বাংলা
পালিঅট্ঠকথাটীকাঅন্ন
1101 পারাজিক পালি
1102 পাচিত্তিয় পালি
1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়)
1104 চূলবগ্গ পালি
1105 পরিবার পালি
1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১
1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২
1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা
1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়)
1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা
1206 পরিবার অট্ঠকথা
1301 সারত্থদীপনী টীকা-১
1302 সারত্থদীপনী টীকা-২
1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩
1401 দ্বেমাতিকাপালি
1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা
1403 বজিরবুদ্ধি টীকা
1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১
1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২
1406 বিনয়ালংকার টীকা-১
1407 বিনয়ালংকার টীকা-২
1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা
1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয়
1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১
1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২
1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি
1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা

8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১
8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২
8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১
8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২
8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা

8406 দীঘনিকায় (পু-বি)
8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি)
8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি)
8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি)
8410 বিনয়পিটক (পু-বি)
8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি)
8412 অট্ঠকথা (পু-বি)
8413 নিরুত্তিদীপনী
8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ
8415 অনুদীপনীপাঠ
8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ
8417 নমক্কারটীকা
8418 মহাপণামপাঠ
8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা
8420 সুতবন্দনা
8421 কমলাঞ্জলি
8422 জিনালংকার
8423 পজ্জমধু
8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী
8425 চূলগন্থবংস
8426 মহাবংস
8427 সাসনবংস
8428 কচ্চায়নব্যাকরণং
8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং
8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা)
8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা)
8432 পদরূপসিদ্ধি
8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা
8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ
8435 বুত্তোদয়পাঠ
8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ
8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা
8438 সুবোধালংকারপাঠ
8439 সুবোধালংকারটীকা
8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার
8441 লোকনীতি
8442 সুত্তন্তনীতি
8443 সূরস্সতীনীতি
8444 মহারহনীতি
8445 ধম্মনীতি
8446 কবিদপ্পণনীতি
8447 নীতিমঞ্জরী
8448 নরদক্খদীপনী
8449 চতুরারক্খদীপনী
8450 চাণক্যনীতি
8451 রসবাহিনী
8452 সীমাবিসোধনীপাঠ
8453 বেস্সন্তরগীতি
8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা
8455 থূপবংস
8456 দাঠাবংস
8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া
8458 ধাতুবংস
8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস
8460 জিনচরিতয়
8461 জিনবংসদীপং
8462 তেলকটাহগাথা
8463 মিলিদটীকা
8464 পদমঞ্জরী
8465 পদসাধনং
8466 সদ্দবিন্দুপকরণং
8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা
8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি
2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ)
2103 পাথিকবগ্গ পালি
2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ)
2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা
2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা
2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ)
2303 পাথিকবগ্গ টীকা
2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১
2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি
3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি
3103 উপরিপণ্ণাস পালি
3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১
3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২
3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা
3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা
3301 মূলপণ্ণাস টীকা
3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা
3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি
4102 নিদানবগ্গ পালি
4103 খন্ধবগ্গ পালি
4104 সলায়তনবগ্গ পালি
4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)
4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা
4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা
4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা
4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)
4301 সগাথাবগ্গ টীকা
4302 নিদানবগ্গ টীকা
4303 খন্ধবগ্গ টীকা
4304 সলায়তনবগ্গ টীকা
4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি
5102 দুকনিপাত পালি
5103 তিকনিপাত পালি
5104 চতুক্কনিপাত পালি
5105 পঞ্চকনিপাত পালি
5106 ছক্কনিপাত পালি
5107 সত্তকনিপাত পালি
5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি
5109 নবকনিপাত পালি
5110 দশকনিপাত পালি
5111 একাদশকনিপাত পালি
5201 এককনিপাত অট্ঠকথা
5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা
5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা
5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা
5301 এককনিপাত টীকা
5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা
5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা
5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি
6102 ধম্মপদ পালি
6103 উদান পালি
6104 ইতিবুত্তক পালি
6105 সুত্তনিপাত পালি
6106 বিমানবত্থু পালি
6107 পেতবত্থু পালি
6108 থেরগাথা পালি
6109 থেরীগাথা পালি
6110 অপদান পালি-১
6111 অপদান পালি-২
6112 বুদ্ধবংস পালি
6113 চরিয়াপিটক পালি
6114 জাতক পালি-১
6115 জাতক পালি-২
6116 মহানিদ্দেস পালি
6117 চূলনিদ্দেস পালি
6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি
6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি
6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি
6121 পেটকোপদেস পালি
6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা
6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১
6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২
6204 উদান অট্ঠকথা
6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা
6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১
6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২
6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা
6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা
6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১
6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২
6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা
6213 অপদান অট্ঠকথা-১
6214 অপদান অট্ঠকথা-২
6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা
6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা
6217 জাতক অট্ঠকথা-১
6218 জাতক অট্ঠকথা-২
6219 জাতক অট্ঠকথা-৩
6220 জাতক অট্ঠকথা-৪
6221 জাতক অট্ঠকথা-৫
6222 জাতক অট্ঠকথা-৬
6223 জাতক অট্ঠকথা-৭
6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা
6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা
6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১
6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২
6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা
6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা
6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি
7102 বিভঙ্গ পালি
7103 ধাতুকথা পালি
7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি
7105 কথাবত্থু পালি
7106 যমক পালি-১
7107 যমক পালি-২
7108 যমক পালি-৩
7109 পট্ঠান পালি-১
7110 পট্ঠান পালি-২
7111 পট্ঠান পালি-৩
7112 পট্ঠান পালি-৪
7113 পট্ঠান পালি-৫
7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা
7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা
7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা
7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা
7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা
7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা
7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা
7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা
7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো
7307 অভিধম্মত্থসংগহো
7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা
7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利義註複註藏外典籍
1101 巴拉基咖(波羅夷)
1102 巴吉帝亞(波逸提)
1103 大品(律藏)
1104 小品
1105 附隨
1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1
1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2
1203 巴吉帝亞(波逸提)義註
1204 大品義註(律藏)
1205 小品義註
1206 附隨義註
1301 心義燈-1
1302 心義燈-2
1303 心義燈-3
1401 疑惑度脫
1402 律攝註釋
1403 金剛智疏
1404 疑難解除疏-1
1405 疑難解除疏-2
1406 律莊嚴疏-1
1407 律莊嚴疏-2
1408 古老解惑疏
1409 律抉擇-上抉擇
1410 律抉擇疏-1
1411 律抉擇疏-2
1412 巴吉帝亞等啟請經
1413 小戒學-根本戒學

8401 清淨道論-1
8402 清淨道論-2
8403 清淨道大複註-1
8404 清淨道大複註-2
8405 清淨道論導論

8406 長部問答
8407 中部問答
8408 相應部問答
8409 增支部問答
8410 律藏問答
8411 論藏問答
8412 義注問答
8413 語言學詮釋手冊
8414 勝義顯揚
8415 隨燈論誦
8416 發趣論燈論
8417 禮敬文
8418 大禮敬文
8419 依相讚佛偈
8420 經讚
8421 蓮花供
8422 勝者莊嚴
8423 語蜜
8424 佛德偈集
8425 小史
8427 佛教史
8426 大史
8429 目犍連文法
8428 迦旃延文法
8430 文法寶鑑(詞幹篇)
8431 文法寶鑑(詞根篇)
8432 詞形成論
8433 目犍連五章
8434 應用成就讀本
8435 音韻論讀本
8436 阿毗曇燈讀本
8437 阿毗曇燈疏
8438 妙莊嚴論讀本
8439 妙莊嚴論疏
8440 初學入門義抉擇精要
8446 詩王智論
8447 智論花鬘
8445 法智論
8444 大羅漢智論
8441 世間智論
8442 經典智論
8443 勇士百智論
8450 考底利耶智論
8448 人眼燈
8449 四護衛燈
8451 妙味之流
8452 界清淨
8453 韋桑達拉頌
8454 目犍連語釋五章
8455 塔史
8456 佛牙史
8457 詞根讀本注釋
8458 舍利史
8459 象頭山寺史
8460 勝者行傳
8461 勝者宗燈
8462 油鍋偈
8463 彌蘭王問疏
8464 詞花鬘
8465 詞成就論
8466 正理滴論
8467 迦旃延詞根注
8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品
2102 大品(長部)
2103 波梨品
2201 戒蘊品註義註
2202 大品義註(長部)
2203 波梨品義註
2301 戒蘊品疏
2302 大品複註(長部)
2303 波梨品複註
2304 戒蘊品新複註-1
2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經
3102 中五十經
3103 後五十經
3201 根本五十義註-1
3202 根本五十義註-2
3203 中五十義註
3204 後五十義註
3301 根本五十經複註
3302 中五十經複註
3303 後五十經複註
4101 有偈品
4102 因緣品
4103 蘊品
4104 六處品
4105 大品(相應部)
4201 有偈品義注
4202 因緣品義注
4203 蘊品義注
4204 六處品義注
4205 大品義注(相應部)
4301 有偈品複註
4302 因緣品註
4303 蘊品複註
4304 六處品複註
4305 大品複註(相應部)
5101 一集經
5102 二集經
5103 三集經
5104 四集經
5105 五集經
5106 六集經
5107 七集經
5108 八集等經
5109 九集經
5110 十集經
5111 十一集經
5201 一集義註
5202 二、三、四集義註
5203 五、六、七集義註
5204 八、九、十、十一集義註
5301 一集複註
5302 二、三、四集複註
5303 五、六、七集複註
5304 八集等複註
6101 小誦
6102 法句經
6103 自說
6104 如是語
6105 經集
6106 天宮事
6107 餓鬼事
6108 長老偈
6109 長老尼偈
6110 譬喻-1
6111 譬喻-2
6112 諸佛史
6113 所行藏
6114 本生-1
6115 本生-2
6116 大義釋
6117 小義釋
6118 無礙解道
6119 導論
6120 彌蘭王問
6121 藏釋
6201 小誦義注
6202 法句義注-1
6203 法句義注-2
6204 自說義注
6205 如是語義註
6206 經集義注-1
6207 經集義注-2
6208 天宮事義注
6209 餓鬼事義注
6210 長老偈義注-1
6211 長老偈義注-2
6212 長老尼義注
6213 譬喻義注-1
6214 譬喻義注-2
6215 諸佛史義注
6216 所行藏義注
6217 本生義注-1
6218 本生義注-2
6219 本生義注-3
6220 本生義注-4
6221 本生義注-5
6222 本生義注-6
6223 本生義注-7
6224 大義釋義注
6225 小義釋義注
6226 無礙解道義注-1
6227 無礙解道義注-2
6228 導論義注
6301 導論複註
6302 導論明解
7101 法集論
7102 分別論
7103 界論
7104 人施設論
7105 論事
7106 雙論-1
7107 雙論-2
7108 雙論-3
7109 發趣論-1
7110 發趣論-2
7111 發趣論-3
7112 發趣論-4
7113 發趣論-5
7201 法集論義註
7202 分別論義註(迷惑冰消)
7203 五部論義註
7301 法集論根本複註
7302 分別論根本複註
7303 五論根本複註
7304 法集論複註
7305 五論複註
7306 阿毘達摩入門
7307 攝阿毘達磨義論
7308 阿毘達摩入門古複註
7309 阿毘達摩論母

English
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon PaliCommentairesSous-commentairesAutres
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-KanonKommentareSubkommentareSonstige
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैननकमेंट्रीउप-टिप्पणियाँअन्य
1101 पाराजिक पाळि
1102 पाचित्तिय पाळि
1103 महावग्ग पाळि (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळि
1105 परिवार पाळि
1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1
1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-1
1302 सारत्थदीपनी टीका-2
1303 सारत्थदीपनी टीका-3
1401 द्वेमातिकापाळि
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-1
1405 विमतिविनोदनी टीका-2
1406 विनयालंकार टीका-1
1407 विनयालंकार टीका-2
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-1
1411 विनयविनिच्छय टीका-2
1412 पाचित्यादियोजनापाळि
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-1
8402 विसुद्धिमग्ग-2
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवन्दना
8421 कमलाञ्जलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगन्थवंस
8427 सासनवंस
8426 महावंस
8429 मोग्गल्लानब्याकरणं
8428 कच्चायनब्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपञ्चिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमञ्जरी
8445 धम्मनीति
8444 महारहनीति
8441 लोकनीति
8442 सुत्तन्तनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8450 चाणक्यनीति
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8451 रसवाहिनी
8452 सीमविसोधनीपाठ
8453 वेस्सन्तरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमञ्जरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिन्दुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा
8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि
2102 महावग्ग पाळि (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळि
2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1
2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि
3102 मज्झिमपण्णास पाळि
3103 उपरिपण्णास पाळि
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि
4102 निदानवग्ग पाळि
4103 खन्धवग्ग पाळि
4104 सळायतनवग्ग पाळि
4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खन्धवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि
5102 दुकनिपात पाळि
5103 तिकनिपात पाळि
5104 चतुक्कनिपात पाळि
5105 पञ्चकनिपात पाळि
5106 छक्कनिपात पाळि
5107 सत्तकनिपात पाळि
5108 अट्ठकादिनिपात पाळि
5109 नवकनिपात पाळि
5110 दसकनिपात पाळि
5111 एकादसकनिपात पाळि
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि
6102 धम्मपद पाळि
6103 उदान पाळि
6104 इतिवुत्तक पाळि
6105 सुत्तनिपात पाळि
6106 विमानवत्थु पाळि
6107 पेतवत्थु पाळि
6108 थेरगाथा पाळि
6109 थेरीगाथा पाळि
6110 अपदान पाळि-1
6111 अपदान पाळि-2
6112 बुद्धवंस पाळि
6113 चरियापिटक पाळि
6114 जातक पाळि-1
6115 जातक पाळि-2
6116 महानिद्देस पाळि
6117 चूळनिद्देस पाळि
6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि
6119 नेत्तिप्पकरण पाळि
6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि
6121 पेटकोपदेस पाळि
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-1
6203 धम्मपद अट्ठकथा-2
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-1
6214 अपदान अट्ठकथा-2
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-1
6218 जातक अट्ठकथा-2
6219 जातक अट्ठकथा-3
6220 जातक अट्ठकथा-4
6221 जातक अट्ठकथा-5
6222 जातक अट्ठकथा-6
6223 जातक अट्ठकथा-7
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1
6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि
7102 विभङ्ग पाळि
7103 धातुकथा पाळि
7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि
7105 कथावत्थु पाळि
7106 यमक पाळि-1
7107 यमक पाळि-2
7108 यमक पाळि-3
7109 पट्ठान पाळि-1
7110 पट्ठान पाळि-2
7111 पट्ठान पाळि-3
7112 पट्ठान पाळि-4
7113 पट्ठान पाळि-5
7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका
7302 विभङ्ग-मूलटीका
7303 पञ्चपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका
7305 पञ्चपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon PaliKomentarSub-komentarLainnya
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典註釈書副註釈書その他
1101 パーラージカ・パーリ
1102 パーチッティヤ・パーリ
1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ)
1104 チューラヴァッガ・パーリ
1105 パリヴァーラ・パーリ
1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1
1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2
1203 パーチッティヤ・アッタカター
1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ)
1205 チューラヴァッガ・アッタカター
1206 パリヴァーラ・アッタカター
1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1
1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2
1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3
1401 ドヴェマーティカー・パーリ
1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター
1403 ヴァジラブッディ・ティーカー
1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1
1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2
1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1
1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2
1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー
1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ
1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1
1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2
1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ
1413 クッダシッカー-ムーラシッカー

8401 ヴィスッディマッガ-1
8402 ヴィスッディマッガ-2
8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1
8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2
8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター

8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ)
8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ)
8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ)
8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ)
8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ)
8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ)
8412 アッタカター(プ・ヴィ)
8413 ニルッティディーパニー
8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ
8415 アヌディーパニーパータ
8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ
8417 ナマッカラ・ティーカー
8418 マハーパナーマ・パータ
8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター
8420 スタヴァンダナー
8421 カマラーニャジャリ
8422 ジナランカーラ
8423 パッジャマドゥ
8424 ブッダグナガーター・ヴァリー
8425 チューラガンタヴァンサ
8427 サーサナヴァンサ
8426 マハーヴァンサ
8429 モッガラーナ・ビャーカラナン
8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン
8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー)
8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー)
8432 パダルーパシッディ
8433 モッガラーナ・パンチカー
8434 パヨーガシッディ・パータ
8435 ヴットーダヤ・パータ
8436 アビダーナッパディーピカー・パータ
8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー
8438 スボーダーランカーラ・パータ
8439 スボーダーランカーラ・ティーカー
8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ
8446 カヴィダッパナニーティ
8447 ニーティマンジャリー
8445 ダンマニーティ
8444 マハーラハニーティ
8441 ローカニーティ
8442 スタンタニーティ
8443 スーラッサティニーティ
8450 チャーナキャニーティ
8448 ナラダッカディーパニー
8449 チャトゥラーラッカディーパニー
8451 ラサヴァーヒニー
8452 シーマヴィソーダニー・パータ
8453 ヴェッサンタラ・ギーティ
8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー
8455 トゥーパヴァンサ
8456 ダーターヴァンサ
8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー
8458 ダートゥヴァンサ
8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ
8460 ジナチャリタヤ
8461 ジナヴァンサディーパン
8462 テーラカターガーター
8463 ミリダ・ティーカー
8464 パダマンジャリー
8465 パダサーダナン
8466 サッダビンドゥパカラナン
8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー
8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ
2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ)
2103 パーティカワッガ・パーリ
2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター
2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ)
2203 パーティカワッガ・アッタカター
2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー
2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ)
2303 パーティカワッガ・ティーカー
2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1
2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ
3102 マッジマパンナーサ・パーリ
3103 ウパリパンナーサ・パーリ
3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1
3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2
3203 マッジマパンナーサ・アッタカター
3204 ウパリパンナーサ・アッタカター
3301 ムーラパンナーサ・ティーカー
3302 マッジマパンナーサ・ティーカー
3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ
4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ
4103 カンダ・ワッガ・パーリ
4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ
4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ)
4201 サガーター・ワッガ・アッタカター
4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター
4203 カンダ・ワッガ・アッタカター
4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター
4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ)
4301 サガーター・ワッガ・ティーカー
4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー
4303 カンダ・ワッガ・ティーカー
4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー
4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ)
5101 エーカカニパータ・パーリ
5102 ドゥカニパータ・パーリ
5103 ティカニパータ・パーリ
5104 チャトゥッカニパータ・パーリ
5105 パンチャカニパータ・パーリ
5106 チャッカニパータ・パーリ
5107 サッタカニパータ・パーリ
5108 アッタカーディニパータ・パーリ
5109 ナヴァカニパータ・パーリ
5110 ダサカニパータ・パーリ
5111 エーカーダサカニパータ・パーリ
5201 エーカカニパータ・アッタカター
5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター
5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター
5204 アッタカーディニパータ・アッタカター
5301 エーカカニパータ・ティーカー
5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー
5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー
5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ
6102 ダンマパダ・パーリ
6103 ウダーナ・パーリ
6104 イティヴッタカ・パーリ
6105 スッタニパータ・パーリ
6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ
6107 ペーヴァットゥ・パーリ
6108 テーラガーター・パーリ
6109 テーリーガーター・パーリ
6110 アパダーナ・パーリ-1
6111 アパダーナ・パーリ-2
6112 ブッダヴァンサ・パーリ
6113 チャリヤーピタカ・パーリ
6114 ジャータカ・パーリ-1
6115 ジャータカ・パーリ-2
6116 マハーニッデーサ・パーリ
6117 チューラニッデーサ・パーリ
6118 パティサンビダーマッガ・パーリ
6119 ネッティッパカラナ・パーリ
6120 ミリンダパンハ・パーリ
6121 ペータコーパデーサ・パーリ
6201 クッダカパータ・アッタカター
6202 ダンマパダ・アッタカター-1
6203 ダンマパダ・アッタカター-2
6204 ウダーナ・アッタカター
6205 イティヴッタカ・アッタカター
6206 スッタニパータ・アッタカター-1
6207 スッタニパータ・アッタカター-2
6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター
6209 ペータヴァットゥ・アッタカター
6210 テーラガーター・アッタカター-1
6211 テーラガーター・アッタカター-2
6212 テーリーガーター・アッタカター
6213 アパダーナ・アッタカター-1
6214 アパダーナ・アッタカター-2
6215 ブッダヴァンサ・アッタカター
6216 チャリヤーピタカ・アッタカター
6217 ジャータカ・アッタカター-1
6218 ジャータカ・アッタカター-2
6219 ジャータカ・アッタカター-3
6220 ジャータカ・アッタカター-4
6221 ジャータカ・アッタカター-5
6222 ジャータカ・アッタカター-6
6223 ジャータカ・アッタカター-7
6224 マハーニッデーサ・アッタカター
6225 チューラニッデーサ・アッタカター
6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1
6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2
6228 ネッティッパカラナ・アッタカター
6301 ネッティッパカラナ・ティーカー
6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ
7102 ヴィバンガ・パーリ
7103 ダートゥカター・パーリ
7104 プッガラパンニャッティ・パーリ
7105 カター・ヴァットゥ・パーリ
7106 ヤマカ・パーリ-1
7107 ヤマカ・パーリ-2
7108 ヤマカ・パーリ-3
7109 パッターナ・パーリ-1
7110 パッターナ・パーリ-2
7111 パッターナ・パーリ-3
7112 パッターナ・パーリ-4
7113 パッターナ・パーリ-5
7201 ダンマサンガニ・アッタカター
7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター
7203 パンチャパカラナ・アッタカター
7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー
7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー
7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー
7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー
7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー
7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード
7307 アビダンマッタ・サンガホ
7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー
7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលីអដ្ឋកថាដីកាផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ
1102 បាចិត្តិយបាឡិ
1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ)
1104 ចូឡវគ្គបាឡិ
1105 បរិវារបាឡិ
1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១
1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២
1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា
1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ)
1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា
1206 បរិវារអដ្ឋកថា
1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១
1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២
1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣
1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ
1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា
1403 វជិរពុទ្ធិដីកា
1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១
1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២
1406 វិនយាលង្ការដីកា-១
1407 វិនយាលង្ការដីកា-២
1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា
1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ
1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១
1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២
1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ
1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា

8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១
8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២
8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១
8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២
8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា

8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ)
8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ)
8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ)
8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ)
8410 វិនយបិដក (បុ-វិ)
8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ)
8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ)
8413 និរុត្តិទីបនី
8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ
8415 អនុទីបនីបាឋ
8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ
8417 នមក្ការដីកា
8418 មហាបណាមបាឋ
8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា
8420 សុតវន្ទនា
8421 កមលាញ្ជលិ
8422 ជិនាលង្ការ
8423 បជ្ជមធុ
8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី
8425 ចូឡគន្ថវង្ស
8427 សាសនវង្ស
8426 មហាវង្ស
8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ
8428 កច្ចាយនព្យាករណំ
8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា)
8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា)
8432 បទរូបសិទ្ធិ
8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា
8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ
8435 វុត្តោទយបាឋ
8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ
8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា
8438 សុពោធាលង្ការបាឋ
8439 សុពោធាលង្ការដីកា
8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ
8446 កវិទប្បណនីតិ
8447 នីតិមញ្ជរី
8445 ធម្មនីតិ
8444 មហារហនីតិ
8441 លោកនីតិ
8442 សុត្តន្តនីតិ
8443 សូរស្សតិនីតិ
8450 ចាណក្យនីតិ
8448 នរទក្ខទីបនី
8449 ចតុរារក្ខទីបនី
8451 រសវាហិនី
8452 សីមវិសោធនីបាឋ
8453 វេស្សន្តរគីតិ
8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា
8455 ថូបវង្ស
8456 ទាឋាវង្ស
8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា
8458 ធាតុវង្ស
8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស
8460 ជិនចរិតយ
8461 ជិនវង្សទីបំ
8462 តេលកដាហគាថា
8463 មិលិទដីកា
8464 បទមញ្ជរី
8465 បទសាធនំ
8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ
8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា
8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ
2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ)
2103 បាថិកវគ្គបាឡិ
2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ)
2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា
2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា
2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ)
2303 បាថិកវគ្គដីកា
2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១
2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ
3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ
3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ
3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១
3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២
3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3301 មូលបណ្ណាសដីកា
3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា
3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ
4102 និទានវគ្គបាឡិ
4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ
4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ
4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)
4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា
4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា
4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា
4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)
4301 សគាថាវគ្គដីកា
4302 និទានវគ្គដីកា
4303 ខន្ធវគ្គដីកា
4304 សឡាយតនវគ្គដីកា
4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ
5102 ទុកនិបាតបាឡិ
5103 តិកនិបាតបាឡិ
5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ
5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ
5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ
5107 សត្តកនិបាតបាឡិ
5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ
5109 នវកនិបាតបាឡិ
5110 ទសកនិបាតបាឡិ
5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ
5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា
5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា
5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា
5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា
5301 ឯកកនិបាតដីកា
5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា
5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា
5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ
6102 ធម្មបទបាឡិ
6103 ឧទានបាឡិ
6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ
6105 សុត្តនិបាតបាឡិ
6106 វិមានវត្ថុបាឡិ
6107 បេតវត្ថុបាឡិ
6108 ថេរគាថាបាឡិ
6109 ថេរីគាថាបាឡិ
6110 អបទានបាឡិ-១
6111 អបទានបាឡិ-២
6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ
6113 ចរិយាបិដកបាឡិ
6114 ជាតកបាឡិ-១
6115 ជាតកបាឡិ-២
6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ
6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ
6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ
6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ
6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ
6121 បេដកោបទេសបាឡិ
6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា
6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១
6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២
6204 ឧទានអដ្ឋកថា
6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា
6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១
6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២
6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា
6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា
6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១
6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២
6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា
6213 អបទានអដ្ឋកថា-១
6214 អបទានអដ្ឋកថា-២
6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា
6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា
6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១
6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២
6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣
6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤
6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥
6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦
6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧
6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១
6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២
6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា
6301 នេត្តិប្បករណដីកា
6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ
7102 វិភង្គបាឡិ
7103 ធាតុកថាបាឡិ
7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ
7105 កថាវត្ថុបាឡិ
7106 យមកបាឡិ-១
7107 យមកបាឡិ-២
7108 យមកបាឡិ-៣
7109 បដ្ឋានបាឡិ-១
7110 បដ្ឋានបាឡិ-២
7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣
7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤
7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥
7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា
7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា
7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា
7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា
7302 វិភង្គ-មូលដីកា
7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា
7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា
7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា
7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ
7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ
7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា
7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경주석서부주석서기타
1101 빠라지카 빨리
1102 빠찟띠야 빨리
1103 마하왁가 빨리 (비나야)
1104 출라왁가 빨리
1105 빠리와라 빨리
1201 빠라지까깐다 앗타카타-1
1202 빠라지까깐다 앗타카타-2
1203 빠찟띠야 앗타카타
1204 마하왁가 앗타카타 (비나야)
1205 출라왁가 앗타카타
1206 빠리와라 앗타카타
1301 사랏타디빠니 띠까-1
1302 사랏타디빠니 띠까-2
1303 사랏타디빠니 띠까-3
1401 드베마띠까빨리
1402 위나야상가하 앗타카타
1403 와지라붓디 띠까
1404 위마띠위노다니 띠까-1
1405 위마띠위노다니 띠까-2
1406 위나야랑까라 띠까-1
1407 위나야랑까라 띠까-2
1408 깡카위따라니뿌라나 띠까
1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야
1410 위나야위닛차야 띠까-1
1411 위나야위닛차야 띠까-2
1412 빠찟땨디요자나빨리
1413 쿳닷시카-물라시카

8401 위숟디막가-1
8402 위숟디막가-2
8403 위숟디막가-마하띠까-1
8404 위숟디막가-마하띠까-2
8405 위숟디막가 니다나까타

8406 디가니까야 (뿌-위)
8407 맛지마니까야 (뿌-위)
8408 삼윳따니까야 (뿌-위)
8409 앙굳따라니까야 (뿌-위)
8410 위나야삐따까 (뿌-위)
8411 아비담마삐따까 (뿌-위)
8412 앗타카타 (뿌-위)
8413 니룻띠디빠니
8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타
8415 아누디빠니빠타
8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타
8417 나막까라띠까
8418 마하빠나마빠타
8419 락카나또 붓다토마나가타
8420 수타완다나
8421 까말란자리
8422 지나랑까라
8423 빳자마두
8424 붓다구나가타왈리
8425 출라간타왕사
8427 사사나왕사
8426 마하왕사
8429 목갈라나뱌까라낭
8428 깟차야나뱌까라낭
8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라)
8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라)
8432 빠다루빠싣디
8433 목갈라나빤찌까
8434 빠요가싣디빠타
8435 붇또다야빠타
8436 아비다나빠디피까빠타
8437 아비다나빠디피까띠까
8438 수보다랑까라빠타
8439 수보다랑까라띠까
8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라
8446 까위닷빠나니띠
8447 니띠만자리
8445 담마니띠
8444 마하라하니띠
8441 로까니띠
8442 숫딴따니띠
8443 수랏사띠니띠
8450 짜낙야니띠
8448 나라닥카디빠니
8449 짜뚜라락카디빠니
8451 라사와히니
8452 시마위소다니빠타
8453 웨산따라기띠
8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까
8455 투빠왕사
8456 다타왕사
8457 다두빠타윌라시니야
8458 다두왕사
8459 핟타와나갈라위하라왕사
8460 지나짜리따야
8461 지나왕사디빵
8462 떼라까타하가타
8463 밀리다띠까
8464 빠다만자리
8465 빠다사다낭
8466 삿다빈두빠까라낭
8467 깟차야나다두만주사
8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리
2102 마하왁가 빨리 (디가)
2103 빠티까왁가 빨리
2201 실락칸다왁가 앗타카타
2202 마하왁가 앗타카타 (디가)
2203 빠티까왁가 앗타카타
2301 실락칸다왁가 띠까
2302 마하왁가 띠까 (디가)
2303 빠티까왁가 띠까
2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1
2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리
3102 맛지마빤나사 빨리
3103 우빠리빤나사 빨리
3201 물라빤나사 앗타카타-1
3202 물라빤나사 앗타카타-2
3203 맛지마빤나사 앗타카타
3204 우빠리빤나사 앗타카타
3301 물라빤나사 띠까
3302 맛지마빤나사 띠까
3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리
4102 니다나왁가 빨리
4103 칸다왁가 빨리
4104 살라야따나왁가 빨리
4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)
4201 사가타왁가 앗타카타
4202 니다나왁가 앗타카타
4203 칸다왁가 앗타카타
4204 살라야따나왁가 앗타카타
4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)
4301 사가타왁가 띠까
4302 니다나왁가 띠까
4303 칸다왁가 띠까
4304 살라야따나왁가 띠까
4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리
5102 두까니빠따 빨리
5103 띠까니빠따 빨리
5104 짜뚝까니빠따 빨리
5105 빤짜까니빠따 빨리
5106 착까니빠따 빨리
5107 삿따까니빠따 빨리
5108 앗타까디니빠따 빨리
5109 나와까니빠따 빨리
5110 다사까니빠따 빨리
5111 에까다사까니빠따 빨리
5201 에까까니빠따 앗타카타
5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타
5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타
5204 앗타까디니빠따 앗타카타
5301 에까까니빠따 띠까
5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까
5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까
5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리
6102 담마빠다 빨리
6103 우다나 빨리
6104 이띠웃따까 빨리
6105 숫따니빠따 빨리
6106 위마나왓투 빨리
6107 베따왓투 빨리
6108 테라가타 빨리
6109 테리가타 빨리
6110 아빠다나 빨리-1
6111 아빠다나 빨리-2
6112 붓다왕사 빨리
6113 짜리야삐따까 빨리
6114 자따까 빨리-1
6115 자따까 빨리-2
6116 마하닷데사 빨리
6117 출라닷데사 빨리
6118 빠티삼비다막가 빨리
6119 넷띠빠까라나 빨리
6120 밀린다빤하 빨리
6121 뻬따꼬빠데사 빨리
6201 쿳닥까빠타 앗타카타
6202 담마빠다 앗타카타-1
6203 담마빠다 앗타카타-2
6204 우다나 앗타카타
6205 이띠웃따까 앗타카타
6206 숫따니빠따 앗타카타-1
6207 숫따니빠따 앗타카타-2
6208 위마나왓투 앗타카타
6209 베따왓투 앗타카타
6210 테라가타 앗타카타-1
6211 테라가타 앗타카타-2
6212 테리가타 앗타카타
6213 아빠다나 앗타카타-1
6214 아빠다나 앗타카타-2
6215 붓다왕사 앗타카타
6216 짜리야삐따까 앗타카타
6217 자따까 앗타카타-1
6218 자따까 앗타카타-2
6219 자따까 앗타카타-3
6220 자따까 앗타카타-4
6221 자따까 앗타카타-5
6222 자따까 앗타카타-6
6223 자따까 앗타카타-7
6224 마하닷데사 앗타카타
6225 출라닷데사 앗타카타
6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1
6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2
6228 넷띠빠까라나 앗타카타
6301 넷띠빠까라나 띠까
6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리
7102 위방가 빨리
7103 다뚜까타 빨리
7104 뿍갈라빤냣띠 빨리
7105 까타왓투 빨리
7106 야마까 빨리-1
7107 야마까 빨리-2
7108 야마까 빨리-3
7109 빳타나 빨리-1
7110 빳타나 빨리-2
7111 빳타나 빨리-3
7112 빳타나 빨리-4
7113 빳타나 빨리-5
7201 담마상가니 앗타카타
7202 삼모하위노다니 앗타카타
7203 빤짜빠까라나 앗타카타
7301 담마상가니-물라띠까
7302 위방가-물라띠까
7303 빤짜빠까라나-물라띠까
7304 담마상가니-아누띠까
7305 빤짜빠까라나-아누띠까
7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도
7307 아비담맛타상가호
7308 아비담마와따라-뿌라나띠까
7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີອັດຖະກະຖາຏີກາອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ
1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ
1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ)
1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ
1105 ປະລິວາລະ ປາລີ
1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1
1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2
1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ
1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ)
1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ
1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1
1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2
1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3
1401 ທເວມາຕິກາປາລີ
1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ
1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ
1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1
1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2
1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1
1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2
1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ
1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ
1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1
1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2
1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ
1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ

8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1
8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2
8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1
8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2
8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ

8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ)
8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ
8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ
8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ
8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ
8417 ນະມັກກາລະຏີກາ
8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ
8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ
8420 ສຸຕະວັນທະນາ
8421 ກະມະລາຍຈະລິ
8422 ຊິນາລັງກາລະ
8423 ປັດຊະມະທຸ
8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ
8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ
8426 ມະຫາວັງສະ
8427 ສາສະນະວັງສະ
8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ
8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ
8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ)
8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ)
8432 ປະທະຣູປະສິດທິ
8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ
8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ
8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ
8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ
8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ
8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ
8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ
8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ
8441 ໂລກະນີຕິ
8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ
8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ
8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ
8445 ທັມມະນີຕິ
8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ
8447 ນີຕິມັນຊະລີ
8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ
8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ
8450 ຈານັກຍະນີຕິ
8451 ລະສະວາຫິນີ
8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ
8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ
8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ
8455 ຖູປະວັງສະ
8456 ທາຐາວັງສະ
8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ
8458 ຘາຕຸວັງສະ
8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ
8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ
8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ
8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ
8463 ມິລິທະຏີກາ
8464 ປະທະມັນຊະລີ
8465 ປະທະສາຘະນັງ
8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ
8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ
8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ)
2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ
2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ)
2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ)
2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ
2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1
2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ
3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ
3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ
3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1
3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2
3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ
3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ
3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ
4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ
4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ
4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)
4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)
4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ
4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ
4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ
4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ
5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ
5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ
5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ
5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ
5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ
5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ
5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ
5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ
5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ
5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ
6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ
6103 ອຸທານະ ປາລີ
6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ
6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ
6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ
6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ
6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ
6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ
6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1
6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2
6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ
6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ
6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1
6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2
6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ
6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ
6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ
6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ
6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ
6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ
6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ
6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1
6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2
6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ
6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1
6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2
6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1
6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2
6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ
6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1
6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2
6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ
6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1
6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2
6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3
6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4
6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5
6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6
6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7
6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1
6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2
6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ
6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ
7102 ວິພັງຄະ ປາລີ
7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ
7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ
7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ
7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1
7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2
7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3
7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1
7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2
7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3
7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4
7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5
7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ
7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ
7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ
7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ
7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ
7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ
7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ
7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ
7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ
7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ
7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळीअट्ठकथाटीकाअन्य
1101 पाराजिक पाळी
1102 पाचित्तिय पाळी
1103 महावग्ग पाळी (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळी
1105 परिवार पाळी
1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१
1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-१
1302 सारत्थदीपनी टीका-२
1303 सारत्थदीपनी टीका-३
1401 द्वेमातिकापाळी
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-१
1405 विमतिविनोदनी टीका-२
1406 विनयालंकार टीका-१
1407 विनयालंकार टीका-२
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-१
1411 विनयविनिच्छय टीका-२
1412 पाचित्यादियोजनापाळी
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-१
8402 विसुद्धिमग्ग-२
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवंदना
8421 कमलांजलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगंथवंस
8426 महावंस
8427 सासनवंस
8428 कच्चायनव्याकरणं
8429 मोग्गल्लानव्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपंचिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार
8441 लोकनीति
8442 सुत्तंतनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8444 महारहनीति
8445 धम्मनीति
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमंजरी
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8450 चाणक्यनीति
8451 रसवाहिनी
8452 सीमाविसोधनीपाठ
8453 वेस्संतरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमंजरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिंदुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमंजुसा
8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी
2102 महावग्ग पाळी (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळी
2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खंधवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१
2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी
3102 मज्झिमपण्णास पाळी
3103 उपरिपण्णास पाळी
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी
4102 निदानवग्ग पाळी
4103 खंधवग्ग पाळी
4104 सळायतनवग्ग पाळी
4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खंधवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खंधवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी
5102 दुकनिपात पाळी
5103 तिकनिपात पाळी
5104 चतुक्कनिपात पाळी
5105 पंचकनिपात पाळी
5106 छक्कनिपात पाळी
5107 सत्तकनिपात पाळी
5108 अट्ठकादिनिपात पाळी
5109 नवकनिपात पाळी
5110 दसकनिपात पाळी
5111 एकादसकनिपात पाळी
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी
6102 धम्मपद पाळी
6103 उदान पाळी
6104 इतिवुत्तक पाळी
6105 सुत्तनिपात पाळी
6106 विमानवत्थु पाळी
6107 पेतवत्थु पाळी
6108 थेरगाथा पाळी
6109 थेरीगाथा पाळी
6110 अपदान पाळी-१
6111 अपदान पाळी-२
6112 बुद्धवंस पाळी
6113 चरियापिटक पाळी
6114 जातक पाळी-१
6115 जातक पाळी-२
6116 महानिद्देस पाळी
6117 चूळनिद्देस पाळी
6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी
6119 नेत्तिप्पकरण पाळी
6120 मिलिंदपंह पाळी
6121 पेटकोपदेस पाळी
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-१
6203 धम्मपद अट्ठकथा-२
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-१
6214 अपदान अट्ठकथा-२
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-१
6218 जातक अट्ठकथा-२
6219 जातक अट्ठकथा-३
6220 जातक अट्ठकथा-४
6221 जातक अट्ठकथा-५
6222 जातक अट्ठकथा-६
6223 जातक अट्ठकथा-७
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१
6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी
7102 विभंग पाळी
7103 धातुकथा पाळी
7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी
7105 कथावत्थु पाळी
7106 यमक पाळी-१
7107 यमक पाळी-२
7108 यमक पाळी-३
7109 पट्ठान पाळी-१
7110 पट्ठान पाळी-२
7111 पट्ठान पाळी-३
7112 पट्ठान पाळी-४
7113 पट्ठान पाळी-५
7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पंचपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसंगणी-मूलटीका
7302 विभंग-मूलटीका
7303 पंचपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसंगणी-अनुटीका
7305 पंचपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसंगहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळी


Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

त्या भगवंत, अर्हत, सम्यक्संबुद्धाला माझा नमस्कार असो.

Vinayapiṭaka

विनयपिटक

Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā

संगीतीचे प्रश्न आणि उत्तरे

Okāsa dānakathā

अवकाशदानकथा (परवानगी देण्याचे कथन)

Suṇātu [Pg.1] me bhante saṅgho, mahatī ayaṃ parisā, evarūpāya parisāya na sukarā sabbaso kathaṃ sāvetuṃ, tasmā āyasmato ca javanattherassa pakhukkūnagaravāsino āyasmato ca vicittasārābhivaṃsassa tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikassa vinayapucchanabhārañca vinayavissajjana bhārañca āvahituṃ okāsaṃ dammi, karotha tumhe āvuso chaṭṭhasaṃgītipubbaṅgamāni vinayapucchana vinayavissajjana kiccāni yathādhammaṃ yathāvinayaṃ.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. ही परिषद खूप मोठी आहे. अशा परिषदेला सर्व प्रकारे (सर्व गोष्टी) ऐकवणे सोपे नाही. म्हणून, पखुक्कू नगरचे रहिवासी आयुष्यमान जवन थेर यांना आणि त्रिपिटकधारी, धम्मभांडागारिक आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांना विनय विचारण्याचा भार आणि विनयाची उत्तरे देण्याचा भार स्वीकारण्यासाठी मी अवकाश (परवानगी) देतो. हे आयुष्यमानहो, तुम्ही सहाव्या संगीतीला अनुसरून विनय विचारण्याचे व विनयाची उत्तरे देण्याचे कार्य यथाधम्म आणि यथाविनय करावे.

Aggamahāpaṇḍita [Pg.2] bhadantajavana mahātherena

अग्गमहापंडित भदंत जवन महाथेरांद्वारे

Ṭhapitā

स्थापित

Pucchaka sammuti ñātti

पुच्छक (प्रश्न विचारणाऱ्याच्या) संमतीची ज्ञप्ती

Suṇātu me bhante saṅgho, yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ vinayaṃ puccheyyaṃ.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. जर संघासाठी योग्य वेळ असेल, तर मी त्रिपिटकधारी, धम्मभांडागारिक आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांना विनयाविषयी प्रश्न विचारेन.

Tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārika

त्रिपिटकधारी धम्मभांडागारिक

Bhadantavicittasārābhivaṃsena

भदंत विचित्तसाराभिवंस यांच्याद्वारे

Ṭhapitā vissajjaka sammuti ñātti

स्थापित केलेली विसज्जक (उत्तर देणाऱ्याच्या) संमतीची ज्ञप्ती

Suṇātu me bhante saṅgho, yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ āyasmatā javanattherena saṅghanāyaka mahātherassa paṭinidhibhūtena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyyaṃ.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. जर संघासाठी योग्य वेळ असेल, तर संघनायक महाथेरांचे प्रतिनिधी असलेल्या आयुष्यमान जवन थेरांनी विनयाविषयी विचारलेल्या प्रश्नांची मी उत्तरे देईन.

Paṭhama pārājika sikkhāpucchā

प्रथम पाराजिक शिक्षापदाविषयीचे प्रश्न

Pucchā – yaṃ [Pg.3] tena āvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamaṃ pārājikaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, त्या जाणणाऱ्या, पाहणाऱ्या, अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांनी पहिले पाराजिक कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशाली येथे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha paññattaṃ.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, कोणाला उद्देशून ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sudinnaṃ bhante kalandaputtaṃ ārabbha paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, कलंदपुत्र सुदिन्नाला उद्देशून ते प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kismiṃ āvuso vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, कोणत्या घटनेच्या संदर्भात ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sudindo bhante kalandaputto purāṇadutiyikāya methunaṃ dhammaṃ paṭisevi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, कलंदपुत्र सुदिन्नाने आपल्या पूर्व पत्नीसोबत मैथुन धर्माचे सेवन केले, त्या घटनेच्या संदर्भात, भन्ते, ते प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – atthi āvuso tattha paññatti anupaññatti anuppannapaññatti.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, त्यामध्ये प्रज्ञप्ती, अनुप्रज्ञप्ती आणि अनुपन्नप्रज्ञप्ती आहेत का?

Vissajjanā – ekā bhante paññatti dve anupaññattiyo, anuppannapaññatti tasmiṃ natthi.

उत्तर – भन्ते, एक प्रज्ञप्ती आणि दोन अनुप्रज्ञप्ती आहेत; त्यामध्ये अनुपन्नप्रज्ञप्ती नाही.

Pucchā – sabbatthapaññattinukho [Pg.4] āvuso padesapaññattinukho.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, ती सर्वत्रप्रज्ञप्ती आहे की प्रादेशिकप्रज्ञप्ती?

Vissajjanā – sabbatthapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ती सर्वत्रप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sādhāraṇapaññattinukho āvuso asādhāraṇapaññattinukho.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, ती साधारणप्रज्ञप्ती आहे की असाधारणप्रज्ञप्ती?

Vissajjanā – sādhāraṇapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ती साधारणप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – ekatopaññattinukho āvuso ubhatopaññattinukho.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, ती एकतोप्रज्ञप्ती आहे की उभतोप्रज्ञप्ती?

Vissajjanā – ubhatopaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ती उभतोप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – pañcannaṃ āvuso pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ kattha pariyāpannaṃ.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, पाच प्रातिमोक्ष उद्देशांपैकी ते कोठे समाविष्ट आहे आणि कशाच्या अंतर्गत येते?

Vissajjanā – nidānogadhaṃ [Pg.5] bhante nidānapariyāpannaṃ.

उत्तर – भन्ते, ते निदानात समाविष्ट आहे आणि निदानाच्या अंतर्गत येते.

Pucchā – katamena āvuso uddesena uddesaṃ āgacchati.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, कोणत्या उद्देशाने ते उद्देशात येते?

Vissajjanā – dutiyena bhante uddesena uddesaṃ āgacchati.

उत्तर – भन्ते, दुसऱ्या उद्देशाने ते उद्देशात येते.

Pucchā – catunnaṃ āvuso vipattīnaṃ katamā vipatti.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, चार विपत्तींपैकी ही कोणती विपत्ती आहे?

Vissajjanā – sīlavipatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही शीलविपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso vipatti.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, विपत्ती म्हणजे काय?

Vissajjanā – asaṃvaro bhante vipatti.

उत्तर – भन्ते, असंवर ही विपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso sampatti.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, संपत्ती म्हणजे काय?

Vissajjanā – saṃvaro bhante sammatti.

उत्तर – भन्ते, संवर ही संपत्ती आहे.

Pucchā – kā [Pg.6] āvuso paṭipatti.

प्रश्न – हे आयुष्यमान, प्रतिपत्ती (आचरण) म्हणजे काय?

Vissajjanā – na evarūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayaṃ bhante paṭipatti.

उत्तर – भन्ते, 'मी असे करणार नाही' असा निश्चय करून, जोपर्यंत प्राण आहे तोपर्यंत शिक्षापदांचे ग्रहण करून त्याप्रमाणे आचरण करणे, हीच प्रतिपत्ती आहे.

Pucchā – kati āvuso atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamaṃ pārājikaṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, किती कारणांना (अर्थवशांना) अनुसरून भगवंतांनी पहिले पाराजिक प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – dasa bhante atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamaṃ pārājikaṃ paññattaṃ, 1 - saṅghasuṭṭhutāya, 2 - saṅghaphāsutāya, 3 - dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, 4 - pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, 5 - diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, 6 - samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya, 7 - appasannānaṃ pasādāya, 8 - pasannānaṃ bhiyyobhāvāya, 9 - saddhammaṭṭhitiyā, 10 - vinayānuggahāya.

उत्तर – भंते, दहा कारणांना (अर्थवशांना) अनुसरून भगवंतांनी पहिले पाराजिक प्रज्ञप्त केले: १. संघाच्या कल्याणासाठी (सुष्ठुतेसाठी), २. संघाच्या सुखासाठी (फासुतेसाठी), ३. लज्जाहीन व्यक्तींच्या निग्रहासाठी, ४. शीलवान भिक्खूंच्या सुखविहारासाठी, ५. या जन्मातील आसवांच्या संवरासाठी, ६. परलोकातील आसवांच्या नाशासाठी, ७. अप्रसन्न लोकांच्या प्रसन्नतेसाठी, ८. प्रसन्न लोकांच्या श्रद्धावृद्धीसाठी, ९. सद्धम्माच्या चिरस्थितीसाठी, १०. विनयाच्या अनुग्रहासाठी.

Pucchā – ke [Pg.7] āvuso sikkhanti.

प्रश्न – आवुसो, कोण शिक्षा ग्रहण करतात (शिकतात)?

Vissajjanā – sekkhāca bhante puthujjanakalyāṇakāca sikkhanti.

उत्तर – भंते, शैक्ष (सेख) आणि कल्याणकारी पृथग्जन (कल्याण-पुथुज्जन) शिक्षा ग्रहण करतात.

Pucchā – ke āvuso sikkhitasikkhā.

प्रश्न – आवुसो, कोणाची शिक्षा पूर्ण झाली आहे (शिक्षित-शिक्ष कोण आहेत)?

Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā.

उत्तर – भंते, अर्हत (अराहंत) हे पूर्ण शिक्षित (ज्यांची शिक्षा पूर्ण झाली आहे असे) आहेत.

Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे शिक्षण कोठे प्रतिष्ठित आहे?

Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.

उत्तर – भंते, जे शिकण्याची इच्छा बाळगतात (शिक्षाकाम) त्यांच्यामध्ये हे प्रतिष्ठित आहे.

Pucchā – ke āvuso dhārenti.

प्रश्न – आवुसो, कोण हे धारण करतात?

Vissajjanā – yesaṃ bhante vattati te dhārenti.

उत्तर – भंते, जे यानुसार आचरण करतात, ते हे धारण करतात.

Pucchā – kassa [Pg.8] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भंते, हे अर्हत, सम्यक संबुद्ध अशा भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाद्वारे आणले गेले (परंपरेने चालत आले)?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भंते, हे गुरु-शिष्य परंपरेने आणले गेले आहे.

Saṃgāyanatthāya saṅghassa ñāpanaṃ

संगीतीसाठी (धम्मगायनासाठी) संघाला निवेदन

Suṇātu me bhante saṅgho ahaṃ bhante āyasmantaṃ vicitthasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ paṭhamassa pārājikassa nidānampi pucchiṃ, puggalampi pucchiṃ, vatthumpi pucchiṃ, paññatti anupaññattiādīnipi pucchiṃ, puṭṭho puṭṭhoca so āyasmāvicittasārābhivaṃso vissajjesi, itihidaṃ bhante paṭhamaṃ pārājika sikkhāpadaṃ nimmalaṃ suparisuddhaṃ tasseva bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa, tasmā yathāpure mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā brahmacariya saṅkhātassa buddhasāsanassa ciraṭṭhitiyā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ dhammavinayaṃ saṅgāyiṃsuceva anusaṅgāyiṃsuca, evameva mayampi dāni sabbeva chaṭṭhasaṃgītimahādhammasabhāpariyāpannā idaṃ paṭhama pārājika sikkhāpadaṃ ekatosajjhāyanavasena saṃgāyeyyāma.

भंते, संघाने माझे ऐकावे. मी आयुष्यमान, त्रिपिटकधारी, धम्मभांडारिक विचित्तसाराभिवंसा यांना पहिल्या पाराजिकाचे निदान (पार्श्वभूमी) विचारले, व्यक्तीविषयी विचारले, वस्तूविषयी विचारले आणि प्रज्ञप्ती व अनुप्रज्ञप्ती इत्यादींविषयी विचारले. विचारलेल्या प्रत्येक प्रश्नाचे आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंसा यांनी उत्तर दिले. भंते, अशा प्रकारे हे पहिले पाराजिक शिक्षापद निर्मळ व अत्यंत शुद्ध असून, ते त्या अर्हत, सम्यक संबुद्ध भगवंतांचेच वचन आहे. म्हणून, पूर्वी ज्याप्रमाणे महाकश्यप इत्यादी थोर महास्थविरांनी, प्राचीन संगीतिकारांनी ब्रह्मचर्य स्वरूप बुद्धशासनाच्या चिरस्थितीसाठी, बहुजनहिताय, बहुजनसुखाय, लोकांवर अनुकंपा करण्यासाठी आणि देव-मनुष्यांच्या कल्याणासाठी, हितासाठी व सुखासाठी धम्म आणि विनयाचे गायन व अनुगायन केले; त्याचप्रमाणे आता आपण सर्वजण, जे या सहाव्या संगीती महाधम्मसभेचे सदस्य आहोत, या पहिल्या पाराजिक शिक्षापदाचे एकत्रितपणे सज्जायन (सस्वर पठण) करून संगीती करूया.

Revatābhi paṇḍitadhaja sāsanavaṃsa mahādhammarājaguruno

रेवताभिपंडितध्वज सासनवंस महाधम्मराजगुरु

Abhidhajamahāraṭṭhagurunoca saṅghanāyaka mahātherassa

अभिध्वजमहाराठ्ठगुरु आणि संघनायक महास्थवीर

Okāsa dānakathā

अनुमती देणारे भाषण

Suṇātu [Pg.10] me bhante saṅgho, mahatī ayaṃ parisā, evarūpāya parisāya na sukarā sabbaso kathaṃ sāvetuṃ, tasmā āyasmatoca sobhanassa sāsanari sārāmādhivāsino āyasmatoca vicittasārābhivaṃsassa tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikassa vinayapucchanabhārañca vinayavissajjanabhārañca āvahituṃ okāsaṃ dammi, karotha tumhe āvuso chaṭṭhasaṃgītipubbaṅgamāni vinayapucchana vinayavissajjana kiccāni yathādhammaṃ yathāvinayaṃ.

भंते, संघाने माझे ऐकावे. ही परिषद खूप मोठी आहे. अशा परिषदेत सर्वांना ऐकू जाईल अशा प्रकारे बोलणे सोपे नाही. म्हणून, सासनरी साराम येथे राहणारे आयुष्यमान सोभन आणि त्रिपिटकधारी, धम्मभांडारिक आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांना विनयाचे प्रश्न विचारण्याचा आणि विनयाची उत्तरे देण्याचा भार स्वीकारण्याची मी अनुमती देतो. आवुसो, आपण सहाव्या संगीतीचे नेतृत्व करत धम्म आणि विनयानुसार विनयाचे प्रश्न विचारण्याचे व उत्तरे देण्याचे कार्य करावे.

Aggamahāpaṇḍita bhadanta sobhanattherena

अग्गमहापंडित भदंत सोभनस्थविरांद्वारे

Ṭhapitā pucchaka sammuti ñātti

मांडलेला प्रश्नकर्ता संमती प्रस्ताव (ज्ञप्ति)

Suṇātu me bhante saṅgho, yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ vinayaṃ puccheyyaṃ.

भंते, संघाने माझे ऐकावे. जर संघाला योग्य वाटत असेल, तर मी त्रिपिटकधारी, धम्मभांडारिक आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांना विनयाविषयी प्रश्न विचारेन.

Tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārika

त्रिपिटकधारी धम्मभांडारिक

Bhadantavicittasārābhivaṃsena

भदंत विचित्तसाराभिवंस यांच्याद्वारे

Ṭhapitā vissajjaka sammuti ñātti

मांडलेला उत्तरदाता संमती प्रस्ताव (ज्ञप्ति)

Suṇātu [Pg.11] me bhante saṅgho, yadisaṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ āyasmatā sobhanattherena saṅghanāyaka mahātherassa paṭinidhibhūtena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyyaṃ.

भंते, संघाने माझे ऐकावे. जर संघाला योग्य वाटत असेल, तर संघनायक महास्थविरांचे प्रतिनिधी असलेल्या आयुष्यमान सोभनस्थविरांनी विनयाविषयी विचारलेल्या प्रश्नांची मी उत्तरे देईन.

Dutiya pārājika sikkhāpucchā

दुसऱ्या पाराजिक शिक्षापदाचे प्रश्नोत्तर

Pucchā – yaṃ [Pg.12] tena āvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyaṃ pārājikaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या जाणणाऱ्या, पाहणाऱ्या, अर्हत, सम्यक संबुद्ध भगवंतांनी दुसरे पाराजिक कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून (आरंभ करून) हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – dhaniyaṃ bhante kumbhakāraputtaṃ ārabbha paññattaṃ.

उत्तर – भंते, कुंभारपुत्र धनिया याला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kismiṃ āvuso vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणत्या विषयावरून (वस्तूवरून) हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – dhaniyo bhante kumbhakāraputto rañño dārūni adinnaṃ ādiyi, tasmiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, कुंभारपुत्र धनिया याने राजाचे लाकूड न देता (चोरीने) घेतले, त्या विषयावरून हे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – atthi [Pg.13] āvuso tattha paññatti anupaññatti anuppannapaññatti.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये प्रज्ञप्ती, अनुप्रज्ञप्ती आणि अनुपन्नप्रज्ञप्ती आहेत का?

Vissajjanā – ekā bhante paññatti ekā anupaññatti anuppannapaññatti tasmiṃ natthi.

उत्तर – भंते, त्यामध्ये एक प्रज्ञप्ती आणि एक अनुप्रज्ञप्ती आहे; अनुपन्नप्रज्ञप्ती त्यामध्ये नाही.

Pucchā – kā āvuso tattha mūlapaññatti.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये मूळ प्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – yo pana bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya, yathārūpe adinnādāne rājāno coraṃ gahetvā haneyyuṃvā bandheyyuṃvā pabbājeyyuṃvā corosi bālosi muḷhosi thenosīti tathārūpaṃ bhikkhu adinnaṃ ādiyamāno ayampi pārājiko hoti asaṃvāsoti ayaṃ bhante tattha mūlapaññatti.

उत्तर – भंते, 'जो कोणी भिक्खू न दिलेली वस्तू चोरीच्या उद्देशाने घेईल, ज्या प्रकारच्या अदत्तादानाविरुद्ध (चोरीविरुद्ध) राजे चोराला पकडून मारतील, किंवा बंदी बनवतील, किंवा हद्दपार करतील की, तू चोर आहेस, तू मूर्ख आहेस, तू मूढ आहेस, तू चोरटा आहेस; अशा प्रकारे न दिलेली वस्तू घेणारा भिक्खू देखील पाराजिक होतो आणि संघाबाहेर (असंवासी) होतो' – ही तेथील मूळ प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – kā [Pg.14] āvuso tattha anupaññatti.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये अनुप्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – gāmāvā araññāvāti ayaṃ bhante tattha anupaññatti.

उत्तर – भंते, 'गावातून किंवा अरण्यातून' – ही तेथील अनुप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso tattha paripuṇṇapaññatti.

प्रश्न – हे आवुसो, तेथे परिपूर्ण प्रज्ञप्ती कोणती?

Vissajjanā – yo pana bhikkhu gāmāvā araññāvā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya, kathārūpe adinnādāne rājāno coraṃ gahetvā haneyyuṃvā bandheyyuṃvā pabbājeyyuṃvā corosi bālosi mūḷhosi thenosīti tathārūpaṃ bhikkhu adinnaṃ ādiyamāno ayampi pārājiko hoti asaṃvāsoti ayaṃ bhante tattha paripuṇṇapaññatti.

उत्तर – भन्ते, जो कोणी भिक्खू गावातील किंवा अरण्यातील न दिलेली (चोरीच्या उद्देशाने) वस्तू घेईल, ज्या प्रकारच्या अदत्तादानात (चोरीत) राजे लोक चोराला पकडून ठार मारतील किंवा बांधून ठेवतील किंवा हद्दपार करतील की, 'तू चोर आहेस, तू मूर्ख आहेस, तू मूढ आहेस, तू चोरटा आहेस'; अशा प्रकारची न दिलेली वस्तू घेणारा भिक्खू देखील पाराजिक होतो आणि संघवासाला अपात्र ठरतो. हे भन्ते, तेथे ही परिपूर्ण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sabbatthapaññatti [Pg.15] nukho āvuso padesapaññattinukho.

प्रश्न – हे आवुसो, ही सर्वत्र प्रज्ञप्ती आहे की प्रादेशिक प्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – sabbatthapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही सर्वत्र प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sādhāraṇapaññattinukho āvuso asādhāraṇapaññatti nukho.

प्रश्न – हे आवुसो, ही साधारण प्रज्ञप्ती आहे की असाधारण प्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – sādhāraṇapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही साधारण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – ekatopaññattinukho āvuso ubhatopaññattinukho.

प्रश्न – हे आवुसो, ही एकतोप्रज्ञप्ती आहे की उभतोप्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – ubhatopaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही उभतोप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – tasmiṃ [Pg.16] āvuso dutiya pārājike adinnaṃ ādiyanto kati āpattiyo āpajjati vibhajitvā vissajjehi.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या दुसऱ्या पाराजिकात न दिलेली वस्तू घेताना (भिक्खू) किती आपत्तींना प्राप्त होतो? विभागणी करून उत्तर द्या.

Vissajjanā – adinnaṃ bhante ādiyanto tisso āpattiyo āpajjati, pañca māsakaṃvā atireka pañca māsakaṃvā agghanakaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyati āpatti pārājikassa, ūnapañcamāsakaṃvā atirekamāsakaṃvā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyati āpatti thullaccayassa, māsakaṃvā ūnamāsakavā agghanakaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyati āpatti dukkaṭassa, adinnaṃ bhante ādiyanto imā tisso āpattiyo āpajjati.

उत्तर – भन्ते, न दिलेली वस्तू घेताना (भिक्खू) तीन आपत्तींना प्राप्त होतो. पाच माषक किंवा पाच माषकांपेक्षा अधिक मूल्याची न दिलेली वस्तू चोरीच्या उद्देशाने घेतली तर पाराजिक आपत्ती होते; पाच माषकांपेक्षा कमी किंवा एक माषकापेक्षा अधिक मूल्याची न दिलेली वस्तू चोरीच्या उद्देशाने घेतली तर थुल्लच्चय आपत्ती होते; एक माषक किंवा एका माषकापेक्षा कमी मूल्याची न दिलेली वस्तू चोरीच्या उद्देशाने घेतली तर दुक्कट आपत्ती होते. भन्ते, न दिलेली वस्तू घेताना तो या तीन आपत्तींना प्राप्त होतो.

Pucchā – kesaṃ [Pg.17] āvuso anāpatti.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला अनापत्ती आहे?

Vissajjanā – dasannaṃ bhante puggalānaṃ anāpatti, sakasaññissa, vissāsaggāhena gaṇhantassa, tāvakālikaṃ gaṇhantassa, petapariggahaṃ gaṇhantassa, tiracchānagatapariggahaṃ gaṇhantassa, paṃsukūlasaññissa, ummattakassa, khittacittassa, vedanāṭṭassa, ādikammikassāti.

उत्तर – भन्ते, दहा प्रकारच्या पुद्गलांना अनापत्ती आहे: स्वतःच्या वस्तूच्या भावनेने घेणारा, विश्वासाने घेणारा, तात्पुरती घेणारा, प्रेताच्या मालकीची वस्तू घेणारा, प्राण्यांच्या मालकीची वस्तू घेणारा, पांसुकूल समजून घेणारा, उन्मत्त, विक्षिप्त चित्त असलेला, वेदनेने पीडित असलेला आणि आदिकर्मिक.

Pucchā – pañcannaṃ āvuso pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ katthapariyāpannaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, पाच प्रातिमोक्ष उद्देशांमध्ये हे कोठे समाविष्ट आहे आणि कशाच्या अंतर्गत येते?

Vissajjanā – nidānogadhaṃ bhante nidānapariyāpannaṃ.

उत्तर – भन्ते, हे निदानमध्ये समाविष्ट आहे आणि निदानाच्या अंतर्गत येते.

Pucchā – katamena [Pg.18] āvuso uddesena uddesaṃ āgacchati.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणत्या उद्देशाने हे उद्देशात येते?

Vissajjanā – dutiyena bhante uddesena uddesaṃ āgacchati.

उत्तर – भन्ते, दुसऱ्या उद्देशाने हे उद्देशात येते.

Pucchā – catunnaṃ āvuso vipattīnaṃ katamā vipatti.

प्रश्न – हे आवुसो, चार विपत्तींपैकी ही कोणती विपत्ती आहे?

Vissajjanā – sīlavipatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही शीलविपत्ती आहे.

Pucchā – sattannaṃ āvuso āpattikkhandhānaṃ katamo āpattikkhandho.

प्रश्न – हे आवुसो, सात आपत्तीस्कंधांपैकी हा कोणता आपत्तीस्कंध आहे?

Vissajjanā – pārājikāpattikkhandho bhante.

उत्तर – भन्ते, हा पाराजिक आपत्तीस्कंध आहे.

Pucchā – channaṃ āvuso āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti.

प्रश्न – हे आवुसो, सहा आपत्ती-समुत्थानांपैकी किती कारणांनी ही आपत्ती उद्भवते?

Vissajjanā – tīhi bhante samuṭṭhānehi samuṭṭhāti, siyā kāyatoca cittatoca samuṭṭhāti, na vācāto, siyā vācātoca

उत्तर – भन्ते, ही तीन कारणांनी उद्भवते: कधी काया आणि चित्ताने उद्भवते, वाचेने नाही; कधी वाचेने आणि

Cittatoca [Pg.19] samuṭṭhāti, na kāyato, siyā kāyatoca vācātoca cittatoca samuṭṭhāti.

चित्ताने उद्भवते, कायेने नाही; कधी काया, वाचा आणि चित्ताने उद्भवते.

Pucchā – catunnaṃ āvuso adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, चार अधिकरणांपैकी हे कोणते अधिकरण आहे?

Vissajjanā – āpattādhikaraṇaṃ bhante.

उत्तर – भन्ते, हे आपत्ताधिकरण आहे.

Pucchā – sattannaṃ āvuso samathānaṃ katihi samathehi sammati.

प्रश्न – हे आवुसो, सात शमथांपैकी किती शमथांनी हे शांत होते?

Vissajjanā – dvihi bhante samathehi sammati sammukhāvinayenaca paṭiññāta karaṇenaca.

उत्तर – भन्ते, हे दोन शमथांनी शांत होते: संमुखविनय आणि प्रतिज्ञातकरण.

Pucchā – ko [Pg.20] āvuso tattha vinayo, ko tattha abhivinayo.

प्रश्न – हे आवुसो, तेथे विनय कोणता आणि अभिविनय कोणता?

Vissajjanā – paññatti bhante vinayo vibhatti abhivinayo.

उत्तर – भन्ते, प्रज्ञप्ती हा विनय आहे आणि विभत्ती हा अभिविनय आहे.

Pucchā – kiṃāvuso tattha pātimokkhaṃ kiṃ tattha adhipātimokkhaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, तेथे प्रातिमोक्ष काय आहे आणि अधि-प्रातिमोक्ष काय आहे?

Vissajjanā – paññatti bhante pātimokkhaṃ, vibhatti adhipātimokkhaṃ.

उत्तर – भन्ते, प्रज्ञप्ती हा प्रातिमोक्ष आहे आणि विभत्ती हा अधि-प्रातिमोक्ष आहे.

Pucchā – kā āvuso vipatti.

प्रश्न – हे आवुसो, विपत्ती कोणती?

Vissajjanā – asaṃvaro bhante vipatti.

उत्तर – भन्ते, असंवर ही विपत्ती आहे.

Pucchā – kā [Pg.21] āvuso sampatti.

प्रश्न – हे आवुसो, संपत्ती कोणती?

Vissajjanā – saṃvaro bhante sampatti.

उत्तर – भन्ते, संवर ही संपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso paṭipatti.

प्रश्न – हे आवुसो, प्रतिपत्ती कोणती?

Vissajjanā – na evarūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu ayaṃ bhante tattha paṭipatti.

उत्तर – भन्ते, 'मी असे कधीही करणार नाही' असा निश्चय करून, जोपर्यंत प्राण आहे तोपर्यंत शिक्षापदांचे ग्रहण करून त्याप्रमाणे शिकणे, ही तेथे प्रतिपत्ती आहे.

Pucchā – kati āvuso atthavase paṭicca bhagavatā dutiyaṃ pārājikaṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, किती प्रयोजनांना लक्षात घेऊन भगवंतांनी दुसरे पाराजिकाचे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – dasa bhante atthavase paṭicca bhagavatā dutiyaṃ pārājikaṃ paññattaṃ. Saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya appasannānaṃ pasādāya pasannānaṃ bhiyyobhāvāya saddhammaṭṭhitiyā vinayānuggahāya.

उत्तर – भन्ते, दहा प्रयोजनांना लक्षात घेऊन भगवंतांनी दुसरे पाराजिकाचे प्रज्ञप्त केले: संघाच्या कल्याणासाठी, संघाच्या सुखासाठी, निर्लज्ज व्यक्तींच्या निग्रहासाठी, शीलवान भिक्खूंच्या सुखविहारासाठी, या जन्मातील आसवांच्या संवरासाठी, परलोकातील आसवांच्या विनाशासाठी, श्रद्धा नसलेल्या लोकांच्या श्रद्धेसाठी, श्रद्धाळू लोकांच्या श्रद्धावृद्धीसाठी, सद्धर्माच्या चिरस्थायी स्थितीसाठी आणि विनयाच्या अनुग्रहासाठी.

Pucchā – ko [Pg.22] āvuso sikkhanti.

प्रश्न – हे आवुसो, कोण शिकतात?

Vissajjanā – sekkhāca bhante puthujjanakalyāṇakāca sikkhanti.

उत्तर – भन्ते, शैक्ष आणि कल्याण-पृथग्जन शिकतात.

Pucchā – ke āvuso sikkhitasikkhā.

प्रश्न – आवुसो, ज्यांचे शिक्षण पूर्ण झाले आहे असे कोण आहेत?

Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā.

उत्तर – भन्ते, अर्हत हे पूर्णशिक्षित आहेत.

Pucchā – kattha [Pg.23] āvuso ṭhitaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोठे प्रतिष्ठित आहे?

Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.

उत्तर – भन्ते, हे शिक्षणाची इच्छा बाळगणाऱ्यांमध्ये प्रतिष्ठित आहे.

Pucchā – ke āvuso dhārenti.

प्रश्न – आवुसो, हे कोण धारण करतात?

Vissajjanā – yesaṃ bhante vattati te dhārenti.

उत्तर – भन्ते, जे याचे आचरण करतात, ते हे धारण करतात.

Pucchā – kassa āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavatā bhante vacanaṃ arahato sammāsammuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso [Pg.24] ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणी आणले आहे?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nu kho āvuso tattha upanetabbaṃ vā apanetabbaṃ vā akkharapadapaccābhaṭṭhaṃ vā viraddhapadabyañjanaṃ vā.

प्रश्न – आवुसो, त्यात काही जोडण्यासारखे किंवा काढून टाकण्यासारखे, किंवा अक्षरे व पदांची फेरफार झालेले, किंवा चुकीचे पद व व्यंजन असे काही आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – भन्ते, असे काहीही नाही.

‘‘Saṃgāyanatthāya saṅghassa ñāpanaṃ’’

“संगीती करण्यासाठी संघाला सूचना”

Suṇātu [Pg.25] me bhante saṅgho ahaṃ bhante āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsa tipiṭakadharadhammabhaṇḍāgārikaṃ dutiyassa pārājikassa nidānampi pucchiṃ, puggalampi pucchiṃ, vatthumpi pucchiṃ, paññattimpi pucchiṃ, anupaññattimpi pucchiṃ, āpattimpi pucchiṃ, anāpattimpi pucchiṃ, aññānipi īdisāni pucchitabbaṭṭhānāni anekāni pucchiṃ, puṭṭho puṭṭhoca so āyasmā vicittasārābhivaṃso vissajjesi. Iti hidaṃ bhante idaṃ dutiyaṃ pārājika sikkhāpadaṃ nimmalaṃ, suparisuddhaṃ, tasseva bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa, tasmā yathā pure mahākassa pādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā brahmacariyasaṅkhātassa buddhasāsanassa ciraṭṭhitiyā, bahujanahitāya, bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya, hitāya, sukhāya, devamanussānaṃ dhammavinayaṃ saṅgāyiṃsuceva anusaṅgāyiṃsuca, evameva mayampi dāni sabbeva chaṭṭhasaṃgītimahādhammasabhāpariyāpannā idaṃ dutiya pārājika sikkhāpadaṃ ekato gaṇasajjhāyaṃ katvā samaggā sammodamānā hutvā saṅgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. भन्ते, मी आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस, त्रिपिटकधारी आणि धम्मभांडागारिक यांना दुसऱ्या पाराजिकाच्या निदानाविषयी विचारले, पुद्गलाविषयी विचारले, वस्तूविषयी विचारले, प्रज्ञप्तीविषयी विचारले, अनुप्रज्ञप्तीविषयी विचारले, आपत्तीविषयी विचारले, अनापत्तीविषयी विचारले आणि अशाच प्रकारच्या विचारण्यायोग्य इतरही अनेक गोष्टी विचारल्या. विचारले असता, त्या आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांनी उत्तरे दिली. अशा प्रकारे, भन्ते, हा दुसरा पाराजिक शिक्षापद निर्मळ, अत्यंत शुद्ध आणि त्या अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचेच वचन आहे. म्हणून, ज्याप्रमाणे पूर्वी महाकस्सप आदि श्रेष्ठ महास्थविरांनी, प्राचीन संगीतिकारांनी ब्रह्मचर्य संज्ञक बुद्धशासनाच्या चिरंतन अस्तित्वासाठी, बहुजनहिताय, बहुजनसुखाय, जगावरील अनुकंपेपोटी, देव आणि मनुष्यांच्या कल्याणासाठी, हितासाठी आणि सुखासाठी धम्म आणि विनयाचे संगायन व अनुसंगायन केले; त्याचप्रमाणे आता आपण सर्वजण, जे या सहाव्या संगीती महाधम्मसभेचे सदस्य आहोत, या दुसऱ्या पाराजिक शिक्षापदाचे एकत्र समूहपठण करून, ऐक्यबद्ध व आनंदित होऊन संगायन करूया.

Tatiya pārājika sikkhāpucchā

तिसऱ्या पाराजिक शिक्षापदाविषयी प्रश्न

Pucchā – yaṃ [Pg.27] tena āvuso bhagavatā (pa) sammāsambuddhena tatiyaṃ pārājikaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या सम्यक्संबुद्ध भगवंतांनी तिसरे पाराजिक कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशाली येथे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kismiṃ āvuso vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणत्या वस्तूच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sambahulā bhante bhikkhu aññamaññaṃ jīvitā voropesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंनी एकमेकांचे जीवन नष्ट केले, त्या वस्तूच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – atthi [Pg.28] nukho āvuso tattha paññatti anupaññatti anuppannapaññatti.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये प्रज्ञप्ती, अनुप्रज्ञप्ती आणि अनुत्पन्नप्रज्ञप्ती असे काही आहे का?

Vissajjanā – ekā bhante paññatti, ekā anupaññatti, anuppannapaññatti tasmiṃ natthi.

उत्तर – भन्ते, एक प्रज्ञप्ती आहे, एक अनुप्रज्ञप्ती आहे, आणि अनुत्पन्नप्रज्ञप्ती त्यात नाही.

Pucchā – kā āvuso tattha mūlapaññatti.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये मूळ प्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – yopana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropeyya, satthahārakaṃvāssa pariyeseyya ayampi pārājiko hoti asaṃvāsoti ayaṃ bhante tattha mūlapaññatti.

उत्तर – "जो कोणी भिक्खू जाणूनबुजून मनुष्याला जिवंत मारून टाकेल किंवा त्याच्यासाठी शस्त्र शोधून आणेल, तो देखील पाराजिक होतो आणि असंहवास होतो." भन्ते, ही तेथील मूळ प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso tattha anupaññatti.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये अनुप्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyya maraṇāya vā samādapeyya ambhopurisa kiṃ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena matante jīvitā

उत्तर – किंवा मरणाची स्तुती करेल किंवा मरणासाठी प्रवृत्त करेल की, "अरे माणसा, या पापी आणि कष्टदायक जगण्याने तुला काय मिळणार? तुझ्यासाठी जगण्यापेक्षा मरणेच अधिक चांगले आहे."

Seyyāti [Pg.29] iti cittamano cittasaṅkappo anekapariyāyena maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyya maraṇāya vā samādapeyyāti ayaṃ bhante tattha anupaññatti.

"चांगले आहे" — अशा मनाचा आणि अशा संकल्पाचा होऊन अनेक पर्यायांनी मरणाची स्तुती करेल किंवा मरणासाठी प्रवृत्त करेल, भन्ते, ही तेथील अनुप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso tattha paripuṇṇapaññatti.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये परिपूर्ण प्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropeyya, satthahārakaṃvāssa pariyeseyya, maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyya, maraṇāya vā samādapeyya, ambho purisa kiṃ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena matante jīvitā seyyoti iti cittamano cittasaṅkappo anekapariyāyena maraṇavaṇṇaṃvā saṃvaṇṇeyya, maraṇāya vā samādapeyya, ayampi pārājiko hoti asaṃvāsoti ayaṃ bhante tattha paripuṇṇapaññatti.

उत्तर – "जो कोणी भिक्खू जाणूनबुजून मनुष्याला जिवंत मारून टाकेल, किंवा त्याच्यासाठी शस्त्र शोधून आणेल, या मरणाची स्तुती करेल, किंवा मरणासाठी प्रवृत्त करेल की, 'अरे माणसा, या पापी आणि कष्टदायक जगण्याने तुला काय मिळणार? तुझ्यासाठी जगण्यापेक्षा मरणेच अधिक चांगले आहे' — अशा मनाचा आणि अशा संकल्पाचा होऊन अनेक पर्यायांनी मरणाची स्तुती करेल किंवा मरणासाठी प्रवृत्त करेल, तो देखील पाराजिक होतो आणि असंहवास होतो." भन्ते, ही तेथील परिपूर्ण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sabbatthapaññatti [Pg.30] nukho āvusopadesapaññatti nukho.

प्रश्न – आवुसो, ही सर्वत्र लागू होणारी प्रज्ञप्ती आहे की प्रादेशिक प्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – sabbatthapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही सर्वत्र लागू होणारी प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sādhāraṇapaññattinukho āvuso asādhāraṇapaññatti nukho.

प्रश्न – आवुसो, ही साधारण प्रज्ञप्ती आहे की असाधारण प्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – sādhāraṇapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही साधारण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – ekatopaññatti [Pg.31] nukho āvuso ubhatopaññatti nukho.

प्रश्न – आवुसो, ही एकतोप्रज्ञप्ती आहे की उभतोप्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – ubhatopaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही उभतोप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – tasmiṃ āvuso tatiya pārājike sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropento kati āpattiyo āpajjati.

प्रश्न – आवुसो, त्या तिसऱ्या पाराजिकात, जाणूनबुजून मनुष्याला जिवंत मारून टाकताना किती आपत्ती ओढवून घेतात?

Vissajjanā – sañcissa bhante manussaviggahaṃ jīvitā voropento tisso āpattiyo āpajjati, manussaṃ odissa papātaṃ khaṇati papatitvā marissatīti āpatti dukkaṭassa, papatite dukkhā vedanā uppajjati āpatti thullaccayassa, marati āpatti pārājikassa, sañcicca bhante manussaviggahaṃ jīvitā voropento imā tisso āpattiyo āpajjati.

उत्तर – भन्ते, जाणूनबुजून मनुष्याला जिवंत मारून टाकताना तीन आपत्ती ओढवून घेतात: मनुष्याला उद्देशून खड्डा खणतो की 'पडून मरेल' — तर दुक्कट आपत्ती होते; पडल्यावर दुःखद वेदना उत्पन्न होते — तर थुल्लच्चय आपत्ती होते; आणि तो मरतो — तर पाराजिक आपत्ती होते. भन्ते, जाणूनबुजून मनुष्याला जिवंत मारून टाकताना या तीन आपत्ती ओढवून घेतात.

Pucchā – kesaṃ [Pg.32] āvuso anāpatti.

प्रश्न – आवुसो, कोणासाठी अनापत्ती आहे?

Vissajjanā – sattannaṃ bhante puggalānaṃ anāpatti, asañcicca mārentassa, ajānantassa, na maraṇādhippāyassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanāṭṭassa, ādikammikassa.

उत्तर – भन्ते, सात प्रकारच्या व्यक्तींना आपत्ती (दोष) लागत नाही: नकळत मारणाऱ्याला, (प्राणघात होत आहे हे) न जाणणाऱ्याला, मारण्याचा हेतू नसणाऱ्याला, वेड्याला, चित्तभ्रम झालेल्याला, वेदनेने पीडित असलेल्याला आणि आदिकर्मिकाला (पहिल्यांदा गुन्हा करणाऱ्याला).

Pucchā – pañcannaṃ āvuso pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ kattha pariyāpannaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पाच प्रातिमोक्ष उद्देश कशामध्ये समाविष्ट आहेत आणि कशाच्या अंतर्गत येतात?

Vissajjanā – nidānogadhaṃ bhante nidānapariyāpannaṃ.

उत्तर – भन्ते, ते निदान (प्रस्तावना) मध्ये समाविष्ट आहेत आणि निदानाच्या अंतर्गत येतात.

Pucchā – katamena [Pg.33] āvuso uddesena uddesaṃ āgacchati.

प्रश्न – आवुसो, कोणत्या उद्देशाद्वारे उद्देशात येते?

Vissajjanā – dutiyena bhante uddesena uddesaṃ āgacchati.

उत्तर – भन्ते, दुसऱ्या उद्देशाद्वारे उद्देशात येते.

Pucchā – catunnaṃ āvuso vipattīnaṃ katamā vipatti.

प्रश्न – आवुसो, चार विपत्तींपैकी ही कोणती विपत्ती आहे?

Vissajjanā – sīlavipatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही शीलविपत्ती आहे.

Pucchā – sattannaṃ āvuso āpattikkhandhānaṃ katamo āpattikkhandho.

प्रश्न – आवुसो, सात आपत्ती-स्कंधांपैकी हा कोणता आपत्ती-स्कंध आहे?

Vissajjanā – pārājikāpattikkhandho bhante.

उत्तर – भन्ते, हा पाराजिकापत्ती-स्कंध आहे.

Pucchā – channaṃ āvuso āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti.

प्रश्न – आवुसो, सहा आपत्ती-समुत्थानांपैकी (आपत्ती उद्भवण्याच्या कारणांपैकी) किती कारणांनी ही आपत्ती उद्भवते?

Vissajjanā – channaṃ bhante āpattisamuṭṭhānānaṃ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti, siyā kāyatoca cittatoca samuṭṭhāti, na vācato[Pg.34], siyā vācatoca cittatoca samuṭṭhāti, na kāyato, siyā kāyatoca vācatoca cittatoca samuṭṭhāti.

उत्तर – भन्ते, सहा आपत्ती-समुत्थानांपैकी तीन कारणांनी ही आपत्ती उद्भवते: कदाचित ती काया आणि चित्ताने उद्भवते, वाचेने नाही; कदाचित ती वाचा आणि चित्ताने उद्भवते, कायेने नाही; कदाचित ती काया, वाचा आणि चित्ताने उद्भवते.

Pucchā – catunnaṃ āvuso adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ.

प्रश्न – आवुसो, चार अधिकरणांपैकी हे कोणते अधिकरण आहे?

Vissajjanā – āpattādhikaraṇaṃ bhante.

उत्तर – भन्ते, हे आपत्ताधिकरण आहे.

Pucchā – sattannaṃ [Pg.35] āvuso samathānaṃ katihi samathehi sammati.

प्रश्न – आवुसो, सात शमथांपैकी (विवाद शांत करण्याच्या पद्धतींपैकी) किती शमथांनी हा शांत होतो?

Vissajjanā – sattānaṃ bhante samathānaṃ dvīhi samathehi sammati, sammukhā vinayenaca paṭiññātakaraṇenaca.

उत्तर – भन्ते, सात शमथांपैकी दोन शमथांनी हा शांत होतो: संमुख-विनय आणि प्रतिज्ञात-करण (स्वीकृतीद्वारे).

Pucchā – ko tattha āvuso vinayo ko tattha abhivinayo.

प्रश्न – आवुसो, तेथे विनय कोणता आणि अभिविनय कोणता?

Vissajjanā – paññatti bhante vinayo vibhatti abhivinayo.

उत्तर – भन्ते, प्रज्ञप्ती (नियम) हा विनय आहे आणि विभत्ती (नियम विश्लेषण) हा अभिविनय आहे.

Pucchā – kiṃ āvuso tattha pātimokkhaṃ kiṃ adhipātimokkhaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तेथे प्रातिमोक्ष काय आहे आणि अधि-प्रातिमोक्ष काय आहे?

Vissajjanā – paññatti bhante pātimokkhaṃ vibhatti adhipātimokkhaṃ.

उत्तर – भन्ते, प्रज्ञप्ती हा प्रातिमोक्ष आहे आणि विभत्ती हा अधि-प्रातिमोक्ष आहे.

Pucchā – kā [Pg.36] āvuso vipatti.

प्रश्न – आवुसो, विपत्ती कोणती?

Vissajjanā – asaṃvaro bhante vipatti.

उत्तर – भन्ते, असंवर (संयम नसणे) ही विपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso sampatti.

प्रश्न – आवुसो, संपत्ती कोणती?

Vissajjanā – saṃvaro bhante sampatti.

उत्तर – भन्ते, संवर (संयम राखणे) ही संपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso tattha paṭipatti.

प्रश्न – आवुसो, तेथे प्रतिपत्ती (आचरण) कोणती?

Vissajjanā – na evarūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu ayaṃ bhante tattha paṭipatti.

उत्तर – भन्ते, 'मी असे कधीही करणार नाही' असे म्हणून जोपर्यंत प्राण आहेत तोपर्यंत शिक्षापदांचे ग्रहण करून त्यामध्ये शिकणे, हीच तेथे प्रतिपत्ती आहे.

Pucchā – kati [Pg.37] āvuso atthavase paṭicca bhagavatā tatiyaṃ pārājikaṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, किती प्रयोजनांना (उद्देशांना) अनुसरून भगवंतांनी तिसरे पाराजिक प्रज्ञप्त केले (नियमबद्ध केले)?

Vissajjanā – dasa bhante atthavase paṭicca bhagavatā tatiyaṃ pārājikaṃ paññattaṃ saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya (pa) vinayānuggahāya.

उत्तर – भन्ते, दहा प्रयोजनांना अनुसरून भगवंतांनी तिसरे पाराजिक प्रज्ञप्त केले: संघाच्या कल्याणासाठी, संघाच्या सुखासाठी... (इत्यादी)... आणि विनयाच्या अनुग्रहासाठी.

Pucchā – ke [Pg.38] āvuso sikkhanti.

प्रश्न – आवुसो, कोण शिकतात (अभ्यास करतात)?

Vissajjanā – sekkhāca bhante puthujjanakalyāṇakāca sikkhanti.

उत्तर – भन्ते, शैक्ष (जे अजून शिकत आहेत) आणि कल्याणकारी पृथग्जन (सामान्य लोक) शिकतात.

Pucchā – ke āvuso sikkhitasikkhā.

प्रश्न – आवुसो, ज्यांचे शिक्षण पूर्ण झाले आहे (शिक्षित-शिक्ष) असे कोण आहेत?

Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā.

उत्तर – भन्ते, अर्हत हे शिक्षित-शिक्ष आहेत.

Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कशामध्ये प्रतिष्ठित (स्थित) आहे?

Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.

उत्तर – भन्ते, हे शिक्षेची (शिकण्याची) इच्छा असणाऱ्यांमध्ये प्रतिष्ठित आहे.

Pucchā – ke āvuso dhārenti.

प्रश्न – आवुसो, याचे धारण कोण करतात?

Vissajjanā – yesaṃ bhante vattati te dhārenti.

उत्तर – भन्ते, जे याचे आचरण करतात, ते याचे धारण करतात.

Pucchā – kassa [Pg.39] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाद्वारे आणले गेले (परंपरेने चालत आले)?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthinukho āvuso tattha kiñci upanetabbaṃ vā apanetabbaṃ vā akkharapadapaccābhaṭṭhaṃ vā viraddhapadabyañjanaṃ vā.

प्रश्न – आवुसो, त्यामध्ये काही जोडण्यासारखे (उपनेतव्य) किंवा वगळण्यासारखे (अपनेतव्य) आहे का, किंवा अक्षरे व पदांची काही चूक आहे का, किंवा चुकीचे पद व व्यंजन आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – नाही, भन्ते.

Saṃgāyanatthāya saṅghassa ñāpanaṃ

संगीतीसाठी संघाला निवेदन

Suṇātu [Pg.40] me bhante saṅgho, ahaṃ bhante āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ tatiyassa pārājikassa nidānampi pucchiṃ, puggalampi pucchiṃ, vatthumpi pucchiṃ, paññattimpi pucchiṃ, anupaññattimpi pucchiṃ, āpattimpi pucchiṃ, anāpattimpi pucchiṃ, aññānipi evarūpāni pucchitabbaṭṭhānāni anekāni pucchiṃ, puṭṭho puṭṭhoca so āyasmā vicittasārābhivaṃso vissajjesi, itihidaṃ bhante tatiyapārājikasikkhāpadaṃ nimmalaṃ suparisuddhaṃ tasseva bhagavato vacanaṃ arahato sammāsammuddhassa, tasmā yathā pure mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā brahmacariyasaṅkhātassa buddhasāsanassa ciraṭṭhitiyā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ dhammavinayaṃ saṅgāyiṃsuceva anusaṅgāyiṃsuca, evameva mayampi dāni sabbeva chaṭṭhasaṃgītimahādhammasabhāpariyāpannā idaṃ tatiyapārājikasikkhāpadaṃ ekato gaṇasajjhāyaṃ katvā samaggā sammodamānā hutvā saṃgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. भन्ते, मी आयुष्यमान त्रिपिटकधर धम्मभाण्डागारिक विचित्तसाराभिवंस यांना तिसऱ्या पाराजिकाचे निदान (कारण) विचारले, पुद्गल (व्यक्ती) विचारले, वस्तू (विषय) विचारली, प्रज्ञप्ती (नियम) विचारली, अनुप्रज्ञप्ती (पोटनियम) विचारली, आपत्ती (गुन्हा) विचारली, अनापत्ती (अपवाद) विचारली, आणि अशा प्रकारच्या विचारण्यायोग्य इतरही अनेक गोष्टी विचारल्या. विचारलेल्या प्रत्येक प्रश्नाचे त्या आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांनी उत्तर दिले. अशा प्रकारे, भन्ते, हे तिसरे पाराजिक शिक्षापद निर्मळ, अत्यंत शुद्ध आणि त्या अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचेच वचन आहे. म्हणून, ज्याप्रमाणे पूर्वी महाकस्सप इत्यादी श्रेष्ठ महास्थविरांनी, प्राचीन संगीतिकारांनी, ब्रह्मचर्य स्वरूप बुद्धशासनाच्या चिरस्थायी अस्तित्वासाठी, बहुजनहितासाठी, बहुजनसुखासाठी, जगावरील अनुकंपेसाठी, देव आणि मनुष्यांच्या कल्याणासाठी, हितासाठी आणि सुखासाठी धम्म आणि विनयाचे संगायन व अनुसंगायन केले होते; त्याचप्रमाणे आता आपण सर्वजण, जे या सहाव्या संगीती महाधम्मसभेमध्ये समाविष्ट आहोत, या तिसऱ्या पाराजिक शिक्षापदाचा एकत्र समूह-सज्झाय (पाठ) करून, ऐक्यभावाने आणि आनंदाने संगायन करूया.

Catuttha pārājika sikkhāpucchā

चौथ्या पाराजिक शिक्षापदाविषयी प्रश्न

Pucchā – yaṃ [Pg.42] tena āvuso bhagavatā jānatā passatā…pe… sammāsambuddhena catutthaṃ pārājikaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्या जाणणाऱ्या, पाहणाऱ्या...पे... सम्यक्संबुद्ध भगवंतांनी चौथे पाराजिक कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante.

उत्तर – वैशालीमध्ये, भन्ते.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha paññattaṃ.

प्रश्न – आयुष्यमान, कोणाला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – vaggumudātīriye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वग्गुमुदा नदीच्या तीरावरील भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kismiṃ āvuso vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आयुष्यमान, कोणत्या वस्तूच्या (घटनेच्या) संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – vaggumudātīriyā bhante bhikkhū gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वग्गुमुदा नदीच्या तीरावरील भिक्खूंनी गृहस्थांजवळ एकमेकांच्या उत्तर-मनुष्यधर्माची (अतिमानुष गुणांची) प्रशंसा केली, त्या वस्तूच्या (घटनेच्या) संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – atthi [Pg.43] āvuso tattha paññatti anupaññatti anuppannapaññatti.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्यामध्ये प्रज्ञप्ती, अनुप्रज्ञप्ती आणि अनुपन्नप्रज्ञप्ती आहेत का?

Vissajjanā – ekā bhante paññatti ekā anupaññatti anuppannapaññatti tasmiṃ natthi.

उत्तर – भन्ते, त्यामध्ये एक प्रज्ञप्ती आणि एक अनुप्रज्ञप्ती आहे; अनुपन्नप्रज्ञप्ती त्यामध्ये नाही.

Pucchā – katamā āvuso tattha mūlapaññatti.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्यामध्ये मूळ प्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – yo pana bhikkhu anabhijānaṃ uttarimanussadhammaṃ uttarimanussadhammaṃ attupanāyikaṃ alamariyañāṇadassanaṃ samudācareyya, itijānāmi itipassāmīti, tato aparena samayena samanuggāhīya mānovā asamanuggāhīya mānovā āpanno visuddhāpekkho evaṃ vadeyya ajānamevaṃ āvuso avacaṃ jānāmi apassaṃ passāmi tucchaṃ musāvilapinti ayampi pārājiko hoti asaṃvāsoti ayaṃ bhante tattha mūlapaññatti.

उत्तर – भन्ते, "जो कोणी भिक्खू स्वतःमध्ये नसलेला उत्तर-मनुष्यधर्म (अतिमानुष गुण), स्वतःमध्ये असल्याचा दावा करत, 'मी हे जाणतो, मी हे पाहतो' असे म्हणून श्रेष्ठ आर्य ज्ञानदर्शनाचा खोटा आव आणेल; आणि नंतरच्या काळात, विचारणा केली असता किंवा विचारणा न केली असताही, तो आपत्तीत पडलेला भिक्खू शुद्ध होण्याची इच्छा धरून असे म्हणेल की, 'आयुष्यमान, मी न जाणताच असे म्हणालो की मी जाणतो, आणि न पाहताच म्हणालो की मी पाहतो, मी व्यर्थ आणि खोटे बोललो'; तर तो देखील पाराजिक होतो आणि संघाबाहेर (असंवास्य) होतो." ही त्यामध्ये मूळ प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – katamā [Pg.44] āvuso tattha anupaññatti.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्यामध्ये अनुप्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – aññatra adhimānāti ayaṃ bhante tattha anupaññatti.

उत्तर – भन्ते, "अधिमान (गैरसमज) वगळता" ही त्यामध्ये अनुप्रज्ञप्ती आहे.

Honti ye te ānanda bhikkhū adiṭṭhe diṭṭhasaññino apatte pattasaññino anadhigate adhigatasaññino asacchikate sacchikatasaññano adhimānena aññaṃ byākaronti, tañca kho etaṃ abbohārikaṃ.

आनंदा, जे भिक्खू न पाहिलेल्या गोष्टीला पाहिले अशी संज्ञा (समज) बाळगतात, न मिळवलेल्या गोष्टीला मिळवले अशी संज्ञा बाळगतात, प्राप्त न केलेल्या गोष्टीला प्राप्त केले अशी संज्ञा बाळगतात, प्रत्यक्ष न केलेल्या गोष्टीला प्रत्यक्ष केले अशी संज्ञा बाळगतात आणि अधिमानाने (गैरसमजाने) तसे घोषित करतात, ते अव्यवहार्य (दोषरहित) असते.

Pucchā – katamā [Pg.45] āvuso tattha paripuṇṇapaññatti.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्यामध्ये परिपूर्ण प्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – yopana bhikkhu anabhijānaṃ uttarimanussadhammaṃ attupanāyikaṃ alamariyañāṇadassanaṃ samudācareyya, iti jānāmi iti passāmīti, tato aparena samayena samanuggāhīyamānovā asamanuggāhīyamānovā āpanno visuddhāpekkho evaṃ vadeyya ajānamevaṃ āvuso avacaṃjānāmi apassaṃ passāmi tucchaṃ musā vilapinti, aññatra adhimānā ayampi pārājiko hoti asaṃvāsoti ayaṃ bhante tattha paripuṇṇa paññatti.

उत्तर – भन्ते, "जो कोणी भिक्खू स्वतःमध्ये नसलेला उत्तर-मनुष्यधर्म, स्वतःमध्ये असल्याचा दावा करत, 'मी हे जाणतो, मी हे पाहतो' असे म्हणून श्रेष्ठ आर्य ज्ञानदर्शनाचा खोटा आव आणेल; आणि नंतरच्या काळात, विचारणा केली असता किंवा विचारणा न केली असताही, तो आपत्तीत पडलेला भिक्खू शुद्ध होण्याची इच्छा धरून असे म्हणेल की, 'आयुष्यमान, मी न जाणताच असे म्हणालो की मी जाणतो, आणि न पाहताच म्हणालो की मी पाहतो, मी व्यर्थ आणि खोटे बोललो'; अधिमान वगळता, तो देखील पाराजिक होतो आणि संघाबाहेर (असंवास्य) होतो." ही त्यामध्ये परिपूर्ण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sabbatthapaññatti [Pg.46] nukho āvuso padesapaññatti nukho.

प्रश्न – आयुष्यमान, ही सर्वत्र प्रज्ञप्ती आहे की प्रादेशिक प्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – sabbatthapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही सर्वत्र प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sādhāraṇapaññatti nukho āvuso asādhāraṇapaññattinukho.

प्रश्न – आयुष्यमान, ही साधारण प्रज्ञप्ती आहे की असाधारण प्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – sādhāraṇapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही साधारण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – ekatopaññatti nukho āvuso ubhato paññatti nukho.

प्रश्न – आयुष्यमान, ही एकतोप्रज्ञप्ती आहे की उभतोप्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – ubhatopaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही उभतोप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – tasmiṃ [Pg.47] āvuso catuttha pārājike asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapanto kati āpattiyo āpajjati, vibhajitvā vissajjehi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्या चौथ्या पाराजिकात, स्वतःमध्ये नसलेल्या आणि असत्य अशा उत्तर-मनुष्यधर्माचा खोटा दावा करताना भिक्खू किती आपत्तींना प्राप्त होतो? विभागणी करून याचे उत्तर द्या.

Vissajjanā – tasmiṃ bhante catutthapārājike asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapanto tisso āpattiyo āpajjati, asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapati āpattipārājikassa, yo te vihāre vasati so bhikkhu arahāti bhaṇati paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, appaṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa, uttarimanussadhammaṃ bhante ullapanto imā tisso āpattiyo āpajjati.

उत्तर – भन्ते, त्या चौथ्या पाराजिकात, स्वतःमध्ये नसलेल्या आणि असत्य अशा उत्तर-मनुष्यधर्माचा खोटा दावा करताना भिक्खू तीन आपत्तींना प्राप्त होतो. स्वतःमध्ये नसलेल्या आणि असत्य अशा उत्तर-मनुष्यधर्माचा खोटा दावा केल्यास 'पाराजिक' आपत्ती होते; 'जो या विहारात राहतो तो भिक्खू अर्हत आहे' असे म्हटल्यास, ऐकणाऱ्याला ते समजल्यास 'थुल्लच्चय' (स्थूलदोष) आपत्ती होते, आणि ऐकणाऱ्याला ते न समजल्यास 'दुक्कट' (दुष्कृत) आपत्ती होते. भन्ते, उत्तर-मनुष्यधर्माचा खोटा दावा करताना भिक्खू या तीन आपत्तींना प्राप्त होतो.

Pucchā – kesaṃ [Pg.48] āvuso anāpatti.

प्रश्न – आयुष्यमान, कोणाला अनापत्ती (दोषमुक्तता) आहे?

Vissajjanā – channaṃ bhante puggalānaṃ anāpatti adhimānena bhaṇantassa anullapanādhippāyassa ummattakassa khittacittassa vedanāṭṭassa ādikammikassa.

उत्तर – भन्ते, सहा प्रकारच्या पुद्गलांना (व्यक्तींना) अनापत्ती आहे: अधिमानाने (गैरसमजाने) बोलणाऱ्याला, खोटा दावा करण्याचा हेतू नसणाऱ्याला, उन्मत्ताला (वेड्याला), विक्षिप्त चित्त असणाऱ्याला, वेदनेने पीडित असणाऱ्याला आणि आदिकर्मिकाला (पहिला गुन्हा करणाऱ्याला).

Pucchā – pañcannaṃ [Pg.49] āvuso pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ kattha pariyāpannaṃ.

प्रश्न – आयुष्यमान, प्रातिमोक्षाच्या पाच उद्देशांपैकी हे कोठे समाविष्ट आहे आणि कशाच्या अंतर्गत येते?

Vissajjanā – nidānogadhaṃ bhante nidānapariyāpannaṃ.

उत्तर – भन्ते, हे निदानात समाविष्ट आहे आणि निदानाच्या अंतर्गत येते.

Pucchā – katamena āvuso uddesena uddesaṃ āgacchati.

प्रश्न – आयुष्यमान, कोणत्या उद्देशाने हे उद्देशात येते?

Vissajjanā – dutiyena bhante uddesena uddesaṃ āgacchati.

उत्तर – भन्ते, दुसऱ्या उद्देशाने हे उद्देशात येते.

Pucchā – catunnaṃ āvuso vipattīnaṃ katamā vipatti.

प्रश्न – आयुष्यमान, चार विपत्तींपैकी ही कोणती विपत्ती आहे?

Vissajjanā – sīlavipatti bhante.

उत्तर – भन्ते, ही शीलविपत्ती आहे.

Pucchā – sattannaṃ [Pg.50] āvuso āpattikkhandhānaṃ katamo āpattikkhandho.

प्रश्न – आयुष्यमान, सात आपत्ती-स्कंधांपैकी हा कोणता आपत्ती-स्कंध आहे?

Vissajjanā – pārājikāpattikkhandho bhante.

उत्तर – भन्ते, हा पाराजिक आपत्ती-स्कंध आहे.

Pucchā – channaṃ āvuso āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti.

प्रश्न – आयुष्यमान, सहा आपत्ती-समुत्थानांपैकी ही किती कारणांनी उद्भवते?

Vissajjanā – channaṃ bhante āpattisamuṭṭhānānaṃ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti, siyā kāyatoca cittatoca samuṭṭhāti, na vācato, siyā vācatoca cittatoca samuṭṭhāti, na kāyato, siyā kāyatoca vācatoca cittatoca samuṭṭhāti.

उत्तर – भन्ते, सहा आपत्ती-समुत्थानांपैकी ही तीन कारणांनी उद्भवते: कधी काया आणि चित्ताने उद्भवते, वाचेने नाही; कधी वाचेने आणि चित्ताने उद्भवते, कायेने नाही; कधी काया, वाचा आणि चित्त या तिन्हींनी उद्भवते.

Pucchā – catunnaṃ [Pg.51] āvuso adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ.

प्रश्न – आयुष्यमान, चार अधिकरणांपैकी हे कोणते अधिकरण आहे?

Vissajjanā – āpattādhikaraṇaṃ bhante.

उत्तर – भन्ते, हे आपत्ताधिकरण आहे.

Pucchā – sattannaṃ āvuso samathānaṃ katihi samathehi sammati.

प्रश्न – आवुसो, सात शमथांपैकी किती शमथांनी अधिकरण शांत होते?

Vissajjanā – sattannaṃ bhante samathānaṃ dvīhi samathehi sammati, sammukhāvinayenaca paṭiññātakaraṇenaca.

उत्तर – भन्ते, सात शमथांपैकी दोन शमथांनी अधिकरण शांत होते – संमुखाविनय आणि प्रतिज्ञातकरण.

Pucchā – ko tattha āvuso vinayo, ko tattha abhivinayo.

प्रश्न – आवुसो, तेथे विनय कोणता आणि अभिविनय कोणता?

Vissajjanā – paññatti bhante vinayo, vibhatti abhivinayo.

उत्तर – भन्ते, प्रज्ञप्ती हा विनय आहे आणि विभत्ती हा अभिविनय आहे.

Pucchā – kiṃ [Pg.52] āvuso tattha pātimokkhaṃ, kiṃ adhipātimokkhaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तेथे पातिमोक्ख कोणते आणि अधिपातिमोक्ख कोणते?

Vissajjanā – paññatti bhante pātimokkhaṃ, vibhatti adhipātimokkhaṃ.

उत्तर – भन्ते, प्रज्ञप्ती हे पातिमोक्ख आहे आणि विभत्ती हे अधिपातिमोक्ख आहे.

Pucchā – kā āvuso vipatti.

प्रश्न – आवुसो, विपत्ती कोणती?

Vissajjanā – asaṃvaro bhante vipatti.

उत्तर – भन्ते, असंवर ही विपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso sampatti.

प्रश्न – आवुसो, संपत्ती कोणती?

Vissajjanā – saṃvaro bhante sampatti.

उत्तर – भन्ते, संवर ही संपत्ती आहे.

Pucchā – kā [Pg.53] āvuso tattha paṭipatti.

प्रश्न – आवुसो, तेथे प्रतिपत्ती कोणती?

Vissajjanā – na evarūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu ayaṃ bhante tattha paṭipatti.

उत्तर – भन्ते, 'मी अशा प्रकारचे पाप करणार नाही' असे म्हणून जोपर्यंत प्राण आहे तोपर्यंत शिक्षापदांचे ग्रहण करून शिकणे, हीच तेथे प्रतिपत्ती आहे.

Pucchā – kati āvuso atthavase paṭicca bhagavatā catutthaṃ pārājikaṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, किती अर्थवशांना अनुसरून भगवंतांनी चौथे पाराजिक प्रज्ञप्त केले आहे?

Vissajjanā – dasa bhante atthavase paṭicca bhagavatā catutthaṃ pārājikaṃ paññattaṃ, saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya…pe… vinayānuggahāya.

उत्तर – भन्ते, दहा अर्थवशांना अनुसरून भगवंतांनी चौथे पाराजिक प्रज्ञप्त केले आहे – संघाच्या सुष्ठुतेसाठी, संघाच्या फासुतेसाठी... पे... विनयाच्या अनुग्रहासाठी.

Pucchā – ke [Pg.55] āvuso sikkhanti.

प्रश्न – आवुसो, कोण शिकतात?

Vissajjanā – sekkhāca bhante puthujjanakalyāṇakāca sikkhanti.

उत्तर – भन्ते, शैक्ष आणि कल्याणकारी पृथग्जन शिकतात.

Pucchā – ke āvuso sikkhitasikkhā.

प्रश्न – आवुसो, ज्यांचे शिक्षण पूर्ण झाले आहे (शिक्षितशिक्षा) असे कोण आहेत?

Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā.

उत्तर – भन्ते, अर्हत हे शिक्षितशिक्षा आहेत.

Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कशात प्रतिष्ठित आहे?

Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.

उत्तर – भन्ते, हे शिक्षाकामांमध्ये प्रतिष्ठित आहे.

Pucchā – ke āvuso dhārenti.

प्रश्न – आवुसो, याचे धारण कोण करतात?

Vissajjanā – yesaṃ bhante vattati te dhārenti.

उत्तर – भन्ते, जे याचे आचरण करतात, ते याचे धारण करतात.

Pucchā – kassa [Pg.56] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाद्वारे आणले गेले आहे?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nukho āvuso tattha kiñci upanetabbaṃ vā apanetabbaṃ vā akkharapadapaccābhaṭṭhaṃ vā viraddhapadabyañjanaṃ vā.

प्रश्न – आवुसो, तेथे काही जोडण्यासारखे किंवा वगळण्यासारखे किंवा अक्षरे व पदांची चूक किंवा चुकीचे पद व व्यंजन आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – भन्ते, नाही.

Saṅghādisesa sikkhāpucchā

संघादिशेष शिक्षापृच्छा

1. Sukkavissaṭṭhisaṅghādisesa sikkhāpucchā

१. शुक्रविसर्ग संघादिशेष शिक्षापृच्छा

Pucchā – yaṃ [Pg.57] tena āvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – आवुसो, जाणणाऱ्या, पाहणाऱ्या, अर्हत, सम्यक्संबुद्ध अशा त्या भगवंतांनी मुद्दामहून अशुची स्खलित करणाऱ्यासाठी संघादिशेष कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha paññatto.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून हा प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante seyyasakaṃ ārabbha paññatto.

उत्तर – भन्ते, आयुष्मान् सेय्यसक यांना उद्देशून हा प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kismiṃ āvuso vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – आवुसो, कोणत्या बाबतीत हा प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmā bhante seyyasako hatthena upakkamitvā asuciṃ mocesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, आयुष्मान् सेय्यसक यांनी हाताने प्रयत्न करून अशुची स्खलित केले, त्या बाबतीत हा प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – atthi [Pg.59] āvuso tattha paññatti anupaññatti anuppannapaññatti.

प्रश्न – आवुसो, तेथे प्रज्ञप्ती, अनुप्रज्ञप्ती आणि अनुत्पन्नप्रज्ञप्ती आहे का?

Vissajjanā – ekā bhante paññatti, ekā anupaññatti, anuppannapaññatti tasmiṃ natthi.

उत्तर – भन्ते, एक प्रज्ञप्ती आहे, एक अनुप्रज्ञप्ती आहे, अनुत्पन्नप्रज्ञप्ती तेथे नाही.

Pucchā – katamā āvuso tattha mūlapaññatti.

प्रश्न – आवुसो, तेथे मूळ प्रज्ञप्ती कोणती?

Vissajjanā – sañcetanikā sukkavissaṭṭhi saṅghādisesoti ayaṃ bhante tattha mūlapaññatti.

उत्तर – 'जाणूनबुजून वीर्य विसर्जन करणे हा संघादिसेस आहे', हे, भन्ते! तेथील मूळ प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – katamā panāvuso tattha anupaññatti.

प्रश्न – पण आवुसो! तेथील अनुप्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – aññatra supinantāti ayaṃ bhante tattha anupaññatti.

उत्तर – 'स्वप्नावस्था वगळता', हे, भन्ते! तेथील अनुप्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – katamā [Pg.60] panāvuso tattha paripuṇṇapaññatti.

प्रश्न – पण आवुसो! तेथील परिपूर्ण प्रज्ञप्ती कोणती आहे?

Vissajjanā – sañcetanikā sukkavissaṭṭhi aññatrasupinantā saṅghādisoti ayaṃ bhante tattha paripuṇṇapaññatti.

उत्तर – 'स्वप्नावस्था वगळता जाणूनबुजून वीर्य विसर्जन करणे हा संघादिसेस आहे', हे, भन्ते! तेथील परिपूर्ण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – sādhāraṇa paññattinukho āvuso asādhāraṇa paññattinukho.

प्रश्न – आवुसो! ही साधारण प्रज्ञप्ती आहे की असाधारण प्रज्ञप्ती आहे?

Vissajjanā – asādhāraṇapaññatti bhante.

उत्तर – भन्ते! ही असाधारण प्रज्ञप्ती आहे.

Pucchā – tattha āvuso upakkamitvā asuciṃ mocento kati āpattiyo āpajjati.

प्रश्न – आवुसो! त्यात प्रयत्न करून अशुची विसर्जित करणाऱ्याला किती आपत्ती प्राप्त होतात?

Vissajjanā – upakkamitvā bhante asuciṃ mocento tisso āpattiyo āpajjati, ceteti upakkamati muccati āpatti

उत्तर – भन्ते! प्रयत्न करून अशुची विसर्जित करणाऱ्याला तीन आपत्ती प्राप्त होतात. विचार करतो, प्रयत्न करतो आणि विसर्जित होते, तर आपत्ती

Saṅghādisesassa[Pg.61], ceteti upakkamati na muccati āpatti thullaccayassa, payoge dukkaṭaṃ.

संघादिसेसची; विचार करतो, प्रयत्न करतो पण विसर्जित होत नाही, तर थुल्लच्चय आपत्ती होते; आणि केवळ प्रयत्नासाठी दुक्कट आपत्ती होते.

Pucchā – kesaṃ āvuso anāpatti.

प्रश्न – आवुसो! कोणाला अनापत्ती आहे?

Vissajjanā – channaṃ bhante anāpatti supinantena mocentassa na mocanādhippāyassa ummattakassa khittacittassa vedanāṭṭassa ādikammikassa imesaṃ kho bhante channaṃ anāpatti.

उत्तर – भन्ते! सहा जणांना अनापत्ती आहे: स्वप्नात विसर्जन होणाऱ्याला, विसर्जनाचा हेतू नसणाऱ्याला, वेड्याला, विक्षिप्त चित्त असणाऱ्याला, वेदनेने पीडित असणाऱ्याला आणि आदिकर्मिकाला; भन्ते! या सहा जणांना अनापत्ती आहे.

Pucchā – pañcannaṃ [Pg.62] āvuso pātimokkhuddesānaṃ katamena uddesena uddesaṃ āgacchati.

प्रश्न – आवुसो! पाच प्रातिमोक्ष उद्देशांपैकी कोणत्या उद्देशाने हा उद्देशात येतो?

Vissajjanā – pañcannaṃ bhante pātimokkhuddesānaṃ tatiyena uddesena uddesaṃ āgacchati.

उत्तर – भन्ते! पाच प्रातिमोक्ष उद्देशांपैकी तिसऱ्या उद्देशाने हा उद्देशात येतो.

Pucchā – catunnaṃ āvuso vipattīnaṃ katamā vipatti.

प्रश्न – आवुसो! चार विपत्तींपैकी ही कोणती विपत्ती आहे?

Vissajjanā – catunnaṃ bhante vipattīnaṃ sīlavipatti.

उत्तर – भन्ते! चार विपत्तींपैकी ही शीलविपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso vipatti.

प्रश्न – आवुसो! विपत्ती म्हणजे काय?

Vissajjanā – asaṃvaro bhante vipatti.

उत्तर – भन्ते! असंवर ही विपत्ती आहे.

Pucchā – kā [Pg.63] āvuso sampatti.

प्रश्न – आवुसो! संपत्ती म्हणजे काय?

Vissajjanā – saṃvaro bhante sampatti.

उत्तर – भन्ते! संवर ही संपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso paṭipatti.

प्रश्न – आवुसो! प्रतिपत्ती म्हणजे काय?

Vissajjanā – na eva rūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu ayaṃ bhante paṭipatti.

उत्तर – 'मी असे पुन्हा करणार नाही' असे म्हणून जोपर्यंत प्राण आहे तोपर्यंत शिक्षापदांचे ग्रहण करून त्यात शिकणे, भन्ते! ही प्रतिपत्ती आहे.

Pucchā – kati āvuso atthavase paṭicca bhagavatā upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso paññatto.

प्रश्न – आवुसो! किती अर्थवशांना अनुसरून भगवंतांनी प्रयत्नपूर्वक अशुची विसर्जित करणाऱ्यासाठी संघादिसेस प्रज्ञप्त केला आहे?

Vissajjanā – dasa [Pg.64] bhante atthavase paṭicca bhagavatā upakkamitvā asuciṃ mocentassa saṅghādiseso paññatto saṅghasuṭṭhutāya…pe… vinayānuggahāya.

उत्तर – भन्ते! दहा अर्थवशांना अनुसरून भगवंतांनी प्रयत्नपूर्वक अशुची विसर्जित करणाऱ्यासाठी संघादिसेस प्रज्ञप्त केला आहे, जसे की संघाच्या कल्याणासाठी...पे... विनयाच्या अनुग्रहासाठी.

Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ.

प्रश्न – आवुसो! हे कशात प्रतिष्ठित आहे?

Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.

उत्तर – भन्ते! हे शिक्षेची इच्छा बाळगणाऱ्यांमध्ये प्रतिष्ठित आहे.

Pucchā – ke āvuso dhārenti.

प्रश्न – आवुसो! याचे धारण कोण करतात?

Vissajjanā – yesaṃ bhante vattati te dhārenti.

उत्तर – भन्ते! ज्यांचे आचरण योग्य आहे, ते याचे धारण करतात.

Pucchā – kassa [Pg.65] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो! हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते! हे अर्हत सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो! हे कोणी आणले आहे?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते! हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nukho āvuso tattha sanidāne sapadabhājanīye savinītavatthuke upanetabbaṃ vā apanetabbaṃ vā akkharapadapaccābhaṭṭhaṃ vā viraddhapadabyañjanaṃ vā.

प्रश्न – आवुसो! त्या सनिदान, सपदभाजन आणि सविनीतवस्तुक अशा या पाठात काही जोडण्यासारखे किंवा वगळण्यासारखे आहे का, किंवा अक्षरे व पदांचा विपर्यास किंवा चुकीचे पद व व्यंजन आहे का?

Saṃgāyanatthāya saṅghassa ñāpanaṃ

संगायनासाठी संघाला निवेदन

Suṇātu [Pg.66] me bhante saṅgho āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ paṭhamassa saṅghādisesa sikkhāpadassa nidānampi pucchiṃ, puggalampi pucchiṃ, vatthumpi pucchiṃ, paññattimpi pucchiṃ, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchiṃ, anāpattimpi pucchiṃ, aññānipi evarūpāni anekāni pucchitabbaṭṭhānāni pucchiṃ, puṭṭho puṭṭho ca so āyasmā vicittasārābhivaṃso vissajjesi, itihidaṃ bhante paṭhama saṅghādisesa sikkhāpadaṃ saparivāraṃ nimmalaṃ suparisuddhaṃ tasseva bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Tasmā yathāpure mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā brahmacariyassa ciraṭṭhitiyā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ [Pg.67] dhammavinayaṃ saṃgāyiṃsuceva anusaṃgāyiṃsuca, evameva mayampi sabbeva chaṭṭhasaṃgītimahādhammasabhā pariyāpannā idaṃ paṭhamaṃ saṅghādisesa sikkhāpadaṃ nidānato paṭṭhāya ekaccānaṃ vacasā sajjhāyavasena ekaccānaṃ manasā manasikaraṇavasenaca ekato gaṇasajjhāyaṃ katvā saṃgāyeyyāma.

भन्ते! संघाने माझे ऐकावे. मी आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस, जे त्रिपिटकधर आणि धम्मभांडागारिक आहेत, त्यांना पहिल्या संघादिसेस शिक्षापदाचे निदानही विचारले, पुद्गलही विचारले, वस्तूही विचारली, प्रज्ञप्तीही विचारली, अनुप्रज्ञप्तीही विचारली, आपत्तीही विचारली, अनापत्तीही विचारली आणि अशाच प्रकारच्या इतर अनेक विचारण्यायोग्य गोष्टी विचारल्या. आणि विचारले असता त्या आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांनी उत्तरे दिली. अशा प्रकारे, भन्ते! हे पहिले संघादिसेस शिक्षापद सपरिवारासह निर्मळ आणि सुपरिशुद्ध आहे, जे त्या अर्हत सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचेच वचन आहे. म्हणून, ज्याप्रमाणे पूर्वी महाकस्सप इत्यादी थोर महास्थविरांनी, जे प्राचीन संगीतिकार होते, त्यांनी ब्रह्मचर्याच्या चिरस्थायीसाठी, बहुजनहिताय, बहुजनसुखाय, लोकांवर अनुकंपा करण्यासाठी आणि देव-मनुष्यांच्या कल्याणासाठी, हितासाठी व सुखासाठी धम्म आणि विनयाचे संगायन व अनुसंगायन केले; त्याचप्रमाणे आपण सर्वजण, जे या सहाव्या संगीती महाधम्मसभेमध्ये समाविष्ट आहोत, या पहिल्या संघादिसेस शिक्षापदाचे निदानापासून सुरुवात करून, काही जण वाणीने सज्जाय (पठण) करून आणि काही जण मनाने मनसिकार करून, एकत्र येऊन समूह-पठण करून संगायन करूया.

Pucchā – yaṃ [Pg.68] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena mātukāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjantassa ca, mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsantassa ca, mātugāmassa santike attakāma pāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsantassa ca, sañcarittaṃ samāpajjantassa ca saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – आवुसो! त्या सम्यक्संबुद्ध भगवंतांनी...पे... स्त्रीसोबत काय-संसर्ग करणाऱ्यासाठी, स्त्रीला अश्लील शब्दांनी संबोधित करणाऱ्यासाठी, स्त्रीच्या जवळ स्वतःच्या काम-परिचर्येची प्रशंसा करणाऱ्यासाठी आणि मध्यस्थी करणाऱ्यासाठी संघादिसेस कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते! सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ [Pg.69] āvuso ārabbha paññatto.

प्रश्न – आवुसो! कोणाला उद्देशून हा प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante udāyittheraṃ ārabbha paññatto.

उत्तर – भन्ते! आयुष्यमान उदायी स्थविरांना उद्देशून हा प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kismiṃ āvuso vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – आवुसो! कोणत्या वस्तूच्या संदर्भात हा प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmā bhante udāyitthero mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajji, āyasmāyeva bhante udāyitthero mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsi, āyasmāyeva bhante udāyitthero mātugāmassa santike attakāma pāricariyāya vaṇṇaṃ abhāsi, āyasmāyeva bhante udāyitthero sañcarittaṃ samāpajjiṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान उदायी थेरांनी स्त्रीशी काय-संसर्ग (शारीरिक संपर्क) केला; भन्ते, आयुष्यमान उदायी थेरांनीच स्त्रीला अश्लील शब्दांनी संबोधित केले; भन्ते, आयुष्यमान उदायी थेरांनीच स्त्रीच्या जवळ स्वतःच्या काम-परिचर्येची (कामवासना तृप्त करण्याची) प्रशंसा केली; भन्ते, आयुष्यमान उदायी थेरांनीच मध्यस्थी (दलाली) केली; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

6. Kuṭikāra saṅghādisesa sikkhāpucchā

६. कुटिकार (कुटी बांधण्यासंबंधी) संघादिसेस शिक्षापद विचारणा

Pucchā – yaṃ [Pg.70] tena āvuso…pe… sammāsambuddhena saññācikāya kuṭiṃ kārāpentassa saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या सम्यक्संबुद्धांनी स्वतःच्या याचनेने कुटी बांधणाऱ्या भिक्खूसाठी संघादिसेस नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante paññattho.

उत्तर – भन्ते, आळवी येथे प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āḷavike bhante bhikkhū ārabbha paññatto.

उत्तर – भन्ते, आळवी येथील भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kismiṃ [Pg.71] āvuso vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āḷavikā bhante bhikkhū saññācikāyo kuṭiyo kārāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, आळवी येथील भिक्खूंनी स्वतःच्या याचनेने कुटी बांधल्या; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला.

7. Vihārakāra saṅghādisesa sikkhāpucchā

७. विहारकार (विहार बांधण्यासंबंधी) संघादिसेस शिक्षापद विचारणा

Pucchā – yaṃ tena āvuso…pe… sammāsambuddhena mahallakaṃ vihāraṃ kārāpentassa saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या सम्यक्संबुद्धांनी मोठा विहार बांधणाऱ्या भिक्खूसाठी संघादिसेस नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante.

उत्तर – भन्ते, कोसंबी येथे.

Pucchā – kaṃ [Pg.72] āvuso ārabbha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante channattheraṃ ārabbha paññatto.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान छन्न थेरांना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kismiṃ āvuso vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmā bhante channo vihāravatthuṃ sodhento aññataraṃ cetiyarukkhaṃ chedāpesi gāmapūjitaṃ nigamapūjitaṃ nagara pūjitaṃ janapadapūjitaṃ raṭṭhapūjitaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान छन्नांनी विहाराची जागा साफ करताना एका चैत्यवृक्षाला (पूजनीय वृक्षाला) तोडले, जो गावाकडून, नगराकडून, शहराकडून, जनपदाकडून आणि राष्ट्राकडून पूजला जात होता; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला.

8-9. Duṭṭhadosa saṅghādisesa sikkhāpucchā

८-९. दुट्ठदोस (दुष्ट हेतूने खोटा आरोप करण्यासंबंधी) संघादिसेस शिक्षापद विचारणा

Pucchā – yaṃ tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena bhikkhuṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsentassa ca, bhikkhuṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsentassa ca saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या भगवान सम्यक्संबुद्धांनी एखाद्या भिक्खूवर निराधार (अमूलक) पाराजिक धर्माचा आरोप करणाऱ्या आणि दुसऱ्या एखाद्या प्रकरणातील केवळ लेशमात्र (किरकोळ) निमित्त घेऊन पाराजिक धर्माचा आरोप करणाऱ्या भिक्खूसाठी संघादिसेस नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.73] bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते, राजगृह येथे प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – mettiyabhūmajakā bhante bhikkhū ārabbha paññatto, mettiyabhūmajakā bhante bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsesuṃ, teyeva bhante mettiyabhūmajakā bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ, paññatto.

उत्तर – भन्ते, मेत्तिय-भुम्मजक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला. भन्ते, मेत्तिय-भुम्मजक भिक्खूंनी आयुष्यमान दब्ब मल्लपुत्तांवर निराधार पाराजिक धर्माचा आरोप केला होता; आणि भन्ते, त्याच मेत्तिय-भुम्मजक भिक्खूंनी आयुष्यमान दब्ब मल्लपुत्तांवर दुसऱ्या प्रकरणातील केवळ लेशमात्र निमित्त घेऊन पाराजिक धर्माचा आरोप केला होता; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला.

10. Saṅghabhedaka saṅghādisesa sikkhāpucchā

१०. संघभेदक (संघामध्ये फूट पाडण्यासंबंधी) संघादिसेस शिक्षापद विचारणा

Pucchā – yaṃ [Pg.74] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena saṅghabhedakassa bhikkhuno yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya appaṭinissajjantassa saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या भगवान सम्यक्संबुद्धांनी संघात फूट पाडणाऱ्या आणि तिसऱ्यांदा ताकीद (समनुभासन) दिल्यानंतरही आपला हेका न सोडणाऱ्या भिक्खूसाठी संघादिसेस नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते, राजगृह येथे प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ [Pg.75] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattho.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – devadattaṃ bhante ārabbha paññatto.

उत्तर – भन्ते, देवदत्ताला उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला.

Devadatto bhante samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

भन्ते, देवदत्ताने एकसंध संघामध्ये फूट पाडण्याचा प्रयत्न केला; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला.

11. Bhedānuvattaka sikkhāpucchā

११. भेदानुवर्तक (संघभेद करणाऱ्याचे समर्थन करणाऱ्यासंबंधी) संघादिसेस शिक्षापद विचारणा

Pucchā – yaṃ [Pg.77] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena bhedānuvattakānaṃ bhikkhūnaṃ yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya appaṭinissajjantānaṃ saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या भगवान सम्यक्संबुद्धांनी संघभेद करणाऱ्याचे समर्थन करणाऱ्या आणि तिसऱ्यांदा ताकीद दिल्यानंतरही आपला हेका न सोडणाऱ्या भिक्खूंसाठी संघादिसेस नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते, राजगृह येथे प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññatto, sambahulā bhante bhikkhū devadattassa saṅghābhedāya parakkamantassa anuvattakā ahesuṃ vaggavādakā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला. भन्ते, अनेक भिक्खू संघात फूट पाडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या देवदत्ताचे पाठीराखे आणि गटबाजीचे समर्थन करणारे बनले होते; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला.

12. Dubbaca, saṅghādisesa sikkhāpucchā

१२. दुब्बच (उद्धटपणे वागण्यासंबंधी) संघादिसेस शिक्षापद विचारणा

Pucchā – yaṃ [Pg.78] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena dubbacassa bhikkhuno yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya appaṭinissajjantassa saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या भगवान सम्यक्संबुद्धांनी उद्धटपणे वागणाऱ्या आणि तिसऱ्यांदा ताकीद दिल्यानंतरही आपला हेका न सोडणाऱ्या भिक्खूसाठी संघादिसेस नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते, कोसंबी येथे प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ [Pg.79] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante channaṃ ārabbha paññatto, āyasmā bhante channo bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ akāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान छन्नांना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला. भन्ते, आयुष्यमान छन्नांना जेव्हा भिक्खूंनी धम्मानुसार उपदेश केला, तेव्हा त्यांनी स्वतःला न ऐकणारे (उद्धट) बनवले; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला.

13. Kuladūsaka saṅghādisesa sikkhāpucchā

१३. कुलदूषक (कुलांना दूषित करण्यासंबंधी) संघादिसेस शिक्षापद विचारणा

Pucchā – yaṃ [Pg.80] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena kuladūsakassa bhikkhuno yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya appaṭinissajjantassa saṅghādiseso kattha paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या भगवान सम्यक्संबुद्धांनी कुलांना दूषित करणाऱ्या आणि तिसऱ्यांदा ताकीद दिल्यानंतरही आपला हेका न सोडणाऱ्या भिक्खूसाठी संघादिसेस नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.81] bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ ārabbha āvuso kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – assaji punabbasuke bhante bhikkhū ārabbha paññatto, assajipunabbasukā bhante bhikkhū saṅghena pabbājanīyakammakatā chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, अस्सजी आणि पुनब्बसूक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भन्ते, संघाने अस्सजी आणि पुनब्बसूक भिक्खूंवर पब्बाजनिय-कम्म (हद्दपारीची कारवाई) केले असता, ते छंदगामी, दोसगामी, मोहगामी आणि भयगामी बनून पापांमध्ये प्रवृत्त झाले; भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Aniyata sikkhāpucchā

अनियत शिक्षापद-पृच्छा

Pucchā – yaṃ [Pg.85] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena paṭhamo ca aniyato dutiyo ca aniyato kattha paññatto.

प्रश्न – आवुसो, त्या भगवान... पे... सम्यक्संबुद्धांनी पहिला अनियत आणि दुसरा अनियत नियम कोठे प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññatto.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante udāyiṃ ārabbha paññatto, āyasmā bhante udāyī mātugāmena saddhiṃ ekoekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappesi, tasmiñca vatthusmiṃ, āyasmāyeva bhante udāyī mātugāmena saddhiṃ raho nisajjaṃ akāsi, tasmiñca bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान उदायी यांना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भन्ते, आयुष्यमान उदायी यांनी एका स्त्रीसोबत एकांतात, आडोशाच्या जागी आणि मैथुनासाठी योग्य अशा आसनावर बसणे पसंत केले, त्या प्रकरणात; आणि भन्ते, आयुष्यमान उदायी यांनीच एका स्त्रीसोबत एकांतात बसणे केले, त्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – kassa [Pg.86] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाद्वारे आणले गेले?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nukho āvuso ettha kocipi viraddhadoso.

प्रश्न – आवुसो, यामध्ये काही चूक किंवा दोष आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – भन्ते, नाही.

Saṃgāyanatthāya saṅghassañāpanaṃ

संगीतीसाठी संघाला निवेदन

Suṇātu [Pg.87] me bhante saṅgho, ahaṃ bhante āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ paṭhama duṭṭhadosa sikkhāpadato paṭṭhāya pucchitabbāni anekāni ṭhānāni pucchiṃ, so ca āyasmā puṭṭho puṭṭho vissajjeti, itihidaṃ bhante sabbaṃ sikkhāpadaṃ nimmalaṃ suparisuddhaṃ tasseva bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa, tasmā yathāpure mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā brahmacariyassa ciraṭṭhitiyā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ saṃgāyiṃsuceva anusaṃgāyiṃsuca, evameva mayampi dāni sabbeva chaṭṭhasaṃgīti mahādhammasabhāpariyāpannā imāni sikkhāpadāni ekato gaṇasajjhāyaṃ katvā saṃgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. भन्ते, मी आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस, जे त्रिपिटकधारी आणि धम्मभांडागारिक आहेत, त्यांना पहिल्या दुट्ठदोस शिक्षापदापासून विचारले जावे अशा अनेक विषयांवर प्रश्न विचारले, आणि त्या आयुष्यमानांनी विचारलेल्या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर दिले. अशा प्रकारे, भन्ते, हे सर्व शिक्षापद निर्मळ आणि अत्यंत शुद्ध असून, ते त्या अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचेच वचन आहे. म्हणून, ज्याप्रमाणे पूर्वी महाकश्यप इत्यादी श्रेष्ठ महास्थविरांनी, प्राचीन संगीतिकारांनी ब्रह्मचर्याच्या दीर्घकाळ टिकून राहण्यासाठी, बहुजनहितासाठी, बहुजनसुखासाठी, जगावरील अनुकंपेसाठी आणि देव-मनुष्यांच्या कल्याणासाठी, हितासाठी व सुखासाठी संगीती केली आणि अनुसंगीती केली; त्याचप्रमाणे आता आपण सर्वजण, जे या सहाव्या संगीतीच्या महाधम्मसभेमध्ये समाविष्ट आहोत, या सर्व शिक्षापदांचे एकत्र मिळून सामूहिक पठण करून संगीती करूया.

Nissaggipācittiya

निस्सग्गिय पाचित्तिय

1. Cīvaravagga 1. paṭhamakathina sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग १. प्रथम कठीण शिक्षापद-पृच्छा

Pucchā – yaṃ [Pg.89] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena atirekacīvaraṃ dasāhaṃ atikkāmentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या भगवान... पे... सम्यक्संबुद्धांनी अतिरिक्त चीवर दहा दिवसांपेक्षा जास्त काळ जवळ बाळगणाऱ्या भिक्खूसाठी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशालीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū atirekacīvaraṃ dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी अतिरिक्त चीवर जवळ बाळगले होते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Cīvaravagga 2. udosita sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग २. उदोसित शिक्षापद-पृच्छा

Pucchā – ekarattaṃ [Pg.90] āvuso ticivarena vippavasantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्रिचीवरापासून एक रात्र जरी वेगळे राहणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhikkhūnaṃ hatthe cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी इतर भिक्खूंच्या हाती आपले चीवर सोपवून, केवळ एकाच वस्त्रानिशी जनपदात चारिका करण्यासाठी प्रस्थान केले होते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Cīvaravagga 3. tatiyakathina sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग ३. तृतीय कठीण शिक्षापद-पृच्छा

Pucchā – akālacīvaraṃ [Pg.91] āvuso paṭiggahetvā māsaṃ atikkāmentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अकाल-चीवर स्वीकारून ते एक महिन्यापेक्षा जास्त काळ ठेवणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū akālacīvaraṃ paṭiggahetvā māsaṃ atikkāmesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी अकाल-चीवर स्वीकारून ते एक महिन्यापेक्षा जास्त काळ आपल्याजवळ ठेवले होते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Cīvaravagga 4. purāṇacīvara sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग ४. पुराणचीवर शिक्षापद-पृच्छा

Pucchā – aññātikāya [Pg.92] āvuso bhikkhuniyā purāṇacīvaraṃ dhovāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुणीकडून आपले जुने चीवर धुवून घेणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante udāyiṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante udāyī aññātikāya bhikkhuniyā purāṇacīvaraṃ dhovāpesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान उदायी यांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, आयुष्यमान उदायी यांनी नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुणीकडून आपले जुने चीवर धुवून घेतले होते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Cīvaravagga 5. cīvarapaṭiggahaṇa sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग ५. चीवर-स्वीकार शिक्षापद-पृच्छा

Pucchā – aññātikāya [Pg.93] āvuso bhikkhuniyā hatthato cīvaraṃ paṭiggaṇhantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुणीच्या हातून चीवर स्वीकारणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante udāyiṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante udāyī aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṃ paṭiggahesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान उदायी यांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, आयुष्यमान उदायी यांनी नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुणीच्या हातून चीवर स्वीकारले होते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Cīvaravagga 6. aññātakaviññatti sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग ६. अज्ञातकविज्ञप्ति शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – aññātakaṃ [Pg.95] āvuso gahapatiṃvā gahatāniṃvā cīvaraṃ viññāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अपरिचित गृहपती किंवा गृहपत्नीकडे चीवराची याचना करणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto aññātakaṃ seṭṭhiputtaṃ cīvaraṃ viññāpesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांनी एका अपरिचित श्रेष्ठिपुत्राकडे चीवराची याचना केली होती, त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Cīvaravagga 7. tatuttari sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग ७. तदुत्तरी शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – aññātakaṃ [Pg.96] āvuso gahapatiṃ vā gahapatāniṃ vā tatuttari cīvaraṃ viññāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अपरिचित गृहपती किंवा गृहपत्नीकडे त्याहून अधिक चीवराची याचना करणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahumpi cīvaraṃ viññāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी प्रमाण न जाणता पुष्कळ चीवरांची याचना केली होती, त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – pubbe [Pg.97] appavāritassa āvuso aññātakaṃ gahapatiṃ vā gahatāniṃ vā upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjantassa ca aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjantassa ca nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पूर्वी निमंत्रित न केलेल्या अपरिचित गृहपती किंवा गृहपत्नीकडे जाऊन चीवराबाबत विकल्प करणाऱ्या आणि अपरिचित गृहपतींकडे जाऊन चीवराबाबत विकल्प करणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto pubbe appavārito aññātakaṃ gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajji. Soyeva bhante āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांनी पूर्वी निमंत्रित न केलेले असताना अपरिचित गृहपतीकडे जाऊन चीवराबाबत विकल्प केला. त्याच आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांनी पूर्वी निमंत्रित न केलेले असताना अपरिचित गृहपतींकडे जाऊन चीवराबाबत विकल्प केला, त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Cīvaravagga 10. rāja sikkhāpucchā

१. चीवरवर्ग १०. राज शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – atirekatikkhattuṃ āvuso codanāya atireka chakkhattuṃ ṭhānena cīvaraṃ abhinipphādentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तीन वेळापेक्षा अधिक वेळा स्मरण करून देऊन आणि सहा वेळापेक्षा अधिक वेळा उभे राहून चीवर मिळवणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.99] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto upāsakena ajjaṇho bhante āgamehīti vuccamāno nāgamesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांना उपासकाने 'भंते, आजचा दिवस थांबा' असे म्हटले असताही ते थांबले नाहीत, त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Kosiyavagga, 1. kosiya sikkhāpucchā

२. कोसियवर्ग १. कोसिय शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – kosiyamissakaṃ āvuso santhakaṃ kārāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, रेशीम मिश्रित संथत तयार करून घेणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, आळवी येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.100]0 āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kosiyakārake upasaṅkamitvā evamahaṃsu bahū āvuso kosakārake pacatha amhākampi dassatha mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santakaṃ kātunti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी रेशीम तयार करणाऱ्यांकडे जाऊन असे म्हटले की, 'आवुसो, तुम्ही पुष्कळ रेशीम कोश उकळता, आम्हालाही काही द्या, आम्हालाही रेशीम मिश्रित संथत तयार करायचे आहे.' त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Kosiyavagga 2. suddhakāḷaka sikkhāpucchā

२. कोसियवर्ग २. शुद्धकाळक शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – suddhakāḷakānaṃ āvuso eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, केवळ काळ्या मेंढीच्या लोकरीचे संथत तयार करून घेणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante paññatthaṃ.

उत्तर – भंते, वैशाली येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.101] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी केवळ काळ्या मेंढीच्या लोकरीचे संथत तयार करून घेतले होते, त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Kosiyavagga 3. dvebhāga sikkhāpucchā

२. कोसियवर्ग ३. द्वेभाग शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – anādiyitvā āvuso tulaṃ odātānaṃ tulaṃ gocariyānaṃ navaṃ santhataṃ kārāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पांढऱ्या लोकरीचा एक भाग आणि तपकिरी लोकरीचा एक भाग न घेता नवीन संथत तयार करून घेणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.102] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी केवळ थोडीशी पांढरी लोकर कडेला लावून तशाच प्रकारे केवळ काळ्या मेंढीच्या लोकरीचे संथत तयार करून घेतले होते, त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Kosiyavagga 4. chabbassa sikkhāpucchā

२. कोसियवर्ग ४. छब्बस्स शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – yaṃ tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena anuvassaṃ kārāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या भगवंतांनी...पे... सम्यक्संबुद्धांनी दरवर्षी संथत तयार करून घेणाऱ्यासाठी निसग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.103] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū anuvassaṃ santhataṃ kārāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. अनेक भिक्खूंनी दरवर्षी संथत तयार करून घेतले होते, त्या बाबतीत भंते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kassa āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे वचन अर्हत, सम्यक्सम्बुद्ध भगवंतांचे आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणी आणले?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi [Pg.104] nukho āvuso ettha koci viraddhadoso.

प्रश्न – आवुसो, यामध्ये काही चूक किंवा दोष आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – नाही, भन्ते.

Saṃgāyanatthāya saṅghassa ñāpanaṃ

संगीतीसाठी संघाला निवेदन

Suṇātu me bhante saṅgho, ahaṃ āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ imesaṃ nissaggiyapācittiyasikkhāpadānaṃ yāva chabbassasikkhāpadaṃ nidānādīni pucchitabbāni anekāni ṭhānāni pucchiṃ, puṭṭhopuṭṭho ca so āyasmā vicittasārābhivaṃso vissajjesi, itihidaṃ bhante imāni sikkhāpadāni nimmalāni suparisuddhānī tasseva bhagavato vacanāni arahato sammāsambuddhassa, tasmā yathāpure mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā brahmacariyassa ciraṭṭhitiyā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ dhammavinayaṃ saṃgāyiṃsu ceva anusaṃgāyiṃsu ca, evameva mayampi dāni sabbeva chaṭṭhasaṃgīti mahādhammasabhā pariyāpannā chabbassa nissaggiya sikkhāpadato paṭṭhāya imāni nissaggiyasikkhāpadāni ekato gaṇasajjhāyaṃ katvā saṃhāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. मी आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस, जे त्रिपिटकधर आणि धम्मभांडागारिक आहेत, त्यांना या निस्सग्गिय पाचित्तिय शिक्षापदांमधील सहा वर्षांच्या निस्सग्गिय शिक्षापदापर्यंतचे निदान इत्यादी विचारण्यायोग्य अनेक प्रश्न विचारले. आणि विचारलेल्या प्रत्येक प्रश्नाचे आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस यांनी उत्तर दिले. अशा प्रकारे, भन्ते, ही शिक्षापदे निर्मळ आणि अत्यंत शुद्ध असून, ती अर्हत, सम्यक्सम्बुद्ध भगवंतांचीच वचने आहेत. म्हणून, ज्याप्रमाणे पूर्वी महाकस्सप इत्यादी थोर महाथेरांनी, प्राचीन संगीतिकारांनी ब्रह्मचर्याच्या चिरस्थायी अस्तित्वासाठी, बहुजन हितासाठी, बहुजन सुखासाठी, जगावरील अनुकंपेसाठी आणि देव-मनुष्यांच्या कल्याणासाठी, हितासाठी व सुखासाठी धम्म आणि विनयाचे संगायन व अनुसंगायन केले; त्याचप्रमाणे आता आपण सर्वजण, जे या सहाव्या संगीतीच्या महाधम्मसभेमध्ये समाविष्ट आहोत, सहा वर्षांच्या निस्सग्गिय शिक्षापदापासून सुरुवात करून या सर्व निस्सग्गिय शिक्षापदांचे एकत्रितपणे समूह-सज्झाय करून संगायन करूया.

2. Kosiyavagga 5. nisīdanasanthata sikkhāpucchā

२. कोसियवग्ग ५. निसीदनसंथत शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – yaṃ [Pg.105] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena anādiyitvā purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidattiṃ navaṃ nisīdanasanthataṃ kārāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या भगवंतांनी...पे... सम्यक्सम्बुद्धांनी, जुन्या संथताचा विचार न करता, सुगत-प्रमाणाचे नवीन निसीदन-संथत तयार करवून घेणाऱ्या भिक्खूसाठी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ [Pg.106] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū santhatāni ujjhitvā āraññikaṃ piṇḍapātikaṅgaṃ paṃsukūlakaṅgaṃ samādiyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले. अनेक भिक्खूंनी आपली संथते टाकून देऊन आरण्यक, पिंडपातिकंग आणि पंसुकूलिकंग धुतंग स्वीकारले होते; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले.

2. Kosiyavagga 6. eḷakaloma sikkhāpucchā

२. कोसियवग्ग ६. एळकलोम शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – eḷakalomāni āvuso paṭiggahetvā tiyojanaṃ atikkāmentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, मेंढीचे केस स्वीकारून तीन योजनेपेक्षा अधिक अंतर वाहून नेणाऱ्या भिक्खूसाठी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ [Pg.107] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – aññataraṃ bhante bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu eḷakalomāni paṭiggahetvā tiyojanaṃ atikkāmesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले. एका विशिष्ट भिक्खूने मेंढीचे केस स्वीकारून तीन योजनेपेक्षा अधिक अंतर पार केले होते; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले.

2. Kosiyavagga 7. eḷakalomadhovāpana sikkhāpucchā

२. कोसियवग्ग ७. एळकलोमधोवापन शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – aññātikāya [Pg.108] āvuso bhikkhuniyā eḷakalomāni dhovāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुणीकडून मेंढीचे केस धुवून घेणाऱ्या भिक्खूसाठी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sakkesu bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, शाक्य देशामध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū aññātikāhi bhikkhūnīhi eḷakalomāni dhovāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुणींकडून मेंढीचे केस धुवून घेतले होते; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले.

2. Kosiyavagga 8. rūpiya sikkhāpucchā

२. कोसियवग्ग ८. रूपिय शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – rūpiyaṃ [Pg.109] āvuso paṭiggaṇhantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, रूपिय स्वीकारणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto rūpiyaṃ paṭiggahesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले. आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राने रूपिय स्वीकारले होते; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kathaṃ [Pg.110] āvuso tattha paṭipajjanto rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti nāma.

प्रश्न – आवुसो, त्या संदर्भात कशा प्रकारे वागणारा भिक्खू 'रूपिय स्वीकारतो' असे म्हटले जाते?

Vissajjanā – sayaṃ bhante gaṇhāti, aññaṃ vā gaṇhāpesi, idaṃ ayyassa hotūti upanikkhittaṃ sādiyati, evaṃ kho bhante paṭipajjanto bhikkhu rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti nāma.

उत्तर – भन्ते, जो स्वतः स्वीकारतो, किंवा दुसऱ्याकडून स्वीकारायला लावतो, किंवा 'हे आर्यांसाठी असो' असे म्हणून ठेवलेले दान स्वीकारतो; भन्ते, अशा प्रकारे वागणारा भिक्खू 'रूपिय स्वीकारतो' असे म्हटले जाते.

Pucchā – kathaṃ āvuso tattha paṭipajjanto bhikkhu rūpiyaṃ na paṭiggaṇhāti nāma.

प्रश्न – आवुसो, त्या संदर्भात कशा प्रकारे वागणारा भिक्खू 'रूपिय स्वीकारत नाही' असे म्हटले जाते?

Vissajjanā – yathā [Pg.111] bhante rājasikkhāpade yathā ca bhante meṇḍakasikkhāpade āgacchati, tathā bhante paṭipajjanto bhikkhu rūpiyaṃ na paṭiggaṇhātināma.

उत्तर – भन्ते, ज्याप्रमाणे राज-शिक्षापदामध्ये आणि ज्याप्रमाणे मेंडक-शिक्षापदामध्ये आले आहे, त्याप्रमाणे वागणारा भिक्खू 'रूपिय स्वीकारत नाही' असे म्हटले जाते.

2. Kosiyavagga 9. rūpiyasaṃvohāra sikkhāpucchā

२. कोसियवग्ग ९. रूपियसंवोहार शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – rūpiyasaṃvohāraṃ [Pg.112] āvuso samāpajjantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, रूपियसंवोहार करणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी विविध प्रकारचे रूपियसंवोहार केले होते; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले.

2. Kosiyavagga, 10. kayavikkaya sikkhāpucchā

२. कोसियवग्ग १०. कयविकय शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – nānappakārakaṃ āvuso kayavikkayaṃ āpajjantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, विविध प्रकारचे कयविकय करणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये प्रज्ञप्त केले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto paribbājakena saddhi kayavikkayaṃ samāpajji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान शाक्यपुत्र उपनंदांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. आयुष्यमान शाक्यपुत्र उपनंदांनी एका परिव्राजकासोबत क्रय-विक्रय (खरेदी-विक्री) केला, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kathaṃ āvuso tattha paṭipajjanto bhikkhu kayavikkayaṃ samāpajjatināma.

प्रश्न – आवुसो, त्या बाबतीत कशा प्रकारे आचरण करणारा भिक्खू क्रय-विक्रय करतो असे म्हटले जाते?

Vissajjanā – iminā imaṃ dehi iminā imaṃ āhara iminā imaṃ parivattehi iminā imaṃ cetāmehīti ajjhācarati, evaṃ kho bhante paṭipajjanto kayavikkayaṃ samāpajjatināma.

उत्तर – 'याच्या बदल्यात हे द्या', 'याच्या बदल्यात हे आणा', 'याच्या बदल्यात हे बदला', 'याच्या बदल्यात हे खरेदी करा' असे जो आचरण करतो; भन्ते, अशा प्रकारे आचरण करणारा भिक्खू क्रय-विक्रय करतो असे म्हटले जाते.

Pucchā – kathaṃ [Pg.114] āvuso tattha paṭipajjanto bhikkhu na kayavikkayaṃ samāpajjatināma.

प्रश्न – आवुसो, त्या बाबतीत कशा प्रकारे आचरण करणारा भिक्खू क्रय-विक्रय करत नाही असे म्हटले जाते?

Vissajjanā – yo bhante agghaṃ pucchati, yo ca bhante kappiyakārakassa ācikkhati, yo ca bhante amhākañca idaṃ atthi amhākañca iminā ca iminā ca atthoti bhaṇati, evaṃ kho bhante paṭipajjanto bhikkhu na kayavikkayaṃ samāpajjatināma.

उत्तर – भन्ते, जो किंमत विचारतो, आणि भन्ते, जो कप्पियकारकाला सांगतो, आणि भन्ते, जो 'आमच्याकडे हे आहे आणि आम्हाला या व या गोष्टीची गरज आहे' असे म्हणतो; भन्ते, अशा प्रकारे आचरण करणारा भिक्खू क्रय-विक्रय करत नाही असे म्हटले जाते.

3. Pattavagga, 1. patta sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, १. पत्त सिक्खापुच्छा (पात्र शिक्षापद प्रश्न)

Pucchā – atirekapattaṃ āvuso dasāhaṃ atikkāmentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अतिरिक्त पात्र दहा दिवसांपेक्षा जास्त काळ जवळ ठेवणाऱ्या भिक्खूला 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' कोठे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.115] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū atirekapattaṃ dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, छब्बग्गिय (षड्वर्गीय) भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी अतिरिक्त पात्रे जवळ ठेवली होती, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

514 3. Pattavagga, 2. ūnapañcabandhana sikkhāpucchā

५१४ ३. पत्तवर्ग, २. ऊनपंचबंधन सिक्खापुच्छा (पाचपेक्षा कमी सांधे असलेले पात्र शिक्षापद प्रश्न)

Pucchā – ūnapañcabandhanena pattena aññaṃ navaṃ pattaṃ cetāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पाचपेक्षा कमी सांधे (दुरुस्त्या) असलेल्या पात्राच्या ऐवजी दुसरे नवीन पात्र मागवून घेणाऱ्या भिक्खूला 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' कोठे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sakkesu bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, शाक्य देशामध्ये प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.116] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viyyāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी थोडेसे तडे गेलेले, थोडेसे तुटलेले किंवा केवळ ओरखडे पडलेले असतानाही अनेक नवीन पात्रे मागवून घेतली, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Na bhikkhave patto viññāpetabbo, yo viññāpeyya āpatti dukkaṭassa.

भिक्खूंनो, पात्राची याचना करू नये. जो याचना करेल, त्याला दुक्कट (दुष्कृत) आपत्ती प्राप्त होईल.

3. Pattavagga 3. bhesajja sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, ३. भेषज्ज सिक्खापुच्छा (औषध शिक्षापद प्रश्न)

Pucchā – bhesajjāni [Pg.117] āvuso paṭiggahetvā sattāhaṃ atikkāmentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, औषधे स्वीकारून ती सात दिवसांपेक्षा जास्त काळ जवळ ठेवणाऱ्या भिक्खूला 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' कोठे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhesajjāni paṭiggahetvā sattāhaṃ atikkāmesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी औषधे स्वीकारून ती सात दिवसांपेक्षा जास्त काळ जवळ ठेवली होती, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Pattavagga 4. vassikasāṭika sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, ४. वस्सिकासाटिक सिक्खापुच्छा (वर्षा-शाटिका शिक्षापद प्रश्न)

Pucchā – atirekamāse [Pg.118] sese gimāne āvuso vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उन्हाळा संपण्यास एक महिन्यापेक्षा जास्त काळ शिल्लक असताना वर्षा-शाटिका चीवराचा शोध घेणाऱ्या भिक्खूला 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' कोठे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.119] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū atirekamāse sese gimhāne vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी उन्हाळा संपण्यास एक महिन्यापेक्षा जास्त काळ शिल्लक असताना वर्षा-शाटिका चीवराचा शोध घेतला होता, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Pattavagga 5. cīvaraacchindana sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, ५. चीवरअच्छिंदन सिक्खापुच्छा (चीवर हिरावून घेणे शिक्षापद प्रश्न)

Pucchā – bhikkhussa āvuso sāmaṃ cīvaraṃ datvā kupitena anattamanena acchindantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खूला स्वतः चीवर देऊन नंतर क्रोधाने व असंतुष्ट होऊन ते परत हिरावून घेणाऱ्या भिक्खूला 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' कोठे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.120] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā kupito anattamano acchindi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान शाक्यपुत्र उपनंदांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. आयुष्यमान शाक्यपुत्र उपनंदांनी भिक्खूला स्वतः चीवर देऊन नंतर क्रोधाने व असंतुष्ट होऊन ते परत हिरावून घेतले, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Pattavaggo, 6. suttaviññatti sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, ६. सुत्तविञ्ञत्ति सिक्खापुच्छा (सूत याचना शिक्षापद प्रश्न)

Pucchā – sāmaṃ āvuso suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, स्वतः सूत मागवून विणकरांकडून चीवर विणवून घेणाऱ्या भिक्खूला 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' कोठे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – rājagahe bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी स्वतः सूत मागवून विणकरांकडून चीवर विणवून घेतले होते, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Pattavagga, 7. mahāpesakāra sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, ७. महापेसकार सिक्खापुच्छा (महा-विणकर शिक्षापद प्रश्न)

Pucchā – pubbe [Pg.122] appavāritassa āvuso aññātakassa gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पूर्वी निमंत्रित न केलेल्या अपरिचित गृहपतीच्या विणकरांकडे जाऊन चीवरामध्ये बदल (विशेष सूचना) करणाऱ्या भिक्खूला 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' कोठे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthi yaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kaṃ [Pg.123] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto pubbe appavārito aññātakassa gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राने पूर्वी निमंत्रित न केलेल्या अनोळखी गृहपतीच्या विणकरांकडे जाऊन चीवरामध्ये फेरबदल घडवून आणला, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Pattavaggo, 8. accekacīvara sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, ८. अच्चेकचीवर शिक्षापुच्छा (तातडीच्या चीवरासंबंधी प्रश्न)

Pucchā – acceka cīvaraṃ āvuso paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṃ atikkāmentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अच्चेक चीवर (तातडीचे चीवर) स्वीकारून चीवर बनवण्याची वेळ ओलांडणाऱ्या भिक्खूला निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

Pucchā – kaṃ [Pg.124] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū accekacīvaraṃ paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṃ atikkāmesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी अच्चेक चीवर स्वीकारून चीवर बनवण्याची वेळ ओलांडली होती, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Pattavaggo, 9. sāsaṅka sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, ९. सासंक शिक्षापुच्छा (शंकास्पद स्थानासंबंधी प्रश्न)

Pucchā – tiṇṇaṃ āvuso cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तीन चीवरांपैकी कोणतेही एक चीवर घरामध्ये ठेवून सहा रात्रींपेक्षा अधिक काळ त्याशिवाय राहणाऱ्या भिक्खूला निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

Pucchā – kaṃ [Pg.125] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी तीन चीवरांपैकी कोणतेही एक चीवर घरामध्ये ठेवून सहा रात्रींपेक्षा अधिक काळ त्याशिवाय घालवला होता, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Pattavaggo, 10. pariṇata sikkhāpucchā

३. पत्तवर्ग, १०. परिणत शिक्षापुच्छा (वळवलेल्या लाभासंबंधी प्रश्न)

Pucchā – yaṃ tena āvuso bhagavatā passatā arahatā sammāsambuddhena jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ atthano pariṇāmentassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या जाणणाऱ्या, पाहणाऱ्या, अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांनी जाणूनबुजून संघाचा लाभ स्वतःकडे वळवून घेणाऱ्या भिक्खूला निस्सग्गिय पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

Pucchā – kaṃ [Pg.126] āvuso ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी जाणूनबुजून संघासाठी वळवलेला लाभ स्वतःकडे वळवून घेतला होता, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – jānaṃ [Pg.127] āvuso saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmento, kati āpattiyo āpajjati.

प्रश्न – आवुसो, जाणूनबुजून संघासाठी वळवलेला लाभ स्वतःकडे वळवून घेणारा भिक्खू किती आपत्ती प्राप्त करतो?

Vissajjanā – jānaṃ bhante saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmento dve āpattiyo āpajjati, pariṇāmeti payoge dukkaṭaṃ, pariṇāmite nissaggiyaṃ pācittiyaṃ, jānaṃ bhante saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmento imā dve āpattiyo āpajjati.

उत्तर – भन्ते, जाणूनबुजून संघासाठी वळवलेला लाभ स्वतःकडे वळवून घेणारा भिक्खू दोन आपत्ती प्राप्त करतो. वळवण्याच्या प्रयत्नात 'दुक्कट' आपत्ती होते आणि वळवून घेतल्यावर 'निस्सग्गिय पाचित्तिय' आपत्ती होते. भन्ते, जाणूनबुजून संघासाठी वळवलेला लाभ स्वतःकडे वळवून घेणारा भिक्खू या दोन आपत्ती प्राप्त करतो.

Pucchā – kassa [Pg.128] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणी आणले आहे?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nukho āvuso tattha kocipi viraddhadoso.

प्रश्न – आवुसो, त्यात काही चूक किंवा दोष आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – भन्ते, नाही.

Saṃgāyanatthāya ñāpanaṃ

संगीतीसाठी (संगायनासाठी) निवेदन

Suṇātu [Pg.129] me bhante saṅgho, ahaṃ bhante imesaṃ soḷasannaṃ nissaggiyapācittiyasikkhāpadānaṃ nidānādīni anekāni pucchitabbāni āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ tipiṭakadhara dhammabhaṇḍāgārikaṃ pucchiṃ, so ca puṭṭho puṭṭho vissajjeti, itihidaṃ bhante sikkhāpadasañjātaṃ nimmalaṃ su parisuddhaṃ tasseva bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa, tasmā yathā pure mahākassapādayo mahāthera varā porāṇasaṃgītikārā brahmacariyasaṅkhātassa buddhasāsanassa ciraṭṭhitiyā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ dhammavinayaṃ saṃgāyiṃsuceva anusaṃgāyiṃsuca, evameva mayampi dāni chaṭṭhasaṃgīti mahādhammasabhāpariyāpannā imāni sikkhāpadāni yathānuppattaṭṭhānato paṭṭhāya ekato gaṇasajjhāyaṃ katvā saṃgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. भन्ते, मी या सोळा निस्सग्गिय पाचित्तिय शिक्षापदांच्या निदानादी अनेक विचारण्याजोग्या प्रश्नांविषयी आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंस, त्रिपिटकधर, धम्मभांडागारिक यांना विचारले आणि त्यांनी विचारलेल्या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर दिले. भन्ते, अशा प्रकारे हे शिक्षापदांचे मूळ निर्मळ आणि अत्यंत शुद्ध असून, ते त्या अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचेच वचन आहे. म्हणून, ज्याप्रमाणे पूर्वी महाकस्सप इत्यादी श्रेष्ठ महाथेरांनी, प्राचीन संगीतिकारांनी ब्रह्मचर्य स्वरूप बुद्धशासनाच्या चिरस्थायी अस्तित्वासाठी, बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय, जगावरील अनुकंपेसाठी, देव आणि मनुष्यांच्या कल्याणासाठी, हितासाठी आणि सुखासाठी धम्म आणि विनयाचे संगायन व अनुसंगायन केले; त्याचप्रमाणे आपणही आता या सहाव्या संगीतीच्या महाधम्मसभेमध्ये समाविष्ट होऊन, या शिक्षापदांचे त्यांच्या मूळ स्थानापासून एकत्र मिळून सामूहिक पठण करून संगायन करूया.

Pācittiyapāḷi

पाचित्तियपाळि

1. Musāvādavagga, 1. musāvāda sikkhāpucchā

१. मुसावादवर्ग, १. मुसावाद शिक्षापुच्छा (असत्य भाषणासंबंधी प्रश्न)

Pucchā – yaṃ tena āvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sampajānamusāvāde pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या जाणणाऱ्या, पाहणाऱ्या, अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांनी जाणूनबुजून असत्य बोलण्याबद्दल (संपजानमुसावादात) पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ, hatthakaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, hatthako bhante sakyaputto titthiyehi saddhiṃ sallapanto avajānitvā paṭijānāti paṭijānitvā avajānāti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. हत्थक शाक्यपुत्राला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भन्ते, हत्थक शाक्यपुत्र इतर पंथीयांसोबत चर्चा करताना नकार देऊन पुन्हा होकार देत असे आणि होकार देऊन पुन्हा नकार देत असे, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Musāvādavaggo, 2-3. omasavāda, pesuñña sikkhāpucchā

१. मुसावादवर्ग, २-३. ओमसावाद आणि पेसुञ्ञ शिक्षापुच्छा (अपमानकारक बोलणे व चहाडी करण्यासंबंधी प्रश्न)

Pucchā – omasavāde pācittiyañca āvuso bhikkhupesuññe pācittiyañca bhagavatā katthapaññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अपमानकारक बोलण्याबद्दल पाचित्तिय आणि भिक्खूंच्या चहाडीबद्दल पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.132] bhante paññattaṃ, chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūhi saddhiṃ bhaṇḍantā omasiṃsu tasmiṃca vatthusmiṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ pesuññaṃ upasaṃhariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी इतर भिक्खूंशी भांडताना त्यांचा अपमान केला होता, त्या प्रकरणात; आणि भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी भांडण, कलह आणि वादविवादात पडलेल्या भिक्खूंमध्ये चहाडी केली होती, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Musāvādavagga, 4. padasodhamma sikkhāpucchā

१. मुसावादवर्ग, ४. पदसोधम्म शिक्षापुच्छा (पदाने धम्म शिकवण्यासंबंधी प्रश्न)

Pucchā – anupasampannaṃ āvuso padaso vācentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उपसंपदा न घेतलेल्याला (अनुपसंपन्नाला) पदाने धम्म शिकवणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paññattaṃ, chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū upāsake padaso dhammaṃ vācesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी उपासकांना पदाने धम्म शिकवला होता, भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Musāvādavaggo 5. sahaseyya sikkhāpucchā

१. मुसावादवर्ग, ५. सहसेय्य शिक्षापुच्छा (एकत्र झोपण्यासंबंधी प्रश्न)

Pucchā – anupasampannena āvuso uttaridirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उपसंपदा न घेतलेल्या व्यक्तीसोबत (अनुपसंपन्नासोबत) दोन किंवा तीन रात्रींपेक्षा अधिक काळ एकत्र झोपणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante paññattaṃ, sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū anupasampannena sahaseyyaṃ kappesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आळवी येथे प्रज्ञप्त करण्यात आले. अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी अनुपसंपन्नासोबत एकाच ठिकाणी शयन केले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – kesaṃ [Pg.134] āvuso ettha anupasampannena sahaseyyaṃ kappentānampi anāpatti hoti.

प्रश्न – आवुसो, येथे अनुपसंपन्नासोबत एकाच ठिकाणी शयन करणाऱ्या कोणाकोणाला अनापत्ती होते?

Vissajjanā – ekādasannaṃ bhante puggalānaṃ anupasampannena sahaseyyaṃ kappentānaṃ anāpatti, dvetisso rattiyo vasatī, ūnakadve tisso rattiyo vasati, dverattiyo vasitvā tatiyāyarattiyā purāruṇā nikkhamitvā puna vasati, sabbacchanne sabbaaparicchanne, sabbaparicchanne sabbaacchanne, yebhuyyena acchanne yebhuyyena aparicchanne, anupasampanne nipanne bhikkhu nisīdati, bhikkhunipanne anupasampanno nisīdati, ubhovā nisīdanti, ummattakassa, ādikammikassa, imesaṃkho bhante ekādasannaṃ puggalānaṃ anupasampannena sahaseyyaṃ kappentānaṃ anāpatti.

उत्तर – भन्ते, अकरा व्यक्तींना अनुपसंपन्नासोबत एकाच ठिकाणी शयन केल्यास अनापत्ती होते: दोन किंवा तीन रात्री राहतो, दोन किंवा तीन रात्रींपेक्षा कमी राहतो, दोन रात्री राहून तिसऱ्या रात्री पहाटेपूर्वी बाहेर पडून पुन्हा राहतो, सर्व आच्छादित व सर्व अनाच्छादित असल्यास, सर्व अनाच्छादित व सर्व आच्छादित असल्यास, बहुतांश आच्छादित व बहुतांश अनाच्छादित असल्यास, अनुपसंपन्न झोपलेला असताना भिक्खू बसतो, भिक्खू झोपलेला असताना अनुपसंपन्न बसतो, किंवा दोघेही बसतात, उन्मत्ताला, आदिकम्मिकला; भन्ते, या अकरा व्यक्तींना अनुपसंपन्नासोबत एकाच ठिकाणी शयन केल्यास अनापत्ती होते.

1. Musāvādavaggo, 6. dutiya sahaseyya sikkhāpucchā

१. मुसावादवग्गो, ६. द्वितीय सहशय्या शिक्षापृच्छा

Pucchā – mātugāmena [Pg.135] āvuso sahaseyyaṃ kappentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, मातृग्रामासोबत एकाच ठिकाणी शयन करणाऱ्याला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ anuruddhaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante anuruddho mātugāmena sahaseyyaṃ kappesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे आयुष्यमान अनुरुद्धांना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, आयुष्यमान अनुरुद्धांनी मातृग्रामासोबत एकाच ठिकाणी शयन केले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

1. Musāvādavaggo, 7. dhammadesanā sikkhāpucchā

१. मुसावादवग्गो, ७. धम्मदेसना शिक्षापृच्छा

Pucchā – mātugāmassa [Pg.136] āvuso uttari chappañcavācāhi dhammaṃ desentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, मातृग्रामाला पाच-सहा शब्दांपेक्षा अधिक धम्मदेशना देणाऱ्याला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante udāyī mātugāmassa dhammaṃdeseti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे आयुष्यमान उदायींना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, आयुष्यमान उदायी मातृग्रामाला धम्मदेशना देत होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

1. Musāvādavaggo, 8. bhūtārocana sikkhāpucchā

१. मुसावादवग्गो, ८. भूतारोचन शिक्षापृच्छा

Pucchā – anupasampannassa [Pg.137] āvuso uttarimanussadhammaṃ bhūtaṃ ārocentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अनुपसंपन्नाला खऱ्या उत्तर-मनुष्यधर्माविषयी सांगणाऱ्याला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante vaggumudātīriye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, vaggumudātīriyā bhante bhikkhū gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वेसाली येथे वग्गुमुदा नदीकाठच्या भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, वग्गुमुदा नदीकाठच्या भिक्खूंनी गृहस्थांजवळ एकमेकांच्या उत्तर-मनुष्यधर्माची प्रशंसा केली, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

1. Musāvādavaggo, 9. duṭṭhullārocana sikkhāpucchā

१. मुसावादवग्गो, ९. दुट्ठुल्लारोचन शिक्षापृच्छा

Pucchā – bhikkhussa [Pg.138] āvuso duṭṭhullāpattiṃ anupasampannassa ārocentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खूच्या दुट्ठुल्लापत्तीविषयी अनुपसंपन्नाला सांगणाऱ्याला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhussa duṭṭhullāpattiṃ anupasampannassa ārocesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे छब्बग्गिय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी भिक्खूच्या दुट्ठुल्लापत्तीविषयी अनुपसंपन्नाला सांगितले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

1. Musāvādavaggo, 10. pathavīkhaṇana sikkhāpucchā

१. मुसावादवग्गो, १०. पठवीखणन शिक्षापृच्छा

Pucchā – pathaviṃkhaṇantassa [Pg.139] āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, जमीन खोदणाऱ्याला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante āḷavike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, āḷavikā bhante bhikkhū pathaviṃkhaṇiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आळवी येथे आळवीच्या भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, आळवीच्या भिक्खूंनी जमीन खोदली, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

2. Bhūtagāmavaggo, 1. bhūtagāma sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्गो, १. भूतगाम शिक्षापृच्छा

Pucchā – bhūtagāmapātabyatāya [Pg.140] pācittiyaṃ āvuso bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भूतगाम नष्ट करण्याबद्दल भगवंतांनी पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante āḷavike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, āḷavikā bhante bhikkhū rukkhaṃ chindiṃ su, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आळवी येथे आळवीच्या भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, आळवीच्या भिक्खूंनी वृक्ष तोडला, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

2. Bhūtagāmavagga, 2. aññavādaka sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्गो, २. अञ्ञवादक शिक्षापृच्छा

Pucchā – aññavādake vihesake pācittiyaṃ āvuso bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अञ्ञवादक आणि विहेसक याबद्दल भगवंतांनी पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – kosambiyaṃ [Pg.141] bhante āyasmantaṃ channaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante channo saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjīyamāno aññenaññaṃ paṭicari, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, कोसम्बी येथे आयुष्यमान छन्नांना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, आयुष्यमान छन्नांना संघामध्ये आपत्तीबद्दल विचारले जात असताना त्यांनी दुसरेच बोलून टाळले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

2. Bhūtagāmavagga, 3. ujjhāpanaka sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्गो, ३. उज्झापनक शिक्षापृच्छा

Pucchā – ujjhāpanake khiyyanake pācittiyaṃ āvuso bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उज्झापनक आणि खिय्यनक याबद्दल भगवंतांनी पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante mettiyabhūmajake bhikkhū ārabbha paññattaṃ, mettiyabhūmajakā bhante bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ bhikkhū ujjhāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगह येथे मेत्तिय-भुम्मजक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, मेत्तिय-भुम्मजक भिक्खूंनी आयुष्यमान दब्ब मल्लपुत्तांविषयी भिक्खूंमध्ये निंदा पसरवली, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

2. Bhūtagāmavagga, 4. paṭhama senāsana sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्गो, ४. प्रथम सेनासन शिक्षापृच्छा

Pucchā – saṅghikaṃ [Pg.142] āvuso mañcaṃvā pīṭhaṃvā bhisiṃvā kocchaṃvā ajjhokāse santharitvā anuddharitvā anāpucchā pakkamantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, संघाचा मंच, पीठ, भिसी किंवा कोच्छ उघड्यावर पसरवून, ते न उचलून घेता आणि न विचारता निघून जाणाऱ्याला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū saṅghikaṃ senāsanaṃ ajjhokāse santharitvā anuddharitvā anāpucchā pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी संघाचे सेनासन उघड्यावर पसरवून, ते न उचलून घेता आणि न विचारता निघून गेले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

2. Bhūtagāmavagga, 5. dutiya senāsana sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्गो, ५. द्वितीय सेनासन शिक्षापृच्छा

Pucchā – saṅghike [Pg.143] āvuso vihāre seyyaṃ santharitvā anuddharitvā anāpucchā pakkamantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, संघाच्या विहारात बिछाना पसरवून, तो न उचलून घेता आणि न विचारता निघून जाणाऱ्याला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sattarasavaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sattarasavaggiyā bhante bhikkhū saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā anuddharitvā anāpucchā pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे सत्तरसवग्गिय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, सत्तरसवग्गिय भिक्खूंनी संघाच्या विहारात बिछाना पसरवून, तो न उचलून घेता आणि न विचारता निघून गेले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – kassa [Pg.144] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavatā bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे वचन अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणी आणले?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi [Pg.145] nukho āvuso ettha kocipi viraddhadoso.

प्रश्न – आवुसो, यात काही चूक किंवा दोष आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – नाही, भन्ते.

Saṅghassa ñāpanaṃ

संघाला निवेदन

Suṇātu me bhante saṅgho, ahaṃ bhante āyasmantaṃ vicittasārābhivaṃsaṃ imesaṃ pannarasannaṃ sikkhāpadānaṃ nidānādīni pucchitabbāni anekāni ṭhānāni pucchiṃ, so ca puṭṭho puṭṭho vissajjeti, iti hidaṃ bhante nimmalaṃ suparisuddhaṃ tasseva bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa, tasmā yathāpure mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā brahmacariyassa ciraṭṭhitiyā bahujanahitāya bahujanasukhāya lonukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ dhammavinayaṃ saṃgāyiṃsuceva anusaṃgāyiṃsuca, evameva mayampi dāni chaṭṭhasaṃgītimahādhammasabhā pariyāpannā yathānuppaṭṭhānato paṭṭhāya imāni sikkhāpadāni ekato gaṇasajjhāyaṃ katvā saṃgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे. भन्ते, मी आयुष्यमान विचित्तसाराभिवंसा यांना या पंधरा शिक्षापदांच्या निदानादी (उगम इत्यादी) विचारण्यायोग्य अनेक स्थानांविषयी विचारले आहे, आणि त्यांनी विचारलेल्या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर दिले आहे. अशा प्रकारे, भन्ते, हे त्या भगवान, अर्हत, सम्यक्संबुद्धांचे निर्मळ आणि अत्यंत शुद्ध वचन आहे. म्हणून, ज्याप्रमाणे पूर्वी महाकस्सप इत्यादी थोर महाथेरांनी, प्राचीन संगीतिकारांनी ब्रह्मचर्याच्या चिरस्थायीसाठी, बहुजनहितासाठी, बहुजनसुखासाठी, जगावरील अनुकंपेसाठी, देव आणि मनुष्यांच्या हितासाठी, कल्याणासाठी आणि सुखासाठी धम्म आणि विनयाचे गायन व अनुगायन केले होते; त्याचप्रमाणे, आता आपणही या सहाव्या संगीती महाधम्मसभेचे सदस्य मिळून, अनुक्रमानुसार या शिक्षापदांचे एकत्र समूह-सज्झाय (पाठ) करून संगायन करूया.

2. Bhūtagāmavagga, 6. anupakhajja sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्ग, ६. अनुपखज्ज शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – yaṃ [Pg.146] tena āvuso…pe… sammāsambuddhena saṅghike vihāre jānaṃ pubbupagataṃ bhikkhuṃ anupakhajja seyyaṃ kappentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या... पे... सम्यक्संबुद्धांनी, संघिक विहारात आधीच आलेल्या भिक्खूला जाणूनबुजून त्रास देत (त्याच्या जागेवर अतिक्रमण करून) बिछाना मांडणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū there bhikkhū anupakhajja seyyaṃ kappesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी थेर भिक्खूंच्या जागेवर अतिक्रमण करून बिछाना मांडला होता, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Bhūtagāmavagga, 7. nikaḍḍhana sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्ग, ७. निकड्ढन (बाहेर काढणे) शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – bhikkhuṃ [Pg.147] āvuso kupitena anattamanena saṅghikā vihārā nikkaḍḍhentassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, क्रोधाने आणि अप्रसन्न मनाने भिक्खूला संघिक विहारातून बाहेर काढणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kupitā anattamanā bhikkhū saṅghikāvihārā nikkaḍḍhiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी क्रोधाने आणि अप्रसन्न मनाने भिक्खूंना संघिक विहारातून बाहेर काढले होते, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Bhūtagāmavagga, 8. vehāsakuṭi sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्ग, ८. वेहासकुटी (वरच्या मजल्यावरील खोली) शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – uparivehāsakuṭiyā āvuso āhaccapādakaṃ mañcaṃvā pīṭhaṃvā abhinisīdantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वरच्या मजल्यावरील खोलीत सुटे पाय असलेला पलंग किंवा पाट यावर बसणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.148] bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu saṅghike vihāre uparivehāsa kuṭiyā āhaccapādakaṃ mañcaṃ sahasā abhinisīdi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खूने संघिक विहारातील वरच्या मजल्यावरील खोलीत सुटे पाय असलेल्या पलंगावर अचानक बसकण मारली, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Bhūtagāmavagga, 9. mahallakavihāra sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्ग, ९. महल्लकविहार (मोठा विहार) शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – dvatti pariyāye āvuso adhiṭṭhahitvā tatuttari adhiṭṭhahantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, दोन किंवा तीन थर देण्याचे ठरवून, त्यापेक्षा अधिक थर देणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ channattheraṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante chando katapariyositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpesi punappunaṃ lepāpesi, atibhārito vihāro paripati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, कोसम्बी येथे आयुष्यमान छन्न थेरांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, आयुष्यमान छन्नांनी पूर्ण झालेल्या विहारावर वारंवार छप्पर घातले आणि वारंवार लेप दिला, त्यामुळे अतिभारामुळे तो विहार कोसळला. त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Bhūtagāmavagga, 10. sappāṇaka sikkhāpucchā

२. भूतगामवग्ग, १०. सप्पाणक (सजीव पाणी) शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – jānaṃ [Pg.149] āvuso sappāṇakaṃ udakaṃ tiṇaṃvā mattikaṃvā siñcantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सजीव पाणी जाणूनबुजून गवत किंवा मातीवर शिंपडणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante āḷavike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, āḷavikā bhante bhikkhū jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ tiṇampi mattikampi siñciṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आळवी येथे आळवक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, आळवक भिक्खूंनी सजीव पाणी जाणूनबुजून गवत आणि मातीवर शिंपडले होते, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 1. ovāda sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, १. ओवाद (उपदेश) शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – asammatena [Pg.150] āvuso bhikkhuniyo ovadantassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, संमत नसताना भिक्खुनींना उपदेश करणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū asammatā bhikkhuniyo ovadiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी अधिकृत नसताना भिक्खुनींना उपदेश केला होता, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 2. atthaṅgata sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, २. अत्थङ्गत (सूर्यास्तानंतर) शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – atthaṅgate āvuso sūriye bhikkhuniyo ovadantassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सूर्य मावळल्यावर भिक्खुनींना उपदेश करणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ cūḷapanthakaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante cūḷapanthako atthaṅgate sūriye bhikkhuniyo ovadi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे आयुष्यमान चुळ्ळपंथक यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, आयुष्यमान चुळ्ळपंथकांनी सूर्यास्तानंतर भिक्खुनींना उपदेश केला होता, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 3-4. bhikkhunupassaya, āmisa sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, ३-४. भिक्खुनुपस्सय (भिक्खुनी निवास) आणि आमिस (भौतिक लाभ) शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – bhikkhunupassayaṃ [Pg.151] āvuso upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadantassaca āmisahetu therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantīti bhaṇantassaca pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खुनींच्या निवासावर जाऊन भिक्खुनींना उपदेश करणाऱ्या भिक्खूसाठी आणि 'थेर भिक्खू हे भौतिक लाभासाठी भिक्खुनींना उपदेश करतात' असे बोलणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadantassa pācittiyaṃ bhante sakkesu chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadiṃsu, āmisahetu therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantīti bhaṇantassa pācittiyaṃ sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū āmisahetu therā bhikkhū [Pg.152] bhikkhuniyo ovadantīti bhaṇiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, भिक्खुनींच्या निवासावर जाऊन भिक्खुनींना उपदेश करणाऱ्या भिक्खूसाठीचे पाचित्तिय शाक्य देशात षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी भिक्खुनींच्या निवासावर जाऊन भिक्खुनींना उपदेश केला होता. आणि 'थेर भिक्खू हे भौतिक लाभासाठी भिक्खुनींना उपदेश करतात' असे बोलणाऱ्या भिक्खूसाठीचे पाचित्तिय सावत्थी येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी 'थेर भिक्खू भौतिक लाभासाठी भिक्खुनींना उपदेश करतात' असे म्हटले होते, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 5. cīvaradāna sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, ५. चीवरदान शिक्षापद-प्रश्न

Pucchā – aññātikāya [Pg.153] āvuso bhikkhuniyā cīvaraṃ dentassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुनीला चीवर देणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या विषयावर प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ adāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खूने नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुनीला चीवर दिले होते, त्या विषयावर हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 6. cīvarasibbana sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, ६. चीवरसिब्बन सिक्खापुच्छा

Pucchā – aññātikāya āvuso bhikkhuniyā cīvaraṃ sibbentassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुनीचे चीवर शिवणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante udāyī aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ sibbesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये आयुष्यमान उदायीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले. आयुष्यमान उदायीने नातेवाईक नसलेल्या भिक्खुनीचे चीवर शिवले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 7. saṃvidhāna sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, ७. संविधान सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhunayā [Pg.154] āvuso saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjantassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, भिक्खुनीसोबत पूर्वनियोजन करून एकाच मार्गाने प्रवास करणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी भिक्खुनींसोबत पूर्वनियोजन करून एकाच मार्गाने प्रवास केला, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 8. nāvābhiruhana sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, ८. नावाभिरुहन सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhuniyā [Pg.155] āvuso saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhiruhantassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, भिक्खुनीसोबत पूर्वनियोजन करून एकाच नौकेत चढणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūnīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhiruhiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी भिक्खुनींसोबत पूर्वनियोजन करून एकाच नौकेत प्रवास केला, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 9. paripācita sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, ९. परिपाचित सिक्खापुच्छा

Pucchā – jānaṃ āvuso bhikkhuniparipācitaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjantassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, भिक्खुनीने प्रेरित केलेला पिंडपात हे जाणूनबुजून ग्रहण करणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha paññattaṃ, devadatto bhante jānaṃ bhikkhuniparipācitaṃ piṇḍapātaṃ bhuñji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, राजगृहामध्ये देवदत्ताला उद्देशून प्रज्ञप्त केले. देवदत्ताने जाणूनबुजून भिक्खुनीने प्रेरित केलेला पिंडपात ग्रहण केला, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Ovādavagga, 10. rahonisajja sikkhāpucchā

३. ओवादवग्ग, १०. रहोनिसज्ज सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhuniyā [Pg.156] saddhiṃ āvuso eko ekāya raho nisajjaṃ kappentassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, भिक्खुनीसोबत एकांतात एकास एक बसणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante udāyī bhikkhuniyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये आयुष्यमान उदायीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले. आयुष्यमान उदायीने भिक्खुनीसोबत एकांतात एकास एक बसण्याची कृती केली, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 1. āvasathapiṇḍa sikkhāpucchā

४. भोजनवग्ग, १. आवसथपिंड सिक्खापुच्छा

Pucchā – tatuttari [Pg.157] āvuso āvasathapiṇḍaṃ bhuñjantassa pācittiyaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, त्यापेक्षा अधिक आवसथपिंड ग्रहण करणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū anuvasitvā anuvasitvā āvasathapiṇḍaṃ paribhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी वारंवार राहून आवसथपिंड ग्रहण केले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 2. gaṇabhojana sikkhāpucchā

४. भोजनवग्ग, २. गणभोजन सिक्खापुच्छा

Pucchā – gaṇabhojane pācittiyaṃ āvuso bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, गणभोजनाच्या बाबतीत पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha paññattaṃ, devadatto bhante sapariso kulesu viññāpetvā bhuñji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, राजगृहामध्ये देवदत्ताला उद्देशून प्रज्ञप्त केले. देवदत्ताने आपल्या अनुयायांसह कुळांकडून याचना करून भोजन केले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga 3. paramparabhojana sikkhāpucchā

४. भोजनवग्ग, ३. परंपरभोजन सिक्खापुच्छा

Pucchā – parampara [Pg.158] bhojane pācittiyaṃ āvuso bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, परंपरभोजनाच्या बाबतीत पाचित्तिय भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū aññatra nimantitā aññatra bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, वेसालीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले. अनेक भिक्खूंनी एका ठिकाणी निमंत्रित असताना दुसऱ्या ठिकाणी भोजन केले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 4. kāṇamātu sikkhāpucchā

४. भोजनवग्ग, ४. काणमातु सिक्खापुच्छा

Pucchā – dvattipattapūraṃ [Pg.159] pūvaṃ paṭiggahetvā tatuttari paṭiggaṇhantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – दोन किंवा तीन पात्रे भरून पुवे स्वीकारल्यानंतर, त्यापेक्षा अधिक स्वीकारणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū na mattaṃ jānitvā pūvaṃ paṭiggahesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले. अनेक भिक्खूंनी प्रमाणाची जाणीव न ठेवता पुवे स्वीकारले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kassa āvuso vacanaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

विस्सज्जना – हे भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, हे कोणाद्वारे आणले गेले?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nukho āvuso ettha kocipi viraddhadoso.

पुच्छा – हे आवुसो, यामध्ये काही चूक किंवा दोष आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

विस्सज्जना – नाही, हे भन्ते.

4. Bhojanavagga, 5. paṭhamapavāraṇā sikkhāpucchā

४. भोजनवग्ग, ५. पठमपवारणा सिक्खापुच्छा

Pucchā – yaṃ [Pg.160] tena sāvuso…pe… sammāsambuddhena bhuttāvinā parivātena anatirittaṃ khādanīyaṃvā bhojanīyaṃvā bhuñjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, ...पे... भोजन केलेल्या आणि प्रवारित भिक्खूने, अतिरिक्त न केलेले खाद्य किंवा भोज्य पदार्थ ग्रहण केल्यास पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले. अनेक भिक्खूंनी भोजन करून आणि प्रवारित होऊनही इतरत्र भोजन केले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 6. dutiya pavāraṇā sikkhāpucchā

४. भोजनवग्ग, ६. दुतियपवारणा सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhuṃ [Pg.161] āvuso bhuttāviṃ pavāritaṃ anatirittena khādanīyena bhojanīyena abhihaṭṭhuṃ pavārentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

पुच्छा – हे आवुसो, भोजन केलेल्या आणि प्रवारित भिक्खूला, अतिरिक्त न केलेले खाद्य किंवा भोज्य पदार्थ देऊन पुन्हा आमंत्रित करणाऱ्या भिक्खूसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu bhikkhuṃ bhuttāviṃ pavāritaṃ anatirittena bhojanīyena abhihaṭṭhuṃ pavāresi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

विस्सज्जना – हे भन्ते, सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून प्रज्ञप्त केले. एका विशिष्ट भिक्खूने भोजन केलेल्या आणि प्रवारित भिक्खूला अतिरिक्त न केलेल्या भोज्य पदार्थाने पुन्हा आमंत्रित केले, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 7. vikālabhojana sikkhāpucchā

४. भोजनवग्ग, ७. विकालभोजन सिक्खापुच्छा

Pucchā – vikāle āvuso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā bhuñjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, विकाल (अवेळी) खाद्य किंवा भोज्य भोजन करणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – rājagahe bhante sattarasavaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sattarasavaggiyā bhante bhikkhū vikāle bhojanaṃ bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात सतरा वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, सतरा वर्गीय भिक्खूंनी विकाल (अवेळी) भोजन केले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 8. sannidhikāraka sikkhāpucchā

४. भोजनवर्ग, ८. सन्निधिकारक शिक्षापृच्छा

Pucchā – sannidhikārakaṃ āvuso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā bhuñjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, साठवून ठेवलेले (सन्निधिकारक) खाद्य किंवा भोज्य भोजन करणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ belaṭṭhasīsaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante belaṭṭhasīso sannidhikārakaṃ bhojanaṃ bhuñji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान बेलट्ठसीस यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, आयुष्यमान बेलट्ठसीस यांनी साठवून ठेवलेले भोजन केले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 9. paṇītabhojana sikkhāpucchā

४. भोजनवर्ग, ९. प्रणीतभोजन शिक्षापृच्छा

Pucchā – paṇīta bhojanāni āvuso attano atthāya viññāpetvā bhuñjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, स्वतःसाठी प्रणीत भोजनांची मागणी करून भोजन करणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.163] bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये सहा वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, सहा वर्गीय भिक्खूंनी स्वतःसाठी प्रणीत भोजनांची मागणी करून भोजन केले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Bhojanavagga, 10. dantapona sikkhāpucchā

४. भोजनवर्ग, १०. दंतपोन शिक्षापृच्छा

Pucchā – adinnaṃ āvuso mukhadvāraṃ āhāraṃ āharantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, न दिलेला आहार मुखद्वारात घेणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu adinnaṃ mukhadvāraṃ āhāraṃ āhari, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशालीमध्ये एका भिक्खूला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, एका भिक्खूने न दिलेला आहार मुखद्वारात घेतला, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Acelakavagga, 1. acelaka sikkhāpucchā

५. अचेलकवर्ग, १. अचेलक शिक्षापृच्छा

Pucchā – acelakassavā [Pg.164] āvuso paribbājakassavā paribbājikāyavā sahatthā khādanīyaṃvā bhojanīyaṃvā dentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अचेलकाला किंवा परिव्राजकाला किंवा परिव्राजिकेला स्वतःच्या हाताने खाद्य किंवा भोज्य देणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante ānando aññatarissā paribbājikāya ekaṃ maññamāno dve pūve adāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशालीमध्ये आयुष्यमान आनंदांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, आयुष्यमान आनंदांनी एका परिव्राजिकेला एक समजून दोन पुवे दिले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Acelakavagga, 2. uyyojana sikkhāpucchā

५. अचेलकवर्ग, २. उय्योजन शिक्षापृच्छा

Pucchā – bhikkhuṃ [Pg.165] ehāvuso gāmaṃvā nigamaṃvā piṇḍāya pavisissāmāti tassa dāpetvāvā adāpetvāvā uyyojentassa āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, 'ये आवुसो, आपण भिक्षेसाठी गावात किंवा नगरात प्रवेश करूया' असे भिक्खूला सांगून, त्याला (भिक्षेचे अन्न) देववून किंवा न देववता परत पाठवून देणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto bhikkhu ehāvuso gāmaṃ piṇḍāya pavisissāmāti tassa adāpetvā uyyojesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्र यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांनी 'ये आवुसो, आपण भिक्षेसाठी गावात प्रवेश करूया' असे भिक्खूला सांगून, त्याला (भिक्षेचे अन्न) न देववता परत पाठवून दिले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Acelakavagga, 3. sabhojana sikkhāpucchā

५. अचेलकवर्ग, ३. सभोजन शिक्षापृच्छा

Pucchā – sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappentassa āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भोजन करत असलेल्या कुटुंबात मध्ये घुसून बसणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.166] bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappesi, tasmiṃ bhantevatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्र यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांनी भोजन करत असलेल्या कुटुंबात मध्ये घुसून आसन ग्रहण केले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Acelakavagga 4-5. rahopaṭicchanna, rahonisajja sikkhāpucchā

५. अचेलकवर्ग, ४-५. रहोपटिच्छन्न, रहोनिसज्ज शिक्षापृच्छा

Pucchā – mātugāmena saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappentassaca āvuso mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappentassaca pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, स्त्रीसोबत एकांतात झाकलेल्या आसनावर बसणाऱ्याला आणि स्त्रीसोबत एकटा एकांतात बसणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto mātugāmena saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappesi, mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्र यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्रांनी स्त्रीसोबत एकांतात झाकलेल्या आसनावर आसन ग्रहण केले आणि स्त्रीसोबत एकटे एकांतात बसले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Acelakavagga, 6. cāritta sikkhāpucchā

५. अचेलकवर्ग, ६. चारित्त शिक्षापृच्छा

Pucchā – nimantitena [Pg.167] āvuso sabhattena santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā purebhattaṃvā pacchābhattaṃvā kulesu cārittaṃ āpajjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भोजनाचे आमंत्रण असलेल्या भिक्खूने, उपस्थित भिक्खूला न विचारता, भोजनापूर्वी किंवा भोजनानंतर कुटुंबांमध्ये जाणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ pacchābhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्र यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्र निमंत्रित आणि भोजनाचे आमंत्रण असताना भोजनापूर्वी व भोजनानंतर कुटुंबांमध्ये गेले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Acelakavagga, 7. mahānāma sikkhāpucchā

५. अचेलकवर्ग, ७. महानाम शिक्षापृच्छा

Pucchā – tatuttari āvuso bhesajjaṃ viññāpentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्यापेक्षा अधिक औषधाची मागणी करणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sakkesu [Pg.168] bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū mahānāmena sakkena ajjaṇho bhante āgametāti vuccamānā nāgamesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, शाक्यांमध्ये सहा वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, सहा वर्गीय भिक्खूंना महानाम शाक्याने 'भन्ते, आजचा दिवस थांबा' असे म्हटले असतानाही ते थांबले नाहीत, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Acelakavagga 8-9-10. uyyuttasenā caso sikkhāpucchā

५. अचेलकवर्ग, ८-९-१०. उय्युत्तसेना इत्यादी शिक्षापृच्छा

Pucchā – uyyuttaṃ āvuso senaṃ dassanāya gacchantassa ca atirekatirattaṃ senāya vasantassa ca uyyodhikaṃ gacchantassa ca pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सज्ज असलेल्या सैन्याला पाहण्यासाठी जाणाऱ्याला, तीन रात्रींपेक्षा अधिक काळ सैन्यामध्ये राहणाऱ्याला आणि युद्धभूमीवर जाणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū uyyuttaṃ senaṃ dassanāya agamaṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū atirekatirattaṃ senāya vasiṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū uyyodhikaṃ agamaṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये सहा वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले; भन्ते, सहा वर्गीय भिक्खू सज्ज असलेल्या सैन्याला पाहण्यासाठी गेले, भन्ते, त्याच सहा वर्गीय भिक्खूंनी तीन रात्रींपेक्षा अधिक काळ सैन्यामध्ये वास्तव्य केले, भन्ते, तेच सहा वर्गीय भिक्खू युद्धभूमीवर गेले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 1. surāpāna sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, १. सुरापान शिक्षापृच्छा

Pucchā – surāmerayapāne [Pg.169] āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सुरा आणि मेरय (मद्य) पिण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ sāgataṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante sāgato majjaṃ pivi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, कोसंबी येथे आयुष्यमान सागर यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. आयुष्यमान सागर यांनी मद्य प्राशन केले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 2. aṅgulipatodaka sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, २. अङ्गुलिपतोदक (बोटाने टोचणे) शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – aṅgulipatodake [Pg.170] āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, बोटाने टोचण्याबाबतचे (गुदगुल्या करण्याबाबतचे) पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे षड्वर्गीय (छब्बग्गिय) भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी एका भिक्खूला बोटाने टोचून (गुदगुल्या करून) हसविले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 3. hasadhamma sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, ३. हसधम्म (पाण्यात खेळणे) शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – udake hasadhamme āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पाण्यात खेळण्याबाबतचे (मौजमजा करण्याबाबतचे) पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sattarasavaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sattarasavaggiyā bhante bhikkhū aciravatiyā nadiyā udake kīḷiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे सतराच्या वर्गातील (सत्तरसवग्गिय) भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, सतराच्या वर्गातील भिक्खूंनी अचिरवती नदीच्या पाण्यात क्रीडा केली (खेळले), भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 4. anādariya sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, ४. अनादर शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – anādariya [Pg.171] āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अनादर करण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ channaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante channo āpattiyā anuyuñjiyamāno anādariyaṃ akāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, कोसंबी येथे आयुष्यमान छन्न यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. आयुष्यमान छन्न यांना आपत्तीबाबत विचारणा केली जात असताना त्यांनी अनादर केला, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 5. bhiṃsāpana sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, ५. घाबरवणे शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – bhikkhuṃ [Pg.172] bhiṃsāpentassa āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खूला घाबरवण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhuṃ bhiṃsāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे षड्वर्गीय (छब्बग्गिय) भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी एका भिक्खूला घाबरवले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 6. jotika sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, ६. अग्नी पेटवणे शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – jotiṃ āvuso samādahitvā visibbentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अग्नी पेटवून शेकण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – bhaggesu bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū jotiṃ samādapetvā visibbesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, भग्ग देशात अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी अग्नी पेटवून शेकले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 7. nahāna sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, ७. स्नान शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – orenaddhamāsaṃ [Pg.173] āvuso nahāyantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अर्ध्या महिन्यापेक्षा कमी कालावधीत (पंधरवड्यापेक्षा आधी) स्नान करण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū rājānampi passitvā na mattaṃ jānitvā nahāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृह येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी राजाला पाहूनही मर्यादेचे भान न ठेवता स्नान केले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kassa [Pg.174] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणी आणले?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nukho āvuso ettha kocipi viruddhadoso.

प्रश्न – आवुसो, यात काही विरोध किंवा दोष आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – नाही, भन्ते.

Suṇātu me bhante saṅgho…pe… saṃgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे... पे... आपण संगायन करूया.

Pucchā – yaṃ [Pg.175] tena āvuso…pe… sammāsambuddhena anādiyitvā tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ navaṃ cīvaraṃ paribhuñjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या... पे... सम्यक्संबुद्धांनी (नियम केल्यानुसार), तीन विवर्ण करणाऱ्यांपैकी (रंग खराब करणाऱ्यांपैकी) एकाचाही स्वीकार न करता नवीन चीवर वापरण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū attano cīvaraṃ na sañjāniṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी स्वतःचे चीवर ओळखले नाही, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Surāpānavagga, 10. cīvaraapanidhāna sikkhāpucchā

६. सुरापानवर्ग, १०. चीवर लपवणे शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – bhikkhussa āvuso pattaṃ vā cīvaraṃ vā nisīdanaṃ vā sūcigharaṃ vā kāyabandhanaṃ vā apanidhentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खूचे पात्र, चीवर, निसीदन (आसन), सुईघर किंवा कायबंधन (कमरपट्टा) लपवण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.176] bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे षड्वर्गीय (छब्बग्गिय) भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी भिक्खूंचे पात्र आणि चीवर लपवले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

7. Sappāṇakavagga, 1. sañcicca sikkhāpucchā

७. सप्राणकवर्ग, १. जाणूनबुजून (प्राणघात करणे) शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – sañcicca āvuso pāṇaṃ jīvitā voropentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, जाणूनबुजून प्राण्याचा जीव घेण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha paññattaṃ āyasmā bhante udāyī sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे आयुष्यमान उदायी यांना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. आयुष्यमान उदायी यांनी जाणूनबुजून प्राण्याचा जीव घेतला होता, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

7. Sappāṇakavagga, 2. sappāṇaka sikkhāpucchā

७. सप्राणकवर्ग, २. सप्राणक (सजीव पाणी) शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – jānaṃ [Pg.177] āvuso sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पाण्यात जीव आहेत हे माहीत असूनही ते पाणी वापरण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थी येथे षड्वर्गीय (छब्बग्गिय) भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी पाण्यात जीव आहेत हे माहीत असूनही ते पाणी वापरले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

7. Sappāṇakavagga, 6. theyyasattha sikkhāpucchā

७. सप्राणकवर्ग, ६. चोरट्यांचा तांडा शिक्षापद प्रश्न

Pucchā – jānaṃ āvuso theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, चोरांचा तांडा आहे हे माहीत असूनही त्यांच्याशी संगनमत करून एकाच मार्गाने प्रवास करण्याबाबतचे पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. एका विशिष्ट भिक्खूने जाणूनबुजून चोरांच्या टोळीसोबत एकत्र प्रवास करण्याचा बेत करून एकाच मार्गाने प्रवास केला, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

7. Sappāṇakavagga, 7. saṃvidhāna sikkhāpucchā

७. सप्पाणकवग्ग, ७. संविधान सिक्खापुच्छा

Pucchā – mātugāmena [Pg.178] saddhiṃ āvuso saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, स्त्रीसोबत एकत्र प्रवास करण्याचा बेत करून एकाच मार्गाने प्रवास करणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. एका विशिष्ट भिक्खूने स्त्रीसोबत एकत्र प्रवास करण्याचा बेत करून एकाच मार्गाने प्रवास केला, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga, 1. sahadhammika sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, १. सहधम्मिक सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhūhi āvuso sahadhammikaṃ vuccamānena na tāvāhaṃ āvuso etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi, yāva na aññaṃ bhikkhuṃ byattaṃ vinayadharaṃ paripucchissāmīti bhaṇantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, भिक्खूंद्वारे नियमांनुसार सांगितले जात असताना, 'हे आवुसो, जोपर्यंत मी दुसऱ्या एखाद्या चतुर, विनयधर भिक्खूला विचारून घेत नाही, तोपर्यंत मी या शिक्षापदाचे पालन करणार नाही' असे म्हणणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – kosambiyaṃ [Pg.179] bhante āyasmantaṃ channaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante channo bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno na tāvāhaṃ āvuso etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi, yāva na aññaṃ bhikkhuṃ byattaṃ vinayadharaṃ paripucchissāmīti bhaṇi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, कौशाम्बी येथे आयुष्यमान छन्न यांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. आयुष्यमान छन्न यांना भिक्खूंद्वारे नियमांनुसार सांगितले जात असताना, त्यांनी 'हे आवुसो, जोपर्यंत मी दुसऱ्या एखाद्या चतुर, विनयधर भिक्खूला विचारून घेत नाही, तोपर्यंत मी या शिक्षापदाचे पालन करणार नाही' असे म्हटले, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga, 2. vilekhana sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, २. विलेखन सिक्खापुच्छा

Pucchā – vinayaṃ vivaṇṇentassa āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, विनयाची निंदा करणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū vinayaṃ vivaṇṇesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी विनयाची निंदा केली, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga, 3. mohana sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, ३. मोहन सिक्खापुच्छा

Pucchā – mohanake [Pg.180] āvuso pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, जाणूनबुजून गोंधळात टाकणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū mohesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी जाणूनबुजून गोंधळात टाकले, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – bhikkhussa [Pg.181] āvuso kupitena anattamanena pahāraṃ dentassa ca talasattikaṃ uggirantassa ca pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, क्रोधाने व असंतुष्ट मनाने दुसऱ्या भिक्खूला प्रहार करणाऱ्या आणि मारण्यासाठी हात किंवा शस्त्र उगारणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kupitā anattamanā sattarasavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ pahāraṃ adaṃsu, talasattikañca uggiriṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी क्रोधाने व असंतुष्ट मनाने सतरा-वर्गीय भिक्खूंना प्रहार केला आणि त्यांच्यावर हात किंवा शस्त्र उगारले, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga, 7. sañcicca sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, ७. सञ्चिच्च सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhussa āvuso sañcicca kukkuccaṃ upadahantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, दुसऱ्या भिक्खूच्या मनात जाणूनबुजून संशय किंवा पश्चात्ताप निर्माण करणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūnaṃ sañcicca kukkuccaṃ upadahiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी इतर भिक्खूंच्या मनात जाणूनबुजून संशय निर्माण केला, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga, 8. upassuti sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, ८. उपस्सुति सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhūnaṃ [Pg.182] āvuso bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādā pannānaṃ upassutiṃ tiṭṭhantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, भांडण, कलह आणि वादविवादात गुंतलेल्या भिक्खूंचे बोलणे चोरून ऐकण्यासाठी उभे राहणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalaha jātānaṃ vivādāpannānaṃ upassutiṃ tiṭṭhahiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी भांडण, कलह आणि वादविवादात गुंतलेल्या भिक्खूंचे बोलणे चोरून ऐकण्यासाठी उभे राहिले, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga, 9. kammapaṭibāhana sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, ९. कम्मपटिबाहन सिक्खापुच्छा

Pucchā – dhammikānaṃ āvuso kammānaṃ chandaṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, नियमांनुसार होणाऱ्या संघाच्या कार्यात आपली संमती देऊन नंतर त्याबद्दल तक्रार किंवा नाराजी व्यक्त करणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.183] bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū dhammikānaṃ kammānaṃ chandaṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी नियमांनुसार होणाऱ्या संघाच्या कार्यात आपली संमती देऊन नंतर त्याबद्दल तक्रार किंवा नाराजी व्यक्त केली, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga 10. chandaṃ adatvāgamana sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, १०. छन्दं अदत्वागमन सिक्खापुच्छा

Pucchā – saṅghe āvuso vinicchakathāya vattamānāya chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkamantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, संघामध्ये एखाद्या विषयावर निर्णय घेण्यासाठी चर्चा चालू असताना, आपली संमती न देताच आसनावरून उठून निघून जाणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante chabbaggiyo bhikkhu saṅghe vinicchayakathāya vattamānāya chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. एका विशिष्ट षड्वर्गीय भिक्खूने संघामध्ये निर्णय घेण्यासाठी चर्चा चालू असताना, आपली संमती न देताच आसनावरून उठून निघून गेला, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

8. Sahadhammikavagga, 12. pariṇāmana sikkhāpucchā

८. सहधम्मिकवग्ग, १२. परिणामन सिक्खापुच्छा

Pucchā – jānaṃ [Pg.184] āvuso saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ puggalassa pariṇāmentassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, संघाला मिळालेला लाभ जाणूनबुजून एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीकडे वळवणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ puggalassa pariṇāmesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. षड्वर्गीय भिक्खूंनी संघाला मिळालेला लाभ जाणूनबुजून एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीकडे वळवला, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

9. Ratanavagga, 1. antepura sikkhāpucchā

९. रतनवग्ग, १. अन्तेपुर सिक्खापुच्छा

Pucchā – pubbe appaṭisaṃviditena āvuso rañño antepuraṃ pavisantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, पूर्वसूचना न देता राजाच्या अंतःपुरात प्रवेश करणाऱ्या भिक्खूला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.185] bhante āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante ānando pubbe appaṭisaṃvidito rañño antepuraṃ pāvisi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – हे भन्ते, श्रावस्ती येथे आयुष्यमान आनंदांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. आयुष्यमान आनंदांनी पूर्वसूचना न देता राजाच्या अंतःपुरात प्रवेश केला, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

9. Ratanavagga, 2. ratana sikkhāpucchā

९. रतनवग्ग, २. रतन सिक्खापुच्छा

Pucchā – ratanaṃ āvuso uggaṇhantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, रत्न उचलणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu ratanaṃ uggahesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खूने रत्न उचलले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

9. Ratanavagga, 3. vikālagāmappavisana sikkhāpucchā

९. रत्नवर्ग, ३. विकालगामप्पविसन सिक्खापुच्छा (अवेळी गावात प्रवेश करण्याच्या नियमाविषयीचा प्रश्न)

Pucchā – santaṃ [Pg.186] āvuso bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmaṃ pavisantassa pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, उपस्थित भिक्खूला न विचारता अवेळी गावात प्रवेश करणाऱ्याला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmaṃ pavisiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी उपस्थित भिक्खूला न विचारता अवेळी गावात प्रवेश केला होता, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pāṭidesanīya

पाटिदेसनीय

3. Tatiyapāṭidesanī sikkhāpucchā

३. ततीयपाटिदेसनीय सिक्खापुच्छा (तिसऱ्या पाटिदेसनीय नियमाविषयीचा प्रश्न)

Pucchā – sekkhasammatesu [Pg.187] āvuso kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā bhuñjantassa pāṭidesanīyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, सेक्ख म्हणून संमत असलेल्या कुलांमधून स्वतःच्या हाताने खाद्य किंवा भोज्य स्वीकारून खाणाऱ्याला पाटिदेसनीय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū namattaṃ jānitvā paṭiggahesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी प्रमाण न जाणून स्वीकारले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Sekhiyakaṇḍa

सेखियकण्ड (सेखिय विभाग)

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.188] āvuso paṭicca purato vā pacchato vā olambentena nivāsentassaca pārupantassaca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे पुढे किंवा मागे लोंबकळत ठेवून नेसणाऱ्या आणि पांघरणाऱ्याला दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū purato ca pacchato ca olambantā nivāsesuṃceva pārupiṃsuca, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी पुढे आणि मागे लोंबकळत ठेवून नेसले व पांघरले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – anādariyaṃ āvuso paṭicca kāyaṃ vivaritvā antaraghare gacchantassa ca nisīdantassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे शरीर उघडे ठेवून घरांच्या दरम्यान जाणाऱ्या आणि बसणाऱ्याला दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggīye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kāyaṃ vivaritvā antaraghare gacchiṃsu ceva nisīdiṃsuca, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी शरीर उघडे ठेवून घरांच्या दरम्यान गेले आणि बसले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.189] āvuso paṭicca hatthaṃ vā pādaṃ vā kīḷāpentena antaraghare gacchantassa ca nisīdantassa ca, tahaṃ tahaṃ olokentena antaraghare gacchantassa ca nisīdantassa ca, ukkhittakāya antaraghare gacchantassa ca nisīdantassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे हात किंवा पाय हलवत घरांच्या दरम्यान जाणाऱ्या आणि बसणाऱ्याला, इकडेतिकडे पाहत घरांच्या दरम्यान जाणाऱ्या आणि बसणाऱ्याला, शरीर वर उचलून घरांच्या दरम्यान जाणाऱ्या आणि बसणाऱ्याला दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū hatthampi pādampi kīḷāpentā tahaṃ tahaṃpi olokentā antaraghare gacchiṃsuceva nisīdiṃsu ca, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū ukkhittakāya antaraghare gacchiṃsuceva nisīdiṃsuca, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी हात आणि पाय हलवत, इकडेतिकडे पाहत घरांच्या दरम्यान गेले आणि बसले होते; तसेच, भन्ते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी शरीर वर उचलून घरांच्या दरम्यान गेले आणि बसले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.190] āvuso paṭicca ujjagghikāya vā uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karontena vā antaraghare gacchantassaca nisīdantassaca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे मोठ्याने हसत किंवा मोठा आवाज, गोंगाट करत घरांच्या दरम्यान जाणाऱ्या आणि बसणाऱ्याला दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū mahāhasitaṃ hasantā ca uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karontā ca antaraghare gacchiṃsuceva nisīdiṃsuca, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी मोठ्याने हसत आणि मोठा आवाज, गोंगाट करत घरांच्या दरम्यान गेले आणि बसले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – anādariyaṃ āvuso paṭicca kāyappacālakaṃ vā bāhuppa cālakaṃ vā sīsappacālakaṃ vā khambhakatena vā oguṇṭhitena vā antaraghare gacchantassa ca nisīdantassa ca ukkuṭikāya kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे शरीर हलवत, किंवा हात हलवत, किंवा डोके हलवत, किंवा कंबरेवर हात ठेवून, किंवा डोके झाकून घरांच्या दरम्यान जाणाऱ्या आणि बसणाऱ्याला, तसेच उकिडवे बसणाऱ्याला कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kāyappacālakaṃ bāhuppacālakaṃ sīsappacālakaṃ karontā ca khambhīkatā ca oguṇṭhitā ca antaraghare gacchiṃsuceva nisīdiṃsuca, ukkuṭikāyaca antaraghare gacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी शरीर हलवत, हात हलवत, डोके हलवत, कंबरेवर हात ठेवून आणि डोके झाकून घरांच्या दरम्यान गेले आणि बसले होते, तसेच उकिडवे होऊन घरांच्या दरम्यान गेले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.191] āvuso paṭicca pallatthikāya antaraghare nisinnassa dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे घरांच्या दरम्यान गुडघ्याभोवती हात गुंडाळून बसणाऱ्याला दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū pallatthikāya antaraghare nisīdiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी घरांच्या दरम्यान गुडघ्याभोवती हात गुंडाळून बसले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.192] āvuso paṭicca asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhantassa ca tahaṃ tahaṃ olokentena piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhantassaca sūpaññeva bahuṃ paṭiggaṇhantassaca thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhantassaca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे आदर न राखता पिंडपात स्वीकारणाऱ्याला, इकडेतिकडे पाहत पिंडपात स्वीकारणाऱ्याला, केवळ सूप जास्त प्रमाणात स्वीकारणाऱ्याला, आणि ढिगासारखा पिंडपात स्वीकारणाऱ्याला दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahesuṃ, tahaṃ tahaṃ olokentā piṇḍapātaṃ paṭiggahesuṃ, sūpaññeva bahuṃ paṭiggahesuṃ, thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी आदर न राखता पिंडपात स्वीकारला था, इकडेतिकडे पाहत पिंडपात स्वीकारला होता, केवळ सूप जास्त प्रमाणात स्वीकारले होते, आणि ढिगासारखा पिंडपात स्वीकारला होता, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.193] āvuso paṭicca āsakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjantassaca tahaṃ tahaṃ olokentana piṇḍapātaṃ bhuñjantassa ca tahaṃ tahaṃ omasitvā piṇḍapātaṃ bhuñjantassa ca sūpaññeva bahuṃ bhuñjantassa ca thūpakato omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjantassa ca sūpaṃ vā byañjanaṃ vā odanena paṭicchādentassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे आदर न राखता पिंडपात खाणाऱ्याला, इकडेतिकडे पाहत पिंडपात खाणाऱ्याला, इकडूनतिकडून घास घेऊन पिंडपात खाणाऱ्याला, केवळ सूप जास्त प्रमाणात खाणाऱ्याला, ढिगाच्या वरून दाबून पिंडपात खाणाऱ्याला, आणि सूप किंवा व्यंजनाला भाताने झाकणाऱ्याला दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjiṃsu, tahaṃ tahaṃ olokentā piṇḍapātaṃ bhuñjiṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ omasitvā piṇḍapātaṃ bhuñjiṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū bahuṃ sūpaṃ bhuñjiṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū thūpakato omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjiṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū sūpampi byañjanampi odanena paṭicchādesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी अनादरपूर्वक पिंडपात ग्रहण केला, इकडेतिकडे पाहत पिंडपात ग्रहण केला. भन्ते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी इकडेतिकडे विस्कटून पिंडपात ग्रहण केला. भन्ते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी पुष्कळ सूप ग्रहण केले. भन्ते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी शिखरासारखा दाबून पिंडपात ग्रहण केला. भन्ते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी सूप आणि व्यंजनाला भाताने झाकून टाकले. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.194] āvuso paṭicca sūpaṃvā odanaṃvā agilānena attano atthāya viññāpetvā bhuñjantassa dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे, आजारी नसताना स्वतःसाठी सूप किंवा भात मागवून खाणाऱ्याला दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी स्वतःसाठी सूप आणि भात मागवून खाल्ला. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – anādariyaṃ āvuso paṭicca ujjhānasaññinā paresaṃ pattaṃ olokentassa ca atimahantaṃ kabaḷaṃ karontassa ca dīghaṃ ālopaṃ karontassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे, दोष शोधण्याच्या दृष्टीने इतरांच्या पात्राकडे पाहणाऱ्याला, अतिशय मोठा घास घेणाऱ्याला आणि लांब घास घेणाऱ्याला दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.195] bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ujjhānasaññino paresaṃ pattaṃ olokesuṃ, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū atimahantaṃ kabaḷaṃ kariṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū dīghaṃ ālopaṃ kariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी दोष शोधण्याच्या दृष्टीने इतरांच्या पात्राकडे पाहिले. भन्ते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी अतिशय मोठा घास घेतला. भन्ते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी लांब घास घेतला. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – anādariyaṃ āvuso paṭicca anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivarantassa ca bhuñjamāne sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipantassa ca sakabaḷena mukhena byāharantassa ca piṇḍukkhepakaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjantassa ca kabaḷāvacchedakaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjantassa ca avagaṇḍakārakaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjantassa ca hatthaniddhunakaṃ sitthāvakārakaṃ jivhānicchārakaṃ capucapukārakaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjantassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे, घास जवळ आणलेला नसताना तोंड उघडणाऱ्याला, जेवताना संपूर्ण हात तोंडात घालणाऱ्याला, तोंडात घास असताना बोलणाऱ्याला, घास फेकून पिंडपात खाणाऱ्याला, घास तोडून पिंडपात खाणाऱ्याला, गाल फुगवून पिंडपात खाणाऱ्याला, हात झटकून, भाताचे कण विखरून, जीभ बाहेर काढून आणि चपचप असा आवाज करून पिंडपात खाणाऱ्याला दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivariṃsu, bhuñjamānā sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipiṃsu, sakabaḷena mukhena byāhariṃsu, piṇḍukkhepakaṃ bhuñjiṃsu, kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjiṃsu, avagaṇḍakārakaṃ bhuñjiṃsu, hatthaniddhunakaṃ sitthāvakārakaṃ jivhānicchārakaṃ [Pg.196] capucapukārakaṃ bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी घास जवळ आणलेला नसताना तोंड उघडले, जेवताना संपूर्ण हात तोंडात घातला, तोंडात घास असताना ते बोलले, घास फेकून खाल्ला, घास तोडून खाल्ला, गाल फुगवून खाल्ला, हात झटकून, भाताचे कण विखरून, जीभ बाहेर काढून आणि चपचप असा आवाज करून खाल्ले. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – anādariyaṃ āvuso paṭicca surusurukārakaṃ bhuñjantassaca hatthanillehakaṃvā pattanillehakaṃ vā oṭṭhanillehakaṃ vā bhuñjantassa ca sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggaṇhantassa ca sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare caḍḍentassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे, सुरूसुरू असा आवाज करत खाणाऱ्याला, हात चाटून किंवा पात्र चाटून किंवा ओठ चाटून खाणाऱ्याला, खरकट्या हाताने पाण्याचे भांडे घेणाऱ्याला आणि भाताच्या कणांसह पात्राचे धुवण घरांच्या मध्ये टाकणाऱ्याला दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – suru surukārakaṃ bhante bhuñjantassa dukkaṭaṃ kosambiyaṃ paññattaṃ, sambahule bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū surusurukārakaṃ khīraṃ piviṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ. Hatthanillehakaṃ [Pg.197] bhuñjantassa ca pattanillehakaṃ bhuñjantassa ca oṭṭhanillehakaṃ bhuñjantassa dukkaṭaṃ sāvatthiyaṃ paññattaṃ, chabbaggiye bhante bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū hatthanillehakaṃ bhuñjiṃsu, pattanillehakaṃ bhuñjiṃsu, oṭṭhanillehakaṃ bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सुरूसुरू असा आवाज करत खाणाऱ्याला दुक्कट कौशाम्बी येथे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी सुरूसुरू असा आवाज करत दूध प्यायले. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. हात चाटून खाणाऱ्याला, पात्र चाटून खाणाऱ्याला आणि ओठ चाटून खाणाऱ्याला दुक्कट श्रावस्ती येथे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी हात चाटून खाल्ले, पात्र चाटून खाल्ले, ओठ चाटून खाल्ले. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggaṇhantassa ca sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍentassa ca dukkaṭaṃ bhaggesu paññattaṃ, sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhikkhū sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahesuṃ, teyeva bhante sambahulā bhikkhū sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

खरकट्या हाताने पाण्याचे भांडे घेणाऱ्याला आणि भाताच्या कणांसह पात्राचे धुवण घरांच्या मध्ये टाकणाऱ्याला दुक्कट भग्ग देशात प्रज्ञप्त करण्यात आले. अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. अनेक भिक्खूंनी खरकट्या हाताने पाण्याचे भांडे घेतले. भन्ते, त्याच अनेक भिक्खूंनी भाताच्या कणांसह पात्राचे धुवण घरांच्या मध्ये टाकले. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.198] āvuso paṭicca chattapāṇissa dhammaṃ desentassa ca daṇḍapāṇissa vā satthapāṇissa vā āvudhapāṇissa vā dhammaṃ desentassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे, हातात छत्री घेतलेल्याला धम्म उपदेश करणाऱ्याला, किंवा हातात काठी घेतलेल्याला, किंवा हातात शस्त्र घेतलेल्याला, किंवा हातात आयुध घेतलेल्याला धम्म उपदेश करणाऱ्याला दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū chattapāṇissa daṇḍapāṇissa satthapāṇissa āvudhapāṇissa dhammaṃ desesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी हातात छत्री घेतलेल्याला, काठी घेतलेल्याला, शस्त्र घेतलेल्याला, आयुध घेतलेल्याला धम्म उपदेश केला. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – anādariyaṃ āvuso paṭicca pādukāruḷhassa ca upahanāruḷhassa ca yānagatassa ca sayanagatassa ca dhammaṃ desentassa dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादरामुळे, लाकडी पादुका घातलेल्याला, चप्पल घातलेल्याला, वाहनात बसलेल्याला आणि शय्येवर निजलेल्याला धम्म उपदेश करणाऱ्याला दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त करण्यात आले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त करण्यात आले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū pādukāruḷhassa upahanāruḷhassa yānagatassa sayanagatassa dhammaṃ desesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त करण्यात आले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी लाकडी पादुका घातलेल्याला, चप्पल घातलेल्याला, वाहनात बसलेल्याला, शय्येवर निजलेल्याला धम्म उपदेश केला. भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त करण्यात आले.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.199] āvuso paṭicca pallatthikāya nisinnassa ca veṭhitasīsassa ca oguṇṭhitasīsassa ca chamāyaṃ nisīditvā āsane nisinnassa ca nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa ca ṭhitena nisinnassa ca pacchato gacchantena purato gacchantassa ca uppathena gacchantena pathena gacchantassa ca dhammaṃ desentassa dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादर करून मांडी घालून बसलेल्याला, डोक्याला वेढून (पगडी घालून) बसलेल्याला, डोके झाकून बसलेल्याला, जमिनीवर बसून आसनावर बसलेल्याला, कमी उंचीच्या आसनावर बसून उच्च आसनावर बसलेल्याला, उभे राहून बसलेल्याला, मागे चालून पुढे चालणाऱ्याला आणि चुकीच्या मार्गाने चालून योग्य मार्गाने चालणाऱ्याला धम्म उपदेश करणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) कुठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū pallatthikāya nisinnassa ca veṭhitasīsassa ca oguṇṭhitasīsassa ca chamāyaṃ nisīditvā āsane nisinnassa ca nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa ca ṭhitānisinnassa ca pacchato gacchantā purato gacchantassa ca uppathena gacchantā pathena gacchantassa ca dhammaṃ desesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भंते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी मांडी घालून बसलेल्याला, डोक्याला वेढून बसलेल्याला, डोके झाकून बसलेल्याला, जमिनीवर बसून आसनावर बसलेल्याला, कमी उंचीच्या आसनावर बसून उच्च आसनावर बसलेल्याला, उभे राहून बसलेल्याला, मागे चालून पुढे चालणाऱ्याला आणि चुकीच्या मार्गाने चालून योग्य मार्गाने चालणाऱ्याला धम्म उपदेश केला होता; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

Pucchā – anādariyaṃ [Pg.200] āvuso paṭicca ṭhitena uccāraṃ vā passāvaṃ vā karontassa ca harite vā udake vā uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karontassa ca dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनादर करून उभे राहून मलमूत्र विसर्जन करणाऱ्याला, तसेच हिरवळीवर किंवा पाण्यात मलमूत्र किंवा थुंकी टाकणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) कुठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ṭhitā uccārampi passāvampi akaṃsu, teyeva bhante chabbaggiyā bhikkhū haritepi udakepi uccārampi passāvampi kheḷampi akaṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भंते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी उभे राहून मलमूत्र विसर्जन केले होते, तसेच भंते, त्याच षड्वर्गीय भिक्खूंनी हिरवळीवर आणि पाण्यात मलमूत्र विसर्जन व थुंकी टाकली होती; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

Bhikkhunīvibhaṅga

भिक्खुनीविभंग

5. Pañcama pārājika sikkhāpucchā

५. पाचव्या पाराजिका शिक्षापदाविषयी प्रश्न

Pucchā – bhikkhunīnaṃ [Pg.202] āvuso pañcama pārājikaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, भिक्खुनींसाठी पाचवे पाराजिका कुठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sundarīnandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, sundarīnandā bhante bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṃsaggaṃ sādiyi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे सुंदरीनंदा भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भंते, सुंदरीनंदा भिक्खुनीने रागासक्त होऊन रागासक्त पुरुषाच्या कायसंसर्गाचा (शारीरिक स्पर्शाचा) स्वीकार केला होता; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

Bhikkhunīvibhaṅga, saṅghādisesa sikkhāpucchā

भिक्खुनीविभंग, संघादिसेस शिक्षापदाविषयी प्रश्न

Pucchā – ussayavādikāya āvuso bhikkhuniyā aḍḍaṃ karontiyā saṅghādiseso kattha paññatto, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, भांडणखोर भिक्खुनीने खटला दाखल केल्यास संघादिसेस कुठे प्रज्ञप्त केला गेला आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला गेला आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante tullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññatto, thullanandā bhante bhikkhunī ussayavādikā vihari, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे थुल्लनंदा भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केला गेला आहे. भंते, थुल्लनंदा भिक्खुनी भांडणखोर होऊन वागली होती; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेला आहे.

Pucchā – coriṃ [Pg.203] āvuso vuṭṭhāpentiyā saṅghādiseso kattha paññatto, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, चोर स्त्रीला उपसंपदा (दीक्षा) देणाऱ्या भिक्खुनीला संघादिसेस कुठे प्रज्ञप्त केला गेला आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला गेला आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññatto, thullanandā bhante bhikkhunī coriṃ vuṭṭhāpesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे थुल्लनंदा भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केला गेला आहे. भंते, थुल्लनंदा भिक्खुनीने चोर स्त्रीला उपसंपदा दिली होती; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेला आहे.

Pucchā – ekāya [Pg.204] āvuso gāmantaraṃ gacchantiyā saṅghādiseso kattha paññatto, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, एकटीने दुसऱ्या गावी जाणाऱ्या भिक्खुनीला संघादिसेस कुठे प्रज्ञप्त केला गेला आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला गेला आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññatto, aññatarā bhante bhikkhunī ekā gāmantaraṃ gacchi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे एका विशिष्ट भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केला गेला आहे. भंते, ती विशिष्ट भिक्खुनी एकटी दुसऱ्या गावी गेली होती; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेला आहे.

Pucchā – avassutāya āvuso bhikkhuniyā avassutassa purisapuggalassa hatthato khādanīyaṃvā bhojanīyaṃvā sahatthā paṭiggahetvā bhuñjantassa saṅghādiseso kattha paññatto, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, रागासक्त भिक्खुनीने रागासक्त पुरुषाच्या हातातून स्वतःच्या हाताने खाण्याचे किंवा भोज्य अन्न स्वीकारून खाल्ल्यास संघादिसेस कुठे प्रज्ञप्त केला गेला आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला गेला आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sundarīnandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññatto, sundarīnandā bhante bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa [Pg.205] hatthato āmisaṃ paṭiggahesi tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे सुंदरीनंदा भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केला गेला आहे. भंते, सुंदरीनंदा भिक्खुनीने रागासक्त होऊन रागासक्त पुरुषाच्या हातातून आमिष स्वीकारले होते; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेला आहे.

Pucchā – kupitāya āvuso anattamanāya bhikkhuniyā yāvatatiyaṃ samanubhāsantiyā na paṭinisajjantiyā saṅghādiseso kattha paññatto, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññatto.

प्रश्न – हे आवुसो, क्रुद्ध व असंतुष्ट झालेल्या भिक्खुनीला तीन वेळा समजावून सांगूनही तिने आपला हट्ट न सोडल्यास संघादिसेस कुठे प्रज्ञप्त केला गेला आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला गेला आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante caṇḍakāḷiṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññatto, caṇḍakāḷī bhante bhikkhunī kupitā anattamanā evaṃ abhaṇi, buddhaṃ paccācikkhāmi, dhammaṃ paccācikkhāmi, saṅghaṃ paccācikkhāmi, sikkhaṃ paccācikkhāmi, kinnumāva samaṇiyo yā samaṇiyo sakyadhītaro, santaññāpi samaṇiyo lajjiniyo kukkuccikā sikkhākāmā, tāsāhaṃ santike brahmacariyaṃ carissāmīti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññatto.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे चंडकाळी भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केला गेला आहे. भंते, चंडकाळी भिक्खुनी क्रुद्ध व असंतुष्ट होऊन असे म्हणाली होती, 'मी बुद्धांचा त्याग करते, धम्माचा त्याग करते, संघाचा त्याग करते, शिक्षेचा त्याग करते. केवळ याच शाक्यपुत्री श्रमणी आहेत का? इतरही लज्जाशील, संकोची आणि शिक्षणाची इच्छा असणाऱ्या श्रमणी आहेत, मी त्यांच्याजवळ ब्रह्मचर्य पाळेन'; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेला आहे.

Pucchā – kassa [Pg.206] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भंते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, हे कोणी आणले आहे?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भंते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Pucchā – atthi nukho āvuso ettha kocipi viraddhadoso.

प्रश्न – हे आवुसो, यात काही चूक किंवा दोष आहे का?

Vissajjanā – natthi bhante.

उत्तर – भंते, काहीही नाही.

Bhikkhunī vibhaṅgapācittiya

भिक्खुनीविभंग पाचित्तिय

1. Lasuṇavagga, 1. paṭhama sikkhāpucchā

१. लसुणवर्ग, १. पहिले शिक्षापदाविषयी प्रश्न

Pucchā – yaṃ [Pg.207] tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena lakkhaṇaṃ khādantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, त्या सम्यक्संबुद्ध भगवंतांनी...पे... लसूण खाणाऱ्या भिक्खुनीला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त केले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī na mattaṃ jānitvā bahuṃ lasuṇaṃ harāpesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे थुल्लनंदा भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भंते, थुल्लनंदा भिक्खुनीने प्रमाणाचे भान न ठेवता पुष्कळ लसूण मागवून घेतला होता; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

1. Lasuṇavagga, 6. chaṭṭha sikkhāpucchā

१. लसुणवर्ग, ६. सहावे शिक्षापदाविषयी प्रश्न

Pucchā – bhikkhussa āvuso bhuñjamānassa annena vā pānena vā vidhūpanena vā upatiṭṭhantiyā bhikkhuniyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, भोजन करणाऱ्या भिक्खूची अन्न, पाणी किंवा पंख्याने सेवा करणाऱ्या भिक्खुनीला पाचित्तिय कुठे प्रज्ञप्त केले गेले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.208] bhante aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, aññatarā bhante bhikkhunī bhikkhussa bhuñjamānassa pānīyena vidhūpanena ca upatiṭṭhati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे एका विशिष्ट भिक्खुनीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले आहे. भंते, ती विशिष्ट भिक्खुनी भोजन करणाऱ्या भिक्खूची पाणी आणि पंख्याने सेवा करत होती; भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले आहे.

1. Lasuṇavagga, 8. aṭṭhama sikkhāpucchā

१. लसुणवग्ग, ८. आठवी सिक्खापुच्छा

Pucchā – uccāraṃvā āvuso passāvaṃvā saṅkāraṃvā vighāsaṃvā thirokuṭṭe chaḍḍentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिंतीच्या पलीकडे मलमूत्र, कचरा किंवा उष्टे अन्न टाकणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, aññatarā bhante bhikkhunī uccāraṃ tirokuṭṭe chaḍḍesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खुणीने भिंतीच्या पलीकडे मलमूत्र टाकले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

1. Lasuṇavagga, 10. dasama sikkhāpucchā

१. लसुणवग्ग, १०. दहावी सिक्खापुच्छा

Pucchā – naccaṃ [Pg.209] vā āvuso gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gacchantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नृत्य, गीत किंवा वादन पाहण्यासाठी जाणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo naccampi gītampi vāditampi dassanāya agamaṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खुणी नृत्य, गीत आणि वादन पाहण्यासाठी गेल्या होत्या, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – bhikkhupana [Pg.210] āvuso naccaṃ vā gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gacchanto kaṃ nāma āpattiṃ āpajjati.

प्रश्न – पण आवुसो, नृत्य, गीत किंवा वादन पाहण्यासाठी जाणाऱ्या भिक्खूला कोणती आपत्ती प्राप्त होते?

Vissajjanā – dukkaṭaṃ bhante āpattiṃ āpajjati.

उत्तर – भन्ते, दुक्कट आपत्ती प्राप्त होते.

1. Paṭhama sikkhāpucchā

१. पहिली सिक्खापुच्छा

Pucchā – rattandhakāre āvuso apadīpe purisena saddhiṃ ekenekāya santiṭṭhantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, रात्रीच्या अंधारात, दिवा नसताना, पुरुषासोबत एकांतात उभे राहणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, aññatarā bhante bhikkhunī rattandhakāre apadīpe purisena saddhiṃ ekenekā santiṭṭhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एक विशिष्ट भिक्खुणी रात्रीच्या अंधारात, दिवा नसताना, पुरुषासोबत एकांतात उभी राहिली होती, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Andhakāravagga, 2-3. dutiya, tatiya sikkhāpucchā

२. अंधकारवग्ग, २-३. दुसरी व तिसरी सिक्खापुच्छा

Pucchā – paṭicchanne [Pg.211] vā āvuso okāse ajjhokāse vā purisena saddhiṃ ekenekāya santiṭṭhantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गुप्त जागेत किंवा उघड्या जागेत पुरुषासोबत एकांतात उभे राहणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, aññatarā bhante bhikkhunī paṭicchanne okāse ajjhokāse ca purisena saddhiṃ ekenekā santiṭṭhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एक विशिष्ट भिक्खुणी गुप्त जागेत आणि उघड्या जागेत पुरुषासोबत एकांतात उभी राहिली होती, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Andhakāravagga, 8. aṭṭhama sikkhāpucchā

२. अंधकारवग्ग, ८. आठवी सिक्खापुच्छा

Pucchā – duggahitena āvuso dūpadhāritena paraṃ ujjhāpentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, चुकीचे ग्रहण करून आणि चुकीचा विचार करून दुसऱ्यावर आक्षेप घेणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, aññatarā bhante bhikkhunī duggahitena dūpadhāritena paraṃ ujjhāpesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खुणीने चुकीचे ग्रहण करून आणि चुकीचा विचार करून दुसऱ्यावर आक्षेप घेतला होता, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Andhakāravagga, 9. navama sikkhāpucchā

२. अंधकारवग्ग, ९. नववी सिक्खापुच्छा

Pucchā – attānaṃ [Pg.212] vā āvuso paraṃ vā nirayena vā brahmacariyena vā abhisapantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, स्वतःला किंवा दुसऱ्याला नरकाचा किंवा ब्रह्मचर्याचा शाप देणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante caṇḍakāḷiṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, caṇḍakāḷī bhante bhikkhunī attānampi parampi nirayenapi brahmacariyenapi abhisapi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये चंडकाळी भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, चंडकाळी भिक्खुणीने स्वतःला आणि दुसऱ्यालाही नरकाचा आणि ब्रह्मचर्याचा शाप दिला होता, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

2. Andhakāravagga, 10. dasama sikkhāpucchā

२. अंधकारवग्ग, १०. दहावी सिक्खापुच्छा

Pucchā – attānaṃ [Pg.213] āvuso vadhitvā vadhitvā rodantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, स्वतःला मारून मारून रडणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante caṇḍakāḷiṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, caṇḍakāḷī bhante bhikkhunī bhikkhunīhi saddhiṃ bhaṇḍitvā attānaṃ vadhitvā vadhitvā rodi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये चंडकाळी भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, चंडकाळी भिक्खुणीने इतर भिक्खुणींशी भांडण करून स्वतःला मारून मारून रडले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Naggavagga, 3. tatiya sikkhāpucchā

३. नग्गवग्ग, ३. तिसरी सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhuniyā [Pg.214] āvuso cīvaraṃ visibbetvā vā visibbāpetvā vā neva sibbentiyā na sibbāpanāya ussukkaṃ karontiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खुणीचे चीवर स्वतः उसवून किंवा दुसऱ्याकडून उसवून घेऊन, ते स्वतः न शिवणाऱ्या आणि दुसऱ्याकडून शिवून घेण्यासाठी प्रयत्न न करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī bhikkhuniyā cīvaraṃ visibbāpetvā neva sibbesi na sibbāpanāya ussukkaṃ akāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये थुल्लनंदा भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्खुणीने दुसऱ्या भिक्खुणीचे चीवर उसवून घेऊन ते स्वतः शिवले नाही आणि शिवून घेण्यासाठी प्रयत्नही केला नाही, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

3. Naggavagga, 8. aṭṭhama sikkhāpucchā

३. नग्गवग्ग, ८. आठवी सिक्खापुच्छा

Pucchā – agārikassa [Pg.215] vā āvuso paribbājakassa vā paribbājikāya vā samaṇacīvaraṃ dentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गृहस्थाला किंवा परिव्राजकाला किंवा परिव्राजिकेला श्रमण-चीवर देणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī agārikassa samaṇacīvaraṃ adāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये थुल्लनंदा भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्खुणीने गृहस्थाला श्रमण-चीवर दिले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 1-2. paṭhama, dutiya sikkhāpucchā

४. तुवट्टवग्ग, १-२. पहिली व दुसरी सिक्खापुच्छा

Pucchā – dvinnaṃ āvuso bhikkhunīnaṃ ekamañce vā ekattharaṇapāvuraṇe vā tuvaṭṭentīnaṃ pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, दोन भिक्खुणींनी एकाच मंचावर किंवा एकाच अंथरूण-पांघरूणात झोपल्यास पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo dve ekamañce tuvaṭṭesuṃ, ekattharaṇapāvuraṇe tuvaṭṭesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खुणींपैकी दोन भिक्खुणी एकाच मंचावर झोपल्या होत्या आणि एकाच अंथरूण-पांघरूणात झोपल्या होत्या, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 3. tatiya sikkhāpucchā

४. तुवट्टवग्ग, ३. तिसरी सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhuniyā [Pg.216] āvuso sañcicca aphāsuṃ karontiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खुणीला जाणूनबुजून अस्वस्थ करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī bhikkhuniyā sañcicca aphāsuṃ akāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये थुल्लनंदा भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्खुणीने दुसऱ्या भिक्खुणीला जाणूनबुजून अस्वस्थ केले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 4. catuttha sikkhāpucchā

४. तुवट्टवग्ग, ४. चौथी सिक्खापुच्छा

Pucchā – dukkhitaṃ [Pg.217] āvuso sahajīviniṃ neva upaṭṭhentiyā na upaṭṭhāpanāya ussukkaṃ karontiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, आजारी सहचारिणीची स्वतः सेवा न करणाऱ्या आणि दुसऱ्याकडून सेवा करून घेण्यासाठी प्रयत्न न करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃyeva bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī dukkhitaṃ sahajīviniṃ nevaupaṭṭhesi na upaṭṭhāpanāya ussukkaṃ akāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये थुल्लनंदा भिक्खुणीलाच उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्खुणीने आजारी सहजीवनीची सेवा केली नाही आणि तिच्या सेवेसाठी उत्सुकताही दाखवली नाही, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 5. pañcama sikkhāpucchā

४. तुवट्टवर्ग, ५. पाचवा शिक्षापृच्छा

Pucchā – bhikkhuniyā [Pg.218] āvuso upassayaṃ datvā kupitāya anattamanāya nikkaḍḍhantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खुणीला निवासस्थान देऊन, क्रोधित व अप्रसन्न होऊन तिला बाहेर हाकलून देणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃyeva bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī bhikkhuniyā upassayaṃ datvā kupitā anattamanā nikkaḍḍhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये थुल्लनंदा भिक्खुणीलाच उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्खुणीने दुसऱ्या भिक्खुणीला निवासस्थान देऊन, क्रोधित व अप्रसन्न होऊन तिला बाहेर हाकलून दिले, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 6. chaṭṭha sikkhāpucchā

४. तुवट्टवर्ग, ६. सहावा शिक्षापृच्छा

Pucchā – saṃsaṭṭhāya [Pg.219] āvuso bhikkhuniyā yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, संसृष्ट (गृहस्थांशी अयोग्य संबंध ठेवणाऱ्या) भिक्खुणीला तिसऱ्या वेळेस समनुभाषण (उपदेश) केल्यावरही ते न सोडल्यास पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante caṇḍakāḷiṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, caṇḍakāḷī bhante bhikkhunī saṃsaṭṭhā vihari, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये चण्डकाळी भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, चण्डकाळी भिक्खुणी संसृष्ट होऊन (अयोग्य संबंध ठेवून) राहत असे, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 7-8. sattama aṭṭhama sikkhāpucchā

४. तुवट्टवर्ग, ७-८. सातवा आणि आठवा शिक्षापृच्छा

Pucchā – antoraṭṭhe [Pg.220] vā āvuso tiroraṭṭhe vā sāsaṅkasammate sappaṭibhaye asatthikāya cārikaṃ carantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, राज्याच्या आत किंवा राज्याबाहेर, शंकास्पद आणि भययुक्त मानल्या गेलेल्या भागात ताफ्याशिवाय (रक्षकांशिवाय) चारिका करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo antoraṭṭhepi tiroraṭṭhepi sāsaṅkasammate sappaṭibhaye asatthikāyo cārikaṃ cariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खुणींनी राज्याच्या आत आणि राज्याबाहेरही शंकास्पद व भययुक्त मानल्या गेलेल्या भागात ताफ्याशिवाय (रक्षकांशिवाय) चारिका केली, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 9. navama sikkhāpucchā

४. तुवट्टवर्ग, ९. नववा शिक्षापृच्छा

Pucchā – antovassaṃ āvuso cārikaṃ carantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वर्षावासाच्या दरम्यान चारिका करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo antovassaṃ cārikaṃ pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये अनेक भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खुणी वर्षावासाच्या दरम्यान चारिकेसाठी निघाल्या, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

4. Tuvaṭṭavagga, 10. dasama sikkhāpucchā

४. तुवट्टवर्ग, १०. दहावा शिक्षापृच्छा

Pucchā – vassaṃ [Pg.221] vuṭṭhāya āvuso bhikkhuniyā cārikaṃ na pakkamantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वर्षावास संपल्यावर चारिकेसाठी न निघणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbhaṃ paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo vassaṃvuṭṭhā cārikaṃ na pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये अनेक भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खुणी वर्षावास संपल्यावर चारिकेसाठी निघाल्या नाहीत, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kassa [Pg.222] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाद्वारे आणले गेले?

Vissajjanā – paramparāya bhante vacanaṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आलेले वचन आहे.

Suṇātu me bhante saṅgho…pe… saṃgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे... पे... आपण संगायन करूया.

5. Cittāgāravagga, 1. paṭhama sikkhāpucchā

५. चित्तागारवर्ग, १. पहिला शिक्षापृच्छा

Pucchā – yaṃ tena āvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena rājāgāraṃ vā cittāgāraṃ vā ārāmaṃ vā uyyānaṃ vā pokkharaṇiṃ vā dassanāya gacchantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, त्या भगवान... पे... सम्यक्संबुद्धांद्वारे राजवाडा, चित्रशाळा, आराम, उद्यान किंवा पुष्करणी पाहण्यासाठी जाणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.223] bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo rājāgārampi cittāgārampi dassanāya gacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खुणी राजवाडा आणि चित्रशाळा पाहण्यासाठी गेल्या होत्या, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Cittāgāravagga, 4. catuttha sikkhāpucchā

५. चित्तागारवर्ग, ४. चौथा शिक्षापृच्छा

Pucchā – gihiveyyāvaccaṃ āvuso karontiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गृहस्थांची सेवा (वैय्यावृत्य) करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyogihi veyyāvaccaṃ akaṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खुणींनी गृहस्थांची सेवा (वैय्यावृत्य) केली, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Cittāgāravagga, 6. chaṭṭha sikkhāpucchā

५. चित्तागारवर्ग, ६. सहावा शिक्षापृच्छा

Pucchā – agārikassa [Pg.224] vā āvuso paribbājakassa vā paribbājikāya vā sahatthā khādanīyaṃ bhojanīyaṃ dentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गृहस्थाला किंवा परिव्राजकाला किंवा परिव्राजिकेला स्वतःच्या हाताने खाद्य किंवा भोज्य देणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī agārikassa sahatthā khādanīyampi bhojanīyampi adāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये थुल्लनंदा भिक्खुणीला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्खुणीने गृहस्थाला स्वतःच्या हाताने खाद्य आणि भोज्य दिले, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

5. Cittāgāravagga, 9-10. navama, dasama sikkhāpucchā

५. चित्तागारवर्ग, ९-१०. नववा आणि दहावा शिक्षापृच्छा

Pucchā – tiracchānavijjaṃ āvuso pariyāpuṇantiyā ca vācentiyā ca pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तिरश्चानविद्या (हीन विद्या) शिकणाऱ्या आणि शिकवणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo tiracchānavijjaṃ pariyāpuṇiṃsuceva vācesuñca, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खुणींनी तिरश्चानविद्या शिकली आणि शिकवलीसुद्धा, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – bhikkhu [Pg.225] pana āvuso tādisaṃ tiracchānavijjaṃ pariyāpuṇanto ca vācento ca kiṃ nāma āpattiṃ āpajjati.

प्रश्न – आवुसो, जर भिक्खू अशी तिरश्चानविद्या शिकत असेल आणि शिकवत असेल तर तो कोणत्या आपत्तीला प्राप्त होतो?

Vissajjanā – dukkaṭaṃ bhante āpattiṃ āpajjati.

उत्तर – भन्ते, तो दुक्कट आपत्तीला प्राप्त होतो.

6. Ārāmavagga, 1. paṭhama sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, १. पहिला शिक्षापृच्छा

Pucchā – jānaṃ āvuso sabhikkhukaṃ ārāmaṃ anāpucchā pavisantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खू असलेल्या आरामात माहिती असूनही न विचारता प्रवेश करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo ārāmaṃ anāpucchā pavisiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खुणींनी न विचारता आरामात प्रवेश केला, भन्ते, या प्रकरणात ते प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Ārāmavagga, 2. dutiya sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, २. दुसरा शिक्षापृच्छा

Pucchā – bhikkhuṃ [Pg.226] āvuso akkosantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्खूला शिवीगाळ करणाऱ्या भिक्खुणीला पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo āyasmantaṃ upāliṃ akkosiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशाली येथे षड्वर्गीय भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्षुणींनी आयुष्यमान उपालींना शिवीगाळ केली होती, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Ārāmavagga, 3. tatiya sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, ३. तिसरा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – caṇḍikatāya [Pg.227] āvuso gaṇaṃ paribhāsantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, क्रोधाविष्ट होऊन संघाची (गणाची) निंदा करणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī caṇḍikatāya gaṇaṃ paribhāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे थुल्लनंदा भिक्षुणीला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्षुणींनी क्रोधाविष्ट होऊन संघाची (गणाची) निंदा केली होती, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Ārāmavagga, 5. pañcama sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, ५. पाचवा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – kulaṃ [Pg.228] āvuso maccharāyantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कुळाचा मत्सर करणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, aññatarā bhante bhikkhunī kulaṃ maccharāyi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे एका विशिष्ट भिक्षुणीला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, त्या विशिष्ट भिक्षुणींनी कुळाचा मत्सर केला होता, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Ārāmavagga, 6. chaṭṭha sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, ६. सहावा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – abhikkhuke [Pg.229] āvuso āvāse vassaṃ vasantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्षू नसलेल्या आरामात वर्षावास करणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo abhikkhuke āvāse vassaṃ vasiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे अनेक भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्षुणी भिक्षू नसलेल्या आरामात वर्षावास राहिल्या होत्या, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Ārāmavagga, 7. sattama sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, ७. सातवा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – vassaṃ [Pg.230] vuṭṭhāya āvuso bhikkhuniyā ubhatosaṅghe tīhi ṭhānehi na pavārentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वर्षावास पूर्ण झाल्यावर दोन्ही संघांमध्ये तीन गोष्टींनी प्रवारणा न करणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo vassaṃ vuṭṭhā bhikkhusaṅghaṃ na pavāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे अनेक भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्षुणींनी वर्षावास पूर्ण झाल्यावर भिक्षू संघासोबत प्रवारणा केली नव्हती, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Ārāmavagga, 8. aṭṭhama sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, ८. आठवा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – ovādāya vā āvuso saṃvāsāya vā nagacchantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उपदेशासाठी किंवा संवासासाठी न जाणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sakkesu bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo ovādaṃ nagacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, शाक्य देशात षड्वर्गीय भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्षुणी उपदेशासाठी गेल्या नव्हत्या, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

6. Ārāmavagga, 9. navama sikkhāpucchā

६. आरामवर्ग, ९. नववा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – uposathampi [Pg.231] āvuso na pucchantiyā ovādampi na yācantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उपोसथाविषयी न विचारणाऱ्या आणि उपदेशाचीही याचना न करणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo uposathaṃ na pucchiṃsu, ovādampi na yāciṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे अनेक भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्षुणींनी उपोसथाविषयी विचारले नाही आणि उपदेशाचीही याचना केली नाही, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

7. Gabbhinīvagga, 1-2. paṭhama, dutiya sikkhāpucchā

७. गर्भिणीवर्ग, १-२. पहिला, दुसरा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – gabbhiniṃ vā āvuso pāyantiṃ vā vuṭṭhāpentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गर्भिणीला किंवा स्तनपान देणाऱ्या मातेला उपसंपदा देणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.232] bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo gabbhiniṃ vuṭṭhāpesuṃ, pāyantiṃ vuṭṭhāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे अनेक भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्षुणींनी गर्भिणीला उपसंपदा दिली आणि स्तनपान देणाऱ्या मातेला उपसंपदा दिली, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

7. Gabbhinīvagga, 3. tatiya sikkhāpucchā

७. गर्भिणीवर्ग, ३. तिसरा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – dve vassāni āvuso chasu dhammesu asikkhitasikkhaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, दोन वर्षे सहा नियमांमध्ये प्रशिक्षित न झालेल्या शिक्षमाणेला उपसंपदा देणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo dve vassāni chasu dhammesu asikkhitasikkhaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे अनेक भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्षुणींनी दोन वर्षे सहा नियमांमध्ये प्रशिक्षित न झालेल्या शिक्षमाणेला उपसंपदा दिली, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

8. Kumārībhūtavagga, 9. navama sikkhāpucchā

८. कुमारीभूतवर्ग, ९. नववा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – purisasaṃsaṭṭhaṃ [Pg.233] āvuso kumārakasaṃsaṭṭhaṃ caṇḍiṃ sokāvāsaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पुरुषांशी संसर्ग ठेवणाऱ्या, मुलांशी संसर्ग ठेवणाऱ्या, क्रोधी आणि शोकग्रस्त राहणाऱ्या शिक्षमाणेला उपसंपदा देणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī purisasaṃsaṭṭhaṃ kumārakasaṃsaṭṭhaṃ caṇḍiṃ sokāvāsaṃ caṇḍakāḷiṃ sekkhamānaṃ vuṭṭhāpesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे थुल्लनंदा भिक्षुणीला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्षुणींनी पुरुषांशी संसर्ग ठेवणाऱ्या, मुलांशी संसर्ग ठेवणाऱ्या, क्रोधी आणि शोकग्रस्त राहणाऱ्या चंडकाळी शिक्षमाणेला उपसंपदा दिली, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

8. Kumārībhūtavagga, 10. dasama sikkhāpucchā

८. कुमारीभूतवर्ग, १०. दहावा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – mātāpitūhi [Pg.234] vā āvuso sāmikena vā ananuññātaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, आई-वडील किंवा पतीची परवानगी नसलेल्या शिक्षमाणेला उपसंपदा देणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante thullanandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha paññattaṃ, thullanandā bhante bhikkhunī mātāpitūhipi sāmikenapi ananuññātaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे थुल्लनंदा भिक्षुणीला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, थुल्लनंदा भिक्षुणींनी आई-वडील किंवा पतीची परवानगी नसलेल्या शिक्षमाणेला उपसंपदा दिली, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

9. Chattupāhanavagga, 1-2. paṭhama, dutiya sikkhāpucchā

९. छत्तुपाहनवर्ग, १-२. पहिला, दुसरा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – chattupāhanaṃ āvuso dhārentiyā ca yānena yāyantiyā ca pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, छत्री व पादत्राणे धारण करणाऱ्या आणि वाहनाने प्रवास करणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo chattupāhanaṃ dhāresuṃ, yānena yāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्षुणींनी छत्री व पादत्राणे धारण केली आणि वाहनाने प्रवास केला, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

9. Chattupāhanavagga, 4. catuttha sikkhāpucchā

९. छत्तुपाहनवर्ग, ४. चौथा शिक्षा-प्रश्न

Pucchā – itthālaṅkāraṃ [Pg.235] āvuso dhārentiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, स्त्रियांचे अलंकार धारण करणाऱ्या भिक्षुणीसाठी पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo itthālaṅkāraṃ dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्ती येथे षड्वर्गीय भिक्षुणींना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्षुणींनी स्त्रियांचे अलंकार धारण केले, त्या प्रकरणात, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – bhikkhu pana āvuso purisālaṅkāraṃ dhārento kiṃ nāma āpattiṃ āpajjeyya.

प्रश्न – पण आवुसो, पुरुषांचे अलंकार धारण करणाऱ्या भिक्षूला कोणता दोष (आपत्ती) प्राप्त होईल?

Vissajjanā – dukkaṭaṃ bhante āpattiṃ āpajjeyya.

उत्तर – भन्ते, दुक्कट आपत्ती प्राप्त होईल.

9. Chattupāhanavagga, 5. pañcama sikkhāpucchā

९. छत्तुपाहन वग्ग, ५. पाचवा सिक्खापुच्छा

Pucchā – gandhavaṇṇakena [Pg.236] āvuso nahāyantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सुगंधी द्रव्याने स्नान करणाऱ्या (भिक्षुणीला) पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo gandhavaṇṇakena nahāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्षुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्षुणींनी सुगंधी द्रव्याने स्नान केले होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

9. Chattupāhanavagga, 11. ekādasama sikkhāpucchā

९. छत्तुपाहन वग्ग, ११. अकरावा सिक्खापुच्छा

Pucchā – bhikkhussa āvuso purato anāpucchā āsane nisīdantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भिक्षूच्या समोर न विचारता आसनावर बसणाऱ्या (भिक्षुणीला) पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo bhikkhussa purato anāpucchā āsane nisīdiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्षुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्षुणी भिक्षूच्या समोर न विचारता आसनावर बसल्या होत्या, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

9. Chattupāhanavagga, 12. dvādasama sikkhāpucchā

९. छत्तुपाहन वग्ग, १२. बारावा सिक्खापुच्छा

Pucchā – anokāsakataṃ [Pg.237] āvuso bhikkhuṃ pañhaṃ pucchantiyā pācittiyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, परवानगी न घेतलेल्या भिक्षूला प्रश्न विचारणाऱ्या (भिक्षुणीला) पाचित्तिय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhuniyo anokāsakataṃ bhikkhuṃ pañhaṃ pucchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्षुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्षुणींनी परवानगी न घेतलेल्या भिक्षूला प्रश्न विचारले होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – sappiṃ vā āvuso telaṃ vā madhuṃ vā phāṇitaṃ vā macchaṃ vā maṃsaṃ vā khīraṃ vā dadhiṃ vā viññāpetvā bhuñjantiyā pāṭidesanīyaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तूप, तेल, मध, गूळ, मासे, मांस, दूध किंवा दही मागवून खाणाऱ्या (भिक्षुणीला) पाटिदेसनीय कोठे प्रज्ञप्त केले गेले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले गेले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhuniyo sappimpi telampi madhumpi phāṇitampi macchampi maṃsampi khīrampi dadhimpi viññāpetvā bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्षुणींना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्षुणींनी तूप, तेल, मध, गूळ, मासे, मांस, दूध आणि दही मागवून खाल्ले होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – catunnaṃ [Pg.238] āvuso vipattīnaṃ katamā vipatti.

प्रश्न – आवुसो, चार विपत्तींपैकी ही कोणती विपत्ती आहे?

Vissajjanā – ācāravipatti bhante.

उत्तर – भन्ते, आचारविपत्ती.

Pucchā – channaṃ āvuso āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti.

प्रश्न – आवुसो, सहा आपत्ती-समुत्थानांपैकी किती समुत्थानांनी ही उद्भवते?

Vissajjanā – catūhi bhante samuṭṭhānehi samuṭṭhāti, siyā kāyato samuṭṭhāti, navācato nacittato, siyā kāyato ca vācato ca samuṭṭhāti, nacittato, siyā kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, navācato, siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, imehi bhante catūhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti.

उत्तर – भन्ते, चार समुत्थानांनी उद्भवते. कदाचित कायेने उद्भवते, वाणीने नाही, चित्ताने नाही; कदाचित कायेने आणि वाणीने उद्भवते, चित्ताने नाही; कदाचित कायेने आणि चित्ताने उद्भवते, वाणीने नाही; कदाचित कायेने, वाणीने आणि चित्ताने उद्भवते. भन्ते, या चार समुत्थानांनी ही उद्भवते.

Pucchā – kā [Pg.239] āvuso vipatti.

प्रश्न – आवुसो, विपत्ती कोणती?

Vissajjanā – asaṃvaro bhante vipatti.

उत्तर – भन्ते, असंवर ही विपत्ती आहे.

Pucchā – kā āvuso sampatti.

प्रश्न – आवुसो, संपत्ती कोणती?

Vissajjanā – saṃvaro bhante sampatti.

उत्तर – भन्ते, संवर ही संपत्ती आहे.

Pucchā – kā [Pg.240] āvuso paṭipatti.

प्रश्न – आवुसो, प्रतिपत्ती कोणती?

Vissajjanā – na evarūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayaṃ bhante paṭipatti.

उत्तर – भन्ते, 'मी असे करणार नाही' असे म्हणून जोपर्यंत प्राण आहेत तोपर्यंत शिक्षापदांचे ग्रहण करून जो त्यात शिकतो, ही प्रतिपत्ती आहे.

Pucchā – kassa āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भन्ते, हे अर्हत सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – आवुसो, हे कोणी आणले?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भन्ते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.

Suṇātu me bhante saṅgho…pe… saṃgāyeyyāma.

भन्ते, संघाने माझे ऐकावे... पे... आपण संगायन करूया.

Mahāvaggapāḷi

महावग्गपाळी

Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā

संगायनाचे प्रश्नोत्तर

Pucchā – ubhato [Pg.1] vibhaṅgānantaraṃ āvuso porāṇakehi saṃgītikāramahātherehi kaṃ nāma pāvacanaṃ saṃgītaṃ.

प्रश्न – आवुसो, दोन्ही विभंगांनंतर प्राचीन संगीतिकार महास्थविरांनी कोणत्या प्रवचनाचे संगायन केले?

Vissajjanā – ubhato vibhaṅgānantaraṃ bhante porāṇakehi saṃgītikāramahātherehi khandhakā saṃgītā.

उत्तर – भन्ते, दोन्ही विभंगांनंतर प्राचीन संगीतिकार महास्थविरांनी खंधकांचे संगायन केले.

Pucchā – te pana āvuso khandhakā vaggabhedena katividhā.

प्रश्न – आवुसो, ते खंधक वर्गाच्या भेदाने किती प्रकारचे आहेत?

Vissajjanā – te [Pg.2] pana bhante khandhakā duvidhā vaggabhedena mahāvaggo cūḷavaggoti.

उत्तर – भन्ते, ते खंधक वर्गाच्या भेदाने दोन प्रकारचे आहेत – महावग्ग आणि चुळवग्ग.

Pucchā – mahāvagge āvuso kati khandhakā pariyāpannā.

प्रश्न – आवुसो, महावग्गात किती खंधक समाविष्ट आहेत?

Vissajjanā – mahāvagge bhante dasakhandhakā pariyāpannā, seyyathidaṃ, mahākhandhako uposathakkhandhako vassūpanāyikakkhandhako pavāraṇākkhandhako cammakkhandhako bhesajjakkhandhako kathinakkhandhako cīvarakkhandhako campeyyakkhandhako kosambakakkhandhakoti.

उत्तर – भन्ते, महावग्गात दहा खंधक समाविष्ट आहेत, जसे की – महाखंधक, उपोसथखंधक, वस्सूपनायिकखंधक, पवारणाखंधक, चम्मखंधक, भेसज्जखंधक, कठिनखंधक, चीवरखंधक, चम्पेय्यखंधक आणि कोसम्बकखंधक.

Pucchā – mahākhandhake āvuso bahū kathāyo, katamā tāsaṃ ādikathā.

प्रश्न – आवुसो, महाखंधकात अनेक कथा आहेत, त्यापैकी पहिली कथा कोणती?

Vissajjanā – mahākhandhake bhante bodhikathā ādi.

उत्तर – भन्ते, महाखंधकात बोधिकथा ही पहिली आहे.

Mahākhandhaka

महाखंधक

Mahābodhipucchā

महाबोधिपुच्छा

Pucchā – tasmātiha [Pg.3] āvuso tato paṭṭhāya taṃ pucchissāmi, bhagavā āvuso paṭhamābhisambuddhakāle kattha kīvacīraṃ kenākārena vihāsi.

प्रश्न – आवुसो, म्हणून मी तिथून सुरुवात करून विचारतो, भगवंत प्रथम अभिसंबुद्ध झाले त्या काळात कोठे, किती काळ आणि कशा प्रकारे विहरत होते?

Vissajjanā – bhagavā bhante paṭhamābhisambuddho bodhirukkhamūle sattāhaṃ ekapallaṅkena vihāsi vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī.

उत्तर – भंते, प्रथम बुद्धत्व प्राप्त झाल्यावर भगवान बोधिवृक्षाच्या मुळाशी एकाच आसनाने सात दिवस विमुक्तीच्या सुखाचा अनुभव घेत विहार करते झाले.

Pucchā – tadā āvuso bhagavā kīdisaṃ dhammaṃ manasikatvā kīdisaṃ udānaṃ udānesi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्यावेळी भगवंतांनी कोणत्या धम्माचे मनन करून कोणते उदान (उद्गार) व्यक्त केले?

Vissajjanā – tadā bhante bhagavā rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paṭiccasamuppādaṃ anulomaṃ paṭilomaṃ manasikatvā tīṇi udānāni udānesi.

उत्तर – भंते, त्यावेळी भगवंतांनी रात्रीच्या पहिल्या प्रहरात, रात्रीच्या मध्यम प्रहरात आणि रात्रीच्या अंतिम प्रहरात प्रतीत्यसमुत्पादाचे अनुलोम-प्रतिलोम पद्धतीने मनन करून तीन उदाने व्यक्त केली.

Ajapāla

अजपाळ

Pucchā – tassa [Pg.4] āvuso sattāhassa accayena bhagavā kattha vihāsi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्या सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान कोठे विहार करते झाले?

Vissajjanā – tassa bhante sattāhassa accayena bhagavā ajapāla nigrodhamūle vihāsi, sattāhaṃ ekapallaṅkena vihāsi vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī.

उत्तर – भंते, त्या सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान अजपाळ वटवृक्षाच्या मुळाशी विहार करते झाले, आणि तिथे एकाच आसनाने सात दिवस विमुक्तीच्या सुखाचा अनुभव घेत राहिले.

Mucalindā

मुचलिंद

Pucchā – tassapi āvuso sattāhassa accayena bhagavā kattha vihāsi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्याही सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान कोठे विहार करते झाले?

Vissajjanā – tassa [Pg.5] bhante sattāhassa accayena bhagavā mucalindamūle sattāhaṃ ekapallaṅkena nisīdi.

उत्तर – भंते, त्या सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान मुचलिंद वृक्षाच्या मुळाशी सात दिवस एकाच आसनाने बसून राहिले.

Pucchā – tassapi āvuso sattāhassa accayena bhagavā kattha vihāsi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्याही सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान कोठे विहार करते झाले?

Vissajjanā – tassapi bhante sattāhassa accayena bhagavā rājāyatanamūle sattāhaṃ ekapallaṅkena nisīdi vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī.

उत्तर – भंते, त्याही सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान राजायतन वृक्षाच्या मुळाशी सात दिवस एकाच आसनाने विमुक्तीच्या सुखाचा अनुभव घेत बसून राहिले.

Pucchā – tassapi [Pg.6] āvuso sattāhassa accayena bhagavā kattha vihāsi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्याही सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान कोठे विहार करते झाले?

Vissajjanā – tassa bhante sattāhassa accayena bhagavā punadeva ajapālanigrodhamūle vihāsi.

उत्तर – भंते, त्या सात दिवसांच्या समाप्तीनंतर भगवान पुन्हा एकदा अजपाळ वटवृक्षाच्या मुळाशी विहार करते झाले.

Pucchā – tasmiṃ pana āvuso ajapālanigrodhe viharantassa bhagavato kathaṃ cetaso parivitakko udapādi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्या अजपाळ वटवृक्षाच्या मुळाशी विहार करत असताना भगवंतांच्या मनात कशा प्रकारे विचार उत्पन्न झाला?

Vissajjanā – tasmiṃ pana bhante ajapālanigrodhe viharantassa bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa dhammagambhīratāpaṭisaṃyutto cetaso parivitakko udapādi.

उत्तर – भंते, त्या अजपाळ वटवृक्षाच्या मुळाशी विहार करत असताना, एकांतात ध्यानस्थ बसलेल्या भगवंतांच्या मनात धम्माच्या गंभीरतेशी संबंधित असा विचार उत्पन्न झाला.

Adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro duddaso aranubodho santo paṇīto atakkāvacarā nipuṇo paṇḍitavedanīyo.

मी प्राप्त केलेला हा धम्म अत्यंत गंभीर, दुर्दर्श (पाहण्यास कठीण), दुरनुबोध (आकलन करण्यास कठीण), शांत, प्रणीत (उत्कृष्ट), तर्काच्या पलीकडचा, सूक्ष्म आणि पंडितांनाच समजण्याजोगा आहे.

Ālayarāmākho [Pg.7] panāyaṃ pajā ālayaratā ālayasammuditā,

परंतु ही प्रजा (लोक) आसक्तीमध्ये (आलयात) रमणारी, आसक्तीतच मग्न असणारी आणि आसक्तीनेच आनंदित होणारी आहे.

Sahampati brahmā

सहाम्पती ब्रह्मा

Pucchā – kathaṃ āvuso tadā dhammadesanāya brahmayācanā ca bhagavato paṭiññāca ahosi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्यावेळी धम्मदेशनेसाठी ब्रह्मदेवाची याचना आणि भगवंतांची स्वीकृती कशा प्रकारे झाली?

Vissajjanā – desetu bhante bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ, santi sattā apparajakkhajātikā assavanatā dhammassa parihāyanti, bhavissanti dhammassa aññātāroti iti bhante brahmuno dhammadesanāya yācanā ahosi,

उत्तर – भंते, 'भगवंतांनी धम्माची देशना करावी, सुगतांनी धम्माची देशना करावी. असे काही प्राणी आहेत ज्यांच्या डोळ्यांवर अल्प रज (धूळ) आहे, धम्म न ऐकल्यामुळे त्यांचा ऱ्हास होत आहे, ते धम्म समजून घेणारे बनतील.' अशी, भंते, ब्रह्मदेवाची धम्मदेशनेसाठी याचना होती.

‘‘Apārutā tesaṃ amatassa dvārā,Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṃ;

Vihiṃsasaññī paguṇaṃ nabhāsiṃ,Dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahme’’ti.

“हे ब्रह्मदेवा, त्यांच्यासाठी अमृताची द्वारे उघडली आहेत. जे ऐकण्यास उत्सुक आहेत, त्यांनी आपली श्रद्धा प्रकट करावी. लोकांना त्रास होईल या भीतीने मी मनुष्यांमध्ये या प्रणीत व उत्कृष्ट धम्माचा उपदेश केला नव्हता.”

Evaṃ kho bhante bhagavato dhammadesanāya paṭiññā ca ahosi.

अशा प्रकारे, भंते, भगवंतांची धम्मदेशनेसाठी स्वीकृती झाली.

Nassati [Pg.8] vata loko…

हा लोक (जगत) नक्कीच नष्ट होत आहे...

Desetu bhante bhagavā dhammaṃ…

भंते, भगवंतांनी धम्माची देशना करावी...

Apārutā tesaṃ amatassa dvārā,Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṃ.

त्यांच्यासाठी अमृताची द्वारे उघडली आहेत, जे ऐकण्यास उत्सुक आहेत त्यांनी आपली श्रद्धा प्रकट करावी.

Pucchā – evaṃ [Pg.9] kho āvuso bhagavā dhammadesanāya paṭiññaṃ katvā paṭhamaṃ dhammaṃ desento kattha kīdisaṃ dhammaṃ kassa desesi.

प्रश्न – आयुष्यमान, अशा प्रकारे भगवंतांनी धम्मदेशनेची स्वीकृती देऊन, सर्वप्रथम धम्मदेशना करताना कोठे, कोणत्या प्रकारचा धम्म आणि कोणाला उपदेशिला?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante isipatane migadāye pañcavaggiya bhikkhupamukhānaṃ brahmagaṇānaṃ dhammacakkapavattanasuttaṃ desesi.

उत्तर – भंते, वाराणसीतील ऋषिपतन येथील मृगदावात (सारनाथ) पंचवर्गीय भिक्खूंच्या प्रमुख उपस्थितीत ब्रह्मगणांना 'धम्मचक्कपवत्तन सुत्ता'ची देशना केली.

Pucchā – tasmiṃ [Pg.10] kho pana āvuso dhammacakkapavattanasutte desiyamāne manussaloke kassa dhammābhisamayo ahosi.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्या धम्मचक्कपवत्तन सुत्ताची देशना केली जात असताना मनुष्यलोकात कोणाला धम्माचा साक्षात्कार (धम्माभिबोध) झाला?

Vissajjanā – āyasmato bhante koṇḍaññassa dhammābhisamayo ahosi.

उत्तर – भंते, आयुष्यमान कोंडण्य यांना धम्माचा साक्षात्कार झाला.

Pucchā – kathaṃ nu kho āvuso imasmiṃ buddhasāsane paṭhamaṃ pabbajjā ca upasampadā ca ahosi.

प्रश्न – आयुष्यमान, या बुद्धशासनात सर्वप्रथम प्रव्रज्या आणि उपसंपदा कशा प्रकारे झाली?

Vissajjanā – imasmiṃ bhante buddhasāsane paṭhamaṃ ehibhikkhupasampadā ahosi.

उत्तर – भंते, या बुद्धशासनात सर्वप्रथम 'एहिभिक्खू उपसंपदा' झाली.

Labheyyāhaṃ [Pg.11] bhante bhagavato santike pabbajaṃ, labheyyaṃ upasampadaṃ.

भंते, मला भगवंतांच्या सान्निध्यात प्रव्रज्या मिळावी, उपसंपदा मिळावी.

Ehi bhikkhu svākhāto dhammo, cara brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāya.

ये भिक्खू! धम्म सुस्पष्ट सांगितलेला आहे. दुःखाचा पूर्ण अंत करण्यासाठी योग्य प्रकारे ब्रह्मचर्याचे आचरण कर.

Pucchā – itaresaṃ pana āvuso catunnaṃ pañcavaggiyānaṃ kadā dhammābhisamayo ahosi.

प्रश्न – आयुष्यमान, तर इतर चार पंचवर्गीयांना केव्हा धम्माचा साक्षात्कार झाला?

Vissajjanā – pāṭipade bhante divase āyasmato vappassa, dutiye bhante divase āyasmato bhaddiyassa, tatiye bhante divase āyasmato mahānāmassa, catutthe bhante divase āyasmato assajissa dhammābhisamayo ahosi.

उत्तर – भंते, प्रतिपदेच्या दिवशी आयुष्यमान वप्प यांना, दुसऱ्या दिवशी आयुष्यमान भद्दिय यांना, तिसऱ्या दिवशी आयुष्यमान महानाम यांना आणि चौथ्या दिवशी आयुष्यमान अस्सजी यांना धम्माचा साक्षात्कार झाला.

Pucchā – sabbesampi [Pg.12] āvuso tesaṃ pañcavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ kadā arahattapatti hoti.

प्रश्न – आयुष्यमान, त्या सर्वच पंचवर्गीय भिक्खूंना अर्हतपदाची प्राप्ती केव्हा झाली?

Vissajjanā – sabbesampi bhante tesaṃ pañcavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ pakkhassa pañcamiyaṃ anattalakkhaṇasutte desiyamāne arahattapatti hoti.

उत्तर – भंते, त्या सर्वच पंचवर्गीय भिक्खूंना पंधरवड्याच्या पाचव्या दिवशी (पंचमीला) 'अनत्तलक्खण सुत्ता'ची देशना केली जात असताना अर्हतपदाची प्राप्ती झाली.

Pucchā – kadā āvuso bhagavatā bhikkhū tattha tattha cārikaṃ caritvā dhammadesanatthāya pesitā.

प्रश्न – आयुष्यमान, भगवंतांनी भिक्खूंना ठिकठिकाणी चारिका (धम्मयात्रा) करून धम्मदेशना करण्यासाठी केव्हा पाठवले?

Vissajjanā – yasappamukhānaṃ bhante catupaññāsa sahāyakānaṃ pabbajitakāle bhagavatā bhikkhū tattha tattha cārikaṃ caritvā dhammadesanatthāya pesitā.

उत्तर – भंते, यस यांच्यासह त्यांच्या चौपन्न मित्रांनी प्रव्रज्या (दीक्षा) घेतल्यावर भगवंतांनी भिक्खूंना ठिकठिकाणी चारिका करून धम्मदेशना करण्यासाठी पाठवले.

Saraṇagamana

शरणगमन

Pucchā – kadā [Pg.13] āvuso bhagavatā tīhi saraṇagamanehi pabbajjūpa sampadā anuññāto ahosi.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी तीन शरणगमनांद्वारे प्रव्रज्या आणि उपसंपदा कधी अनुमत केली होती?

Vissajjanā – yasappamukhānaṃ bhante catupaññāsāya gihi sahāyakānaṃ pabbajitvā tattha tattha cārikaṃ caritvā dhammadesanatthāya pesitakāle bhagavatā tīhi saraṇagamanehi pabbajjā ca upasampadā ca anuññātā.

उत्तर – भंते, यशाच्या प्रमुखतेखालील चौपन्न गृहस्थ मित्रांनी प्रव्रजित होऊन, ठिकठिकाणी चारिका करून धम्मदेशनेसाठी त्यांना पाठवले गेले त्या वेळी, भगवंतांनी तीन शरणगमनांद्वारे प्रव्रज्या आणि उपसंपदा अनुमत केली होती.

Anujānāmi [Pg.14] bhikkhave tumheva dāni tāsu tāsu disāsu tesu tesu janapadesu pabbājetha upasampādetha.

“भिक्खूंनो, मी आता तुम्हालाच अनुमती देतो की, तुम्ही त्या त्या दिशांना आणि त्या त्या जनपदांमध्ये प्रव्रज्या द्यावी आणि उपसंपदा द्यावी.”

Pucchā – bhagavatā āvuso bhikkhūnaṃ ārāmo paṭiggaṇhituṃ kattha kismiṃ vatthusmiṃ anuññāto.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी भिक्खूंना आराम स्वीकारण्याची अनुमती कोठे आणि कोणत्या प्रसंगी दिली होती?

Vissajjanā – bhagavatā bhante bhikkhūnaṃ ārāmaṃ paṭiggaṇhituṃ rājagahe anuññāto, rājā bhante māgadho seniyo bimbisāro buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa veḷuvanaṃ uyyānaṃ adāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññāto.

उत्तर – भंते, भगवंतांनी भिक्खूंना आराम स्वीकारण्याची अनुमती राजगृहात दिली होती. भंते, मगधचा राजा श्रेणिय बिंबिसार याने बुद्धप्रमुख भिक्खू संघाला 'वेळुवन' उद्यान दान दिले, भंते, त्या प्रसंगी ही अनुमती दिली गेली होती.

Etāhaṃ [Pg.15] bhante veḷuvanaṃ uyyānaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dammi –

“भंते, हे वेळुवन उद्यान मी बुद्धप्रमुख भिक्खू संघाला अर्पण करतो.”

Anujānāmi bhikkhave ārāmaṃ.

“भिक्खूंनो, मी आरामाचा स्वीकार करण्याची अनुमती देतो.”

Pucchā – kathañca [Pg.16] āvuso dvinnaṃ aggasāvakānaṃ pabbajjūpasampadā ahosi.

प्रश्न – आणि आवुसो, दोन अग्रश्रावकांची प्रव्रज्या आणि उपसंपदा कशी झाली?

Vissajjanā – dvinnaṃ bhante aggasāvakānaṃ ehi bhikkhupasampadā ahosi.

उत्तर – भंते, दोन अग्रश्रावकांची 'एहि भिक्खू' उपसंपदा झाली होती.

Vippasannāni [Pg.17] kho te āvuso indriyāni.

“आवुसो, तुझी इंद्रिये अत्यंत प्रसन्न दिसत आहेत.”

Kaṃsi tvaṃ āvuso uddissa pabbajito.

“आवुसो, तू कोणाला उद्देशून प्रव्रजित झाला आहेस?”

Ko vā te satthā.

“किंवा तुझा शास्ता कोण आहे?”

Kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesi.

“किंवा तुला कोणाचा धम्म आवडतो?”

Atthāvuso mahāsamaṇo sakyaputto sakyakulā pabbajito.

“आवुसो, शाक्यकुळातून प्रव्रजित झालेले शाक्यपुत्र महाश्रमण आहेत.”

Kiṃ vādī panāyasmato satthā kimakkhāyī.

“तर मग आयुष्यमानांचे शास्ता काय शिकवतात आणि काय सांगतात?”

Ye [Pg.18] dhammā hetuppabhavā, tesaṃ hetuṃ tathāgato;

Āha tesañca yo nirodho, evaṃ vādī mahāsamaṇo.

“जे धम्म कारणापासून उत्पन्न होतात, त्यांचे कारण तथागतांनी सांगितले आहे; आणि त्यांचा जो निरोध आहे, तोही त्यांनी सांगितला आहे. महाश्रमण अशाच सिद्धांताचे प्रतिपादन करणारे आहेत.”

Alaṃ āvuso mā agamittha.

“पुरे आवुसो, पुढे जाऊ नकोस.”

Ete bhikkhave dve sahāyakā āgacchanti kolito upatisso ca etaṃ me sāvakayugaṃ bhavissati aggaṃ bhaddayugaṃ.

“भिक्खूंनो, हे कोलीत आणि उपतिस्स हे दोन मित्र येत आहेत. ही माझी श्रावकजोडी होईल, जी सर्वश्रेष्ठ आणि कल्याणकारी असेल.”

Labheyyāma [Pg.19] mayaṃ bhante bhagavato santike pabbajjaṃ labheyyāma upasampadaṃ.

“भंते, आम्हाला भगवंतांच्या सन्निध प्रव्रज्या मिळावी आणि उपसंपदा मिळावी.”

Etha bhikkhavo svākhāto dhammo, caratha brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāya.

“या भिक्खूंनो! धम्म सुविख्यात आहे, दुःखाचा पूर्ण अंत करण्यासाठी ब्रह्मचर्याचे आचरण करा.”

Pucchā – upajjhāyo āvuso gaṇhituṃ bhagavatā kattha anuññāto, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññāto.

प्रश्न – आवुसो, उपाध्याय ग्रहण करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली होती? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रसंगी ही अनुमती दिली होती?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññāto, sambahulā bhante bhikkhū anupajjhāyakā anācariyakā anovadiyamānā ananusāsiyamānā dunnivatthā duppārutā anokappasampannā piṇḍāya cariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññāto.

उत्तर – भंते, राजगृहात अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली होती. भंते, अनेक भिक्खू उपाध्याय नसलेले, आचार्य नसलेले, उपदेश व अनुशासन न मिळालेले, अयोग्य रीतीने वस्त्र परिधान केलेले व पांघरलेले आणि अयोग्य आचरण करत पिंडपातासाठी फिरत असत; भंते, त्या प्रसंगी ही अनुमती दिली गेली होती.

Pucchā – upajjhāyamhi āvuso na sammāvattantassa dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उपाध्यायाशी योग्य प्रकारे न वागणाऱ्यासाठी 'दुक्कट' (दुष्कृत) गुन्हा कोठे प्रज्ञप्त केला गेला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रसंगी तो प्रज्ञप्त केला गेला?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.21] bhante sambahule saddhivihārike ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante saddhivihārikā upajjhāyamhi na sammāvattiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृहात अनेक सद्धिविहारिकांना (सहनिवासी शिष्यांना) उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अनेक सद्धिविहारिक आपल्या उपाध्यायाशी योग्य प्रकारे वागत नव्हते; भंते, त्या प्रसंगी हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – kadā āvuso bhagavatā tīhi saraṇagamanehi upasampadaṃ paṭikkhipitvā ñāticatutthena kammena upasampadā anuññātā.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी तीन शरणगमनांद्वारे दिली जाणारी उपसंपदा रद्द करून, ज्ञप्तिचतुर्थ कर्माद्वारे उपसंपदा देण्याची अनुमती कधी दिली?

Vissajjanā – rādhabrāhmaṇassa bhante pabbajitakāle bhagavatā tīhi saraṇagamanehi upasampadaṃ paṭikkhipitvā ñātticatutthena kammena upasampadā anuññātā.

उत्तर – भंते, राधा ब्राह्मणाच्या प्रव्रज्येच्या वेळी भगवंतांनी तीन शरणगमनांद्वारे दिली जाणारी उपसंपदा रद्द करून, ज्ञप्तिचतुर्थ कर्माद्वारे उपसंपदा देण्याची अनुमती दिली.

Konu [Pg.22] kho bhikkhave tassa brāhmaṇassa adhikāraṃ sarati.

“भिक्खूंनो, तुमच्यापैकी कोण त्या ब्राह्मणाचा उपकार स्मरतो?”

Ahaṃ kho bhante tassa brāhmaṇassa adhikāraṃ sarāmi.

“भंते, मी त्या ब्राह्मणाचा उपकार स्मरतो.”

Sādhu sādhu sāriputta, kataññuno hi sāriputta sappurisā katavedino.

“साधू, साधू सारिपुत्त! कारण सारिपुत्त, सत्पुरुष हे कृतज्ञ आणि कृतवेदी असतात.”

Kathāhaṃ bhante taṃ brāhmaṇaṃ upasampādemi.

“भंते, मी त्या ब्राह्मणाला कशा प्रकारे उपसंपदा देऊ?”

Yāsā [Pg.23] bhikkhave mayā tīhi saraṇagamanehi upasampadāanuññātā, taṃ ajjatagge paṭikkhipāmi.

“भिक्खूंनो, माझ्याद्वारे जी तीन शरणगमनांद्वारे उपसंपदा अनुमत केली गेली होती, ती मी आजपासून रद्द करत आहे.”

Anujānāmi bhikkhave ñātticatutthena kammena upasampādetuṃ.

“भिक्खूंनो, मी ज्ञप्तिचतुर्थ कर्माद्वारे उपसंपदा देण्याची अनुमती देतो.”

Pucchā – ayācitakaṃ āvuso upasampadāpekkhaṃ upasampādentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, याचना न केलेल्या उपसंपदेची इच्छा बाळगणाऱ्याला उपसंपदा देणाऱ्यासाठी भगवंतांनी 'दुक्कट' गुन्हा कोठे प्रज्ञप्त केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रसंगी तो प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu upasampannasamanantaraṃ anācāraṃ acari, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृहात एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, एका विशिष्ट भिक्खूने उपसंपदा मिळाल्यानंतर लगेचच दुराचरण केले; भंते, त्या प्रसंगी हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – catunnaṃ [Pg.24] āvuso nissayānaṃ ācikkhaṇā bhagavatā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.

प्रश्न – आवुसो, चार निश्रयांचे स्पष्टीकरण देण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रसंगी ती दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha anuññātā, aññataro bhante bhikkhu udarassa kāraṇā pabbaji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भंते, राजगृहात एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भंते, एक विशिष्ट भिक्खू केवळ पोटासाठी प्रव्रजित झाला होता; भंते, त्या प्रसंगी ही अनुमती दिली गेली.

Ehi [Pg.25] dāni āvuso piṇḍāya carissāma.

“ये आवुसो, आता आपण पिंडपातासाठी जाऊ या.”

Kathañhi nāma bhikkhu evaṃ svākkhāte dhammavinaye udarassa kāraṇā pabbajissati.

“अशा सुविख्यात धम्म-विनयात एखादा भिक्खू केवळ पोटासाठी कसा काय प्रव्रजित होऊ शकतो?”

Pucchā – ūnadasavassena [Pg.26] āvuso upasampādentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, दहा वर्षांपेक्षा कमी काळ झालेल्या भिक्खूने उपसंपदा देण्याबाबत भगवंतांनी 'दुक्कट' गुन्हा कोठे प्रज्ञप्त केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रसंगी तो प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upaseno vaṅgantaputto ekavasso saddhivihārikaṃ upasampādesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृहात आयुष्यमान उपसेन वंगंतपुत्त यांना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, आयुष्यमान उपसेन वंगंतपुत्त यांनी स्वतःला केवळ एक वर्ष झालेले असताना एका सद्धिविहारिकाला उपसंपदा दिली होती; भंते, त्या प्रसंगी हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – bālena [Pg.27] āvuso abyattena upasampādentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अज्ञानी आणि अप्रवीण व्यक्तीला उपसंपदा देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū ‘‘dasavassamhā dasavassamhā’’ti bālā abyattā upasampādesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी 'दहा वर्षे पूर्ण झाली, दहा वर्षे पूर्ण झाली' असे म्हणून अज्ञानी व अप्रवीण व्यक्तींना उपसंपदा दिली, त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – ācariyo [Pg.28] āvuso gaṇhituṃ bhagavatā kattha anuññāto, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññāto.

प्रश्न – हे आवुसो, आचार्य ग्रहण करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññāto, sambahulā bhante bhikkhū upajjhāyesu pakkantesupi vibbhantesupi kālaṅkatesupi pakkhasaṅkantesupi anācariyakā anovadiyamānā ananusāsiyamānā dunnivatthā duppārutā anākappasampannā piṇḍāya cariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññāto.

उत्तर – भंते, राजगृह येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भंते, अनेक भिक्खूंचे उपाध्याय निघून गेल्यावर, किंवा धर्म सोडून गेल्यावर, या कालवश झाल्यावर, किंवा दुसऱ्या पक्षाकडे गेल्यावर, ते आचार्याविना राहिले. त्यांना उपदेश देणारे व अनुशासक कोणी नसल्यामुळे ते अयोग्य रीतीने वस्त्र परिधान करून, अयोग्य रीतीने पांघरून आणि अयोग्य आचरण ठेवून पिंडाचारासाठी फिरू लागले; त्या बाबतीत भंते, ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – pañcahi [Pg.29] āvuso ābādhehi phuṭṭhaṃ pabbājentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, पाच रोगांनी ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीला प्रव्रज्या देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū pañcahi ābādhehi phuṭṭhaṃ pabbājesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी पाच रोगांनी ग्रस्त असलेल्या व्यक्तींना प्रव्रज्या दिली, त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Sādhu [Pg.30] bhante ayyā pañcahi ābādhehi phuṭṭhaṃ na pabbājeyyuṃ…

भंते, हे चांगले होईल की आर्यांनी पाच रोगांनी ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीला प्रव्रज्या देऊ नये...

Pucchā – rājabhaṭaṃ āvuso pabbājentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, राजाच्या सैनिकाला प्रव्रज्या देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū rājabhaṭe pabbājesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी राजाच्या सैनिकांना प्रव्रज्या दिली, त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – dhajabandhaṃ [Pg.31] āvuso coraṃ pabbājentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, घोषित चोराला प्रव्रज्या देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagaheyeva bhante aṅgulimālaṃ coraṃ ārabbha paññattaṃ, aṅgulimālo bhante coro bhikkhūsu pabbajito hoti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथेच अंगुलिमाल चोराला उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अंगुलिमाल चोर भिक्खूंमध्ये प्रव्रजित झाला होता, त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – kārabhedakaṃ āvuso coraṃ pabbājentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, तुरुंग फोडणाऱ्या चोराला प्रव्रज्या देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagaheyeva [Pg.32] bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū kārabhedakacoraṃ pabbājesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथेच अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी तुरुंग फोडणाऱ्या चोराला प्रव्रज्या दिली, त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – iṇāyikaṃ āvuso pabbājentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, कर्जबाजारी व्यक्तीला प्रव्रज्या देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagaheyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū iṇāyikaṃ pabbājesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथेच अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी कर्जबाजारी व्यक्तीला प्रव्रज्या दिली, त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – dāsaṃ [Pg.33] āvuso pabbajentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, दासाला प्रव्रज्या देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagaheyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū dāsaṃ pabbājesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथेच अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी दासाला प्रव्रज्या दिली, त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Pucchā – bhaṇḍukammāya āvuso apalokanaṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, मुंडण कर्मासाठी अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – rājagaheyeva bhante aññataraṃ kammārabhaṇḍuputtaṃ ārabbha anuññātaṃ aññataro bhante kammārabhaṇḍuputto mātāpitūhi saddhiṃ bhaṇḍitvā bhikkhūsu pabbajito hoti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृह येथेच एका लोहाराच्या मुंडण केलेल्या मुलाला उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भंते, एक लोहाराचा मुंडण केलेला मुलगा आपल्या आई-वडिलांशी भांडून भिक्खूंमध्ये प्रव्रजित झाला होता, त्या बाबतीत भंते, ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – ūnavīsativassassa [Pg.34] āvuso puggalassa upasampadā bhagavatā kattha paṭikkhittā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paṭikkhittā.

प्रश्न – हे आवुसो, एकोणीस वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या व्यक्तीची उपसंपदा भगवंतांनी कोठे प्रतिषिद्ध केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रतिषिद्ध केली?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.35] bhante sambahule bhikkhū ārabbha paṭikkhittā, sambahulā bhante bhikkhū ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paṭikkhittā.

उत्तर – भंते, राजगृह येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही प्रतिषिद्ध केली गेली. भंते, अनेक भिक्खूंनी एकोणीस वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या व्यक्तीला उपसंपदा दिली, त्या बाबतीत भंते, ही प्रतिषिद्ध केली गेली.

Na [Pg.36] bhikkhave jānaṃ ūnavīsativasso puggalo upasampādetabbo, youpasampādeyya, yathādhammo kāretabbo.

भिक्खूंनो, जाणूनबुजून एकोणीस वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या व्यक्तीला उपसंपदा देऊ नये. जो कोणी उपसंपदा देईल, त्याच्यावर नियमांनुसार कारवाई केली जावी.

Pucchā – mātāpitūhi [Pg.37] āvuso ananuññātaṃ puttaṃ pabbājentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, आई-वडिलांची अनुमती नसलेल्या मुलाला प्रव्रज्या देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sakkesu bhante paññattaṃ, rājā bhante suddhodano bhagavantaṃ upasaṅkamitvā varaṃ yāci, sādhu bhante ayyāananuññātaṃ mātāpitūhi puttaṃ pabbājeyyunti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, शाक्य देशात हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला. भंते, राजा शुद्धोदनाने भगवंतांकडे जाऊन वर मागितला की, 'भंते, हे चांगले होईल की आर्यांनी आई-वडिलांची अनुमती नसलेल्या मुलाला प्रव्रज्या देऊ नये'; त्या बाबतीत भंते, हा नियम प्रज्ञप्त केला गेला.

Na [Pg.39] bhikkhave ananuññāto mātāpitūhi putto pabbājetabbo, yo pabbājeyya, āpattidukkaṭassa.

भिक्खूंनो, आई-वडिलांची अनुमती नसलेल्या मुलाला प्रव्रज्या देऊ नये. जो कोणी प्रव्रज्या देईल, त्याला दुक्कट गुन्हा प्राप्त होईल.

Pucchā – theyyasaṃvāsakassa āvuso upasampadā bhagavatā kattha paṭikkhittā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paṭikkhittā.

प्रश्न – हे आवुसो, चोरून संघात राहणाऱ्या व्यक्तीची उपसंपदा भगवंतांनी कोठे प्रतिषिद्ध केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रतिषिद्ध केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ purāṇakulaputtaṃ ārabbha paṭikkhittā, aññataro bhante purāṇakulaputto khīṇa kolañño sāmaṃ pattacīvaraṃ paṭiyādetvā kesamassuṃ ohāretvā [Pg.40] kāsāyāni vatthāni acchādetvā ārāmaṃ gantvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvasi, bhante vatthusmiṃ paṭikkhittā.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे एका माजी कुलपुत्राला उद्देशून ही प्रतिषिद्ध केली गेली. भंते, एका माजी कुलपुत्राने, ज्याचे कुल नष्ट झाले होते, स्वतःच पात्र आणि चीवर तयार केले, केस व दाढी काढली, काषाय वस्त्रे परिधान केली आणि आरामात जाऊन भिक्खूंसोबत राहू लागला; त्या बाबतीत भंते, ही प्रतिषिद्ध केली गेली.

Pucchā – tiracchānagatassa [Pg.41] āvuso upasampadā bhagavatā kattha paṭikkhittā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paṭikkhittā.

प्रश्न – हे आवुसो, तिर्यक योनीतील प्राण्याची उपसंपदा भगवंतांनी कोठे प्रतिषिद्ध केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रतिषिद्ध केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ nāgaṃ ārabbha paṭikkhittā, aññataro bhante nāgo māṇavakavaṇṇena bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci, taṃ bhikkhū pabbājesuṃ upasampādesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paṭikkhittā.

उत्तर – भंते, श्रावस्ती येथे एका नागाला उद्देशून ही प्रतिषिद्ध केली गेली. भंते, एका नागाने मानवी तरुणाचे रूप घेऊन भिक्खूंकडे जाऊन प्रव्रज्येची याचना केली. भिक्खूंनी त्याला प्रव्रज्या दिली आणि उपसंपदा दिली; त्या बाबतीत भंते, ही प्रतिषिद्ध केली गेली.

Pucchā – mātughātakassa [Pg.42] ca āvuso pitughātakassa ca upasampadā bhagavatā kattha paṭikkhittā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paṭikkhittā.

प्रश्न – हे आवुसो, मातृघातक आणि पितृघातक यांच्या उपसंपदेला भगवंतांनी कोठे प्रतिषिद्ध केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रतिषिद्ध केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva [Pg.43] bhante aññataraṃ māṇavakaṃ ārabbha paṭikkhittā, aññataro ca bhante māṇavako aññataro ca māṇavako mātaraṃ jīvitā voropesi pitaraṃ jīvitā voropesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paṭikkhittā.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्येच एका विशिष्ट माणवकाला उद्देशून हा निषेध करण्यात आला. भन्ते, एका विशिष्ट माणवकाने आपल्या मातेला जीवे मारले आणि दुसऱ्या एका माणवकाने आपल्या पित्याला जीवे मारले; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हा निषेध करण्यात आला.

Mātughātako [Pg.44] bhikkhave anupasampanno naupasampādetabbo, upasampanno nāsetabbo, pitughātako bhikkhave anupasampanno naupasampādetabbo, upasampanno nāsetabbo.

भिक्खूहो, मातृघातकाची उपसंपदा झाली नसेल तर त्याला उपसंपदा देऊ नये, आणि जर त्याची उपसंपदा झाली असेल तर त्याला निष्कासित करावे. भिक्खूहो, पितृघातकाची उपसंपदा झाली नसेल तर त्याला उपसंपदा देऊ नये, आणि जर त्याची उपसंपदा झाली असेल तर त्याला निष्कासित करावे.

Pucchā – apattacīvarakaṃ vā āvuso yācitapattacīvarakaṃ vā upasampādentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, ज्याच्याकडे पात्र आणि चीवर नाही अशा व्यक्तीला किंवा उसने घेतलेल्या पात्राने व चीवराने उपसंपदा देणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū apattacīvarakaṃ upasampādesuṃ, yācitakena pattacīvarena upasampādesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी पात्र आणि चीवर नसलेल्या व्यक्तीला उपसंपदा दिली, तसेच उसने घेतलेल्या पात्राने व चीवराने उपसंपदा दिली; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – upasampadaṃ [Pg.45] pucchissaṃ, sanidānaṃ sauddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – आवुसो, मी उपसंपदेविषयी विचारतो, जे सनिदान आणि सोद्देश आहे. आवुसो, समुत्कृष्ट पदांच्या बाबतीत किती आपत्ती होतात?

Vissajjanā – upasampadaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante dve āpattiyo.

उत्तर – भन्ते, मी उपसंपदेविषयी उत्तर देतो, जे सनिदान आणि सनिर्देश आहे. भन्ते, समुत्कृष्ट पदांच्या बाबतीत दोन आपत्ती होतात.

2. Uposathakkhandhaka

२. उपोसाथक्खन्धक

Pucchā – cātuddase [Pg.46] ca āvuso pannarase ca pakkhassa ca aṭṭhamiyā sannipatitvā dhammaṃ bhāsituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पक्षाच्या चौदाव्या, पंधराव्या आणि आठव्या दिवशी एकत्र येऊन धम्म उपदेश करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātā, sambahulā bhante bhikkhū cātuddesa pannarase aṭṭhamiyā ca pakkhassa sannipatitvā tuṇhī nisīdiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती देण्यात आली. भन्ते, अनेक भिक्खू पक्षाच्या चौदाव्या, पंधराव्या आणि आठव्या दिवशी एकत्र येऊन शांत बसून राहिले; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात ही अनुमती देण्यात आली.

Anujānāmi [Pg.47] bhikkhave cātuddase pannarase aṭṭhamiyā ca pakkhassa sannipatituṃ.

भिक्खूहो, मी पक्षाच्या चौदाव्या, पंधराव्या आणि आठव्या दिवशी एकत्र येण्याची अनुमती देतो.

Nanu nāma sannipatitehi dhammo bhāsitabbo.

एकत्र जमलेल्यांनी धम्म उपदेश केलाच पाहिजे ना?

Pucchā – kadā āvuso bhikkhūnaṃ pātimokkhuddeso bhagavatā anuññāto.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी भिक्खूंसाठी पातिमोक्ख उद्देशाची अनुमती कधी दिली?

Vissajjanā – yadā bhante bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi ‘‘yaṃnūnāhaṃ yāni mayā bhikkhūnaṃ paññattāni sikkhāpadāni, tāni nesaṃ pātimokkhuddesaṃ anujāneyyaṃ, so nesaṃ bhavissati uposathakamma’’nti [Pg.48] tadā bhante bhagavatā bhikkhūnaṃ pātimokkhuddeso anuññāto.

उत्तर – भन्ते, जेव्हा एकांतात ध्यानस्थ बसलेल्या भगवंतांच्या मनात असा विचार आला की, 'मी भिक्खूंसाठी जे शिक्षापद प्रज्ञप्त केले आहेत, त्यांच्या पातिमोक्ख पठणाची मी त्यांना अनुमती द्यावी, ते त्यांचे उपोसाथकर्म होईल'; भन्ते, तेव्हा भगवंतांनी भिक्खूंसाठी पातिमोक्ख पठणाची अनुमती दिली.

Pucchā – sīmaṃ āvuso sammanituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kismiñca vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सीमा निश्चित करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante anuññātaṃ, rājagahe bhante bhagavati viharati bhikkhūnaṃ etadahosi ‘‘bhagavatā paññattaṃ ettāvatā sāmaggī, yāvatā ekāvāsoti kittāvatānukho ekāvāso hotī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये ही अनुमती देण्यात आली. भन्ते, भगवंत राजगृहात विहार करत असताना भिक्खूंच्या मनात असा विचार आला की, 'भगवंतांनी प्रज्ञप्त केले आहे की, जोपर्यंत एकाच आवासात राहतात तोपर्यंतच सामग्गी असते; पण एकाच आवासात राहणे म्हणजे नेमके काय?' भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात ही अनुमती देण्यात आली.

Pucchā – kati [Pg.49] āvuso uposathā divasavasena ca kārakapuggalavasena ca kātabbākāravasena ca.

प्रश्न – आवुसो, दिवसाच्या दृष्टीने, करणाऱ्या व्यक्तीच्या दृष्टीने आणि करण्याच्या पद्धतीच्या दृष्टीने किती उपोसाथ आहेत?

Vissajjanā – divasavasena bhante tayo uposathā, puggalavasena ca bhante tayo uposathā, kātabbākāravasena ca bhante tayo uposathā.

उत्तर – भन्ते, दिवसाच्या दृष्टीने तीन उपोसाथ आहेत, व्यक्तीच्या दृष्टीने तीन उपोसाथ आहेत आणि करण्याच्या पद्धतीच्या दृष्टीने तीन उपोसाथ आहेत.

Pucchā – kati [Pg.50] āvuso uposathakammāni tesu ca kīdisaṃ uposathakammaṃ bhagavatā anuññātaṃ, kīdisaṃ ananuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उपोसाथकर्मे किती आहेत? आणि त्यांपैकी कोणत्या प्रकारच्या उपोसाथकर्माची भगवंतांनी अनुमती दिली आहे आणि कोणत्या प्रकारच्या उपोसाथकर्माची अनुमती दिलेली नाही?

Vissajjanā – cattārimāni bhante uposathakammāni, adhammena vaggaṃ uposathakammaṃ, adhammena samaggaṃ uposathakammaṃ, dhammena vaggaṃ uposathakammaṃ, dhammena samaggaṃ uposathakammaṃ. Tatra bhante yadidaṃ adhammena vaggaṃ uposathakammaṃ, adhammena samaggaṃ uposathakammaṃ dhammena vaggaṃ uposathakammaṃ, evarūpaṃ bhante uposathakammaṃ ananuññātaṃ, tatra bhante yadidaṃ dhammena samaggaṃ uposathakammaṃ, evarūpaṃ bhante uposathakammaṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, चार उपोसाथकर्मे आहेत: अधर्माने आणि अपूर्ण संघाने केलेले उपोसाथकर्म, अधर्माने आणि समग्र संघाने केलेले उपोसाथकर्म, धर्माने आणि अपूर्ण संघाने केलेले उपोसाथकर्म, आणि धर्माने आणि समग्र संघाने केलेले उपोसाथकर्म. भन्ते, त्यांपैकी जे अधर्माने व अपूर्ण संघाने केलेले उपोसाथकर्म, अधर्माने व समग्र संघाने केलेले उपोसाथकर्म आणि धर्माने व अपूर्ण संघाने केलेले उपोसाथकर्म आहे, अशा प्रकारच्या उपोसाथकर्माची अनुमती दिलेली नाही. भन्ते, त्यांपैकी जे धर्माने आणि समग्र संघाने केलेले उपोसाथकर्म आहे, अशा प्रकारच्या उपोसाथकर्माची अनुमती दिली आहे.

Pucchā – uposathaṃ [Pg.51] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – आवुसो, मी उपोसाथाविषयी विचारतो, जे सनिदान आणि सनिर्देश आहे. आवुसो, समुत्कृष्ट पदांच्या बाबतीत किती आपत्ती होतात?

Vissajjanā – uposathaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.

उत्तर – भन्ते, मी उपोसाथाविषयी उत्तर देतो, जे सनिदान आणि सनिर्देश आहे. भन्ते, समुत्कृष्ट पदांच्या बाबतीत तीन आपत्ती होतात.

3. Vassupanāyikakkhandhaka

३. वस्सूपनायिकाक्खन्धक

Pucchā – vassūpanāyikaṃ āvuso bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वर्षावास प्रवेशाचा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahulā bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū hemantampi gimhampi vassampi cārikaṃ cariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, अनेक भिक्खू हिवाळ्यात, उन्हाळ्यात आणि पावसाळ्यातही चारिका करत असत; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – katipanāvuso vassūpanāyikā bhagavatā anuññātā.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी वर्षावास प्रवेशाचे किती काळ अनुमत केले आहेत?

Vissajjanā – dvemā bhante vassūpanāyikā bhagavatā anuññātā purimikā pacchimikā, aparajjugatāya bhante āsaḷhiyā purimikā upagantabbā, māsagatāya bhante āsaḷhiyā pacchimikā upagantabbā, imā kho bhante dve vassūpanāyikā bhagavatā anuññātā.

उत्तर – भन्ते, भगवंतांनी वर्षावास प्रवेशाचे दोन काळ अनुमत केले आहेत: पूर्विका आणि पश्चिमिका. भन्ते, आषाढी पौर्णिमेच्या दुसऱ्या दिवशी पूर्विका वर्षावासाला सुरुवात करावी, आणि भन्ते, आषाढी पौर्णिमेनंतर एका महिन्याने पश्चिमिका वर्षावासाला सुरुवात करावी. भन्ते, भगवंतांनी वर्षावास प्रवेशाचे हे दोन काळ अनुमत केले आहेत.

Pucchā – vassaṃ [Pg.54] āvuso upagantvā purimaṃ vā temāsaṃ pacchimaṃ vā temāsaṃ avasitvā cārikaṃ pakkamantassa dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वर्षावासात प्रवेश करून, पूर्व तीन महिने किंवा पश्चिम तीन महिने पूर्ण न करताच चारिकेसाठी निघून जाणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम कोठे प्रज्ञप्त केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū vassaṃ upagantvā antarā vassaṃ cārikaṃ pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी वर्षावासात प्रवेश करून, वर्षावासाच्या दरम्यानच चारिकेसाठी प्रस्थान केले; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – sattāha karaṇīyena āvuso pahite gantuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सात दिवसांच्या आत परतण्याच्या अटीवर बोलावणे आल्यावर जाण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū udenena upāsakena pahite na gacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती देण्यात आली. भन्ते, उदेन उपासकाने बोलावणे पाठवले असता अनेक भिक्खू गेले नाहीत; भन्ते, त्या घटनेच्या संदर्भात ही अनुमती देण्यात आली.

Pucchā – sattāhakaraṇīyena [Pg.56] āvuso sattannaṃ apahitepi gantuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, सात दिवसांच्या आत परतण्याच्या अटीवर सात प्रकारच्या व्यक्तींनी न बोलावताही जाण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या घटनेच्या संदर्भात दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññatarassa bhikkhuno mātugilāna vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूच्या आईच्या आजारपणाच्या घटनेच्या संदर्भात ही अनुमती देण्यात आली.

Anujānāmi [Pg.57] bhikkhave sattannaṃ sattāhakaraṇīyena apahitepi gantuṃ, pageva pahite.

भिक्खूहो, मी सात दिवसांच्या कामासाठी न बोलावले तरी जाण्याची अनुमती देतो, मग बोलावले असल्यास तर नक्कीच.

Pucchā – kismiṃci āvuso antarāye sati antovassaṃ pakkamituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, एखादा अंतराय (अडथळा) असताना वर्षावासाच्या दरम्यान निघून जाण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū kosalesu janapadesu vassaṃ upagacchiṃsu, te vassūpagatā vāḷehi ubbāḷhā ahesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भंते, अनेक भिक्खूंनी कोसल जनपदांमध्ये वर्षावास स्वीकारला होता. वर्षावासात राहिलेल्या त्या भिक्खूंना हिंस्र श्वापदांनी त्रास दिला. भंते, या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – rukkha [Pg.58] susire vā āvuso rukkhaviṭabhiyā vā ajjhokāse vā vassaṃ upagacchantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, झाडाच्या ढोलीत, किंवा झाडाच्या फांदीवर, किंवा उघड्यावर वर्षावास स्वीकारणाऱ्या भिक्खूला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत तो प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū rukkhasusirepi rukkhaviṭabhiyāpi ajjhokāsepi vassaṃ upagacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी झाडाच्या ढोलीत, झाडाच्या फांदीवर आणि उघड्यावरही वर्षावास स्वीकारला होता. भंते, या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – asenāsanikena [Pg.59] āvuso vassaṃ upagacchantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, निवासस्थानाशिवाय वर्षावास स्वीकारणाऱ्या भिक्खूला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत तो प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – tasmiṃyeva bhante sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū asenāsanikā vassaṃ upagacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, त्याच सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी निवासस्थानाशिवाय वर्षावास स्वीकारला होता. भंते, या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – chavakuṭikāya vā āvuso chatte vā cāṭiyā vā vassaṃ upagacchantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, प्रेतगृहात, किंवा छत्रीखाली, किंवा मातीच्या माठात वर्षावास स्वीकारणाऱ्या भिक्खूला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत तो प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū chavakuṭikāyapi chattepi cāṭiyāpi vassaṃ upagacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, त्याच सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते, अनेक भिक्खूंनी प्रेतगृहात, छत्रीखाली आणि मातीच्या माठातही वर्षावास स्वीकारला होता. भंते, या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – paṭissavaṃ [Pg.60] āvuso visaṃ vādentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, दिलेल्या वचनाचा भंग करणाऱ्या भिक्खूला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत तो प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto rañño pasenadissa kosalassa vassaṃ vāsaṃ paṭissuṇitvā visaṃvādesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थी येथे आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राला उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राने कोसलचा राजा पसेनदी याला वर्षावास घालवण्याचे वचन देऊनही त्याचा भंग केला होता. भंते, या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – vassūpanāyikaṃ [Pg.61] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी वर्षावास प्रवेशाविषयी सकारण आणि सविस्तर विचारतो. आवुसो, मुख्य पदांच्या किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – vassūpanāyikaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी वर्षावास प्रवेशाविषयी सकारण आणि सविस्तर उत्तर देतो. भंते, मुख्य पदांची एक आपत्ती आहे.

4. Pavāraṇākkhandhaka

४. पवारणाक्खंधक (पवारणा स्कंधक)

Pucchā – vassaṃ [Pg.63] vuṭṭhānaṃ āvuso bhikkhūnaṃ tīhi ṭhānehi pavārituṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वर्षावास पूर्ण केलेल्या भिक्खूंनी तीन कारणांवरून पवारणा करावी, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत तो प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū sandiṭṭhā sambhattā antovassaṃ neva ālapiṃsu na sallapiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भंते, अनेक परिचित व स्नेही भिक्खूंनी वर्षावासाच्या काळात एकमेकांशी संभाषण किंवा संवाद केला नाही. भंते, या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Anujānāmi [Pg.64] bhikkhave vassaṃ vuṭṭhānaṃ bhikkhūnaṃ tīhi ṭhānehi pavāretuṃ, diṭṭheva vā sutena vā parisaṅkāya vā.

भिक्खूहो, मी वर्षावास पूर्ण केलेल्या भिक्खूंना तीन कारणांवरून पवारणा करण्याची अनुमती देतो: पाहिलेल्या, ऐकलेल्या किंवा संशय घेतलेल्या गोष्टीवरून.

Pucchā – kati āvuso pavāraṇā divasavasena ca puggalavasena ca kātabbākāravasena ca.

प्रश्न – आवुसो, दिवसांच्या दृष्टीने, व्यक्तींच्या दृष्टीने आणि करण्याच्या पद्धतीच्या दृष्टीने पवारणा किती प्रकारच्या आहेत?

Vissajjanā – divasavasena bhante tisso pavāraṇā, tathā puggalavasena kātabbākāravasenaca.

उत्तर – भंते, दिवसांच्या दृष्टीने तीन पवारणा आहेत, तसेच व्यक्तींच्या दृष्टीने आणि करण्याच्या पद्धतीच्या दृष्टीनेही तीनच आहेत.

Pucchā – katīnaṃ [Pg.65] āvuso saṅghe pavāretuṃ bhagavatā anuññātaṃ, katīnaṃ panāvuso aññamaññaṃ pavāretuṃ bhagavatā anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, किती भिक्खूंनी संघामध्ये पवारणा करावी अशी अनुमती भगवंतांनी दिली आहे? आणि किती भिक्खूंनी आपापसात पवारणा करावी अशी अनुमती भगवंतांनी दिली आहे?

Vissajjanā – pañcannaṃ bhante bhikkhūnaṃ saṅghe pavāretuṃ bhagavatā anuññātaṃ, catunnaṃ vā bhante tiṇṇaṃ vā dvinnaṃ vā aññamaññaṃ pavāretuṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, पाच भिक्खूंनी संघामध्ये पवारणा करावी अशी अनुमती भगवंतांनी दिली आहे. चार, तीन किंवा दोन भिक्खूंनी आपापसात पवारणा करावी अशी अनुमती दिली आहे.

Pucchā – ekena panāvuso vassaṃvuṭṭhena bhikkhunā kathaṃ paṭipajjitabbanti bhagavatā anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वर्षावास पूर्ण केलेल्या एकाच भिक्खूने कशा प्रकारे आचरण करावे, अशी अनुमती भगवंतांनी दिली आहे?

Vissajjanā – ekena pana bhante bhikkhunā ‘‘ajja me pavāraṇā’’ti adhiṭṭhātabbanti bhagavatā anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, एका भिक्खूने 'आज माझी पवारणा आहे' असा संकल्प करावा, अशी अनुमती भगवंतांनी दिली आहे.

Pucchā – pavāraṇaṃ [Pg.66] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी पवारणेविषयी सकारण आणि सविस्तर विचारतो. आवुसो, मुख्य पदांच्या किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – pavāraṇaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.

उत्तर – मी पवारणेविषयी सकारण आणि सविस्तर उत्तर देतो. भंते, मुख्य पदांच्या तीन आपत्ती आहेत.

5. Cammakkhandhaka

५. चम्मक्खंधक (चर्म स्कंधक)

Soṇamathera vatthu

सोण थेर वत्थु (स्थवीर सोण यांची कथा)

Pucchā – upāhanaṃ [Pg.67] āvuso bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पादत्राणे वापरण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ती दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ soṇaṃ ārabbha anuññātaṃ, āyasmato bhante soṇassa accāraddhavīriyassa caṅkamato pādā bhijjiṃsu, caṅkamo lohitena phuṭo ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, राजगह येथे आयुष्यमान सोण यांना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भंते, अत्यंत तीव्र वीर्य करून चंक्रमण करत असताना आयुष्यमान सोण यांचे पाय फाटले आणि चंक्रमणाची जागा रक्ताने माखली. भंते, या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – sabbanīlikā [Pg.70] vā āvuso sabbapītikā vā sabbalohitikā vā sabbamañjiṭṭhikā vā sabbakaṇhā vā sabbamahāraṅgarattā vā sabbamahānāmarattā [Pg.71] vā upāhanāyo dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पूर्णपणे निळी, पूर्णपणे पिवळी, पूर्णपणे लाल, पूर्णपणे जांभळी, पूर्णपणे काळी, पूर्णपणे गडद रंगाने रंगवलेली किंवा पूर्णपणे महानाम रंगाने रंगवलेली पादत्राणे वापरणाऱ्या भिक्खूला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū sabbanīlikāyo upāhanāyo dhāresuṃ, sabbapītikāyo sabbalohitikāyo sabbamañjiṭṭhikāyo sabbakaṇhāyo sabbamahāraṅgarattā sabbamahānāmarattāyopi upāhanāyo dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगह येथे छब्बग्गिय भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी पूर्णपणे निळी, पूर्णपणे पिवळी, पूर्णपणे लाल, पूर्णपणे जांभळी, पूर्णपणे काळी, पूर्णपणे गडद रंगाने रंगवलेली आणि पूर्णपणे महानाम रंगाने रंगवलेली पादत्राणे वापरली होती. भंते, या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – khallakabandhā [Pg.72] vā āvuso puṭabandhā vā pāliguṇṭhimā vā tūlapuṇṇikā vā tittirapattikā vā meṇḍavisāṇavaddhikā vā ajavisāṇavaddhikā vā vicchikāḷikā vā morapiñcha parisibbikā vā citrā vā upāhanāyo dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, टाच झाकणारी, पाऊल झाकणारी, काठ गुंडाळलेली, कापूस भरलेली, तित्तिराच्या पंखांसारख्या नक्षीची, मेंढ्याच्या शिंगासारख्या पट्ट्या असलेली, शेळीच्या शिंगासारख्या पट्ट्या असलेली, विंचवाच्या नांगीसारख्या नक्षीची, मोराच्या पिसांनी शिवलेली किंवा चित्रविचित्र पादत्राणे वापरणाऱ्या भिक्खूला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत तो प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū khallakabandhā upāhanāyopi dhāresuṃ, puṭabandhā upāhanāyopi dhāresuṃ, pāliguṇṭhimā upāhanāyopi dhāresuṃ, tūlapuṇṇikā upāhanāyopi dhāresuṃ, tittirapattikā upāhanāyopi dhāresuṃ, meṇḍavisāṇavaddhikā upāhanāyopi dhāresuṃ, ajavisāṇavaddhikā upāhanāyopi dhāresuṃ, vicchikāḷikā upāhanāyopi dhāresuṃ, morapiñcha parisibbitā upāhanāyo dhāresuṃ, citrā upāhanāyopi dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी टाच झाकणारे बूट (खल्लकबंध उपाहन), पाऊल पूर्ण झाकणारे बूट (पुटबंध उपाहन), कापडाने वेढलेले बूट (पालिगुंठिम उपाहन), कापूस भरलेले बूट (तूलपुण्णिक उपाहन), तित्तिराच्या पंखांसारखे नक्षीकाम केलेले बूट (तित्तिरपत्तिक उपाहन), मेंढ्याच्या शिंगासारख्या आकाराच्या पट्ट्या असलेले बूट (मेण्डविसाणवद्धिक उपाहन), शेळीच्या शिंगासारख्या आकाराच्या पट्ट्या असलेले बूट (अजविसाणवद्धिक उपाहन), विंचवाच्या नांगीसारख्या आकाराचे बूट (विच्छिकाळिका उपाहन), मोराच्या पिसांनी शिवलेले बूट (मोरपिंछ-परिसिब्बित उपाहन) आणि रंगीबेरंगी बूट (चित्र उपाहन) परिधान केले होते. भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – kaṭṭhapādukāyo [Pg.73] āvuso dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लाकडी पादुका परिधान करणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते, हा नियम भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggīyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhiruhitvā ajjhokāse caṅkamanti uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंनाच उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खू रात्रीच्या पहाटेच्या वेळी उठून, लाकडी पादुकांवर चढून उघड्या जागेत चंक्रमण करत असत आणि मोठा आवाज, गोंगाट व खट-खट असा आवाज करत विविध प्रकारच्या तिरश्चानकथा (निरर्थक गप्पा) मारत असत. भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – yānena [Pg.74] āvuso yāyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वाहनाने प्रवास करणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते, हा नियम भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū yānena yāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी वाहनाने प्रवास केला था. भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – gilānassa [Pg.75] āvuso yānaṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, आजारी भिक्खूला वाहनाने प्रवास करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ gilānaṃ bhikkhuṃ ārabbha anuññātaṃ, aññataro bhante bhikkhu kosalesu janapade sāvatthiṃ gacchanto bhagavantaṃ dassanāya antarāmagge gilāno kukkuccāyanto yānaṃ nābhiruhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये एका आजारी भिक्खूला उद्देशून ही अनुमती देण्यात आली. भन्ते, कोसल जनपदातून श्रावस्तीला भगवंतांच्या दर्शनासाठी जात असलेला एक भिक्खू वाटेत आजारी पडला. त्याने संकोच वाटल्यामुळे वाहनात बसण्यास नकार दिला. भन्ते, या प्रकरणात ही अनुमती देण्यात आली.

Pucchā – uccāsayanamahāsayanāni [Pg.76] āvuso dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उच्च आणि महाशयनांचा वापर करणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते, हा नियम भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū uccāsayanamahāsayanāni dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी उच्च आणि महाशयनांचा वापर केला होता. भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – gocammāni āvuso dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गाईचे चामडे वापरणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते, हा नियम भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ pāpabhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu pāṇātipāte samādapesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये एका पाप-भिक्खूला उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, एका भिक्खूने प्राणातिपाताला (प्राणीहत्येला) प्रोत्साहन दिले होते. भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Pucchā – paccantimesu [Pg.78] āvuso janapadesu vinayadharapañcamena gaṇena upasampadā ca guṇaṅguṇūpahanañca dhuvanahānañca cammāni attharaṇāni ca nissīmagatānaṃ cīvaradānañcāti imāni pañca bhagavatā kattha anuññātāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.

प्रश्न – आवुसो, सीमावर्ती जनपदांमध्ये विनयधर भिक्खूसह पाच भिक्खूंच्या गणाद्वारे उपसंपदा देणे, अनेक थरांचे बूट (गुणंगुण उपाहन) वापरणे, नियमित स्नान करणे, चामड्याचे अंथरूण वापरणे आणि सीमेबाहेर गेलेल्यांना चीवर दान करणे, या पाच गोष्टींना भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ soṇaṃ kuṭikaṇṇaṃ ārabbha anuññātā, āyasmā bhante soṇo kuṭikaṇṇo etāni pañcavatthūni āyasmato mahākaccānassa vacanena bhagavantaṃ yāci, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान सोण कुटिकण्ण यांना उद्देशून ही अनुमती देण्यात आली. भन्ते, आयुष्यमान सोण कुटिकण्ण यांनी आयुष्यमान महाकच्चायन यांच्या सांगण्यावरून भगवंतांकडे या पाच गोष्टींची याचना केली होती. भन्ते, या प्रकरणात ही अनुमती देण्यात आली.

Pucchā – cammasaññuttaṃ [Pg.81] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी चामड्याशी संबंधित विषयावर सकारण आणि सविस्तर विचारतो. आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – cammasaññuttaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.

उत्तर – मी चामड्याशी संबंधित विषयाचे सकारण आणि सविस्तर उत्तर देतो. भन्ते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये तीन आपत्ती आहेत.

6. Bhesajjakkhandhaka

६. भेषज्जक्खन्धक (औषध प्रकरण)

Pucchā – pañca [Pg.82] āvuso bhesajjāni paṭiggahetvā kālepi vikālepi paribhuñjituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पाच प्रकारची औषधे स्वीकारून योग्य वेळी (काळी) आणि अवेळी (विकाळी) देखील त्यांचे सेवन करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulānaṃ bhante bhikkhūnaṃ sāradikena ābādhena puṭṭhānaṃ yāgupi na sammā pariṇāmaṃ gacchi, bhattampi bhuttaṃ na sammā pariṇāmaṃ gacchi, te tena kisā ahesuṃ lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती देण्यात आली. भन्ते, शरद ऋतूतील आजाराने ग्रस्त असलेल्या अनेक भिक्खूंना पेज (यागु) देखील नीट पचत नव्हती आणि खाल्लेले अन्नही नीट पचत नव्हते. त्यामुळे ते कृश, निस्तेज, फिकट आणि शरीरावर शिरा दिसणारे झाले होते. भन्ते, या प्रकरणात ही अनुमती देण्यात आली.

Pucchā – mūlādibhesajjāni [Pg.83] āvuso bhagavatā kattha anuññātāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.

प्रश्न – आवुसो, मुळांपासून बनवलेली औषधे भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात अनुमत केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule gilāne bhikkhū ārabbha anuññātāni, sambahulānaṃ gilānānaṃ bhikkhūnaṃ mūlehi bhesajjehi attho ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātāni.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक आजारी भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती देण्यात आली. भन्ते, अनेक आजारी भिक्खूंना मुळांपासून बनवलेल्या औषधांची गरज होती. भन्ते, या प्रकरणात ही अनुमती देण्यात आली.

Pucchā – antovuṭṭhaṃvā āvuso antopakkaṃ vā sāmaṃpakkaṃ vā paribhuñjantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, घरात साठवलेले, घरात शिजवलेले किंवा स्वतः शिजवलेले अन्न सेवन करणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते, हा नियम भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante ānando sāmaṃ tilampi taṇḍulampi muggampi viññāpetvā anto vāsetvā anto sāmaṃ paci, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये आयुष्यमान आनंदांना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, आयुष्यमान आनंदांनी स्वतः तीळ, तांदूळ आणि मूग मागवून घेऊन, ते घरात ठेवून स्वतःच घरात शिजवले होते. भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Suppiyā vatthu

सुप्पिया वत्थु (सुप्पियाचे प्रकरण)

Pucchā – manussamaṃsaṃ [Pg.84] āvuso paribhuñjantassa thullaccayañca appaṭivekkhitvā maṃsaṃ paribhuñjantassa dukkaṭañca bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, मानवी मांस खाणाऱ्याला थुल्लच्चय आपत्ती आणि तपासणी न करता मांस खाणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते, हा नियम भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu appaṭivekkhitvā manussamaṃsaṃ bhuñji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वाराणसीमध्ये एका भिक्खूला उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला. भन्ते, एका भिक्खूने तपासणी न करता मानवी मांस खाल्ले होते. भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञप्त करण्यात आला.

Na [Pg.87] bhikkhave manussamaṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ, yo paribhuñjeyya, āpatti thullaccayassa, na ca bhikkhave appaṭivekkhitvā maṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ, yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassa.

भिक्खूंनो, मानवी मांस खाऊ नये. जो कोणी खाईल, त्याला थुल्लच्चय आपत्ती होईल. आणि भिक्खूंनो, तपासणी केल्याशिवाय मांस खाऊ नये. जो कोणी खाईल, त्याला दुक्कट आपत्ती होईल.

Pucchā – hatthimaṃsaṃ vā āvuso assamaṃsaṃ vā paribhuñjantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, हत्तीचे मांस किंवा घोड्याचे मांस खाणाऱ्याला 'दुक्कट' (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū hatthimaṃsampi assamaṃsampi paribhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, वाराणसी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भंते, अनेक भिक्खूंनी हत्तीचे मांस आणि घोड्याचे मांस खाल्ले होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – sunakkhamaṃsaṃ [Pg.88] vā āvuso ahimaṃsaṃ vā bhuñjantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, कुत्र्याचे मांस किंवा सापाचे मांस खाणाऱ्याला 'दुक्कट' गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū sunakkhamaṃsampi ahimaṃsampi paribhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, वाराणसी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भंते, अनेक भिक्खूंनी कुत्र्याचे मांस आणि सापाचे मांस खाल्ले होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – sīhamaṃsaṃ [Pg.89] vā āvuso byagghamaṃsaṃ vā dīpimaṃsaṃ vā acchamaṃsaṃ vā taracchamaṃsaṃ vā bhuñjantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, सिंहाचे मांस, वाघाचे मांस, बिबट्याचे मांस, अस्वलाचे मांस किंवा तरसाचे मांस खाणाऱ्याला 'दुक्कट' गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃyeva bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū sīhamaṃsampi byagghamaṃsampi dīpimaṃsampi acchamaṃsampi taracchamaṃsampi paribhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, वाराणसी येथेच अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भंते, अनेक भिक्खूंनी सिंहाचे मांस, वाघाचे मांस, बिबट्याचे मांस, अस्वलाचे मांस आणि तरसाचे मांस खाल्ले होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – gilānassa [Pg.90] āvuso guḷaṃ vā agilānassa guḷodakaṃ vā bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, आजारी भिक्खूसाठी गूळ किंवा निरोगी भिक्खूसाठी गुळाचे पाणी भगवंतांनी कोठे अनुमत केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū gilānasseva bhagavatā guḷo anuññāto no agilānassāti kukkuccāyantā guḷaṃ na bhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृहात अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे अनुमत केले गेले. भंते, अनेक भिक्खूंनी "भगवंतांनी केवळ आजारी भिक्खूंसाठीच गूळ अनुमत केला आहे, निरोगी भिक्खूंसाठी नाही" अशी शंका वाटल्यामुळे गूळ खाल्ला नाही, त्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Pucchā – jānaṃ [Pg.91] āvuso uddissa kataṃ maṃsaṃ paribhuñjantassa dukkaṭaṃ paññapetvā tikoṭiparisuddhaṃ maṃsaṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, आपल्यासाठीच उद्देशून तयार केलेले मांस हे जाणूनबुजून खाणाऱ्याला 'दुक्कट' गुन्हा होतो असे प्रज्ञप्त करून, भगवंतांनी तीन प्रकारे शुद्ध (तिकोटिपरिसुद्ध) असलेले मांस खाण्याची परवानगी कोठे दिली?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante sīhassa seṭāpatino vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, वैशाली येथे सेनापती सीह यांच्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Meṇḍaka vatthu

मेण्डक वत्थु (मेण्डक कथा)

Pucchā – pātheyyaṃ [Pg.94] āvuso pariyesituñca kappiyakārakānaṃ hatthe upanikkhittahiraññato nibbattaṃ kappiyapaccayaṃ sādituñca bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, प्रवासासाठी शिदोरी शोधण्याची आणि कप्पियकारकांच्या हाती ठेवलेल्या सोन्या-नाण्यांतून निर्माण झालेल्या कप्पिय वस्तूंचा स्वीकार करण्याची परवानगी भगवंतांनी कोठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केले?

Vissajjanā – antarā [Pg.95] ca bhante bhaddiyaṃ antarā ca aṅguttarāpaṃ meṇḍakaṃ gahapatiṃ ārabbha anuññātaṃ, meṇḍako bhante gahapati bhagavantaṃ yāci ‘‘santi bhante maggā kantārā appodakā appabhakkhā na sukarā apātheyyena gantuṃ, sādhu bhante bhagavā bhikkhūnaṃ pātheyyaṃ anujānātū’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, भद्दिय आणि अंगुत्तराप यांच्या दरम्यान, मेण्डक गृहपतीला उद्देशून हे अनुमत केले गेले. भंते, मेण्डक गृहपतीने भगवंतांना विनंती केली की, "भंते, असे काही निर्जन मार्ग आहेत जेथे पाणी कमी आहे, अन्न कमी आहे आणि शिदोरीशिवाय तेथून प्रवास करणे सोपे नाही. भंते, भगवंतांनी भिक्खूंना प्रवासासाठी शिदोरी बाळगण्याची परवानगी दिली तर बरे होईल." भंते, त्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Keṇiya vatthu

केणिय वत्थु (केणिय कथा)

Pucchā – aṭṭha [Pg.96] āvuso pānāni bhagavatā kattha anuññātāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.

प्रश्न – हे आवुसो, आठ प्रकारची पेये भगवंतांनी कोठे अनुमत केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केली?

Vissajjanā – āpaṇe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātāni, sambahulā bhante bhikkhū kukkuccāyantā pānāni na paṭiggaṇhiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātāni.

उत्तर – भंते, आपण येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमत केली गेली. भंते, अनेक भिक्खूंनी शंका वाटल्यामुळे ती पेये स्वीकारली नव्हती, त्या बाबतीत ही अनुमत केली गेली.

Rojamallā vatthu

रोजमल्ल वत्थु (रोज मल्ल कथा)

Pucchā – sabbañca [Pg.97] āvuso ḍākaṃ sabbañca piṭṭhakhādanīyaṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, सर्व प्रकारच्या पालेभाज्या आणि पिठापासून बनवलेले सर्व खाद्यपदार्थ भगवंतांनी कोठे अनुमत केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केले?

Vissajjanā – kusinārāyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū kukkuccāyantā ḍākañca piṭṭhakhādanīyañca na paṭiggahesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, कुसिनारा येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे अनुमत केले गेले. भंते, अनेक भिक्खूंनी शंका वाटल्यामुळे पालेभाज्या आणि पिठाचे खाद्यपदार्थ स्वीकारले नव्हते, त्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Pucchā – akappiyaṃ [Pg.98] āvuso samādapentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अयोग्य (अकप्पिय) गोष्टी करण्यास प्रवृत्त करणाऱ्याला 'दुक्कट' गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – ātumāyaṃ bhante aññataraṃ vuḍḍhapabbajitaṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante vuḍḍhapabbajito akappiye samādapeti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, आतुमा येथे एका वृद्धपव्वजित (वृद्धावस्थेत प्रव्रजित झालेल्या) भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भंते, एका वृद्धपव्वजिताने अयोग्य गोष्टी करण्यास प्रवृत्त केले होते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – saṅghikāni [Pg.99] vā āvuso puggalikāni vā bījāni puggalikāya vā saṅghikāya vā bhūmiyā ropitāni bhāgaṃ datvā paribhuñjituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, संघाची किंवा वैयक्तिक मालकीची बियाणे, वैयक्तिक किंवा संघाच्या जमिनीवर पेरली असता, योग्य वाटा देऊन त्यांचा उपभोग घेण्याची परवानगी भगवंतांनी कोठे दिली आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anuññātaṃ, sāvatthiyaṃ bhante bhagavati viharati saṅghikānipi bījāni puggalikāya bhūmiyā ropiyiṃsu, puggalikānipi bījāni saṅghikāya bhūmiyā ropiyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थी येथे हे अनुमत केले गेले. भंते, भगवंत सावत्थी येथे विहार करत असताना, संघाची बियाणे वैयक्तिक जमिनीवर पेरली गेली होती आणि वैयक्तिक बियाणे संघाच्या जमिनीवर पेरली गेली होती, त्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Pucchā – vinayamahāpadesasaṅkhātāni [Pg.100] āvuso cattāri kappiyākappiyaanulomāni bhagavatā kattha paññattāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattāni.

प्रश्न – हे आवुसो, विनय महापदेश म्हणून ओळखले जाणारे, कप्पिय आणि अकप्पिय यासंबंधीचे चार नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattāni, sambahulānaṃ bhante bhikkhūnaṃ kismiñci kismiñciṭhāne kukkuccaṃ uppajji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattāni.

उत्तर – भंते, सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भंते, अनेक भिक्खूंच्या मनात वेगवेगळ्या गोष्टींविषयी शंका निर्माण झाली होती, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – yāvakālikādīhi [Pg.101] saṃsaṭṭhānaṃ āvuso yāmakālikādīnaṃ paribhogakālamariyādaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, यावकालिक इत्यादींशी मिश्रित असलेल्या यामकालिक इत्यादींच्या उपभोगाची कालमर्यादा भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulānaṃ bhante bhikkhūnaṃ etadahosi ‘‘kappati nukho yāvakālikena yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ, na nukho kappati. Kappatinukho yāmakālikena sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ, na nukho kappati. Kappati nukho sattāhakālikena yāvajīvikaṃ, na nukho kappatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थी येथे अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भंते, अनेक भिक्खूंच्या मनात असा विचार आला की, "यावकालिका सोबत यामकालिक, सत्ताहकालिक आणि यावजीविक घेणे कप्पिय आहे की नाही? यामकालिका सोबत सत्ताहकालिक आणि यावजीविक घेणे कप्पिय आहे की नाही? सत्ताहकालिका सोबत यावजीविक घेणे कप्पिय आहे की नाही?" भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – bhesajjakaṃ [Pg.102] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी औषधांविषयी सकारण आणि सविस्तर विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांच्या किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – bhesajjakaṃ vissajjissaṃ sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.

उत्तर – मी औषधांविषयी सकारण आणि सविस्तर उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदांच्या तीन आपत्ती आहेत.

7. Kathinakkhandhaka

७. कठिनक्खन्धक (कठिन स्कंधक)

Pucchā – vassaṃvuṭṭhānaṃ [Pg.104] āvuso bhikkhūnaṃ kathinaṃ attharituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! वर्षावास पूर्ण केलेल्या भिक्खूंना कठिन (चीवर) पसरण्याची भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante tiṃsamatte pāveyyake bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, tiṃsamattā bhante pāveyyakā bhikkhū sāvatthiṃ āgacchantā bhagavantaṃ dassanāya upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya nāsakkhiṃsu sāvatthiyaṃ vassūpanāyikaṃ sambhāvetuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते! सावत्थीमध्ये पावेय्यक देशातील सुमारे तीस भिक्खूंना उद्देशून अनुमती दिली गेली. भंते! पावेय्यक देशातील सुमारे तीस भिक्खू भगवंतांच्या दर्शनासाठी सावत्थीला येत असताना, वर्षावास जवळ आल्यामुळे सावत्थीमध्ये वर्षावासासाठी पोहोचू शकले नाहीत. भंते! त्या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – kathinakaṃ [Pg.105] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – हे आवुसो! मी कारणासह आणि वर्णनासह कठिन (चीवर) संबंधी विचारतो. समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – kathinakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante na katamā āpatti.

उत्तर – भंते! मी कारणासह आणि वर्णनासह कठिन संबंधी उत्तर देतो. भंते! समुक्कठ्ठपदांमध्ये कोणतीही आपत्ती नाही.

8. Cīvarakkhandhaka

८. चीवरक्खंधक

Jīvakavatthu

जीवकवत्थु

Pucchā – gahapaticīvaraṃ [Pg.106] āvuso sādiyituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! गृहपतीने दिलेले चीवर स्वीकारण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante jīvakaṃ komārabhaccaṃ ārabbha anuññātaṃ, jīvako bhante komārabhacco bhikkhūnaṃ gahapaticīvaraṃ anujānituṃ bhagavantaṃ yāci, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते! राजगृहामध्ये जीवक कोमारभच्चाला उद्देशून अनुमती दिली गेली. भंते! जीवक कोमारभच्चाने भगवंतांना भिक्खूंसाठी गृहपतिचीवर स्वीकारण्याची अनुमती देण्याची विनंती केली, भंते! त्या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – cha [Pg.107] āvuso rajanāni bhagavatā kattha anuññātāni, kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.

प्रश्न – हे आवुसो! भगवंतांनी सहा प्रकारचे रंग कोठे मंजूर केले आणि कोणत्या बाबतीत मंजूर केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātāni, sambahulā bhante bhikkhū chakaṇenapi paṇḍumattikāyapi cīvaraṃ rajiṃsu, cīvaraṃ dubbaṇṇaṃ hoti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātāni.

उत्तर – भंते! राजगृहामध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे मंजूर केले गेले. भंते! अनेक भिक्खूंनी शेणाने आणि पिवळ्या मातीने चीवर रंगवले होते, त्यामुळे चीवर विद्रूप झाले होते. भंते! त्या बाबतीत हे मंजूर केले गेले.

Pucchā – acchinnakāni [Pg.108] āvuso cīvarāni dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! न कापलेले चीवर परिधान करणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū acchinnakāni cīvarāni dhāresuṃ dantakasāvāni, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते! राजगृहामध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते! अनेक भिक्खूंनी हस्तिदंताच्या रंगाचे न कापलेले चीवर परिधान केले होते, भंते! त्या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – kadā āvuso bhagavā anuññāsi chinnakaṃ saṅghāṭiṃ chinnakaṃ uttarāsaṅgaṃ chinnakaṃ antaravāsakaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! भगवंतांनी कापलेले संघाटी, कापलेले उत्तरासंग आणि कापलेले अंतरवासक वापरण्याची अनुमती कधी दिली?

Vissajjanā – dakkhiṇāgirito bhante pacchāgatakāle bhagavā anuññāsi chinnakaṃ saṅghāṭiṃ chinnakaṃ uttarāsaṅgaṃ chinnakaṃ antaravāsakaṃ.

उत्तर – भंते! दक्षिणगिरीहून परत आल्यानंतर भगवंतांनी कापलेले संघाटी, कापलेले उत्तरासंग आणि कापलेले अंतरवासक वापरण्याची अनुमती दिली.

Pucchā – aggaḷaṃ [Pg.110] ca āvuso tunnañca ovaṭṭikañca kaṇḍusakañca daḷhīkammañca bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! भगवंतांनी ठिगळ (अग्गळ), शिवण (तुन्न), किनार (ओवट्टिक), मजबुतीकरण (कण्डुसक) आणि दृढीकरण (दळ्हीकम्म) करण्याची अनुमती कोठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha anuññātaṃ, aññataro bhante bhikkhu aggaḷaṃ acchupesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते! वाराणसीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून अनुमती दिली गेली. भंते! एका विशिष्ट भिक्खूने ठिगळ लावले होते, भंते! त्या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – vassikasāṭikā [Pg.111] ca āvuso āgantukabhattañca gamikabhattañca gilānabhattañca gilānupaṭṭhākabhattañca gilānabhesajjañca dhuvayāgu ca bhikkhunisaṅghassa udakasāṭikācāti imā aṭṭha bhagavatā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.

प्रश्न – हे आवुसो! वर्षावासातील वस्त्र (वस्सिकासोटिका), आगंतुक भोजन (आगंतुकभत्त), प्रवाशांचे भोजन (गमिकभत्त), आजारी भिक्खूंचे भोजन (गिलाणभत्त), आजारी भिक्खूंच्या सेवकांचे भोजन (गिलाणुपट्ठाकभत्त), आजारी भिक्खूंचे औषध (गिलाणभेसज्ज), नित्य पेज (धुवयागु) आणि भिक्खुनी संघासाठी स्नानवस्त्र (उदकसाटिका) – या आठ गोष्टींना भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante visākhaṃ migāramātaraṃ ārabbha anuññātā, visākhā bhante migāramātā bhagavantaṃ aṭṭhavarāni yāci, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भंते! सावत्थीमध्ये विशाखा मिगारमातेला उद्देशून अनुमती दिली गेली. भंते! विशाखा मिगारमातेने भगवंतांकडे आठ वर मागितले होते, भंते! त्या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – bhagavatā [Pg.114] āvuso mātāpitūnaṃ dānaṃ anujānitvā saddhādeyyaṃ vinipātentassa dukkaṭaṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! भगवंतांनी आई-वडिलांना दान देण्याची अनुमती दिली असताना, श्रद्धेने दिलेले दान नष्ट करणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम कोठे प्रस्थापित केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññatarassa bhante bhikkhuno bahuṃ cīvaraṃ uppannaṃ ahosi, so ca taṃcīvaraṃ mātāpitūnaṃ dātukāmo ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते! सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते! एका विशिष्ट भिक्खूला अनेक चीवरे मिळाली होती आणि तो ती चीवरे आपल्या आई-वडिलांना देऊ इच्छित होता, भंते! त्या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Mātāpitaroti [Pg.115] kho bhikkhave dadamāne kiṃ vadeyyāma, anujānāmi bhikkhave mātāpitūnaṃ dātuṃ, na ca bhikkhave saddhādeyyaṃ vinipātetabbaṃ, yo vinipāteyya āpatti dukkaṭassa –

“भिक्खूंनो! आई-वडिलांना देताना आपण काय म्हणावे? भिक्खूंनो! मी आई-वडिलांना देण्याची अनुमती देतो. परंतु भिक्खूंनो, श्रद्धेने दिलेल्या दानाचा अपव्यय करू नये. जो अपव्यय करेल, त्याला दुक्कट गुन्हा होईल.”

Pucchā – aññatra vassaṃ vuṭṭhena āvuso aññatra cīvarabhāgaṃ sādiyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! ज्या ठिकाणी वर्षावास केला नाही, त्या दुसऱ्या ठिकाणी चीवराचा हिस्सा स्वीकारणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto aññatra vassaṃ vuṭṭho aññatra cīvarabhāgaṃ sādiyi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते! सावत्थीमध्ये आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राला उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते! आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राने दुसऱ्या ठिकाणी वर्षावास केला होता आणि दुसऱ्याच ठिकाणी चीवराचा हिस्सा स्वीकारला, भंते! त्या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – anāthakaṃ [Pg.117] āvuso bhikkhuṃ gilānaṃ na upaṭṭhahantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! अनाथ आजारी भिक्खूची सेवा न करणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, bhagavati bhante sāvatthiyaṃ viharati aññatarassa bhikkhuno kucchivikārābādho ahosi, so sake muttakarīse palipanno sayi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते! सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते! भगवंत सावत्थीमध्ये विहार करत असताना, एका विशिष्ट भिक्खूला पोटाचा आजार झाला होता आणि तो स्वतःच्याच मलमूत्रात पडलेला होता, भंते! त्या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – naggiyaṃ [Pg.119] āvuso titthiyasamādānaṃ samādiyantassa thullaccayaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! नग्न राहण्याचे अन्यतीर्थिकांचे व्रत स्वीकारणाऱ्याला थुल्लच्चय गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu naggiyaṃ titthiyasamādānaṃ samādiyi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते! सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते! एका विशिष्ट भिक्खूने नग्न राहण्याचे अन्यतीर्थिकांचे व्रत स्वीकारले होते, भंते! त्या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – sabbanīlakāni [Pg.120] vā āvuso cīvarāni sabbapītakāni vā sabbalohitakāni vā sabbamañjiṭṭhakāni vā sabbakaṇhānivāti evarūpāni cīvarāni dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो! पूर्णपणे निळे, पूर्णपणे पिवळे, पूर्णपणे लाल, पूर्णपणे मजीठ किंवा पूर्णपणे काळे – अशा प्रकारची चीवरे परिधान करणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रस्थापित केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रस्थापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.121] bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū sabbanīlakādīni cīvarāni dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते! सावत्थीमध्ये छब्बग्गिय भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रस्थापित केला गेला. भंते! छब्बग्गिय भिक्खूंनी पूर्णपणे निळे इत्यादी रंगांची चीवरे परिधान केली होती, भंते! त्या बाबतीत हा नियम प्रस्थापित केला गेला.

Pucchā – kañcukaṃ [Pg.122] vā āvuso veṭhanaṃ vā dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कंचुक किंवा वेठण परिधान करणाऱ्या भिक्खूसाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kañcukampi dhāresuṃ veṭhanampi dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय (छब्बग्गिय) भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी कंचुकही परिधान केले होते आणि वेठणही परिधान केले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – cīvarasaññuttaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी चीवर-संयुक्त विषयाबद्दल विचारतो, जे सनिदान आणि सनिद्देस आहे. आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – cīvarasaññuttaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.

उत्तर – मी चीवर-संयुक्त विषयाचे उत्तर देतो, जे सनिदान आणि सनिद्देस आहे. भन्ते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये तीन आपत्ती आहेत.

6. Campeyyakkhandhaka

६. चम्पेय्यक्खन्धक

Pucchā – suddhaṃ [Pg.124] āvuso bhikkhuṃ anāpattikaṃ avatthusmiṃ akāraṇe ukkhipantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, शुद्ध, निरपराध (अनापत्तिक) भिक्खूला विनाकारण आणि विना आधार निलंबित (उत्क्षिप्त) करणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – campāyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, bhagavati bhante campāyaṃ viharati sambahulā bhikkhū kāsīsu vāsabhagāme suddhaṃ kassapagottaṃ bhikkhuṃ anāpattikaṃ avatthusmiṃ akāraṇe ukkhipiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, चम्पानगरीत अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, जेव्हा भगवंत चम्पानगरीत विहार करत होते, तेव्हा काशी देशातील वासभगाम येथे अनेक भिक्खूंनी शुद्ध, निरपराध अशा कस्सपगोत्त भिक्खूला विनाकारण आणि विना आधार निलंबित केले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – campeyyakaṃ [Pg.125] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी चम्पेय्यक विषयाबद्दल विचारतो, जे सनिदान आणि सनिद्देस आहे. आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – campeyyakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी चम्पेय्यक विषयाचे उत्तर देतो, जे सनिदान आणि सनिद्देस आहे. भन्ते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये एक आपत्ती आहे.

10. Kosambakakkhandhaka

१०. कोसम्बकक्खन्धक

Pucchā – bhedagarukehi [Pg.127] bhikkhave bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabboti ca, bhedagarukena bhikkhave bhikkhunā paresampi saddhāya āpattidesetabbāti ca āvuso ayaṃ sāmaggirasaovādo bhagavatā kattha dinno, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ dinno.

प्रश्न – 'भिक्खूंनो, संघभेदाचे भय बाळगणाऱ्या भिक्खूंनी त्या भिक्खूला आपत्ती मान्य न केल्याबद्दल निलंबित करू नये; आणि भिक्खूंनो, संघभेदाचे भय बाळगणाऱ्या भिक्खूने इतरांच्या श्रद्धेखातरही आपली आपत्ती देशित करावी', आवुसो, हा सामग्गीरस-ओवाद भगवंतांनी कुठे दिला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिला?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha dinno, bhagavati bhante kosambiyaṃ viharati aññataro bhikkhu āpattiṃ āpanno ahosi, so tassā āpattiyā āpatti diṭṭhi ahosi, aññe bhikkhū tassā āpattiyā anāpatti diṭṭhino ahesuṃ. So aparena samayena tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi ahosi, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino ahesuṃ. Atha kho te bhante bhikkhū sāmaggiṃ labhitvā taṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ dinno.

उत्तर – भन्ते, कोसम्बीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा उपदेश दिला गेला. भन्ते, जेव्हा भगवंत कोसम्बीमध्ये विहार करत होते, तेव्हा एक विशिष्ट भिक्खू एका आपत्तीला प्राप्त झाला होता. तो त्या आपत्तीला आपत्ती मानत होता, परंतु इतर भिक्खू त्याला अनापत्ती मानत होते. नंतरच्या काळात, तो त्या आपत्तीला अनापत्ती मानू लागला, तर इतर भिक्खू त्याला आपत्ती मानू लागले. त्यानंतर, भन्ते, त्या भिक्खूंनी एकता साधून, त्या भिक्खूला आपत्ती मान्य न केल्याबद्दल निलंबित केले, त्या बाबतीत, भन्ते, हा उपदेश दिला गेला.

Pucchā – saṅghabhedassa [Pg.130] āvuso mūlabhūte bhikkhumhi ukkhittake osārite tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiñca kātuṃ sāmaggī uposathañca kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, संघभेदाचे मूळ कारण असलेल्या निलंबित भिक्खूला पुन्हा संघात सामावून घेतल्यावर (ओसारित केल्यावर), त्या प्रकरणाच्या शमनासाठी संघ-सामग्गी साधण्यास आणि सामग्गी-उपोसाथ करण्यास भगवंतांनी कुठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante teyeva ukkhittakānuvattake bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, te bhante ukkhittakānuvattakā bhikkhū taṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ osāretvā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu upasaṅkamitvā te ukkhepake bhikkhū ekadavocuṃ ‘‘yasmiṃ āvuso vatthusmiṃ ahosi saṅghassa [Pg.131] bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ, so eso bhikkhuṃ āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca, handa mayaṃ āvuso tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṃ karomā’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये त्या निलंबित भिक्खूचे अनुकरण करणाऱ्या भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, त्या निलंबित भिक्खूचे अनुकरण करणाऱ्या भिक्खूंनी त्या निलंबित भिक्खूला पुन्हा संघात सामावून घेतले आणि ते निलंबन करणाऱ्या भिक्खूंकडे गेले. तिथे जाऊन त्यांनी त्या निलंबन करणाऱ्या भिक्खूंना असे म्हटले, 'आवुसो, ज्या विषयावरून संघामध्ये भांडण, कलह, विग्रह, विवाद, संघभेद, संघराजी, संघव्यवस्थान आणि संघनानाकरण झाले होते, त्या भिक्खूने आपत्ती पत्करली होती, तो निलंबित झाला होता, त्याने आपत्ती पाहिली आणि आता तो पुन्हा संघात सामावून घेतला गेला आहे. चला आवुसो, आपण त्या प्रकरणाच्या शमनासाठी संघ-सामग्गी करूया.' त्या बाबतीत, भन्ते, ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – kosambakaṃ [Pg.132] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी कोसम्बक विषयाबद्दल विचारतो, जे सनिदान आणि सनिद्देस आहे. आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – kosambakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी कोसम्बक विषयाचे उत्तर देतो, जे सनिदान आणि सनिद्देस आहे. भन्ते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये एक आपत्ती आहे.

Cūḷavaggapāḷi

चुळ्वggपाळि

1. Kambakkhandhaka

१. कम्मक्खन्धक

Pucchā – bhaṇḍanādikārakassa [Pg.133] āvuso bhikkhuno tajjanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भांडण इत्यादी करणाऱ्या भिक्खूवर तज्जनीयकम्म करण्याची अनुमती भगवंतांनी कुठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paṇḍukalohitake bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, paṇḍukalohitakā bhante bhikkhū attanā bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā, yepi caññe bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā te upasaṅkamitvā evamāhaṃsu ‘‘mā kho tumhe āyasmanto eso ajesi, balavābalavaṃ paṭimantetha, tumhe tena paṇḍitatarā ca byattatarā ca bahussutatarā ca alamattatarā ca, mā cassa bhāyittha, mayampi tumhākaṃ pakkhā bhavissāmā’’ti, tena anuppannāni ceva bhaṇḍanāni uppajjanti, uppannāni ca bhaṇḍanāni bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये पण्डुक आणि लोहितक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, पण्डुक आणि लोहितक भिक्खू स्वतः भांडण करणारे, कलह करणारे, विवाद करणारे, व्यर्थ बडबड करणारे आणि संघात अधिकरण निर्माण करणारे होते. तसेच संघात भांडण, कलह, विवाद, व्यर्थ बडबड आणि अधिकरण निर्माण करणाऱ्या इतर भिक्खूंकडे जाऊन ते असे म्हणत असत, 'आयुष्यमानांनो, तुम्ही पराभूत होऊ नका. ताकदीने प्रतिवाद करा. तुम्ही त्यांच्यापेक्षा अधिक पंडित, अधिक चतुर, अधिक बहुश्रुत आणि अधिक समर्थ आहात. त्यांना घाबरू नका, आम्हीही तुमच्या बाजूने असू.' यामुळे जे भांडण निर्माण झाले नव्हते ते निर्माण होत असे, आणि जे भांडण आधीच निर्माण झाले होते ते अधिक वाढून विस्तार पावत असे. त्या बाबतीत, भन्ते, ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – tajjanīyakammakatassa [Pg.134] āvuso bhikkhuno katisu vattesu sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तज्जनीयकम्म केलेल्या भिक्खूने किती वत्तांचे योग्य प्रकारे पालन केल्यावर ते कर्म मागे घेण्याची अनुमती भगवंतांनी कुठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – aṭṭhārasasu [Pg.135] bhante vattesu sammā vattantassa tajjanīyakammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā sāvatthiyaṃ anuññātaṃ, teyeva paṇḍukalohitakā bhikkhū saṅghena tajjanīyakammakatā sammā vattitvā saṅghaṃ upasaṅkamitvā yāciṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, अठरा वत्तांचे योग्य प्रकारे पालन करणाऱ्या, तज्जनीयकम्म केलेल्या भिक्खूचे ते कर्म मागे घेण्याची अनुमती भगवंतांनी सावत्थीमध्ये दिली. संघाद्वारे तज्जनीयकम्म केलेल्या त्याच पण्डुक आणि लोहितक भिक्खूंनी योग्य प्रकारे वर्तन करून संघाकडे जाऊन तशी याचना केली, त्या बाबतीत, भन्ते, ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – bālassa [Pg.136] āvuso abyattassa āpattibahulassa anapadānassa gihisaṃsaṭṭhassa ananulomikehi gihisaṃsaggehi niyassakammaṃ kātuṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, अज्ञानी (बाल), अकुशल (अव्यत्त), वारंवार आपत्ती पत्करणार्या, सदाचार नसलेल्या (अनपदान), गृहस्थांशी संसर्ग ठेवणाऱ्या आणि गृहस्थांशी अयोग्य संसर्ग ठेवणाऱ्या भिक्खूवर नियस्सकम्म करण्याची प्रज्ञप्ती कुठे केली गेली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत केली गेली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ seyyasakaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante seyyasako bālo ahosi abyatto āpattibahulo anapadāno gihisaṃsaṭṭho vihāsi ananulomikehi gihisaṃsaggehi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान सेय्यसक यांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, आयुष्यमान सेय्यसक हे अज्ञानी, अव्यक्त, बहु-आपत्तीयुक्त, सदाचारहीन आणि गृहस्थांशी अयोग्य संसर्ग ठेवून राहत असत. भन्ते, त्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – niyassakammakatassa [Pg.137] āvuso bhikkhuno katisu vattesu sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, ज्या भिक्खूवर नियस्सकर्म (निश्रय-कर्म) केले गेले आहे, त्याने किती कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केल्यावर भगवंतांनी ते कर्म रद्द करण्याची अनुमती दिली आहे?

Vissajjanā – aṭṭhārasasu bhante vattesu sammā vattantassa niyassa kammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ, na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na bhikkhunovādakasammuti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā, evamādīsu bhante aṭṭhārasasu vattesu sammā vattantassa niyassakammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, अठरा कर्तव्यांमध्ये योग्य प्रकारे वर्तन करणाऱ्या, नियस्सकर्म केलेल्या भिक्खूचे ते कर्म रद्द करण्याची अनुमती भगवंतांनी दिली आहे. (त्याने कोणाला) उपसंपदा देऊ नये, निश्रय देऊ नये, सामणेर उपस्थापित करू नये, भिक्खुणींना उपदेश करण्याची संमती स्वीकारू नये, संमती मिळालेली असली तरी भिक्खुणींना उपदेश करू नये; भन्ते, अशा प्रकारच्या अठरा कर्तव्यांमध्ये योग्य प्रकारे वर्तन करणाऱ्या, नियस्सकर्म केलेल्या भिक्खूचे ते कर्म रद्द करण्याची अनुमती भगवंतांनी दिली आहे.

Pucchā – kuladūsakassa [Pg.138] āvuso pāpasamācārassa bhikkhuno pabbājanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कुलदूषक आणि पापी आचरण करणाऱ्या भिक्खूवर पब्बाजनीयकर्म (प्रव्राजनीयकर्म) करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante assajipunabbasuke bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, assajipunabbasukā bhante bhikkhū kīṭāgirismiṃ kuladūsakā ahesuṃ pāpasamācārā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अस्सजी आणि पुनब्बसूक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, अस्सजी आणि पुनब्बसूक भिक्खू हे कीटागिरीमध्ये कुलदूषक आणि पापी आचरण करणारे होते. भन्ते, त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – paṭisāraṇīyakammaṃ [Pg.140] āvuso pucchāmi, saddhaṃ āvuso pasannaṃ gahapatiṃ dāyakaṃ kārakaṃ saṅghupaṭṭhākaṃ hīnena khuṃsentassa bhikkhuno [Pg.141] paṭisāraṇīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, मी पटिसारणीयकर्माबद्दल विचारतो. श्रद्धाळू, प्रसन्न, दायक, संघकार्य करणाऱ्या आणि संघाची सेवा करणाऱ्या गृहपतीची हीन शब्दांनी निंदा करणाऱ्या भिक्खूवर पटिसारणीयकर्म करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ sudhammaṃ ārabbha anuññātaṃ, bhagavati bhante sāvatthiyaṃ viharati āyasmā sudhammo macchikāsaṇḍe cittaṃ gahapatiṃ saddhaṃ pasannaṃ dāyakaṃ kārakaṃ saṅghupaṭṭhākaṃ hīnena khuṃsesi hīnena vambhesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान सुधम्म यांना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, जेव्हा भगवान श्रावस्तीमध्ये विहार करत होते, तेव्हा आयुष्यमान सुधम्म यांनी मच्छिकाषंड येथे चित्त गृहपतीची—जो श्रद्धाळू, प्रसन्न, दायक, संघकार्य करणारा आणि संघाची सेवा करणारा होता—हीन शब्दांनी निंदा केली आणि त्याचा अपमान केला. भन्ते, त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Tenahi [Pg.142] bhikkhave saṅgho sudhammassa bhikkhuno paṭisāraṇīyakammaṃ karotu ‘‘citto te gahapati khamāpetabbo’’ti –

त्यामुळे, भिक्खूंनो, संघाने सुधम्म भिक्खूवर पटिसारणीयकर्म करावे की, 'तुझ्याकडून चित्त गृहपतीची क्षमा मागितली पाहिजे' –

Pucchā – paṭisāraṇīyakammakatassa [Pg.143] āvuso bhikkhuno anudūtaṃ dātuñca tena anudūtena saddhiṃ gantvā yathākhuṃsitaṃ gahapatiṃ khamāpetuṃ [Pg.144] ca bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, ज्या भिक्खूवर पटिसारणीयकर्म केले गेले आहे त्याला अनुदूत देण्याची आणि त्या अनुदूतासोबत जाऊन ज्या गृहपतीची निंदा केली होती त्याची क्षमा मागण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva sudhammaṃ ārabbha anuññātaṃ, āyasmā bhante sudhammo macchikāsaṇḍaṃ gantvā maṅkubhūto nāsakkhi cittaṃ gahapatiṃ khamāpetuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान सुधम्म यांनाच उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, आयुष्यमान सुधम्म हे मच्छिकाषंड येथे गेले, परंतु लज्जित झाल्यामुळे ते चित्त गृहपतीची क्षमा मागू शकले नाहीत. भन्ते, त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – paṭisāraṇīyakammakatassa [Pg.145] āvuso bhikkhuno katisu vattesu sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, ज्या भिक्खूवर पटिसारणीयकर्म केले गेले आहे, त्याने किती कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केल्यावर भगवंतांनी ते कर्म रद्द करण्याची अनुमती दिली आहे?

Vissajjanā – aṭṭhārasasu bhante vattesu sammā vattantassa paṭisāraṇīya kammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, अठरा कर्तव्यांमध्ये योग्य प्रकारे वर्तन करणाऱ्या, पटिसारणीयकर्म केलेल्या भिक्खूचे ते कर्म रद्द करण्याची अनुमती भगवंतांनी दिली आहे.

Pucchā – āpattiṃ [Pg.146] āvuso āpajjitvā taṃ āpattiṃ passituṃ vā paṭikātuṃ vā na icchantassa bhikkhuno āpattiyā adassane vā appaṭikamme vā ukkhepanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, एखादी आपत्ती ओढवून घेतल्यावर ती आपत्ती पाहण्याची किंवा तिचे प्रायश्चित्त करण्याची इच्छा न बाळगणाऱ्या भिक्खूवर, आपत्ती न पाहिल्याबद्दल किंवा प्रायश्चित्त न घेतल्याबद्दल उक्खेपनीयकर्म करण्याची प्रज्ञप्ती भगवंतांनी कोठे केली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही प्रज्ञप्ती केली?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ channattheraṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante channo āpattiṃ āpajjitvā na icchi taṃ āpattiṃ passituṃ vā paṭikātuṃ vā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, कौशाम्बीमध्ये आयुष्यमान छन्न थेरांना उद्देशून ही प्रज्ञप्ती केली गेली. भन्ते, आयुष्यमान छन्न यांनी आपत्ती ओढवून घेतल्यावर ती आपत्ती पाहण्याची किंवा तिचे प्रायश्चित्त करण्याची इच्छा दर्शवली नाही. भन्ते, त्या प्रकरणात ही प्रज्ञप्ती केली गेली.

Pucchā – āpattiyā [Pg.147] āvuso adassanena vā appaṭikamme vā ukkhepanīya kammakatena bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.

प्रश्न – आवुसो, आपत्ती न पाहिल्याबद्दल किंवा प्रायश्चित्त न घेतल्याबद्दल ज्या भिक्खूवर उक्खेपनीयकर्म केले गेले आहे, त्याने किती कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केले पाहिजे?

Vissajjanā – tecattālīsāya bhante vattesu sammā vattitabbaṃ.

उत्तर – भन्ते, त्रेचाळीस कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केले पाहिजे.

Pucchā – ukkhepanīyakammakatassa [Pg.148] āvuso bhikkhuno sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, उक्खेपनीयकर्म केलेल्या आणि योग्य प्रकारे वर्तन करणाऱ्या भिक्खूचे ते कर्म रद्द करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva channaṃ ārabbha anuññātaṃ, āyasmā bhante channo saṅghena āpattiyā adassane vā appaṭikamme vā ukkhepanīyakammakato sammā vattesi lomaṃpātesi netthāraṃ vattesi saṅghaṃ upasaṅkamitvā tassa kammassa paṭippassaddhiyā yāci, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, कौशाम्बीमध्ये आयुष्यमान छन्न यांनाच उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, जेव्हा संघाने आयुष्यमान छन्न यांच्यावर आपत्ती न पाहिल्याबद्दल किंवा प्रायश्चित्त न घेतल्याबद्दल उक्खेपनीयकर्म केले, तेव्हा त्यांनी योग्य प्रकारे वर्तन केले, नम्रता दाखवली, योग्य मार्ग स्वीकारला आणि संघाकडे जाऊन ते कर्म रद्द करण्याची याचना केली. भन्ते, त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – pāpikaṃ [Pg.149] āvuso diṭṭhiṃ gahetvā taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjantassa pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhepanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पापी दृष्टी धरून ठेवणाऱ्या आणि त्या दृष्टीचा त्याग न करणाऱ्या भिक्खूवर, पापी दृष्टीचा त्याग न केल्याबद्दल उक्खेपनीयकर्म करण्याची प्रज्ञप्ती भगवंतांनी कोठे केली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही प्रज्ञप्ती केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ ārabbha paññattaṃ, bhagavati bhante sāvatthiyaṃ viharati ariṭṭhassa nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ ahosi ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathāyeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato [Pg.150] nālaṃ antarāyāyā’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये पूर्वी गिधाडे पकडणारा असणाऱ्या अरिट्ठ भिक्खूला उद्देशून ही प्रज्ञप्ती केली गेली. भन्ते, जेव्हा भगवान श्रावस्तीमध्ये विहार करत होते, तेव्हा पूर्वी गिधाडे पकडणारा असणाऱ्या अरिट्ठ नावाच्या भिक्खूच्या मनात अशी पापी दृष्टी उत्पन्न झाली की, 'भगवंतांनी ज्या प्रकारे धर्माचा उपदेश केला आहे, त्यावरून मी असे समजतो की, भगवंतांनी जे अंतरायिक (अडथळा आणणारे) धर्म सांगितले आहेत, असल्याचे सेवन केले तरी ते अडथळा आणण्यास समर्थ ठरत नाहीत.' भन्ते, त्या प्रकरणात ही प्रज्ञप्ती केली गेली.

Pucchā – pāpikāya āvuso diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhepanīyakammakatena bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पापी दृष्टीचा त्याग न केल्याबद्दल ज्या भिक्खूवर उक्खेपनीयकर्म केले गेले आहे, त्याने किती कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केले पाहिजे?

Vissajjanā – tecattālīsāya [Pg.151] bhante vattesu sammā vattitabbaṃ.

उत्तर – भन्ते, त्रेचाळीस कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केले पाहिजे.

Pucchā – kammakkhandhakaṃ pucchissaṃ, sanidāni saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी सकारण आणि सविस्तर कर्मस्कंधकाबद्दल विचारतो. आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – kammakkhandhakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी सकारण आणि सविस्तर कर्मस्कंधकाचे उत्तर देतो. भन्ते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये एक आपत्ती आहे.

2. Pārivāsikakkhandhaka

२. पारिवासिकस्कंधक

Pucchā – pārivāsikassa [Pg.152] āvuso pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanādīni sādiyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, पारिवासिक (परिवसणाऱ्या) भिक्खूने पकतत्त (शुद्धशील) भिक्खूंचे अभिवादन इत्यादी स्वीकारल्यास दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante pārivāsike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, pārivāsikā bhante bhikkhū sādiyiṃsu pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanādīni, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थीमध्ये पारिवासिक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला. भंते, पारिवासिक भिक्खूंनी पकतत्त भिक्खूंचे अभिवादन इत्यादी स्वीकारले होते, त्या बाबतीत हा नियम प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – pārivāsikena [Pg.153] āvuso bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, पारिवासिक भिक्खूने किती वत्तांमध्ये (कर्तव्यांमध्ये) योग्य प्रकारे वर्तन केले पाहिजे?

Vissajjanā – pārivāsikena bhante bhikkhunā catunavutiyā vattesu sammā vattitabbaṃ.

उत्तर – भंते, पारिवासिक भिक्खूने चौऱ्याण्णव (९४) वत्तांमध्ये योग्य प्रकारे वर्तन केले पाहिजे.

Pucchā – pārivāsikaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी पारिवासिकाबद्दल कारणासह आणि निर्देशासहित विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती (गुन्हे) आहेत?

Vissajjanā – pārivāsikaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी पारिवासिकाबद्दल कारणासह आणि निर्देशासहित उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदामध्ये एक आपत्ती (गुन्हा) आहे.

3. Samuccayakkhandhaka

३. समुच्चयक्खंधक

Pucchā – samuccayaṃ [Pg.154] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी समुच्चयाबद्दल कारणासह आणि निर्देशासहित विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती (गुन्हे) आहेत?

Vissajjanā – samuccayaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी समुच्चयाबद्दल कारणासह आणि निर्देशासहित उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदामध्ये एक आपत्ती (गुन्हा) आहे.

4. Samathakkhandhaka

४. समथक्खंधक

Pucchā – asammukhībhūtānaṃ [Pg.155] āvuso bhikkhūnaṃ tajjanīyaṃ vā niyassaṃ vā pabbājanīyaṃ vā paṭisāraṇīyaṃ vā ukkhepanīyaṃ vā kammaṃ karontassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अनुपस्थित (प्रत्यक्ष समोर नसलेल्या) भिक्खूंवर तज्जनीय, नियस्स, पब्बाजनीय, पटिसारणीय किंवा उक्खेपनीय कर्म करणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū asammukhībhūtānaṃ bhikkhūnaṃ kammaṃ akaṃsu tajjanīyampi niyassampi pabbājanīyampi paṭisāraṇīyampi ukkhepanīyampi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थीमध्ये छब्बग्गिय (षड्वर्गीय) भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला. भंते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी अनुपस्थित भिक्खूंवर तज्जनीय, नियस्स, पब्बाजनीय, पटिसारणीय आणि उक्खेपनीय कर्म केले होते, त्या बाबतीत हा नियम प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – sativepullapattassa [Pg.156] āvuso bhikkhuno sativinayaṃ dānaṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, स्मृतीची विपुलता प्राप्त झालेल्या (सतिवेपुल्लपत्त) भिक्खूला 'सतिविनय' देण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante mettiyabhūmajake bhikkhū ārabbha anuññātaṃ mettiyabhūmajakā bhante bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृहामध्ये मेत्तिय-भूमजक भिक्खूंना उद्देशून हे अनुमत केले. भंते, मेत्तिय-भूमजक भिक्खूंनी आयुष्यमान दब्ब मल्लपुत्तांवर निराधार (अमूलक) शीलविपत्तीचा आरोप केला होता, त्या बाबतीत हे अनुमत केले.

Pucchā – katipanāvuso [Pg.161] ettha dhammikāni sativinayadānāni.

प्रश्न – हे आवुसो, येथे नियमानुसार (धार्मिक) सतिविनय देणे किती प्रकारचे आहे?

Vissajjanā – pañcimāni bhante dhammikāni sativinayassa dānāni, suddho hoti bhikkhu anāpattiko, anuvadanti ca naṃ, yācati ca, tassa saṅgho sativinayaṃ deti dhammena samaggena, imāni kho bhante pañca dhammikāni sati vinayassa dānāni.

उत्तर – भंते, नियमानुसार (धार्मिक) सतिविनय देणे हे पाच प्रकारचे आहे. भिक्खू शुद्ध व निरपराध असतो, तरीही लोक त्याच्यावर आरोप करतात, आणि तो (सतिविनयाची) याचना करतो, तेव्हा संघ त्याला नियमानुसार (धर्माने) आणि एकमताने (समग्राने) सतिविनय देतो. भंते, हेच पाच नियमानुसार सतिविनय देणे आहेत.

Pucchā – amūḷhassa [Pg.162] āvuso bhikkhuno amūḷhavinayaṃ dātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, अमूळ्ह (भ्रममुक्त झालेल्या) भिक्खूला 'अमूळ्हविनय' देण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū gaggaṃ bhikkhuṃ ummattakena cittavipariyāsakatena [Pg.163] ajjhāciṇṇena āpattiyā codesuṃ ‘‘saratā yasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, so evaṃ vadeti ‘‘ahaṃ kho āvuso ummattako ahosi cittavipariyāsakato, tena me ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ, nāhaṃ taṃ sarāmi, mūḷhena me etaṃ kata’’nti. Evampi naṃ vuccamānā codenteva ‘‘saratā yasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृहामध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे अनुमत केले. भंते, अनेक भिक्खूंनी गग्ग भिक्खूवर, तो वेडा व चित्तभ्रमित असताना केलेल्या अपराधाबद्दल दोषारोप केला की, 'आयुष्यमानाला आठवते का की त्याने असा अपराध केला आहे?' तो म्हणाला, 'हे आवुसो, मी वेडा आणि चित्तभ्रमित झालो होतो. त्या वेडेपणात आणि चित्तभ्रमात माझ्याकडून अनेक अश्रामणिक (भिक्खूला न शोभणारे) आचरण व भाषण घडले. मला ते आठवत नाही, मी भ्रमित असताना हे केले होते.' असे सांगूनही ते त्याला दोष देतच राहिले की, 'आयुष्यमानाला आठवते का की त्याने असा अपराध केला आहे?' भंते, त्या बाबतीत हे अनुमत केले.

Pucchā – kati [Pg.164] āvuso adhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, vibhajitvā kathehi.

प्रश्न – हे आवुसो, नियमाविरुद्ध (अधार्मिक) अमूळ्हविनय देणे किती प्रकारचे आहे, ते विभागून सांग.

Vissajjanā – tīṇi bhante adhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, idha bhante bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti, tamenaṃ codeti saṅgho vā sambahulā vā ekapuggalo vā ‘‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, so saramānova evaṃ vadeti ‘‘na kho ahaṃ āvuso sarāmi evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti. Añño saramānova evaṃ vadeti ‘‘sarāmi kho ahaṃ āvuso yathā supinantenā’’ti. Añño anummattakova ummattakālayaṃ karoti ‘‘ahampi kho evaṃ karomi, tumhepi evaṃ karotha, mayhampi etaṃ kappati, tumhākampetaṃ kappatī’’ti. Esaṃ saṅgho amūḷhavinayaṃ deti, adhammikaṃ bhante amūḷhavinayassa dānaṃ. Imāni kho bhante tīṇi adhammikāni amūḷhavinayassa dānāni.

उत्तर – भंते, नियमाविरुद्ध (अधार्मिक) अमूळ्हविनय देणे तीन प्रकारचे आहे. येथे, भंते, एखादा भिक्खू अपराध करतो, त्याला संघ, अनेक भिक्खू किंवा एक भिक्खू दोष देतो की, 'आयुष्यमानाला आठवते का की त्याने असा अपराध केला आहे?' तो आठवत असूनही असे म्हणतो, 'हे आवुसो, मला असा अपराध केल्याचे आठवत नाही.' दुसरा आठवत असूनही असे म्हणतो, 'हे आवुसो, मला स्वप्नात पाहिल्यासारखे आठवते.' तिसरा वेडा नसतानाही वेडेपणाचे सोंग करतो की, 'मीही असेच करतो, तुम्हीही असेच करा, मलाही हे योग्य आहे आणि तुम्हालाही हे योग्य आहे.' अशांना संघ अमूळ्हविनय देतो, भंते, हे नियमाविरुद्ध अमूळ्हविनय देणे आहे. भंते, हेच तीन नियमाविरुद्ध अमूळ्हविनय देणे आहेत.

Pucchā – kati [Pg.166] āvuso dhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, vibhajitvā kathehi.

प्रश्न – हे आवुसो, नियमानुसार (धार्मिक) अमूळ्हविनय देणे किती प्रकारचे आहे, ते विभागून सांग.

Vissajjanā – tīṇi bhante dhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, idha bhante bhikkhu ummattako hoti cittavipariyāsakato tena ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ hoti bhāsitaparikkantaṃ, tamenaṃ codeti saṅgho vā sambahulā vā ekapuggalo vā ‘‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, so assaramānova evaṃ vadeti ‘‘na kho ahaṃ āvuso sarāmi evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti. Aññopi assaramānova evaṃ vadeti ‘‘sarāmi kho ahaṃ āvuso yathā supinantenā’’ti. Aññopi ummattakova ummattakālayaṃ karoti ‘‘ahampi evaṃ karomi, tumhepi evaṃ karotha, mayhampi etaṃ kappati, tumhākampetaṃ kappatī’’ti. Esaṃ bhante tiṇṇaṃ bhikkhūnaṃ saṅgho amūḷhavinayaṃ deti, dhammikaṃ bhante amūḷhavinayassa dānaṃ. Imāni kho bhante tīṇi dhammikāni amūḷhavinayassa dānāni.

उत्तर – भंते, नियमानुसार (धार्मिक) अमूळ्हविनय देणे तीन प्रकारचे आहे. येथे, भंते, एखादा भिक्खू वेडा आणि चित्तभ्रमित असतो, त्या वेडेपणात आणि चित्तभ्रमात त्याच्याकडून अनेक अश्रामणिक आचरण व भाषण घडलेले असते. त्याला संघ, अनेक भिक्खू किंवा एक भिक्खू दोष देतो की, 'आयुष्यमानाला आठवते का की त्याने असा अपराध केला आहे?' तो खरोखरच आठवत नसल्यामुळे असे म्हणतो, 'हे आवुसो, मला असा अपराध केल्याचे आठवत नाही.' दुसराही आठवत नसल्यामुळे असे म्हणतो, 'हे आवुसो, मला स्वप्नात पाहिल्यासारखे आठवते.' तिसरा खरोखरच वेडा असल्यामुळे वेडेपणाचे वर्तन करतो की, 'मीही असेच करतो, तुम्हीही असेच करा, मलाही हे योग्य आहे आणि तुम्हालाही हे योग्य आहे.' भंते, अशा तीन भिक्खूंना संघ अमूळ्हविनय देतो, भंते, हे नियमानुसार अमूळ्हविनय देणे आहे. भंते, हेच तीन नियमानुसार अमूळ्हविनय देणे आहेत.

Pucchā – appaṭiññāya [Pg.167] āvuso bhikkhūnaṃ tajjanīyādīni kammāni karontassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, भिक्खूंच्या कबुलीशिवाय (प्रतिज्ञेशिवाय) त्यांच्यावर तज्जनीय इत्यादी कर्मे करणाऱ्याला दुक्कट गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.168] bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū appaṭiññāya bhikkhūnaṃ kammāni akaṃsu tajjanīyādīni, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, राजगृहामध्ये छब्बग्गिय भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञप्त केला. भंते, छब्बग्गिय भिक्खूंनी भिक्खूंच्या कबुलीशिवाय त्यांच्यावर तज्जनीय इत्यादी कर्मे केली होती, त्या बाबतीत हा नियम प्रज्ञप्त केला.

Pucchā – kathaṃ āvuso adhammikaṃ hoti paṭiññātakaraṇaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, प्रतिज्ञाकरण अधार्मिक कसे होते?

Vissajjanā – aññathā bhante āpattiṃ āpajjantassa aññathā paṭijānantassa yathā so paṭijānāti, tathā saṅgho kāreti, evaṃ kho bhante adhammikaṃ hoti paṭiññātakaraṇaṃ.

उत्तर – भन्ते, एका प्रकारे आपत्ती प्राप्त झाली असताना दुसऱ्याच प्रकारे ती स्वीकारणाऱ्याच्या बाबतीत, जसे तो स्वीकारतो, तसे संघ त्याच्याकडून करवून घेतो; अशा प्रकारे, भन्ते, प्रतिज्ञाकरण अधार्मिक होते.

Pucchā – kathaṃ [Pg.169] āvuso dhammikaṃ hoti paṭiññātakaraṇaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, प्रतिज्ञाकरण धार्मिक कसे होते?

Vissajjanā – yaṃ bhante āpattiṃ āpajjantassa tameva paṭijānantassa teneva saṅgho kāreti, evaṃ kho bhante dhammikaṃ paṭiññātakaraṇaṃ.

उत्तर – भन्ते, जी आपत्ती प्राप्त झाली आहे, तीच स्वीकारणाऱ्याच्या बाबतीत, संघ त्याच प्रकारे करवून घेतो; अशा प्रकारे, भन्ते, प्रतिज्ञाकरण धार्मिक होते.

Pucchā – yebhuyyasikāya [Pg.170] āvuso adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, येभुय्यसिका (बहुमताने) द्वारे अधिकरण शांत करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – rājagahe [Pg.171] bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā vihariṃsu, na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, अनेक भिक्खू भांडण करणारे, कलह करणारे, विवादात पडलेले आणि एकमेकांना मुखरूपी शस्त्रांनी टोचत राहत होते, ते त्या अधिकरणाचे शमन करण्यास असमर्थ होते; भन्ते, या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – kathaṃ āvuso adhikaraṇaṃ yebhuyyasikāya vūpasametabbaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, येभुय्यसिका द्वारे अधिकरणाचे शमन कसे केले पाहिजे?

Vissajjanā – pañcahi bhante aṅgehi samannāgato bhikkhu salākaggāhāpako sammannitabbo, tena bhante salākaggāhāpakena [Pg.172] salākā gāhātabbā yathā bahutarā bhikkhū dhammavādino vadanti tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ, evaṃ kho bhante yebhuyyasikāya adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ.

उत्तर – भन्ते, पाच अंगांनी युक्त असलेल्या भिक्खूची सलाका-गाहापक (मतपत्रिका गोळा करणारा) म्हणून निवड केली पाहिजे. भन्ते, त्या सलाका-गाहापकाने अशा प्रकारे मतपत्रिका गोळा केल्या पाहिजेत की, ज्या प्रकारे बहुसंख्य धम्मवादी भिक्खू बोलतात, त्या प्रकारे त्या अधिकरणाचे शमन केले जावे. अशा प्रकारे, भन्ते, येभुय्यसिका द्वारे अधिकरणाचे शमन केले पाहिजे.

Pucchā – kati [Pg.173] āvuso adhammikā salākaggāhā.

प्रश्न – हे आवुसो, अधार्मिक सलाका-ग्रहण किती आहेत?

Vissajjanā – dasa bhante adhammikā salākaggāhā, oramattakañca adhikaraṇaṃ hoti, na ca gatigataṃ hoti, na ca saritasāritaṃ hoti, jānāti ‘adhammavādī bahutarā’ti, appeva nāma adhammavādī bahutarā assūti, jānāti ‘saṅgho bhijjissatī’ti, appeva nāma saṅgho bhijjeyyāti, adhammena gaṇhanti, vaggā gaṇhanti, na ca yathādiṭṭhiyā gaṇhanti, ime kho bhante dasa adhammikā kalākaggāhā.

उत्तर – भन्ते, अधार्मिक सलाका-ग्रहण दहा आहेत. अधिकरण अगदी क्षुल्लक असते, ते योग्य प्रकारे तपासलेले नसते, त्याचे स्मरण करून दिलेले नसते, 'अधम्मवादी बहुसंख्य आहेत' हे माहीत असते, किंवा 'अधम्मवादी बहुसंख्य व्हावेत' अशी इच्छा असते, 'संघामध्ये फूट पडेल' हे माहीत असते, किंवा 'संघामध्ये फूट पडावी' अशी इच्छा असते, अधर्माने ग्रहण करतात, गटागटाने ग्रहण करतात, आणि आपल्या खऱ्या मतानुसार ग्रहण करत नाहीत. भन्ते, हे दहा अधार्मिक सलाका-ग्रहण आहेत.

Pucchā – kati [Pg.175] āvuso dhammikā salākaggāhā.

प्रश्न – हे आवुसो, धार्मिक सलाका-ग्रहण किती आहेत?

Vissajjanā – dasa bhante dhammikā salākaggāhā vuttavipariyāyena.

उत्तर – भन्ते, धार्मिक सलाका-ग्रहण दहा आहेत, जे वर सांगितलेल्याच्या उलट आहेत.

Pucchā – pāpussannassa āvuso bhikkhussa tassa pāpiyasikā kammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, पापी प्रवृत्तीच्या भिक्खूवर तस्स-पापिय्यसिका कम्म करण्याची आज्ञा भगवंतांनी कोठे दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante upavāḷaṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, upavāḷo bhante bhikkhu saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno avajānitvā paṭijānāti, paṭijānitvā avajānāti, aññenaññaṃ paṭicarati, sampajānamusā bhāsati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये उपवाळ भिक्खूला उद्देशून ही आज्ञा दिली गेली. भन्ते, उपवाळ भिक्खू संघाच्या मध्ये आपत्तीबद्दल विचारणा केली जात असताना, आधी नकार देऊन नंतर स्वीकारत असे, स्वीकारून पुन्हा नकार देत असे, विषयांतर करत असे आणि जाणूनबुजून खोटे बोलत असे; भन्ते, या बाबतीत ही आज्ञा दिली गेली.

Pucchā – kati [Pg.176] āvuso dhammikāni tassapāpiyasikā kammassa karaṇāni.

प्रश्न – हे आवुसो, तस्स-पापिय्यसिका कम्माचे धार्मिक आधार किती आहेत?

Vissajjanā – pañcimāni bhante dhammikāni tassapāpiyasikā kammassa karaṇāni. Asuci ca hoti, alajjī ca, sānuvādo ca, tassa saṅgho tassapāpiyasikā kammaṃ karoti dhammena samaggena, imāni kho bhante pañca dhammikāni tassa pāpiyasikā kammassa karaṇāni.

उत्तर – भन्ते, तस्स-पापिय्यसिका कम्माचे हे पाच धार्मिक आधार आहेत. तो अशुद्ध असतो, निर्लज्ज असतो, निंदनीय असतो, आणि संघ धर्माने व समग्रतेने त्याच्यावर तस्स-पापिय्यसिका कम्म करतो. भन्ते, हे तस्स-पापिय्यसिका कम्माचे पाच धार्मिक आधार आहेत.

Pucchā – tassa [Pg.177] pāpiyasikākammakatena āvuso bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, ज्या भिक्खूवर तस्स-पापिय्यसिका कम्म केले गेले आहे, त्याने किती कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केले पाहिजे?

Vissajjanā – tassa pāpiyasikākammakatena bhante bhikkhunā aṭṭhārasasu vattesu sammā vattitabbaṃ. Na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, evamādīsu bhante aṭṭhārasasu vattesu sammā vattitabbaṃ.

उत्तर – भन्ते, ज्या भिक्खूवर तस्स-पापिय्यसिका कम्म केले गेले आहे, त्याने अठरा कर्तव्यांचे योग्य प्रकारे पालन केले पाहिजे. त्याने उपसंपदा देऊ नये, निश्रय देऊ नये, श्रामणेराला सेवेत ठेवू नये, इत्यादी अठरा कर्तव्यांचे, भन्ते, योग्य प्रकारे पालन केले पाहिजे.

Pucchā – kati [Pg.178] āvuso adhikaraṇāni samathehi vūpasametabbāni.

प्रश्न – हे आवुसो, किती अधिकरणांचे शमन समथांद्वारे केले पाहिजे?

Vissajjanā – cattārimāni bhante adhikaraṇāni samathehi vūpasametabbāni, vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇaṃ, imāni bhante cattāri adhikaraṇāni samathehi vūpasametabbāni.

उत्तर – भन्ते, या चार अधिकरणांचे शमन समथांद्वारे केले पाहिजे: विवादाधिकरण, अनुवादाधिकरण, आपत्ताधिकरण आणि किच्चाधिकरण. भन्ते, या चार अधिकरणांचे शमन समथांद्वारे केले पाहिजे.

Pucchā – kiṃ [Pg.179] āvuso vivādādhikaraṇassa mūlaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, विवादाधिकरणाचे मूळ काय आहे?

Vissajjanā – cha bhante vivādamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi akusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi kusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ, idaṃ bhante vivādādhikaraṇassa mūlaṃ.

उत्तर – भन्ते, सहा विवादमुळे हे विवादाधिकरणाचे मूळ आहेत, तीन अकुशलमुळे देखील विवादाधिकरणाचे मूळ आहेत, आणि तीन कुशलमुळे देखील विवादाधिकरणाचे मूळ आहेत; भन्ते, हे विवादाधिकरणाचे मूळ आहे.

Pucchā – kiṃ [Pg.180] panāvuso anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.

प्रश्न – पण हे आवुसो, अनुवादाधिकरणाचे मूळ काय आहे?

Vissajjanā – cha bhante anuvādamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi akusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi kusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, kāyopi anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, vācāpi anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, idaṃ kho bhante anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.

उत्तर – भन्ते, सहा अनुवादमुळे हे अनुवादाधिकरणाचे मूळ आहेत, तीन अकुशलमुळे देखील अनुवादाधिकरणाचे मूळ आहेत, तीन कुशलमुळे देखील अनुवादाधिकरणाचे मूळ आहेत, काय देखील अनुवादाधिकरणाचे मूळ आहे, आणि वाचा देखील अनुवादाधिकरणाचे मूळ आहे; भन्ते, हे अनुवादाधिकरणाचे मूळ आहे.

Pucchā – kiṃ [Pg.181] panāvuso āpattādhikaraṇassa mūlaṃ.

प्रश्न – पण हे आवुसो, आपत्ताधिकरणाचे मूळ काय आहे?

Vissajjanā – cha bhante āpattisamuṭṭhānā āpattādhikaraṇassa mūlaṃ, atti bhante āpatti kāyato samuṭṭhāti na vācato na cittato, atthi bhante āpatti vācato samuṭṭhāti na kāyato na cittato, atthi bhante āpatti kāyato [Pg.182] ca vācato ca samuṭṭhāti na cittato, atthi bhante āpatti kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti na vācato, atthi bhante āpatti vācato ca cittato ca samuṭṭhāti na kāyato, atthi bhante āpatti kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, imāni bhante cha āpatti samuṭṭhānāni āpattādhikaraṇassa mūlaṃ.

उत्तर – भन्ते, सहा आपत्ती-समुत्थान हे आपत्ताधिकरणाचे मूळ आहेत. भन्ते, अशी आपत्ती असते जी शरीरापासून उत्पन्न होते, वाणीपासून किंवा चित्तापासून नाही; भन्ते, अशी आपत्ती असते जी वाणीपासून उत्पन्न होते, शरीरापासून किंवा चित्तापासून नाही; भन्ते, अशी आपत्ती असते जी शरीर आणि वाणीपासून उत्पन्न होते, चित्तापासून नाही; भन्ते, अशी आपत्ती असते जी शरीर आणि चित्तापासून उत्पन्न होते, वाणीपासून नाही; भन्ते, अशी आपत्ती असते जी वाणी आणि चित्तापासून उत्पन्न होते, शरीरापासून नाही; भन्ते, अशी आपत्ती असते जी शरीर, वाणी आणि चित्त या तिन्हींपासून उत्पन्न होते. भन्ते, हे सहा आपत्ती-समुत्थान आपत्ताधिकरणाचे मूळ आहेत.

Pucchā – kiṃ [Pg.183] panāvuso kiccādhikaraṇassa mūlaṃ.

प्रश्न – पण हे आवुसो, किच्चाधिकरणाचे मूळ काय आहे?

Vissajjanā – kiccādhikaraṇassa bhante ekaṃ mūlaṃ saṅgho.

उत्तर – भन्ते, किच्चाधिकरणाचे एकमेव मूळ संघ आहे.

Pucchā – samathaṃ āvuso pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – हे आवुसो, मी कारणासह आणि निर्देशासहित समथाविषयी विचारतो. समुक्कठ्ठपदानच्या बाबतीत किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – samathaṃ bhante vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante dve āpattiyo.

उत्तर – भन्ते, मी कारणासह आणि निर्देशासहित समथाचे उत्तर देतो. समुक्कठ्ठपदानच्या बाबतीत दोन आपत्ती आहेत.

5. Khuddakavatthukkhandhaka

५. खुद्दकवत्थुक्खन्धक (क्षुल्लक वस्तूंचा खंड)

Pucchā – nahāyantena [Pg.184] āvuso bhikkhunā rukkhe vā thambhe vā kuṭṭe vā kāyaṃ ugghaṃsentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, स्नान करताना भिक्खूने झाडाला, खांबाला किंवा भिंतीला शरीर घासल्यास दुक्कट गुन्हा होतो, असा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū nahāyamānā rukkhepi thambhepi kuṭṭepi kāyaṃ ugghaṃsesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय (छब्बग्गिय) भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खू स्नान करताना झाडाला, खांबाला आणि भिंतीला आपले शरीर घासत असत; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – gandhabbahatthakena vā āvuso kuruvindakasuttiyā vā mallakena vā nahāyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गंधब्बहत्यकाने (लाकडी हाताने) किंवा कुरुविन्दकसुत्तीने (कुरुविन्द चूर्णाच्या दोरीने) किंवा मल्लकाने (घासण्याच्या दगडाने) स्नान करणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū gandhabbahatthakenapi kuruvindakasuttiyāpi [Pg.185] mallakenapi nahāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंनाच उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खू गंधब्बहत्यकाने, कुरुविन्दकसुत्तीने आणि मल्लकाने स्नान करत असत; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – pāṇinā āvuso parikammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, हाताने मालिश करण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū piṭṭhiparikammaṃ kātuṃ kukkuccāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी पाठीची मालिश करून घेण्यास संकोच केला होता; भन्ते, या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – vallikaṃ [Pg.186] vā āvuso pāmaṅgaṃ vā kaṇṭhasuttakaṃ vā kaṭisuttakaṃ vā ovaṭṭikaṃ vā kāyuraṃ vā hatthābharaṇaṃ vā aṅgulimuddikaṃ vā dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, वल्लिक (कर्णभूषण), पामंग (हार), कंठसुत्तक (गळ्यातील साखळी), कटिसुत्तक (कमरपट्टा), ओवट्टिक (बाजूबंद), कायुर (केयूर), हस्ताभरण (हातातील दागिने) किंवा अंगुलिमुद्दिक (अंगठी) परिधान करणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū vallikādīni dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी वल्लिक इत्यादी दागिने परिधान केले होते; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – dīghe [Pg.187] āvuso kese dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लांब केस ठेवणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū dīghe kese dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी लांब केस ठेवले होते; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kocchenavā [Pg.188] āvuso phaṇakenavā hatthaphaṇakenavā kese osaṇṭhentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कंगव्याने, फणीने किंवा हाताच्या फणीने केस विंचरणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kocchādīhi kese osaṇṭhesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंनाच उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी कंगवा इत्यादींनी केस विंचरले होते; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – ādāse [Pg.189] vā āvuso udakapatte vā mukhanimittaṃ olokentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, आरशात किंवा पाण्याच्या पात्रात स्वतःचे मुख पाहणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ādāsepi udakapattepi mukhanimittaṃ olokesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंनाच उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी आरशात आणि पाण्याच्या पात्रात स्वतःचे मुख पाहिले होते; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – ābādhapaccayā [Pg.190] panāvuso ādāse vā udakapatte vā mukhanimittaṃ oloketuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – पण आवुसो, आजारपणामुळे आरशात किंवा पाण्याच्या पात्रात स्वतःचे मुख पाहण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha anuññātaṃ, bhagavati bhante rājagahe viharati aññatarassa bhikkhuno mukhe vaṇo ahosi, so bhikkhū etadavoca ‘‘kīdiso me āvuso vaṇo’’ti, bhikkhū evamāhaṃsu ‘‘ediso te āvuso vaṇo’’ti, so na saddahati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, जेव्हा भगवंत राजगृहात विहार करत होते, तेव्हा एका भिक्खूच्या चेहऱ्यावर जखम झाली होती. त्याने भिक्खूंना विचारले, 'आवुसो, माझी जखम कशी आहे?' भिक्खूंनी सांगितले, 'आवुसो, तुझी जखम अशी आहे.' पण त्याचा विश्वास बसला नाही; भन्ते, या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – mukhālepanādīni [Pg.191] āvuso karontassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, चेहऱ्याला लेप इत्यादी लावणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū mukhālepanādīni akaṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी चेहऱ्याला लेप इत्यादी लावले होते; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – naccaṃ [Pg.192] vā āvuso gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gacchantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नृत्य, गीत किंवा वादन पाहण्यासाठी जाणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante naccampi gītampi vāditampi dassanāya gacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खू नृत्य, गीत आणि वादन पाहण्यासाठी गेले होते; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kathaṃ āvuso naccādīni passantassa āpatti hoti, kathaṃ pana anāpatti.

प्रश्न – आवुसो, नृत्य इत्यादी पाहणाऱ्याला कशा प्रकारे आपत्ती होते आणि कशा प्रकारे अनापत्ती होते?

Vissajjanā – naccaṃ vā bhante gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gacchati āpatti dukkaṭassa, yattha ṭhito passati vā suṇāti vā āpatti dukkaṭassa[Pg.193], dassanūpacāraṃ vijahitvā punappunaṃ passati āpatti dukkaṭassa, ārāme ṭhitassa passato anāpatti, vihārato pana vihāraṃ passissāmīti gacchato āpattiyeva, yattha ṭhito passati vā suṇāti vā āpatti dukkaṭassa, āsanasālāya nisinno passati anāpatti, passissāmīti vuṭṭhahitvā gacchati āpatti dukkaṭassa, yattha ṭhito passati vā suṇāti vā āpatti dukkaṭassa, patipathaṃ gacchanto passati anāpatti, gīvaṃ parivattetvā passato pana āpatti bhante.

उत्तर – भन्ते, नृत्य, गीत किंवा वादन पाहण्यासाठी जाणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते; जेथे उभे राहून तो पाहतो किंवा ऐकतो, तेथे दुक्कट आपत्ती होते; पाहण्याची मर्यादा ओलांडून वारंवार पाहिल्यास दुक्कट आपत्ती होते; आरामात राहून पाहणाऱ्याला अनापत्ती आहे; परंतु एका विहारातून दुसऱ्या विहारात जाताना 'मी पाहीन' या हेतूने जाणाऱ्याला आपत्तीच होते; जेथे उभे राहून तो पाहतो किंवा ऐकतो, तेथे दुक्कट आपत्ती होते; आसनशाळेत बसून पाहणाऱ्याला अनापत्ती आहे; 'मी पाहीन' असे म्हणून उठून जाणाऱ्याला दुक्कट आपत्ती होते; जेथे उभे राहून तो पाहतो किंवा ऐकतो, तेथे दुक्कट आपत्ती होते; रस्त्याने जाताना पाहणाऱ्याला अनापत्ती आहे; परंतु भन्ते, मान वळवून पाहणाऱ्याला आपत्ती होते.

Pucchā – āyatakena [Pg.194] āvuso gītassarena dhammaṃ gāyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लांब सुरात गाण्यासारखा धम्म गाणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū āyatakena gītassarena dhammaṃ gāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी लांब सुरात गाण्यासारखा धम्म गायला होता; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – dārupattaṃ [Pg.196] āvuso dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लाकडी पात्र बाळगणाऱ्याला दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, असे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante piṇḍolabhāradvājo chavassa dārupattassa kāraṇā gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dasseti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात आयुष्यमान पिंडोल भारद्वाजांना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, आयुष्यमान पिंडोल भारद्वाजांनी एका क्षुल्लक लाकडी पात्रासाठी गृहस्थांना उत्तर-मनुष्यधर्माचे इद्धि-पाटिहार्य (ऋद्धि-प्रातिहार्य) दाखवले होते; भन्ते, या प्रकरणात हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Na [Pg.197] ca bhikkhave dārupatto dhāretabbo, yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa –

भिक्खूंनो, लाकडी पात्र बाळगू नये. जो बाळगेल, त्याला दुक्कट आपत्ती होईल.

Pucchā – bhagavatā āvuso uccāvace patte paṭikkhipitvā ayo patto bhūmipattoti imeyeva dve pattā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी विविध प्रकारची पात्रे वर्ज्य करून, लोखंडी पात्र आणि मातीचे पात्र हे दोनच पात्र कोठे अनुमत केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha anuññātā, chabbaggiyā bhante bhikkhū uccāvace patte dhāresuṃ sovaṇṇamayā [Pg.198] rūpiyamayā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे अनुमत केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी सोन्याची व चांदीची अशी विविध प्रकारची पात्रे धारण केली होती, भन्ते, त्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Pucchā – sodakaṃ [Pg.199] āvuso pattaṃ paṭisāmentassa ca otāpentassaca uṇhe pattaṃ nidahantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, ओले पात्र (पाण्यासह) ठेवून देणाऱ्याला, ते उन्हात वाळवणाऱ्याला आणि उन्हात पात्र ठेवणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट (आपत्ती) कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū sodakaṃ pattaṃ paṭisāmesuṃ, otāpesuṃ, uṇhe pattaṃ nidahiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी ओले पात्र ठेवून दिले, उन्हात वाळवले आणि उन्हात पात्र ठेवले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – chavasīsapattaṃ [Pg.200] āvuso dhārentassa ca sabbapaṃsukūlikassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, मानवी कवटीचे पात्र धारण करणाऱ्याला आणि पूर्णपणे पांसुकूलिक असणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu sabbapaṃsukūliko ahosi, so chavasīsassa pattaṃ dhāresi, aññatarā itthī passitvā bhītā [Pg.201] vissaramakāsi ‘‘abhuṃ me pisāco vatāya’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एक विशिष्ट भिक्खू पूर्णपणे पांसुकूलिक होता, त्याने मानवी कवटीचे पात्र धारण केले होते. एका स्त्रीने त्याला पाहून घाबरून ओरड केली, "अरेरे, हा माझ्यासाठी पिशाचच आहे!" भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – calakāni vā āvuso aṭṭhikāni vā ucchiṭṭhodakaṃ vā pattena nīharantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पात्राने उष्टे अन्न (कचरा), हाडे किंवा उष्टे पाणी बाहेर टाकणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū calakānipi aṭṭhikānipi ucchiṭṭho dakampi pattena nīhariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी पात्राने उष्टे अन्न (कचरा), हाडे आणि उष्टे पाणी बाहेर टाकले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – upāhanatthavikā [Pg.202] āvuso bhagavatā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.

प्रश्न – आवुसो, पादत्राणांची पिशवी भगवंतांनी कोठे अनुमत केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केली?

Vissajjanā – antarā ca bhante rājagahaṃ antarā ca vesāliṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha anuññātā, aññataro bhante bhikkhu upāhanāyo kāyabandhanena bandhitvā gāmaṃ piṇḍāya pāvisi, aññataro upāsako taṃ bhikkhuṃ abhivādento upāhanāyo sīsena ghaṭṭeti, so bhikkhu maṅku ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भन्ते, राजगृह आणि वैशाली यांच्या दरम्यान एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे अनुमत केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खूने आपली पादत्राणे कायबंधनाला (कमरपट्ट्याला) बांधून गावात पिंडपातासाठी प्रवेश केला होता. एका उपासकाने त्या भिक्खूला अभिवादन करताना त्याचे डोके पादत्राणांना स्पर्शले. तो भिक्खू लज्जित झाला, भन्ते, त्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Pucchā – addhānamaggappaṭipannena [Pg.203] āvuso parissāvanaṃ yāciyamānena na dadantassa ca appaṭissāvanakena addhānaṃ paṭipajjantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, प्रवासाला निघालेल्याने पाणी गाळणी (परिस्रावण) मागितली असता ती न देणाऱ्याला आणि पाणी गाळणी नसताना प्रवासाला निघणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – antarā ca bhante rājagahaṃ antarā ca vesāliṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu parissāvanaṃ yāciyamāno na adāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृह आणि वैशाली यांच्या दरम्यान एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खूने पाणी गाळणी मागितली असता दिली नाही, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – pupphābhikiṇṇe [Pg.205] āvuso sayane sayantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, फुलांनी सजवलेल्या शय्येवर झोपणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū pupphābhikiṇṇesu sayanesu sayiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशालीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खू फुलांनी सजवलेल्या शय्यांवर झोपले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – ekabhājane vā āvuso bhuñjantānaṃ ekathālake vā pivantānaṃ ekattharaṇapāvuraṇānaṃ vā tuvaṭṭānaṃ dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, एकाच पात्रात जेवणाऱ्यांना, किंवा एकाच भांड्यातून पिणाऱ्यांना, किंवा एकाच अंथरूण-पांघरूणावर एकत्र झोपणाऱ्यांना भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ekabhājanepi bhuñjiṃsu, ekathālakepi [Pg.206] piviṃsu, ekamañcakepi tuvaṭṭesuṃ, ekattharaṇāpi tuvaṭṭesuṃ, ekapāvuraṇāpi tuvaṭṭesuṃ, ekattharaṇapāvuraṇāpi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशालीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंनाच उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खू एकाच पात्रात जेवले, एकाच भांड्यातून प्यायले, एकाच खाटेवर झोपले, एकाच अंथरूणावर झोपले, एकाच पांघरूणावर झोपले आणि एकाच अंथरूण-पांघरूणावर एकत्र झोपले, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – cāmaribījaniṃ āvuso paṭikkhipitvā tisso bījaniyo bhagavatā kattha anuññātā, kismiñca vatthusmiṃ anuññātā.

प्रश्न – आवुसो, चवरीचा पंखा वर्ज्य करून, तीन प्रकारचे पंखे भगवंतांनी कोठे अनुमत केले आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anuññātā, sāvatthiyaṃ bhante bhagavati viharati saṅghassa cāmaribījanī uppannā ahosi, bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये हे अनुमत केले गेले. भन्ते, भगवंत श्रावस्तीमध्ये विहार करत असताना संघाला चवरीचा पंखा प्राप्त झाला होता. त्यांनी भगवंतांना ही गोष्ट सांगितली, भन्ते, त्या बाबतीत हे अनुमत केले गेले.

Na [Pg.207] bhikkhave cāmaribījanī dhāretabbā, yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi bhikkhave tisso bījaniyo vākamayaṃ usīramayaṃ morapiñchā mayaṃ.

"भिक्खूंनो, चवरीचा पंखा वापरू नये. जो वापरेल, त्याला दुक्कटची आपत्ती होईल. भिक्खूंनो, मी तीन प्रकारच्या पंख्यांना अनुमती देतो – वल्कलमय (झाडाच्या सालीचा), उशीरमय (वाळ्याचा) आणि मयूरपिच्छमय (मोरपिसांचा)."

Pucchā – dīghe āvuso nakhe dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लांब नखे वाढवणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.208] bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu dīghe nakhe dhāresi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, एका विशिष्ट भिक्खूने लांब नखे वाढवली होती, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – kattarikāya [Pg.209] āvuso kese chedāpentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कात्रीने केस कापून घेणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kattarikāya kese chindiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी कात्रीने केस कापले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – dīghe [Pg.210] āvuso nāsikālome dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नाकातील लांब केस वाढवणाऱ्याला भगवंतांनी दुक्कट कोठे प्रज्ञप्त केली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū dīghāni nāsikālomāni dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी नाकातील लांब केस वाढवले होते, भन्ते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – uccāvacā āvuso kaṇṇamalaharaṇiyo paṭikkhipitvā dasa kaṇṇamalaharaṇiyo bhagavatā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.

प्रश्न – आवुसो, विविध प्रकारच्या कानातील मळ काढण्याच्या सळ्या वर्ज्य करून, दहा प्रकारच्या कानातील मळ काढण्याच्या सळ्या भगवंतांनी कोठे अनुमत केल्या, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केल्या?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha anuññātā, chabbaggiyā bhante bhikkhū uccāvacā kaṇṇamalaharaṇiyo dhāresuṃ [Pg.211] sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून परवानगी दिली गेली. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी सोन्याचे व चांदीचे विविध प्रकारचे कान कोरण्याचे साधन (कर्णमलहारणी) धारण केले होते, त्या बाबतीत, भन्ते, परवानगी दिली गेली.

Pucchā – saṅghāṭipallatthikāya nisīdantassa āvuso dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, संघाटी (दुप्पट वस्त्र) गुडघ्याभोवती गुंडाळून बसणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū saṅghāṭipallatthikāya nisīdiṃsu, saṅghāṭiyā [Pg.212] pattā lujjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खू संघाटी गुडघ्याभोवती गुंडाळून बसले, त्यामुळे संघाटीवरून पात्रे घसरून पडली व फुटली, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – akāyabandhanena āvuso gāmaṃ pavisantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, कमरेला पट्टा (कायबंधन) न बांधता गावात प्रवेश करणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu akāyabandhano gāmaṃ piṇḍāya pāvisi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये एका विशिष्ट भिक्खूला उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, तो विशिष्ट भिक्खू कमरेला पट्टा (कायबंधन) न बांधता गावात पिंडपातासाठी शिरला, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – gihinivatthaṃ [Pg.213] āvuso nivāsentassa ca, gihipārutaṃ pārupantassa ca, saṃvelliyaṃ nivāsentassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, गृहस्थासारखे अंतर्वस्त्र नेसणाऱ्या, गृहस्थासारखे उत्तरीय वस्त्र पांघरणाऱ्या आणि सव्वेलिय (घड्या घातलेले वस्त्र) नेसणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū gihinivatthaṃ nivāsiṃsu, gihipārutampi pārupiṃsu, saṃvelliyampi nivāsiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी गृहस्थासारखे अंतर्वस्त्र नेसले, गृहस्थासारखे उत्तरीय वस्त्रही पांघरले आणि सव्वेलिय देखील नेसले, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – ubhato [Pg.214] kājaṃ āvuso dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, दोन्ही बाजूंनी कावड वाहून नेणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ubhato kājaṃ dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी दोन्ही बाजूंनी कावड वाहून नेली, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – lokāyataṃ [Pg.215] āvuso pariyāpuṇantassa ca vācentassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लोकायत शिकणाऱ्या आणि शिकवणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū lokāyataṃ pariyāpuṇiṃsupi vācesumpi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी लोकायत शिकले देखील आणि शिकवले देखील, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – tiracchānavijjaṃ [Pg.217] āvuso pariyāpuṇantassa ca vācentassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तिरच्छानविज्जा (हीन विद्या) शिकणाऱ्या आणि शिकवणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū tiracchānavijjaṃ pariyāpuṇiṃsupi vācesumpi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी तिरच्छानविज्जा शिकली देखील आणि शिकवली देखील, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – khipite āvuso ‘‘jīvā’’tivadantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, शिंक आल्यावर 'जीवा' (दीर्घायुषी व्हा) असे म्हणणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.218] bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, bhagavā bhante mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ desento khipi, bhikkhū ‘‘jīvatu bhante bhagavā, jīvatu sugatoti’’ uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ akaṃsu, tena saddena dhammakathā antarā ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, भगवंत मोठ्या परिषदेने वेढलेले असताना धम्मदेशना देत असताना शिंकले. भिक्खूंनी 'भन्ते भगवंत दीर्घायुषी होवोत, सुगत दीर्घायुषी होवोत!' असा मोठा आवाज, मोठा कोलाहल केला. त्या आवाजामुळे धम्मकथेत व्यत्यय आला, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – ārāme āvuso passāvavaccānaṃ tahaṃ tahaṃ karaṇaṃ paṭikkhipitvā ekamantaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, आरामात ठिकठिकाणी लघवी व विष्ठा करण्यास मनाई करून ती एका बाजूला करण्यासाठी भगवंतांनी कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū ārāme tahaṃ tahaṃ passāvaṃ akaṃsu, tahaṃ tahaṃ vaccaṃ akaṃsu, ārāmo dussi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केले गेले. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी आरामात ठिकठिकाणी लघवी केली, ठिकठिकाणी विष्ठा केली, त्यामुळे आराम दूषित झाला, त्या बाबतीत, भन्ते, प्रज्ञप्त केले गेले.

Khuddakavatthukkhandhaka

खुद्दकवत्थुक्खन्धक

Pucchā – khuddakavatthuṃ [Pg.220] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी सनिदान व सनिर्देश खुद्दकवत्थूबद्दल विचारतो. आवुसो, समुक्कठ्ठपदांच्या किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – khuddakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.

उत्तर – मी सनिदान व सनिर्देश खुद्दकवत्थूचे उत्तर देतो. भन्ते, समुक्कठ्ठपदांच्या तीन आपत्ती आहेत.

6. Senāsanakkhandhaka

६. सेनासनक्खन्धक

Pucchā – pañca [Pg.221] āvuso leṇāni bhagavatā kattha anuññātāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.

प्रश्न – आवुसो, पाच प्रकारच्या लेणांना (निवासस्थानांना) भगवंतांनी कुठे परवानगी दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत परवानगी दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātāni, sambahulā bhante bhikkhū bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavocuṃ ‘‘rājagahako bhante seṭṭhī vihāre kārāpetukāmo, kathaṃ nu kho bhante paṭipajjitabba’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātāni.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून परवानगी दिली गेली. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी भगवंतांकडे जाऊन असे म्हटले – 'भन्ते, राजगृहातील श्रेष्ठी विहार बांधू इच्छितो, तर भन्ते, आम्ही कसे वागावे?' त्या बाबतीत, भन्ते, परवानगी दिली गेली.

Pucchā – kathaṃ [Pg.222] āvuso vihārā paṭhamaṃ uppannā, kathañca te patiṭṭhāpi tā.

प्रश्न – आवुसो, विहारांची निर्मिती प्रथम कशी झाली आणि ते कसे प्रस्थापित केले गेले?

Vissajjanā – ekāheneva [Pg.223] bhante rājagahakena seṭṭhinā chaṭṭhivihārā patiṭṭhāpitā, te idha bhante saṭṭhivihārā buddhappamukhassa āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa patiṭṭhāpitā.

उत्तर – भन्ते, राजगृहातील श्रेष्ठीने एकाच दिवसात साठ विहार प्रस्थापित केले. भन्ते, ते साठ विहार बुद्धप्रमुख, आलेल्या व येणाऱ्या चारी दिशांच्या संघाला समर्पित केले गेले.

Pucchā – vihāre [Pg.224] āvuso paṭibhānakammaṃ paṭikkhipitvā mālākammādīni bhagavatā kattha anuññātāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.

प्रश्न – आवुसो, विहारात प्रतिभाचित्र काढण्यास मनाई करून पुष्पवेलींचे नक्षीकाम (मालाकर्म) इत्यादी करण्यास भगवंतांनी कुठे परवानगी दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत परवानगी दिली?

Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha anuññātāni. Chabbaggiyā bhante bhikkhū vihāre paṭibhānacittaṃ kārāpesuṃ itthirūpakaṃ purisarūpakaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātāni.

उत्तर – भन्ते, राजगृहामध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून परवानगी दिली गेली. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंनी विहारात स्त्रीचे रूप आणि पुरुषाचे रूप असलेली प्रतिभाचित्रे काढली होती, त्या बाबतीत, भन्ते, परवानगी दिली गेली.

Pucchā – yathāvuḍḍhaṃ [Pg.225] āvuso abhivādanādīni ca aggāsanādīni ca anujānitvā saṅghikaṃ yathāvuḍḍhaṃ paṭibāhantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, ज्येष्ठतेनुसार अभिवादन इत्यादी आणि मुख्य आसन इत्यादींना परवानगी देऊन, संघाच्या मालकीच्या गोष्टींमध्ये ज्येष्ठतेनुसार अडथळा आणणाऱ्यासाठी भगवंतांनी दुक्कट कुठे प्रज्ञप्त केले? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – antarā ca bhante vesāliṃ antarā ca sāvatthiṃ chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ antevāsike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyānaṃ bhante bhikkhūnaṃ antevāsikā bhikkhū buddhappamukhassa saṅghassa purato purato gantvā vihāre paṭiggahesuṃ, seyyāyo paṭiggahesuṃ ‘‘idaṃ amhākaṃ upajjhāyānaṃ bhavissati, idaṃ amhākaṃ ācariyānaṃ bhavissati, idaṃ amhākaṃ bhavissatī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, वैशाली आणि श्रावस्तीच्या दरम्यान षड्वर्गीय (छब्बग्गिय) भिक्खूंच्या अंतेवासिक (शिष्य) भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञापित केला गेला. भन्ते, षड्वर्गीय भिक्खूंचे अंतेवासिक भिक्खू बुद्धप्रमुख संघाच्या पुढे पुढे जाऊन विहारांचा ताबा घेत असत, शय्यांचा (आसनांचा) ताबा घेत असत आणि म्हणत असत, ‘हे आमच्या उपाध्यायांचे होईल, हे आमच्या आचार्यांचे होईल, हे आमचे होईल.’ भन्ते, या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला गेला.

Pucchā – ekena [Pg.227] āvuso dve paṭibāhantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, एकाने दोघांना (जागा घेण्यापासून) रोखल्यास दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto eko dve paṭibāhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राला उद्देशून हा नियम प्रज्ञापित केला गेला. भन्ते, आयुष्यमान उपनंद शाक्यपुत्राने एकट्याने दोघांना रोखले होते, त्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला गेला.

Pucchā – navakena [Pg.228] āvuso uddisantena samake vā āsane nisīdituṃ uccatare vā dhammagāravena, therena pana bhikkhunā uddisāpentena samake vā āsane nisīdituṃ nīcatare vā dhammagāravena bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, नवशिक्या (नवक) भिक्खूने शिकवताना धम्माच्या आदरापोटी समान आसनावर किंवा उच्च आसनावर बसावे, आणि शिकणाऱ्या थेर भिक्खूने धम्माच्या आदरापोटी समान आसनावर किंवा नीच (कमी उंचीच्या) आसनावर बसावे, अशी अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū āyasmato upālissa santike vinayaṃ pariyāpuṇiṃsu, āyasmā bhante upāli ṭhitakova uddisati therānaṃ bhikkhūnaṃ gāravena, tattha bhante therā ceva bhikkhū kilamiṃsu āyasmā ca upāli kilami, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, अनेक भिक्खू आयुष्यमान उपालींच्या जवळ विनय शिकत होते. आयुष्यमान उपाली थेर भिक्खूंच्या आदरापोटी उभे राहूनच शिकवत असत. भन्ते, त्यामुळे थेर भिक्खूही थकले आणि आयुष्यमान उपालीसुद्धा थकले. त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – tivassantarena [Pg.230] āvuso saha nisīdituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, तीन वर्षांच्या अंतराने (दीक्षा कालावधीत फरक असलेल्यांनी) एकत्र बसण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulānaṃ bhante bhikkhūnaṃ etadahosi ‘‘kittāvatānu kho samānāsaniko hotī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, अनेक भिक्खूंच्या मनात असा विचार आला की, ‘किती वर्षांच्या फरकाने समान आसनावर बसणारा (समानासनिक) होतो?’ त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – mañce [Pg.231] ca āvuso pīṭhe ca dvinnaṃyeva nisīdituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, पलंगावर (मंच) आणि पाटावर (पीठ) केवळ दोघांनीच बसावे, अशी अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule samānāsanike ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū samānāsanikā mañce nisīditvā mañcaṃ bhindiṃsu, pīṭhe nisīditvā pīṭhaṃ bhindiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक समानासनिक (समान आसनावर बसण्यास पात्र असलेल्या) भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञापित केला गेला. भन्ते, अनेक समानासनिक भिक्खू पलंगावर बसल्यामुळे पलंग तुटला, पाटावर बसल्यामुळे पाट तुटला. त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – dīghāsane [Pg.232] panāvuso asamānāsanikehipi nisīdituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लांब आसनावर (दीघासन) असमान आसनावरील (असमांनासनिक) भिक्खूंनीही एकत्र बसावे, अशी अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात ही अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū dīghāsane asamānāsanikehi saha nisīdituṃ kukkuccāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भन्ते, अनेक भिक्खू लांब आसनावर असमान आसनावरील भिक्खूंसोबत बसण्यास संकोच (कुक्कुच्च) करत होते. त्या प्रकरणात ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – pañca [Pg.233] āvuso avissajjiyāni bhagavatā kattha paññattāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattāni.

प्रश्न – आवुसो, पाच अविस्सज्जीय (हस्तांतरित न करता येणाऱ्या गोष्टी) भगवंतांनी कोठे प्रज्ञापित केल्या? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात त्या प्रज्ञापित केल्या?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattāni, sambahulā bhante bhikkhū saṅghikaṃ senāsanaṃ vissajjesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून या प्रज्ञापित केल्या गेल्या. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी संघाचे सेनासन (निवासस्थान) हस्तांतरित केले होते. त्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला गेला.

Pucchā – pañca [Pg.234] āvuso avebhaṅgiyāni bhagavatā kattha paññattāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattāni.

प्रश्न – आवुसो, पाच अवेभंगीय (विभागून न घेता येणाऱ्या गोष्टी) भगवंतांनी कोठे प्रज्ञापित केल्या? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात त्या प्रज्ञापित केल्या?

Vissajjanā – kīṭāgirismiṃ bhante assajipunabbasuke bhikkhū ārabbha paññattāni, assajipunabbasukā bhante bhikkhū saṅghikaṃ senāsanaṃ vibhajiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattāni.

उत्तर – भन्ते, कीटागिरीमध्ये अस्सजी आणि पुनब्बसूक भिक्खूंना उद्देशून या प्रज्ञापित केल्या गेल्या. भन्ते, अस्सजी आणि पुनब्बसूक भिक्खूंनी संघाचे सेनासन विभागून घेतले होते. त्या प्रकरणात या प्रज्ञापित केल्या गेल्या.

Pucchā – aññatra [Pg.236] paribhogaṃ āvuso aññatra paribhuñjantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, एका उपयोगासाठी असलेली वस्तू दुसऱ्या ठिकाणी वापरल्यास दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū aññatarassa upāsakassa vihāraparibhogaṃ senāsanaṃ aññatra paribhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आळवीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञापित केला गेला. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी एका उपासकाच्या विहाराच्या उपयोगासाठी असलेले सेनासन दुसऱ्या ठिकाणी वापरले होते. त्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला गेला.

Pucchā – adhotehi ca āvuso allehi ca pādehi senāsanaṃ akkamantassa ca saupāhanena senāsanaṃ akkamantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, न धुतलेल्या पायांनी, ओल्या पायांनी सेनासनावर (बिछान्यावर/आसनावर) पाऊल ठेवल्यास आणि पादत्राणांसह (चपलांसह) सेनासनावर पाऊल ठेवल्यास दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ [Pg.237] bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū adhotehi pādehi senāsanaṃ akkamiṃsu, allehi ca pādehi senāsanaṃ akkamiṃsu, saupāhanāpi senāsanaṃ akkamiṃsu, senāsanaṃ dussi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आळवीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञापित केला गेला. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी न धुतलेल्या पायांनी सेनासनावर पाऊल ठेवले, ओल्या पायांनी सेनासनावर पाऊल ठेवले आणि पादत्राणांसह देखील सेनासनावर पाऊल ठेवले, ज्यामुळे सेनासन खराब झाले. त्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला गेला.

Pucchā – parikammakatāya āvuso bhūmiyā niṭṭhubhantassa ca parikammakataṃ bhittiṃ apassayantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, लेपन केलेल्या (सारवलेल्या) जमिनीवर थुंकल्यास आणि लेपन केलेल्या भिंतीला टेकून बसल्यास दुक्कट (दुष्कृत) गुन्हा होतो, हा नियम भगवंतांनी कोठे प्रज्ञापित केला? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला?

Vissajjanā – āḷaviyaṃ [Pg.238] bhante sambahuleva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū parikammakatāya bhūmiyā niṭṭhubhiṃsu, parikammakataṃ bhittiṃ apassayiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, आळवीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून हा नियम प्रज्ञापित केला गेला. भन्ते, अनेक भिक्खूंनी लेपन केलेल्या जमिनीवर थुंकले आणि लेपन केलेल्या भिंतीला टेकून बसले. त्या प्रकरणात हा नियम प्रज्ञापित केला गेला.

Pucchā – senāsanakkhandhakaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी सनिदान (कारणासह) आणि सनिर्देश (वर्णनासह) सेनासनक्खंधकाबद्दल विचारतो. आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये (उत्कृष्ट पदांमध्ये) किती आपत्ती (गुन्हे) आहेत?

Vissajjanā – senāsanakkhandhakaṃ [Pg.239] vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.

उत्तर – मी सनिदान आणि सनिर्देश सेनासनक्खंधकाचे उत्तर देतो. भन्ते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये तीन आपत्ती आहेत.

7. Saṅghatedakakkhandhaka

७. संघभेदकक्खंधक

Pucchā – kathaṃ [Pg.240] āvuso channaṃ sakyakumārānaṃ saha upālikappakena pabbajjā ahosi, kathañca nesaṃ viseso udapādi.

प्रश्न – आवुसो, सहा शाक्यकुमारांचे उपालि न्हाव्यासोबत (उपालि कप्पक) प्रव्रज्या ग्रहण करणे कसे झाले, आणि त्यांच्यामध्ये काय विशेष (वैशिष्ट्य) निर्माण झाले?

Vissajjanā – bhagavā bhante upāliṃ kappakaṃ paṭhamaṃ pabbājesi, pacchā te sakyakumāre, atha bhante āyasmā bhaddiyo teneva antaravassena tisso vijjā sacchākāsi, āyasmā anuruddho dibbacakkhuṃ uppādesi, āyasmā ānando sotāpattiphalaṃ sacchākāsi, devadatto pothujjanikaṃ iddhiṃ abhinipphādesi. Evaṃ kho bhante channaṃ sakyakumārānaṃ upālikappakena saha pabbajjā ahosi, evañca pana bhante tesaṃ visesādhigamo ahosi.

उत्तर – भन्ते, भगवंतांनी सर्वप्रथम उपालि न्हाव्याला प्रवज्जा दिली, त्यानंतर त्या शाक्यकुमारांना. त्यानंतर, भन्ते, आयुष्यमान भद्दिय यांनी त्याच वर्षावासात तीन विद्या साक्षात केल्या, आयुष्यमान अनुरुद्धांनी दिव्यचक्षू प्राप्त केले, आयुष्यमान आनंदांनी स्रोतापत्तीफळ साक्षात केले आणि देवदत्ताने पृथग्जनीय ऋद्धी प्राप्त केली. अशा प्रकारे, भन्ते, उपालि न्हाव्यासह त्या सहा शाक्यकुमारांची प्रवज्जा झाली आणि अशा प्रकारे, भन्ते, त्यांना विशेष अधिगम प्राप्त झाला.

Pakāsanīya

प्रकासनीय

Pucchā – pakāsanīyakammaṃ [Pg.241] āvuso kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी प्रकासनीय कर्म कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha paññattaṃ, devadatto bhante ‘‘sarājikāya maṃ bhagavā parisāya kheḷāsakavādena apasādeti, sāriputtamoggallāneva ukkaṃsatī’’ti kupito anattamano bhagavati āghātaṃ bandhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात देवदत्ताला उद्देशून प्रज्ञप्त केले. भन्ते, देवदत्त 'भगवान राजासह असलेल्या परिषदेत माझी लाळघोट्या म्हणून निर्भत्सना करतात आणि केवळ सारिपुत्त व मोग्गल्लानांचीच प्रशंसा करतात' असे म्हणून क्रुद्ध व असंतुष्ट झाला आणि त्याने भगवंतांविषयी मनात आकस धरला; भन्ते, या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pakāsanīya

प्रकासनीय

Pucchā – devadattassa [Pg.243] āvuso pakāsanīyakammaṃ kārāpetvā kathaṃ bhagavā pakāsetuṃ āṇāpesi.

प्रश्न – आवुसो, देवदत्ताचे प्रकासनीय कर्म करवून घेऊन भगवंतांनी कशा प्रकारे ते घोषित करण्याची आज्ञा दिली?

Vissajjanā – bhagavā bhante devadattassa pakāsanīyakammaṃ kātuṃ paññapetvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi ‘‘tena hi tvaṃ sāriputta devadattaṃ rājagahe pakāsehī’’ti, evaṃ kho bhante devadattassa pakāsanīyakammaṃ katvā devadattaṃ rājagahe pakāsetuṃ bhagavā āṇāpesi.

उत्तर – भन्ते, भगवंतांनी देवदत्ताचे प्रकासनीय कर्म करण्याचे प्रज्ञप्त करून आयुष्यमान सारिपुत्तांना आमंत्रित केले – 'तर मग, सारिपुत्त, तू राजगृहात देवदत्ताविषयी प्रकटीकरण कर.' अशा प्रकारे, भन्ते, देवदत्ताचे प्रकासनीय कर्म करून भगवंतांनी राजगृहात देवदत्ताविषयी प्रकटीकरण करण्याची आज्ञा दिली.

Devadatta

देवदत्त

Pucchā – kathaṃ [Pg.244] āvuso devadattena duṭṭhacittena vadhakacittena tathā gatassa ruhiraṃ uppādetvā paṭhamaṃ ānantariyaṃ kammaṃ upacitaṃ.

प्रश्न – आवुसो, देवदत्ताने दुष्ट बुद्धीने आणि वध करण्याच्या विचाराने तथागतांचे रक्त सांडून पहिले आनंतर्य कर्म कशा प्रकारे संचित केले?

Vissajjanā – bhagavā bhante gijjhakūṭassa pabbatassa chāyāyaṃ caṅkami, atha bhante devadatto gijjhakūṭaṃ pabbataṃ āruhitvā mahatiṃ silaṃ pavijjhi ‘‘imāya samaṇaṃ gotamaṃ jīvitā voropessāmī’’ti, atha kho bhante dve pabbatakūṭāni samāgantvā taṃ silaṃ sampaṭicchiṃsu, tato papatikā uppatitvā bhagavato pāde ruhiraṃ uppādesi. Evaṃ kho bhante devadattena duṭṭhena vadhakacittena tathāgatassa ruhiraṃ uppādetvā paṭhamaṃ ānantariyakammaṃ upacitaṃ.

उत्तर – भन्ते, भगवान गिज्झकूट पर्वताच्या छायेत चंक्रमण करत होते. तेव्हा, भन्ते, देवदत्ताने गिज्झकूट पर्वतावर चढून एक मोठा दगड खाली ढकलला – 'याने मी श्रमण गोतमाचा जीव घेईन.' परंतु, भन्ते, पर्वताची दोन शिखरे एकत्र येऊन त्यांनी तो दगड अडवला, त्यातून एक कपचा उडून भगवंतांच्या पायाला लागला आणि रक्त आले. अशा प्रकारे, भन्ते, दुष्ट व वध करण्याच्या विचाराने देवदत्ताने तथागतांचे रक्त सांडून पहिले आनंतर्य कर्म संचित केले.

Pucchā – kulesu [Pg.245] āvuso tikabhojanaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, भगवंतांनी कुळांमध्ये तिकभोजन कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha paññattaṃ, devadatto bhante parihīnalābhasakkāro sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात देवदत्ताला उद्देशून प्रज्ञप्त केले. भन्ते, लाभ आणि सत्कार नष्ट झालेला देवदत्त आपल्या अनुयायांसह कुळांमध्ये मागून मागून भोजन करत असे; भन्ते, या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – alaṃ [Pg.246] devadatta, mā te rucci saṅghabhedo, garuko kho devadatta saṅghabhedotiādiko āvuso ovādo bhagavatā kattha dinno, kismiṃ vatthusmiṃ dinno.

प्रश्न – 'बस कर देवदत्त, तुला संघभेद आवडता कामा नये. देवदत्त, संघभेद हा अत्यंत गंभीर आहे' इत्यादी उपदेश, आवुसो, भगवंतांनी कोठे दिला आणि कोणत्या बाबतीत दिला?

Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha dinno, devadatto bhante saṅghabhedāya parakkami cakkabhedāya, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ dinno.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात देवदत्ताला उद्देशून दिला गेला. भन्ते, देवदत्त संघभेदासाठी आणि चक्रभेदासाठी प्रयत्न करत होता; भन्ते, या बाबतीत हा उपदेश दिला गेला.

Alaṃ [Pg.247] devadatta, mā te rucci saṅghabhedo, garuko kho devadatta saṅghabhedo –

बस कर देवदत्त, तुला संघभेद आवडता कामा नये. देवदत्त, संघभेद हा अत्यंत गंभीर आहे –

Pucchā – ‘‘sukaraṃ sādhunā sādhuṃ, sādhuṃ pāpena dukkaraṃ. Pāpaṃ pāpena sukaraṃ, pāpamariyehi dukkara’’nti- āvuso [Pg.248] idaṃ udānaṃ bhagavatā kattha udānitaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ udānitaṃ.

प्रश्न – 'सज्जनाला चांगले काम करणे सोपे असते, दुर्जनाला चांगले काम करणे कठीण असते. दुर्जनाला पाप करणे सोपे असते, परंतु आर्यांना पाप करणे कठीण असते' – आवुसो, हे उदान भगवंतांनी कोठे व्यक्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत व्यक्त केले?

Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃyeva ārabbha udānitaṃ, āyasmā bhante ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi, atha kho bhante devadatto yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘ajjatagge dānāhaṃ āvuso ānanda aññatreva bhagavatā aññatreva bhikkhusaṅghā uposathaṃ karissāmi saṅghakammaṃ karissāmī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ udānitaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात देवदत्तालाच उद्देशून हे उदान व्यक्त केले गेले. भन्ते, आयुष्यमान आनंद पूर्वान्हसमयी वस्त्र परिधान करून, पात्र व चीवर घेऊन राजगृहात पिंडपातासाठी प्रवेश करते झाले. तेव्हा, भन्ते, देवदत्त जेथे आयुष्यमान आनंद होते तेथे आला आणि आयुष्यमान आनंदांना म्हणाला – 'आवुसो आनंद, आजपासून मी भगवंतांशिवाय आणि भिक्खू संघाशिवाय स्वतंत्रपणे उपोसथ करीन आणि संघकर्म करीन.' भन्ते, या बाबतीत हे उदान व्यक्त केले गेले.

Sukaraṃ sādhunā sādhuṃ, sādhuṃ pāpena dukkaraṃ;

Pāpaṃ pāpena sukaraṃ, pāpamariyehi dukkaraṃ.

सज्जनाला चांगले काम करणे सोपे असते, दुर्जनाला चांगले काम करणे कठीण असते; दुर्जनाला पाप करणे सोपे असते, परंतु आर्यांना पाप करणे कठीण असते.

Pucchā – bhedānuvattakānaṃ [Pg.249] āvuso bhikkhūnaṃ thullaccayaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – आवुसो, संघभेदाचे अनुकरण करणाऱ्या भिक्खूंसाठी भगवंतांनी थुल्लच्चय कोठे प्रज्ञप्त केला, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केला?

Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante sāriputto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavoca ‘‘sādhu bhante bhedānuvattakā bhikkhū puna upasampajjeyyu’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भन्ते, राजगृहात अनेक भिक्खूंना उद्देशून प्रज्ञप्त केला गेला. भन्ते, आयुष्यमान सारिपुत्तांनी भगवंतांकडे जाऊन असे म्हटले – 'भन्ते, संघभेदाचे अनुकरण करणाऱ्या भिक्खूंनी पुन्हा उपसंपदा घ्यावी हे योग्य होईल.' भन्ते, या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

‘‘Sādhu [Pg.252] bhante bhedānuvattakā bhikkhū puna upasampajjeyyu’’nti –

'भन्ते, संघभेदाचे अनुकरण करणाऱ्या भिक्खूंनी पुन्हा उपसंपदा घ्यावी हे योग्य होईल' –

Pucchā – kittāvatā [Pg.253] nu kho āvuso saṅgharāji hoti no ca saṅghabhedo, kittāvatā ca pana saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo ca.

प्रश्न – आवुसो, किती मर्यादेपर्यंत संघात केवळ फूट पडते पण संघभेद होत नाही, आणि किती मर्यादेपर्यंत संघात फूटही पडते आणि संघभेदही होतो?

Vissajjanā – ekato bhante eko hoti, ekato dve catuttho anussāveti, salākaṃ gāheti ‘‘ayaṃ dhammo ayaṃ vinayo idaṃ satthusāsanaṃ imaṃ gaṇhatha imaṃ rocethāti’’, eteneva bhante nayena catunnaṃ vā pañcannaṃ vā channaṃ vā sattannaṃ vā aṭṭhannaṃ vā saṅgharāji hoti, no ca saṅghabhedo, ekato bhante cattāro honti, ekato cattāro, navamo anussāveti, salākaṃ gāheti ‘‘ayaṃ dhammo ayaṃ vinayo idaṃ satthusāsanaṃ imaṃ gaṇhatha imaṃ rocethā’’ti, evaṃ kho bhante saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo ca. Evaṃ kho bhante saṅgharāji hoti, no ca saṅghabhedo, evañca pana bhante saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo ca.

उत्तर – भन्ते, एका बाजूला एक भिक्खू असतो, दुसऱ्या बाजूला दोन असतात आणि चौथा भिक्खू घोषणा करतो, शलाका स्वीकारायला लावतो – 'हा धम्म आहे, हा विनय आहे, हे शास्त्यांचे शासन आहे, हे स्वीकारा, हे पसंत करा.' भन्ते, याच पद्धतीने चार, पाच, सहा, सात किंवा आठ भिक्खू पर्यंत संघात केवळ फूट पडते, पण संघभेद होत नाही. परंतु, भन्ते, एका बाजूला चार भिक्खू असतात, दुसऱ्या बाजूला चार असतात आणि नववा भिक्खू घोषणा करतो, शलाका स्वीकारायला लावतो – 'हा धम्म आहे, हा विनय आहे, हे शास्त्यांचे शासन आहे, हे स्वीकारा, हे पसंत करा.' अशा प्रकारे, भन्ते, संघात फूटही पडते आणि संघभेदही होतो. भन्ते, अशा प्रकारे संघात फूट पडते पण संघभेद होत नाही, आणि अशा प्रकारे संघात फूटही पडते आणि संघभेदही होतो.

Pucchā – kittāvatā [Pg.254] nu kho āvuso saṅgho bhinno hoti.

प्रश्न – आवुसो, किती मर्यादेने संघ विभक्त होतो?

Vissajjanā – idha bhante bhikkhū adhammādiṃ dhammādīnīti dīpenti, te imehi aṭṭhārasahi vatthūhi apakassanti, avapakassanti, āveniṃ [Pg.255] uposathaṃ karonti, āveniṃ pavāraṇaṃ karonti, āveniṃ saṅghakammaṃ karonti, evaṃ kho bhante saṅgho bhinno hoti.

उत्तर – भन्ते, येथे भिक्खू अधम्माला धम्म म्हणून आणि धम्माला अधम्म म्हणून दर्शवतात. ते या अठरा गोष्टींद्वारे स्वतःला वेगळे करतात, दूर नेतात, स्वतंत्रपणे उपोसथ करतात, स्वतंत्रपणे प्रवारणा करतात, स्वतंत्रपणे संघकर्म करतात; भन्ते, अशा प्रकारे संघ विभक्त होतो.

Pucchā – kittāvatā nu kho āvuso saṅgho samaggo hoti.

प्रश्न – हे बंधू, संघ किती प्रमाणात समग्र (एकसंध) होतो?

Vissajjanā – idha bhante bhikkhū adhammaṃ adhammoti dīpenti, dhammaṃ dhammoti dīpenti, avinayaṃ avinayoti dīpenti…pe… duṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpenti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpenti, te imehi aṭṭhārasahi vatthūhi na apakassanti, na avapakassanti, na āveniṃ uposathaṃ karonti, na āveniṃ pavāraṇaṃ karonti, na āveniṃ saṅghakammaṃ karonti, ettāvatā kho bhante saṅgho samaggo hoti.

उत्तर – भंते, येथे भिक्खू अधम्माला अधम्म म्हणून स्पष्ट करतात, धम्माला धम्म म्हणून स्पष्ट करतात, अविनयाला अविनय म्हणून स्पष्ट करतात...पे... गंभीर (दुठ्ठुल्ल) आपत्तीला गंभीर आपत्ती म्हणून स्पष्ट करतात, अगंभीर (अदुठ्ठुल्ल) आपत्तीला अगंभीर आपत्ती म्हणून स्पष्ट करतात. ते या अठरा गोष्टींनी संघापासून वेगळे होत नाहीत, दूर जात नाहीत, स्वतंत्र उपोसथ करत नाहीत, स्वतंत्र प्रवारणा करत नाहीत, स्वतंत्र संघकर्म करत नाहीत; भंते, एवढ्याने संघ समग्र होतो.

Pucchā – samaggaṃ [Pg.256] āvuso saṅghaṃ bhinditvā kiṃ so pasavati.

प्रश्न – हे बंधू, समग्र संघाचा भेद करून तो काय मिळवतो?

Vissajjanā – samaggaṃ kho bhante saṅghaṃ bhinditvā kappaṭṭhitikaṃ kibbisaṃ pasavati, kappaṃ nirayamhi paccati.

उत्तर – भंते, समग्र संघाचा भेद करून तो कल्पभर टिकणारे पाप मिळवतो आणि कल्पभर निरयात (नरकात) शिजतो.

Pucchā – bhinnaṃ [Pg.257] kho āvuso saṅghaṃ samaggaṃ katvā kiṃ so pasavati.

प्रश्न – हे बंधू, भेद झालेल्या संघाला समग्र करून तो काय मिळवतो?

Vissajjanā – bhinnaṃ kho bhante saṅghaṃ samaggaṃ katvā brahmaṃ puññaṃ pasavati, kappaṃ saggamhi modati.

उत्तर – भंते, भेद झालेल्या संघाला समग्र करून तो ब्रह्मपुण्य मिळवतो आणि कल्पभर स्वर्गात आनंदित होतो.

Pucchā – saṅghabhedaṃ [Pg.258] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी सकारण आणि सविस्तर संघभेदाविषयी विचारतो. हे बंधू, संघभेदाच्या मुख्य (समुक्कठ्ठपद) किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – saṅghabhedaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante dve āpattiyo.

उत्तर – मी सकारण आणि सविस्तर संघभेदाचे उत्तर देतो. भंते, संघभेदाच्या मुख्य दोन आपत्ती आहेत.

8. Vattakkhandhaka

८. वत्तक्खन्धक (कर्तव्य-स्कंधक)

Pucchā – āgantukānaṃ [Pg.259] āvuso bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे बंधू, आगंतुक भिक्खूंचे कर्तव्य भगवंतांनी कोठे विहित केले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते विहित केले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule āgantuke bhikkhū ārabbha paññattaṃ, āgantukā bhante bhikkhū saupāhanāpi ārāmaṃ pavisiṃsu, chattapaggahitāpi ārāmaṃ pavisiṃsu, oguṇṭhitāpi ārāmaṃ pavisiṃsu, sīsepi cīvaraṃ karitvā ārāmaṃ pavisiṃsu, pānīyenapi pāde doviṃsu, vuḍḍhatarepi āvāsike bhikkhū nābhivādesuṃ, napi senāsanaṃ pucchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tena hi bhikkhave āgantukānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi, yathā āgantukehi bhikkhūhi sammā vattitabbaṃ, āgantukena bhikkhave bhikkhunā idāni ārāmaṃ pavisissāmīti upāhanā omuñcitvā nīcaṃ katvā papphoṭetvā gahetvā chattaṃ apanāmetvā sīsaṃ vivaritvā sīse cīvaraṃ khandhe katvā sādhukaṃ ataramānena ārāmo pavisitabbo’’ evamādinā bhante āgantukānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्तीमध्ये अनेक आगंतुक भिक्खूंना उद्देशून हे विहित केले गेले. भंते, आगंतुक भिक्खू पादत्राणे घालूनच आरामात प्रवेश करत असत, छत्र धरून आरामात प्रवेश करत असत, डोके झाकून आरामात प्रवेश करत असत, डोक्यावर चीवर ठेवून आरामात प्रवेश करत असत, पिण्याच्या पाण्याने पाय धुवत असत, ज्येष्ठ निवासी भिक्खूंना अभिवादन करत नसत आणि शयनासनाविषयी विचारत नसत. भंते, त्या बाबतीत भगवंतांनी नियम केला – “तर मग, भिक्खूंनो, मी आगंतुक भिक्खूंचे कर्तव्य विहित करतो, ज्याप्रमाणे आगंतुक भिक्खूंनी योग्य प्रकारे वर्तन केले पाहिजे. भिक्खूंनो, आगंतुक भिक्खूने 'आता मी आरामात प्रवेश करीन' असा विचार करून पादत्राणे काढून, ती खाली धरून, झटकून व हातात घेऊन, छत्र बाजूला करून, डोके उघडे करून, डोक्यावरील चीवर खांद्यावर ठेवून, सावधगिरीने आणि घाई न करता आरामात प्रवेश करावा.” भंते, अशा प्रकारे आगंतुक भिक्खूंचे कर्तव्य विहित केले आहे.

Pucchā – āvāsikānaṃ [Pg.261] āvuso bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ, kathañca pana paññattaṃ.

प्रश्न – हे बंधू, निवासी भिक्खूंचे कर्तव्य भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून, कोणत्या बाबतीत आणि कसे विहित केले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule āvāsike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante āvāsikā bhikkhū āgantuke bhikkhū disvā neva āsanaṃ paññapesuṃ, na pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipiṃsu, na paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahesuṃ, na senāsanaṃ paññapesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ –

उत्तर – भंते, श्रावस्तीमध्ये अनेक निवासी भिक्खूंना उद्देशून हे विहित केले गेले. भंते, अनेक निवासी भिक्खूंनी आगंतुक भिक्खूंना पाहूनही त्यांच्यासाठी आसन मांडले नाही, पाय धुण्यासाठी पाणी, पादपीठ आणि पाय पुसण्याचे फडके ठेवले नाही, सामोरे जाऊन त्यांचे पात्र व चीवर स्वीकारले नाही आणि शयनासन दिले नाही. भंते, त्या बाबतीत हे विहित केले गेले. त्या बाबतीत –

‘‘Āvāsikena bhikkhave bhikkhunā āgantukaṃ bhikkhuṃ vuḍḍhataraṃ disvā āsanaṃ paññapetabbaṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipitabbaṃ, paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahetabbaṃ [Pg.262] pānīyena pucchitabbo’’ evamādinā bhante āvāsikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā paññattaṃ.

“भिक्खूंनो, निवासी भिक्खूने आपल्यापेक्षा ज्येष्ठ असलेल्या आगंतुक भिक्खूला पाहून आसन मांडले पाहिजे, पाय धुण्यासाठी पाणी, पादपीठ आणि पाय पुसण्याचे फडके ठेवले पाहिजे, सामोरे जाऊन पात्र व चीवर स्वीकारले पाहिजे आणि त्याला पिण्याच्या पाण्याविषयी विचारले पाहिजे.” भंते, अशा प्रकारे भगवंतांनी निवासी भिक्खूंचे कर्तव्य विहित केले आहे.

Pucchā – gamikānaṃ [Pg.263] āvuso bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ, kathañcapana paññattaṃ.

प्रश्न – हे बंधू, प्रवास करणाऱ्या भिक्खूंचे कर्तव्य भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून, कोणत्या बाबतीत आणि कसे विहित केले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule gamike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante gamikā bhikkhū dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ appaṭisāmetvā dvāravātapānaṃ vivaritvā senāsanaṃ anāpucchā pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘gamikena bhikkhave bhikkhunā dārubhaṇḍaṃ paṭisāmetvā dvāravātapānaṃ thaketvā senāsanaṃ āpucchā pakkamitabbaṃ’’ evamādinā bhante ākārena bhagavatā gamikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्तीमध्ये अनेक प्रवास करणाऱ्या भिक्खूंना उद्देशून हे विहित केले गेले. भंते, अनेक प्रवास करणारे भिक्खू लाकडी वस्तू आणि मातीची भांडी जागच्या जागी व्यवस्थित न ठेवता, दारे व खिडक्या उघड्या ठेवून, शयनासनाचा निरोप न घेता निघून गेले. भंते, त्या बाबतीत भगवंतांनी नियम केला – “भिक्खूंनो, प्रवास करणाऱ्या भिक्खूने लाकडी वस्तू व्यवस्थित ठेवून, दारे व खिडक्या बंद करून, शयनासनाचा निरोप घेऊनच निघावे.” भंते, अशा प्रकारे भगवंतांनी प्रवास करणाऱ्या भिक्खूंचे कर्तव्य विहित केले आहे.

Pucchā – bhattagge [Pg.264] āvuso anumodituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे बंधू, भोजनशाळेत अनुमोदन करण्याची अनुमती भगवंतांनी कोठे दिली? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ [Pg.265] bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhattagge nānumodiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्तीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून ही अनुमती दिली गेली. भंते, अनेक भिक्खू भोजनशाळेत अनुमोदन करत नसत, त्या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – bhikkhūnaṃ āvuso bhattaggavattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे बंधू, भिक्खूंचे भोजनशाळेतील कर्तव्य भगवंतांनी कोठे विहित केले आहे? कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत ते विहित केले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū dunnivatthā duppārutā anākappasampannā bhattaggaṃ gacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sace ārāme kālo ārocito hoti, timaṇḍalaṃ paṭicchādentena parimaṇḍalaṃ nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo pārupitvā gaṇṭhikaṃ paṭimuñcitvā dhovitvā [Pg.266] pattaṃ gahetvā sādhukaṃ ataramānena gāmo pavisitabbo’’ti evamādinā bhante bhattaggavattaṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे विहित केले गेले. भंते, षड्वर्गीय भिक्खू अयोग्य रीतीने वस्त्र नेसून, अयोग्य रीतीने पांघरून आणि शिष्टाचाराचा अभाव असताना भोजनशाळेत जात असत. त्या बाबतीत भगवंतांनी नियम केला – “जर आरामात भोजनाची वेळ जाहीर झाली असेल, तर तीन मंडले (गुडघे आणि नाभी) झाकली जातील अशा प्रकारे नीट गोल वस्त्र नेसून, कटिबंध बांधून, दुपदरी करून संघात पांघरून, गाठ लावून, पात्र धुवून व हातात घेऊन, सावधगिरीने आणि घाई न करता गावात प्रवेश करावा.” भंते, अशा प्रकारे भोजनशाळेतील कर्तव्य विहित केले आहे.

Pucchā – bhikkhūnaṃ [Pg.267] āvuso senāsanavattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ, kathañca taṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे बंधू, भिक्खूंचे शयनासनाविषयीचे कर्तव्य भगवंतांनी कोठे, कोणाला उद्देशून, कोणत्या बाबतीत आणि कसे विहित केले आहे?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūsu ajjhokāse cīvaraṃ karontesu paṭivāte aṅgaṇe senāsanaṃ papphoṭesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yasmiṃ vihāre viharati, sace so vihāro uklāpo hoti, sace ussahati sodhetabbo’’ti evamādinā bhante bhikkhūnaṃ senāsanavattaṃ bhagavatā paññattaṃ.

उत्तर – भंते, श्रावस्तीमध्ये षड्वर्गीय भिक्खूंना उद्देशून हे विहित केले गेले. भंते, इतर भिक्खू उघड्या जागेत चीवर तयार करत असताना, षड्वर्गीय भिक्खूंनी वाऱ्याच्या विरुद्ध दिशेने अंगणात शयनासन झटकले. भंते, त्या बाबतीत भगवंतांनी नियम केला – “ज्या विहारात तो राहतो, जर तो विहार अस्वच्छ असेल, तर त्याने शक्य असल्यास तो स्वच्छ करावा.” भंते, अशा प्रकारे भगवंतांनी भिक्खूंचे शयनासनाविषयीचे कर्तव्य विहित केले आहे.

Pucchā – samācāraṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी कारणासह आणि वर्णनासह सदाचाराविषयी विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – samācāraṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी कारणासह आणि वर्णनासह सदाचाराविषयी उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये एक आपत्ती आहे.

9. Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhaka

९. पातिमोक्खठ्ठपनक्खन्धक

Pucchā – sāpattikena [Pg.270] āvuso pātimokkhaṃ suṇantassa pātimokkhaṃ ṭhapetuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, आपत्तीयुक्त भिक्खूने पातिमोक्ख ऐकत असताना, पातिमोक्ख स्थगित करण्याचे भगवंतांनी कोठे प्रज्ञप्त केले, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत प्रज्ञप्त केले?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante puggalo dussīlo pāpadhammo tadahuposathe saṅghamajjhe nisinno ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थीमध्ये एका दुःशील आणि पापी व्यक्तीला उद्देशून हे प्रज्ञप्त केले गेले. भंते, तो दुःशील आणि पापी मनुष्य त्या उपोसथ दिवशी संघामध्ये बसला होता, भंते, त्या बाबतीत हे प्रज्ञप्त केले गेले.

Pucchā – ṭhapanaṃ [Pg.272] āvuso pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – हे आवुसो, मी कारणासह आणि वर्णनासह स्थगित करण्याविषयी विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – ṭhapanaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.

उत्तर – मी कारणासह आणि वर्णनासह स्थगित करण्याविषयी उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये एक आपत्ती आहे.

10. Bhikkhunikkhandhaka

१०. भिक्खुनीक्खन्धक

Pucchā – aṭṭhahi [Pg.273] āvuso garudhammehi upasampadā bhagavatā kattha anuññātā, kassa anuññātā, kismiñca vatthusmiṃ anuññātā.

प्रश्न – हे आवुसो, आठ गरूधम्मांसह उपसंपदा भगवंतांनी कोठे अनुमत केली, कोणासाठी अनुमत केली आणि कोणत्या बाबतीत अनुमत केली?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante mahāpajāpatiyā gotamiyā anuññātā, mahāpajāpati bhante gotamī sūnehi pādehi rajokiṇṇena gattena dukkhī dummanā assumukhī rudamānā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsi, atha kho bhante āyasmā ānando mahāpajāpatiṃ gotamiṃ taṃ kāraṇaṃ pucchitvā bhagavantaṃ catukkhattuṃ yāci mātugāmassa tathāgatappavedite dhammavinaye āgārasmā anāgāriyaṃ pabbajjaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.

उत्तर – भंते, वेसालीमध्ये महाप्रजापती गोतमीसाठी अनुमत केली गेली. भंते, महाप्रजापती गोतमी सुजलेल्या पायांनी, धुळीने माखलेल्या शरीराने, दुःखी, खिन्न मनाने, डोळ्यात अश्रू आणून रडत बाहेरील दरवाजापाशी उभी राहिली. त्यानंतर, भंते, आयुष्यमान आनंदांनी महाप्रजापती गोतमीला त्याचे कारण विचारले आणि भगवंतांना चार वेळा विनंती केली की, तथागतांनी प्रवेदित केलेल्या धम्म-विनयामध्ये स्त्रियांना घर सोडून अनगारिक प्रव्रज्या मिळावी. भंते, त्या बाबतीत ही अनुमत केली गेली.

Pucchā – bhikkhūhi [Pg.275] āvuso bhikkhuniyo upasampādetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, भिक्खूंद्वारे भिक्खुनींना उपसंपदा देण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante mahāpajāpatiṃ gotamiṃ ārabbha anuññātaṃ, mahāpajāpati bhante gotamī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kathāhaṃ bhante imāsu sākiyānīsu paṭipajjāmī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, वेसालीमध्ये महाप्रजापती गोतमीला उद्देशून अनुमती दिली गेली. महाप्रजापती गोतमी भगवंतांना असे म्हणाली, 'भंते, मी या शाक्य स्त्रियांच्या बाबतीत कसे वर्तन करू?' भंते, त्या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – ekato [Pg.276] upasampannāya āvuso bhikkhunisaṅghe visuddhāya bhikkhusaṅghe upasampādetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, एका बाजूने (भिक्खुनी संघात) उपसंपन्न झालेल्या आणि शुद्ध झालेल्या स्त्रीला भिक्खू संघात उपसंपदा देण्यास भगवंतांनी कोठे अनुमती दिली, कोणाला उद्देशून आणि कोणत्या बाबतीत अनुमती दिली?

Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhikkhunīnaṃ antarāyike dhamme pucchiṃsu, upasampadāpekkhāyo vitthāyiṃsu, maṅkū ahesuṃ, na sakkhiṃsu vissajjetuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.

उत्तर – भंते, सावत्थीमध्ये अनेक भिक्खूंना उद्देशून अनुमती दिली गेली. भंते, अनेक भिक्खूंनी भिक्खुनींना अंतरायिक धर्मांविषयी विचारले. उपसंपदेची इच्छा करणाऱ्या स्त्रिया संकोचल्या, गोंधळल्या आणि उत्तर देण्यास असमर्थ ठरल्या. भंते, त्या बाबतीत ही अनुमती दिली गेली.

Pucchā – bhikkhunikkhandhakaṃ [Pg.277] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी कारणासह आणि वर्णनासह भिक्खुनीक्खन्धकाविषयी विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – bhikkhunikkhandhakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante dve āpattiyo.

उत्तर – मी कारणासह आणि वर्णनासह भिक्खुनीक्खन्धकाविषयी उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये दोन आपत्ती आहेत.

11. Pañcasatikakkhandhaka

११. पञ्चसतिकक्खन्धक

Paṭhama saṃgāyanā

प्रथम संगायना

Pucchā – pañcasatikaṃ [Pg.279] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी कारणासह आणि वर्णनासह पंचसतिकविषयी विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – pañcasatikaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante na katamā āpatti.

उत्तर – मी कारणासह आणि वर्णनासह पंचसतिकविषयी उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये कोणतीही आपत्ती नाही.

12. Sattasatikakkhandhaka

१२. सत्तसतिकक्खन्धक

Dutiya saṃgāyanā

द्वितीय संगायना

Pucchā – sattasatikaṃ [Pg.280] pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.

प्रश्न – मी कारणासह आणि वर्णनासह सत्तसतिकविषयी विचारतो. हे आवुसो, समुक्कठ्ठपदांमध्ये किती आपत्ती आहेत?

Vissajjanā – sattasatikaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante na katamā āpatti.

उत्तर – मी कारणासह आणि वर्णनासह सत्तसतिकविषयी उत्तर देतो. भंते, समुक्कठ्ठपदांमध्ये कोणतीही आपत्ती नाही.

Pucchā – kassa [Pg.281] āvuso vacanaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, हे कोणाचे वचन आहे?

Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.

उत्तर – भंते, हे अरहंत, सम्यक्संबुद्ध भगवंतांचे वचन आहे.

Pucchā – ke āvuso sikkhanti.

प्रश्न – हे आवुसो, कोण शिकतात?

Vissajjanā – sekkhā ca bhante puthujjanakalyāṇakā ca sikkhanti.

उत्तर – भंते, सेख आणि कल्याणकारी पृथग्जन शिकतात.

Pucchā – ke [Pg.282] āvuso sikkhitasikkhā.

प्रश्न – हे आवुसो, ज्यांचे शिक्षण पूर्ण झाले आहे असे कोण आहेत?

Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā.

उत्तर – भंते, अरहंत हे पूर्ण शिक्षित आहेत.

Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, हे कोठे स्थित आहे?

Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.

उत्तर – भंते, हे शिक्षणाची इच्छा बाळगणाऱ्यांमध्ये स्थित आहे.

Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.

प्रश्न – हे आवुसो, हे कोणी आणले आहे?

Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.

उत्तर – भंते, हे परंपरेने आणले गेले आहे.


မြန်မာ
ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာဋီကာအခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ
1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ
1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ)
1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ
1105 ပရိဝါရ ပါဠိ
1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁
1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂
1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ
1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ)
1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ
1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁
1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂
1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃
1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ
1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ
1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ
1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁
1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂
1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁
1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂
1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ
1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ
1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁
1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂
1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ
1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ

8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁
8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂
8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁
8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂
8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ

8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ)
8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ)
8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ)
8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ)
8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ)
8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ)
8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ)
8413 နိရုတ္တိဒီပနီ
8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ
8415 အနုဒီပနီပါဌ
8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ
8417 နမက္ကာရဋီကာ
8418 မဟာပဏာမပါဌ
8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ
8420 သုတဝန္ဒနာ
8421 ကမလာဉ္ဇလိ
8422 ဇိနာလင်္ကာရ
8423 ပဇ္ဇမဓု
8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ
8425 စူဠဂန္ထဝံသ
8427 သာသနဝံသ
8426 မဟာဝံသ
8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ
8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ
8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ)
8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ)
8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ
8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ
8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ
8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ
8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ
8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ
8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ
8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ
8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ
8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ
8447 နီတိမဉ္ဇရီ
8445 ဓမ္မနီတိ
8444 မဟာရဟနီတိ
8441 လောကနီတိ
8442 သုတ္တန္တနီတိ
8443 သူရဿတိနီတိ
8450 စာဏကျနီတိ
8448 နရဒက္ခဒီပနီ
8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ
8451 ရသဝါဟိနီ
8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ
8453 ဝေဿန္တရဂီတိ
8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ
8455 ထူပဝံသ
8456 ဒါဌာဝံသ
8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ
8458 ဓါတုဝံသ
8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ
8460 ဇိနစရိတယ
8461 ဇိနဝံသဒီပံ
8462 တေလကဋာဟဂါထာ
8463 မိလိဒဋီကာ
8464 ပဒမဉ္ဇရီ
8465 ပဒသာဓနံ
8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ
8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ
8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ)
2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ
2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ)
2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ)
2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ
2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁
2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁
3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂
3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ
4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)
4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)
4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ
4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ
5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ
5103 တိကနိပါတ ပါဠိ
5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ
5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ
5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ
5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ
5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ
5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ
5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ
5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ
5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ
5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ
5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ
5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ
6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ
6103 ဥဒါန ပါဠိ
6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ
6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ
6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ
6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ
6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ
6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ
6110 အပဒါန ပါဠိ-၁
6111 အပဒါန ပါဠိ-၂
6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ
6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ
6114 ဇာတက ပါဠိ-၁
6115 ဇာတက ပါဠိ-၂
6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ
6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ
6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ
6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ
6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ
6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁
6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂
6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ
6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ
6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁
6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂
6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁
6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂
6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ
6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁
6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂
6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ
6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ
6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁
6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂
6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃
6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄
6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅
6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆
6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇
6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁
6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂
6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ
6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ
6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ
7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ
7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ
7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ
7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ
7106 ယမက ပါဠိ-၁
7107 ယမက ပါဠိ-၂
7108 ယမက ပါဠိ-၃
7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁
7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂
7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃
7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄
7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅
7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ
7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ
7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ
7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ
7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ
7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ
7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ
7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ
7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော
7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ
7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
PáliAṭṭhakathāṬīkāOutro
1101 Ofensas Graves (Pārājika)
1102 Ofensas Leves (Pācittiya)
1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga)
1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga)
1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)
1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1
1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2
1203 Comentário das Ofensas Leves
1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya
1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya
1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya
1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1
1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2
1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3
1401 Texto das Duas Matrizes
1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya
1403 Subcomentário de Vajirabuddhi
1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1
1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2
1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1
1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2
1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas
1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior
1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1
1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2
1412 Texto da Aplicação das Regras
1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental

8401 Caminho da Purificação - Vol. 1
8402 Caminho da Purificação - Vol. 2
8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1
8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2
8405 História da Origem do Caminho da Purificação

8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita)
8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita)
8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita)
8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita)
8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita)
8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita)
8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita)
8413 Elucidação da Etimologia
8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo
8415 Texto do Subcomentário Elucidativo
8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições
8417 Subcomentário da Saudação
8418 Grande Texto de Saudação
8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais
8420 Saudação com Recitação
8421 Oferenda de Lótus
8422 Ornamento dos Vencedores
8423 Mel dos Versos
8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda
8425 Pequena Crônica dos Livros
8427 Crônica do Ensinamento
8426 Grande Crônica
8429 Gramática de Moggallāna
8428 Gramática de Kaccāyana
8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras
8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes
8432 Realização das Formas das Palavras
8433 Comentário de Moggallāna
8434 Texto sobre a Realização da Aplicação
8435 Texto sobre a Origem dos Versos
8436 Texto do Dicionário Iluminado
8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado
8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão
8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão
8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra
8446 Ética do Poeta
8447 Coleção de Ética
8445 Ética do Dhamma
8444 Grande Ética Secreta
8441 Ética do Mundo
8442 Ética dos Suttas
8443 Ética do Herói
8450 Ética de Cāṇakya
8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens
8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções
8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes
8452 Texto sobre a Purificação dos Limites
8453 Canto de Vessantara
8454 Explicação do Comentário de Moggallāna
8455 Crônica das Estupas
8456 Crônica da Relíquia do Dente
8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos
8458 Crônica das Relíquias
8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla
8460 História do Vencedor
8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores
8462 Versos da Panela de Óleo
8463 Subcomentário de Milinda
8464 Cacho de Flores de Palavras
8465 Realização das Palavras
8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática
8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana
8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha
2102 Grande Seção - Dīgha
2103 Seção de Pāthika - Dīgha
2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha
2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha
2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1
2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima
3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima
3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima
3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1
3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2
3203 Comentário dos Cinquenta Médios
3204 Comentário dos Cinquenta Superiores
3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais
3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios
3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta
4102 Seção das Causas - Saṃyutta
4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta
4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta
4105 Grande Seção - Saṃyutta
4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta
4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara
5102 Grupos de Dois - Aṅguttara
5103 Grupos de Três - Aṅguttara
5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara
5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara
5106 Grupos de Seis - Aṅguttara
5107 Grupos de Sete - Aṅguttara
5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara
5109 Grupos de Nove - Aṅguttara
5110 Grupos de Dez - Aṅguttara
5111 Grupos de Onze - Aṅguttara
5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.
5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha)
6102 Versos do Dhamma (Dhammapada)
6103 Exclamações Inspiradas (Udāna)
6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka)
6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta)
6106 Histórias das Mansões Celestiais
6107 Histórias dos Fantasmas
6108 Versos dos Monges Anciãos
6109 Versos das Monjas Anciãs
6110 Histórias Passadas - Vol. 1
6111 Histórias Passadas - Vol. 2
6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa)
6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka)
6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6116 Grande Exposição (Mahāniddesa)
6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa)
6118 Caminho da Discriminação Analítica
6119 O Guia (Nettippakaraṇa)
6120 As Perguntas de Milinda
6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)
6201 Comentário da Pequena Leitura
6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1
6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2
6204 Comentário do Udāna
6205 Comentário do Itivuttaka
6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1
6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2
6208 Comentário das Histórias das Mansões
6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas
6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1
6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2
6212 Comentário dos Versos das Monjas
6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1
6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2
6215 Comentário da História dos Budas
6216 Comentário do Cesto das Condutas
6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3
6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4
6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5
6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6
6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7
6224 Comentário da Grande Exposição
6225 Comentário da Pequena Exposição
6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1
6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2
6228 Comentário do Guia
6301 Subcomentário do Guia
6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī)
7102 Análise (Vibhaṅga)
7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā)
7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti)
7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu)
7106 O Livro dos Pares - Vol. 1
7107 O Livro dos Pares - Vol. 2
7108 O Livro dos Pares - Vol. 3
7109 Condições de Originação - Vol. 1
7110 Condições de Originação - Vol. 2
7111 Condições de Originação - Vol. 3
7112 Condições de Originação - Vol. 4
7113 Condições de Originação - Vol. 5
7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos
7202 Comentário que Dissipa a Confusão
7203 Comentário dos Cinco Tratados
7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos
7302 Subcomentário Principal da Análise
7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados
7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos
7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados
7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma
7307 Compêndio do Abhidhamma
7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma
7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канонКомментарииСубкомментарииДругое
1101 Параджика-пали
1102 Пачиттия-пали
1103 Махавагга-пали (Виная)
1104 Чулавагга-пали
1105 Паривара-пали
1201 Параджиканда-аттхакатха-1
1202 Параджиканда-аттхакатха-2
1203 Пачиттия-аттхакатха
1204 Махавагга-аттхакатха (Виная)
1205 Чулавагга-аттхакатха
1206 Паривара-аттхакатха
1301 Сараттхадипани-тика-1
1302 Сараттхадипани-тика-2
1303 Сараттхадипани-тика-3
1401 Двематика-пали
1402 Винаясангаха-аттхакатха
1403 Ваджирабуддхи-тика
1404 Вимативинодани-тика-1
1405 Вимативинодани-тика-2
1406 Винаяланкара-тика-1
1407 Винаяланкара-тика-2
1408 Канкхавитаранипурана-тика
1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая
1410 Винаявиниччая-тика-1
1411 Винаявиниччая-тика-2
1412 Пачиттиядийоджана-пали
1413 Кхуддасиккха-муласиккха

8401 Висуддхимагга-1
8402 Висуддхимагга-2
8403 Висуддхимагга-махатика-1
8404 Висуддхимагга-махатика-2
8405 Висуддхимагга-ниданакатха

8406 Дигханикая (пу-ви)
8407 Мадджхиманикая (пу-ви)
8408 Самъюттаникая (пу-ви)
8409 Ангуттараникая (пу-ви)
8410 Винаяпитака (пу-ви)
8411 Абхидхаммапитака (пу-ви)
8412 Аттхакатха (пу-ви)
8413 Нируттидипани
8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха
8415 Анудипанипатха
8416 Паттхануддеса дипанипатха
8417 Намаккаратика
8418 Махапанамапатха
8419 Лаккханато буддхатхоманагатха
8420 Сутавандана
8421 Камаланджали
8422 Джиналанкара
8423 Паджамадху
8424 Буддхагунагатхавали
8425 Чулагантхавамса
8427 Сасанавамса
8426 Махавамса
8429 Моггалланабьякарана
8428 Каччаянабьякарана
8430 Садданитиппакарана (падамала)
8431 Садданитиппакарана (дхатумала)
8432 Падарупасиддхи
8433 Могалланапанчика
8434 Пайогасиддхипатха
8435 Вуттодаяпатха
8436 Абхидханаппадипикапатха
8437 Абхидханаппадипикатика
8438 Субодхаланкарапатха
8439 Субодхаланкаратика
8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара
8446 Кавидаппананити
8447 Нитиманджари
8445 Дхамманити
8444 Махараханити
8441 Локанити
8442 Суттантанити
8443 Сурассатинити
8450 Чанакьянити
8448 Нарадаккхадипани
8449 Чатурараккхадипани
8451 Расавахини
8452 Симависодханипатха
8453 Вессантарагити
8454 Моггаллана вуттививаранапанчика
8455 Тхупавамса
8456 Датхавамса
8457 Дхатупатхавиласиния
8458 Дхатувамса
8459 Хаттхаванагаллавихаравамса
8460 Джиначаритая
8461 Джинавамсадипа
8462 Телакатахагатха
8463 Милидатика
8464 Падаманджари
8465 Падасадхана
8466 Саддабиндупакарана
8467 Каччаянадхатуманджуса
8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали
2102 Махавагга-пали (Дигха)
2103 Патхикавагга-пали
2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха
2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха)
2203 Патхикавагга-аттхакатха
2301 Силаккхандхавагга-тика
2302 Махавагга-тика (Дигха)
2303 Патхикавагга-тика
2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1
2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали
3102 Мадджхимапаннаса-пали
3103 Упарипаннаса-пали
3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1
3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2
3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха
3204 Упарипаннаса-аттхакатха
3301 Мулапаннаса-тика
3302 Мадджхимапаннаса-тика
3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали
4102 Ниданавагга-пали
4103 Кхандхавагга-пали
4104 Салаятанавагга-пали
4105 Махавагга-пали (Самъютта)
4201 Сагатхавагга-аттхакатха
4202 Ниданавагга-аттхакатха
4203 Кхандхавагга-аттхакатха
4204 Салаятанавагга-аттхакатха
4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)
4301 Сагатхавагга-тика
4302 Ниданавагга-тика
4303 Кхандхавагга-тика
4304 Салаятанавагга-тика
4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали
5102 Дуканипата-пали
5103 Тиканипата-пали
5104 Чатукканипата-пали
5105 Панчаканипата-пали
5106 Чхакканипата-пали
5107 Саттаканипата-пали
5108 Аттхакадинипата-пали
5109 Наваканипата-пали
5110 Дасаканипата-пали
5111 Экадасаканипата-пали
5201 Экаканипата-аттхакатха
5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха
5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха
5204 Аттхакадинипата-аттхакатха
5301 Экаканипата-тика
5302 Дука-тика-чатукканипата-тика
5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика
5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали
6102 Дхаммапада-пали
6103 Удана-пали
6104 Итивуттака-пали
6105 Суттанипата-пали
6106 Виманаваттху-пали
6107 Петаваттху-пали
6108 Тхерагатха-пали
6109 Тхеригатха-пали
6110 Ападана-пали-1
6111 Ападана-пали-2
6112 Буддхавамса-пали
6113 Чарияпитака-пали
6114 Джатака-пали-1
6115 Джатака-пали-2
6116 Маханиддеса-пали
6117 Чуланиддеса-пали
6118 Патисамбхидамагга-пали
6119 Неттиппакарана-пали
6120 Милиндапаньха-пали
6121 Петакопадеса-пали
6201 Кхуддакапатха-аттхакатха
6202 Дхаммапада-аттхакатха-1
6203 Дхаммапада-аттхакатха-2
6204 Удана-аттхакатха
6205 Итивуттака-аттхакатха
6206 Суттанипата-аттхакатха-1
6207 Суттанипата-аттхакатха-2
6208 Виманаваттху-аттхакатха
6209 Петаваттху-аттхакатха
6210 Тхерагатха-аттхакатха-1
6211 Тхерагатха-аттхакатха-2
6212 Тхеригатха-аттхакатха
6213 Ападана-аттхакатха-1
6214 Ападана-аттхакатха-2
6215 Буддхавамса-аттхакатха
6216 Чарияпитака-аттхакатха
6217 Джатака-аттхакатха-1
6218 Джатака-аттхакатха-2
6219 Джатака-аттхакатха-3
6220 Джатака-аттхакатха-4
6221 Джатака-аттхакатха-5
6222 Джатака-аттхакатха-6
6223 Джатака-аттхакатха-7
6224 Маханиддеса-аттхакатха
6225 Чуланиддеса-аттхакатха
6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1
6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2
6228 Неттиппакарана-аттхакатха
6301 Неттиппакарана-тика
6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали
7102 Вибханга-пали
7103 Дхатукатха-пали
7104 Пуггалапаннятти-пали
7105 Катхаваттху-пали
7106 Ямака-пали-1
7107 Ямака-пали-2
7108 Ямака-пали-3
7109 Паттхана-пали-1
7110 Паттхана-пали-2
7111 Паттхана-пали-3
7112 Паттхана-пали-4
7113 Паттхана-пали-5
7201 Дхаммасангани-аттхакатха
7202 Саммохивинодани-аттхакатха
7203 Панчапакарана-аттхакатха
7301 Дхаммасангани-мулатика
7302 Вибханга-мулатика
7303 Панчапакарана-мулатика
7304 Дхаммасангани-анутика
7305 Панчапакарана-анутика
7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо
7307 Абхидхамматтхасангахо
7308 Абхидхаммаватара-пуранатика
7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනයවිවරණඅටුවාවෙනත්
1101 පාරාජික පාළි
1102 පාචිත්තිය පාළි
1103 මහාවග්ග පාළි (විනය)
1104 චූළවග්ග පාළි
1105 පරිවාර පාළි
1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1
1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2
1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා
1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය)
1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා
1206 පරිවාර අට්ඨකථා
1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1
1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2
1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3
1401 ද්වෙමාතිකාපාළි
1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා
1403 වජිරබුද්ධි ටීකා
1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1
1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2
1406 විනයාලංකාර ටීකා-1
1407 විනයාලංකාර ටීකා-2
1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා
1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය
1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1
1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2
1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි
1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා

8401 විසුද්ධිමග්ග-1
8402 විසුද්ධිමග්ග-2
8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1
8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2
8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා

8406 දීඝනිකාය (පු-වි)
8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි)
8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි)
8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි)
8410 විනයපිටක (පු-වි)
8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි)
8412 අට්ඨකථා (පු-වි)
8413 නිරුත්තිදීපනී
8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ
8415 අනුදීපනීපාඨ
8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ
8417 නමක්කාරටීකා
8418 මහාපණාමපාඨ
8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා
8420 සුතවන්දනා
8421 කමලාඤ්ජලි
8422 ජිනාලඞ්කාර
8423 පජ්ජමධු
8424 බුද්ධගුණගාථාවලී
8425 චූළගන්ථවංස
8427 සාසනවංස
8426 මහාවංස
8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං
8428 කච්චායනබ්යාකරණං
8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා)
8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා)
8432 පදරූපසිද්ධි
8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා
8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ
8435 වුත්තෝදයපාඨ
8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ
8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා
8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ
8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා
8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර
8446 කවිදප්පණනීති
8447 නීතිමඤ්ජරී
8445 ධම්මනීති
8444 මහාරහනීති
8441 ලෝකනීති
8442 සුත්තන්තනීති
8443 සූරස්සතිනීති
8450 චාණක්යනීති
8448 නරදක්ඛදීපනී
8449 චතුරාරක්ඛදීපනී
8451 රසවාහිනී
8452 සීමවිසෝධනීපාඨ
8453 වෙස්සන්තරගීති
8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා
8455 ථූපවංස
8456 දාඨාවංස
8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා
8458 ධාතුවංස
8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස
8460 ජිනචරිතය
8461 ජිනවංසදීපං
8462 තේලකටාහගාථා
8463 මිලිදටීකා
8464 පදමඤ්ජරී
8465 පදසාධනං
8466 සද්දබින්දුපකරණං
8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා
8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි
2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ)
2103 පාථිකවග්ග පාළි
2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ)
2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා
2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා
2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ)
2303 පාථිකවග්ග ටීකා
2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1
2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි
3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි
3103 උපරිපණ්ණාස පාළි
3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1
3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2
3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා
3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා
3301 මූලපණ්ණාස ටීකා
3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා
3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි
4102 නිදානවග්ග පාළි
4103 ඛන්ධවග්ග පාළි
4104 සළායතනවග්ග පාළි
4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)
4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා
4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා
4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා
4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)
4301 සගාථාවග්ග ටීකා
4302 නිදානවග්ග ටීකා
4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා
4304 සළායතනවග්ග ටීකා
4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි
5102 දුකනිපාත පාළි
5103 තිකනිපාත පාළි
5104 චතුක්කනිපාත පාළි
5105 පඤ්චකනිපාත පාළි
5106 ඡක්කනිපාත පාළි
5107 සත්තකනිපාත පාළි
5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි
5109 නවකනිපාත පාළි
5110 දසකනිපාත පාළි
5111 එකාදසකනිපාත පාළි
5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා
5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා
5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා
5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා
5301 එකකනිපාත ටීකා
5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා
5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා
5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි
6102 ධම්මපද පාළි
6103 උදාන පාළි
6104 ඉතිවුත්තක පාළි
6105 සුත්තනිපාත පාළි
6106 විමානවත්ථු පාළි
6107 පේතවත්ථු පාළි
6108 ථේරගාථා පාළි
6109 ථේරීගාථා පාළි
6110 අපදාන පාළි-1
6111 අපදාන පාළි-2
6112 බුද්ධවංස පාළි
6113 චරියාපිටක පාළි
6114 ජාතක පාළි-1
6115 ජාතක පාළි-2
6116 මහානිද්දේස පාළි
6117 චූළනිද්දේස පාළි
6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි
6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි
6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි
6121 පේටකෝපදේස පාළි
6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා
6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1
6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2
6204 උදාන අට්ඨකථා
6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා
6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1
6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2
6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා
6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා
6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1
6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2
6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා
6213 අපදාන අට්ඨකථා-1
6214 අපදාන අට්ඨකථා-2
6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා
6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා
6217 ජාතක අට්ඨකථා-1
6218 ජාතක අට්ඨකථා-2
6219 ජාතක අට්ඨකථා-3
6220 ජාතක අට්ඨකථා-4
6221 ජාතක අට්ඨකථා-5
6222 ජාතක අට්ඨකථා-6
6223 ජාතක අට්ඨකථා-7
6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා
6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා
6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1
6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2
6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා
6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා
6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි
7102 විභඞ්ග පාළි
7103 ධාතුකථා පාළි
7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි
7105 කථාවත්ථු පාළි
7106 යමක පාළි-1
7107 යමක පාළි-2
7108 යමක පාළි-3
7109 පට්ඨාන පාළි-1
7110 පට්ඨාන පාළි-2
7111 පට්ඨාන පාළි-3
7112 පට්ඨාන පාළි-4
7113 පට්ඨාන පාළි-5
7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා
7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා
7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා
7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා
7302 විභඞ්ග-මූලටීකා
7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා
7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා
7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා
7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ
7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ
7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා
7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon PaliLos ComentariosLos SubcomentariosOtros
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคนข้อคิดเห็นคำอธิบายย่อยอื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ
1102 ปาจิตติยปาฬิ
1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย)
1104 จูฬวคฺคปาฬิ
1105 ปริวารปาฬิ
1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑
1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒
1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา
1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย)
1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา
1206 ปริวารอฏฺฐกถา
1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑
1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒
1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓
1401 ทเวมาติกาปาฬิ
1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา
1403 วชิรพุทฺธิฏีกา
1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑
1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒
1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑
1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒
1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา
1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย
1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑
1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒
1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ
1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา

8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑
8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒
8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑
8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒
8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา

8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ)
8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ)
8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ)
8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ)
8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ)
8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ)
8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ)
8413 นิรุตฺติทีปนี
8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ
8415 อนุทีปนีปาฐ
8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ
8417 นมกฺการฏีกา
8418 มหาปณามปาฐ
8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา
8420 สุตวทน
8421 กมลาญฺชลิ
8422 ชินาลงฺการ
8423 ปชฺชมธุ
8424 พุทฺธคุณคาถาวลี
8425 จูฬคนฺถวํส
8427 สาสนวํส
8426 มหาวํส
8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ
8428 กจฺจายนพฺยากรณํ
8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา)
8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา)
8432 ปทรูปสิทฺธิ
8433 โมคคฺลานปญฺจิกา
8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ
8435 วุตฺโตทยปาฐ
8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ
8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา
8438 สุโพธาลงฺการปาฐ
8439 สุโพธาลงฺการฏีกา
8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร
8446 กวิทปฺปณนีติ
8447 นีติมญฺชรี
8445 ธมฺมนีติ
8444 มหารหนีติ
8441 โลกนีติ
8442 สุตฺตนฺตนีติ
8443 สูรสฺสตินีติ
8450 จาณกฺยนีติ
8448 นรทกฺขทีปนี
8449 จตุราวรกฺขทีปนี
8451 รสวาหินี
8452 สีมวิโสธนีปาฐ
8453 เวสฺสนฺตรคีติ
8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา
8455 ถูปวํส
8456 ทาฐาวํส
8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา
8458 ธาตุวํส
8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส
8460 ชนจริตย
8461 ชนวํสทีปํ
8462 เตลกฏาหคาถา
8463 มิลิทฏีกา
8464 ปทมญฺชรี
8465 ปทสาธนํ
8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ
8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา
8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ
2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ)
2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ
2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ)
2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา
2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา
2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ)
2303 ปาถิกวคฺคฏีกา
2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑
2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ
3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ
3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ
3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑
3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒
3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา
3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา
3301 มูลปณฺณาสฏีกา
3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา
3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ
4102 นิทานวคฺคปาฬิ
4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ
4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ
4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)
4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา
4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา
4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา
4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)
4301 สคาถาวคฺคฏีกา
4302 นิทานวคฺคฏีกา
4303 ขนฺธวคฺคฏีกา
4304 สฬายตนวคฺคฏีกา
4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ
5102 ทุกนิปาตปาฬิ
5103 ติกนิปาตปาฬิ
5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ
5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ
5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ
5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ
5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ
5109 นวกนิปาตปาฬิ
5110 ทสกนิปาตปาฬิ
5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ
5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา
5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา
5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา
5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา
5301 เอกกนิปาตฏีกา
5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา
5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา
5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ
6102 ธมฺมปทปาฬิ
6103 อุทานปาฬิ
6104 อิติวุตฺตกปาฬิ
6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ
6106 วิมานวตฺถุปาฬิ
6107 เปตวตฺถุปาฬิ
6108 เถรคาถาปาฬิ
6109 เถรีคาถาปาฬิ
6110 อปทานปาฬิ-๑
6111 อปทานปาฬิ-๒
6112 พุทธวงฺสปาฬิ
6113 จริยาปิฏกปาฬิ
6114 ชาตกปาฬิ-๑
6115 ชาตกปาฬิ-๒
6116 มหานิทฺเทสปาฬิ
6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ
6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ
6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ
6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ
6121 เปฏโกปเทสปาฬิ
6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา
6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑
6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒
6204 อุทานอฏฺฐกถา
6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา
6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑
6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒
6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา
6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา
6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑
6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒
6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา
6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑
6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒
6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา
6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา
6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑
6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒
6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓
6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔
6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕
6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖
6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗
6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา
6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา
6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑
6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒
6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา
6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา
6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ
7102 วิภงฺคปาฬิ
7103 ธาตุกถาปาฬิ
7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ
7105 กถาวตฺถุปาฬิ
7106 ยมกปาฬิ-๑
7107 ยมกปาฬิ-๒
7108 ยมกปาฬิ-๓
7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑
7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒
7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓
7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔
7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕
7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา
7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา
7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา
7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา
7302 วิภงฺคมูลฏีกา
7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา
7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา
7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา
7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท
7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห
7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา
7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།འགྲེལ་བཤད།འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི།
1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི།
1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ)
1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།
1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ)
1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣
1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།
1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ།
1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡
1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢
1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ།
1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡
1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢
1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི།
1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ།

8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡
8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢
8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡
8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢
8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ།

8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི)
8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི།
8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ།
8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ།
8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ།
8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི།
8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར།
8423 པཛྫ་མ་དྷུ།
8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི།
8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས།
8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས།
8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས།
8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ)
8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ)
8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི།
8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ།
8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ།
8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ།
8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ།
8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ།
8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར།
8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི།
8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི།
8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི།
8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི།
8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི།
8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི།
8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི།
8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི།
8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི།
8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ།
8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི།
8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ།
8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས།
8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས།
8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ།
8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས།
8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས།
8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ།
8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ།
8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ།
8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ།
8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི།
8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ།
8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ།
8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ།
8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ)
2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ)
2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ)
2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡
2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)
4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི།
6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི།
6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི།
6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི།
6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡
6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢
6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི།
6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི།
6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡
6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢
6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི།
6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི།
6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི།
6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།
6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣
6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤
6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥
6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦
6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧
6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི།
7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི།
7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི།
7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི།
7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡
7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢
7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣
7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡
7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢
7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣
7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤
7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥
7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ།
7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ།
7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển PaliChú giảiPhụ chú giảiKhác
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1
1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2
1203 Chú Giải Pācittiya
1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật)
1205 Chú Giải Cūḷavagga
1206 Chú Giải Parivāra
1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1
1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2
1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha
1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi
1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1
1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2
1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1
1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2
1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1
1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Thanh Tịnh Đạo - 1
8402 Thanh Tịnh Đạo - 2
8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1
8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2
8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo

8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8410 Tạng Luật (Vấn Đáp)
8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp)
8412 Chú Giải (Vấn Đáp)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Phụ Chú Giải Namakkāra
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8444 Mahārahanīti
8445 Dhammanīti
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8450 Cāṇakyanīti
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Phụ Chú Giải Milinda
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2203 Chú Giải Pāthikavagga
2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga
2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1
2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1
3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2
3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa
3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa
3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)
4201 Chú Giải Sagāthāvagga
4202 Chú Giải Nidānavagga
4203 Chú Giải Khandhavagga
4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga
4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga
4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga
4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga
4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga
4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Chú Giải Ekakanipāta
5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta
5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi - 1
6111 Apadāna Pāḷi - 2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi - 1
6115 Jātaka Pāḷi - 2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Chú Giải Khuddakapāṭha
6202 Chú Giải Dhammapada - 1
6203 Chú Giải Dhammapada - 2
6204 Chú Giải Udāna
6205 Chú Giải Itivuttaka
6206 Chú Giải Suttanipāta - 1
6207 Chú Giải Suttanipāta - 2
6208 Chú Giải Vimānavatthu
6209 Chú Giải Petavatthu
6210 Chú Giải Theragāthā - 1
6211 Chú Giải Theragāthā - 2
6212 Chú Giải Therīgāthā
6213 Chú Giải Apadāna - 1
6214 Chú Giải Apadāna - 2
6215 Chú Giải Buddhavaṃsa
6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka
6217 Chú Giải Jātaka - 1
6218 Chú Giải Jātaka - 2
6219 Chú Giải Jātaka - 3
6220 Chú Giải Jātaka - 4
6221 Chú Giải Jātaka - 5
6222 Chú Giải Jātaka - 6
6223 Chú Giải Jātaka - 7
6224 Chú Giải Mahāniddesa
6225 Chú Giải Cūḷaniddesa
6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1
6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2
6228 Chú Giải Nettippakaraṇa
6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi - 1
7107 Yamaka Pāḷi - 2
7108 Yamaka Pāḷi - 3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5
7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi
7202 Chú Giải Sammohavinodanī
7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa
7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī
7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga
7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa
7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī
7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra
7309 Abhidhammamātikāpāḷi