1 Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
សូមនមស្ការចំពោះព្រះភគវន្តមុនី ជាព្រះអរហន្តដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវញេយ្យធម៌ទាំងពួងដោយប្រពៃ ចំពោះព្រះអង្គនោះ។
Jinālaṅkāra
ជិនាលង្ការៈ
Paṇāmadīpanīgāthā
បណាមទីបនីគាថា
1.
១.
Yo lokatthāya buddho dhanasutabhariyāaṅgajīve cajitvā pūretvā āramiyo tidasamanupame bodhipakkhīyadhamme,Patvā bodhiṃ visuddhaṃ sakalaguṇadadaṃ seṭṭhabhūto tiloke,Katvā dukkhassa antaṃ katasubhajanataṃ dukkhato mocayittha.
ព្រះពុទ្ធអង្គណា ទ្រង់លះបង់នូវទ្រព្យ បុត្រ ភរិយា អវយវៈ និងជីវិត ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់សត្វលោក ទ្រង់បំពេញនូវពោធិបក្ខិយធម៌ទាំងឡាយ ដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបានក្នុងត្រៃទសភព ឱ្យបរិបូណ៌ហើយ ស្ដេចបានសម្រេចនូវព្រះបរមពោធិញាណដ៏បរិសុទ្ធ ដ៏ជាគ្រឿងប្រទាននូវគុណទាំងពួង ទ្រង់ជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរក្នុងលោកទាំងបី ទ្រង់ធ្វើនូវទីបំផុតនៃទុក្ខ ហើយបានរំដោះពពួកជនដែលមានបុណ្យបានសាងទុកហើយ ឱ្យរួចផុតចាកទុក្ខ។
2.
២.
Natvānāhaṃ jinantaṃ samupacitasubhaṃ sabbalokekabandhuṃ,Nāhu yenapi tulyo kusalamahimato uttamo bhūtaloke tassevāyaṃ uvimhaṃ suvipulamamalaṃ bodhisambhārabhūtaṃ,Hetuṃ hetvānurūpaṃ sugatagataphalaṃ bhāsato me suṇātha.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំព្រះជិនស្រីព្រះអង្គនោះ ដែលទ្រង់សន្សំបុណ្យកុសលទុកហើយ ជាមិត្រតែមួយគត់នៃសត្វលោកទាំងពួង ដែលគ្មានបុគ្គលណាមួយស្មើដោយមហិទ្ធិឫទ្ធិនៃកុសល ជាបុគ្គលដ៏ឧត្តមក្នុងផ្ទៃផែនដី ខ្ញុំព្រះករុណានឹងសម្តែងនូវហេតុដ៏សមគួរដល់ហេតុ ដែលជាផលសម្រេចរបស់ព្រះសុគត ដ៏ជាគ្រឿងសន្សំនូវពោធិសម្ភារដ៏ធំទូលាយ និងឥតមានមន្ទិលរបស់ព្រះអង្គនោះ សូមលោកទាំងឡាយស្តាប់ខ្ញុំសម្តែងចុះ។
Yogāvacarasampattidīpanīgāthā
យោគាវចរសម្បត្តិទីបនីគាថា
3.
៣.
Jāto yo navame khaṇe sutadharo sīlena suddhindriyo saṃsāraṃ ayato bhavakkayakaraṃ disvā sivaṃ khemato,Taṃ sampāpakamaggadesakamuniṃ sampūjayanto tato uddhānussatibhāvanādikamato sampādaye taṃ sivaṃ.
បុគ្គលណា កើតក្នុងខណៈទីប្រាំបួន ជាអ្នកទ្រទ្រង់នូវសុតៈ មានឥន្ទ្រិយដ៏បរិសុទ្ធដោយសីល ឃើញនូវព្រះនិព្វានដ៏ក្សេម ជាគ្រឿងធ្វើនូវការអស់ទៅនៃភព មិនអន្ទោលទៅក្នុងសង្សារ បុគ្គលនោះ កាលបូជាចំពោះព្រះមុនីអ្នកសម្តែងនូវផ្លូវឱ្យដល់ព្រះនិព្វាននោះ រមែងសម្រេចនូវព្រះនិព្វាននោះ ដោយលំដាប់នៃការចម្រើននូវអនុស្សតិមានឧទ្ធំភាគជាដើម។
Vatthuvisodhanīgāthā
វត្ថុវិសោធនីគាថា
4.
៤.
Buddhoti ko buddhaguṇo ti ko so,Acintayādittamupāgato yo;
Anaññasādhāraṇabhūtamatthaṃ,Akāsi kiṃ so kimavoca buddho.
ព្រះពុទ្ធនោះ តើជាបុគ្គលដូចម្តេច? ព្រះពុទ្ធគុណនោះ តើជាអ្វី? ព្រះពុទ្ធអង្គណា ទ្រង់ដល់ហើយនូវភាពរុងរឿងដែលបុគ្គលមិនអាចគិតបាន ទ្រង់បានធ្វើនូវប្រយោជន៍ដ៏ជាអនញ្ញសាធារណៈ តើព្រះពុទ្ធនោះ ទ្រង់បានធ្វើអ្វីខ្លះ? ទ្រង់បានសម្តែងអ្វីខ្លះ?
5.
៥.
Visuddhakhandhasantāno buddhoti niyamo kato,Khandhasantānasuddhī tu guṇoti niyamo kato.
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់កំណត់យកព្រះអង្គដែលមានខន្ធសន្តានដ៏បរិសុទ្ធ ចំណែកឯសេចក្តីបរិសុទ្ធនៃខន្ធសន្តាននោះ ទ្រង់កំណត់យកថាជាព្រះពុទ្ធគុណ។
6.
៦.
Akāsi kiccāni dinesu pañca,Pasādayañciddhibalena sena;
Janānasesaṃ cariyānukūlaṃ,Ñatvānavocānusayappahānaṃ.
ព្រះអង្គទ្រង់បានធ្វើនូវពុទ្ធកិច្ច ៥ ប្រការក្នុងថ្ងៃនីមួយៗ ទ្រង់ធ្វើឱ្យជនទាំងឡាយជ្រះថ្លាដោយឫទ្ធិរបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់ជ្រាបនូវចរិតដ៏សមគួរដល់ជនទាំងឡាយឥតមានសេសសល់ ហើយទ្រង់សម្តែងធម៌ដើម្បីលះបង់នូវអនុស័យ។
Anaññasādhāraṇadīpanīgāthā
អនញ្ញសាធារណទីបនីគាថា
7.
៧.
Abbhuggatā yassa guṇā anantā,Tibuddhakhettekadivākaroti;
Jānāti so lokamimaṃ parañca,Sacetanañceva acetanañca;
Sakassa santānagataṃ paresaṃ,Byatītamappattakamatrabhūtaṃ.
ព្រះពុទ្ធគុណទាំងឡាយដ៏រកទីបំផុតគ្មាន របស់ព្រះអង្គណា លេចធ្លោឡើងហើយ ព្រះអង្គនោះប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យតែមួយគត់ក្នុងពុទ្ធក្សេត្រទាំងបី ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោកនេះ និងលោកខាងមុខ ទាំងសត្វដែលមានវិញ្ញាណ និងវត្ថុដែលគ្មានវិញ្ញាណ ទាំងធម៌ដែលមានក្នុងសន្តានរបស់ព្រះអង្គ និងសន្តានរបស់អ្នកដទៃ ទាំងធម៌ជាអតីត អនាគត និងបច្ចុប្បន្ន។
8.
៨.
Anantasattesu ca lokadhātusu,Ekova sabbepi samā na tena;
Disāsu pubbādisu cakkavāḷā,Sahassasaṅkhāyapi appameyyā;
Ye tesu devā manujā ca brahmā,Ekattha saṅgamma hi mantayantā.
ក្នុងលោកធាតុទាំងឡាយដែលមានសត្វរកទីបំផុតគ្មាន ព្រះអង្គទ្រង់មានតែមួយព្រះអង្គឯងប៉ុណ្ណោះ សូម្បីសត្វទាំងអស់ក៏មិនស្មើនឹងព្រះអង្គឡើយ ទោះបីជាទេវតា មនុស្ស និងព្រហ្មទាំងឡាយណា ដែលនៅក្នុងចក្រវាឡទាំងឡាយរាប់ពាន់ដ៏រកប្រមាណមិនបាន ក្នុងទិសទាំងឡាយមានទិសបូព៌ាជាដើម មកប្រជុំពិភាក្សាគ្នាក្នុងទីជាមួយគ្នាក៏ដោយ។
9.
៩.
Anādikālāgatanāmarūpinaṃ,Yathāsakaṃ hetuphalattavuttinaṃ;
Tabbhāvabhāvittamasambhuṇantā,Nānāvipallāsamanupaviṭṭhā.
ពួកសត្វដែលមាននាមនិងរូបអន្ទោលមកតាំងពីអនាមតកាល មានសេចក្តីប្រព្រឹត្តទៅជាហេតុនិងផលតាមជារបស់ខ្លួន មិនអាចសម្រេចនូវភាពពិតនៃធម៌ទាំងនោះបាន ក៏ធ្លាក់ចុះទៅក្នុងវិបល្លាសផ្សេងៗ។
10.
១០.
Kammappavattiñca phalappavattiṃ,Ekattanānattanirīhadhammataṃ;
Viññattisantānaghanena channato,Sivañjasaṃ no bhaṇituṃ samatthā.
ព្រោះតែត្រូវសន្តាននៃវិញ្ញត្តិដ៏ក្រាស់គ្របដណ្តប់ទុក ពួកសត្វទាំងនោះ ទើបមិនអាចសម្តែងនូវសេចក្តីប្រព្រឹត្តទៅនៃកម្ម សេចក្តីប្រព្រឹត្តទៅនៃផល ភាពជាធម៌តែមួយ ភាពជាធម៌ផ្សេងគ្នា និងភាពជាធម៌ឥតមានសេចក្តីខ្វល់ខ្វាយ និងមិនអាចសម្តែងនូវផ្លូវទៅកាន់ព្រះនិព្វានបានឡើយ។
11.
១១.
Eko va so santikaro pabhaṅkaro,Saṅkhāya ñeyyāni asesitāni;
Tesañhi majjhe paramāsambhīvadaṃ,Sivañjasaṃ dīpayituṃ samattho.
មានតែព្រះអង្គមួយគត់ ដែលជាអ្នកធ្វើនូវសេចក្តីស្ងប់ ជាអ្នកធ្វើនូវពន្លឺ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវញេយ្យធម៌ទាំងឡាយឥតមានសេសសល់ ទ្រង់ជាអ្នកមានវាចាដ៏ក្លាហានក្រៃលែងក្នុងកណ្តាលជំនុំនៃសត្វទាំងនោះ ទ្រង់អាចសម្តែងនូវផ្លូវទៅកាន់ព្រះនិព្វានបាន។
12.
១២.
So gotamo sakyasuto munindo,Sabbassa lokassa padīpabhūto;
Anantasatte bhavabandhanamhā,Mocesi kāruññaphalānupekkhī.
ព្រះគោតមដ៏ជាសក្យបុត្រ ជាព្រះមុនិន្ទ្រអង្គនោះ ទ្រង់ជាប្រទីបនៃសត្វលោកទាំងពួង ទ្រង់មិនរំពឹងគិតដល់ផលតបស្នងឡើយ មានតែព្រះមហាករុណា ទ្រង់បានរំដោះសត្វទាំងឡាយដ៏រកទីបំផុតគ្មាន ឱ្យរួចផុតចាកចំណងនៃភព។
Abhinīhāradīpanīgāthā
អភិនីហារទីបនីគាថា
13.
១៣.
Vadetha tassīdha anappakaṃ guṇaṃ,Na tena tulyo paramo ca vijjati;
Kiṃ taṃ guṇaṃ taṃ sadisena dinnaṃ,Sayaṃkataṃ kinnu adhiccaladdhaṃ.
សូមអ្នកទាំងឡាយពោលនូវគុណដ៏មិនតិចរបស់ព្រះអង្គក្នុងលោកនេះចុះ បុគ្គលដទៃដែលស្មើ ឬប្រសើរជាងព្រះអង្គនោះ មិនមានឡើយ តើគុណនោះជាគុណដែលបុគ្គលស្មើនឹងព្រះអង្គប្រទានឱ្យ ឬជាគុណដែលព្រះអង្គធ្វើដោយខ្លួនឯង ឬមួយក៏បានមកដោយចៃដន្យ?
14.
១៤.
Nādhiccaladdhaṃ na ca pubbabuddhā,Brahmādinaṃ sammutiyā bahūnaṃ;
Sayaṃkateneva anopamena,Dānādinā laddhamidaṃ vipākaṃ.
គុណនេះ មិនមែនបានមកដោយចៃដន្យឡើយ ទាំងមិនមែនបានមកដោយការសន្មតរបស់ព្រះពុទ្ធមុនៗ ឬរបស់ព្រហ្មជាដើមជាច្រើននាក់ឡើយ ប៉ុន្តែផលនេះ គឺព្រះអង្គបានមកដោយសារតែទានបារមីជាដើម ដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន ដែលព្រះអង្គទ្រង់បានធ្វើដោយខ្លួនឯងពិតៗ។
15.
១៥.
Ito catunnaṃ asaṅkhiyānaṃ,Sataṃsahassānadhikānamatthake;
Kappe atītamhi sumedhatāpaso,Vehāyasaṃ gacchati iddhiyā tadā.
ក្នុងកាលកន្លងទៅ អស់បួនអសង្ខេយ្យ និងមួយសែនកប្បលើសពីនេះ ក្នុងកាលនោះ សុមេធតាបស ហោះទៅលើអាកាសដោយឫទ្ធិ។
16.
១៦.
Dipaṅkaro nāma jino sasaṅgho,Rammaṃ puraṃ yāti virocamāno;
Manussadevehibhipūjiyanto,Sahassaraṃsi viya bhāṇumā nabhe.
ព្រះជិនស្រីព្រះនាមទីបង្ករ ព្រមដោយព្រះសង្ឃជាបរិវារ ស្ដេចយាងទៅកាន់រម្មនគរ ទាំងរុងរឿងញ៉ាំងទិសឱ្យភ្លឺស្វាង ដ៏ជាទីបូជាសក្ការៈនៃមនុស្សនិងទេវតាទាំងឡាយ ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យមានរស្មីមួយពាន់រុងរឿងនៅលើមេឃ។
17.
១៧.
Tassañjasaṃ kātubahussahānaṃ,Buddhoti sutvā sumano patīto;
Mamajja dehaṃ panimassa datvā,Buddho ahaṃ hessamanāgatediso.
សុមេធតាបស បានឮពាក្យថា 'ព្រះពុទ្ធ' របស់ពួកជនទាំងឡាយដែលខ្វល់ខ្វាយធ្វើផ្លូវថ្វាយព្រះអង្គ ក៏មានចិត្តត្រេកអរជ្រះថ្លា គិតថា 'ក្នុងថ្ងៃនេះ អាត្មាអញនឹងប្រគេនរាងកាយនេះដល់ព្រះអង្គ ហើយអាត្មាអញនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធដូចព្រះអង្គដែរ ក្នុងអនាគតកាល'។
18.
១៨.
Tasmiñjase kandaratamhi paṅke,Katvāna setuṃ sayi so sadehaṃ;
Buddho ayaṃ gacchatu piṭṭhiyā mamaṃ,Bodhissace hessati me anāgate.
សុមេធតាបសនោះ បានធ្វើខ្លួនឱ្យជាស្ពាន រួចដេកក្រាបលើភក់ក្នុងចន្លោះផ្លូវនោះ ដោយគិតថា 'ប្រសិនបើអាត្មាអញនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធក្នុងអនាគតកាលពិតមែន សូមព្រះពុទ្ធអង្គនេះ ស្ដេចយាងជាន់លើខ្នងរបស់អាត្មាអញទៅចុះ'។
19.
១៩.
Ussīsakaṃ yāti jino hi tassa,Ajjhāsayo sijjhatimassanāgate;
Ñatvāna byākāsi asesato hi,Buddho ayaṃ hessatināgatesu.
ព្រះជិនស្រី ស្ដេចយាងហួសខាងក្បាលរបស់តាបសនោះ ទ្រង់ជ្រាបថា 'អធ្យាស្រ័យរបស់តាបសនេះ នឹងសម្រេចក្នុងអនាគតកាល' ទើបទ្រង់ព្យាករឥតមានសេសសល់ថា 'តាបសនេះ នឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធក្នុងអនាគតកាល'។
20.
២០.
Sutvāna patto va mahābhisekaṃ,Laddhaṃ va bodhiṃ samanussaranto;
Pūjetvā yāte munidevamānuse,Uṭṭhāya so sammasi pāramī dasa.
សុមេធតាបស លុះបានស្តាប់ទំនាយហើយ ក៏មានចិត្តត្រេកអរ ប្រៀបដូចជាបានទទួលអភិសេកដ៏ធំ ឬដូចជាបានសម្រេចព្រះពោធិញាណហើយ កាលដែលព្រះមុនី ទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយបូជាហើយយាងទៅ បុគ្គលនោះក៏ក្រោកឡើង ពិចារណានូវបារមីទាំងដប់។
21.
២១.
Daḷhaṃ gahetvā samatiṃsapāramī,Sikkhattayañcassa jinassa santike;
Kātuṃ samattho pi bhavassa pāraṃ,Sattesu kāruññabalā bhavaṃ gato.
សុមេធតាបសនោះ កាន់យកនូវបារមីសាមសិបប្រការដ៏មាំមួន និងសិក្ខាបីក្នុងសំណាក់នៃព្រះជិនស្រីព្រះអង្គនោះ សូម្បីតែខ្លួនអាចធ្វើនូវទីបំផុតនៃភពបាន ក៏ដោយសារតែកម្លាំងនៃសេចក្តីករុណាចំពោះសត្វទាំងឡាយ ទើបព្រះអង្គយាងទៅកាន់ភពតទៅទៀត។
22.
២២.
Uppannuppannake so jinavaramatule pūjayitvā asesaṃ buddho eso hi oso bhavati niyamato byākato tehi tehi tesaṃ tesaṃ jinānaṃ acanamanupamaṃ pūjayitvā sirena,Taṃ taṃ dukkhaṃ sahitvā sakalaguṇadadaṃ pāramī pūrayittha.
ព្រះអង្គទ្រង់បានបូជាចំពោះព្រះជិនស្រីដ៏ប្រសើរ រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន ដែលទ្រង់ឧប្បត្តិឡើងហើយៗ ឥតមានសេសសល់ ទ្រង់ត្រូវបានព្រះពុទ្ធទាំងឡាយនោះៗ ព្យាករដោយពិតប្រាកដថា 'បុគ្គលនេះ នឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ' ព្រះអង្គទ្រង់ថ្វាយបង្គំដោយត្បូងនូវការបូជាដ៏រកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន ចំពោះព្រះជិនស្រីទាំងឡាយនោះៗ ទ្រង់អត់ធន់ចំពោះទុក្ខនោះៗ ហើយបានបំពេញបារមីដ៏ជាគ្រឿងប្រទាននូវគុណទាំងពួង។
Bodhisambhāradīpanīgāthā
ពោធិសម្ភារទីបនីគាថា
23.
២៣.
So dukkhakhinnajanadassanadukkhakhinno,Kāruññameva janatāya akāsi niccaṃ;
Tesaṃ hi mocanamupāyamidanti ñatvā,Tādīparādhamapi attani ropayī so.
ព្រះអង្គនោះ ទ្រង់ក្តៅក្រហាយដោយសារតែឃើញពួកជនដែលក្តៅក្រហាយដោយទុក្ខ ទ្រង់បានធ្វើនូវសេចក្តីករុណាចំពោះពពួកជនជាជានិច្ច ទ្រង់ជ្រាបថា 'នេះជាឧបាយដើម្បីរំដោះពួកជនទាំងនោះ' ទើបទ្រង់ទទួលយកនូវកំហុសរបស់អ្នកដទៃមកដាក់លើព្រះអង្គផ្ទាល់។
24.
២៤.
Dānādinekavarapāramisāgaresu,Ogāḷhatāyapi paduṭṭhajanena dinnaṃ;
Dukkhaṃ tathā atimahantatarampi kiñci,Nāññāsi sattahitamevea gavesayanto.
ទោះបីជាព្រះអង្គទ្រង់ចុះកាន់មហាសមុទ្រគឺបារមីដ៏ប្រសើរមានទានជាដើមជាច្រើន ក៏ព្រះអង្គមិនបានជ្រាបនូវទុក្ខដ៏ធំធេងណាមួយ ដែលពួកជនទ្រុស្តសីលធ្វើបាបឡើយ ព្រោះព្រះអង្គទ្រង់ស្វែងរកតែប្រយោជន៍ដល់សត្វលោកប៉ុណ្ណោះ។
25.
២៥.
Chetvāna sīsaṃ hi sakaṃ dadanto,Maṃsaṃ pacitvāna sakaṃ dadanto;
So cattagatto paṇidhānakāle,Duṭṭhassa kiṃ dussati chedanena.
ព្រះអង្គកាលកាត់ក្បាលរបស់ខ្លួនប្រទានឱ្យ កាលចម្អិនសាច់របស់ខ្លួនប្រទានឱ្យ ព្រះអង្គជាអ្នកលះបង់រាងកាយក្នុងកាលដែលធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នា តើព្រះអង្គនឹងខឹងសម្បារនឹងមនុស្សចិត្តអាក្រក់ព្រោះតែការកាត់នោះដូចម្តេចបាន?
26.
២៦.
Evaṃ anantamapi jātisatesu dukkhaṃ,Patvāna sattahitameva gavesayanto;
Dīpaṅkare gahitasīlasamādhipaññaṃ,Pālesi yāva sakabodhitale suniṭṭho.
ព្រះអង្គកាលស្វែងរកតែប្រយោជន៍ដល់សត្វលោក ទ្រង់បានទទួលទុក្ខដ៏រកទីបំផុតគ្មានក្នុងរាប់រយជាតិយ៉ាងនេះ ទ្រង់បានរក្សានូវសីល សមាធិ និងបញ្ញា ដែលបានសមាទានក្នុងសំណាក់ព្រះទីបង្ករពុទ្ធចៅ រហូតដល់បានសម្រេចជាស្ថាពរនៅទាបម្រាមព្រះស្រីមហាពោធិ។
27.
២៧.
Yadābhinīhāramakā sumedho,Yadā ca maddiṃ adadā sivindo;
Etthantare jātisu kiñcipekaṃ,Niratthakaṃ no agamāsi tassa.
តាំងពីកាលដែលសុមេធតាបសបានធ្វើអភិនីហារ រហូតដល់កាលដែលព្រះបាទសិវិរាជ ទ្រង់ប្រទានព្រះនាងមទ្រី ក្នុងចន្លោះនេះ ជាតិណាមួយ សូម្បីតែជាតិមួយ ក៏មិនមែនជាជាតិឥតប្រយោជន៍សម្រាប់ព្រះអង្គឡើយ។
28.
២៨.
Mahāsamudde jalabindutopi,Tadantre jāti anappakā va;
Nirantaraṃ pūritapāramīnaṃ,Kathaṃ pamāṇaṃ upamā kuhiṃ vā.
ជាតិទាំងឡាយក្នុងចន្លោះនោះ គឺមានច្រើនជាងតំណក់ទឹកក្នុងមហាសមុទ្រទៅទៀត ការបំពេញបារមីទាំងឡាយឥតមានដាច់ តើនឹងមានប្រមាណ ឬមានឧបមាដូចម្តេចបាន?
29.
២៩.
Yo maggapasse madhurambabījaṃ,Chāyāphalatthāya mahājanānaṃ;
Ropesi tasmiṃ hi khaṇeva tena,Chāyāphale puññamaladdhamuddhaṃ.
បុគ្គលណា ដាំគ្រាប់ស្វាយដ៏ផ្អែមនៅក្បែរផ្លូវ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ម្លប់និងផ្លែសម្រាប់មហាជន ក្នុងខណៈនោះឯង បុគ្គលនោះឈ្មោះថាបានទទួលបុណ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងម្លប់និងផ្លែនោះហើយ។
30.
៣០.
Tatheva saṃsārapathe janānaṃ,Hitāya attanamabhiropitakkhaṇe;
Siddhaṃ va puññūpari tassa tasmiṃ,Dhanaṅgajīvaṃ pi haranti ye ye.
សេចក្តីនេះ ក៏ដូច្នោះដែរ ក្នុងខណៈដែលព្រះអង្គទ្រង់ដាក់ខ្លួនចុះដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ជនទាំងឡាយក្នុងផ្លូវសង្សារ បុណ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក៏សម្រេចដល់ព្រះអង្គក្នុងខណៈនោះឯង ទោះបីជាជនទាំងឡាយណាៗ នាំគ្នាប្លន់យកទ្រព្យ អវយវៈ និងជីវិតរបស់ព្រះអង្គក៏ដោយ។
31.
៣១.
So sāgare jaladhikaṃ ruhiraṃ adāsi,Bhūmāparājiya samaṃsamadāsi dānaṃ;
Meruppamāṇamadhikañca samoḷisīsaṃ,Khe tārakādhikataraṃ nayanaṃ adāsi.
ព្រះអង្គទ្រង់បានប្រទានឈាមច្រើនជាងទឹកក្នុងមហាសមុទ្រ ទ្រង់បានប្រទានសាច់ស្មើនឹងផែនដីដ៏ធំទូលាយ ទ្រង់បានប្រទានក្បាលព្រមទាំងមកុដច្រើនជាងភ្នំព្រះសុមេរុ និងទ្រង់បានប្រទានភ្នែកច្រើនជាងផ្កាយនៅលើមេឃ។
Gabbhokkantidīpanīgāthā
គព្ភោក្កន្តិទីបនីគាថា
32.
៣២.
Gambhīrapānadānādisāgaresu hi thāmasā;
Taranto maddidānena niṭṭhāpetvāna pāramī.
ព្រះអង្គទ្រង់ឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រគឺការប្រទានទឹកផឹកដ៏ជ្រាលជ្រៅជាដើម ដោយកម្លាំងនៃព្រះកាយ ហើយទ្រង់បានបំពេញបារមីឱ្យសម្រេចដោយការប្រទានព្រះនាងមទ្រីជាទាន។
33.
៣៣.
Vasanto tusīte kāye bodhiparipākamāgamma;
Āyācanāya ca devānaṃ mātugabbhamupāgami.
កាលដែលព្រះអង្គគង់នៅក្នុងសួគ៌ជាន់តុសិត ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវការទុំជវនៃព្រះពោធិញាណ ហើយតាមការអារាធនារបស់ទេវតាទាំងឡាយ ទើបព្រះអង្គយាងចុះកាន់គភ៌នៃព្រះមាតា។
34.
៣៤.
Sato ca sampajāno ca mātukucchimhi okkami;
Tassa okkantiyaṃ sabbā dasasahassī pakampittha.
ព្រះអង្គទ្រង់មានសតិ និងសម្បជញ្ញៈ យាងចុះកាន់ផ្ទៃនៃព្រះមាតា ក្នុងកាលដែលព្រះអង្គយាងចុះកាន់ផ្ទៃនោះ ម៉ឺនលោកធាតុទាំងមូលក៏កម្រើកញាប់ញ័រ។
35.
៣៥.
Tato pubbanimittāni dvattiṃsāni tadā siyuṃ;
Tuṭṭhahaṭṭhā va sā mātā puttaṃ passati kucchiyaṃ.
ក្នុងកាលនោះ បុព្វនិមិត្ត ៣២ ប្រការក៏បានកើតឡើង ព្រះមាតាទ្រង់មានសេចក្តីត្រេកអររីករាយ ទ្រង់ទតឃើញព្រះរាជបុត្រនៅក្នុងផ្ទៃ។
Vijāyanamaṅgaladīpanīgāthā
វិជាយនមង្គលទីបនីគាថា
36.
៣៦.
Sā puṇṇagabbhā dasamāsato paraṃ,Gantvāna phullaṃ varalumbinīvanaṃ;
Ṭhitā gahetvā varasālasākhaṃ,Vijāyi taṃ puttavaraṃ sukhena.
ព្រះមាតានោះ មានគភ៌គ្រប់ដប់ខែហើយ ស្ដេចយាងទៅកាន់ព្រៃលុម្ពិនីដ៏មានផ្ការីកស្គុះស្គាយ ទ្រង់ឈរតោងមែកឈើសាលៈដ៏ប្រសើរ ហើយទ្រង់ប្រសូតព្រះរាជបុត្រដ៏ប្រសើរនោះដោយសុខសួស្តី។
37.
៣៧.
Tadā sahassīdasalokadhātusu,Devā ca nāgā asurā ca yakkhā;
Nānādisā maṅgalacakkavāḷaṃ,Sumaṅgalaṃ maṅgalamāgamiṃsu.
ក្នុងកាលនោះ ពួកទេវតា នាគ អសូរ និងយក្ស ក្នុងម៉ឺនលោកធាតុ មកពីទិសផ្សេងៗ នាំគ្នាមកកាន់ចក្រវាឡដ៏មានមង្គល ដើម្បីថ្វាយនូវមង្គលដ៏ឧត្តម។
38.
៣៨.
Anekasākhañca sahassamaṇḍalaṃ,Chattaṃ marū dhārayumantalikkhe;
Suvaṇṇadaṇḍā vipatanti cāmarā,Khajjiṃsu bherī ca nadiṃsu saṅkhā.
ពួកទេវតាទ្រទ្រង់នូវស្វេតច្ឆត្រដែលមានមែកច្រើន មានវង់មួយពាន់នៅលើអាកាស ចាមរដងមាសទាំងឡាយក៏បក់រវិចៗ ស្គរធំទាំងឡាយក៏លាន់ឮឡើង ទាំងស័ង្ខទាំងឡាយក៏ផ្លុំឡើង។
39.
៣៩.
Malenakenāpi anūpalitto,Ṭhito va pādāni pasārayanto;
Kathī va dhammāsanatotaranto,Jāto yathādiccavaro nabhamhā.
ព្រះរាជកុមារ មិនប្រឡាក់ដោយមន្ទិលណាមួយឡើយ ទ្រង់ឈរលាតព្រះបាទទាំងពីរ ប្រៀបដូចជាធម្មកថិកចុះចាកធម្មាសនៈ ឬដូចជាព្រះអាទិត្យដ៏ប្រសើរចុះចាកអាកាស។
40.
៤០.
Khīṇāsavā brahmagaṇopagantvā,Suvaṇṇajālena paṭiggahesuṃ;
Tato ca devājinacammakena,Tato dukūlena ca taṃ manussā.
ពួកព្រហ្មដែលជាព្រះខីណាស្រព នាំគ្នាចូលទៅទទួលព្រះអង្គដោយសំណាញ់មាស បន្ទាប់មកពួកទេវតាទទួលដោយស្បែកខ្លាឃ្មុំ បន្ទាប់មកពួកមនុស្សទទួលដោយសំពត់ទុកូលៈ។
41.
៤១.
Tesaṃ pi hatthā varabhūmiyaṃ ṭhito,Disā vilokesi sabbā samantato;
Vadiṃsu devā pi ca brahmakāyikā,Tayā samo katthaci natthi uttaro.
ព្រះរាជកុមារ យាងចុះចាកដៃរបស់ពួកព្រហ្មនិងទេវតាទាំងនោះ រួចទ្រង់ឈរលើផែនដីដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ទតមើលទិសទាំងឡាយជុំវិញ សូម្បីពួកទេវតានិងព្រហ្មទាំងឡាយក៏ក្រាបបង្គំទូលថា 'បុគ្គលដែលស្មើនឹងព្រះអង្គមិនមានក្នុងទីណាមួយឡើយ ព្រះអង្គជាបុគ្គលដ៏ឧត្តមបំផុត'។
42.
៤២.
Gantvāna uttaraṃ satta padavārehi vikkamo,Sīhanādaṃ nadī tesaṃ devatānaṃ hi sāvayaṃ.
ព្រះអង្គទ្រង់យាងទៅកាន់ទិសឧត្តរដោយជំហានប្រាំពីរជំហាន ហើយទ្រង់បន្លឺនូវសីហនាទឱ្យពួកទេវតាទាំងនោះបានឮ។
43.
៤៣.
Tato puttaṃ gahetvāna gatā mātā sakaṅgharaṃ,Mātā sattamiyaṃ gantvā deaputtattamāgami.
បន្ទាប់មក ព្រះមាតាទ្រង់នាំយកព្រះរាជបុត្រយាងទៅកាន់ព្រះរាជវាំងវិញ លុះដល់ថ្ងៃទីប្រាំពីរ ព្រះមាតាក៏សោយទិវង្គតទៅកើតជាទេវបុត្រ។
44.
៤៤.
Te brahmaṇā pañcamiyaṃ subhuttā,Nāmaṃ gahetuṃ varalakkhaṇāni;
Disvāna ekaṅgulimukkhipiṃsu,Buddho ayaṃ hessati vītarāgo.
ពួកព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ លុះបរិភោគភោជនាហារដ៏ឆ្ងាញ់ពិសាក្នុងថ្ងៃទីប្រាំហើយ កាលនឹងថ្វាយព្រះនាម បានឃើញនូវព្រះមហាបុរិសលក្ខណៈទាំងឡាយ ក៏លើកម្រាមដៃមួយឡើង ព្យាករថា 'ព្រះកុមារនេះ នឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ជាអ្នកប្រាសចាករាគៈ'។
45.
៤៥.
Jiṇṇañca disvā byādhikaṃ matañca,Avhāyitaṃ pabbajitañca disvā;
Ohāya pabbajjamupeti kāme,Buddho ayaṃ hessati vītarāgo.
ព្រះកុមារនេះ លុះបានទតឃើញមនុស្សចាស់ មនុស្សឈឺ មនុស្សស្លាប់ និងអ្នកបួសហើយ នឹងលះបង់កាមទាំងឡាយ ហើយយាងទៅសាងផ្នួស នឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ជាអ្នកប្រាសចាករាគៈ។
Agāriyasampattidīpanīgāthā
អគារិយសម្បត្តិទីបនីគាថា
46.
៤៦.
Kālakkamena cando va vaḍḍhanto vaḍḍhite kule,Puññodayenudento so bhāṇumā viya ambare.
ព្រះអង្គទ្រង់ចម្រើនវ័យឡើងតាមលំដាប់កាល ដូចជាព្រះចន្ទ្រក្នុងត្រកូលដែលចម្រើនហើយ ទ្រង់រុងរឿងដោយបុណ្យដែលកើតឡើង ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យរះឡើងលើអាកាស។
47.
៤៧.
Siddhathako hi siddhattho laddhā deviṃ yasodharaṃ,Cattālīsasahassehi pūritthīhi purakkhito.
ព្រះសិទ្ធត្ថកុមារ ព្រះអង្គមានសេចក្តីប្រាថ្នាដ៏សម្រេចហើយ ទ្រង់បានអភិសេកនឹងព្រះនាងយសោធរាទេវី ដ៏ជាប្រធាននៃស្រីស្នំទាំងឡាយបួនម៉ឺននាក់ហែហម។
48.
៤៨.
Rammasurammasubhesu gharesu,Tiṇṇamutūnamanucchavikesu;
Dibbasukhaṃ viya bhuñji sukhaṃ so,Acchariyabbhutarājavibhūtiṃ.
ព្រះអង្គទ្រង់សោយសុខក្នុងប្រាសាទទាំងបីគឺ រម្មៈ សុរម្មៈ និងសុភៈ ដ៏សមគួរដល់រដូវទាំងបី ប្រៀបដូចជាសុខរបស់ទេវតា ទ្រង់សោយនូវរាជសម្បត្តិដ៏គួរឱ្យអស្ចារ្យនិងចម្លែកក្រៃលែង។
Nekkhammajjhāsayadīpanīyamakagāthā
នេក្ខម្មជ្ឈាសយទីបនីយមកគាថា
Namo tassa yato mahimato yassa tamo na
សូមនមស្ការថ្វាយបង្គំចំពោះព្រះមានព្រះភាគអង្គនោះ ដែលទ្រង់មានមហិទ្ធិឫទ្ធិដ៏ធំធេង ដែលងងឹត (គឺអវិជ្ជា) មិនអាចគ្របដណ្តប់បានឡើយ។
49.
៤៩.
Disvā nimittāni madacchidāni,Thīnaṃ virūpāni ratacchidāni;
Pāpāni kammāni sukhacchidāni,Laddhāni ñāṇāni bhavacchidāni.
ព្រះសិទ្ធត្ថពោធិសត្វ លុះបានទតឃើញនូវនិមិត្តទាំងឡាយ ដែលជាគ្រឿងកាត់បង់នូវសេចក្តីស្រវឹង (មានទេវទូតទាំង ៤ ជាដើម) បានទតឃើញនូវសភាពដ៏អាក្រក់អាក្រីនៃស្ត្រីទាំងឡាយ ដែលជាគ្រឿងកាត់បង់នូវតម្រេក បានឃើញនូវអំពើបាបទាំងឡាយ ដែលជាគ្រឿងកាត់បង់នូវសេចក្តីសុខ ហើយទ្រង់បានសម្រេចនូវញាណទាំងឡាយ ដែលជាគ្រឿងកាត់ផ្តាច់នូវភព។
50.
៥០.
Padittagehā viya bheravaṃ ravaṃ,Ravaṃ sammuṭṭhāya gato mahesi;
Mahesimolokiyaputtamattano,Tanosi no pemamahoghamattano.
ព្រះមហេសី (ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកស្វែងរកគុណដ៏ធំ) ទ្រង់ក្រោកឡើងស្តាប់នូវសម្លេងដ៏គួរឲ្យខ្លាច ដូចជាសម្លេងនៃផ្ទះដែលកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅ ព្រះមហេសីនោះកាលបើក្រឡេកមើលព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ក៏មិនបានពង្រីកនូវមហាអូឃៈគឺសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះរាជបុត្រនោះឡើយ។
51.
៥១.
Ummāraummāragatuddharitvā,Padaṃ padaṃ yātanarāsabhassa;
Alaṃ alaṃkāratarena gantuṃ,Matī matīvetimanaṅgabhaṅge.
ព្រះបាទាដែលឈានទៅមួយជំហានម្តងៗ របស់ព្រះអង្គអ្នកប្រសើរក្នុងរវាងមនុស្ស កាលដែលទ្រង់លើកឡើងចម្លងផុតនូវធរណីទ្វារ គឺជាការយាងទៅដ៏សមគួរក្រៃលែងដោយគ្រឿងអលង្ការ ព្រះប្រាជ្ញាញាណរបស់ព្រះអង្គ តែងកម្ចាត់បង់នូវអំណាចនៃកាមកិលេស (មារ)។
52.
៥២.
Ummāraummāragato mahesi,Anaṅgabhaṅgaṃ samacintayittha;
Kiṃ me jarāmaccumukhe ṭhitassa,Na me vase kāmavase ṭhitassa.
ព្រះមហេសី (ព្រះពោធិសត្វ) កាលដែលស្តេចយាងទៅដល់ធរណីទ្វារ បានទ្រង់ព្រះតម្រិះដល់ការកម្ចាត់បង់នូវកាមកិលេសថា «តើមានប្រយោជន៍អ្វីដល់តថាគត ដែលស្ថិតនៅក្នុងមាត់នៃជរានិងមរណៈ មិនគួរឡើយដែលតថាគតនឹងរស់នៅក្រោមអំណាចនៃកាមតម្រេកនោះ»។
53.
៥៣.
Kāmena kāmena na sādhyamokkhaṃ,Mānena mānena mamatthi kiñci;
Māro saseno hi avāraṇīyo,Yantena ucchuṃ viya maddatī maṃ.
ការរួចផុតចាកទុក្ខ មិនមែនសម្រេចបានដោយសារកាមតម្រេកឡើយ សេចក្តីប្រកាន់ខ្លួន (មានះ) ក៏មិនបានផ្តល់ប្រយោជន៍អ្វីដល់តថាគតឡើយ ព្រោះថាមារព្រមទាំងសេនាជាសភាពដែលបុគ្គលមិនអាចឃាត់ខាំងបាន តែងញាំញីតថាគត ដូចជាយន្តកិនអំពៅដូច្នោះ។
54.
៥៤.
Ādittamuyātapayātamūnaṃ,Atāṇāleṇāsaraṇe jane te;
Disvāna disvāna sivaṃ mayā te,Kāmena kāmena kathaṃ vineyya.
កាលបើបានឃើញពួកជនទាំងឡាយ ដែលគ្មានទីពឹង គ្មានទីជ្រកកោន គ្មានទីរលឹក កំពុងត្រូវភ្លើងទុក្ខក្តៅក្រហាយដុតរំលាយឲ្យវិនាសទៅ តថាគតត្រូវតែស្វែងរកនូវសេចក្តីស្ងប់ (ព្រះនិព្វាន) ដល់ជនទាំងនោះ តើតថាគតនឹងបណ្តោយខ្លួនឲ្យដឹកនាំទៅដោយកាមតម្រេកម្តេចបាន?
55.
៥៥.
Vijjāvijjāya cutañcupetaṃ,Asārasārūpagatañjanaṃ janaṃ;
Vijjāyavijjāya yuto cutohaṃ,Pahomi tāretumasaṅgaho gato.
ពួកជនដែលប្រកបដោយអវិជ្ជា តែងតែឃ្លាតចាកលោកនេះទៅកាន់លោកខាងមុខ តែងយល់ឃើញនូវសភាវៈដែលគ្មានខ្លឹមសារថាជាសភាវៈមានខ្លឹមសារ ចំណែកតថាគតជាអ្នកប្រកបដោយវិជ្ជា មិនមានអវិជ្ជា ឃ្លាតចាកកាមគុណហើយ នឹងអាចចម្លងសត្វលោកទាំងនោះបាន ព្រោះតថាគតបានដល់នូវការមិនជាប់ជំពាក់ហើយ។
56.
៥៦.
Magganti no diṭṭhigatāpavaggaṃ,Aggā ti tevāhu janā samaggā;
Naggaṃ aho mohatamassa vaggaṃ,Vaggaṃ hanissāmi tamaggamaggā.
ពួកជនទាំងឡាយតែងព្រមព្រៀងគ្នាពោលថា «ផ្លូវនៃទិដ្ឋិដ៏លាមកនេះជាផ្លូវដ៏ប្រសើរ ជាផ្លូវនាំទៅកាន់ការរួចចាកទុក្ខ» ឱ! ពួកជនទាំងនោះជាក្រុមដែលអាក្រាត (សូន្យទទេ) ព្រោះងងឹតគឺមោហៈ តថាគតនឹងកម្ចាត់បង់នូវក្រុម (កិលេស) នោះ ដោយអរិយមគ្គដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
57.
៥៧.
Paseyhakārena aseyhadukkhaṃ,Janā janentīha janānameva;
Paseyhakārenā aseyhadukkhaṃ,Pāpaṃ na jānanti tato nidānaṃ.
ពួកជនក្នុងលោកនេះ តែងបង្កើតនូវទុក្ខដ៏សែនពិបាកនឹងទ្រាំទ្របាន ដល់ពួកជនដទៃ ដោយសារការបៀតបៀនគ្នាទៅវិញទៅមក ពួកគេមិនដឹងច្បាស់នូវបាបកម្ម ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតទុក្ខដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនោះឡើយ។
58.
៥៨.
Te oghayogāsavasaṃkilesā,Tameva nāsenti tato samuṭṭhitā;
Ekantikaṃ jāti jarā ca maccu,Nirantaraṃ taṃ byasanañcanekaṃ.
អូឃៈ យោគៈ អាសវៈ និងសង្កិលេសទាំងឡាយនោះ កាលបើកើតឡើងហើយ តែងតែបំផ្លាញនូវសត្វលោកនោះឯង ព្រមទាំងនាំមកនូវជាតិ ជរា មរណៈ និងសេចក្តីវិនាសអន្តរាយជាច្រើនយ៉ាង ឥតមានដាច់ឡើយ។
59.
៥៩.
Cīraṃ kilesānasamujjalantaṃ,Disvāna sattānusayaṃ sayambhū;
Sādhemi bodhiṃ vinayāmi satte,Pacchāpi passāmi sutaṃ sutantaṃ.
ព្រះសយម្ភូ (ព្រះពោធិសត្វ) ទ្រង់ទតឃើញពួកសត្វដែលក្តៅក្រហាយដោយកិលេសអស់កាលដ៏យូរ និងឃើញនូវអនុស័យកិលេសរបស់សត្វទាំងឡាយ ទើបទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «តថាគតនឹងញ៉ាំងពោធិញ្ញាណឲ្យសម្រេច នឹងទូន្មានពួកសត្វ ហើយនឹងសម្តែងនូវព្រះសូត្រដែលធ្លាប់បានឮបានស្តាប់មកក្នុងកាលជាខាងក្រោយ»។
60.
៦០.
Taṃ dibbacakkaṃ khuracakkamālaṃ,Rajjaṃ sasārajjasamajjamajjaṃ;
Te bandhavā bandhanamāgatā pare,Suto pasūtoyamanaṅgadūto.
រាជសម្បត្តិដ៏រុងរឿងនោះ ប្រៀបដូចជាកងចក្រកោរដ៏មុតស្រួច រាជ្យធានីពោរពេញដោយធូលីនិងសេចក្តីស្រវឹងក្នុងពួកជន ពួកញាតិទាំងឡាយប្រៀបដូចជាចំណងចងរឹតរួត ចំណែកឯព្រះរាជបុត្រដែលប្រសូតមកនេះ គឺប្រៀបដូចជាទូតរបស់កាមកិលេស។
61.
៦១.
Samujjalantaṃ vasatī satīsirī,Sirīsapāgāramidaṃ mahāvisaṃ;
Daddallamānā yuvatī vatīmā,Sakaṇṭakāyeva samañjasañjase.
ដំណាក់ដ៏រុងរឿងដែលជាទីស្នាក់អាស្រ័យនៃសិរីសួស្តីនេះ ប្រៀបដូចជាលំនៅនៃសត្វអាសិរពិសដែលមានពិសដ៏ពន្លឹក ពួកស្រីក្រមុំដែលកំពុងតែល្អឆើតឆាយទាំងនេះ ប្រៀបដូចជាបន្លាដែលដុះរាំងស្ទះនៅលើផ្លូវដ៏ត្រង់។
62.
៦២.
Yassā virājitasirī siriyāpi natthi,Tassāvalokiya na tittivasānamatthi;
Gacchāmi handa tavanaṅga sirappabhedaṃ,Mattebhakumbhupari sīhavilāsagāmiṃ.
នាងយសោធរាមានរូបឆោមដ៏ល្វតល្វន់ ដែលសូម្បីតែនាងលក្ស្មី (ទេវតានៃសិរី) ក៏មិនអាចប្រៀបផ្ទឹមបានឡើយ ពួកជនដែលនៅជាប់ជំពាក់ក្នុងកាម កាលបើបានក្រឡេកមើលនាងហើយ តែងមិនចេះឆ្អែតឆ្អន់ឡើយ ម្នាលកាមកិលេស! តថាគតនឹងទៅកម្ចាត់បង់នូវក្បាលរបស់អ្នក នឹងដើរទៅដោយលីលាដូចជាសត្វសីហៈដែលឈានជាន់លើក្បាលដំរីដ៏ចុះប្រេង។
63.
៦៣.
Bho bho anaṅgasucira pi panuṇṇabāṇa,Bāṇāni saṃhara panuṇṇamito nirodha;
Rodhena cāpadagato manaso na soca,Socaṃ tavappanavalokiya yāmi santiṃ.
នែ! កាមកិលេសដ៏មានអំណាច ដែលធ្លាប់បានបាញ់ព្រួញកាមអស់កាលដ៏យូរអង្វែងមកហើយ ចូរអ្នកប្រមូលព្រួញទាំងឡាយរបស់អ្នកត្រឡប់ទៅវិញចុះ ចូររលត់ទៅពីទីនេះទៅ ចូរអ្នកកុំសោកស្តាយក្នុងចិត្តដោយសារការរារាំងមិនឲ្យសម្រេចបំណងនោះឡើយ តថាគតមិនក្រឡេកមើលសេចក្តីសោកសៅរបស់អ្នកឡើយ ហើយនឹងយាងទៅកាន់ព្រះនិព្វានជាទីស្ងប់រំលត់។
64.
៦៤.
Ratī ratī kāmaguṇe viveke,Alaṃ alanteva vicintayanto;
Manaṃ manaṅgālayasampadālayaṃ,Tahiṃ tahiṃ diṭṭhabālā va pakkami.
ព្រះពោធិសត្វកាលទ្រង់ព្រះតម្រិះថា «តម្រេកក្នុងកាមគុណ និងតម្រេកក្នុងវិវេក (ការស្ងប់ស្ងាត់) គឺល្មមហើយៗ» ទ្រង់ធ្វើព្រះហឫទ័យឲ្យរួចផុតចាកអាល័យក្នុងកាម និងអាល័យក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិ ទ្រង់ទតឃើញពួកស្រីល្ងង់ខ្លៅដេកនៅទីនោះៗ ហើយក៏ស្តេចយាងចេញទៅ។
Pāduddhāravimhayadīpanīgāthā
គាថាពន្យល់អំពីសេចក្តីអស្ចារ្យនៃការលើកព្រះបាទា (យាងចេញទៅ)
65.
៦៥.
Yāvañcayaṃ ravi caratyacalena ruddhe,Yāvañca cakkaratanañca payāti loke;
Tāvissaro nabhacaro jitacāturanto,Hitvā kathaṃ nu padamuddhari so nirāso.
ព្រះអាទិត្យនេះរមែងគោចរទៅដរាបណា ព្រះចក្ររតនៈរមែងវិលទៅក្នុងលោកដរាបណា ព្រះរាជាដែលជាធំក្នុងផែនដី អាចយាងទៅលើអាកាសបាន និងឈ្នះទ្វីបទាំងបួន ក៏មានអំណាចដរាបនោះ ព្រះពោធិសត្វនោះជាអ្នកមិនមានសេចក្តីប្រាថ្នា លះបង់ចោលនូវសម្បត្តិទាំងនោះហើយ តើទ្រង់លើកព្រះបាទាយាងទៅម្តេចកើត?
66.
៦៦.
Dīpe mahā ca caturādhikadvesahasse,Tatrāpi seṭṭhabhajitaṃ varajambudīpaṃ;
Bhūnābhikaṃ kapilavatthupuraṃ surammaṃ,Hitvā kathaṃ nu padamuddhari so nirāso.
ក្នុងបណ្តាទ្វីបធំទាំង ៤ និងទ្វីបតូចៗ ២០០០ ព្រមទាំងជម្ពូទ្វីបដ៏ប្រសើរ ដែលជាទីអាស្រ័យនៃពួកជនដ៏ឧត្តម និងក្រុងកបិលព័ស្តុដ៏គួរឲ្យត្រេកអរ ដែលប្រៀបដូចជាផ្ចិតនៃផែនដី ព្រះពោធិសត្វនោះជាអ្នកមិនមានសេចក្តីប្រាថ្នា លះបង់ចោលនូវបុរីនោះហើយ តើទ្រង់លើកព្រះបាទាយាងទៅម្តេចកើត?
67.
៦៧.
Ñātīnasīti kulato hi sahassa sākye,Hatthissadhaññadhanino vijitārisaṅghe;
Gottena gotamabhavaṃ pitarañjanaggaṃ,Hitvā kathaṃ nu padamuddhari so nirāso.
ពួកញាតិក្នុងត្រកូលសាក្យៈប្រមាណប្រាំបីម៉ឺនគ្រួសារ ដែលជាអ្នកមានដំរី សេះ ស្រូវអង្ករ និងទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ច្រើន ទាំងជាអ្នកឈ្នះសត្រូវ ព្រមទាំងព្រះវររាជបិតាដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ជាងមនុស្សក្នុងលោក ដោយគោត្រគឺគោតមៈ ព្រះពោធិសត្វនោះជាអ្នកមិនមានសេចក្តីប្រាថ្នា លះបង់ចោលនូវពួកញាតិនិងព្រះវររាជបិតានោះហើយ តើទ្រង់លើកព្រះបាទាយាងទៅម្តេចកើត?
68.
៦៨.
Rammaṃ surammavasatiṃ ratanujjalantaṃ,Gimhepi vimhayakaraṃ suramandirābhaṃ;
Ussāpitaddhajapaṭākasitātapattaṃ,Hitvā kathaṃ nu padamuddhari so nirāso.
ប្រាសាទដ៏គួរឲ្យត្រេកអរ ជាទីស្នាក់អាស្រ័យដ៏រុងរឿងដោយរតនៈផ្សេងៗ ដែលធ្វើឲ្យមានសេចក្តីអស្ចារ្យសូម្បីក្នុងរដូវក្តៅ មានសភាពដូចជាវិមាននៃទេវតា មានទាំងទង់ជ័យ ទង់ក្រដាស និងស្វេតច្ឆត្រដែលគេលើកឡើងខ្ពស់ត្រដែត ព្រះពោធិសត្វនោះជាអ្នកមិនមានសេចក្តីប្រាថ្នា លះបង់ចោលនូវប្រាសាទនោះហើយ តើទ្រង់លើកព្រះបាទាយាងទៅម្តេចកើត?
69.
៦៩.
Sapokkharā pokkharaṇī catasso,Supupphitā mandirato samantā;
Kokā nadantūpari kokanāde,Hitvā kathaṃ nu padamuddhari so nirāso.
ស្រះបោក្ខរណីទាំងបួន ដែលមានផ្កាឈូកដុះរីកស្គុះស្គាយនៅជុំវិញប្រាសាទ មានហ្វូងសត្វចាក្រវាក (កុក) យំឆ្លើយឆ្លងគ្នានៅលើផ្កាឈូកក្រហម ព្រះពោធិសត្វនោះជាអ្នកមិនមានសេចក្តីប្រាថ្នា លះបង់ចោលនូវស្រះបោក្ខរណីទាំងនោះហើយ តើទ្រង់លើកព្រះបាទាយាងទៅម្តេចកើត?
70.
៧០.
Sare saroje ruditāḷipāḷi,Samantato passati pañjarañjasā;
Disvāravindāni mukhāravindaṃNāthassa lajjā viya saṃkujanti.
ហ្វូងឃ្មុំទាំងឡាយតែងហើរក្រឡឹងយំរំពងនៅលើផ្កាឈូកក្នុងស្រះ ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ទតមើលទៅជុំវិញតាមចន្លោះបង្អួច ផ្កាឈូកទាំងឡាយកាលបើបានឃើញព្រះភក្ត្រដ៏ស្រស់បំព្រងដូចជាផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គជាទីពឹង ក៏រមែងរួញក្តោបចូលគ្នា ហាក់ដូចជាមានសេចក្តីអៀនខ្មាសដូច្នោះ។
71.
៧១.
Madhurā madhurābhirutā,Caritā padume padumeḷigaṇā;
Vasatiṃ adhunā madhunā,Akaruṃ jahitaṃ kimidaṃ patinā.
ហ្វូងឃ្មុំទាំងឡាយហើរក្រឡឹងលើផ្កាឈូកមួយទៅផ្កាឈូកមួយ យំល្វើយៗយ៉ាងពិរោះក្រអៅ ពួកវាបានធ្វើសំបុកពោរពេញដោយទឹកឃ្មុំដ៏ផ្អែមល្ហែមក្នុងពេលឥឡូវនេះ ហេតុអ្វីបានជាព្រះសាមី (ព្រះពោធិសត្វ) បោះបង់ចោលនូវទីស្នាក់អាស្រ័យនេះទៅវិញ?
72.
៧២.
Tamhā rasaṃ madhukarā bhavanaṃ haritvā,Ninnādino samadhuraṃ madhuraṃ karonti;
Nādena nādamatiriccupavīṇayanti,Naccanti tā surapure vaṇitā va tāva.
ហ្វូងឃ្មុំទាំងឡាយនាំយកលម្អងផ្កានិងទឹកដមពីផ្កាឈូកនោះទៅកាន់សំបុក យំរំពងធ្វើឲ្យមានសម្លេងដ៏ផ្អែមល្ហែមក្រៃលែង សម្លេងរបស់ពួកវាឮសូរល្វើយៗដូចជាសម្លេងពិណ ហាក់បីដូចជាពួកស្រីសួគ៌កំពុងតែរាំច្រៀងរាំកម្សាន្តនៅក្នុងទេវលោកដូច្នោះ។
73.
៧៣.
Sañcoditā pīṇapayodharādharā,Virājitānaṅgajamekhalākhalā;
Suraṅgaṇā vaṅgajaphassadā sadā,Ramā ramāpenti varaṅgadāgadā.
ពួកស្រីស្នំដែលមានដោះដ៏ក្បំទ្រលុកទ្រលន់ ដែលត្រូវគេដាស់តឿនហើយ តែងតែញ៉ាំងព្រះពោធិសត្វឲ្យត្រេកអរ ពួកនាងមានខ្សែក្រវាត់ចង្កេះដ៏រុងរឿងដែលកើតអំពីកាមតម្រេក មានរូបឆោមលោមពណ៌ដូចជាស្រីសួគ៌ តែងផ្តល់នូវការប៉ះពាល់ដ៏ទន់ភ្លន់ជានិច្ច និងមានពាក់កងកដៃដ៏ល្អឆើតឆាយ។
74.
៧៤.
Karātirattā ratirattarāmā,Tāḷenti tāḷāvacare samantā;
Naccuggatānekasahassahatthā,Sakkopi kiṃ sakyasamoti codayuṃ.
ពួកស្រីស្នំដែលមានបាតដៃក្រហមច្រាល ដែលត្រេកអរក្នុងកាមតម្រេក តែងប្រគំតន្ត្រីផ្សេងៗនៅជុំវិញ ពួកនាងរាំក្បាច់ផ្សេងៗដោយលើកដៃរាប់ពាន់ឡើងលើ ហាក់ដូចជាចង់សួរដេញដោលថា «សូម្បីតែព្រះឥន្ទ្រ ក៏តើអាចមានសម្បត្តិស្មើនឹងព្រះសាក្យមុនីនេះដែរឬទេ?»។
75.
៧៥.
Visālanettā hasulā sumajjhā,Nimbatthanī vimhayagītasaddā;
Alaṅkatā malladharā suvatthā,Naccanti tāḷāvacarehi ghuṭṭhā.
ពួកស្រីស្នំដែលមានភ្នែកធំៗ មានស្នាមញញឹមស្រស់ មានចង្កេះរាវស្តើង មានដោះក្បំមូលក្លំ មានសម្លេងច្រៀងដ៏គួរឲ្យអស្ចារ្យ តែងតែតុបតែងខ្លួនប្រាណ លម្អដោយកម្រងផ្កា និងស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ដ៏ល្អប្រណីត រាំច្រៀងរំពងទៅដោយសម្លេងតន្ត្រី។
76.
៧៦.
Yāsaṃ hi loke upamā natthi,Tāsaṃ hi phassesu kathāvakāsā;
Taṃ tādisaṃ kāmaratiṃnubhonto,Hitvā kathaṃ nu padamuddhari so nirāso.
ពួកស្រីស្នំដែលគ្មានស្រីណាប្រៀបផ្ទឹមបានឡើយក្នុងលោក តើនឹងត្រូវនិយាយទៅថ្វីចំពោះការប៉ះពាល់របស់ពួកនាង ព្រះពោធិសត្វកាលដែលទ្រង់សោយនូវកាមសុខដ៏លើសលប់បែបនោះ តើទ្រង់ជាអ្នកមិនមានសេចក្តីប្រាថ្នា លះបង់ចោលនូវកាមសុខនោះហើយ លើកព្រះបាទាយាងទៅម្តេចកើត?
77.
៧៧.
Pādepāde valayaviravāmekhalāvīṇānādā,Gītaṃgītaṃ patiratikaraṃ gāyatī gāyatī sā;
Hatthehatthe valayacalitā sambhamaṃ sambhamanti,Disvādisvā iti ratikaraṃ yāti hāhā kimīhā.
រាល់ជំហានជើងនីមួយៗ តែងមានសម្លេងកងជើង ខ្សែក្រវាត់ចង្កេះ និងសម្លេងពិណបន្លឺឡើង នាងតែងច្រៀងនូវបទចម្រៀងដែលញ៉ាំងតម្រេកឲ្យកើតឡើង រាល់កាយវិការនៃដៃនីមួយៗ តែងមានការរំកិលនៃកងដៃយ៉ាងរហ័សរហួន ព្រះពោធិសត្វកាលបើបានទតឃើញនូវហេតុដែលនាំឲ្យកើតតម្រេកបែបនេះហើយ ក៏នៅតែស្តេចយាងទៅ ឱ! តើការស្វែងរករបស់ព្រះអង្គជាអ្វីទៅហ្ន៎?
Apunarāvattigamanadīpanīyamakagāthā
យមកគាថាពន្យល់អំពីការយាងទៅដោយមិនត្រឡប់មកវិញ
78.
៧៨.
Anantakālopacitena tena,Puññena nibbattavimānayāne;
Tasmiṃ dine jātasutaṃ pajāpatiṃ,Hitvā gato so sugato gato va.
ព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវព្រះនាងយសោធរាដែលជាព្រះមហេសី ដែលបានប្រសូតព្រះរាជបុត្រក្នុងថ្ងៃនោះឯង ព្រមទាំងប្រាសាទដែលកើតឡើងដោយបុណ្យបារមីដែលព្រះអង្គបានសន្សំទុកអស់កាលដ៏យូរអង្វែង ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ។
79.
៧៩.
Taṃ jīvamānaṃ pitarañca mātaraṃ,Te ñātake tādisiyo ca itthiyo;
Te tādise rammakare nikete,Hitvā gato so sugato gato va.
ព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវព្រះវររាជបិតានិងព្រះមាតាធិការដែលកំពុងមានព្រះជន្មរស់នៅ ពួកព្រះញាតិទាំងឡាយ ពួកស្រីស្នំដែលមានសភាពបែបនោះ និងប្រាសាទជាទីត្រេកអរមានសភាពបែបនោះ ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ។
80.
៨០.
Khomañca pattuṇṇadukūlacīnaṃ,Sakāsikaṃ sādhusugandhavāsitaṃ;
Nivāsito sobhati vāsavo va,Hitvā gato so sugato gato va.
ព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវសម្លៀកបំពាក់ដែលធ្វើអំពីសរសៃសូត្រ សំពត់ឌុកូលៈ សំពត់ចិន និងសំពត់កាសី ដែលអប់ដោយគ្រឿងក្រអូបដ៏ប្រពៃ ដែលកាលបើទ្រង់គ្រងហើយ តែងរុងរឿងដូចជាព្រះឥន្ទ្រ ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ។
81.
៨១.
Vidhippakāsā nidhiyo catasso,Samuggatā bhūtadharā vasundharā;
Sattāvasattāvasudhā sudhāsā,Hitvā gato so sugato gato va.
ព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវកំណប់ទ្រព្យទាំងបួនដែលកើតឡើងដោយបុណ្យវាសនា ផែនដីដ៏ធំទូលាយដែលទ្រទ្រង់នូវសត្វលោក និងផែនដីដែលជាទីអាស្រ័យនៃសត្វទាំងឡាយដែលមានរសជាតិផ្អែមល្ហែមដូចជាទឹកអម្រឹត ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ។
82.
៨២.
Suvaṇṇathāle satarājike subhe,Sādhuṃ sugandhaṃ sucisālibhojanaṃ;
Bhutvā savāsīhi vilāsinīhi,Hitvā gata so sugato gato va.
ព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវការសោយព្រះស្ងោយជាស្រូវសាលីដ៏ស្អាត មានក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ក្នុងថាសមាសដ៏ល្អវិចិត្រដែលមានក្បាច់រាប់រយឆ្នូត ព្រមទាំងពួកស្រីស្នំដ៏ស្រស់ស្អាតដែលរស់នៅជាមួយព្រះអង្គ ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ។
83.
៨៣.
Manuññagandhena asuññagandho,Sugandhagandhena vilittagatto;
Sugandhavātena suvijjitaṅgo,Hitvā gato so sugato gato va.
ព្រះសុគតទ្រង់ជាអ្នកមិនដែលខ្វះខាតនូវគ្រឿងក្រអូបឡើយ ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គតែងលាបឡំដោយគ្រឿងក្រអូបដ៏គួរឲ្យត្រេកអរ និងមានព្រះវរកាយដែលត្រូវខ្យល់បក់ផាត់នាំមកនូវក្លិនក្រអូបជានិច្ច ទ្រង់លះបង់ចោលនូវរបស់ទាំងនោះហើយ ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ។
84.
៨៤.
Sulakkhaṇe hevabhilakkhitaṅgo,Pasādhito devapasādhanena;
Virocamāno samarājinīhi,Hitvā gato so sugato gato va.
ព្រះសុគតទ្រង់មានព្រះវរកាយប្រកបដោយមហាបុរិសលក្ខណៈដ៏ល្អឆើតឆាយ ទ្រង់តុបតែងលម្អដោយគ្រឿងអលង្ការដ៏ល្អដូចជាទេវតា និងរុងរឿងក្នុងចំណោមពួកស្រីស្នំទាំងឡាយ ទ្រង់លះបង់ចោលនូវរបស់ទាំងនោះហើយ ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ។
85.
៨៥.
Nānāsanāni sayanāni nivesanāni,Bhābhānibhāni ratanākarasannibhāni;
Tatrussitāni ratanaddhajabhūsitāni,Hitvā va tāni himabindusamāni tāni.
ព្រះពោធិសត្វទ្រង់លះបង់ចោលនូវអាសនៈ គ្រែសយនា និងដំណាក់ផ្សេងៗ ដែលមានពន្លឺភ្លឺផ្លេកដូចជាអណ្តូងរតនៈ មានទាំងទង់រតនៈដែលគេលើកឡើងលម្អនៅទីនោះ ដោយទ្រង់ចាត់ទុករបស់ទាំងនោះថាមានសភាពដូចជាតំណក់ទឹកសន្សើម (ដែលមិនស្ថិតស្ថេរ) ដូច្នោះឯង។
86.
៨៦.
Nānāvidhehi ratanehi samujjalehi,Nārīhi niccamupagāyitahammiyehi;
Rajjehi cakkaratanādivibhūsitehi,Yāto tato hi mahito purisassarehi.
ព្រះពោធិសត្វទ្រង់លះបង់ចោលនូវរតនៈផ្សេងៗដ៏រុងរឿង ព្រមទាំងប្រាសាទដែលពួកស្រីស្នំតែងច្រៀងបំពេជានិច្ច និងរាជសម្បត្តិដែលលម្អដោយចក្ររតនៈជាដើម ទ្រង់ជាបុគ្គលដែលពួកមនុស្សដ៏ប្រសើរតែងបូជា ហើយទ្រង់ស្តេចយាងចេញទៅចាករាជសម្បត្តិនោះ។
Dvipādabyāsayamakagāthā
ទ្វិបាទព្យាសយមកគាថា (គាថាដែលមានពាក្យជាន់គ្នាពីរគន្លាក់)
87.
៨៧.
Yasodharaṃ pīṇapayodharādharaṃ,Anaṅgaraṅgaddhajabhūtamaṅgaṃ;
Devaccharāvujjalitaṃ patibbataṃ,Hitvā gato so sugato va nūna.
ព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវព្រះនាងយសោធរា ដែលមានព្រះស្តនដ៏ក្បំទ្រលុកទ្រលន់ មានព្រះវរកាយប្រៀបដូចជាទង់ជ័យនៃល្បែងកាមកិលេស មានរូបឆោមរុងរឿងដូចជាស្រីសួគ៌ និងជាស្រីមានភក្តីភាពចំពោះព្រះស្វាមី ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដមែន។
88.
៨៨.
Sabhāvanicchandamatiṃ pabhāvatiṃ,Bhatto kuso saṃhari bhattakājaṃ;
Tāyābhirūpaṃ pi yasodharaṃ varaṃ,Hitvā gato so sugato va nūna.
ព្រះបាទកុសរាជជាព្រះស្វាមី ធ្លាប់បានទ្រាំលំបាកលីអម្រែកអាហារ ដើម្បីព្រះនាងប្រភាវតី ដែលមានព្រះហឫទ័យមិនចង់បានដោយសភាវៈ ចំណែកឯព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវព្រះនាងយសោធរាដ៏ប្រសើរ ដែលមានរូបឆោមលោមពណ៌ស្អាតជាងព្រះនាងប្រភាវតីនោះទៅទៀត ហើយទ្រង់ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដមែន។
89.
៨៩.
Pure pure sañcari khaggahattho,Varaṃ paritthīnaṃ anitthigandho;
Siriñca riñcāpi na riñci nāriṃ,Hitvānimandāni gato tathāgato.
ក្នុងកាលមុន ព្រះពោធិសត្វ (ក្នុងជាតិជាអនិត្ថិគន្ធកុមារ) កាលដែលមិនចង់បានក្លិននៃស្រី បានកាន់ព្រះខ័នស្តេចយាងទៅកាន់បុរីផ្សេងៗ ទ្រង់លះបង់នូវសិរីសួស្តី តែមិនបានលះបង់នូវស្ត្រីដ៏ប្រសើរឡើយ ប៉ុន្តែក្នុងពេលនេះ ព្រះតថាគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវកាមគុណដ៏គួរឲ្យត្រេកអរទាំងនោះ ហើយស្តេចយាងទៅបាត់ទៅហើយ។
90.
៩០.
Harittaco rāgabalena deviyā,Avatthaliṅgena na liṅganussari;
Asevi kāmaṃ tamidāni kāmaṃ,Hitvā gato so sugato va nūna.
ព្រះហរិតចតាបស ដោយសារកម្លាំងនៃរាគៈចំពោះព្រះទេវី ក៏មិនបានរលឹកនឹកឃើញដល់ភេទជាអ្នកបួសរបស់ខ្លួនឡើយ ព្រោះតែបានឃើញនូវរូបកាយដ៏អាក្រាត ហើយក៏បានសេពនូវកាមគុណ ប៉ុន្តែក្នុងពេលនេះ ព្រះសុគតទ្រង់លះបង់ចោលនូវកាមគុណនោះហើយ ស្តេចយាងទៅដោយពិតប្រាកដមែន។
91.
៩១.
Apameyyakappesu vivekasevī,Hitvā gato rajjasiriṃ varitthiṃ;
Aṇuṃ kaliṃ vaṇṇayi taṃ purāṇaṃ,Vatthamhi chiddaṃ viya tunnakāro.
ព្រះពោធិសត្វជាអ្នកសេពនូវវិវេកអស់កប្បដ៏រាប់មិនអស់ ទ្រង់លះបង់ចោលនូវរាជសម្បត្តិ និងស្ត្រីដ៏ប្រសើរហើយស្តេចយាងទៅ ទ្រង់បានពោលទោសចំពោះកាមគុណដ៏តូចតាចនោះ ដូចជាជាងដេរខោអាវដែលពោលទោសចំពោះប្រហោងធ្លាយដ៏តូចនៅលើសំពត់ដូច្នោះ។
92.
៩២.
Tathāti mantvāna idāninaṅgo,Yasodharaṃ paggahito dhajaṃ va;
Matto jitomhī ti pamattabandhu,Na passi ñāṇāsanipātamantaraṃ.
មារ (កាមកិលេស) កាលបើគិតថា «តថាគតបានឈ្នះហើយ» ក៏លើកតម្កើងព្រះនាងយសោធរាឡើង ដូចជាលើកទង់ជ័យដូច្នោះ មារជាមិត្តរបស់ពួកជនអ្នកប្រមាទ កាលស្រវឹងដោយសេចក្តីជ័យជម្នះ ក៏មិនបានមើលឃើញនូវការធ្លាក់ចុះនៃរន្ទះគឺព្រះប្រាជ្ញាញាណក្នុងរវាងនោះឡើយ។
93.
៩៣.
Disvāna dukkhānalasambhavaṃbhavaṃ,Katvā taduppādakanaṅgabhaṅgaṃ;
Yasodharaṃ pīṇapayodharādharaṃ,Hitvā gato buddhabalappadaṃ padaṃ.
ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ទតឃើញនូវភពថ្មីថាជាសភាវៈកើតឡើងអំពីភ្លើងទុក្ខ ហើយទ្រង់បានកម្ចាត់បង់នូវកាមកិលេសដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតភពនោះ ទ្រង់លះបង់ចោលនូវព្រះនាងយសោធរាដែលមានព្រះស្តនដ៏ក្បំទ្រលុកទ្រលន់ ហើយស្តេចយាងទៅកាន់ព្រះនិព្វានដែលជាឋានប្រទាននូវពុទ្ធពលៈ។
94.
៩៤.
Anantasattānamanantakāle,Manaṅgahetvāna jito anaṅgo;
Parājito nūna hi ekakassa,Tathāgato so na punāgato va.
កាមកិលេសតែងតែយកឈ្នះលើចិត្តរបស់សត្វលោកទាំងឡាយដ៏ច្រើនឥតគណនា អស់កាលដ៏យូរអង្វែង ប៉ុន្តែក្នុងពេលនេះ កាមកិលេសនោះត្រូវបានបរាជ័យចំពោះព្រះអង្គតែមួយអង្គឯងប៉ុណ្ណោះ ព្រះតថាគតអង្គនោះ ទ្រង់ស្តេចយាងទៅហើយ មិនត្រឡប់មកកាន់ភពថ្មីវិញឡើយ។
95.
៩៥.
Disvāna ñāṇāsanipātamantaraṃ,Tathāgato so na punāgato va;
Tathāgato so na punāgato va,Disvānañāṇāsanipātamantaraṃ.
ព្រះតថាគតអង្គនោះ កាលបើបានទតឃើញនូវការធ្លាក់ចុះនៃរន្ទះគឺព្រះប្រាជ្ញាញាណក្នុងរវាងនោះហើយ ក៏មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ ព្រះតថាគតអង្គនោះ មិនត្រឡប់មកវិញឡើយ ព្រោះបានទតឃើញនូវការធ្លាក់ចុះនៃរន្ទះគឺព្រះប្រាជ្ញាញាណក្នុងរវាងនោះ។
Tipādabyāsayamakagāthā
តិបាទព្យាសយមកគាថា (គាថាដែលមានពាក្យជាន់គ្នាបីគន្លាក់)
96.
៩៦.
Tathāgataccheramahosi tassa,Tathā himāropitadāhasantiṃ;
Tathā hi māro pi tadāha santiṃ,Tathā hi māropi tadā hasantiṃ.
សេចក្តីអស្ចារ្យរបស់ព្រះតថាគតបានកើតមានឡើងដល់មារនោះ ដូចជាសេចក្តីស្ងប់រំលត់នៃភ្លើងដែលគេដាក់នៅលើទឹកកកដូច្នោះ ព្រោះថាក្នុងកាលនោះ សូម្បីតែមារក៏បានពោលនូវសេចក្តីស្ងប់រំលត់នោះដែរ ហើយក្នុងកាលនោះ សូម្បីតែមារក៏បានសើចចំអកចំពោះនាងដែលកំពុងតែសើចសប្បាយនោះដែរ។
Pādabyāsamahāyamakagāthā
បាទព្យាសមហាយមកគាថា (មហាយមកគាថាដែលមានពាក្យជាន់គ្នាសព្វគ្រប់គ្រប់បាទ)
97.
៩៧.
Sakāmadātā vinayāmanatagū,Sakāmadātā vinayāmanantagū;
Sakāmadātā vinayāmanantagū,Sakāmadātā vinayāmanantagū.
ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទាននូវសេចក្តីប្រាថ្នា ទ្រង់ដល់នូវត្រើយនៃវិន័យនិងសេចក្តីឱនលំទោន ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទាននូវព្រះនិព្វានជាទីគាប់ចិត្ត ទ្រង់ដល់នូវត្រើយនៃវិន័យដ៏រកទីបំផុតគ្មាន ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទាននូវរបស់ដែលគួរប្រាថ្នា ទ្រង់ដល់នូវត្រើយនៃចិត្តដែលទូន្មានបានល្អ ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទាននូវអរិយទ្រព្យ ទ្រង់ដល់នូវត្រើយនៃការណែនាំដ៏រកទីបំផុតគ្មាន។
Abyāpetādyantayamakagāthā
អព្យាបេតាទ្យន្តយមកគាថា (គាថាដែលមានពាក្យជាន់គ្នានៅដើមនិងចុងបាទ)
98.
៩៨.
Raveraverorabhimārabherave,Raveraveriva bherave rave;
Rave rave sūditagārave rave,Raveravedesi jinorave rave.
ព្រះជិនស្រី ទ្រង់បានសម្តែងនូវព្រះធម៌ដ៏ល្បីល្បាញ ក្នុងកាលដែលមារមានសម្លេងដ៏គួរឲ្យខ្លាចញញើត ដូចជាសម្លេងនៃសត្វសាហាវ ព្រះអង្គទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវសេចក្តីគោរពក្នុងសម្លេងដ៏អាក្រក់ទាំងឡាយ ហើយទ្រង់បន្លឺនូវព្រះសីហនាទដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់។
Paṭilomayamakagāthā
បដិលោមយមកគាថា (គាថាដែលអានថយក្រោយបាន)
99.
៩៩.
Lokāyātatayā kālo visesaṃ na na saṃsevi,Visesaṃ na na saṃsevi lokā yātatayā kālo.
ព្រះពោធិសត្វមិនដែលបោះបង់ចោលនូវគុណធម៌ដ៏វិសេសឡើយ អស់កាលដ៏យូរអង្វែងក្នុងលោកនេះ ព្រះអង្គតែងតែសេពគប់នូវគុណធម៌ដ៏វិសេសជានិច្ច អស់កាលដ៏យូរអង្វែងក្នុងលោកនេះ។
100.
១០០.
Rājarājayasopetavisesaṃ racitaṃ mayā,Yāmataṃ cirasaṃsevitapeso yajarājarā.
ក្បួនច្បាប់ដ៏វិសេសនេះ ដែលប្រកបដោយកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះរាជាលើសលប់ជាងព្រះរាជាទាំងឡាយ គឺតថាគតបានរៀបចំចងក្រងឡើងហើយ ដើម្បីជាទីសេពគប់អស់កាលដ៏យូរអង្វែងនៃពួកជនអ្នកប្រាថ្នានូវសេចក្តីស្ងប់។
Ekaṭhānikādiyamakagāthā
ឯកដ្ឋានិកាទិយមកគាថា
101.
១០១.
Ākaṅkhakkhākaṅkhaṅga kaṅkhāgaṅgākhāgahaka,Kaṅkhāgāhakakaṅkhāgha hā hā kaṅkhā kahaṃ kahaṃ.
អាកង្ខក្ខាកង្ខង្គ កង្ខាគង្គាខាគហក, កង្ខាគាហកកង្ខាឃ ហា ហា កង្ខា កហំ កហំ។
102.
១០២.
Appagabbho apagabbho amoho mā pamohako,Maggamukhaṃ mokhamāha māhā mohamūhakkhamaṃ.
ព្រះអង្គជាអ្នកមិនឃ្នើសឃ្នង មិនមានកំណើតក្នុងគភ៌ទៀតឡើយ មិនវង្វេង មិនធ្វើអ្នកដទៃឲ្យវង្វេង ព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងនូវផ្លូវជាប្រធានទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ទ្រង់កំចាត់បង់នូវឫសគល់នៃសេចក្តីវង្វេង។
103.
១០៣.
Pāpāpāpabhavaṃ passaṃ pāpāpabhavuggato,Pāpāpāpabhavāsaṅgā pāpāpāpabhavāgato.
ព្រះអង្គទ្រង់ឃើញនូវការកើតឡើងនៃបាប និងមិនមែនបាប ទ្រង់កន្លងផុតចាកការកើតឡើងនៃបាប និងមិនមែនបាប ទ្រង់មិនជាប់ជំពាក់ក្នុងការកើតឡើងនៃបាប និងមិនមែនបាប ទ្រង់ដល់នូវការមិនកើតឡើងនៃបាប និងមិនមែនបាប។
104.
១០៤.
Kusalākusalaṃ passaṃ kusalākusalaṃ caji,Kusalākusalāsaṅga kusalākusalā cuto.
ព្រះអង្គទ្រង់ឃើញនូវកុសល និងអកុសល ទ្រង់លះបង់នូវកុសល និងអកុសល ទ្រង់មិនជាប់ជំពាក់ក្នុងកុសល និងអកុសល ទ្រង់កន្លងផុតចាកកុសល និងអកុសល។
Akkharuttarikayamakagāthā
អក្ខរុត្តរិកយមកគាថា
105.
១០៥.
Nonānino nanūnāni nanenāni nanānino,Nunnānenāni nūna na nānanaṃ nānanena no.
នោនានិនោ ននូនានិ ននេនានិ ននានិនោ, នន្នានេនានិ នូន ន នាននំ នាននេន នោ។
106.
១០៦.
Sāre surāsure sārī rasasārasarissaro,Rasasārarase sāri surāsurasarassire.
សារេ សុរាសុរេ សារី រសសារសរិស្សរោ, រសសាររសេ សារិ សុរាសុរសរស្សិរេ។
107.
១០៧.
Devānaṃ nandano devo devadeva na nandi no,Vedadīnena vedana vedi vedana vedino.
ព្រះពុទ្ធជាទេវតាល្អលើសទេវតាទាំងឡាយ ទ្រង់ញ៉ាំងពួកទេវតាឲ្យរីករាយ មិនមានសេចក្តីត្រេកអរឡើយ ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវវេទនារបស់សត្វទាំងឡាយដែលរងទុក្ខ។
108.
១០៨.
Devāsane nisinno so devadevo sasāsane,Nisinnānaṃ sadevānaṃ desesi dassanāsanaṃ.
ព្រះអង្គជាទេវតាល្អលើសទេវតា ទ្រង់គង់លើទេវអាសនៈ ក្នុងសាសនារបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់សម្តែងធម៌ជាគ្រឿងឃើញដល់ពួកទេវតា និងមនុស្សដែលអង្គុយនៅទីនោះ។
Paheḷigāthā
បហេឡិកាគាថា
109.
១០៩.
Dasanāvagato sañño andhassa tamado ravi,Aṭṭhamāpuṇṇasaṅkappo pātvanaññamanaññiva.
ទសនាវគតោ សញ្ញោ អន្ធស្ស តមទោ រវិ, អដ្ឋមាបុណ្ណសង្កប្បោ បាត្វនញ្ញមនញ្ញិវ។
Byāpetādiyamakagāthā
ព្យាបេតាទិយមកគាថា
110.
១១០.
Ekantameva saparatthaparo mahesi,Ekantameva dasapāramitābalena;
Ekantameva hatamārabalena tena,Ekantameva suvisuddhamalattha bodhiṃ.
ព្រះមហេសីភក្ត្រទ្រង់ខ្វល់ខ្វាយក្នុងប្រយោជន៍ខ្លួន និងអ្នកដទៃពិតប្រាកដ ដោយកម្លាំងនៃបារមីទាំងដប់ពិតប្រាកដ ដោយការកំចាត់បង់នូវកម្លាំងនៃមារពិតប្រាកដ ទ្រង់បានសម្រេចនូវព្រះពោធិញ្ញាណដ៏បរិសុទ្ធស្អាតពិតប្រាកដ។
Mahāpadhānadīpanīgāthā
មហាបធានទីបនីគាថា
111.
១១១.
Orohitotohitapāpadhammo,Channena sa channahayena gantvā;
Anomatīramhi anomasatto,Anomapabbajjamupāgato so.
ព្រះសព្វញ្ញូពុទ្ធទ្រង់មានធម៌ដ៏លាមកលះបង់ហើយ ទ្រង់យាងចុះចាកប្រាសាទ យាងទៅជាមួយនាយឆន្នៈ និងសេះកណ្ឋកៈ ទ្រង់ជាសត្វដ៏ប្រសើរ បានដល់នូវការបួសដ៏ប្រសើរ ទៀបឆ្នេរស្ទឹងអនោមា។
112.
១១២.
Nirāmisaṃ pītisukhaṃ anūpamaṃ,Anūpiye ambavane alattha;
Sarūpasobhāya virūpasobhaṃ,Sarājikaṃ rājagahaṃ karittha.
ព្រះអង្គបានសម្រេចនូវបីតិ និងសុខៈដ៏រកអ្វីប្រៀបគ្មាន ដែលមិនមានអាមិស ក្នុងព្រៃស្វាយឈ្មោះអនុបិយៈ ទ្រង់ធ្វើក្រុងរាជគ្រឹះ ព្រមទាំងព្រះរាជា ឲ្យមានសេចក្តីរុងរឿងដោយសិរីនៃព្រះរូបរបស់ព្រះអង្គ។
113.
១១៣.
Tato aḷāra ūdakatāpasānaṃ,Jhānenasantuṭṭhamano vihāya;
Mahāpadhānāya uruvelabhūmiṃ,Gato sikhappattamakāsi dukkaraṃ.
លំដាប់នោះ ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យមិនត្រេកអរនឹងឈានរបស់អាឡារតាបស និងឧទកតាបស ក៏ទ្រង់លះបង់ចាកចេញទៅកាន់ដែនឧរុវេលា ដើម្បីធ្វើមហាបធាន ហើយបានធ្វើទុក្ករកិរិយាដ៏ក្រៃលែង។
114.
១១៤.
Na kāmato nevatidukkaramhi,Sabbaññutā sijjhati majjhimāya;
Ñatvāna taṃ pubbaguṇopaladdhaṃ,Dhammaṃ samānetumagā subodhiṃ.
ព្រះសព្វញ្ញុត្តញ្ញាណ មិនមែនសម្រេចបានដោយសារកាមសុខល្លិកានុយោគ ឬដោយសារទុក្ករកិរិយាដ៏ខ្លាំងក្លានោះឡើយ តែសម្រេចបានដោយមជ្ឈិមាបដិបទា ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវសេចក្តីនោះ ហើយទ្រង់យាងទៅកាន់មហាពោធិព្រឹក្ស ដើម្បីសម្រេចធម៌ដែលធ្លាប់បានសម្រេចហើយក្នុងកាលមុន។
Māraparājayadīpanīgāthā
មារបរាជយទីបនីគាថា
115.
១១៥.
Tibuddhakhettamhi tisetachattaṃ,Laddhāna lokādhipatī bhaveyya;
Gantvāna bodhimhiparājitāsane,Yuddhāya mārenacalo nisīdi.
ព្រះអង្គទ្រង់បានសម្រេចនូវស្វេតច្ឆត្រក្នុងពុទ្ធក្សេត្រទាំងបី ហើយបានជាអធិបតីក្នុងលោក ទ្រង់យាងទៅកាន់អបរាជិតបល្ល័ង្ក ទៀបគល់មហាពោធិព្រឹក្ស ហើយទ្រង់គង់ប្រថាប់នឹងនរ ដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមនឹងមារ។
116.
១១៦.
Datvāna maṃsaṃ rajjaṃ pitā suddhodano tadā,Namassamāno sirasā setachattena pūjayi.
ក្នុងកាលនោះ ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈជាព្រះវររាជបិតា ទ្រង់លះបង់សាច់ឈាម និងរាជសម្បត្តិ ហើយថ្វាយបង្គំដោយត្បូង បូជាចំពោះព្រះអង្គដោយស្វេតច្ឆត្រ។
118.
១១៨.
Sayaṃ nārāyanabalo abhiññābalapāragū,Jetuṃ sabbassa lokassa bodhimaṇḍaṃupāgami.
ព្រះអង្គទ្រង់មានកម្លាំងស្មើនឹងកម្លាំងនារាយណ៍ដោយខ្លួនឯង ទ្រង់ដល់នូវត្រើយនៃកម្លាំងអភិញ្ញា ទ្រង់យាងទៅកាន់ពោធិមណ្ឌល ដើម្បីផ្ចាញ់សត្វលោកទាំងអស់។
119.
១១៩.
Tadā vasavattīrājā chakāmavacarissaro,Sasenāvāhano bodhimaṇḍaṃ yuddhāyupāgami.
ក្នុងកាលនោះ ក្រុងវសវត្តីមារ ជាធំក្នុងកាមាវចរសួគ៌ទាំង ៦ ព្រមទាំងសេនា និងយានជំនិះ បានចូលទៅកាន់ពោធិមណ្ឌលដើម្បីធ្វើសង្គ្រាម។
120.
១២០.
Etha gaṇhatha bandhatha chaṭṭetha ceṭakaṃ imaṃ,Manussakalale jāto kimihanti na maññati.
មារពោលថា នែពួកយើង ចូរមកចាប់ ចូរមកចង ចូរមកបោះចោលនូវកូនបម្រើនេះចេញ វាជាសត្វកើតក្នុងទឹកកលលៈរបស់មនុស្ស តើវាមិនដឹងខ្លួនថាជាអ្វីទេឬ?
121.
១២១.
Jalantaṃ navavidhaṃ vassaṃ vassāpeti anappakaṃ,Dhūmandhakāraṃ katvāna pātesi asinaṃ bahuṃ.
មារបានបង្អុរចុះនូវភ្លៀង ៩ ប្រការដ៏ក្តៅក្រហាយជាច្រើន ធ្វើឲ្យងងឹតសូន្យសុងដោយផ្សែង ហើយទម្លាក់ចុះនូវគ្រឿងសស្ត្រាវុធជាច្រើន។
122.
១២២.
Cakkāvudhaṃ khipento pi nāsakkhi kiñci kātave,Gahetabbaṃ hi gahaṇaṃ apassanto itibravi.
ទោះបីជាមារបោះចោលនូវចក្រាវុធ ក៏មិនអាចធ្វើអ្វីបានឡើយ កាលបើមិនឃើញកន្លែងដែលត្រូវចាប់ ក៏ពោលយ៉ាងនេះថា៖
123.
១២៣.
Siddhattha kasmā āsi nu āsane mama santake,Uṭṭhehi āsanā no ce phālemi hadayaṃ tava.
នែសិទ្ធត្ថៈ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមកអង្គុយលើបល្ល័ង្កជារបស់យើង? ចូរអ្នកក្រោកចាកបល្ល័ង្កនេះទៅ បើមិនដូច្នោះទេ យើងនឹងទម្លាយបេះដូងរបស់អ្នកមិនខាន។
124.
១២៤.
Sapādamūle kīḷantaṃ passanto taruṇaṃ sutaṃ,Pitā vudikkhi taṃ māraṃ mettāyanto dayaparo.
ព្រះសាស្តាទ្រង់ប្រកបដោយមេត្តា និងករុណា ទ្រង់ទតមើលមារនោះ ដូចជាឪពុកមើលកូនតូចដែលកំពុងលេងនៅទៀបជើងរបស់ខ្លួនដូច្នោះ។
125.
១២៥.
Tadā so asambhivācaṃ sīhanādaṃ nadī muni,Na jānāti sayaṃ mayhaṃ dāsabhāvapiyaṃ khaḷo.
ក្នុងកាលនោះ ព្រះមុនីទ្រង់បន្លឺនូវសីហនាទដ៏មិនញាប់ញ័រថា មារដ៏លាមកនេះ មិនដឹងខ្លួនថាជាអ្នកបម្រើដ៏ជាទីស្រឡាញ់របស់យើងឡើយ។
126.
១២៦.
Yena kenaci kammena jāto devapure vare,Sakaṃ gatiṃ ajānanto lokajeṭṭhoti maññati.
មារនេះកើតក្នុងទេវបុរីដ៏ប្រសើរ ដោយសារកម្មបន្តិចបន្តួចណាមួយ កាលមិនដឹងនូវគតិរបស់ខ្លួន ក៏សំគាល់ខ្លួនថាជាចម្បងក្នុងលោក។
127.
១២៧.
Anantalokakhātumhi sattānaṃ hi kataṃ subhaṃ,Mayhekapāramiyā pi kalaṃ nagghati soḷasiṃ.
បុណ្យដែលសត្វទាំងឡាយធ្វើហើយក្នុងលោកធាតុដ៏រកទីបំផុតគ្មាន មិនមានតម្លៃស្មើនឹងចំណែកទី ១៦ នៃបារមីមួយរបស់យើងឡើយ។
128.
១២៨.
Tiracchāno saso hutvā disvā yācakamāgataṃ,Pacitvāna sakaṃ maṃsaṃ patiioggimhi dātave.
កាលយើងកើតជាសត្វតិរច្ឆាន គឺសត្វទន្សាយ បានឃើញស្មូមដើរមកដល់ ក៏បានអាំងសាច់របស់ខ្លួន ហើយលោតចូលទៅក្នុងភ្លើងដើម្បីបរិច្ចាគ។
129.
១២៩.
Evaṃ anantakālesu kataṃ dukkarakārikaṃ,Ko hi nāma kareyyañño anummatto sacetano.
តើនរណាផ្សេងទៀត ក្រៅពីមនុស្សឆ្កួត ទោះបីជាមានចិត្តគំនិត ក៏អាចធ្វើទុក្ករកិរិយាដែលយើងបានធ្វើហើយក្នុងកាលដ៏យូរអង្វែងរកទីបំផុតគ្មានយ៉ាងនេះបាន?
130.
១៣០.
Evaṃ anantapuññehi siddhaṃ dehamimaṃ pana,Yathābhutaṃ ajānanto manussosī ti maññati.
មារមិនដឹងតាមពិតនូវរូបកាយនេះ ដែលសម្រេចបានដោយបុណ្យដ៏ច្រើនរកទីបំផុតគ្មាន ក៏សំគាល់ថា យើងជាមនុស្សធម្មតា។
131.
១៣១.
Nāhaṃ manussomanusso na brahmā na ca devatā,Jarāmaraṇaṃ lokassa dassetuṃ panidhāgato.
យើងមិនមែនជាមនុស្ស មិនមែនជាអមនុស្ស មិនមែនជាព្រហ្ម និងមិនមែនជាទេវតាឡើយ តែយើងមកក្នុងទីនេះ ដើម្បីបង្ហាញនូវការរំលត់ជរានិងមរណៈដល់សត្វលោក។
132.
១៣២.
Anupalitto lokena jātonantajino ahaṃ,Buddho bodhitale hutvā tāremi janataṃ bahuṃ.
យើងជាអ្នកមិនជាប់ជំពាក់ក្នុងលោក ជាអ្នកឈ្នះដ៏រកទីបំផុតគ្មាន កាលបានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធទៀបគល់មហាពោធិព្រឹក្សហើយ នឹងញ៉ាំងពួកជនជាច្រើនឲ្យឆ្លងផុតចាកសង្សារវដ្ត។
133.
១៣៣.
Samantā dhajinaṃ disvā yuddhaṃ māraṃ savāhanaṃ,Yuddhāya paccugacchāmi mā maṃ ṭhānā acāvayi.
យើងឃើញសេនាមារ ព្រមទាំងយានជំនិះព័ទ្ធជុំវិញ ក៏ចេញទៅតតាំងសង្គ្រាម ដើម្បីកុំឲ្យមារនោះញ៉ាំងយើងឲ្យឃ្លាតចាកទីកន្លែងនេះបាន។
134.
១៣៤.
Yante taṃ nappasahati senaṃ loko sadevako,Tante paññāya gacchāmi āmaṃ pattaṃ va asmanā.
សេនារបស់អ្នកឯណា ដែលសត្វលោកព្រមទាំងទេវតាមិនអាចផ្ចាញ់បាន យើងនឹងកំចាត់បង់នូវសេនានោះដោយប្រាជ្ញា ដូចជាគេយកថ្មទៅកំទេចឆ្នាំងដីដែលមិនទាន់ដុតដូច្នោះ។
135.
១៣៥.
Icchanto sāsape gabbhe caṅkamāmi ito cito,Icchanto lokadhātumhi attabhāvena chādayi.
បើយើងប្រាថ្នា ក៏អាចចង្ក្រមទៅមកក្នុងពោះនៃគ្រាប់ស្ពៃបាន បើយើងប្រាថ្នា ក៏អាចបិទបាំងលោកធាតុទាំងអស់ដោយអត្តភាពរបស់យើងបាន។
136.
១៣៦.
Ete sabbe gahetvāna cuṇṇetuṃ accharāyapi,Atthi thāmaṃ balaṃ mayhaṃ pāṇaghāto na vaṭṭati.
យើងមានកម្លាំង និងថាមពលដើម្បីចាប់យកពួកមារទាំងអស់នេះមកកិនកំទេចត្រឹមតែមួយផ្ទាត់ម្រាមដៃបាន តែការសម្លាប់សត្វ មិនគួរដល់យើងឡើយ។
137.
១៣៧.
Imassa gaṇḍuppādassa āyudhena balena kiṃ,Mayhaṃ hi tena pāpena sallāpo pi na yujjati.
តើមានប្រយោជន៍អ្វីដោយគ្រឿងសស្ត្រាវុធ ឬដោយកម្លាំងចំពោះសត្វជន្លែននេះ សូម្បីតែការសន្ទនាជាមួយមារដ៏លាមកនោះ ក៏មិនសមគួរដល់យើងឡើយ។
138.
១៣៨.
Pallaṅkaṃ mama bhāvāya kimatthaññena sakkhinā,Kampitā maddiyā dānā sakkhi hoti ayaṃ mahī.
តើត្រូវការអ្វីដោយសាក្សីដទៃទៀត ដើម្បីបញ្ជាក់ថាលំអានបល្ល័ង្កនេះជារបស់យើង ផែនដីនេះដែលញាប់ញ័រដោយសារទានដែលយើងបានបរិច្ចាគហើយ នឹងធ្វើជាសាក្សី។
139.
១៣៩.
Iti vatvā dakkhiṇaṃ bāhuṃ pathaviyā paṇamayi,Tadā kampittha pathavī mahāghoso ajāyatha.
ព្រះសាស្តាទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ក៏លាតព្រះហស្តស្តាំចង្អុលទៅកាន់មហាបថពី ក្នុងកាលនោះ មហាបថពីក៏ញាប់ញ័រ ហើយសូរគ្រហឹមដ៏ខ្លាំងក្លាក៏កើតមានឡើង។
140.
១៤០.
Pathavīghosena ākāse gajjanto asani phali,Tasmiṃ majjhe gato māro sapariso bhayatajjito.
ដោយសារសូរគ្រហឹមនៃមហាបថពី ផ្គរលាន់កណ្តាលអាកាស ផ្លេកបន្ទោរក៏បាញ់ចេញមក ក្នុងកាលនោះ មារព្រមទាំងបរិវារក៏ភិតភ័យតក់ស្លុតយ៉ាងខ្លាំង ហើយរត់ខ្ចាត់ខ្ចាយទៅ។
141.
១៤១.
Mahāvātasamuddhatabhasmaṃ va vikiriyyatha,Mahāghoso ajāyittha siddhatassa jayo iti.
ពួកមារក៏ខ្ចាត់ខ្ចាយទៅ ដូចជាផេះដែលត្រូវខ្យល់បក់បោកខ្លាំងដូច្នោះ សូរឃោសនាដ៏ខ្លាំងក្លាក៏លាន់ឮឡើងថា «ព្រះសិទ្ធត្ថៈទ្រង់ឈ្នះហើយ»។
Abhisambodhidīpanīgāthā
អភិសម្ពោធិទីបនីគាថា
142.
១៤២.
Purato gacchati cando rajatacakkaṃ va ambare,Sahassaraṃsi suriyo pacchimenupagacchati.
ព្រះចន្ទយាងទៅខាងមុខ ដូចជាកង់ប្រាក់នៅលើអាកាស ព្រះអាទិត្យមានរស្មីមួយពាន់ យាងតាមមកពីខាងក្រោយ។
143.
១៤៣.
Majjhe bodhidumacchatte pallaṅke apparājite,Pallaṅkena nisīditvā dhammaṃ sammasate muni.
ចំណែកឯព្រះមុនី ទ្រង់គង់ភ្នែនលើអបរាជិតបល្ល័ង្ក ក្រោមឆត្រគឺមហាពោធិព្រឹក្សនៅកណ្តាល ហើយទ្រង់ពិចារណានូវធម៌។
144.
១៤៤.
Sakko tasmiṃ khaṇe saṅkhaṃ dhamanto abhidhāvati,Brahmā tiyojanaṃ chattaṃ dhāreti munimuddhani.
ក្នុងខណៈនោះ ព្រះឥន្ទ្រទ្រង់យាងមកយ៉ាងលឿន ទាំងផ្លុំនូវស័ង្ខ ឯព្រះព្រហ្មទ្រង់កាន់ឆត្រទំហំបីយោជន៍ បាំងថ្វាយពីលើព្រះសិរសានៃព្រះមុនី។
145.
១៤៥.
Maṇitālavaṇṭaṃ tusīto suyāmo vāḷabījaniṃ,Nānāmaṅgalabhaṇḍāni gahito sesadevatā.
ព្រះតុសិតទេវបុត្រទ្រង់កាន់ផ្លិតតាលប័ត្រធ្វើដោយកែវមណី ព្រះសុយាមទេវបុត្រទ្រង់កាន់វាលវីជនី ឯពួកទេវតាដែលសេសសល់ក្រៅពីនោះ ក៏កាន់នូវគ្រឿងមង្គលផ្សេងៗ។
146.
១៤៦.
Evaṃ dasasahassamhi sakko brahmā ca devatā,Saṅkhādīnī dhamantā ca cakkavāḷamhi pūrayuṃ.
យ៉ាងនេះឯង ពួកទេវតាមានព្រះឥន្ទ្រ និងព្រះព្រហ្មជាដើម ក្នុងម៉ឺនលោកធាតុ នាំគ្នាផ្លុំស័ង្ខជាដើម ញ៉ាំងចក្រវាឡទាំងមូលឲ្យពេញទៅដោយសំឡេង។
147.
១៤៧.
Maṅgalāni gahetvāna tiṭṭhanti kāci devatā,Dhajamāla gahetvāna tathā puṇṇaghaṭādayo.
ទេវតាខ្លះឈរកាន់គ្រឿងមង្គលទាំងឡាយ ខ្លះកាន់ទង់ជ័យ និងកម្រងផ្កា ខ្លះទៀតកាន់ក្អមទឹកដ៏ពេញប្រៀបជាដើម។
148.
១៤៨.
Tattha naccanti gāyanti seḷenti vādayanti ca,Devā dasasahassamhi tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.
ពួកទេវតាក្នុងម៉ឺនលោកធាតុ មានចិត្តត្រេកអររីករាយយ៉ាងក្រៃលែង នាំគ្នារាំ ច្រៀង ហ៊ោរកញ្ជ្រៀវ និងប្រគំតន្ត្រីក្នុងទីនោះ។
149.
១៤៩.
Dhammāmatarasassādaṃ labhissāmassa santike,Nayanāmatarasassādaṃ pāṭihāriyañca passituṃ.
ពួកទេវតាគិតថា យើងនឹងបានទទួលនូវរសនៃធម៌ដ៏ជាអម្រឹតក្នុងសំណាក់នៃព្រះអង្គ ហើយនឹងបានឃើញនូវបាដិហារិយ៍ដែលជាគ្រឿងត្រេកអរនៃចក្ខុ។
150.
១៥០.
Jāramaraṇakantārā sokopāyāsasallato,Mocesi kāmapāsamhā desento amataṃ padaṃ.
ព្រះអង្គកាលទ្រង់សម្តែងនូវអមតបទ តែងញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយឲ្យរួចចាកវាលកន្តារគឺជរានិងមរណៈ រួចចាកសរគឺសោកៈនិងឧបាយាសៈ និងរួចចាកអន្ទាក់គឺកាម។
151.
១៥១.
Iti tuṭṭhehi devehi pūjiyanto narāsabho,Kiñci pūjaṃ acintento cintento dhammamuttamaṃ.
ព្រះសាស្តាជាបុរសដ៏ប្រសើរ កាលដែលពួកទេវតាដ៏រីករាយបូជាយ៉ាងនេះហើយ ក៏មិនបានគិតដល់ការបូជាបន្តិចបន្តួចឡើយ ទ្រង់គិតតែពីធម៌ដ៏ឧត្តមប៉ុណ្ណោះ។
152.
១៥២.
Sabbatthasādhito santo siddhattho apparājito,Cakkavāḷasilāsāṇipākārehi manorame.
ព្រះសិទ្ធត្ថៈជាអ្នកសម្រេចប្រយោជន៍ទាំងពួង មានព្រះហឫទ័យស្ងប់រំលត់ មិនមានអ្នកណាផ្ចាញ់បាន ក្នុងចក្រវាឡដ៏គួរជាទីត្រេកអរ ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយកំពែងថ្ម...
153.
១៥៣.
Tārāmaṇikhacitākāsavitāne candadīpake,Mānāratamapajjote mālāgandhādipūjite.
មានពិដានគឺអាកាសដ៏ប្រដាប់ដោយផ្កាយដូចជាកែវមណី មានព្រះចន្ទជាប្រទីប មានពន្លឺរស្មីនៃកែវផ្សេងៗ ដ៏ជាទីបូជាដោយកម្រងផ្កានិងគ្រឿងក្រអូបជាដើម...
154.
១៥៤.
Dibbehi chaṇabherīhi ghuṭṭhe maṅgalagītiyā,Cakkavāḷe suppāsāde bodhimaṇḍamahātale.
លាន់ឮដោយសំឡេងស្គរជ័យដ៏ជាទិព្វ និងចម្រៀងមង្គល ក្នុងចក្រវាឡដ៏ប្រៀបដូចជាប្រាសាទដ៏ល្អ លើមហាពោធិមណ្ឌលដ៏ធំទូលាយ។
155.
១៥៥.
Bodhirukkhamaṇicchatte pallaṅke apparājite,Nissinno paṭhame yāme purimaṃ jātimanussari.
ព្រះអង្គទ្រង់គង់លើអបរាជិតបល្ល័ង្ក ក្រោមស្វេតច្ឆត្រកែវក្បែរគល់ពោធិព្រឹក្ស ទ្រង់រំលឹកជាតិក្នុងកាលមុន ក្នុងបឋមយាម។
156.
១៥៦.
Namarūpāmanuppatti sudiṭṭhā hoti tenidhā,Sakkātadiṭṭhi tenassa pahīnā hoti sabbaso.
ការកើតឡើងនៃនាមនិងរូប ព្រះអង្គបានឃើញច្បាស់ហើយក្នុងលោកនេះ ព្រោះហេតុនោះ សក្កាយទិដ្ឋិរបស់ព្រះអង្គ ទើបត្រូវបានលះបង់ដាច់ស្រឡះដោយប្រការទាំងពួង។
157.
១៥៧.
Tato hi dutiye yāme yathāyammupage sari,Sudiṭṭhaṃ hoti tenassa kammaklesehi sambhavaṃ.
លំដាប់នោះ ក្នុងទុតិយយាម ព្រះអង្គទ្រង់រំលឹកឃើញនូវសត្វទាំងឡាយដែលយាងទៅតាមយថាកម្ម ការកើតឡើងអំពីកម្មនិងកិលេស ព្រះអង្គបានឃើញច្បាស់ហើយ។
158.
១៥៨.
Kaṅkhāvitaraṇī nāma ñāṇantaṃ samupāgataṃ,Tenasesa pahīyittha kaṅkhā soḷasadhā ṭhitā.
ញាណឈ្មោះថា កង្ខាវិតរណៈ (ញាណជាគ្រឿងឆ្លងផុតសេចក្តីសង្ស័យ) នោះ ព្រះអង្គបានសម្រេចហើយ សេចក្តីសង្ស័យដែលតាំងនៅដោយអាការៈ ១៦ យ៉ាង ត្រូវបានលះបង់ឥតមានសេសសល់ ព្រោះញាណនោះ។
159.
១៥៩.
Tato so tatiye yāme dvādasaṅge asesato,So paṭiccasamuppāde ñāṇamotārayī muni.
លំដាប់នោះ ក្នុងតតិយយាម ព្រះមុនីអង្គនោះ ទ្រង់បានបង្អោនញាណទៅក្នុងធម៌បដិច្ចសមុប្បាទ មានអង្គ ១២ ឥតមានសេសសល់ឡើយ។
160.
១៦០.
Avijjavādyānulomena jarādipaṭilomato,Sammasanto yathābhūtaṃ ñāṇadassanamāgami.
កាលទ្រង់ពិចារណាទៅតាមលំដាប់មានអវិជ្ជាជាដើម និងច្រាសលំដាប់មានជរាជាដើម តាមពិតជាក់ស្តែង ទ្រង់ក៏បានដល់នូវញាណទស្សនៈ។
161.
១៦១.
Kappakoṭisatenāpi appameyyesu jātisu,Lobhaṃ asesadānena vināsento punappunaṃ.
ព្រះអង្គទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវលោភៈម្តងហើយម្តងទៀត ដោយការបរិច្ចាគទានឥតមានសេសសល់ ក្នុងជាតិទាំងឡាយដ៏រាប់មិនអស់ សូម្បីតែក្នុងមួយរយសែនកោដិកប្ប។
162.
១៦២.
Sīlena khantimettāya kokhadosaṃ nivāresi,Paññāya mohaṃ chetvāna micchādiṭṭhi tatheva ca.
ទ្រង់បានឃាត់ខាំងនូវក្រោធនិងទោសៈ ដោយសីល ខន្តី និងមេត្តា ទ្រង់បានកាត់ផ្តាច់នូវមោហៈ និងមិច្ឆាទិដ្ឋិ ដោយព្រះបញ្ញា។
163.
១៦៣.
Garūpasevanādīhi vicikicchaṃ vinodayaṃ,Mānuddhaccaṃ vinodento kule jeṭṭhopacāyinā.
ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវវិចិកិច្ឆា ដោយការចូលទៅសេពគប់នូវគ្រូអាចារ្យជាដើម ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវមានះនិងឧទ្ធច្ចៈ ដោយការគោរពកោតក្រែងចំពោះបុគ្គលជាច្បងក្នុងត្រកូល។
164.
១៦៤.
Nekkhammena vināsento kāmarāgaṃ punappunaṃ,Saccena visaṃvādaṃ kosajjaṃ vīriyena ca.
ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវកាមរាគៈម្តងហើយម្តងទៀត ដោយនេក្ខម្មៈ ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវការនិយាយភូតភរដោយសច្ចៈ និងកម្ចាត់បង់នូវកោសជ្ជៈ (សេចក្តីខ្ជិលច្រអូស) ដោយវីរិយៈ។
165.
១៦៥.
Evaṃ dānādinā taṃ taṃ kilesaṅgaṃ vinodayaṃ,Suvaḍḍhitā mahāpaññā kathaṃ santiṃ na rūhati.
កាលទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវកិលេសនោះៗ ដោយទានជាដើមយ៉ាងនេះ ព្រះមហាបញ្ញាដែលទ្រង់បានចម្រើនល្អហើយ ហេតុអ្វីក៏មិនសម្រេចនូវសន្តិភាព (ព្រះនិព្វាន)។
166.
១៦៦.
Sudukkaraṃ karitvāna dānādipaccayaṃ pure,Na kiñci bhavasampattiṃ patthesi bodhimuttamaṃ.
ក្នុងកាលមុន ព្រះអង្គទ្រង់បានធ្វើនូវកិច្ចដែលធ្វើបានដោយកម្រ មានទានជាបច្ច័យជាដើម មិនបានប្រាថ្នានូវភវសម្បត្តិណាមួយឡើយ ទ្រង់ប្រាថ្នាតែព្រះអនុត្តរសម្មាសម្ពោធិញាណប៉ុណ្ណោះ។
167.
១៦៧.
Paṇidhānamhā paṭṭhāya kataṃ puññañca patthanaṃ,Ekkattha dāni sampattiṃ deti bodhiṃ asaṃsayaṃ.
បុណ្យនិងសេចក្តីប្រាថ្នាដែលព្រះអង្គបានធ្វើ ចាប់តាំងពីការតាំងចិត្តប្រាថ្នាមក តែងប្រទាននូវសម្បត្តិគឺព្រះពោធិញាណក្នុងទីជាមួយគ្នានេះ ក្នុងកាលឥឡូវនេះ ដោយមិនបាច់សង្ស័យឡើយ។
168.
១៦៨.
Tato so sabbasaṅkhāre aniccadukkhanattato,Sammasantonulomena nibbānaṃ samupāgami.
លំដាប់នោះ ព្រះអង្គទ្រង់ពិចារណានូវសង្ខារទាំងពួង ដោយភាពជាអនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា ទៅតាមលំដាប់ ក៏បានដល់នូវព្រះនិព្វាន។
169.
១៦៩.
Savāsane kilese so jhāpentonumattaṃ pi ca,Arahattappattiyā suddho buddho bodhitale ahu.
ព្រះអង្គទ្រង់ដុតបំផ្លាញនូវកិលេសព្រមទាំងវាសនា សូម្បីតែបន្តិចបន្តួច ក៏បានជាព្រះពុទ្ធដ៏បរិសុទ្ធ ដោយការសម្រេចនូវអរហត្តផល ទៀបគល់ពោធិព្រឹក្ស។
170.
១៧០.
Patto vimettiṃ varasetachattaṃ,So pītivegena udānudīrayi;
Chetvāna māre vijitārisaṅgho,Tibuddhakhettekadivākaro ahu.
ព្រះអង្គទ្រង់បានដល់នូវវិមុត្តិ ដែលប្រៀបដូចជាស្វេតច្ឆត្រដ៏ប្រសើរ ទ្រង់បានបន្លឺនូវឧទានដោយកម្លាំងនៃបីតិ ទ្រង់បានកាត់ផ្តាច់នូវមារទាំងឡាយ និងឈ្នះនូវពពួកសត្រូវ ទ្រង់បានត្រាស់ជាព្រះអាទិត្យតែមួយគត់ក្នុងពុទ្ធក្សេត្រទាំងបី។
171.
១៧១.
Rājādhirājā varamevamāsi,Tichattadhāri varadhammarājā;
Mahāsahassaṃ pi ca lokadhātuṃ,Sarena viññāpayituṃ samattho.
ព្រះអង្គជាស្តេចលើស្តេចដ៏ប្រសើរយ៉ាងនេះ ទ្រង់ជាព្រះធម្មរាជដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ទ្រង់នូវឆត្របី ទាំងមានព្រះហឫទ័យអាចញ៉ាំងមហាសហស្សីលោកធាតុឱ្យដឹងច្បាស់បាន ដោយព្រះសូរសៀងរបស់ព្រះអង្គ។
172.
១៧២.
Buddho lokāloke loke,Jāto satto konummatto;
Suddhaṃ buddhaṃ oghā tiṇṇaṃ,Saddho pañño ko no vande.
ព្រះពុទ្ធទ្រង់ជាពន្លឺនៃលោក បានកើតឡើងហើយក្នុងលោក តើសត្វណាដែលឆ្កួតវង្វេង (មិនគោរពព្រះអង្គ) បុគ្គលអ្នកមានសទ្ធា មានបញ្ញា តើមិនថ្វាយបង្គំចំពោះព្រះពុទ្ធដ៏បរិសុទ្ធ ព្រះអង្គឆ្លងផុតឱឃៈហើយ ដូចម្តេចបាន។
173.
១៧៣.
Bhajitaṃ cajitaṃ pavanaṃ bhavanaṃ,Jahitaṃ gahitaṃ samalaṃ amalaṃ;
Sugataṃ agataṃ sugatiṃ agatiṃ,Namitaṃ amitaṃ namatiṃ sumatiṃ.
ព្រះអង្គទ្រង់សេពគប់នូវព្រៃ ទ្រង់លះបង់នូវផ្ទះ ទ្រង់លះបង់ធម៌មានមន្ទិល ទ្រង់កាន់យកធម៌ឥតមន្ទិល ព្រះសុគតទ្រង់មិនទៅកាន់អគតិ តែងទៅកាន់សុគតិ ព្រះអង្គមានប្រាជ្ញាល្អ មានគុណរកប្រមាណមិនបាន ដែលគេតែងក្រាបថ្វាយបង្គំ ខ្ញុំព្រះករុណាសូមក្រាបថ្វាយបង្គំ។
Dhammacakkapavattanadīpanīgāthā
ធម្មចក្កប្បវត្តនទីបនីគាថា
174.
១៧៤.
Sammāsambodhiñānaṃ hatasakalamalaṃ suddhato cātisuddhaṃ,Addhā laddhā suladdhaṃ vatamiti satataṃ cintayanto subodhiṃ;
Sattāhaṃ sattamevaṃ vividhaphalasukhaṃ vitināmesi kālaṃ,Brahmenāyācito so isipatanavane vattayī dhammacakkaṃ.
ព្រះអង្គទ្រង់ត្រិះរិះរឿយៗ នូវព្រះសម្មាសម្ពោធិញាណដ៏រុងរឿង ដែលកម្ចាត់បង់នូវមន្ទិលទាំងពួង ស្អាតបរិសុទ្ធក្រៃលែងជាងសេចក្តីបរិសុទ្ធទាំងឡាយថា «យើងបានសម្រេចហើយដោយពិត ឱ! យើងបានសម្រេចល្អហើយហ្ន៎» ទ្រង់បានចំណាយពេលអស់សប្តាហ៍ទាំង ៧ យ៉ាងនេះ ដោយសោយផលសុខផ្សេងៗ ព្រះអង្គដែលព្រះព្រហ្មអារាធនាហើយ បានសម្តែងនូវធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ ក្នុងព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន។
Pāṭihāriyadīpanīgāthā
បាដិហារិយទីបនីគាថា
175.
១៧៥.
Brahmassa saddaṃ karavīkabhāṇiṃ,Yathicchitaṃ sāvayituṃ samatthaṃ;
Saccaṃ piyaṃ bhūtahitaṃ vadantaṃ,Na pūjaye ko hi naro sacetano.
នរណាដែលមានចិត្តគំនិត មិនបូជាចំពោះព្រះអង្គ ដែលមានព្រះសូរសៀងដូចជាសំឡេងព្រហ្ម ពីរោះដូចជាសំឡេងសត្វករវិក អាចញ៉ាំងអ្នកដទៃឱ្យស្តាប់បានតាមប្រាថ្នា ទ្រង់សម្តែងតែពាក្យពិត គួរជាទីស្រឡាញ់ និងជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោក។
176.
១៧៦.
Iddhi ca ādesanānusāsanī,Pāṭihīre bhagavā vasī ahu;
Katvāna accherasupāṭihīraṃ,Desesi dhammaṃ anukampimaṃ pajaṃ.
ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ជាម្ចាស់លើបាដិហារិយ៍ទាំងឡាយ គឺឥទ្ធិបាដិហារិយ៍ អាទេសនាបាដិហារិយ៍ និងអនុសាសនីបាដិហារិយ៍ ទ្រង់បានធ្វើនូវបាដិហារិយ៍ដ៏គួរឱ្យអស្ចារ្យ ហើយទ្រង់សម្តែងធម៌ដោយព្រះមេត្តាប្រោសប្រណីដល់សត្វលោក។
Navaguṇadīpanīgāthā
នវគុណទីបនីគាថា
177.
១៧៧.
Evaṃ hi buddhattamupāgato so,Desesi dhammaṃ sanarāmarānaṃ;
Nānānayehībhisamesi satte,Tasmā hi jhāto tibhavesu nātho.
ព្រះអង្គទ្រង់បានដល់នូវភាពជាព្រះពុទ្ធយ៉ាងនេះ ទ្រង់សម្តែងធម៌ប្រោសមនុស្សនិងទេវតា ទ្រង់ញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយឱ្យត្រាស់ដឹងដោយវិធីផ្សេងៗ ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបប្រាកដថាជាទីពឹងក្នុងភពទាំងបី។
178.
១៧៨.
Addhā laddhā dhammālokaṃ,Diṭṭhā pattā ñātā saccaṃ;
Tiññārāgādosamohā,Thomesuṃ te devā brahmā.
ទេវតានិងព្រហ្មទាំងឡាយ បានដល់នូវពន្លឺធម៌ បានឃើញ បានសម្រេច បានដឹងនូវសច្ចធម៌ ឆ្លងផុតចាករាគៈ ទោសៈ និងមោហៈហើយ តែងពោលសរសើរនូវព្រះអង្គដោយពិត។
179.
១៧៩.
Munirājavaro nararājavaro,Dividevavaro sucibrahmavaro;
Sakapāpaharo parapāpaharo,Sakavuḍḍhikaro paravuḍḍhikaro.
ព្រះអង្គជាព្រះមុនីរាជដ៏ប្រសើរ ជាព្រះនររាជដ៏ប្រសើរ ជាទេវរាជដ៏ប្រសើរ ជាព្រះព្រហ្មដ៏ស្អាតស្អំនិងប្រសើរ ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវបាបរបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់កម្ចាត់បង់នូវបាបរបស់អ្នកដទៃ ទ្រង់ធ្វើនូវសេចក្តីចម្រើនដល់ព្រះអង្គ ទ្រង់ធ្វើនូវសេចក្តីចម្រើនដល់អ្នកដទៃ។
180.
១៨០.
Sanarāmarubrahmagaṇebhi rutā,Arahādiguṇā vipulā vimalā;
Navadhā vasudhāgagaṇe,Sakale tidive tibhave visaṭā.
ព្រះគុណទាំងឡាយមានអរហំជាដើម ដ៏ធំទូលាយ ឥតមានមន្ទិល ៩ យ៉ាង ដែលពពួកមនុស្ស ទេវតា និងព្រហ្ម តែងតែសរសើរ បានផ្សព្វផ្សាយទៅក្នុងផែនដី ក្នុងអាកាស ក្នុងឋានសួគ៌ទាំងមូល និងក្នុងភពទាំងបី។
181.
១៨១.
Ye pissa te bhagavato ca acintiyādī,Suddhātisuddhatarabuddhaguṇā hi sabbe;
Saṅkhepato navavidhesu padesu khittā,Vakkhāmi dāni arahādiguṇe ahaṃ pi.
ព្រះពុទ្ធគុណទាំងឡាយដ៏បរិសុទ្ធក្រៃលែង មិនអាចគិតបានជាដើម របស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ ទាំងអស់ត្រូវបានសង្ខេបទុកក្នុងបទ ៩ យ៉ាង ឥឡូវនេះ ខ្ញុំព្រះករុណានឹងសម្តែងនូវព្រះគុណមានអរហំជាដើមនោះដែរ។
182.
១៨២.
Yo cīdha jāto arahaṃ nirāso,Sammābhisambuddhasamantacakkhu;
Sampannavijjācaraṇoghatiṇṇo,Sammāgato so sugato gato va.
ព្រះអង្គណាដែលកើតឡើងហើយក្នុងលោកនេះ ជាព្រះអរហន្ត មិនមានសេចក្តីប្រាថ្នា ជាព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ មានព្រះសមន្តចក្ខុ ទ្រង់បរិបូណ៌ដោយវិជ្ជា និងចរណៈ ឆ្លងផុតឱឃៈហើយ យាងទៅល្អហើយ ព្រះអង្គនោះឈ្មោះថា ព្រះសុគត។
183.
១៨៣.
Avedi so lokamimaṃ parañca,Amuttaro sārathidammasatte;
Sadevakānaṃ varasatthukiccaṃ,Akāsi buddho bhagavā visuddho.
ព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវលោកនេះនិងលោកខាងមុខ ទ្រង់ជាសារថីដ៏ប្រសើរគ្មាននរណាប្រៀបបាន ក្នុងការទូន្មានសត្វដែលគួរទូន្មាន ទ្រង់បានធ្វើនូវកិច្ចជាសាស្តាចារ្យដ៏ប្រសើរដល់មនុស្សនិងទេវតា ព្រះអង្គជាព្រះពុទ្ធ ជាព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដ៏បរិសុទ្ធក្រៃលែង។
Guṇadīpanīgāthā
គុណទីបនីគាថា
184.
១៨៤.
Na tassa adiṭṭhanamidhatthi kiñci,Ato aviññātamajānitabbaṃ;
Sabbaṃ abhiññāsi yadatthi ñeyyaṃ,Tathāgato tena samantacakkhu.
អ្វីៗដែលព្រះអង្គមិនធ្លាប់ឃើញក្នុងលោកនេះ មិនមានឡើយ ហេតុនោះ អ្វីៗដែលមិនដឹង ឬមិនគួរដឹង ក៏មិនមានដែរ ព្រះតថាគតទ្រង់ដឹងច្បាស់នូវញេយ្យធម៌ទាំងអស់ដែលមាន ព្រោះហេតុនោះ ព្រះអង្គទើបឈ្មោះថា មានព្រះសមន្តចក្ខុ។
185.
១៨៥.
Iti mahitamanantākittisambhārasāraṃ,Sakaladasasahassīlokadhātumhi niccaṃ;
Upacitasubhahetupayutānantakālaṃ,Tadiha sugatabodhisādhukaṃ cintanīyaṃ;
ព្រះពោធិញាណរបស់ព្រះសុគតនោះ ដែលជាទីគោរពបូជា មានខ្លឹមសារគឺកិត្តិយសនិងបុណ្យបារមីដ៏រកទីបំផុតគ្មាន ផ្សព្វផ្សាយទៅក្នុងទសសហស្សីលោកធាតុទាំងមូលជានិច្ច ដែលព្រះអង្គបានសន្សំនូវហេតុនៃបុណ្យកុសលអស់កាលដ៏យូរអង្វែង គួរតែបុគ្គលក្នុងលោកនេះ ពិចារណាឱ្យបានល្អ។
186.
១៨៦.
Takkabyākaraṇañca dhammavinayaṃ sutvā pi yo paññavā,Tenāyaṃ sucisārabhūtavacanaṃ viññāyate kevalaṃ;
Hetuñcāpi phalena tena saphalaṃ sampassamāno tato bodhiṃ saddahateva tassa mahatāvāyamato sambhavaṃ.
បុគ្គលអ្នកមានប្រាជ្ញាណា សូម្បីបានស្តាប់នូវតក្កវិជ្ជា វ្យាករណ៍ និងព្រះធម៌វិន័យ បុគ្គលនោះឯងរមែងដឹងច្បាស់នូវព្រះវាចាដ៏បរិសុទ្ធនិងមានខ្លឹមសារនេះទាំងអស់ កាលបើបានឃើញនូវហេតុនិងផលដ៏មានផលសម្រេចនោះហើយ ទើបជឿជាក់លើព្រះពោធិញាណរបស់ព្រះអង្គ ដែលកើតឡើងអំពីសេចក្តីព្យាយាមដ៏ធំធេង។
187.
១៨៧.
Yo saddahanto pana tassa bodhiṃ,Vuttānusārena guṇerahādī;
Katheti cintenti ca so muhuttaṃ,Ohāya pāpāni upeti santiṃ.
បុគ្គលណាដែលជឿជាក់លើព្រះពោធិញាណរបស់ព្រះអង្គ ហើយពោលសរសើរ ឬរំលឹកនឹកដល់ព្រះគុណមានអរហំជាដើម តាមលំដាប់ដែលបានពោលមកហើយ សូម្បីតែមួយរំពេច បុគ្គលនោះរមែងលះបង់នូវបាបទាំងឡាយ ហើយដល់នូវសេចក្តីស្ងប់។
188.
១៨៨.
Saddheyyā te cinteyyā te,Vandeyyā te pūjeyyāte;
Buddholokāloke loke,Jāte netaṃ patthentena.
ព្រះគុណទាំងឡាយនោះ គួរឱ្យជឿ គួរឱ្យគិត គួរថ្វាយបង្គំ គួរជាទីបូជា កាលបើព្រះពុទ្ធជាពន្លឺនៃលោក បានត្រាស់ដឹងឡើងក្នុងលោកហើយ បុគ្គលអ្នកប្រាថ្នានូវគុណនោះ គួរធ្វើសេចក្តីគោរពបូជា។
Pūjānidhānadīpanīgāthā
បូជានិធានទីបនីគាថា
189.
១៨៩.
Tasamā hi jātovarakamhi tassa,Āyattake maṅgalacakkavāḷe;
Bhūtehi vatthūhi manoramehi,Pūjemi taṃ pūjitpūjitaṃ pure.
ព្រោះហេតុនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាសូមបូជាចំពោះព្រះអង្គ ដែលជាបុគ្គលគួរជាទីបូជាក្រៃលែងជាងអ្នកដែលគេបូជាទាំងឡាយ ក្នុងកាលមុន ដោយវត្ថុទាំងឡាយដ៏គួរឱ្យត្រេកអរ ដែលមាននៅក្នុងមង្គលចក្រវាឡនេះ ដែលជាទីកន្លែងប្រសូតរបស់ព្រះអង្គ។
190.
១៩០.
Sohaṃ ajja panetasmiṃ cakkavāḷamhi pupphite,Thalaje jalaje vāpi sugandhe ca agandhake.
ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំព្រះករុណានោះ សូមបូជានូវផ្កាទាំងឡាយដែលរីកស្គុះស្គាយ ទាំងផ្កាកើតលើគោក ទាំងផ្កាកើតក្នុងទឹក ទាំងផ្កាមានក្លិនក្រអូប និងផ្កាគ្មានក្លិន នៅក្នុងចក្រវាឡនេះ។
191.
១៩១.
Manussesu anekattha taḷākuyyānavāpisu,Pavane himavantasmiṃ tattha satta mahāsare.
ក្នុងទីជាច្រើនរបស់មនុស្ស គឺក្នុងស្រះ ក្នុងសួនច្បារ ក្នុងអាងទឹក ក្នុងព្រៃធំ ក្នុងព្រៃហេមពាន្ត និងក្នុងមហាស្រះទាំង ៧ ក្នុងព្រៃហេមពាន្តនោះ។
192.
១៩២.
Parittadīpe dvisahasse mahādīpe supupphite,Sattaparibhaṇḍaselesu sinerupabbatuttame.
ក្នុងទ្វីបតូចៗ ពីរពាន់ និងក្នុងទ្វីបធំៗ ដែលមានផ្ការីកស្គុះស្គាយ ក្នុងភ្នំបរិភណ្ឌទាំង ៧ និងលើភ្នំសិនេរុដ៏ប្រសើរឧត្តម។
193.
១៩៣.
Kumuduppalakādīni nāgānaṃ bhavanesupi,Pāṭalādīni pupphāni asurānaṃ hi ālaye.
ផ្កាទាំងឡាយមានផ្កាកុមុទ និងផ្កាឧប្បលជាដើម សូម្បីក្នុងពិភពនៃពួកនាគ និងផ្កាទាំងឡាយមានផ្កាច្រឡំជាដើម ក្នុងលំនៅនៃពួកអសូរ។
194.
១៩៤.
Koviḷārādikāni tu devatānaṃ hi ālaye,Evamādī anekattha pupphite dharaṇīruhe.
ផ្កាទាំងឡាយមានផ្កាកណ្ណិការជាដើម ក្នុងលំនៅនៃពួកទេវតា និងផ្កាទាំងឡាយដែលរីកនៅលើដើមឈើក្នុងទីជាច្រើន មានប្រការយ៉ាងនេះជាដើម។
195.
១៩៥.
Campakā salalā nimbā nāgapunnāgaketakā,Vassikā mallikā sālā koviḷārā ca pāṭali.
គឺផ្កាចំប៉ា ផ្កាសលឡៈ ផ្កាស្តៅ ផ្កាច្រនៀង ផ្កាក្រវាន់ ផ្កាកេតកី ផ្កាម្លិះរួត ផ្កាម្លិះលា ផ្ការាំង ផ្កាកណ្ណិការ និងផ្កាច្រឡំ។
196.
១៩៦.
Indīvarā asokā ca kaṇikārā ca makulā,Padumā puṇḍarikā ca sogandhikumuduppalā.
ផ្កាអិន្ទីវរៈ ផ្កាអសោក ផ្កាកណិការ ផ្កាពិកុល ផ្កាឈូកក្រហម ផ្កាឈូកស ផ្កាកុមុទមានក្លិនក្រអូប និងផ្កាឧប្បល។
197.
១៩៧.
Ete caññe ca rukkhā ca valliyo cāpi pupphitā,Sugandhā sukhasamphassā nānāvaṇṇanibhā subhā.
ដើមឈើទាំងឡាយនេះក្តី ដើមឈើដទៃទៀតក្តី និងវល្លិទាំងឡាយក្តី ដែលមានផ្ការីកស្គុះស្គាយ មានក្លិនក្រអូប មានសម្ផស្សជាទីសុខ មានពណ៌ផ្សេងៗដ៏ល្អប្រណីត។
198.
១៩៨.
Vicitrā nīlānekāni pītā lohitakāni ca,Kāḷā setā ca mañjaṭṭha nekavaṇṇā supupphitā.
ផ្កាទាំងឡាយដែលរីកស្គុះស្គាយ មានពណ៌ប្លែកៗ គឺពណ៌ខៀវជាច្រើន ពណ៌លឿង ពណ៌ក្រហម ពណ៌ខ្មៅ ពណ៌ស និងពណ៌លឿងទុំ ជាផ្កាមានពណ៌ច្រើនយ៉ាង។
199.
១៩៩.
Sobhate pabbate heṭṭhā sarehi vanarājihi,Sandamānāhi gaṅgāhi himavā ratanākaro.
ព្រៃហេមពាន្តដែលជាប្រភពនៃរតនភណ្ឌ រមែងរុងរឿងដោយជួរភ្នំខាងក្រោម ដោយស្រះទាំងឡាយ ដោយជួរព្រៃឈើ និងដោយស្ទឹងទាំងឡាយដែលកំពុងហូរទៅ។
200.
២០០.
Pattakiñjakkhareṇūhi okiṇṇaṃ hoti taṃ vanaṃ,Bhamarā pupphagandhehi samantā abhināditā.
ព្រៃនោះរមែងដណ្តប់ទៅដោយស្លឹក កេសរ និងលម្អងផ្កា ហ្វូងឃ្មុំទាំងឡាយរមែងហើរក្រវែលបន្លឺសំឡេងជុំវិញ ព្រោះតែក្លិនក្រអូបនៃផ្កាទាំងឡាយ។
201.
២០១.
Athetta sakuṇā santi dijā mañjussarā subhā,Kūjantamupakūjanti utusampupphite dume.
មួយវិញទៀត ក្នុងព្រៃនោះ មានហ្វូងបក្សីទាំងឡាយដ៏ល្អ មានសំឡេងពីរោះ តែងតែយំឆ្លើយឆ្លងគ្នា លើដើមឈើទាំងឡាយដែលរីកផ្កាតាមរដូវកាល។
202.
២០២.
Niccharānaṃ nipātena pabbatā abhināditā,Pañcaṅgikāni tūriyāni dibbāni viya suyyare.
ភ្នំទាំងឡាយរមែងលាន់ឮរំពង ដោយការធ្លាក់ចុះនៃទឹកធ្លាក់ សំឡេងនោះឮដូចជាតន្ត្រីទិព្វមានតូរ្យតន្ត្រីប្រកបដោយអង្គ ៥។
203.
២០៣.
Tattha naccanti tasmiṃ jalantaggisikhūpamā,Tasmiṃ hi kinnarā kiccaṃ padīpena karīyati.
ក្នុងព្រៃនោះ ពួកកិន្នរដែលមានពណ៌ដូចជាអណ្តាតភ្លើងកំពុងឆេះ តែងតែរាំរែក ក្នុងព្រៃនោះ កិច្ចទាំងឡាយរមែងសម្រេចបានដោយពន្លឺប្រទីប។
205.
២០៥.
Muttājālāva dissanti niccharānaṃ hi pātakā,Pajjalantā va tiṭṭhanti maṇiveḷuriyādayo.
ខ្សែទឹកធ្លាក់ទាំងឡាយ រមែងប្រាកដដូចជាបណ្តាញនៃកែវមុក្តា ពួកកែវមណី និងកែវពិទូរ្យជាដើម រមែងតាំងនៅភ្លឺចិញ្ចាចចិញ្ចែង។
206.
២០៦.
Kāḷānusāri taggaraṃ kappūraṃ haricandanaṃ,Sakuṇānaṃ hi saddena mayūrānaṃ hi kekayā.
មានឈើក្រអូបខ្មៅ ឈើក្រអូបតគរៈ ផ្កាកំព្រ និងឈើចន្ទន៍លឿង ព្រមទាំងសំឡេងនៃហ្វូងបក្សី និងសំឡេងស្រែកយំនៃហ្វូងក្ងោក។
207.
២០៧.
Bhamarānaṃ hi ninnādā koñcanādena hatthinaṃ,Vijambhitena vāḷānaṃ kinnarānaṃ hi gītiyā;
ដោយសំឡេងហើរក្រវែលនៃហ្វូងឃ្មុំ ដោយសំឡេងស្រែកនៃហ្វូងដំរី ដោយការស្ងាបគ្រហឹមនៃពួកសត្វសាហាវ និងដោយចម្រៀងនៃពួកកិន្នរ។
208.
២០៨.
Pabbatānaṃ hi obhāsā maṇīnaṃ jotiyāpi ca,Vicitrabbhavitānehi dumānaṃ pupphadhūpiyā;
Evaṃ sabbaṅgasampannaṃ kiṃ siyā nandanaṃ vanaṃ.
ដោយពន្លឺនៃភ្នំទាំងឡាយ ព្រមទាំងពន្លឺនៃកែវមណីទាំងឡាយ ដោយពពកដ៏មានពណ៌ប្លែកៗដូចជាពិដាន និងដោយផ្សែងក្រអូបនៃផ្កាឈើទាំងឡាយ ព្រៃហេមពាន្តដែលបរិបូណ៌ដោយអង្គទាំងពួងយ៉ាងនេះ តើនឹងចាញ់ព្រៃនន្ទនវ័នដូចម្តេចបាន។
209.
២០៩.
Evaṃ susamphullavanaṃ hi yaṃ yaṃ,Tahiṃ tahiṃ pupphitapupphitaṃ subhaṃ;
Mālaṃ susaddañca manuññagandhaṃ,Pūjemi taṃ pūjitapūjitaṃ purā.
ព្រៃឈើដែលរីកស្គុះស្គាយយ៉ាងនេះ ទោះក្នុងទីណាៗ ដែលមានផ្ការីកល្អប្រណីត ខ្ញុំព្រះករុណាសូមបូជានូវកម្រងផ្កា សំឡេងដ៏ពីរោះ និងក្លិនក្រអូបជាទីគាប់ចិត្ត ថ្វាយចំពោះព្រះអង្គដែលជាបុគ្គលគួរជាទីបូជាក្រៃលែងជាងអ្នកដែលគេបូជាទាំងឡាយ ក្នុងកាលមុន។
210.
២១០.
Nāgaloke manusse ca deve brahme ca yaṃ siyā,Sāmuddikaṃ bhūmigataṃ ākāsaṭṭhañca yaṃ dhamaṃ.
ទ្រព្យសម្បត្តិណាមួយដែលមាននៅក្នុងពិភពនាគ ក្នុងមនុស្សលោក ក្នុងទេវលោក និងក្នុងព្រហ្មលោក ទាំងទ្រព្យក្នុងមហាសមុទ្រ លើផែនដី និងក្នុងអាកាស។
211.
២១១.
Rajataṃ jātarūpañca muttā veḷuriyā maṇi,Masāragallaṃ phalikaṃ lohitaṅgaṃ pavāḷakaṃ.
ប្រាក់ មាស កែវមុក្តា កែវពិទូរ្យ កែវមណី កែវមសារគល្លៈ កែវផលិក កែវលោហិតង្គៈ និងកែវប្រវាឡ។
212.
២១២.
Yo so anantakappesu pūretvā dasapāramī,Buddho bodhesi sattānaṃ tassa pūjemi taṃ dhanaṃ.
ព្រះពុទ្ធអង្គណា ទ្រង់បំពេញបារមី ១០ ក្នុងកប្បទាំងឡាយរកទីបំផុតគ្មាន ហើយទ្រង់ញ៉ាំងសត្វទាំងឡាយឲ្យត្រាស់ដឹង ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជានូវទ្រព្យនោះ ចំពោះព្រះពុទ្ធអង្គនោះ។
213.
២១៣.
Khomaṃ koseyyaṃ kappāsaṃ sāṇaṃ bhaṅgañca kambalaṃ,Dukūlāni ca dibbāni dussāni vividhāni te.
សំពត់សំបកឈើ សំពត់សូត្រ សំពត់កប្បាស សំពត់ធ្មៃ សំពត់កម្ពល សំពត់ឌុកូលៈដ៏ជាទិព្វ និងសំពត់ផ្សេងៗ ជាច្រើនទាំងនោះ។
214.
២១៤.
Anantavatthadānena hirottappādisaṃvaraṃ,Yassa siddhaṃ siyā tassa dussāni pujayāmahaṃ.
សេចក្តីសង្រួមមានហិរិ និងឱត្តប្បៈជាដើម សម្រេចហើយដល់ព្រះអង្គណា ដោយសារការថ្វាយទាននូវសំពត់រកទីបំផុតគ្មាន ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជានូវសំពត់ទាំងឡាយ ចំពោះព្រះអង្គនោះ។
215.
២១៥.
Pavane jātarukkhānaṃ nānāphalarasuttamaṃ,Ambā kapiṭṭhā pansā cocamocādinappakā.
រសនៃផលឈើផ្សេងៗ ដ៏ឧត្តម នៃដើមឈើទាំងឡាយដែលដុះក្នុងព្រៃធំ គឺផ្លែស្វាយ ផ្លែខ្វិត ផ្លែខ្នុរ ផ្លែចេកមានគ្រាប់ និងផ្លែចេកឥតគ្រាប់ជាដើម ជាច្រើនប្រការ។
216.
២១៦.
Tasmiṃ gandharasaṃ ojaṃ buddhaseṭṭhassa pūjitaṃ,Vandāmi sirasā niccaṃ vippasannena cetasā.
ខ្ញុំព្រះករុណា មានចិត្តជ្រះថ្លា តែងតែថ្វាយបង្គំដោយត្បូងជានិច្ច នូវរសក្លិន និងឱជារសនោះ ដែលបូជាហើយ ចំពោះព្រះពុទ្ធដ៏ប្រសើរ។
217.
២១៧.
Pūjemi paṭhamaṃ tassa paṇidhānaṃ acintiyaṃ,Cakkavāḷamhi sabbehi vijjamānehi vatthuhi.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជាមុនដំបូង នូវសេចក្តីប្រាថ្នាដ៏មិនអាចគិតបាន របស់ព្រះអង្គ ដោយវត្ថុទាំងឡាយទាំងពួង ដែលមាននៅក្នុងចក្រវាឡ។
218.
២១៨.
Dasannaṃ pāramīnantu pūritaṭṭhānamuttamaṃ,Tato sālavane ramme jātaṭṭhānaṃ carimakaṃ.
មួយវិញទៀត ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជានូវទីកន្លែងដ៏ឧត្តម ជាទីបំពេញនូវបារមីទាំង ១០ ផង នូវទីកន្លែងប្រសូតជាទីបំផុត ក្នុងព្រៃសាលវ័នដ៏គួរជាទីត្រេកអរ ពីនោះមកផង។
219.
២១៩.
Chabbasāni padhānasmiṃ karaṇaṃ dukkarakārikaṃ,Apparājitapallaṅkaṃ buddhaṃ buddhaguṇaṃ name.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំព្រះពុទ្ធ ព្រះពុទ្ធគុណ ព្រះអបរាជិតបល្ល័ង្ក និងការធ្វើទុក្ករកិរិយា ក្នុងសេចក្តីព្យាយាមអស់រយៈពេល ៦ ឆ្នាំ។
220.
២២០.
Cuddasa buddhañāṇāni aṭṭharsa āveṇikaṃ,Pūjemi dasabalañāṇaṃ catuvesārajjamuttamaṃ.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជានូវព្រះពុទ្ធញាណ ១៤ ព្រះអាវេណិកធម៌ ១៨ ព្រះទសពលញាណ និងព្រះចតុវេសារជ្ជញ្ញាណដ៏ឧត្តម។
221.
២២១.
Āsayānusayañāṇaṃ indriyānaṃ paroparaṃ,Yamakapāṭihīrañca ñāṇaṃ sabbaññutaṃ pi ca.
ព្រះញាណដឹងនូវអធ្យាស្រ័យ និងអនុស័យរបស់សត្វ ព្រះញាណដឹងនូវភាពទន់ និងក្លាហាននៃឥន្ទ្រិយរបស់សត្វដទៃ យមកបាដិហារិយញ្ញាណ និងសព្វញ្ញុតញ្ញាណផង។
222.
២២២.
Mahākaruṇāpattiñāṇaṃ anāvaraṇmiti ca,Cha asādhāraṇānete ñatvāna pūjayāmahaṃ.
ព្រះមហាករុណាសមាបត្តិញ្ញាណ និងព្រះអនាវរណញ្ញាណ ខ្ញុំព្រះករុណា ដឹងច្បាស់នូវអសាធារណញាណទាំង ៦ នេះហើយ សូមបូជា។
223.
២២៣.
Tato ca sattasattāhe dhammasammasitaṃ name,Brahmunā yācitaṭṭhānaṃ dhammaṃ desayituṃ varaṃ.
ពីនោះមក ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំនូវការពិចារណាធម៌ ក្នុងសប្តាហ៍ទាំង ៧ ផង នូវទីកន្លែងដែលមហាព្រហ្មអារាធនា ដើម្បីសម្តែងនូវធម៌ដ៏ប្រសើរផង។
224.
២២៤.
Isipatane migadāye dhammacakkapavattanaṃ,Tato veḷuvanārāme vasitaṭhānañca pūjaye.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជានូវការសម្តែងព្រះធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ ក្នុងព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន ពីនោះមក សូមបូជានូវទីកន្លែងដែលព្រះអង្គគង់នៅ ក្នុងវត្តវេឡុវនារាមផង។
225.
២២៥.
Tato jetavanaṃ rammaṃ ciravutthaṃ mahesinā,Asādhāraṇamaññesaṃ yamakapāṭihariyaṃ.
ពីនោះមក គឺវត្តជេតពនដ៏គួរជាទីត្រេកអរ ដែលព្រះមហេសី (ព្រះពុទ្ធ) គង់នៅអស់កាលជាយូរលង់ និងយមកបាដិហារិយ៍ ដ៏ជាអសាធារណៈដល់បុគ្គលដទៃ។
226.
២២៦.
Pāricchattakamūlamhi abhidhammañca desanaṃ,Saṅkassanagaradvāre devorohaṇakaṃ pi ca.
ព្រះធម៌ទេសនាគឺព្រះអភិធម្ម ទៀបគល់ឈើបរិច្ឆត្តកៈ ផង ការយាងចុះពីទេវលោក ទៀបទ្វារនគរសង្កស្សៈ ផង។
227.
២២៧.
Tato ca himavantasmiṃ mahāsamayadesanaṃ,Vuttānetāni ṭhānāni natvāna pujayāmahaṃ.
ពីនោះមក គឺការសម្តែងមហាសមយសូត្រ ក្នុងព្រៃហេមពាន្ត ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំ និងបូជានូវទីកន្លែងទាំងឡាយ ដែលពោលមកហើយទាំងនេះ។
228.
២២៨.
Caturāsītisahassehi dhammakkhandhehi saṅgahaṃ,Piṭakattayaṃ yathāvuttavidhinā pūjayāmahaṃ.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជានូវព្រះត្រៃបិដក ដែលសង្គ្រោះដោយព្រះធម្មក្ខន្ធ ៨ ម៉ឺន ៤ ពាន់ តាមវិធីដែលបានពោលទុកហើយ។
229.
២២៩.
Mārassa attano āyusaṅkhārosajjanaṃ name,Kusinārāya mallānaṃ yamakasālamantare.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំនូវការដាក់ចុះនូវអាយុសង្ខាររបស់ព្រះអង្គ ចំពោះមុខមារ ផង នូវទីចន្លោះដើមសាលៈទាំងគូ របស់ពួកមល្លក្សត្រ ក្នុងក្រុងកុសិនារា ផង។
230.
២៣០.
Paṇidhānamhi paṭṭhāya kataṃ kiccaṃ asesato,Niṭṭhapetvāna so sabbaṃ parinibbāyināsavo.
ព្រះអង្គជាព្រះខីណាស្រព ទ្រង់បានបំពេញកិច្ចដែលត្រូវធ្វើ មិនឲ្យមានសេសសល់ ចាប់តាំងពីការតាំងប្រាថ្នាមក ហើយទ្រង់ញ៉ាំងកិច្ចទាំងអស់នោះឲ្យចប់សព្វគ្រប់ រួចក៏ទ្រង់បរិនិព្វានទៅ។
231.
២៣១.
Evaṃ nibbāyamānassa katakiccassa tādino,Ciragatā mahākaruṇā na nibbāyittha kiñcipi.
ព្រះមហាករុណាដ៏មានមកអស់កាលជាយូរលង់ របស់ព្រះអង្គអ្នកមានសភាពដូច្នោះ ដែលទ្រង់ធ្វើកិច្ចរួចហើយ កំពុងបរិនិព្វានយ៉ាងនេះ មិនបានរលត់ទៅបន្តិចបន្តួចឡើយ។
232.
២៣២.
Svāyaṃ dhammo vinayo ca desito sādhukaṃ mayā,Mamaccayena so satthā dhātu cāpi sarīrajā.
ព្រះធម៌ និងព្រះវិន័យណា ដែលតថាគតបានសម្តែងទុកល្អហើយ ព្រះធម៌និងព្រះវិន័យនោះ នឹងជាសាស្តា (គ្រូ) របស់អ្នកទាំងឡាយ ក្នុងកាលជាចំណែកខាងក្រោយនៃតថាគតកន្លងទៅ ព្រមទាំងព្រះសារីរិកធាតុផង។
233.
២៣៣.
Apparājitapallaṅkaṃ bodhirukkhañca uttamaṃ,Mamaccayena satthā ti anujāni mahāmuni.
ព្រះមហាមុនី ទ្រង់បានអនុញ្ញាតថា ព្រះអបរាជិតបល្ល័ង្ក និងព្រះស្រីមហាពោធិ៍ដ៏ឧត្តម នឹងជាសាស្តា ក្នុងកាលជាចំណែកខាងក្រោយនៃតថាគតកន្លងទៅ។
234.
២៣៤.
Mama ṭhane ṭhapetvāna dhātubodhiñca pūjitaṃ,Anujānāmi tumhākaṃ sādhanatthaṃ sivañjasaṃ.
តថាគតអនុញ្ញាតនូវព្រះសារីរិកធាតុ និងព្រះពោធិព្រឹក្ស ដែលគេបូជាហើយ ដោយតម្កល់ទុកក្នុងឋានៈជាតំណាងតថាគត ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ការសម្រេចនូវផ្លូវដ៏ក្សេម (ព្រះនិព្វាន) របស់អ្នកទាំងឡាយ។
235.
២៣៥.
Tasmā hi tassa saddhammaṃ uggaṇhitvā yathātathaṃ,Yo deseti sambuddho ti natvāna pūjayāmahaṃ.
ព្រោះហេតុនោះ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំ និងបូជាចំពោះព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គនោះ ដែលទ្រង់បានសិក្សានូវព្រះសទ្ធម៌របស់ព្រះអង្គតាមពិត ហើយទ្រង់សម្តែង។
236.
២៣៦.
Tasmā sāsapamattaṃ pi jinadhātuṃ asesiya,Vitthinnacakkavāḷamhi natvāna pūjayāmahaṃ.
ព្រោះហេតុនោះ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំ និងបូជានូវព្រះជិនធាតុ សូម្បីមានទំហំប៉ុនគ្រាប់ស្ពៃ មិនឲ្យមានសេសសល់ ដែលមាននៅក្នុងចក្រវាឡដ៏ធំទូលាយ។
237.
២៣៧.
Paramparābhatānaṃ hi imamhā boddhirukkhato,Sabbesaṃ bodhirukkhānaṃ natvāna pūjayāmahaṃ.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំ និងបូជានូវព្រះស្រីមហាពោធិ៍ទាំងពួង ដែលនាំមកជាលំដាប់តៗ គ្នា អំពីព្រះស្រីមហាពោធិ៍នេះ។
238.
២៣៨.
Yaṃ yaṃ paribhuñji bhagavā pattacīvaramādikaṃ,Sabbaṃ paribhogadhātuṃ natvāna pūjayāmahaṃ.
ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់បានប្រើប្រាស់នូវវត្ថុណាខ្លះ មានបាត្រ និងចីវរជាដើម ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំ និងបូជានូវបរិភោគធាតុទាំងអស់នោះ។
239.
២៣៩.
Yattha katthaci sayito āsinno caṅkamepi vā,Pādalañchankaṃ katvā ṭhito natvāna pūjaye.
ព្រះអង្គទ្រង់ផ្ទំ គង់ ដើរចង្ក្រម ឬទ្រង់ឈរធ្វើនូវស្នាមព្រះបាទ ក្នុងទីកន្លែងណាមួយ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំ និងបូជានូវទីកន្លែងនោះ។
240.
២៤០.
Na sañjānanti ye buddhaṃ evarūpo ti ñātve,Kataṃ taṃ paṭimaṃ sabbaṃ natvāna pūjayāmahaṃ.
ជនទាំងឡាយណា មិនស្គាល់ច្បាស់នូវព្រះពុទ្ធឡើយ កាលបើដឹងថា «ព្រះពុទ្ធមានរូបរាងយ៉ាងនេះ» ហើយបានធ្វើនូវព្រះពុទ្ធរូបនោះ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមថ្វាយបង្គំ និងបូជានូវព្រះពុទ្ធរូបទាំងឡាយនោះទាំងអស់។
241.
២៤១.
Evaṃ buddhañca dhammañca saṅghañca anuttaraṃ,Cakkavāḷamhi sabbehi vatthūhi pūjayāmahaṃ.
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមបូជានូវព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ និងព្រះសង្ឃដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ យ៉ាងនេះ ដោយវត្ថុទាំងឡាយទាំងពួង នៅក្នុងចក្រវាឡ។
Patthanādīpanīgāthā
គាថាបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នា (បត្ថនាទីបនីគាថា)
242.
២៤២.
Asmiṃ ca pubbepi ca attabhāve,Sabbehi puññehi mayā katehi;
Pūjāvidhānehi ca saññamehi,Bhave bhave pemaniyo bhaveyyaṃ.
ដោយបុណ្យទាំងឡាយទាំងពួង ដែលខ្ញុំព្រះករុណាបានធ្វើហើយ ក្នុងអត្តភាពនេះផង ក្នុងអត្តភាពមុនផង ដោយវិធីនៃការបូជាទាំងឡាយផង ដោយសេចក្តីសង្រួមទាំងឡាយផង សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា ជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ក្នុងភពតូចភពធំគ្រប់ៗ ភព។
243.
២៤៣.
Saddhā hirottappabahussutattaṃ,Parakkamo ceva satissamādhi;
Nibbedhabhāgī vajirūpamāti,Paññā ca me sijjhatu yāva bodhiṃ.
សូមឲ្យសទ្ធា ហិរិ ឱត្តប្បៈ ពហុស្សូតភាព សេចក្តីព្យាយាម ស្មារតី សមាធិ និងបញ្ញាដ៏មានឧបមាដូចជាពេជ្រ ជាចំណែកនៃសេចក្តីធ្លុះធ្លាយ សម្រេចដល់ខ្ញុំព្រះករុណា ដរាបដល់បានត្រាស់ដឹង។
244.
២៤៤.
Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,Diṭṭhiñca mānaṃ vicikicchitañca;
Macchereissāmalavippahīno,Anuddhato accapalo bhaveyyaṃ.
សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា លះបង់នូវរាគៈ ទោសៈ មោហៈ ទិដ្ឋិ មានៈ និងវិចិកិច្ឆា ជាអ្នកប្រាសចាកមន្ទិលគឺសេចក្តីកំណាញ់ និងឥស្សា មិនរវើរវាយ និងមិនរឡះរឡាំងឡើយ។
245.
២៤៥.
Bhaveyyahaṃ kenaci nappaseyho,Bhogo ca dinnehi paṭehi;
Bhogo ca kāyo ca mamesa laddho,Parūpakārāya bhaveyyaṃ nūna.
សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា ជាបុគ្គលដែលអ្នកណាមួយមិនអាចគ្របសង្កត់បានឡើយ ហើយសូមឲ្យភោគទ្រព្យ និងរាងកាយនេះ ដែលខ្ញុំព្រះករុណាបានទទួលហើយ ដោយសារសំពត់ទាំងឡាយដែលបានប្រគេននោះ ប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់បុគ្គលដទៃពិតប្រាកដ។
246.
២៤៦.
Dhammenā mālāpitaro bhareyyaṃ,Vuḍḍhapacāyī ca bahūpakārī;
Ñātīsu mittesu sapattakesu,Vuḍḍhiṃ kareyyaṃ hitamattano ca.
សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា ចិញ្ចឹមមាតាបិតាដោយធម៌ ជាអ្នកគោរពកោតក្រែងចំពោះបុគ្គលរៀមច្បង ជាអ្នកធ្វើឧបការៈច្រើន ហើយសូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា ធ្វើនូវសេចក្តីចម្រើន និងប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឯង ក្នុងពួកញាតិ មិត្តភក្តិ និងពួកសត្រូវ។
247.
២៤៧.
Metteyyanāthaṃ upasaṅkamitvā,Tassattabhāvaṃ abhipūjayitvā;
Laddhāna veyyākaraṇaṃ anūnaṃ,Buddho ayaṃ hessatināgatesu.
សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា បានចូលទៅគាល់ព្រះមេត្តេយ្យនាថៈ បានបូជាយ៉ាងក្រៃលែងចំពោះអត្តភាពរបស់ព្រះអង្គ ហើយបានទទួលនូវព្យាករណ៍មិនឲ្យខ្វះចន្លោះថា «បុគ្គលនេះ នឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ក្នុងអនាគតកាល»។
248.
២៤៨.
Lokena kenāpi anupalitto,Dāne rato sīlaguṇe susāṇṭhito;
Nekkhammabhāgi varañāṇalābhī,Bhaveyyahaṃ thāmabalupapanno.
សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា ជាអ្នកមិនប្រឡាក់ប្រឡូកដោយលោកធម៌ណាមួយឡើយ ជាអ្នកត្រេកអរក្នុងទាន តម្កល់នៅល្អហើយក្នុងសីលគុណ ជាអ្នកមានចំណែកក្នុងការចេញសង្រួម ជាអ្នកបាននូវញាណដ៏ប្រសើរ និងជាអ្នកប្រកបដោយកម្លាំង និងថាមពល។
249.
២៤៩.
Sīsaṃ samaṃsamaṃ mama hatthapāde,Saṃchinadamānepi kareyyakhantiṃ;
Sacce ṭhito kālumadhiṭṭhite va,Mettāyupekkhāya yuto bhaveyyaṃ.
ទោះបីជាគេកាត់ក្បាល ដៃ និងជើងរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ឲ្យដាច់ស្មើគ្នាក៏ដោយ ក៏សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាធ្វើនូវសេចក្តីអត់ធន់ ជាអ្នកតម្កល់នៅក្នុងសច្ចៈ មានការអធិដ្ឋានដ៏មាំមួន និងប្រកបដោយមេត្តា និងឧបេក្ខា។
250.
២៥០.
Mahāpariccāgaṃ katvā pañca,Sambodhimaggaṃ avirādhayanto;
Chetvā kilese citapañcamāro,Buddho bhavissāmi anāgatesu.
សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា បានធ្វើនូវមហាការបរិច្ចាគទាំង ៥ មិនឲ្យឃ្លាតចាកផ្លូវនៃព្រះសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ បានកាត់ផ្តាច់នូវកិលេសទាំងឡាយ ផ្ចាញ់នូវមារទាំង ៥ ហើយបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ក្នុងអនាគតកាល។