưng ưu – những pháp này có khi là tà định, có khi là bất định.


1427. Katame [Pg.272] dhammā sammattaniyatā? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā sammattaniyatā.

1427. Những pháp nào là pháp chánh định? Bốn đạo không thuộc trong tam giới – những pháp này là pháp chánh định.


1428. Katame dhammā aniyatā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā aniyatā.

1428. Những pháp nào là pháp bất định? Bốn tâm sanh tương ưng tham bất tương ưng tà kiến, tâm sanh tương ưng hoài nghi, tâm sanh tương ưng phóng dật, thiện trong ba cõi, quả trong bốn cõi, Duy tác Vô ký trong ba cõi, và sắc, và Níp-bàn – những pháp này là pháp bất định.


1429. Katame dhammā maggārammaṇā? Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā, kiriyato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā – ime dhammā siyā maggārammaṇā, na maggahetukā; siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā maggārammaṇātipi, maggādhipatinotipi. Cattāro ariyamaggā na maggārammaṇā, maggahetukā; siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā maggādhipatinoti. Rūpāvacaracatutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu upekkhāsahagatā – ime dhammā siyā maggārammaṇā; na maggahetukā, na maggādhipatino; siyā na vattabbā maggārammaṇāti. Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇavippayuttacittuppādā, sabbaṃ akusalaṃ, sabbo kāmāvacarassa vipāko, kiriyato cha cittuppādā, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā na vattabbā maggārammaṇātipi, maggahetukātipi, maggādhipatinotipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.

1429. Những pháp nào là pháp có đối tượng là đạo? Bốn tâm sanh tương ưng trí từ thiện Dục giới, bốn tâm sanh tương ưng trí từ duy tác – những pháp này có khi có đối tượng là đạo, không có nhân là đạo; có khi có trưởng là đạo; có khi không thể nói là có đối tượng là đạo, cũng không thể nói là có trưởng là đạo. Bốn Thánh đạo không có đối tượng là đạo, có nhân là đạo; có khi có trưởng là đạo; có khi không thể nói là có trưởng là đạo. Thiền thứ tư Sắc giới từ thiện và từ duy tác, Duy tác vô nhân ý thức giới tương ưng xả – những pháp này có khi có đối tượng là đạo; không có nhân là đạo, không có trưởng là đạo; có khi không thể nói là có đối tượng là đạo. Bốn tâm sanh bất tương ưng trí từ thiện Dục giới, tất cả bất thiện, tất cả quả của Dục giới, sáu tâm sanh từ duy tác, ba thiền đầu Sắc giới từ thiện, từ quả, và từ duy tác, quả của thiền thứ tư, bốn pháp Vô sắc từ thiện, từ quả, và từ duy tác, và bốn quả Sa-môn – những pháp này không thể nói là có đối tượng là đạo, cũng không thể nói là có nhân là đạo, cũng không thể nói là có trưởng là đạo. Và sắc và Níp-bàn là pháp vô cảnh.


1430. Katame dhammā uppannā? Catūsu bhūmīsu vipāko, yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā siyā uppannā, siyā uppādino; na vattabbā anuppannāti. Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ na kammassa katattā – ime dhammā siyā uppannā, siyā anuppannā, na vattabbā uppādinoti. Nibbānaṃ na vattabbaṃ uppannantipi, anuppannantipi, uppādinotipi.

1430. Những pháp nào là đã sanh? Quả trong bốn cõi, và sắc nào do nghiệp đã được tạo tác – những pháp này có khi là đã sanh, có khi là sẽ sanh; không thể nói là chưa sanh. Thiện, bất thiện trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc nào không do nghiệp đã được tạo tác – những pháp này có khi là đã sanh, có khi là chưa sanh, không thể nói là sẽ sanh. Niết-bàn không thể nói là đã sanh, cũng không thể nói là chưa sanh, cũng không thể nói là sẽ sanh.


1431. Nibbānaṃ ṭhapetvā sabbe dhammā siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Nibbānaṃ na vattabbaṃ atītantipi, anāgatantipi, paccuppannantipi.

1431. Ngoại trừ Niết-bàn, tất cả các pháp có khi là quá khứ, có khi là vị lai, có khi là hiện tại. Niết-bàn không thể nói là quá khứ, cũng không thể nói là vị lai, cũng không thể nói là hiện tại.


1432. Katame [Pg.273] dhammā atītārammaṇā? Viññāṇañcāyatanaṃ, nevasaññānāsaññāyatanaṃ – ime dhammā atītārammaṇā.

1432. Những pháp nào có đối tượng quá khứ? Thức Vô Biên Xứ, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ – những pháp này có đối tượng quá khứ.


1433. Niyogā anāgatārammaṇā natthi.

1433. Không có pháp nào nhất định có đối tượng vị lai.


1434. Katame dhammā paccuppannārammaṇā? Dvepañcaviññāṇāni, tisso ca manodhātuyo – ime dhammā paccuppannārammaṇā. Kāmāvacarakusalassa vipākato dasa cittuppādā, akusalassa vipākato manoviññāṇadhātu upekkhāsahagatā, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu somanassasahagatā – ime dhammā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā. Kāmāvacarakusalaṃ, akusalaṃ, kiriyato nava cittuppādā, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca – ime dhammā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā; siyā na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, ākāsānañcāyatanaṃ, ākiñcaññāyatanaṃ, cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.

1434. Những pháp nào có đối tượng hiện tại? Hai ngũ song thức, và ba ý giới – những pháp này có đối tượng hiện tại. Mười tâm sanh từ quả của thiện Dục giới, ý thức giới câu hành với xả từ quả của bất thiện, ý thức giới duy tác vô nhân câu hành với hỷ – những pháp này có khi có đối tượng quá khứ, có khi có đối tượng vị lai, có khi có đối tượng hiện tại. Thiện Dục giới, bất thiện, chín tâm sanh từ duy tác, thiền thứ tư Sắc giới cả thiện và duy tác – những pháp này có khi có đối tượng quá khứ, có khi có đối tượng vị lai, có khi có đối tượng hiện tại; có khi không thể nói là có đối tượng quá khứ, cũng không thể nói là có đối tượng vị lai, cũng không thể nói là có đối tượng hiện tại. Các thiền tam và tứ Sắc giới cả thiện, quả và duy tác; quả của thiền thứ tư, Không Vô Biên Xứ, Vô Sở Hữu Xứ, bốn Đạo siêu thế, và bốn quả Sa-môn – những pháp này không thể nói là có đối tượng quá khứ, cũng không thể nói là có đối tượng vị lai, cũng không thể nói là có đối tượng hiện tại. Sắc và Niết-bàn là vô cảnh.


1435. Anindriyabaddharūpañca nibbānañca ṭhapetvā, sabbe dhammā siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Anindriyabaddharūpañca nibbānañca bahiddhā.

1435. Ngoại trừ sắc không liên quan đến quyền và Niết-bàn, tất cả các pháp có khi là nội, có khi là ngoại, có khi là nội ngoại. Sắc không liên quan đến quyền và Niết-bàn là ngoại.


1436. Katame dhammā ajjhattārammaṇā? Viññāṇañcāyatanaṃ, nevasaññānāsaññāyatanaṃ – ime dhammā ajjhattārammaṇā.

1436. Những pháp nào có đối tượng nội? Thức Vô Biên Xứ, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ – những pháp này có đối tượng nội.


1437. Katame dhammā bahiddhārammaṇā? Rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, ākāsānañcāyatanaṃ, cattāro maggā apariyāpannā cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā bahiddhārammaṇā. Rūpaṃ ṭhapetvā, sabbeva kāmāvacarā kusalākusalābyākatā dhammā, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca – ime dhammā siyā ajjhattārammaṇā, siyā [Pg.274] bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā. Ākiñcaññāyatanaṃ na vattabbaṃ ajjhattārammaṇantipi, bahiddhārammaṇantipi, ajjhattabahiddhārammaṇantipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.

1437. Những pháp nào có đối tượng ngoại? Các thiền tam và tứ Sắc giới cả thiện, quả và duy tác; quả của thiền thứ tư, Không Vô Biên Xứ, bốn Đạo siêu thế, và bốn quả Sa-môn – những pháp này có đối tượng ngoại. Ngoại trừ sắc, tất cả các pháp Dục giới thiện, bất thiện, vô ký; thiền thứ tư Sắc giới cả thiện và duy tác – những pháp này có khi có đối tượng nội, có khi có đối tượng ngoại, có khi có đối tượng nội ngoại. Vô Sở Hữu Xứ không thể nói là có đối tượng nội, cũng không thể nói là có đối tượng ngoại, cũng không thể nói là có đối tượng nội ngoại. Sắc và Niết-bàn là vô cảnh.


1438. Katame dhammā sanidassanasappaṭighā? Rūpāyatanaṃ – ime dhammā sanidassanasappaṭighā.

1438. Những pháp nào là hữu kiến hữu đối ngại? Sắc xứ – những pháp này là hữu kiến hữu đối ngại.


1439. Katame dhammā anidassanasappaṭighā? Cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – ime dhammā anidassanasappaṭighā.

1439. Những pháp nào là vô kiến hữu đối ngại? Nhãn xứ... cho đến... xúc xứ – những pháp này là vô kiến hữu đối ngại.


1440. Katame dhammā anidassanaappaṭighā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ, nibbānañca – ime dhammā anidassanaappaṭighā.

1440. Những pháp nào là vô kiến vô đối ngại? Thiện, bất thiện trong bốn cõi; quả trong bốn cõi; duy tác vô ký trong ba cõi; và sắc nào vô kiến, vô đối ngại, thuộc về pháp xứ, và Niết-bàn – những pháp này là vô kiến vô đối ngại.


Tikaṃ.

Phần tam đề.


Dukaatthuddhāro

Trích yếu phần nhị đề


Hetugocchakaṃ

Cụm nhân


1441. Katame dhammā hetū? Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, catūsu bhūmīsu kusalesu uppajjanti. Amoho kusalahetu, kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu kusalesu uppajjati.

1441. Những pháp nào là nhân? Ba nhân thiện, ba nhân bất thiện, ba nhân vô ký. Vô tham là nhân thiện, vô sân là nhân thiện, (chúng) sanh khởi trong các pháp thiện ở bốn cõi. Vô si là nhân thiện, ngoại trừ bốn tâm sanh bất tương ưng trí từ thiện Dục giới, (nó) sanh khởi trong các pháp thiện ở bốn cõi.


Lobho aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Doso dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Moho sabbākusalesu uppajjati.

Tham sanh khởi trong tám tâm sanh câu hành với tham. Sân sanh khởi trong hai tâm sanh câu hành với ưu. Si sanh khởi trong tất cả các pháp bất thiện.


Alobho vipākahetu adoso vipākahetu, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu vipākesu uppajjanti. Amoho vipākahetu, kāmāvacarassa vipākato ahetuke [Pg.275] cittuppāde ṭhapetvā, cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu vipākesu uppajjati.

Vô tham là nhân quả, vô sân là nhân quả, ngoại trừ các tâm sanh vô nhân từ quả của Dục giới, (chúng) sanh khởi trong các quả ở bốn cõi. Vô si là nhân quả, ngoại trừ các tâm sanh vô nhân từ quả của Dục giới, ngoại trừ bốn tâm sanh bất tương ưng trí, (nó) sanh khởi trong các quả ở bốn cõi.


Alobho kiriyahetu adoso kiriyahetu, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, tīsu bhūmīsu kiriyesu uppajjanti. Amoho kiriyahetu, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, tīsu bhūmīsu kiriyesu uppajjati – ime dhammā hetū.

Vô tham là nhân duy tác, vô sân là nhân duy tác, ngoại trừ các tâm sanh vô nhân từ duy tác Dục giới, (chúng) sanh khởi trong các pháp duy tác ở ba cõi. Vô si là nhân duy tác, ngoại trừ các tâm sanh vô nhân từ duy tác Dục giới, ngoại trừ bốn tâm sanh bất tương ưng trí, (nó) sanh khởi trong các pháp duy tác ở ba cõi – những pháp này là nhân.


1442. Katame dhammā na hetū? Ṭhapetvā hetū, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na hetū.

1442. Những pháp nào không phải là nhân? Ngoại trừ các nhân, thiện, bất thiện trong bốn cõi; quả trong bốn cõi; duy tác vô ký trong ba cõi; sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải là nhân.


1443. Katame dhammā sahetukā? Vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ ṭhapetvā avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ – ime dhammā sahetukā.

1443. Những pháp nào là pháp có nhân? Trừ ra si phần tương ưng với hoài nghi và si phần tương ưng với trạo cử, (còn lại) phần bất thiện còn lại, thiện trong bốn địa, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc quả của Dục giới, (còn lại) quả trong bốn địa, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc duy tác Dục giới, (còn lại) duy tác vô ký trong ba địa – những pháp này là pháp có nhân.


1444. Katame dhammā ahetukā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, dvepañcaviññāṇāni, tisso ca manodhātuyo, pañca ca ahetukamanoviññāṇadhātuyo, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā ahetukā.

1444. Những pháp nào là pháp vô nhân? Si phần tương ưng với hoài nghi, si phần tương ưng với trạo cử, hai nhóm năm thức, và ba ý giới, và năm ý thức giới vô nhân, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là pháp vô nhân.


1445. Katame dhammā hetusampayuttā? Vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ ṭhapetvā avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ – ime dhammā hetusampayuttā.

1445. Những pháp nào là pháp tương ưng với nhân? Trừ ra si phần tương ưng với hoài nghi và si phần tương ưng với trạo cử, (còn lại) phần bất thiện còn lại, thiện trong bốn địa, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc quả của Dục giới, (còn lại) quả trong bốn địa, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc duy tác Dục giới, (còn lại) duy tác vô ký trong ba địa – những pháp này là pháp tương ưng với nhân.


1446. Katame dhammā hetuvippayuttā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, dvepañcaviññāṇāni tisso ca manodhātuyo pañca ca ahetukamanoviññāṇadhātuyo, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā hetuvippayuttā.

1446. Những pháp nào là pháp bất tương ưng với nhân? Si phần tương ưng với hoài nghi, si phần tương ưng với trạo cử, hai nhóm năm thức, và ba ý giới, và năm ý thức giới vô nhân, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là pháp bất tương ưng với nhân.


1447. Katame [Pg.276] dhammā hetū ceva sahetukā ca? Yattha dve tayo hetū ekato uppajjanti – ime dhammā hetū ceva sahetukā ca.

1447. Những pháp nào vừa là nhân, vừa có nhân? Trường hợp nào có hai hoặc ba nhân đồng sanh khởi – những pháp này vừa là nhân, vừa có nhân.


1448. Katame dhammā sahetukā ceva na ca hetū? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, etthuppanne hetū ṭhapetvā – ime dhammā sahetukā ceva na ca hetū. Ahetukā dhammā na vattabbā – hetū ceva sahetukā cātipi, sahetukā ceva na ca hetūtipi.

1448. Những pháp nào có nhân nhưng không phải là nhân? Thiện trong bốn địa, bất thiện, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc quả của Dục giới, (còn lại) quả trong bốn địa, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc duy tác Dục giới, (còn lại) duy tác vô ký trong ba địa, trừ ra các nhân sanh khởi trong đó – những pháp này có nhân nhưng không phải là nhân. Các pháp vô nhân không thể được gọi là: vừa là nhân, vừa có nhân; hay có nhân nhưng không phải là nhân.


1449. Katame dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca? Yattha dve tayo hetū ekato uppajjanti – ime dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca.

1449. Những pháp nào vừa là nhân, vừa tương ưng với nhân? Trường hợp nào có hai hoặc ba nhân đồng sanh khởi – những pháp này vừa là nhân, vừa tương ưng với nhân.


1450. Katame dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, etthuppanne hetū ṭhapetvā – ime dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū. Hetuvippayuttā dhammā na vattabbā – hetū ceva hetusampayuttā cātipi, hetusampayuttā ceva na ca hetūtipi.

1450. Những pháp nào tương ưng với nhân nhưng không phải là nhân? Thiện trong bốn địa, bất thiện, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc quả của Dục giới, (còn lại) quả trong bốn địa, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc duy tác Dục giới, (còn lại) duy tác vô ký trong ba địa, trừ ra các nhân sanh khởi trong đó – những pháp này tương ưng với nhân nhưng không phải là nhân. Các pháp bất tương ưng với nhân không thể được gọi là: vừa là nhân, vừa tương ưng với nhân; hay tương ưng với nhân nhưng không phải là nhân.


1451. Katame dhammā na hetū sahetukā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvacarakiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, etthuppanne hetū ṭhapetvā – ime dhammā na hetū sahetukā.

1451. Những pháp nào không phải là nhân nhưng có nhân? Thiện trong bốn địa, bất thiện, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc quả của Dục giới, (còn lại) quả trong bốn địa, trừ ra các tâm sanh vô nhân thuộc duy tác Dục giới, (còn lại) duy tác vô ký trong ba địa, trừ ra các nhân sanh khởi trong đó – những pháp này không phải là nhân nhưng có nhân.


1452. Katame dhammā na hetū ahetukā? Dvepañcaviññāṇāni, tisso ca manodhātuyo, pañca ca ahetukamanoviññāṇadhātuyo, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na hetū ahetukā. Hetū dhammā na vattabbā – na hetū sahetukātipi, na hetū ahetukātipi.

1452. Những pháp nào không phải là nhân và vô nhân? Hai nhóm năm thức, và ba ý giới, và năm ý thức giới vô nhân, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải là nhân và vô nhân. Các pháp là nhân không thể được gọi là: không phải là nhân nhưng có nhân; hay không phải là nhân và vô nhân.


Cūḷantaradukaṃ

Tiểu Song Đối Phụ


1453. Katame [Pg.277] dhammā sappaccayā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā sappaccayā.

1453. Những pháp nào là pháp có duyên? Thiện trong bốn địa, bất thiện, quả trong bốn địa, duy tác vô ký trong ba địa, và toàn bộ sắc – những pháp này là pháp có duyên.


1454. Katame dhammā appaccayā? Nibbānaṃ – ime dhammā appaccayā.

1454. Những pháp nào là pháp vô duyên? Niết-bàn – những pháp này là pháp vô duyên.


1455. Katame dhammā saṅkhatā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā saṅkhatā.

1455. Những pháp nào là pháp hữu vi? Thiện trong bốn địa, bất thiện, quả trong bốn địa, duy tác vô ký trong ba địa, và toàn bộ sắc – những pháp này là pháp hữu vi.


1456. Katame dhammā asaṅkhatā? Nibbānaṃ – ime dhammā asaṅkhatā.

1456. Những pháp nào là pháp vô vi? Niết-bàn – những pháp này là pháp vô vi.


1457. Katame dhammā sanidassanā? Rūpāyatanaṃ – ime dhammā sanidassanā.

1457. Những pháp nào là pháp có thể thấy? Sắc xứ – những pháp này là pháp có thể thấy.


1458. Katame dhammā anidassanā? Cakkhāyatanaṃ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ, nibbānañca – ime dhammā anidassanā.

1458. Những pháp nào là pháp không thể thấy? Nhãn xứ ... cho đến ... xúc xứ, thiện trong bốn địa, bất thiện, quả trong bốn địa, duy tác vô ký trong ba địa, và sắc pháp nào không thể thấy, không va chạm, được bao gồm trong pháp xứ, và Niết-bàn – những pháp này là pháp không thể thấy.


1459. Katame dhammā sappaṭighā? Cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – ime dhammā sappaṭighā.

1459. Những pháp nào là pháp có va chạm? Nhãn xứ... cho đến... xúc xứ – những pháp này là pháp có va chạm.


1460. Katame dhammā appaṭighā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ, nibbānañca – ime dhammā appaṭighā.

1460. Những pháp nào là pháp không va chạm? Thiện trong bốn địa, bất thiện, quả trong bốn địa, duy tác vô ký trong ba địa, và sắc pháp nào không thể thấy, không va chạm, được bao gồm trong pháp xứ, và Niết-bàn – những pháp này là pháp không va chạm.


1461. Katame dhammā rūpino? Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ – ime dhammā rūpino.

1461. Những pháp nào là sắc pháp? Bốn đại chủng, và sắc y sinh từ bốn đại chủng – những pháp này là sắc pháp.


1462. Katame dhammā arūpino? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, nibbānañca – ime dhammā arūpino.

1462. Những pháp nào không phải là sắc pháp? Thiện trong bốn địa, bất thiện, quả trong bốn địa, duy tác vô ký trong ba địa, và Niết-bàn – những pháp này không phải là sắc pháp.


1463. Katame [Pg.278] dhammā lokiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā lokiyā.

1463. Những pháp nào là pháp hiệp thế? Thiện trong ba địa, bất thiện, quả trong ba địa, duy tác vô ký trong ba địa, và toàn bộ sắc – những pháp này là pháp hiệp thế.


1464. Katame dhammā lokuttarā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā lokuttarā. Sabbe dhammā kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.

1464. Những pháp nào là siêu thế? Bốn đạo không thuộc tam giới, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này là siêu thế. Tất cả các pháp có thể được nhận biết bởi một cái gì đó, không thể được nhận biết bởi một cái gì đó.


Āsavagocchakaṃ

Phẩm Lậu Hoặc


1465. Katame dhammā āsavā? Cattāro āsavā – kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo. Kāmāsavo aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati bhavāsavo catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati diṭṭhāsavo catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Avijjāsavo sabbākusalesu uppajjati – ime dhammā āsavā.

1465. Những pháp nào là lậu hoặc? Có bốn lậu hoặc – dục lậu, hữu lậu, kiến lậu, vô minh lậu. Dục lậu sanh khởi trong tám tâm sanh khởi tương ưng với tham. Hữu lậu sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tham nhưng không tương ưng với tà kiến. Kiến lậu sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tà kiến. Vô minh lậu sanh khởi trong tất cả các pháp bất thiện – những pháp này là lậu hoặc.


1466. Katame dhammā no āsavā? Ṭhapetvā āsave avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no āsavā.

1466. Những pháp nào không phải là lậu hoặc? Ngoại trừ các lậu hoặc, phần bất thiện còn lại, thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải là lậu hoặc.


1467. Katame dhammā sāsavā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā sāsavā.

1467. Những pháp nào là hữu lậu? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này là hữu lậu.


1468. Katame dhammā anāsavā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā anāsavā.

1468. Những pháp nào là vô lậu? Bốn đạo không thuộc tam giới, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này là vô lậu.


1469. Katame dhammā āsavasampayuttā? Dve domanassasahagatacittuppādā etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā, vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ ṭhapetvā, avasesaṃ akusalaṃ – ime dhammā āsavasampayuttā.

1469. Những pháp nào tương ưng với lậu hoặc? Hai tâm sanh khởi tương ưng với ưu, ngoại trừ si sanh trong đó; ngoại trừ si tương ưng với hoài nghi và si tương ưng với trạo cử; phần bất thiện còn lại – những pháp này tương ưng với lậu hoặc.


1470. Katame [Pg.279] dhammā āsavavippayuttā? Dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppanno moho, vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā āsavavippayuttā.

1470. Những pháp nào không tương ưng với lậu hoặc? Si sanh trong hai tâm sanh khởi tương ưng với ưu, si tương ưng với hoài nghi, si tương ưng với trạo cử, thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, sắc, và Niết-bàn – những pháp này không tương ưng với lậu hoặc.


1471. Katame dhammā āsavā ceva sāsavā ca? Teva āsavā āsavā ceva sāsavā ca.

1471. Những pháp nào vừa là lậu hoặc vừa là hữu lậu? Chính những lậu hoặc ấy vừa là lậu hoặc vừa là hữu lậu.


1472. Katame dhammā sāsavā ceva no ca āsavā? Ṭhapetvā āsave, avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā sāsavā ceva no ca āsavā. Anāsavā dhammā na vattabbā – āsavā ceva sāsavā cātipi, sāsavā ceva no ca āsavātipi.

1472. Những pháp nào là hữu lậu nhưng không phải là lậu hoặc? Ngoại trừ các lậu hoặc, phần bất thiện còn lại, thiện trong ba cõi, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này là hữu lậu nhưng không phải là lậu hoặc. Các pháp vô lậu không thể được gọi là – vừa là lậu hoặc vừa là hữu lậu, hay là hữu lậu nhưng không phải là lậu hoặc.


1473. Katame dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca? Yattha dve tayo āsavā ekato uppajjanti – ime dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca.

1473. Những pháp nào vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc? Nơi nào hai hoặc ba lậu hoặc sanh khởi cùng lúc – những pháp này vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc.


1474. Katame dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā? Ṭhapetvā āsave, avasesaṃ akusalaṃ – ime dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā. Āsavavippayuttā dhammā na vattabbā – āsavā ceva āsavasampayuttā cātipi, āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi.

1474. Những pháp nào tương ưng với lậu hoặc nhưng không phải là lậu hoặc? Ngoại trừ các lậu hoặc, phần bất thiện còn lại – những pháp này tương ưng với lậu hoặc nhưng không phải là lậu hoặc. Các pháp không tương ưng với lậu hoặc không thể được gọi là – vừa là lậu hoặc vừa tương ưng với lậu hoặc, hay là tương ưng với lậu hoặc nhưng không phải là lậu hoặc.


1475. Katame dhammā āsavavippayuttā sāsavā? Dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppanno moho, vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā āsavavippayuttā sāsavā.

1475. Những pháp nào không tương ưng với lậu hoặc nhưng là hữu lậu? Si sanh trong hai tâm sanh khởi tương ưng với ưu, si tương ưng với hoài nghi, si tương ưng với trạo cử, thiện trong ba cõi, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này không tương ưng với lậu hoặc nhưng là hữu lậu.


1476. Katame dhammā āsavavippayuttā anāsavā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā āsavavippayuttā anāsavā. Āsavasampayuttā dhammā na vattabbā – āsavavippayuttā sāsavātipi, āsavavippayuttā anāsavātipi.

1476. Những pháp nào không tương ưng với lậu hoặc và là vô lậu? Bốn đạo không thuộc tam giới, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không tương ưng với lậu hoặc và là vô lậu. Các pháp tương ưng với lậu hoặc không thể được gọi là – không tương ưng với lậu hoặc nhưng là hữu lậu, hay là không tương ưng với lậu hoặc và là vô lậu.


Saṃyojanagocchakaṃ

Phẩm Kiết Sử


1477. Katame [Pg.280] dhammā saṃyojanā? Dasa saṃyojanāni – kāmarāgasaṃyojanaṃ, paṭighasaṃyojanaṃ, mānasaṃyojanaṃ, diṭṭhisaṃyojanaṃ, vicikicchāsaṃyojanaṃ, sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ, bhavarāgasaṃyojanaṃ, issāsaṃyojanaṃ, macchariyasaṃyojanaṃ, avijjāsaṃyojanaṃ. Kāmarāgasaṃyojanaṃ aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Paṭighasaṃyojanaṃ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Mānasaṃyojanaṃ catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhisaṃyojanaṃ catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchāsahagatesu cittuppādesu uppajjati. Sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Bhavarāgasaṃyojanaṃ catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Issāsaṃyojanañca macchariyasaṃyojanañca dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjanti. Avijjāsaṃyojanaṃ sabbākusalesu uppajjati – ime dhammā saṃyojanā.

1477. Những pháp nào là kiết sử? Có mười kiết sử – dục ái kiết sử, sân kiết sử, mạn kiết sử, kiến kiết sử, hoài nghi kiết sử, giới cấm thủ kiết sử, hữu ái kiết sử, tật đố kiết sử, xan tham kiết sử, vô minh kiết sử. Dục ái kiết sử sanh khởi trong tám tâm sanh khởi tương ưng với tham. Sân kiết sử sanh khởi trong hai tâm sanh khởi tương ưng với ưu. Mạn kiết sử sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tham nhưng không tương ưng với tà kiến. Kiến kiết sử sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tà kiến. Hoài nghi kiết sử sanh khởi trong các tâm sanh khởi tương ưng với hoài nghi. Giới cấm thủ kiết sử sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tà kiến. Hữu ái kiết sử sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tham nhưng không tương ưng với tà kiến. Tật đố kiết sử và xan tham kiết sử sanh khởi trong hai tâm sanh khởi tương ưng với ưu. Vô minh kiết sử sanh khởi trong tất cả các pháp bất thiện – những pháp này là kiết sử.


1478. Katame dhammā no saṃyojanā. Ṭhapetvā saṃyojane avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no saṃyojanā.

1478. Những pháp nào không phải là kiết sử? Ngoại trừ các kiết sử, phần bất thiện còn lại, thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải là kiết sử.


1479. Katame dhammā saṃyojaniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā saṃyojaniyā.

1479. Những pháp nào là đối tượng của kiết sử? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này là đối tượng của kiết sử.


1480. Katame dhammā asaṃyojaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā asaṃyojaniyā.

1480. Những pháp nào không phải là đối tượng của kiết sử? Bốn đạo không thuộc tam giới, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không phải là đối tượng của kiết sử.


1481. Katame dhammā saṃyojanasampayuttā? Uddhaccasahagataṃ mohaṃ ṭhapetvā avasesaṃ akusalaṃ – ime dhammā saṃyojanasampayuttā.

1481. Những pháp nào tương ưng với kiết sử? Trừ si đồng sanh với trạo cử, các pháp bất thiện còn lại – những pháp này tương ưng với kiết sử.


1482. Katame dhammā saṃyojanavippayuttā? Uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā saṃyojanavippayuttā.

1482. Những pháp nào bất tương ưng với kiết sử? Si đồng sanh với trạo cử, pháp thiện trong bốn địa, pháp dị thục trong bốn địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này bất tương ưng với kiết sử.


1483. Katame dhammā saṃyojanā ceva saṃyojaniyā ca? Tāneva saṃyojanāni saṃyojanā ceva saṃyojaniyā ca.

1483. Những pháp nào vừa là kiết sử vừa là đối tượng của kiết sử? Chính những kiết sử ấy vừa là kiết sử vừa là đối tượng của kiết sử.


1484. Katame [Pg.281] dhammā saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā? Ṭhapetvā saṃyojane avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā. Asaṃyojaniyā dhammā na vattabbā – saṃyojanā ceva saṃyojaniyā cātipi, saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanātipi.

1484. Những pháp nào là đối tượng của kiết sử nhưng không phải là kiết sử? Trừ các kiết sử, các pháp bất thiện còn lại, pháp thiện trong ba địa, pháp dị thục trong ba địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và toàn bộ sắc – những pháp này là đối tượng của kiết sử nhưng không phải là kiết sử. Các pháp không phải là đối tượng của kiết sử thì không thể nói là: ‘vừa là kiết sử vừa là đối tượng của kiết sử’, cũng không thể nói là: ‘là đối tượng của kiết sử nhưng không phải là kiết sử’.


1485. Katame dhammā saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca? Yattha dve tīṇi saṃyojanāni ekato uppajjanti – ime dhammā saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca.

1485. Những pháp nào vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử? Nơi nào có hai hoặc ba kiết sử đồng sanh khởi – những pháp này vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử.


1486. Katame dhammā saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā? Ṭhapetvā saṃyojane, avasesaṃ akusalaṃ – ime dhammā saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā. Saṃyojanavippayuttā dhammā na vattabbā – saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā cātipi, saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanātipi.

1486. Những pháp nào tương ưng với kiết sử nhưng không phải là kiết sử? Trừ các kiết sử, các pháp bất thiện còn lại – những pháp này tương ưng với kiết sử nhưng không phải là kiết sử. Các pháp bất tương ưng với kiết sử thì không thể nói là: ‘vừa là kiết sử vừa tương ưng với kiết sử’, cũng không thể nói là: ‘tương ưng với kiết sử nhưng không phải là kiết sử’.


1487. Katame dhammā saṃyojanavippayuttā saṃyojaniyā? Uddhaccasahagato moho, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā saṃyojanavippayuttā saṃyojaniyā.

1487. Những pháp nào bất tương ưng với kiết sử nhưng là đối tượng của kiết sử? Si đồng sanh với trạo cử, pháp thiện trong ba địa, pháp dị thục trong ba địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và toàn bộ sắc – những pháp này bất tương ưng với kiết sử nhưng là đối tượng của kiết sử.


1488. Katame dhammā saṃyojanavippayuttā asaṃyojaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā saṃyojanavippayuttā asaṃyojaniyā. Saṃyojanasampayuttā dhammā na vattabbā – saṃyojanavippayuttā saṃyojaniyātipi, saṃyojanavippayuttā asaṃyojaniyātipi.

1488. Những pháp nào bất tương ưng với kiết sử và không phải là đối tượng của kiết sử? Bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này bất tương ưng với kiết sử và không phải là đối tượng của kiết sử. Các pháp tương ưng với kiết sử thì không thể nói là: ‘bất tương ưng với kiết sử nhưng là đối tượng của kiết sử’, cũng không thể nói là: ‘bất tương ưng với kiết sử và không phải là đối tượng của kiết sử’.


Ganthagocchakaṃ

Phẩm Bộc


1489. Katame dhammā ganthā? Cattāro ganthā – abhijjhākāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṃsaccābhiniveso kāyagantho. Abhijjhākāyagantho aṭṭhasu lobhasahagatesu [Pg.282] cittuppādesu uppajjati. Byāpādo kāyagantho dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Sīlabbataparāmāso kāyagantho ca idaṃsaccābhiniveso kāyagantho ca catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjanti – ime dhammā ganthā.

1489. Những pháp nào là bộc? Có bốn bộc: tham thân bộc, sân thân bộc, giới cấm thủ thân bộc, chấp thủ đây là sự thật thân bộc. Tham thân bộc sanh khởi trong tám tâm sanh khởi đồng sanh với tham. Sân thân bộc sanh khởi trong hai tâm sanh khởi đồng sanh với ưu. Giới cấm thủ thân bộc và chấp thủ đây là sự thật thân bộc sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tà kiến – những pháp này là bộc.


1490. Katame dhammā no ganthā? Ṭhapetvā ganthe, avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no ganthā.

1490. Những pháp nào không phải là bộc? Trừ các bộc, các pháp bất thiện còn lại, pháp thiện trong bốn địa, pháp dị thục trong bốn địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải là bộc.


1491. Katame dhammā ganthaniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā ganthaniyā.

1491. Những pháp nào là đối tượng của bộc? Pháp thiện trong ba địa, pháp bất thiện, pháp dị thục trong ba địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và toàn bộ sắc – những pháp này là đối tượng của bộc.


1492. Katame dhammā aganthaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā aganthaniyā.

1492. Những pháp nào không phải là đối tượng của bộc? Bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không phải là đối tượng của bộc.


1493. Katame dhammā ganthasampayuttā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, etthuppannaṃ lobhaṃ ṭhapetvā, dve domanassasahagatacittuppādā, etthuppannaṃ paṭighaṃ ṭhapetvā – ime dhammā ganthasampayuttā.

1493. Những pháp nào tương ưng với bộc? Bốn tâm sanh khởi tương ưng với tà kiến, bốn tâm sanh khởi đồng sanh với tham bất tương ưng với tà kiến, trừ tham đã sanh khởi trong đó, hai tâm sanh khởi đồng sanh với ưu, trừ sân đã sanh khởi trong đó – những pháp này tương ưng với bộc.


1494. Katame dhammā ganthavippayuttā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppannaṃ paṭighaṃ, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā ganthavippayuttā.

1494. Những pháp nào bất tương ưng với bộc? Tham đã sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi đồng sanh với tham bất tương ưng với tà kiến, sân đã sanh khởi trong hai tâm sanh khởi đồng sanh với ưu, tâm sanh khởi đồng sanh với hoài nghi, tâm sanh khởi đồng sanh với trạo cử, pháp thiện trong bốn địa, pháp dị thục trong bốn địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này bất tương ưng với bộc.


1495. Katame dhammā ganthā ceva ganthaniyā ca? Teva ganthā ganthā ceva ganthaniyā ca.

1495. Những pháp nào vừa là bộc vừa là đối tượng của bộc? Chính những bộc ấy vừa là bộc vừa là đối tượng của bộc.


1496. Katame dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā? Ṭhapetvā ganthe avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā. Aganthaniyā dhammā na vattabbā – ganthā ceva ganthaniyā cātipi, ganthaniyā ceva no ca ganthātipi.

1496. Những pháp nào là đối tượng của bộc nhưng không phải là bộc? Trừ các bộc, các pháp bất thiện còn lại, pháp thiện trong ba địa, pháp dị thục trong ba địa, pháp duy tác vô ký trong ba địa, và toàn bộ sắc – những pháp này là đối tượng của bộc nhưng không phải là bộc. Các pháp không phải là đối tượng của bộc thì không thể nói là: ‘vừa là bộc vừa là đối tượng của bộc’, cũng không thể nói là: ‘là đối tượng của bộc nhưng không phải là bộc’.


1497. Katame [Pg.283] dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca? Yattha diṭṭhi ca lobho ca ekato uppajjanti – ime dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca.

1497. Những pháp nào vừa là bộc vừa tương ưng với bộc? Nơi nào tà kiến và tham đồng sanh khởi – những pháp này vừa là bộc vừa tương ưng với bộc.


1498. Katame dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā? Aṭṭha lobhasahagatacittuppādā dve domanassasahagatacittuppādā, etthuppanne ganthe ṭhapetvā – ime dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā. Ganthavippayuttā dhammā na vattabbā – ganthā ceva ganthasampayuttā cātipi, ganthasampayuttā ceva no ca ganthātipi.

1498. Những pháp nào tương ưng với bộc nhưng không phải là bộc? Tám tâm sanh khởi đồng sanh với tham, hai tâm sanh khởi đồng sanh với ưu, trừ các bộc đã sanh khởi trong đó – những pháp này tương ưng với bộc nhưng không phải là bộc. Các pháp bất tương ưng với bộc thì không thể nói là: ‘vừa là bộc vừa tương ưng với bộc’, cũng không thể nói là: ‘tương ưng với bộc nhưng không phải là bộc’.


1499. Katame dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppannaṃ paṭighaṃ, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā.

1499. Những pháp nào không tương ưng trói buộc và là đối tượng của trói buộc? Tham sanh khởi trong bốn tâm sanh tương ưng tham bất tương ưng tà kiến, sân sanh khởi trong hai tâm sanh tương ưng ưu, tâm sanh tương ưng hoài nghi, tâm sanh tương ưng phóng dật, thiện trong ba cõi, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và toàn bộ sắc – những pháp này không tương ưng trói buộc và là đối tượng của trói buộc.


1500. Katame dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā. Ganthasampayuttā dhammā na vattabbā – ganthavippayuttā ganthaniyātipi, ganthavippayuttā aganthaniyātipi.

1500. Những pháp nào không tương ưng trói buộc và không là đối tượng của trói buộc? Bốn đạo không thuộc tam giới, và bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không tương ưng trói buộc và không là đối tượng của trói buộc. Các pháp tương ưng trói buộc không nên được nói là: không tương ưng trói buộc và là đối tượng của trói buộc, hoặc không tương ưng trói buộc và không là đối tượng của trói buộc.


Oghagocchakaṃ

Phần Bộc Lũ


1501. Katame dhammā oghā…pe….

1501. Những pháp nào là bộc lũ… vân vân….


Yogagocchakaṃ

Phần Phối Triền


1502. Katame dhammā yogā…pe….

1502. Những pháp nào là phối triền… vân vân….


Nīvaraṇagocchakaṃ

Phần Triền Cái


1503. Katame dhammā nīvaraṇā? Cha nīvaraṇā – kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ, avijjānīvaraṇaṃ[Pg.284]. Kāmacchandanīvaraṇaṃ aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati, byāpādanīvaraṇaṃ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati, thinamiddhanīvaraṇaṃ sasaṅkhārikesu akusalesu uppajjati, uddhaccanīvaraṇaṃ uddhaccasahagatesu cittuppādesu uppajjati, kukkuccanīvaraṇaṃ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati, vicikicchānīvaraṇaṃ vicikicchāsahagatesu cittuppādesu uppajjati, avijjānīvaraṇaṃ sabbākusalesu uppajjati – ime dhammā nīvaraṇā.

1503. Những pháp nào là triền cái? Có sáu triền cái – triền cái tham dục, triền cái sân, triền cái hôn trầm thụy miên, triền cái trạo cử hối quá, triền cái hoài nghi, triền cái vô minh. Triền cái tham dục sanh khởi trong tám tâm sanh tương ưng tham, triền cái sân sanh khởi trong hai tâm sanh tương ưng ưu, triền cái hôn trầm thụy miên sanh khởi trong các pháp bất thiện có trợ hành, triền cái trạo cử sanh khởi trong các tâm sanh tương ưng phóng dật, triền cái hối quá sanh khởi trong hai tâm sanh tương ưng ưu, triền cái hoài nghi sanh khởi trong các tâm sanh tương ưng hoài nghi, triền cái vô minh sanh khởi trong tất cả các pháp bất thiện – những pháp này là triền cái.


1504. Katame dhammā no nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no nīvaraṇā.

1504. Những pháp nào không phải là triền cái? Ngoại trừ các triền cái, phần bất thiện còn lại, thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải là triền cái.


1505. Katame dhammā nīvaraṇiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā nīvaraṇiyā.

1505. Những pháp nào là đối tượng của triền cái? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và toàn bộ sắc – những pháp này là đối tượng của triền cái.


1506. Katame dhammā anīvaraṇiyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā anīvaraṇiyā.

1506. Những pháp nào không là đối tượng của triền cái? Bốn đạo không thuộc tam giới, và bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không là đối tượng của triền cái.


1507. Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā nīvaraṇasampayuttā.

1507. Những pháp nào tương ưng với triền cái? Mười hai tâm sanh bất thiện – những pháp này tương ưng với triền cái.


1508. Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā.

1508. Những pháp nào không tương ưng với triền cái? Thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không tương ưng với triền cái.


1509. Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca? Tāneva nīvaraṇāni nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca.

1509. Những pháp nào vừa là triền cái vừa là đối tượng của triền cái? Chính những triền cái ấy vừa là triền cái vừa là đối tượng của triền cái.


1510. Katame dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe, avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā. Anīvaraṇiyā dhammā na vattabbā – nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cātipi, nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇātipi.

1510. Những pháp nào là đối tượng của triền cái nhưng không phải là triền cái? Ngoại trừ các triền cái, phần bất thiện còn lại, thiện trong ba cõi, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và toàn bộ sắc – những pháp này là đối tượng của triền cái nhưng không phải là triền cái. Các pháp không là đối tượng của triền cái không nên được nói là: vừa là triền cái vừa là đối tượng của triền cái, hoặc là đối tượng của triền cái nhưng không phải là triền cái.


1511. Katame [Pg.285] dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca? Yattha dve tīṇi nīvaraṇāni ekato uppajjanti – ime dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca.

1511. Những pháp nào vừa là triền cái vừa tương ưng với triền cái? Nơi nào hai hoặc ba triền cái sanh khởi cùng lúc – những pháp này vừa là triền cái vừa tương ưng với triền cái.


1512. Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe, avasesaṃ akusalaṃ – ime dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā. Nīvaraṇavippayuttā dhammā na vattabbā – nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cātipi, nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇātipi.

1512. Những pháp nào tương ưng với triền cái nhưng không phải là triền cái? Ngoại trừ các triền cái, phần bất thiện còn lại – những pháp này tương ưng với triền cái nhưng không phải là triền cái. Các pháp không tương ưng với triền cái không nên được nói là: vừa là triền cái vừa tương ưng với triền cái, hoặc tương ưng với triền cái nhưng không phải là triền cái.


1513. Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā.

1513. Những pháp nào không tương ưng với triền cái và là đối tượng của triền cái? Thiện trong ba cõi, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và toàn bộ sắc – những pháp này không tương ưng với triền cái và là đối tượng của triền cái.


1514. Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā. Nīvaraṇasampayuttā dhammā na vattabbā – nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyātipi, nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyātipi.

1514. Những pháp nào không tương ưng với triền cái và không là đối tượng của triền cái? Bốn đạo không thuộc tam giới, và bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không tương ưng với triền cái và không là đối tượng của triền cái. Các pháp tương ưng với triền cái không nên được nói là: không tương ưng với triền cái và là đối tượng của triền cái, hoặc không tương ưng với triền cái và không là đối tượng của triền cái.


Parāmāsagocchakaṃ

Phần Chấp Thủ


1515. Katame dhammā parāmāsā? Diṭṭhiparāmāso catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati – ime dhammā parāmāsā.

1515. Những pháp nào là chấp thủ? Chấp thủ tà kiến sanh khởi trong bốn tâm sanh tương ưng tà kiến – những pháp này là chấp thủ.


1516. Katame dhammā no parāmāsā? Ṭhapetvā parāmāsaṃ avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no parāmāsā.

1516. Những pháp nào không phải là chấp thủ? Ngoại trừ chấp thủ, phần bất thiện còn lại, thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải là chấp thủ.


1517. Katame dhammā parāmaṭṭhā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā parāmaṭṭhā.

1517. Những pháp nào bị chấp thủ? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và toàn bộ sắc – những pháp này bị chấp thủ.


1518. Katame [Pg.286] dhammā aparāmaṭṭhā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni nibbānañca – ime dhammā aparāmaṭṭhā.

1518. Những pháp nào không bị chấp thủ? Bốn đạo không thuộc tam giới, và bốn quả Sa-môn và Niết-bàn – những pháp này không bị chấp thủ.


1519. Katame dhammā parāmāsasampayuttā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, etthuppannaṃ parāmāsaṃ ṭhapetvā – ime dhammā parāmāsasampayuttā.

1519. Pháp nào tương ưng với cố chấp? Bốn tâm sanh tương ưng tà kiến, ngoại trừ pháp cố chấp sanh khởi trong các tâm ấy – những pháp này là pháp tương ưng với cố chấp.


1520. Katame dhammā parāmāsavippayuttā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā parāmāsavippayuttā. Parāmāso na vattabbo – parāmāsasampayuttotipi, parāmāsavippayuttotipi.

1520. Pháp nào bất tương ưng với cố chấp? Bốn tâm sanh câu hữu với tham bất tương ưng tà kiến, hai tâm sanh câu hữu với sân, tâm sanh câu hữu với hoài nghi, tâm sanh câu hữu với phóng dật, pháp thiện trong bốn địa, quả trong bốn địa, duy tác vô ký trong ba địa, và sắc, và Nibbāna – những pháp này là pháp bất tương ưng với cố chấp. Pháp cố chấp không nên được nói là ‘tương ưng với cố chấp’ hay ‘bất tương ưng với cố chấp’.


1521. Katame dhammā parāmāsā ceva parāmaṭṭhā ca? So eva parāmāso parāmāso ceva parāmaṭṭho ca.

1521. Pháp nào vừa là cố chấp vừa là đối tượng bị cố chấp? Chính pháp cố chấp ấy vừa là cố chấp vừa là đối tượng bị cố chấp.


1522. Katame dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā? Ṭhapetvā parāmāsaṃ avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā. Aparāmaṭṭhā dhammā na vattabbā – parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cātipi, parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsātipi.

1522. Pháp nào là đối tượng bị cố chấp nhưng không phải là cố chấp? Ngoại trừ pháp cố chấp, các pháp bất thiện còn lại, pháp thiện trong ba địa, quả trong ba địa, duy tác vô ký trong ba địa, và tất cả sắc – những pháp này là đối tượng bị cố chấp nhưng không phải là cố chấp. Các pháp không bị cố chấp không nên được nói là ‘vừa là cố chấp vừa là đối tượng bị cố chấp’ hay ‘là đối tượng bị cố chấp nhưng không phải là cố chấp’.


1523. Katame dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā.

1523. Pháp nào bất tương ưng với cố chấp và là đối tượng bị cố chấp? Bốn tâm sanh câu hữu với tham bất tương ưng tà kiến, hai tâm sanh câu hữu với sân, tâm sanh câu hữu với hoài nghi, tâm sanh câu hữu với phóng dật, pháp thiện trong ba địa, quả trong ba địa, duy tác vô ký trong ba địa, và tất cả sắc – những pháp này là pháp bất tương ưng với cố chấp và là đối tượng bị cố chấp.


1524. Katame dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā. Parāmāsā ca parāmāsasampayuttā ca dhammā na vattabbā – parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhātipi, parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhātipi.

1524. Pháp nào bất tương ưng với cố chấp và không là đối tượng bị cố chấp? Bốn Đạo không thuộc trong các địa, và bốn quả Sa-môn, và Nibbāna – những pháp này là pháp bất tương ưng với cố chấp và không là đối tượng bị cố chấp. Các pháp cố chấp và các pháp tương ưng với cố chấp không nên được nói là ‘bất tương ưng với cố chấp và là đối tượng bị cố chấp’ hay ‘bất tương ưng với cố chấp và không là đối tượng bị cố chấp’.


Mahantaradukaṃ

Phần Song Đối Lớn


1525. Katame [Pg.287] dhammā sārammaṇā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ – ime dhammā sārammaṇā.

1525. Pháp nào có đối tượng? Pháp thiện trong bốn địa, pháp bất thiện, quả trong bốn địa, duy tác vô ký trong ba địa – những pháp này là pháp có đối tượng.


1526. Katame dhammā anārammaṇā? Rūpañca, nibbānañca – ime dhammā anārammaṇā.

1526. Pháp nào không có đối tượng? Sắc và Nibbāna – những pháp này là pháp không có đối tượng.


1527. Katame dhammā cittā? Cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu – ime dhammā cittā.

1527. Pháp nào là tâm? Nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý giới, ý thức giới – những pháp này là tâm.


1528. Katame dhammā no cittā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no cittā.

1528. Pháp nào không phải là tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, và sắc, và Nibbāna – những pháp này không phải là tâm.


1529. Katame dhammā cetasikā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cetasikā.

1529. Pháp nào là sở hữu tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là sở hữu tâm.


1530. Katame dhammā acetasikā? Cittañca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā acetasikā.

1530. Pháp nào không phải là sở hữu tâm? Tâm, và sắc, và Nibbāna – những pháp này không phải là sở hữu tâm.


1531. Katame dhammā cittasampayuttā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasampayuttā.

1531. Pháp nào tương ưng với tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là pháp tương ưng với tâm.


1532. Katame dhammā cittavippayuttā? Rūpañca, nibbānañca – ime dhammā cittavippayuttā. Cittaṃ na vattabbaṃ – cittena sampayuttantipi, cittena vippayuttantipi.

1532. Pháp nào bất tương ưng với tâm? Sắc và Nibbāna – những pháp này là pháp bất tương ưng với tâm. Tâm không nên được nói là ‘tương ưng với tâm’ hay ‘bất tương ưng với tâm’.


1533. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhā.

1533. Pháp nào trộn lẫn với tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là pháp trộn lẫn với tâm.


1534. Katame dhammā cittavisaṃsaṭṭhā? Rūpañca, nibbānañca – ime dhammā cittavisaṃsaṭṭhā. Cittaṃ na vattabbaṃ – cittena saṃsaṭṭhantipi, cittena visaṃsaṭṭhantipi.

1534. Pháp nào không trộn lẫn với tâm? Sắc và Nibbāna – những pháp này là pháp không trộn lẫn với tâm. Tâm không nên được nói là ‘trộn lẫn với tâm’ hay ‘không trộn lẫn với tâm’.


1535. Katame dhammā cittasamuṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ [Pg.288] cittasamuṭṭhānaṃ – rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro – ime dhammā cittasamuṭṭhānā.

1535. Pháp nào do tâm sanh khởi? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri, và bất cứ sắc nào khác hiện hữu, sanh từ tâm, có nhân là tâm, do tâm sanh khởi – xứ sắc, xứ thanh, xứ hương, xứ vị, xứ xúc, không gian giới, thủy giới, sự nhẹ nhàng của sắc, sự mềm mại của sắc, sự thích ứng của sắc, sự tích tập của sắc, sự tương tục của sắc, đoàn thực – những pháp này là pháp do tâm sanh khởi.


1536. Katame dhammā no cittasamuṭṭhānā? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, nibbānañca – ime dhammā no cittasamuṭṭhānā.

1536. Pháp nào không do tâm sanh khởi? Tâm, và sắc còn lại, và Nibbāna – những pháp này không do tâm sanh khởi.


1537. Katame dhammā cittasahabhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti – ime dhammā cittasahabhuno.

1537. Pháp nào đồng sanh với tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri – những pháp này là pháp đồng sanh với tâm.


1538. Katame dhammā no cittasahabhuno? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, nibbānañca – ime dhammā no cittasahabhuno.

1538. Pháp nào không đồng sanh với tâm? Tâm, và sắc còn lại, và Nibbāna – những pháp này không đồng sanh với tâm.


1539. Katame dhammā cittānuparivattino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti – ime dhammā cittānuparivattino.

1539. Pháp nào tùy chuyển theo tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri – những pháp này là pháp tùy chuyển theo tâm.


1540. Katame dhammā no cittānuparivattino? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, nibbānañca – ime dhammā no cittānuparivattino.

1540. Pháp nào không tùy chuyển theo tâm? Tâm, và sắc còn lại, và Nibbāna – những pháp này không tùy chuyển theo tâm.


1541. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā.

1541. Pháp nào trộn lẫn với tâm và do tâm sanh khởi? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là pháp trộn lẫn với tâm và do tâm sanh khởi.


1542. Katame dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā? Cittañca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā.

1542. Pháp nào không trộn lẫn với tâm và không do tâm sanh khởi? Tâm, và sắc, và Nibbāna – những pháp này không trộn lẫn với tâm và không do tâm sanh khởi.


1543. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.

1543. Những pháp nào là pháp tương giao với tâm, đồng sanh khởi với tâm, đồng hữu với tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là pháp tương giao với tâm, đồng sanh khởi với tâm, đồng hữu với tâm.


1544. Katame dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno? Cittañca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.

1544. Những pháp nào là pháp không tương giao với tâm, không đồng sanh khởi với tâm, không đồng hữu với tâm? Tâm, sắc pháp, và Níp-bàn – những pháp này là pháp không tương giao với tâm, không đồng sanh khởi với tâm, không đồng hữu với tâm.


1545. Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – ime dhammā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.

1545. Những pháp nào là pháp tương giao với tâm, đồng sanh khởi với tâm, tùy chuyển theo tâm? Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn – những pháp này là pháp tương giao với tâm, đồng sanh khởi với tâm, tùy chuyển theo tâm.


1546. Katame [Pg.289] dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino? Cittañca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.

1546. Những pháp nào là pháp không tương giao với tâm, không đồng sanh khởi với tâm, không tùy chuyển theo tâm? Tâm, sắc pháp, và Níp-bàn – những pháp này là pháp không tương giao với tâm, không đồng sanh khởi với tâm, không tùy chuyển theo tâm.


1547. Katame dhammā ajjhattikā? Cakkhāyatanaṃ…pe… manāyatanaṃ – ime dhammā ajjhattikā.

1547. Những pháp nào là pháp thuộc nội? Nhãn xứ... (v.v)... ý xứ – những pháp này là pháp thuộc nội.


1548. Katame dhammā bāhirā? Rūpāyatanaṃ…pe… dhammāyatanaṃ – ime dhammā bāhirā.

1548. Những pháp nào là pháp thuộc ngoại? Sắc xứ... (v.v)... pháp xứ – những pháp này là pháp thuộc ngoại.


1549. Katame dhammā upādā? Cakkhāyatanaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro – ime dhammā upādā.

1549. Những pháp nào là pháp sở tạo? Nhãn xứ... (v.v)... đoàn thực – những pháp này là pháp sở tạo.


1550. Katame dhammā no upādā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, cattāro ca mahābhūtā, nibbānañca – ime dhammā no upādā.

1550. Những pháp nào là pháp không phải sở tạo? Pháp thiện, pháp bất thiện trong bốn cõi; quả dị thục trong bốn cõi; pháp duy tác vô ký trong ba cõi; và bốn đại hiển, và Níp-bàn – những pháp này là pháp không phải sở tạo.


1551. Katame dhammā upādiṇṇā? Tīsu bhūmīsu vipāko, yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā upādiṇṇā.

1551. Những pháp nào là pháp do nghiệp thủ? Quả dị thục trong ba cõi, và sắc pháp nào do nghiệp đã được tạo tác – những pháp này là pháp do nghiệp thủ.


1552. Katame dhammā anupādiṇṇā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ na kammassa katattā, cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā anupādiṇṇā.

1552. Những pháp nào là pháp không do nghiệp thủ? Pháp thiện, pháp bất thiện trong ba cõi; pháp duy tác vô ký trong ba cõi; và sắc pháp nào không do nghiệp đã được tạo tác; bốn đạo không hiệp thế; và bốn quả Sa-môn; và Níp-bàn – những pháp này là pháp không do nghiệp thủ.


Upādānagocchakaṃ

Phẩm Thủ


1553. Katame dhammā upādānā? Cattāri upādānāni – kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ. Kāmupādānaṃ aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhupādānañca sīlabbatupādānañca attavādupādānañca catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjanti – ime dhammā upādānā.

1553. Những pháp nào là pháp thủ? Có bốn thủ – dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, ngã luận thủ. Dục thủ sanh khởi trong tám tâm sanh khởi câu hữu với tham. Kiến thủ, giới cấm thủ, và ngã luận thủ sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi tương ưng với tà kiến – những pháp này là pháp thủ.


1554. Katame dhammā no upādānā? Ṭhapetvā upādāne avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no upādānā.

1554. Những pháp nào là pháp không phải thủ? Ngoại trừ các thủ, phần còn lại của pháp bất thiện; pháp thiện trong bốn cõi; quả dị thục trong bốn cõi; pháp duy tác vô ký trong ba cõi; và sắc pháp; và Níp-bàn – những pháp này là pháp không phải thủ.


1555. Katame [Pg.290] dhammā upādāniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā upādāniyā.

1555. Những pháp nào là pháp thuộc cảnh thủ? Pháp thiện, pháp bất thiện trong ba cõi; quả dị thục trong ba cõi; pháp duy tác vô ký trong ba cõi; và tất cả sắc pháp – những pháp này là pháp thuộc cảnh thủ.


1556. Katame dhammā anupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā anupādāniyā.

1556. Những pháp nào là pháp không thuộc cảnh thủ? Bốn đạo không hiệp thế, và bốn quả Sa-môn, và Níp-bàn – những pháp này là pháp không thuộc cảnh thủ.


1557. Katame dhammā upādānasampayuttā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttalobhasahagatacittuppādā, cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, etthuppannaṃ lobhaṃ ṭhapetvā – ime dhammā upādānasampayuttā.

1557. Những pháp nào là pháp tương ưng với thủ? Bốn tâm sanh khởi câu hữu với tham tương ưng với tà kiến, bốn tâm sanh khởi câu hữu với tham bất tương ưng với tà kiến, ngoại trừ tham đã sanh khởi ở đây – những pháp này là pháp tương ưng với thủ.


1558. Katame dhammā upādānavippayuttā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā upādānavippayuttā.

1558. Những pháp nào là pháp bất tương ưng với thủ? Tham đã sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi câu hữu với tham bất tương ưng với tà kiến, hai tâm sanh khởi câu hữu với ưu, tâm sanh khởi câu hữu với hoài nghi, tâm sanh khởi câu hữu với phóng dật, pháp thiện trong bốn cõi, quả dị thục trong bốn cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc pháp, và Níp-bàn – những pháp này là pháp bất tương ưng với thủ.


1559. Katame dhammā upādānā ceva upādāniyā ca? Tāneva upādānāni upādānā ceva upādāniyā ca.

1559. Những pháp nào vừa là pháp thủ vừa là pháp thuộc cảnh thủ? Chính những pháp thủ ấy vừa là pháp thủ vừa là pháp thuộc cảnh thủ.


1560. Katame dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā? Ṭhapetvā upādāne avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā. Anupādāniyā dhammā na vattabbā – upādānā ceva upādāniyā cātipi, upādāniyā ceva no ca upādānātipi.

1560. Những pháp nào là pháp thuộc cảnh thủ nhưng không phải là pháp thủ? Ngoại trừ các thủ, phần còn lại của pháp bất thiện; pháp thiện trong ba cõi; quả dị thục trong ba cõi; pháp duy tác vô ký trong ba cõi; và tất cả sắc pháp – những pháp này là pháp thuộc cảnh thủ nhưng không phải là pháp thủ. Các pháp không thuộc cảnh thủ không nên được nói là – ‘vừa là pháp thủ vừa là pháp thuộc cảnh thủ’ hoặc là ‘pháp thuộc cảnh thủ nhưng không phải là pháp thủ’.


1561. Katame dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca? Yattha diṭṭhi ca lobho ca ekato uppajjanti – ime dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca.

1561. Những pháp nào vừa là pháp thủ vừa tương ưng với thủ? Nơi nào tà kiến và tham cùng nhau sanh khởi – những pháp này vừa là pháp thủ vừa tương ưng với thủ.


1562. Katame dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā? Aṭṭha lobhasahagatacittuppādā, etthuppanne upādāne ṭhapetvā – ime dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā. Upādānavippayuttā dhammā na vattabbā – upādānā ceva upādānasampayuttā cātipi, upādānasampayuttā ceva no ca upādānātipi.

1562. Những pháp nào là pháp tương ưng với thủ nhưng không phải là pháp thủ? Tám tâm sanh khởi câu hữu với tham, ngoại trừ các thủ đã sanh khởi ở đây – những pháp này là pháp tương ưng với thủ nhưng không phải là pháp thủ. Các pháp bất tương ưng với thủ không nên được nói là – ‘vừa là pháp thủ vừa tương ưng với thủ’ hoặc là ‘pháp tương ưng với thủ nhưng không phải là pháp thủ’.


1563. Katame [Pg.291] dhammā upādānavippayuttā upādāniyā? Catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppanno lobho, dve domanassasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā upādānavippayuttā upādāniyā.

1563. Những pháp nào là pháp bất tương ưng với thủ và là pháp thuộc cảnh thủ? Tham đã sanh khởi trong bốn tâm sanh khởi câu hữu với tham bất tương ưng với tà kiến, hai tâm sanh khởi câu hữu với ưu, tâm sanh khởi câu hữu với hoài nghi, tâm sanh khởi câu hữu với phóng dật, pháp thiện trong ba cõi, quả dị thục trong ba cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc pháp – những pháp này là pháp bất tương ưng với thủ và là pháp thuộc cảnh thủ.


1564. Katame dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā. Upādānasampayuttā dhammā na vattabbā – upādānavippayuttā upādāniyātipi, upādānavippayuttā anupādāniyātipi.

1564. Những pháp nào là pháp bất tương ưng với thủ và không thuộc cảnh thủ? Bốn đạo không hiệp thế, và bốn quả Sa-môn, và Níp-bàn – những pháp này là pháp bất tương ưng với thủ và không thuộc cảnh thủ. Các pháp tương ưng với thủ không nên được nói là – ‘pháp bất tương ưng với thủ và là pháp thuộc cảnh thủ’ hoặc là ‘pháp bất tương ưng với thủ và không thuộc cảnh thủ’.


Kilesagocchakaṃ

Phẩm Phiền Não


1565. Katame dhammā kilesā? Dasa kilesavatthūni – lobho, doso, moho, māno, diṭṭhi, vicikicchā, thinaṃ, uddhaccaṃ, ahirikaṃ, anottappaṃ. Lobho aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Doso dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Moho sabbākusalesu uppajjati. Māno catūsu diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhi catūsu diṭṭhigatasampayuttesu cittuppādesu uppajjati. Vicikicchā vicikicchāsahagatesu cittuppādesu uppajjati. Thinaṃ sasaṅkhārikesu akusalesu uppajjati. Uddhaccañca ahirikañca anottappañca sabbākusalesu uppajjanti – ime dhammā kilesā.

1565. Những pháp nào là phiền não? Mười sự vật phiền não – tham, sân, si, mạn, kiến, nghi, hôn trầm, trạo cử, vô tàm, vô quý. Tham sanh khởi trong tám tâm phát sanh tương ưng tham. Sân sanh khởi trong hai tâm phát sanh tương ưng sân. Si sanh khởi trong tất cả các pháp bất thiện. Mạn sanh khởi trong bốn tâm phát sanh tương ưng tham bất tương ưng tà kiến. Kiến sanh khởi trong bốn tâm phát sanh tương ưng tà kiến. Nghi sanh khởi trong tâm phát sanh tương ưng nghi. Hôn trầm sanh khởi trong các pháp bất thiện có trợ hành. Trạo cử, vô tàm và vô quý sanh khởi trong tất cả các pháp bất thiện – những pháp này là phiền não.


1566. Katame dhammā no kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā no kilesā.

1566. Những pháp nào không phải là phiền não? Ngoại trừ các phiền não, phần bất thiện còn lại, pháp thiện trong bốn cõi, pháp quả trong bốn cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, sắc pháp, và Niết-bàn – những pháp này không phải là phiền não.


1567. Katame dhammā saṃkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ sabbañca rūpaṃ – ime dhammā saṃkilesikā.

1567. Những pháp nào là đối tượng của phiền não? Pháp thiện trong ba cõi, pháp bất thiện, pháp quả trong ba cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc pháp – những pháp này là đối tượng của phiền não.


1568. Katame dhammā asaṃkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā asaṃkilesikā.

1568. Những pháp nào không phải là đối tượng của phiền não? Bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không phải là đối tượng của phiền não.


1569. Katame [Pg.292] dhammā saṃkiliṭṭhā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā saṃkiliṭṭhā.

1569. Những pháp nào là ô nhiễm? Mười hai tâm bất thiện phát sanh – những pháp này là ô nhiễm.


1570. Katame dhammā asaṃkiliṭṭhā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā asaṃkiliṭṭhā.

1570. Những pháp nào không ô nhiễm? Pháp thiện trong bốn cõi, pháp quả trong bốn cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, sắc pháp, và Niết-bàn – những pháp này không ô nhiễm.


1571. Katame dhammā kilesasampayuttā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā kilesasampayuttā.

1571. Những pháp nào tương ưng với phiền não? Mười hai tâm bất thiện phát sanh – những pháp này tương ưng với phiền não.


1572. Katame dhammā kilesavippayuttā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā kilesavippayuttā.

1572. Những pháp nào không tương ưng với phiền não? Pháp thiện trong bốn cõi, pháp quả trong bốn cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, sắc pháp, và Niết-bàn – những pháp này không tương ưng với phiền não.


1573. Katame dhammā kilesā ceva saṃkilesikā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṃkilesikā ca.

1573. Những pháp nào vừa là phiền não vừa là đối tượng của phiền não? Chính những phiền não ấy vừa là phiền não vừa là đối tượng của phiền não.


1574. Katame dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā. Asaṃkilesikā dhammā na vattabbā – kilesā ceva saṃkilesikā cātipi, saṃkilesikā ceva no ca kilesātipi.

1574. Những pháp nào là đối tượng của phiền não nhưng không phải là phiền não? Ngoại trừ các phiền não, phần bất thiện còn lại, pháp thiện trong ba cõi, pháp quả trong ba cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc pháp – những pháp này là đối tượng của phiền não nhưng không phải là phiền não. Các pháp không phải là đối tượng của phiền não thì không thể nói là: ‘vừa là phiền não vừa là đối tượng của phiền não,’ cũng không thể nói là: ‘là đối tượng của phiền não nhưng không phải là phiền não.’


1575. Katame dhammā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca.

1575. Những pháp nào vừa là phiền não vừa ô nhiễm? Chính những phiền não ấy vừa là phiền não vừa ô nhiễm.


1576. Katame dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ – ime dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā. Asaṃkiliṭṭhā dhammā na vattabbā – kilesā ceva saṃkiliṭṭhā cātipi, saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesātipi.

1576. Những pháp nào ô nhiễm nhưng không phải là phiền não? Ngoại trừ các phiền não, phần bất thiện còn lại – những pháp này ô nhiễm nhưng không phải là phiền não. Các pháp không ô nhiễm thì không thể nói là: ‘vừa là phiền não vừa ô nhiễm,’ cũng không thể nói là: ‘ô nhiễm nhưng không phải là phiền não.’


1577. Katame dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca? Yattha dve tayo kilesā ekato uppajjanti – ime dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca.

1577. Những pháp nào vừa là phiền não vừa tương ưng với phiền não? Nơi nào có hai hoặc ba phiền não đồng sanh khởi – những pháp này vừa là phiền não vừa tương ưng với phiền não.


1578. Katame [Pg.293] dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ – ime dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā. Kilesavippayuttā dhammā na vattabbā – kilesā ceva kilesasampayuttā cātipi, kilesasampayuttā ceva no ca kilesātipi.

1578. Những pháp nào tương ưng với phiền não nhưng không phải là phiền não? Ngoại trừ các phiền não, phần bất thiện còn lại – những pháp này tương ưng với phiền não nhưng không phải là phiền não. Các pháp không tương ưng với phiền não thì không thể nói là: ‘vừa là phiền não vừa tương ưng với phiền não,’ cũng không thể nói là: ‘tương ưng với phiền não nhưng không phải là phiền não.’


1579. Katame dhammā kilesavippayuttā saṃkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā kilesavippayuttā saṃkilesikā.

1579. Những pháp nào không tương ưng với phiền não nhưng là đối tượng của phiền não? Pháp thiện trong ba cõi, pháp quả trong ba cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc pháp – những pháp này không tương ưng với phiền não nhưng là đối tượng của phiền não.


1580. Katame dhammā kilesavippayuttā asaṃkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā kilesavippayuttā asaṃkilesikā. Kilesasampayuttā dhammā na vattabbā – kilesavippayuttā saṃkilesikātipi, kilesavippayuttā asaṃkilesikātipi.

1580. Những pháp nào không tương ưng với phiền não và không phải là đối tượng của phiền não? Bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này không tương ưng với phiền não và không phải là đối tượng của phiền não. Các pháp tương ưng với phiền não thì không thể nói là: ‘không tương ưng với phiền não nhưng là đối tượng của phiền não,’ cũng không thể nói là: ‘không tương ưng với phiền não và không phải là đối tượng của phiền não.’


Piṭṭhidukaṃ

Song đối phụ.


1581. Katame dhammā dassanena pahātabbā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo – ime dhammā dassanena pahātabbā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā dassanena pahātabbā, siyā na dassanena pahātabbā.

1581. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng tri kiến? Bốn tâm phát sanh tương ưng tà kiến, tâm phát sanh tương ưng nghi – những pháp này cần được đoạn trừ bằng tri kiến. Bốn tâm phát sanh tương ưng tham bất tương ưng tà kiến, hai tâm phát sanh tương ưng sân – những pháp này có khi cần được đoạn trừ bằng tri kiến, có khi không cần được đoạn trừ bằng tri kiến.


1582. Katame dhammā na dassanena pahātabbā? Uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na dassanena pahātabbā.

1582. Những pháp nào không cần được đoạn trừ bằng tri kiến? Tâm phát sanh tương ưng trạo cử, pháp thiện trong bốn cõi, pháp quả trong bốn cõi, pháp duy tác vô ký trong ba cõi, sắc pháp, và Niết-bàn – những pháp này không cần được đoạn trừ bằng tri kiến.


1583. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Uddhaccasahagato cittuppādo – ime dhammā bhāvanāya pahātabbā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā na bhāvanāya pahātabbā.

1583. Những pháp nào cần được đoạn trừ bằng tu tập? Tâm phát sanh tương ưng trạo cử – những pháp này cần được đoạn trừ bằng tu tập. Bốn tâm phát sanh tương ưng tham bất tương ưng tà kiến, hai tâm phát sanh tương ưng sân – những pháp này có khi cần được đoạn trừ bằng tu tập, có khi không cần được đoạn trừ bằng tu tập.


1584. Katame [Pg.294] dhammā na bhāvanāya pahātabbā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na bhāvanāya pahātabbā.

1584. Những pháp nào không phải đoạn trừ bằng tu tập? Bốn tâm sanh tương ưng tà kiến, tâm sanh câu hành với hoài nghi, pháp thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không phải đoạn trừ bằng tu tập.


1585. Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā na dassanena pahātabbahetukā.

1585. Những pháp nào có nhân cần phải đoạn trừ bằng kiến? Bốn tâm sanh tương ưng tà kiến, tâm sanh câu hành với hoài nghi, ngoại trừ si sanh khởi ở đây – những pháp này có nhân cần phải đoạn trừ bằng kiến. Bốn tâm sanh câu hành với tham không tương ưng tà kiến, hai tâm sanh câu hành với ưu – những pháp này có khi có nhân cần phải đoạn trừ bằng kiến, có khi không có nhân cần phải đoạn trừ bằng kiến.


1586. Katame dhammā na dassanena pahātabbahetukā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na dassanena pahātabbahetukā.

1586. Những pháp nào không có nhân cần phải đoạn trừ bằng kiến? Si câu hành với hoài nghi, tâm sanh câu hành với phóng dật, pháp thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không có nhân cần phải đoạn trừ bằng kiến.


1587. Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā? Uddhaccasahagato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā na bhāvanāya pahātabbahetukā.

1587. Những pháp nào có nhân cần phải đoạn trừ bằng tu tập? Tâm sanh câu hành với phóng dật, ngoại trừ si sanh khởi ở đây – những pháp này có nhân cần phải đoạn trừ bằng tu tập. Bốn tâm sanh câu hành với tham không tương ưng tà kiến, hai tâm sanh câu hành với ưu – những pháp này có khi có nhân cần phải đoạn trừ bằng tu tập, có khi không có nhân cần phải đoạn trừ bằng tu tập.


1588. Katame dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na bhāvanāya pahātabbahetukā.

1588. Những pháp nào không có nhân cần phải đoạn trừ bằng tu tập? Bốn tâm sanh tương ưng tà kiến, tâm sanh câu hành với hoài nghi, si câu hành với phóng dật, pháp thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không có nhân cần phải đoạn trừ bằng tu tập.


1589. Katame dhammā savitakkā? Kāmāvacarakusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve, kiriyato ekādasa, rūpāvacaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ vitakkaṃ ṭhapetvā – ime dhammā savitakkā.

1589. Những pháp nào có tầm? Thiện Dục giới, bất thiện, mười một tâm sanh từ quả của thiện Dục giới, hai từ quả của bất thiện, mười một từ duy tác, Sơ thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, Sơ thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, ngoại trừ tầm sanh khởi ở đây – những pháp này có tầm.


1590. Katame [Pg.295] dhammā avitakkā? Dvepañcaviññāṇāni, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro arūpāvacarā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, vitakko ca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā avitakkā.

1590. Những pháp nào không có tầm? Hai nhóm năm thức, ba thiền và bốn thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, bốn thiền Vô sắc từ thiện và từ quả và từ duy tác, ba thiền và bốn thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, và tầm, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không có tầm.


1591. Katame dhammā savicārā? Kāmāvacarakusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve kiriyato ekādasa, rūpāvacaraekakadukajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraekakadukajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ vicāraṃ ṭhapetvā – ime dhammā savicārā.

1591. Những pháp nào có tứ? Thiện Dục giới, bất thiện, mười một tâm sanh từ quả của thiện Dục giới, hai từ quả của bất thiện, mười một từ duy tác, một thiền và hai thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, một thiền và hai thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, ngoại trừ tứ sanh khởi ở đây – những pháp này có tứ.


1592. Katame dhammā avicārā? Dvepañcaviññāṇāni, rūpāvacaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, vicāro ca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā avicārā.

1592. Những pháp nào không có tứ? Hai nhóm năm thức, ba thiền và ba thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, bốn thiền Vô sắc từ thiện và từ quả và từ duy tác, ba thiền và ba thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, và tứ, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không có tứ.


1593. Katame dhammā sappītikā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvacaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ pītiṃ ṭhapetvā – ime dhammā sappītikā.

1593. Những pháp nào có hỷ? Từ thiện Dục giới có bốn tâm sanh câu hành với hỷ, từ bất thiện có bốn, từ quả của thiện Dục giới có năm, từ duy tác có năm, hai thiền và ba thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, hai thiền và ba thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, ngoại trừ hỷ sanh khởi ở đây – những pháp này có hỷ.


1594. Katame dhammā appītikā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato aṭṭha, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvacaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca pīti ca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā appītikā.

1594. Những pháp nào không có hỷ? Từ thiện Dục giới có bốn tâm sanh câu hành với xả, từ bất thiện có tám, từ quả của thiện Dục giới có mười một, từ quả của bất thiện có bảy, từ duy tác có sáu, hai thiền và hai thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, bốn thiền Vô sắc từ thiện và từ quả và từ duy tác, hai thiền và hai thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, và hỷ, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không có hỷ.


1595. Katame [Pg.296] dhammā pītisahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvacaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ pītiṃ ṭhapetvā – ime dhammā pītisahagatā.

1595. Những pháp nào câu hành với hỷ? Từ thiện Dục giới có bốn tâm sanh câu hành với hỷ, từ bất thiện có bốn, từ quả của thiện Dục giới có năm, từ duy tác có năm, hai thiền và ba thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, hai thiền và ba thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, ngoại trừ hỷ sanh khởi ở đây – những pháp này câu hành với hỷ.


1596. Katame dhammā na pītisahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato aṭṭha, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvacaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukadukajjhānā kusalato ca vipākato ca, pīti ca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na pītisahagatā.

1596. Những pháp nào không câu hành với hỷ? Từ thiện Dục giới có bốn tâm sanh câu hành với xả, từ bất thiện có tám, từ quả của thiện Dục giới có mười một, từ quả của bất thiện có bảy, từ duy tác có sáu, hai thiền và hai thiền Sắc giới từ thiện và từ quả và từ duy tác, bốn thiền Vô sắc từ thiện và từ quả và từ duy tác, hai thiền và hai thiền Siêu thế từ thiện và từ quả, và hỷ, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này không câu hành với hỷ.


1597. Katame dhammā sukhasahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato cha, kiriyato pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ sukhaṃ ṭhapetvā – ime dhammā sukhasahagatā.

1597. Những pháp nào là câu hành với lạc? Bốn tâm sanh khởi câu hành với hỷ thuộc thiện Dục giới, bốn (tâm) thuộc bất thiện, sáu (tâm) thuộc quả của thiện Dục giới, năm (tâm) thuộc duy tác, các thiền ba bậc và bốn bậc thuộc Sắc giới từ (phía) thiện, quả, và duy tác, và các thiền ba bậc và bốn bậc thuộc Siêu thế từ (phía) thiện và quả, ngoại trừ thọ lạc sanh khởi trong các tâm ấy – những pháp này là câu hành với lạc.


1598. Katame dhammā na sukhasahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato aṭṭha, kāmāvacarakusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, sukhañca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na sukhasahagatā.

1598. Những pháp nào là không câu hành với lạc? Bốn tâm sanh khởi câu hành với xả thuộc thiện Dục giới, tám (tâm) thuộc bất thiện, mười (tâm) thuộc quả của thiện Dục giới, bảy (tâm) thuộc quả của bất thiện, sáu (tâm) thuộc duy tác, thiền thứ tư thuộc Sắc giới từ (phía) thiện, quả, và duy tác, bốn (thiền) Vô sắc từ (phía) thiện, quả, và duy tác, thiền thứ tư thuộc Siêu thế từ (phía) thiện và quả, và (thọ) lạc, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là không câu hành với lạc.


1599. Katame dhammā upekkhāsahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato cha, kiriyato cha[Pg.297], rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ upekkhaṃ ṭhapetvā – ime dhammā upekkhāsahagatā.

1599. Những pháp nào là câu hành với xả? Bốn tâm sanh khởi câu hành với xả thuộc thiện Dục giới, sáu (tâm) thuộc bất thiện, mười (tâm) thuộc quả của thiện Dục giới, sáu (tâm) thuộc quả của bất thiện, sáu (tâm) thuộc duy tác, thiền thứ tư thuộc Sắc giới từ (phía) thiện, quả, và duy tác, bốn (thiền) Vô sắc từ (phía) thiện, quả, và duy tác, thiền thứ tư thuộc Siêu thế từ (phía) thiện và quả, ngoại trừ thọ xả sanh khởi trong các tâm ấy – những pháp này là câu hành với xả.


1600. Katame dhammā na upekkhāsahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa vipākato cha, akusalassa vipākato eko, kiriyato pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, upekkhā ca, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na upekkhāsahagatā.

1600. Những pháp nào là không câu hành với xả? Bốn tâm sanh khởi câu hành với hỷ thuộc thiện Dục giới, sáu (tâm) thuộc bất thiện, sáu (tâm) thuộc quả của thiện Dục giới, một (tâm) thuộc quả của bất thiện, năm (tâm) thuộc duy tác, các thiền ba bậc và bốn bậc thuộc Sắc giới từ (phía) thiện, quả, và duy tác, các thiền ba bậc và bốn bậc thuộc Siêu thế từ (phía) thiện và quả, và (thọ) xả, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là không câu hành với xả.


1601. Katame dhammā kāmāvacarā? Kāmāvacarakusalaṃ, akusalaṃ, sabbo kāmāvacarassa vipāko, kāmāvacarakiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā kāmāvacarā.

1601. Những pháp nào là thuộc Dục giới? Thiện Dục giới, bất thiện, tất cả quả của Dục giới, duy tác vô ký Dục giới, và tất cả sắc – những pháp này là thuộc Dục giới.


1602. Katame dhammā na kāmāvacarā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na kāmāvacarā.

1602. Những pháp nào là không thuộc Dục giới? (Các pháp) thuộc Sắc giới, (các pháp) thuộc Vô sắc giới, (các pháp) không quy tại – những pháp này là không thuộc Dục giới.


1603. Katame dhammā rūpāvacarā? Rūpāvacaracatukkapañcakajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca – ime dhammā rūpāvacarā.

1603. Những pháp nào là thuộc Sắc giới? Các thiền bốn bậc và năm bậc thuộc Sắc giới từ (phía) thiện, quả, và duy tác – những pháp này là thuộc Sắc giới.


1604. Katame dhammā na rūpāvacarā? Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na rūpāvacarā.

1604. Những pháp nào là không thuộc Sắc giới? (Các pháp) thuộc Dục giới, (các pháp) thuộc Vô sắc giới, (các pháp) không quy tại – những pháp này là không thuộc Sắc giới.


1605. Katame dhammā arūpāvacarā? Cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca – ime dhammā arūpāvacarā.

1605. Những pháp nào là thuộc Vô sắc giới? Bốn (thiền) Vô sắc từ (phía) thiện, quả, và duy tác – những pháp này là thuộc Vô sắc giới.


1606. Katame dhammā na arūpāvacarā? Kāmāvacarā, rūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na arūpāvacarā.

1606. Những pháp nào là không thuộc Vô sắc giới? (Các pháp) thuộc Dục giới, (các pháp) thuộc Sắc giới, (các pháp) không quy tại – những pháp này là không thuộc Vô sắc giới.


1607. Katame dhammā pariyāpannā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā pariyāpannā.

1607. Những pháp nào là quy tại? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này là quy tại.


1608. Katame dhammā apariyāpannā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā apariyāpannā.

1608. Những pháp nào là không quy tại? Bốn Đạo không quy tại, và bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này là không quy tại.


1609. Katame [Pg.298] dhammā niyyānikā? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā niyyānikā.

1609. Những pháp nào là xuất ly? Bốn Đạo không quy tại – những pháp này là xuất ly.


1610. Katame dhammā aniyyānikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā aniyyānikā.

1610. Những pháp nào là không xuất ly? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là không xuất ly.


1611. Katame dhammā niyatā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā niyatā siyā aniyatā. Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā niyatā.

1611. Những pháp nào là nhất định? Bốn tâm sanh khởi tương ưng với tà kiến, hai tâm sanh khởi câu hành với ưu – những pháp này có khi là nhất định, có khi là không nhất định. Bốn Đạo không quy tại – những pháp này là nhất định.


1612. Katame dhammā aniyatā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā aniyatā.

1612. Những pháp nào là không nhất định? Bốn tâm sanh khởi câu hành với tham không tương ưng với tà kiến, tâm sanh khởi câu hành với hoài nghi, tâm sanh khởi câu hành với trạo cử, thiện trong ba cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là không nhất định.


1613. Katame dhammā sauttarā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā sauttarā.

1613. Những pháp nào là hữu thượng? Thiện trong ba cõi, bất thiện, quả trong ba cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và tất cả sắc – những pháp này là hữu thượng.


1614. Katame dhammā anuttarā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā anuttarā.

1614. Những pháp nào là vô thượng? Bốn Đạo không quy tại, và bốn quả Sa-môn, và Niết-bàn – những pháp này là vô thượng.


1615. Katame dhammā saraṇā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā saraṇā.

1615. Những pháp nào là hữu chiến? Mười hai tâm sanh khởi bất thiện – những pháp này là hữu chiến.


1616. Katame dhammā araṇā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā araṇā.

1616. Những pháp nào là vô chiến? Thiện trong bốn cõi, quả trong bốn cõi, duy tác vô ký trong ba cõi, và sắc, và Niết-bàn – những pháp này là vô chiến.


Atthuddhāro niṭṭhito.

Phần trích yếu ý nghĩa đã hoàn tất.


Dhammasaṅgaṇīpakaraṇaṃ niṭṭhitaṃ.

Bộ Pháp Tụ đã hoàn tất.