Jinavaṃsadīpaṃ

ජිනවංශදීපය

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා.

1.

1.

Mahādayo yo hadayo’dayo’dayoHitāya dukkhānubhave bhave bhave,Akāsi sambodhipadaṃ padaṃ padaṃTamābhivandāmi jinaṃ jinaṃ jinaṃ;

(Yamakabandhanaṃ)

සංසාරයේ ආත්මයක් පාසා සත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිස දුක් අනුභව කරමින්, මහත් වූ කරුණාවෙන් පිරුණු සිත් ඇතිව, උතුම් වූ සම්බෝධි පදවිය පියවරෙන් පියවර ළඟා කරගත්, කෙලෙසුන් ජයගත් ඒ උතුම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට මම නැවත නැවතත් වැඳ නමස්කාර කරමි.

2.

2.

Pahāya yatthā’bhiratiṃ ratiṃ ratiṃRamanti dhammeva munī munī munī,Vimuttidaṃ sabbabhavā bhavā’bhavāTamābhivande mahitaṃ hitaṃ hitaṃ;

(Yamakabandhanaṃ)

යම් උතුම් දහමක් කෙරෙහි ලෞකික ආශාවන් හැරපියා මුනිවරයන් වහන්සේලා නිරතුරුවම ඇලී වාසය කරත්ද, සියලු භවයන්ගෙන් මිදීම වූ උතුම් විමුක්තිය සලසන, ලෝකයාගේ හිතසුව පිණිස පවත්නා, පිදිය යුතු වූ ඒ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මයට මම නමස්කාර කරමි.

3.

3.

Nipītasaddhammarasā rasā’rasāSupuññakhetto’rasataṃ sataṃ sataṃ,Gatā vidhūtā vinayena yena yeTamābhivande’sigaṇaṅgaṇa’ṅgaṇaṃ;

(Yamakabandhanaṃ)

උතුම් සද්ධර්ම රසය මැනවින් පානය කළා වූ, පින්කෙතක් බඳු වූ, උතුම් විනය ශික්ෂණයෙන් කෙලෙස් දුරු කොට ශ්‍රේෂ්ඨත්වයට පත් වූ, ඒ ආර්ය මහා සංඝරත්නයට මම නමස්කාර කරමි.

4.

4.

Jinā’natambhoruha haṃsarājinīJinorasānaṃ mukhapañjarā’li nī,Sadatthasāraṃ sarasaṃ visūda nīUpetu me mānasameva vāṇi nī;

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මුහුණ නැමැති පියුම් විලෙහි වසන හංස ධේනුවක වැනි වූ ද, බුදුපුතුන්ගේ මුඛ කූඩුවෙහි වසන බඹර පිරිසක් වැනි වූ ද, උතුම් අර්ථ සාරයෙන් හා රසයෙන් පිරි පිරිසිදු වාග් දේවතාවිය මාගේ මනසට පැමිණේවා!

5.

5.

Kammāvasesā vicito’pajātyāGanthā’hisaṅkhāravibandhakā me,Paṇāma puññātisayena’nenaMā pākadānā’vasarā bhavantu;

මේ මාගේ වැඳ නමස්කාර කිරීමෙන් ජනිත වූ උතුම් පින් බලයෙන්, මතු උපදින ආත්මයන්හි මා බැඳ තබන්නා වූ ඉතිරි කර්ම ශේෂයන් හා සංස්කාර බන්ධනයෝ විපාක දීමට අවස්ථාවක් නොලබත්වා!

6.

6.

Suvaṇṇavaṇṇassa jinassa vaṇṇaṃVaṇṇeyya kappampi kajito suvaṇṇo,Kappassi’vosāna manattatāyaNa pāpuṇe buddhaguṇāna mantaṃ;

ස්වර්ණ වර්ණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ සමූහය, යමෙකු කල්පයක් මුළුල්ලේ වර්ණනා කළද, කල්පය ගෙවී අවසන් වනු මිස බුදුගුණ සමූහයේ කෙළවරක් දැකිය නොහැක්කේය.

7.

7.

Niddhanta cāmīkara cāru rūpaṃSarassatī bhūsaṇa bhāsanaṃca,Anañña sādhāraṇa ñāṇamassaAvāviyā’cintiya mapakpameyyaṃ;

උණු කරන ලද රන් බඳු අතිශය රමණීය රූපයකින් යුත්, සරස්වතී දේවියගේ ආභරණයක් බඳු වූ මිහිරි කටහඬක් ඇති, අන් කිසිවෙකුට සාධාරණ නොවූ, සිතාගත නොහැකි වූ ද ප්‍රමාණ කළ නොහැකි වූ ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඥානය අතිශයින්ම පුදුම සහගතය.

8.

8.

Kuhiṃ asādhāraṇa rūpa līlāKuhiṃ asādhāraṇa vāṇi līlā,Kuhiṃ asādhāraṇañāṇa līlāKuhiṃ nu me mandamatissa līlā;

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ අසදෘශ රූප ලීලාව කොහිද? උන්වහන්සේගේ ඒ අසදෘශ වාග් ලීලාව කොහිද? උන්වහන්සේගේ ඒ අසදෘශ ඥාන ලීලාව කොහිද? මඳ නුවණක් ඇති මාගේ හැසිරීම කොහිද?

9.

9.

Vibhāvimānī paravamhino yeIssā’bhimānena vibhaññamānā,Gavesayantī’dha parassa randhaṃTesaṃ pasaṃsāgarahāhi kimme;

ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හා මානයෙන් පෙළෙමින්, අනුන් හෙළා දකිමින්, මෙහි අනුන්ගේ වැරදි සොයමින් කටයුතු කරන උදවියගේ ප්‍රශංසාවෙන් හෝ ගර්හාවෙන් මට ඇති ඵලය කුමක්ද?

10.

10.

Pasattha satthāgama pāradassīYe sādhavo sādhu guṇappasantā,Ganthassa nimmāṇaparissamaṃ noJānanti teyeva idhappamāṇā;

ශාස්ත්‍රීය ධර්ම ග්‍රන්ථයන්හි පරතෙරට පත්, යහපත් ගුණධර්මයන්ගෙන් සංසුන් වූ යම් සත්පුරුෂයෝ වෙත්ද, ඔවුහු පමණක්ම මෙම ග්‍රන්ථය නිර්මාණය කිරීමේදී අප දැරූ වෙහෙස හඳුනති; ඔවුහුම මෙහිලා ප්‍රමාණය වෙති.

11.

11.

Ādiccavaṃsappabhavassa tassaJinassa satthāgamakovidehi,Vuttopi pubbācariyehi yesuGanthesu saṅkhepavasena vaṃso;

ආදිත්‍ය වංශයෙහි උපන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශ කථාව, ධර්ම ශාස්ත්‍ර පිළිබඳ විශාරද වූ පූර්වාචාරීවරයන් වහන්සේලා විසින් විවිධ ග්‍රන්ථයන්හි සංක්ෂිප්ත වශයෙන් දක්වා ඇතත්;

12.

12.

Na tehi sakkā sugatassa vaṃsaṃKiñcāpi viññātu masesayitvā,Sampuṇṇavaṃsassa vibhāvanāyaTasmā samussāhita mānasena;

ඒ සංක්ෂිප්ත ග්‍රන්ථ මඟින් සුගත තථාගතයන් වහන්සේගේ වංශය සම්පූර්ණයෙන්ම වටහාගත නොහැකි බැවින්, සම්පූර්ණ වංශ කථාව පැහැදිලි කරදීම සඳහා උනන්දු කරවන ලද සිතින් යුතුව;

13.

13.

Abhippasanno ratanattayamhiPasatthavaṃsappabhavo pabhunaṃ,Vibhusaṇo vissutakittighosoYo bhāti laṅkāya muḷārabhāgyo;

තෙරුවන් කෙරෙහි අතිශයින්ම ප්‍රසන්න වූ, ප්‍රශංසනීය වංශයක උපන්, ප්‍රභූවරයකු බඳු වූ, පළ වූ කීර්ති රාවයක් ඇති, ලක්දිව මහත් වූ භාග්‍යයෙන් බැබළෙන්නා වූ;

14.

14.

Amandacāgā’bhiratassaPunandu nāmassa dayādhanassa,Buddhe pasādātisayassa tassaAjjhesanañcāpi paṭiggahetvā;

නිරන්තර පරිත්‍යාගශීලී භාවයෙන් යුත්, කරුණාව නමැති ධනය ඇති, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශය ප්‍රසාදයෙන් යුත්, 'පුනන්දු' නම් වූ ඒ ශ්‍රීමතාගේ ආරාධනයද පිළිගෙන;

15.

15.

Nassāya pubbācariyo’padesaṃSotūna matthāya mayā hitāya,Niruttiyā māgadhikāya sammāVidhīyate’daṃ jinavaṃsadīpaṃ;

පූර්වාචාරීවරයන්ගේ උපදෙස් ඇසුරු කොටගෙන, ශ්‍රවණය කරන්නන්ගේ යහපත හා හිතසුව පිණිස මා විසින් මේ 'ජිනවංශදීපය' මාගධී භාෂාවෙන් මැනවින් සම්පාදනය කරනු ලැබේ.

16.

16.

Saddhāsinehānugatāya paññā-Dasāya sotūhi manovimāne,Padīpito’yaṃ jinavaṃsadīpa-Dīpoharepāpatamappabandhaṃ;

ශ්‍රවණය කරන්නන්ගේ මනස නැමැති මන්දිරයෙහි, ශ්‍රද්ධාව නැමැති තෙලෙන් හා ප්‍රඥාව නැමැති වැටියෙන් දල්වන ලද මේ 'ජිනවංශදීපය' නැමැති ප්‍රදීපය පාපය නැමැති ඝන අන්ධකාරය දුරු කෙරේවා!

17.

17.

Puraṅgapuṇṇā sirijambudīpeSampattibhārena divā’vatiṇṇā,Yā devarājassa’marāvatī’vā-Marāvatīnāma purī pure’sī;

සිරිමත් දඹදිව, සියලු සම්පත්වලින් පිරිපුන් බැවින් දිව්‍ය ලෝකයෙන් දහවලෙහි පහළ වූවාක් බඳු වූ, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාගේ අමරාවතී පුරය වැනි වූ 'අමරාවතී' නම් වූ පුරවරයක් අතීතයෙහි විය.

18.

18.

Vijjādharānañca vihaṅgamānaṃVibandha vehāsagatiṃ bahāsa,Yasmiṃ purasmiṃ jitaveri cakkaṃPākāracakkaṃ viya cakkavāḷaṃ;

යම් නගරයක සතුරන් ජයගත්තා වූ ප්‍රාකාර වළල්ල සක්වළ ගලක් මෙන් වූයේ, විද්‍යාධරයන්ගේ හා පක්ෂීන්ගේ අහස් ගමන වළක්වන්නාක් මෙන් අහස උසට නැඟී බැබළුණේය.

19.

19.

Sañcumbitamhoja rajo pabandha-Supiñjarāpā parikhāhirāmā,Puritthi pākāra nitambabhāgeSamubbahī kañcana mekhalā’bhaṃ;

නෙළුම් මල්වල රේණු මිශ්‍ර වීමෙන් රන්වන් පැහැ ගැන්වුණු දිය අගල, නගරය නැමැති කාන්තාවගේ පවුර නැමැති උකුළෙහි පළඳන ලද රන් මෙවුල් දමක ශෝභාව ඉසිලීය.

20.

20.

Rattindivā rattamaṇi’ndanīla-Maṇippabhārañjita rājadhāni,Babandha yā’mandasurindacāpa-Samujjalākāsatalabbilāsaṃ;

රෑ දහවල් දෙකෙහිම රතු මැණික් හා ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයන්ගේ කාන්තියෙන් වර්ණවත් වූ ඒ රාජධානිය, මහත් වූ ශක්‍ර චාපයකින් බැබළෙන අහස් තලයක විලාසය ගත්තේය.

21.

21.

Yahiṃvadhūnaṃ vadanambujehiKatāvamānaṃ hariṇaṅkabimbaṃ,Pabhāhi nīlopalatoraṇātaṃSokābhībhūtaṃca vivaṇṇamāpa;

යම් පුරවරයක ස්ත්‍රීන්ගේ මුහුණු නැමැති පියුම්වලින් පරාජයට පත් වූ චන්ද්‍ර බිම්බය, නිල් මැණික් තොරණවලින් විහිදෙන නිල් පැහැයෙන් ශෝකයෙන් වැහැරී ගියාක් මෙන් අවර්ණ භාවයට පත් විය.

22.

22.

Saroruha’ntī maṇimandirābhā-Sañcumbitaṃ puṇṇasasaṅkabimbaṃ;

Saṅkāya rāmājanatā’bhirāmāKare pasāresi puramhi yasmiṃ;

යම් නගරයක රමණීය ස්ත්‍රීහු, මැණික් පහන්වල ආලෝකයෙන් පහස ලැබූ පූර්ණ චන්ද්‍ර බිම්බය නෙළුම් මලක් යැයි සිතා, එය නෙළා ගැනීමට තමන්ගේ දෑත් දිගු කළහ.

23.

23.

Yattha’ṅganānaṃ paṭibimbitāniĀdāsabhittīsu mukhambujāni,Āsuṃ vighātāya madhubbatānaṃVilocanālīna manuggahāya;

යම් නගරයක කණ්ණාඩි බිත්තිවල පිළිඹිබු වූ ලලනාවන්ගේ මුහුණු නැමැති පියුම්, මීමැස්සන් මුළා කිරීමට හේතු වූ අතර, ඔවුන්ගේ නෙත් නැමැති බඹරුන්ට ලැගුම් ගැනීමට බාධාවක් විය.

24.

24.

Sammatta mātaṅga dharādharehiYasmiṃ abhissanda madassavanti,Turaṅga raṅgehī taraṅga mālāSamākulevā’si vidhūta dhūlī;

යම් නගරයක මද දිය වහනය වන හස්ති රාජයන් නැමැති පර්වතයන්ගෙන් ද, අසුන්ගේ ධාවනයෙන් නැඟෙන දූවිලි මාලාවන්ගෙන් ද, එය රළ පෙළින් කැළඹුණු සාගරයක් වැනි විය.

25.

25.

Nikkhittavīṇā maṇinupurānaṃVilāsinīnaṃ mudupāṇi pāde,Mattālimālā kalanādinī kiṃNālaṅkaruṃ yattha katāvakāsā;

යම් නගරයක විලාසිනියන්ගේ මෘදු වූ අත් පා සහ ඔවුන් පළඳින ලද මැණික් මිණිගෙඩි, එහි හැසිරෙන මත් වූ බඹර සමූහයාගේ නාදයෙන් අලංකාර නොවූයේ කාගේ නම් සිත් නොගනිමින්ද?

26.

26.

Dhavatthinīnaṃ kucasārasehiNettālibhārā’nananīrajehi,Yā hāsavīcīhi purī rajanyāRarāja samaphullasarojinī’va;

ප්‍රේමවන්තයන් පතන ස්ත්‍රීන්ගේ පියයුරු නැමැති නෙළුම් පොහොට්ටු ද, නෙත් නැමැති බඹරුන් රැඳි මුහුණු නැමැති පියුම් ද, සිනහව නැමැති රළ පෙළ ද නිසා ඒ පුරවරය රාත්‍රී කාලයෙහි පිපුණු පියුම් විලක් මෙන් බැබළුණේය.

27.

27.

Candappabhā cumbita candakantaPāsāṇadhārā maṇicandikāsū,Candānanānaṃ yahi maṅganāhaṃParissamasso’pasamāya’hesuṃ;

සඳකැන් වැදුණු සඳකන්ත පාෂාණයෙන් ගලා හැලෙන සිසිල් දිය දහරාවන්ගෙන්, සඳ වන් මුහුණු ඇති ලලනාවන්ගේ වෙහෙස මහන්සිය සංසිඳුවීමට එම සඳලුතලයන්හි අවස්ථාව සැලසුණි.

28.

28.

Yasmiṃ pūre uddhamadho vinaddha-Jutippabandho maṇimandirānaṃ,Samubbahī geruka paṅka diddha-Vitāna paccattharaṇabbilāsaṃ

යම් නගරයක මැණික් මන්දිරවලින් ඉහළටත් පහළටත් විහිදෙන රශ්මි ධාරාවෝ, රත් පැහැ ගැන්වූ වියනක හා ඇතිරිල්ලක ශෝභාව ඉසිලූහ.

29.

29.

Suvaṇṇa muttā maṇi vaṃsavaṇṇā-Pavāḷa rūpī vajirehiñcā’pi,Yā sattadhaññehi dhanehi phītāAhū puri dhaññavatī’va nārī;

(Silesabandhanaṃ)

රන්, මුතු, මැණික්, වෛදූර්ය, පබළු, රිදී හා දියමන්තිවලින් ද, සප්ත විධ ධාන්‍යයන්ගෙන් හා ධනයෙන් ද පිරිපුන් වූ ඒ නගරය, සර්වාභරණයෙන් සැරසුණු ධනවත් ස්ත්‍රියක මෙන් ශෝභමාන විය.

30.

30.

Pasāritā’nekadisāmukhesuVicittavatthā’bharaṇādipūrā,Yatthā’paṇā nijjitakapparukkhāKariṃsu lokābhimatatthasiddhiṃ;

විවිධ දිශාවන්හි විහිදී ගිය, විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණයෙන් පිරි කඩපිල්, සුරපුරෙහි කල්ප වෘක්ෂයන් ද පරාජය කරමින් ලෝකයා කැමති වන්නා වූ සියලු අවශ්‍යතාවන් ඉටුකර දුන්නේය.

31.

31.

Parāgarattā madhupātimattāSamhinnavelā ghananīlavālā,Haṃsāsayā pañcasarābhirāmāYasmiṃ taḷākā viya kāmabhogī;

(Silesabandhanaṃ)

පරාගයෙන් රත් වූ, මත් වූ බඹරුන්ගෙන් හා නිල්වන් රළ පෙළින් යුත්, හංසයන් ගැවසෙන විල් මෙන් ද, රාගයෙන් රත් වූ, කාමයෙන් මත් වූ, කලු කෙස් කළඹක් ඇති, නිතර සිනාසෙන කාමභෝගී ජනයාගෙන් ද ඒ නගරය එක සේ බැබළුණේය.

32.

32.

Purantarasmiṃ ratanagghikānaṃRaṃsippabandhehi hatandhakāre,KundāravindabbhudayenayasmiṃRattindivābheda mavedi loko;

මැණික් තොරණවලින් නිකුත් වන රශ්මියෙන් නගරයේ අඳුර දුරු වී තිබූ බැවින්, ජනයා රාත්‍රිය හා දහවල වෙන් කොට හඳුනාගත්තේ කුන්ද මල් සහ නෙළුම් මල් පිපීමෙන් පමණකි.

33.

33.

Mātaṅgajīmūtaghaṭāya ghaṇṭā-Ṭaṅkāragambhīraravāya yasmiṃ,Palambhītā mattasikhaṇḍimālāAkā vikālepi akhaṇḍakīḷaṃ;

යම් නගරයක වලාකුළු වැනි වූ ඇත් රංචුවල බැඳි මිණිගෙඩිවල ගැඹුරු නාදය අසා, වැසි වලාකුළු යැයි මුළා වූ මත් වූ මොනර සමූහයා නොකල්හි ද නොනැවතී රඟ දැක්වූහ.

34.

34.

Puramhi yasmiṃ caraṇambujehiVadhūjato bandhitanūpurehi,Vikāsa kokāsana sīsa baddhaMattāli sesa’mbujinī ajesi;

යම් නගරයක පාදජාලා බැඳි පා පියුම් ඇති ලලනාවෝ, පිපුණු නෙළුම් මල් මතුපිට මත් වූ බඹරුන් ගැවසෙන පියුම් විල්වල අලංකාරය ද පරාජය කළහ.

35.

35.

Rasātalaṃ nāgaphaṇāvanaddhaṃNabhotalaṃ vijjulatāvanaddhaṃ,Yā chāditā rūpiyajātarūpa-Dhajāvalīhā’jini rājadhānī;

රන් රිදී ධජ පටාකාවන්ගෙන් වැසී ගිය ඒ රාජධානිය, නාග පෙණවලින් පිරුණු පාතාල ලෝකය ද, විදුලි ලතාවලින් පිරුණු අහස් තලය ද පරදවමින් බැබළුණේය.

36.

36.

Nānatthasāraṃ mitadhātuvaṇṇaṃChandārahaṃ pāṇagaṇā’bhirāmaṃ,Kavippasatthaṃ sarasaṃ silesā-Laṅkārapajjaṃ’va puraṃ yamāsi;

(Silesabandhanaṃ)

කවීන් විසින් වර්ණනා කරන ලද, නේකාර්ථ සාරයෙන් යුත්, සුමිහිරි ශබ්ද ඇති, වෘත්තයන්ට ගැලපෙන, සැබැවින්ම ශ්ලේෂාලංකාරයෙන් යුතු කාව්‍යයක් බඳු වූ නගරයක් එහි විය.

37.

37.

Puramhi tasmiṃ karuṇānidhānoBuddhaṅkuro brāhmaṇasāravaṃse,Asaṅkhakappāna mito catunnaṃLakkhādikānaṃ udapādi pubbe;

මීට කල්ප සතර අසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, ඒ උතුම් නගරයෙහි කරුණාවට නිධානයක් බඳු වූ අප මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ උතුම් බ්‍රාහ්මණ වංශයක උපත ලැබූ සේක.

38.

38.

Bhovādivaṃse’kadivākarassaPuññānubhāvo’dayamaṅgalehi,Jātassa kho sampati jambudīpoVilumpayī maṅgalavāsalīlaṃ;

බ්‍රාහ්මණ වංශයෙහි අසහාය සූර්යයෙකු බඳු වූ, උන්වහන්සේගේ පින් තේජසින් උපන් මංගල්‍යය නිසා මුළු දඹදිවම එකම මංගල නිවසක සිරි ගත්තේය.

39.

39.

Jātakkhaṇe tassa sarīrajenaGandhena vaṇṇena sake nikete,Hatappabhā candanateladīpāSaṇṭhānamattehi vijāniyāsuṃ;

උප්පත්ති ක්ෂණයෙහි ඔහුගේ ශරීරයෙන් නික්මුණු සුවඳින් හා වර්ණයෙන් තමන්ගේ නිවසෙහි වූ සඳුන් තෙල් පහන්වල ප්‍රභාව මැකී ගිය අතර, ඒවා තිබෙන බව හඳුනාගත හැකි වූයේ හැඩයෙන් පමණි.

40.

40.

Vimuttadosāhi sukhedhitāhiDhātīhi kumbhorupayodharāhi,Bhato kumāro sukumārakāyoKhepesi so kānici vāsarāni;

දොස්වලින් තොර වූ ද, සැපසේ ඇතිදැඩි වූ ද, කළ ගෙඩි වැනි පියයුරු ඇති කිරිමව්වරුන් විසින් ඇතිදැඩි කරනු ලැබූ ඒ සුකොමළ ශරීරයක් ඇති කුමාරයා කිහිප දිනක් ගත කළේය.

41.

41.

Mahāmahecā’tha pavattamāneSaveda vedaṅga vidū vidūhi,Kārāpayuṃ te pitaro’rasassaNāmaṃ sumedho’ti padatthasāraṃ;

ඉන්පසු මහා මංගල්‍යයක් පවත්වනු ලබන කල්හි, වේදය සහ වේදාංග දන්නා වූ පඬිවරුන් ලවා ඒ මව්පියෝ තම ඖරස පුත්‍රයාට අර්ථයෙන් සාරවත් වූ 'සුමේධ' යන නාමය තැබූහ.

42.

42.

Uḷārabhāgyena samaṃ kumāreSaṃvaddhamāne jananī na tittiṃ,Pāyāsi nīlāmakalalocanāliṃMukhambujaṃ tassa’bhicumbamānā;

උදාර වූ භාග්‍යය සමඟ කුමාරයා වැඩෙන කල්හි, නිල් මහනෙල් මල් වැනි නෙත් ඇති ඔහුගේ මුහුණ නමැති පියුම සිඹිමින් මව තෘප්තියකට පත් නොවී කිරි පෙව්වාය.

43.

43.

Sukhedhita’ṅgāvayavo kumāroVimānabhumyā maṇinimmitāya,Parodi mātāpitaro’bhiyācaṃBimbaṃ kanijaṃ jānuyugena gacchaṃ;

සුවසේ වැඩුණු අවයව ඇති ඒ කුමාරයා මිණිමුවා වූ විමාන තලයේ දණහිස් යුගලයෙන් ඇවිදිමින්, රන් රූපයක් ඉල්ලමින් මව්පියන් ඉදිරියේ හැඬුවේය.

44.

44.

Suvaṇṇabimbo’pamacārurūpoSamācaraṃ dhātibhujā’valambaṃ,Viññāsapāda’ṅgulimañjarīhiSalīlamāvāsamalaṅkarittha;

රන් රූපයක් බඳු මනහර රූපයක් ඇති ඒ කුමාරයා කිරිමව්වරුන්ගේ අත්වල එල්ලී ඇවිදිමින්, තබන ලද පියවරවල ඇඟිලි නමැති මල් පොකුරුවලින් යුතුව ලීලෝපේතව තම නිවස අලංකාර කළේය.

45.

45.

Nijena tejena ca jivalokaṃYasena’pubbācarimaṃ phusanto,Tirokaritvā ravicandasobhaṃSaṃvaḍḍhi dhīro ubhato sujato;

සූර්යයාගේ සහ චන්ද්‍රයාගේ ශෝභාව අභිබවා යමින්, තමාගේම තේජසින් හා පෙර නොවූ විරූ කීර්තියෙන් ලෝකය ස්පර්ශ කරමින්, දෙපාර්ශ්වයෙන්ම පිරිසිදු උපතක් ඇති ඒ ධෛර්යවන්ත කුමාරයා වැඩුණේය.

46.

46.

So sattamā yāva pitāmahassaYugā sagabbhāsayasuddhiko’si,Nihīnajacco’ti na jātivādāKhitto’pakuṭṭho bhavi vippaseṭṭho;

ඔහු මී මුත්තා දක්වා සත් මුතු පරම්පරාවෙන්ම මව්කුස පිරිසිදු උපතක් ඇත්තෙක් විය. නීච ජාතිකයෙකු යැයි ජාතිවාදයෙන් කිසිවිටෙකත් ගර්හාවට හෝ පහත් කොට සැලකීමට ලක් නොවූ හෙයින් හෙතෙම උතුම් බ්‍රාහ්මණයෙක් විය.

47.

47.

Vedantayaṃ so sanighaṇṭu satthaṃSakeṭubhaṃ sākkharabheda satthaṃ,Sādhabbatabbedi’tihāsa satthaṃAvedi vedaṅgayutaṃ pa satthaṃ;

ඔහු නිඝණ්ඩු ශාස්ත්‍රය, කේටුභ ශාස්ත්‍රය, අක්ෂරභේද ශාස්ත්‍රය, අථර්වන් වේදය සහ ඉතිහාස ශාස්ත්‍රය සහිත වූ ද, වේදාංගයන්ගෙන් යුක්ත වූ ද, ප්‍රශංසනීය වූ තුන් වේදය මනාව දැනගත්තේය.

48.

48.

Ajjhāyako mantadharo pavīṇoKalāsu lokāyatalakkhaṇesu,Papūrakāri padako kavīnaṃTetā’si veyyākaraṇo gaṇiso;

ඔහු වේද මන්ත්‍ර සජ්ඣායනා කරන්නෙක්, මන්ත්‍රධරයෙක්, කලා ශිල්පයන්හි ද, ලෝකායත ශාස්ත්‍රයෙහි ද, ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි ද දක්ෂයෙක්, පද බෙදා දක්වන්නෙක්, කවීන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨයෙක්, ව්‍යාකරණඥයෙක් සහ ගණාචාර්යවරයෙක් ද විය.

49.

49.

Kandappadappā’naladhumarāji-Līlāvalambi nijamassurāji,Na kevalaṃ komalagaṇḍabhāgaṃManampi thīnaṃ malinīkarittha;

අනංගයාගේ මූර්ඡා කරවන උඩඟුකම නමැති ගින්නෙන් නැඟුණු දුම් රැල්ලක විලාසය ගත් ඔහුගේ රැවුල් පෙළ, ඔහුගේ සුකොමළ කම්මුල් තල පමණක් නොව ස්ත්‍රීන්ගේ සිත් ද මෝහනයට පත් කළේය.

50.

50.

Tandebhavaṇṇāyatana’ṇṇavamhiNarūpataṇhātaraṇi narānaṃ,Pāyāsi cakkhāyatanappiyāhiTīrantaraṃ cittaniyāmakaṭṭhā;

ස්ත්‍රීන්ගේ රූප තණ්හාව නමැති නැව, චක්ෂුරායතනයට ප්‍රිය වූ ඔහුගේ ශරීර ශෝභාව නමැති සාගරයෙහි, මනස නමැති නැවියා විසින් මෙහෙයවනු ලැබ පරතෙරට පැමිණියේය.

51.

51.

Dvijo sumedho suvisuddhamedhoMātāpitunnaṃ nidhanāvasāne,Puññānubhāvappabhavaṃ agāra-Majjhāvasaṃ kāmasukhaṃ’nubhuñjī;

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ සුමේධ බ්‍රාහ්මණ තෙමේ මව්පියන්ගේ ඇවෑමෙන් පසු, තමාගේ පුණ්‍ය මහිමයෙන් පහළ වූ මාලිගයෙහි වෙසෙමින් පස්කම් සැප අනුභව කළේය.

52.

52.

Nisajja pāsādatale’kadā soPallaṅkamādhāya rahogatova,Punabbhavuppatti sarīrabhedoDukkho’ti cintesi sabhāvacintī;

දිනක් මාලිගා තලයෙහි හුදෙකලාව පලක් බැඳ වැඩසිටි, ස්වභාවය විමසන්නා වූ ඒ සුමේධයන් 'නැවත උපත ලැබීම සහ ශරීරය බිඳී යාම (මරණය) දුකක්මය' කියා මෙසේ සිතුවේය.

53.

53.

Jāto sa’haṃ jātijarārujādi-Dhammo’mhi tasmā bhavadukkhasuññaṃ,Niccaṃ ajātiṃ ajaraṃ arogaṃGavesituṃ vaṭṭati nibbuti’nti;

උපත ලැබූ මම ජාති, ජරා, ව්‍යාධි ආදී ධර්මතාවලට යටත් වෙමි. එබැවින් භව දුකෙන් තොර වූ ද, නිත්‍ය වූ ද, උපතක්, ජරාවක්, ලෙඩක් නැති නිර්වාණය සෙවීම මට වටින්නේය.

54.

54.

Yathāpidukkhe sati ca’tthisātaṃTadaññamuṇhe sati sītamatthi,Bhavamhi sante vibhavo’pi evaṃNibbāṇamatthī tividhaggisante;

දුකක් ඇති කල්හි සැපක් ද ඇත්තා සේම, උණුසුම ඇති කල්හි සිසිලස ද ඇත්තා සේම, භවය ඇති කල්හි භවයෙන් මිදීම ද එසේම පවතී. ත්‍රිවිධ ගින්න නිවී ගිය කල්හි නිර්වාණය ද ඇත්තේය.

55.

55.

Sāvajjadhamme ihavijjamāneSaṃvijjate bho niravajjadhammo,Ajāti hoti sati jātiyā’tiEvaṃ vicintesi sadatthavintī;

ලෝකයෙහි වැරදි ධර්මයන් පවතින කල්හි, නිවැරදි ධර්මයන් ද පවතී. උපතක් ඇති කල්හි නූපදීමක් ද පවතී යැයි තමාගේ යහපත සිතන්නා වූ ඒ සුමේධයන් මෙසේ සිතුවේය.

56.

56.

Disvā yathā guthagato taḷākaṃNa tassa doso na tamotareyya,Kilesadhove amatamhi santeTathā na sevetha na tassa doso;

අසූචි තැවරුණු මිනිසෙකු පොකුණක් දැකත් එහි බැස නොසෝදා නොයන්නේ නම්, එය පොකුණේ වරදක් නොවේ. එලෙසම කෙලෙස් සෝදා හරින අමා නිවන පවතිද්දී කෙනෙකු එය නොසෙවීමට උත්සාහ නොකරන්නේ නම්, එය නිවනේ වරදක් නොවේ.

57.

57.

Pāpāriruddho sati khemamaggeNa tassa doso na sukhaṃ vajeyya,Pāpāriruddho sati khemamaggeTathā nagaccheyya na tassa doso;

(Yamakabandhanaṃ)

සතුරන්ගෙන් වට වූ මිනිසෙකුට බේරී යාමට ආරක්ෂිත මාවතක් තිබියදී ඔහු එහි නොගොස් විපතට පත්වේ නම් එය මඟෙහි වරදක් නොවේ. එලෙසම කෙලෙස් සතුරන්ගෙන් වට වූ කල්හි බේරී යාමට නිර්භය වූ නිවන් මඟ තිබියදී එහි නොයන්නේ නම්, එය ඒ මාර්ගයේ වරදක් නොවේ.

58.

58.

Yathāpi vejje sati ghorarogīNa tassa doso ta labhe tikicchaṃ,Rāgādirogī sati buddhavejjeDhammosadhaṃ ne’cchati kassa doso;

වෛද්‍යවරයෙකු සිටියදීත් දරුණු රෝගියෙකු ප්‍රතිකාර නොලබන්නේ නම් එය වෛද්‍යවරයාගේ වරදක් නොවේ. එලෙසම බුදුන් නමැති වෛද්‍යවරයා සිටියදී රාගාදී රෝගවලින් පෙළෙන්නා ධර්මය නමැති ඖෂධය නොපතන්නේ නම්, එහි වරද කාගේද?

59.

59.

Yo kaṇṭhabaddhaṃ kuṇapaṃ pahāyaYathāsukhaṃ gacchati sericārī,Tathevi’maṃ kucchita pūtikāyaṃYaṃnūna gaccheyyamahaṃ jahitvā;

තම ගෙලෙහි බැඳි කුණු සිරුරක් ගලවා දමා යම් මිනිසෙකු සුවසේ තමා කැමති පරිදි නිදහසේ යන්නේද, එලෙසම පිළිකුල් සහගත වූ මේ කුණු ශරීරය අත්හැර මම ද යන්නෙමි.

60.

60.

Uccāraṭhānamhi janā’napekkhāKatvā karīsāni kayathā vajanti,Tathā sarīraṃ kuṇapehi pūraṃYaṃnūna gaccheyyamahaṃ jahitvā;

වැසිකිළියකදී මළපහ කර මිනිසුන් කිසිදු අපේක්ෂාවකින් තොරව යන්නාක් මෙන්, කුණුවලින් පිරුණු මේ ශරීරය අත්හැර මම ද යන්නෙමි.

61.

61.

Nāvaṃ yathā jajjaramāpagāhiṃVajeyya netā atapekkhakova,Tathā navadvārasavaṃ sarīraṃYaṃnūna gaccheyyamahaṃ jahitvā;

දිය කාන්දු වන දිරාගිය ඔරුවක් එහි හිමිකරු විසින් කිසිදු ආශාවකින් තොරව ගඟ මැද අතහැර දමා යන්නාක් මෙන්, දොරටු නවයකින් කුණු ගලන්නා වූ මේ ශරීරය අත්හැර මම ද යන්නෙමි.

62.

62.

Corehi gacchaṃ avahārabhītyāKhemaṃ sumedho puramotareyya,Tathā sarīraṃ kusalāvahāraṃYaṃnūna gaccheyyamahaṃ jahitvā;

සොර සතුරන් මැදින් යන මිනිසෙකු කොල්ලකෑමට ඇති බිය නිසා බේරී ආරක්ෂිත නගරයකට පිවිසෙන්නාක් මෙන්, කුසල් ධර්මයන් කොල්ලකන්නා වූ මේ ශරීරය අත්හැර මම ද යන්නෙමි.

63.

63.

Nekkhamma saṅkappa paro’pamāhiAnussaritve’vamuḷāravīro,Hato’rapāre tibhave asāreVihāsi ukkaṇṭhitamānaso so;

මෙසේ... උපමා මඟින් නෙක්ඛම්ම සංකල්පයන් සිහිපත් කරමින්, ඒ උදාර වීරයා නිසරු වූ ද, කෙළවරක් නැති වූ ද තෙභවය කෙරෙහි කලකිරුණු සිතින් යුතුව වාසය කළේය.

64.

64.

Suvaṇṇa muttā maṇi rūpiyādi-Dhanehi dhaññehi ca pūritāni,Avāpuritvāna,tha kosakoṭṭhā-Gārāni taṃ dassayi rāsivaḍḍho;

ඉන්පසු භාණ්ඩාගාරික තෙමේ රන්, මුතු, මිණි, රිදී ආදී ධනයෙන් හා ධාන්‍යයෙන් පිරුණු භාණ්ඩාගාරයන් සහ ගබඩා විවෘත කර ඒවා ඔහුට පෙන්වීය.

65.

65.

Pitāmahānaṃ pakapitāmahānaṃMātāpitunnaṃ vibhavā panettha,AnappakāthāvarajaṅgamāteSaṃdissare dhīra sumedhavippa;

ධෛර්යවන්ත වූ සුමේධ බ්‍රාහ්මණය ශ්‍රේෂ්ඨය, මේ වනාහි ඔබගේ මුතුන් මිත්තන්ගේ ද, මී මුත්තන්ගේ ද, මව්පියන්ගේ ද වස්තුවයි. චංචල නිශ්චල වූ බොහෝ වස්තූන් මෙහි දක්නට ලැබේ.

66.

66.

So sattamā yāva paveṇivaṭṭāVibhāvayitvā vibhavassarāsiṃ,Dhanāgamassāpi dhanabbayassaPamāṇa’mācīkkhipamāṇadassiṃ;

ඔහු සත් වැනි පරම්පරාව දක්වා පැවත එන ඒ මහා ධන සම්භාරය පෙන්වා දෙමින්, ධනය ලැබුණු ආකාරය සහ වියදම් වූ ප්‍රමාණය ද මනාව ගණන් බලා විස්තර කළේය.

67.

67.

Kuṭumbametaṃ paṭipajjamānoKāmesu devoviya indriyāni,Icchānurūpaṃ paricārayassuIcceva mārocayi rāsivaḍḍho;

මේ කුටුම්භය භාරගෙන, දෙවියෙකු සේ පස්කම් සැපෙහි ඉඳුරන් පිනවමින් ඔබේ කැමැත්ත පරිදි සැප විඳින්න යැයි භාණ්ඩාගාරික තෙමේ ඔහුට පැවසීය.

68.

68.

Amuṃ mahantaṃ dhanadhaññarāsiṃSamāvinitve’ka kahāpaṇampi,Nā’dāya mātāpitaropya’ho toGatā yathākamma mito parattha;

අහෝ! මාගේ මව්පියෝ ද මේ මහා ධන ධාන්‍ය සම්භාරය මෙහිම දමා, එකදු කහවණුවක් හෝ රැගෙන නොගොස්, තමන් කළ කර්මයන්ට අනුව පරලොව ගියහ.

69.

69.

TabbatthusāraggahaṇātisūroVossaggasanto atha sattasāro,Rañño samārociya etamatthaṃBheriṃ carāpesi sake puramhi;

ඉන්පසු ඒ වස්තූන්හි සැබෑ සාරය වටහා ගැනීමට අතිශයින්ම දක්ෂ වූ ද, ත්‍යාගශීලී වූ ද, උත්තම පුරුෂයා මේ කරුණ රජතුමාට දන්වා, තම නගරයෙහි අණබෙර ලැක්වීය.

70.

70.

Santappayi bherivirāvagandha-Māghāya sampattajātā’lijātaṃ,Bhovādi nānāratanādibhoga-Madhūhi sattāha’manāthanātho;

අණබෙර හඬ නමැති සුවඳ ආඝ්‍රාණය කොට රැස් වූ බඹර සමූහයක් බඳු ජනයාට, අසරණයන්ට පිහිට වන්නා වූ ඒ සුමේධයන් විවිධ රත්නයන් සහ සම්පත් නමැති මීපැණිවලින් සත් දිනක් මුළුල්ලේ සංග්‍රහ කර ඔවුන් තෘප්තිමත් කළේය.

71.

71.

Tadagga yaññālaya vārivāha-Dhārānipātaddhanavuṭṭhihetu,Mahā janassā’dhikavatthutaṇhā-Taṭāni bhinnāni manodahesu;

උදාර වූ දාන ශාලාව නමැති වැහි වලාකුළෙන් ඇද හැළුණු ධන වර්ෂාව හේතුවෙන්, මහා ජනයාගේ සිත් තුළ තිබූ දැඩි වස්තු තණ්හාව නමැති වැටකඩොලු බිඳී ගියේය.

72.

72.

Sukhedhito kāmasukhaṃ pahāyaGharā’bhīnikkhamma tato sumedho,Ajjhogahetvā himavanta’māpaDhammesako dhammakapakabbata’ntaṃ;

සැපසේ ඇතිදැඩි වූ සුමේධයන් පස්කම් සැප අතහැර, ගිහිගෙයින් නික්ම, හිමාල වනාන්තරයට පිවිස, දහම් සොයන්නෙක් ලෙස ධම්මක පර්වත පාමුලට පැමිණියේය.

73.

73.

Vitakkamaññāya’tha devaraññāVyāpārito māpayi vissakammo,Tahiṃ vivekakkhamaka massamañcaManoramaṃ caṅkamabhumibhāgaṃ;

ඉන්පසු ඔහුගේ සිතිවිලි වටහාගත් සක්දෙවි රජුගේ නියෝගයෙන් විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා එහි විවේකයට සුදුසු වූ අසපුවක් ද, මනරම් සක්මන් මළුවක් ද මවා දුන්නේය.

74.

74.

Tamassamaṃ pabbajitehi suññaṃUpecca soñcāramavāpuritvā,Ñatvā tadantolikhita’kkharāniKhāriṃparikkhārabharaṃavekkhi;

වෙනත් පැවිද්දන්ගෙන් තොර වූ ඒ අසපුවට පැමිණ, එහි දොර හැර, එහි ඇතුළත ලියා තිබූ අකුරු කියවා බලා, එහි තිබූ තපස් පිරිකර සහිත කඳ දෙස බැලුවේය.

75.

75.

NivatthavatthaṃnavavadosupetaṃVivajjiyāvajjiyavajjadassi,Dhāresitaṃbārasadhānisaṃsa-Manojapupphattharavākacīraṃ;

දොස් නවයකින් යුත් තමා හැඳ සිටි වස්ත්‍රය අත්හැර, දොස් දකින්නා වූ ඒ සුමේධයන් ආනිශංස දොළසකින් යුක්ත වූ ද, මනහර මල් අතුරක් බඳු වූ ද වල්කල සිවුරක් හැඳගත්තේය.

76.

76.

Punnāgapupphattharakā’bhirāmaṃAṃse vidhāyā’jinacammakhaṇḍaṃ,Katvā jaṭāmaṇḍala mittamaṅgeTivaṅka mādāya’tha khārikājaṃ;

පුන්නාග මලින් සැරසී ඇති සේ ශෝභමාන වූ අඳුන් දිවි සම කර මත තබාගෙන, හිසෙහි ජටා මණ්ඩලයක් බැඳගෙන, නැමීම් තුනක් ඇති පිරිකර කඳ ද රැගෙන,

77.

77.

Bhujaṅgabhogo’rubhujena dhīroĀdāya cālambanadaṇḍakoṭiṃ,Samaggahī tāpasavesamevaṃVirattacittoka vibhaveva bhave’pi;

නාගයෙකුගේ දරණ බඳු වූ මහත් බාහුවෙන් සැරයටියේ කෙළවර දරාගෙන, භවයෙහි මෙන්ම විභවයෙහි ද නොඇලුණු සිතක් ඇති ඒ ධෛර්යවන්ත උතුමාණෝ මෙලෙස තාපස වේශය ගත්හ.

78.

78.

So caṅkamī caṅkamamotaritvāSilātalasmiñca divā nisajji,Sāyaṃ paviṭṭho vasi paṇṇasālaṃNipajji kaṭṭhattharasesamañce;

ඒ සුමේධ තපස්වී තෙමේ සක්මන් මළුවට බැස සක්මන් කළේය. දවාලෙහි ගල්තලාවෙහි වැඩහුන්නේය. සන්ධ්‍යාවෙහි පන්සලට වැද, ලී ලෑල්ලක් මත අතුළ තණ ඇතිරිලි සහිත ඇඳෙහි සැතපුණේය.

79.

79.

Pacacūsakālamhi pabujjhito soĀvajjayitvā’gamanappavattiṃ,Vivekakāmassa mame’ttha vāsoKāmaṃ gharāvāsasamo siyā’ti;

අලුයම් කාලයෙහි පිබිදුණු ඒ තාපසයා, තමා මෙහි පැමිණීමේ පුවත මෙනෙහි කොට, \"විවේකය කැමති වන මා හට මේ පන්සලෙහි වාසය කිරීම සැබවින්ම ගිහිගෙයි වාසය කිරීම හා සමාන වන්නේය\" යි සිතුවේය.

80.

80.

Aduñhi paṇṇacchadanaṃ kapota-Pādāruṇaṃ beluvapakkavaṇṇā,Bhūmīpi bhittī rajatāvadātāMañco’pi cittattharavārurūpo;

\"මක්නිසාද යත්, මේ පන්සලේ පරඬලා සෙවිලි කළ වහළ පරෙවි පියුම් වන් රතු පැහැතිය. පොළොව බෙලි ඉදුණු ගෙඩියක පැහැය ගන්නේය. බිත්ති රිදී මෙන් සුදු පැහැතිය. ඇඳ ද විසිතුරු ඇතිරිල්ලක් වැනි මනහර පෙනුමකින් යුක්තය.\"

81.

81.

Subhāka manāpā mama pakaṇṇasālāSādīnavā dupparibhāriyā’yaṃ,Paṇītabhikkhā pariyeṭṭhi mūla-Dukkhassa natthi’ti pamāṇa manto;

\"මාගේ මේ පන්සල අතිශයින් ශෝභනය, මනාපය. එහෙත් මෙය දෝෂ සහිතය, පරිහරණය කිරීමට අපහසුය. ප්‍රණීත ආහාර සෙවීම සියලු දුකට මුල් වන අතර, එහි කෙළවරක් ද නැත.\"

82.

82.

Agārasaññāya paṭikkhapitvāTañca’ṭṭhadosā kulapaṇṇasālaṃ,Dasaṅga sādhāraṇa rukkhamūlaṃPhalāphakhalāhāra mupecca bhojī;

ගිහිගෙය යන හැඟීම ඇති කරවන බැවින් අටලෝ දෝෂයන්ගෙන් යුත් ඒ පන්සල ප්‍රතික්ෂේප කොට, දසවැදෑරුම් පොදු ගුණයන්ගෙන් යුත් රුක්මුලකට පැමිණ, පලාඵල වළඳමින් වාසය කළේය.

83.

83.

Sumedhaso so divasāni sattaMahāpadhānaṃ padahaṃ sumedho,Patto abhiññāsu vasisu pāraṃSabbaṃka samāpattisukhaṃ avindi;

මහා ප්‍රඥාවෙන් යුත් ඒ සුමේධ තාපස තෙමේ සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි මහා ප්‍රධාන වීර්යය කොට, අභිඥාවන්හි පරතෙරට පත්ව, සියලු සමාපත්ති සුවය වින්දේය.

84.

84.

Tasmiṃkhaṇe kānana devatāhiSādhū’ti nigghositapītighoso,Abbhuggato tassa yasena saddhiṃVisuddhavijjācaraṇu’bbhavena;

ඒ මොහොතෙහි, පිරිසිදු විද්‍යා හා චරණ ධර්මයන්ගෙන් උපන් ඔහුගේ යසස සමඟින්, වනයෙහි වසන දේවතාවුන් විසින් පවත්වන ලද \"සාධු සාධු\" යන ප්‍රීති ඝෝෂාව ගුවනට පැන නැඟුණේය.

85.

85.

Vijjādharā tagguṇadīpakāniMutiṅgavīṇādhanibandhavāni,Gāyiṃsu gītāni’va naccamānoHimācalo sampati sampavedhi;

විද්‍යාධරයෝ ඔහුගේ ගුණ ප්‍රකාශ කරන්නා වූ, මෘදංග හා වීණා නාදයෙන් සුසංයුක්ත වූ ගීතිකා ගැයූහ. එකල්හි හිමාලය පර්වතය ද නටන්නාක් මෙන් බෙහෙවින් කම්පා විය.

86.

86.

Muddhaṅkuraṃ bhudharakuṭabāhu-Satehi tannijjhara cāmarehi,Vidhūyamānehi vidhūtapāpaṃKatopahāreva mahāsarā’pī;

පව් දුරු කළා වූ ඒ තාපසයාට පූජා පවත්වන්නාක් මෙන්, සිය ගණන් පර්වත ශිඛර නැමැති බාහුවලින් හෙබි මහා විල් ද, සැලෙන දිය ඇලි නැමැති සෙමර සලමින් බැබළුණහ.

87.

87.

Akālameghaddhani bherirāva-Vyāpāritā mattasikhaṇḍisaṇḍā;

Ajjhāvasantaṃ vanasaṇḍamajjhaṃMahiṃsucā’khaṇḍanataṇḍavena;

අකාල මේඝයන්ගේ බෙර හඬ වැනි ගර්ජනාවෙන් ප්‍රබෝධවත් වූ මත් වූ මොනර සමූහයා, ඒ වන ලැහැබ මැද වෙසෙන තාපසයාණන්ට නොකඩවා නටන ලද රංගනයෙන් උපහාර දැක්වූහ.

88.

88.

Mandā’nilā’mandabhujā’valamba-Sunīlasākhāmaṇivijanīhi,Lataṅganā’liṅgitasālasāmīSaṃvijayuṃ vitadarampi dhīraṃ;

වැල් නැමැති ලියන් විසින් වැළඳ ගන්නා ලද සල් ගස් නැමැති ස්වාමිවරු, මඳ පවනින් සෙලවෙන නිල්වන් අතුපතර නැමැති මිණි වටාපත්වලින්, බිය රහිත වූ ඒ ධීර තාපසයාණන්ට පවන් සැලූහ.

90.

90.

Kapītanā’soka tamāla nīpāKapītanā’soka tamāla nīpā, (samattapādabhyāsa mahā yamakaṃ)Kapītanā’soka tamāla nīpāKapītanā’soka tamāla nīpā;

කපීතන (ඇඹරැල්ලා), අශෝක, තමාල හා නීප (කොළොම්) වෘක්ෂයන්ගෙන් ද, කපීතන, අශෝක, තමාල හා නීප වෘක්ෂයන්ගෙන් ද, කපීතන, අශෝක, තමාල හා නීප වෘක්ෂයන්ගෙන් ද, කපීතන, අශෝක, තමාල හා නීප වෘක්ෂයන්ගෙන් ද (ඒ වනය ගැවසී තිබුණේය).

91.

91.

Na velalitā kiṃ pasavakā’vataṃsāLatāvitānā madhupālisālī,Latāvitānā madhupā’lisālīNa vellitā kiṃ pakasavā’vataṃsā;

(Samuggabheda yamakaṃ)

මල් කැකුළු නැමැති කන් අභරණවලින් හෙබි, මී මැසි සමූහයාගෙන් ගැවසුණු ලතා මණ්ඩපයෝ නොවෙවුලත් ද? මී මැසි සමූහයාගෙන් ගැවසුණු ලතා මණ්ඩපයෝ, මල් කැකුළු නැමැති කන් අභරණවලින් හෙබිව නොවෙවුලත් ද?

92.

92.

Pupphāvalī kandala pāṭalaggāKalāpinī sā vanarājinīlā,Pupphākulī kandana pāṭalakkhīKalāpanīlā vara rājinīva;

(Addhagomuttikā bandhanaṃ)

මල් වැල්වලින් හා පළොල් දලුවලින් හෙබි, මොනරුන්ගෙන් යුත් ඒ නිල්වන් වන පෙළ, මල්වලින් පිරුණු, පළොල් මල් වැනි රතු නෙත් ඇති, මොනර පිල් වන් නිල් කෙස් කළඹක් ඇති උතුම් රජ බිසවක මෙන් බැබළුණාය.

93.

93.

Natāsiro mañjarikāsuramhāNatāsiro pañjalikāva ramme,Vane nibaddhaṃ ramito vibhāsiVineyya bandhūracīto pahāro;

(Pādagomuttikā bandhanaṃ)

මල් මංජරීන්ගෙන් නැමුණු හිස් ඇති ගස්වැල්, දොහොත් මුදුන් දී වඳින්නාක් මෙන් රමණීය වූ මේ වනයෙහි නිරන්තරයෙන් ඇලී වෙසෙන, හික්මවිය යුත්තන්ගේ බන්ධු වූ, කෙලෙස් පහර දුරු කළ තාපසයාණන් ඉදිරියෙහි බැබළුණහ.

94.

94.

Rajokirantā’vanatā latāsuṃLājokirantā vanitā natāva,Dvijoaraññaṃ vasitā pitāghoGajotarantova latā vitānaṃ;

(Silokagomuttikā bandhanaṃ ākulajālamitipi)

පරාග විසුරුවමින් නැමුණු ලතාවෝ, විළඳ විසුරුවමින් නැමුණු ස්ත්‍රීන් මෙන් වූහ. වනයෙහි වසන පක්ෂීහු ද පාපයන් දුරු කළ ඒ තාපසයාණන් වෙත පැමිණියහ. මත් ඇතුන් මෙන් ලතා මණ්ඩපයන් මැදින් ඔවුහු හැසිරුණහ.

95.

95.

Mataṅgajindā na masakkariṃsuPādāni natvāna padipadhāmaṃ,Paññādhavaṃ pīna tapaṃ phalehiHimaddipāde parisuttamañhi;

(Kabbanāma gabbha cakkaṃ)

හිමාල කඳුපාමුල පිහිටි උතුම් වූ මේ අසපුවෙහි, මහා ප්‍රඥාවෙන් හා තපසින් බැබළෙන තාපසයාණන්ගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ, මත් ඇත් රජුන් පවා උන්වහන්සේට නමස්කාර කළහ.

96.

96.

Mettāya chattaṃ’va phaṇaṃ phaṇindoDhāresi sīse vasino cacāra,Nathāmavā’kāva’balesu kiñciMedhāya nando thiravāci kheme;

(Kavināma gabbha cakkaṃ)

නා රජ තෙමේ සිය පෙණය මෛත්‍රී කුඩයක් මෙන් ඉන්‍ද්‍රිය සංවර කරගත් තාපසයාණන්ගේ හිස මත දරාගෙන හැසිරුණේය. ස්ථිර වචන ඇති, ප්‍රඥාවෙන් නන්දනය වන, ක්ෂේම භූමියක් බඳු වූ උන්වහන්සේ කෙරෙහි දුබල සතෙකුට වුවද කිසිදු බියක් නොවුණේය.

97.

97.

No’sitehi’ssa santāsa’nū’na tosa vato do,Dāyato vasato na’nusantāsassa hitesino;

(Gāthaddhavisaya paṭiloma yamakaṃ)

කෙලෙස්වල නොඇලුණු, අනුන්ගේ යහපත කැමති වන, කෙලෙස් තැවුල් නැති ඒ උතුමා කෙරෙහි පූර්ණ සතුට පවතී. උන්වහන්සේට කිසිදු බියක් හෝ තැතිගැනීමක් නොමැත.

98.

98.

Yokā’sā’vāsa kāyo kāma’kāma’makāma’kā,Sakāyanā’nāya’kāsa vāma nā ga ganā’mavā;

(Sabbato bhadda bandhanaṃ)

යමෙක් ආශාවන්ගෙන් තොරව, ආකාශය සිය වාසස්ථානය කරගෙන, කෙලෙස් රහිතව, යහපත් මඟ පෙන්වන්නෙකු වී ද, ඒ උත්තමයා ආකාශය වැනි පිරිසිදු සිතින් යුතුව බැබළෙයි.

99.

99.

Dayāya vasito dāye yāpajāsiva māsadā,Yajārahaṃ rañjamāno vasihaṃso ciraṃvasi;

(Addhabbhama bandhanaṃ)

කරුණාවෙන් යුතුව වනයෙහි වසන, සතුන්ට අභය දෙන, පූජාවන්ට සුදුසු වූ ඒ තාපස හංසයාණෝ බොහෝ කල් සුවසේ වැඩසිටියහ.

100.

100.

Madhumada madhukara virute viruteMalayaja surahīta pavane pavaneHimavati vikasita padume padumeAdhisukha manubhavi savasi savakasi;

(Pādanta yamakaṃ)

මී පැණි මදයෙන් මත් වූ මී මැස්සන්ගේ නාදයෙන් ගැවසුණු, සඳුන් සුවඳින් යුත් මඳ පවන් හමන, විකසිත නෙළුම් මලින් පිරි හිමාලයෙහි, උන්වහන්සේ අතිශය උතුම් සමාපත්ති සුවය විඳිමින් වාසය කළහ.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe dūrenidāne sumedhabrāhmaṇāpadānaparidīpo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය දෙන කරුණු ඇතුළත්, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි ‘දූරේ නිදානය’ යටතේ එන ‘සුමේධ බ්‍රාහ්මණ අපදානය’ පිළිබඳ විස්තරය නිමවා වදාරන ලදී.

Paṭhamo saggo.

පළමුවැනි සර්ගයයි.

1.

1.

(Mandā’kkantā) marapurasiriṃ sabbasampattisāraṃJambuddīpā’sama sarasije kaṇṇikā sannikāsaṃ,Rammaṃ rammavhaya puravaraṃ pāramīpāradassīBuddho dīpaṅkara dasabalo sabbalokekadī;

()Tasmiṃ kāle vipulakaruṇā nārisañcodita’ttoNānā khīṇāsava parivuto cārikaṃ sañcaranto,Saṃvattento sunipuṇatayaṃ dhammacakkaṃ kamenaPatvā tasmiṃ paṭivasati sodassanavhe vihāre;

()

දිව්‍ය පුරයක සිරිගත්, සියලු සම්පත්වලින් සාර වූ, දඹදිව නැමැති අසදෘශ නෙළුම් පියමෙහි කර්ණිකාව බඳු වූ, රමණීය වූ ‘රම්ම’ නම් උත්තම නගරයෙහි, පාරමී ධර්මයන්ගේ පරතෙර දුටු, දසබලධාරී වූ, මුළු ලොවට එකම ප්‍රදීපයක් බඳු වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි සේක. එකල්හි මහා කරුණාවෙන් තෙත් වූ සිත් ඇති උන්වහන්සේ, ක්ෂීණාස්‍රව වහන්සේලා පිරිවරාගෙන චාරිකාවෙහි හැසිරෙමින්, අනුපිළිවෙළින් ධර්ම චක්‍රය පවත්වමින් ‘සුදස්සන’ නම් විහාරයට වැඩම කොට වාසය කළ සේක.

3.

3.

Sutvā dipaṅkara bhagavato nāgarā kittisaddaṃSambuddho so itipi arahaṃ tyādinā’bbhuggataṃ taṃ,Gāhāpetvā tuvaṭatuvaṭaṃ vatthabhesajja pānaṃTannittā’suṃ pamuditamatā gandhamakālādihatthā;

()

ඒ රම්ම නගර වැසියෝ \"ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉතිපි සෝ භගවා අරහං...\" ආදී වශයෙන් පැතිර ගිය දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කීර්ති රාවය අසා, අතිශයින් ප්‍රීතිමත් වූ සිත් ඇතිව, සුවඳ දුම්, මල් ආදිය අතැතිව වස්ත්‍ර, බෙහෙත් හා පැන් වහා සූදානම් කරගත්හ.

4.

4.

Patvā dīpaṅkaratarihariṃ gandhamālādikehiPūjetvāta’ñajalimukulikā ekamantaṃ nisinnā,Dhammaṃ sutvā savaṇasubhagaṃ buddhapāmokkhasaṅghaṃSaṃyācitvā muditahadayā svāttayā’pagañjuṃ;

()

ඔවුහු දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, සුවඳ මල් ආදියෙන් පූජා කොට, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ එකත්පසෙක හිඳ, ශ්‍රවණයට මිහිරි වූ දහම් අසා, බුදුන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට පසුදින දානය සඳහා ආරාධනා කොට සතුටු සිතින් සිය නිවෙස් බලා ගියහ.

5.

5.

Sajjetvā te dutiyadivase sajjanā dānasālaṃUssāpattā dhajakadaliyo puṇṇakumbhe ṭhapennā,Kubbantā’pi dhavalasuḷinu’kkhepa lājopahāraṃEvaṃ tassā’gamana mayanaṃ laṅkarontā vihāsuṃ;

()

ඒ සත්පුරුෂයෝ පසුදින දාන ශාලාව පිළියෙල කොට, කොඩි හා කෙසෙල් ගස් ඔසවා, පුන්කලස් තබා, සුදු වැලි අතුරා, විළඳ ආදිය ඉසිමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩම කරන මඟ මෙසේ අලංකාර කළහ.

6.

6.

Abbhuggantvā atha himavatā so sumedho tapassiGacchaṃ tesaṃ upari nabhasā vākacīraṃ dhunanno,Disvā pītippamuditajate añjasaṃ sodhayanteSañjhāmegho riva parilasaṃ dhataritthe’kamantaṃ;

()

එකල්හි හිමාලයෙන් අහසට පැන නැඟුණු ඒ සුමේධ තාපසයාණෝ, තමන්ගේ වල්කල සිවුර ලෙළවමින් අහසින් වඩිද්දී, සන්ධ්‍යා වලාකුළක් මෙන් බබළමින්, මහත් ප්‍රීතියෙන් මඟ සරසන ජනයා දැක එක් පසෙක පහළට වැඩම කළහ.

7.

7.

Saṃsodhentā kalalavisamaṭṭhāna saṅkāradhānaṃKasmā tumhe paṭipathamimaṃ’laṅkarothā’ti pucchi,Bhante dīpaṅkaratarahari’dāni nissāya rammaṃBuddho hutvā viharati mahādhammasaṅkhaṃ dhamanto;

()

මඩ සහිත විෂම ස්ථාන හා කුණු කසළ ශෝධනය කරමින් සිටි ජනයාගෙන්, \"ඔබලා කුමක් හෙයින් මේ මඟ සරසන්නාහුද?\" යි උන්වහන්සේ ඇසූහ. \"ස්වාමීනී, දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ බුදු බවට පත්ව, මේ රම්ම නගරය ඇසුරු කොට මහා ධර්ම සංඛය පිඹිමින් වැඩසිටින සේක.\"

8.

8.

So sambuddho parivutamahābhikkhusaṅgho yato noGāmakkhettaṃ pavisati tato’laṅkaromā’bruviṃsu,Buddhūppādo kimuta sutaraṃ dullabho buddhasaddoIccevaṃso sumariya alaṅkattukāmo’si maggaṃ;

()

“ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා භික්ෂු සංඝයා පිරිවරා අපගේ ගමට වැඩම කරන බැවින් අපි මේ මඟ සරසන්නෙමු” යි ඔවුහු පැවසූහ. “බුද්ධෝත්පාදය අතිශයින්ම දුර්ලභය, ਬੁੱਧ යන ශබ්දය පවා ඇසීම ඉතා දුෂ්කරය” යි සිතූ සුමේධ තාපසයාණෝ ද මඟ සැරසීමට කැමති වූහ.

9.

9.

Jhānā’bhiññā ratatakavacu’jjotamāna’ttabhāvoSaddhāye’so acalasadiso iddhimā tāpaso’ti,Sallakkhetvā kalalavisamaṃ duggamaggappadesaṃSajjetuṃ te sapadi muditā sādhavo tassa’daṃsu;

()

ධ්‍යාන හා අභිඥා නැමැති රන් සන්නාහයෙන් බබළන ශරීරයක් ඇති, අචල ශ්‍රද්ධාවෙන් යුත්, සෘද්ධිමත් තාපසයෙකු බව වටහාගත් ඒ සත්පුරුෂයෝ, මඩ සහිත දුෂ්කර මඟ කොටසක් පිළියෙල කිරීමට සතුටින් උන්වහන්සේට පැවරූහ.

10.

10.

Nānāpupphaṃ jalajathalajaṃ ocinitvā vanamhāTetvā devāsurabhavanato koviḷārādipupphe,Ānetvā’haṃ bhujagabhavatā phullakaṇḍuppalāniChekosmī’ti vithariya pathaṃ iddhiyā saṃvidhātuṃ;

()

මම වනාන්තරයෙන් ජලජ හා ගොඩබිම හටගන්නා නානාවිධ මල් නෙළාගෙන ද, දෙවියන්ගේ හා අසුරයන්ගේ භවනයන්ගෙන් කෝවිලාර ආදී මල් ගෙනැත් ද, නාග ලෝකයෙන් පිපුණු නිල් මහනෙල් මල් ද ගෙනැත්, ඍද්ධියෙන් මාර්ගය සරසා පිළියෙල කිරීමට දක්ෂයෙක් වෙමි (යි සිතා);

11.

11.

Katve’vaṃ me hadayamakuḷaṃ tovikāseyya tasmāVeyyāvaccaṃ visadamatino kāyikaṃ saṃvidhāya,Ajjevā’haṃ vipulakusalaṃ sañcinissa’ntī dhīroSaṃsodhetuṃ kalalakalusaṃ añjasaṃ ārabhittha;

()

මෙසේ සිතා, පිරිසිදු සිත් ඇති ඒ ධීර තපස්වී තෙමේ, 'මම මාගේ හෘද පද්මය ප්‍රීතියෙන් පුබුදුවා ගනු පිණිස ශාරීරික වත් පිළිවෙත් සිදු කොට, අද ම මහත් වූ කුසල් රැස් කර ගන්නෙමි' යි සිතා, මඩෙන් කිලිටි වූ මාර්ගය ශෝධනය කිරීමට (පිරිසිදු කිරීමට) ආරම්භ කළේය.

12.

12.

Passantānaṃ vimalanayano’bhāsa jimūtagabbheBuddhobuddho’tya’bhihitavaco vijjurājīva cārī,Tasmiṃ paṅke nijakaratala’mebhājapacchihi dhīmāPaṃsuṃ datvā rajatadhavalaṃ vālukaṃ vokiranto;

()

බලන්නවුන්ට නිර්මල නේත්‍රා ආලෝකය පතුරුවමින්, වලාකුළු අතරින් විහිදෙන විදුලි රේඛාවක් මෙන් හැසිරෙන, 'බුදු කෙනෙකි! බුදු කෙනෙකි!' යන ප්‍රීති ඝෝෂාවන් මධ්‍යයේ, ඒ ඥානවන්ත තපස්වී තෙමේ සිය දෑතින් සහ කූඩවලින් පස් ගෙනැවිත් දමමින්, රිදී මෙන් සුදු වැලි ඉසිමින් ඒ මඩෙහි මඟ සකසන්නට විය.

13.

13.

Tasmi ṭhāne kallalulite suṭṭhu nā’laṅkatevaSaddhiṃ dīpaṅkara’nadhivaro’nekakhīṇāsavehi,Patto brahmā’maranaraphaṇisiddhavijjādharānaṃSaṃvattante suvipulamahe pāṭihīre uḷāre;

()

මඩ සහිත වූ, තවමත් මැනවින් අලංකාර කර නොතිබූ ඒ ස්ථානයට, අසදෘශ වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ නොයෙක් කෙලෙස් නැසූ රහතන් වහන්සේලා සමඟ වැඩම කළ සේක. ඒ සමඟ ම බ්‍රහ්මයන්, දෙවියන්, මනුෂ්‍යයන්, නාගයන්, සිද්ධයන් හා විද්‍යාධරයන් විසින් පවත්වන ලද අති උදාර වූ ප්‍රාතිහාර්යයන්ගෙන් යුත් මහත් වූ පූජා සත්කාරයන් ද පැවැත්වුණි.

14.

14.

Hema’mbhojo’pamasuvadanaṃ maṇḍitaṃ lakkhaṇho-Sītyā’nubyañjanavilasitaṃ ketumālāvilāsaṃ,Satthāraṃ taṃ disidisi pabhāniccharanta’ñjasambhiĀgacchantaṃ viya maṇitale mattamātaṅgarājā;

()

රන් පියුමක් වැනි අතිශය සුන්දර මුහුණක් ඇති, අසූවක් අනුබ්‍යංජනයන්ගෙන් හා දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් අලංකාර වූ, කේතුමාලාවෙන් බබළන්නා වූ, දසත රශ්මි මාලා විහිදුවමින් වඩින්නා වූ, මැණික් පොළොවක් මත ගමන් කරන මත් වූ හස්ති රාජයකු මෙන් ශෝභමාන වූ ඒ ශාස්තෘ බුදුරජාණන් වහන්සේ මඟෙහි වඩිනු දැක;

15.

15.

Oloketvā vimalanayanañcandaniluppalāniUmmiletvā ratanaphalakaṃ akkamantova piṭṭhiṃ,Nānākhīṇāsavaparicuto kaddamaṃ nā’kkamitvāSambuddhoyaṃ vajatu iti me dīgharattaṃ hitāya;

()

නිල් මහනෙල් මල් බඳු පිරිසිදු නෙත් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස බලා, 'නොයෙක් රහතන් වහන්සේලා පිරිවරා ගත් මේ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මඩ මත පා නොතබා, මාගේ පිට මැණික් පුවරුවක් කොට ඒ මතින් වඩිත්වා! එය මාගේ දීර්ඝකාලීන හිතසුව පිණිස පවතීවා!' යි සිතා;

16.

16.

Sallakkhetvā khara’jinajaṭāvākacīrāni keseOmuñcitvā visamakalale pattharitvā’ttabhāvaṃ,Setuṃ katvā paramapaṇidhī kominī codita’ttoPañcā’bhiññāratanamaṇimā svā’cakujjo nipajji;

()

තම අඳුන් දිවි සම, ජටාව සහ වල්කල සිවුර ලිහා, ඒ විෂම වූ මඩ මත තමාගේ ශරීරය ම ඒ මත අතුරා, පාලමක් මෙන් සලකා පරම ප්‍රාර්ථනාවෙන් පෙලඹුණු සිත් ඇති, පංච අභිඥා නමැති රත්නයන්ගෙන් යුත් ඒ තපස්වී තෙමේ මුහුණ බිමට හරවා වැතිරුණේය.

17.

17.

Sutvā gāthāpadampi na me bhāriyaṃ saṃkileseViddhaṃsetvā varasivuraṃ pattumicche sacā’haṃ,Saṃvijjante tibhavabhavane dukkhitā’nantasatteSo’bhaṃ eko kathamadhigame dhamma maññātaveso;

()

මම කැමති නම්, එක බණ පදයක් ඇසීමෙන් වුවද කෙලෙස් නසා උතුම් නිර්වාණ පුරයට පැමිණිය හැකිය. එහෙත්, තුන් ලොවෙහි අසරණ වූ අනන්ත සත්ත්වයන් දුක් විඳිමින් සිටිද්දී, මම පමණක් තනිවම ධර්මය අවබෝධ කරගෙන සසරින් එතෙර වන්නේ කෙසේද?

18.

18.

Yannūnā’haṃ parahitarato sammadaññāya bodhiṃĀropetvā nikhilajanataṃ’nuttaraṃ dhammanāvaṃ,Uttāretvā varasivapuraṃ vaṭṭadukkhodadhimhāPacchā dīpaṅkaramuni yathā nibbutiṃ pāpuṇissaṃ;

()

පරහිත සුවයෙහි ඇලුණු මම, මැනවින් උතුම් බෝධිය අවබෝධ කොටගෙන, සියලු ජනතාව අනුත්තර වූ ධර්ම නමැති නැවට නංවා, සංසාර දුක් නමැති සාගරයෙන් එතෙර කරවා, උතුම් වූ නිවන් පුරයට පමුණුවා, පසුව දීපංකර මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙන් පිරිනිවන් පාන්නෙම් නම් කෙතරම් යහපත්ද?

19.

19.

Iccevaṃ so pumariya samodhānayitvā’ṭṭhadhammeSaṃsāramhā’vataraṇamahāseturūpo pajānaṃ,Muddhābaddha’ñjalipuṭajaṭo paṅkapiṭṭhe nipannoSambodhatthaṃ paṇidhimakari tāva tappādamūle;

()

මෙසේ සිතූ ඒ තපස්වී තෙමේ, (බුද්ධත්වය ලැබීමට අවශ්‍ය) කරුණු අට සම්පූර්ණ කොට, සත්ත්වයන්ට සංසාරයෙන් එතෙර වීමට මහා පාලමක් බඳු ව, හිස මුදුනේ බැඳගත් දෑත් ඇතිව, ඒ මඩ මත වැතිරී, සම්මා සම්බුද්ධත්වය පිණිස ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි ප්‍රාර්ථනා තැබුවේය.

20.

20.

Ussisaṭho sapadi bhagavā pañcavaṇṇappasādaṃUmmīletvā nayanayugalaṃ phullanīluppalābhaṃ,Disvā nīlopalamaṇimayaṃ vātapānañcayaṃ’vaUgghāṭento isivaramhāpaṅkajaṃ paṅkapiṭṭhe;

()

එකෙණෙහි ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, පිපුණු නිල් මහනෙල් බඳු වූ ද පස්පැහැ ප්‍රසාදයෙන් යුත් වූ ද නෙත් යුගල හැර බලමින්, නිල් මැණික්වලින් කළ කවුළුවක් හරින්නාක් මෙන්, මඩ මතුපිට පියුමක් බඳු වූ ඒ උත්තම ඍෂිවරයා දෙස බලා වදාළ සේක.

21.

21.

Etassi’jajhissati iti ayaṃ patthanā’nāgataṃsa-Ñāṇaṃ sammā patiniya ito kappalakkhādhikānaṃ,Āvajjento upari caturāsaṅkhiyānantya’vediPatvā bodhiṃ ahamiva siyā gotamo nāma buddho;

()

මොහුගේ මේ ප්‍රාර්ථනාව සිද්ධ වන්නේය' යි අනාගත කාලය දන්නා නුවණින් මැනවින් දැන, මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට අධික වූ සතර අසංඛ්‍යෙය කාලයකට එපිට අනාගතය ආවර්ජනය කොට, 'මතු දිනෙක මොහු ද මා මෙන්ම බෝධියට පැමිණ, ගෞතම නමින් බුදු වන්නේය' යි වදාළ සේක.

22.

22.

Tumhe sampassatha iti imaṃ tāpasaṃ saṅghamajjheVatve’vaṃ so padamasadisaṃ dhammarājā dadanto,Samhinditthā’dharakisalayā’lattakaṃ nāgataṃya-Paññāmuddā’ṅkitapadasataṃ vattasandesagabbhaṃ;

()

භික්ෂු සංඝයා මධ්‍යයෙහි 'ඔබලා මේ තපස්වරයා දකින්නහු ද?' යි පවසා, ඒ ධර්මරාජ වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ අනාගත ප්‍රඥා මුද්‍රාවෙන් සලකුණු කරන ලද, වෘත්තාන්ත දේශනාවන්ගෙන් යුත් අසදෘශ වූ වචන, ලා කඩ දියර තැවරූ දළු වැනි තොල්පට විවර කරමින් වදාරන්නට වූ සේක.

23.

23.

Vāsaṭṭhānaṃ kapilanagaraṃ nāma māsāmahesiMātā suddhodananarapati te pitā’diccavaṃse,Bimbā bimbā dharavati piyā hema bimbā bhirāmāTasmiṃkāle tanujaratanaṃ rāhulo hessate te;

()

ඔබගේ වාසස්ථානය කපිලවස්තු නගරය වන්නේය. මහාමායා දේවිය මෑණියන් වන අතර, ආදිත්‍ය වංශික සුද්ධෝදන රජු පියාණන් වන්නේය. රන් පිළිමයක් බඳු අතිශය රූපවත් යශෝධරා (බිම්බා) දේවිය ප්‍රිය බිරිඳ වන අතර, ඒ කාලයෙහි රාහුල කුමරු ඔබගේ ආදරණීය පුත්‍ර රත්නය වන්නේය.

24.

24.

Hessante te paṭhamadutiyassāvakā sāriputta-Moggallānā dvijakulabhavā bhuripaññiddhimanto,Ānandākhyo yati pati rupaṭṭhāyakosāvikānaṃKhemātheri parama yugalaṃ uppalabbaṇṇatheri;

()

බ්‍රාහ්මණ වංශයෙහි උපන්, මහා ප්‍රඥාවෙන් හා මහා ඍද්ධියෙන් යුත් සැරියුත් සහ මුගලන් යන දෙනම ඔබගේ ප්‍රථම හා ද්විතීයික අග්‍රශ්‍රාවකයන් වන්නාහ. ආනන්ද නමින් හැඳින්වෙන ස්වාමීන් වහන්සේ අග්‍ර උපස්ථායකයා වන අතර, මෙහෙණි සසුනෙහි අග්‍රශ්‍රාවිකා යුගලය ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා තෙරණියන් වන්නාහ.

25.

25.

Assattho te vijayaviṭapī tvañca kho gotamavhoChabbassānī padahiya gharā nikkhamitvā sakamhā,Pāyāsaggaṃ parivisiya bho tvaṃ sujātāya dinnaṃBodhiṃ bujjhissasi iti dhuvaṃ bodhimūle nisajja;

()

ඔබගේ ජයග්‍රාහී බෝධි වෘක්ෂය ඇසතු වෘක්ෂය (ඇසතු බෝධිය) වන අතර, ඔබ ගෝතම නමින් ප්‍රසිද්ධ වන්නෙහිය. ඔබ ගිහිගෙයින් නික්ම සාවුරුද්දක් මුළුල්ලෙහි දුෂ්කර ක්‍රියා කොට, සුජාතාව විසින් දෙන ලද උතුම් කිරිපිඬු වළඳා, බෝධි මූලයෙහි වැඩහිඳ ඒකාන්තයෙන් ම සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත් වන්නෙහිය.

26.

26.

Satthā sañjhāghanapaṭalato muttavijjullate,vaSandassetvā nijabhujalataṃ cīvarabbhantaramhā,Pakhyākāsi jaladhararavā’kāragambhīraghoyaṃNicchāretvā suradhanurivo’bhāsa chabbaṇṇaraṃsi;

()

ශාස්තෘ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, සන්ධ්‍යා කාලයේ ඝන වලාකුළු අතරින් නික්මුණු විදුලි ලතාවක් මෙන්, සිවුර තුළින් තමන් වහන්සේගේ ශ්‍රී හස්තය දක්වමින්, දේදුන්නක් බඳු ෂඩ්වර්ණ රශ්මි මාලාවන් විහිදුවා, වැසි වළාකුළක ගර්ජනාව බඳු ගම්භීර ස්වරයෙන් යුතුව මේ කරුණ ප්‍රකාශ කර වදාළ සේක.

27.

27.

Amhe dīpaṅkarabhagavato sāsane nā’vabuddhāLacchāmā’ti tava parimukhe’vā’yatiṃ mokkhadhammaṃ,Tasmiṃ pattā’khīla suranarāpatthayuṃ taṅkhaṇevaṃPūjetvā’tañjalisarasije pādapīṭhamhi tassa;

()

දීපංකර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්මාවබෝධය ලැබීමට නොහැකි වන්නෝ, අනාගතයෙහි ඔබ වහන්සේ ඉදිරියෙහි ම නිවන් දකිත්වා!' යි පවසමින්, එහි රැස්ව සිටි සියලු දෙවි මිනිස්සු ඒ මොහොතේ ම දොහොත් මුදුන් දී වැඳ නමස්කාර කොට, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පීඨය වෙත පූජෝපහාර පැවැත්වූහ.

28.

28.

Buddho brahmāmaranarasiro cumbitaṅghī sarojoSampūjetvā’ṭṭhahi jaṭilakaṃ pupphamuṭṭhīhi tamhā,Pakkāmi so kanakasikharīhāri kiñjakkhabhāreUbbhūta’mhoruhavanasire appayanto padāni;

()

බ්‍රහ්ම, සුර, නරයන්ගේ හිස්වලින් ස්පර්ශ කරන ලද ශ්‍රී පාද පද්මයන් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ඒ ජටිල (සුමේධ) තපස්වීවරයාට මල් මිටි අටකින් පූජා කොට, රන්වන් කඳු මුදුන් වැනි රේණු බරිත මහත් වූ නෙළුම් වනයක් මත පා තබන්නාක් මෙන් පියවර තබමින් එතැනින් වැඩම කළ සේක.

29.

29.

Rammaṃ rammaṃ mahīya jaṭilaṃ pupphamuṭṭhīhi katvāKhīṇā khīṇāsavavasigaṇā dakkhiṇaṃ pakkamiṃsu,Devā’devā pavuramakaruṃ vandanāmānapūjaṃDīpaṃ dīpaṅkaradasabalañcā’nugantvā nivattā;

()

කෙලෙස් නැසූ රහතන් වහන්සේලා ද ඒ සුමේධ තපස්වීවරයාට මල් මිටිවලින් මනහර ලෙස පූජා කොට, දකුණෙන් ප්‍රදක්ෂිණා කරමින් වැඩම කළහ. දෙවි දේවතාවෝ ද වැඳ නමස්කාර කරමින් මහත් වූ පූජෝපහාර පැවැත්වූ අතර, දීපංකර දසබලයන් වහන්සේ පසුපස යම් දුරක් ගමන් කොට නැවත හැරී ආහ.

30.

30.

Tamhā ṭhānā gatasati jane sannisinnassa tassaPallaṅkenā’maranara pariccanta pupphāsanamhi,Jātikkhettā tahimupagatā devatā etamatthaṃĀrocesuṃ mahitavaraṇā añjalimañjarīhiṃ;

()

එතැනින් ජනයා පිටව ගිය පසු, දෙවි මිනිසුන් විසින් පූජා කරන ලද මල් ආසනය මත පළක් බැඳ වැඩසිටි ඒ සුමේධයන් වෙත, දස දහසක් ලෝක ධාතුවෙන් (ජාතික්ෂේත්‍රයෙන්) පැමිණි දේවතාවෝ දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කරමින් මෙසේ සැලකර සිටියහ.

31.

31.

Pubbe pupphāsanupari samārūḷhabuddhaṅkurānaṃAddhāne’ve’tarahi bhavatocā’sanārohaṇamhi,Ekālokā dasahi guṇitā lokadhātu sahassīSaṃvattante tvamanavarataṃ hessase tena buddho;

()

පෙර බුද්ධ අංකුරයන් වහන්සේලා මල් අසුන් මත වැඩසිටි කල්හි මෙන්ම, දැන් ඔබ වහන්සේ ද මේ අසුනට නැඟි කල්හි ද, දස දහසක් ලෝක ධාතුව එකම ඒකාලෝකයක් බවට පත් විය. එහෙයින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන් ම බුදු බවට පත් වන්නෙහිය.

32.

32.

Tāsaṃ vācaṃ savaṇamadhuraṃ devatānaṃ nisammaBhiyyo cittappabhavavīriyo pītivipphāritatto,Pubbe sattuttamaparicitā bodhisambhāradhammāĀvajjesi kati iti sudhī dhammadhātuṃ sahetuṃ;

()

දේවතාවුන්ගේ ඒ කර්ණරසායන වචන අසා, වඩාත් දැඩි වූ වීර්යයෙන් හා ප්‍රීතියෙන් පිනා ගිය සිත් ඇති ඒ ඥානවත් තපස්වී තෙමේ, 'පෙර උත්තමයන් විසින් බුද්ධත්වය ලැබීම පිණිස පුරුදු කරන ලද බෝධිසම්භාර ධර්මයන් (පාරමිතාවන්) කෙතරම් තිබේද?' යි විමසමින්, හේතු සහිත වූ ඒ ධර්මතාවන් මනසින් ආවර්ජනය කරන්නට විය.

33.

33.

Okujjitvā dharaṇiṭhapito puṇṇa kumbho sumedhaVissandetvā salilamakhilaṃ kintupaccāharetha,Evaṃ datvā dhanasutakalatta’ṅgapaccaṅgajīveNibbinno mā bhavi’ti paṭhamaṃ pāramiṃ’dhiṭṭhahi so;

()

'සුමේධය, යටිකුරු කරන ලද පිරුණු පැන් කලයක්, තමා සතු සියලු පැන් ඉතිරි නොකර හලන්නාක් මෙන්, ඔබ ද ධනය, දූ දරුවන්, බිරිඳ, අත් පා ආදී අඟ පසඟ මෙන්ම ජීවිතය ද දන් දී කිසිදු පසුතැවීමක් ඇති කර නොගන්න' යි සිතා, උන්වහන්සේ පළමුවැනි දාන පාරමිතාව මෙසේ ඉටු කිරීමට අධිෂ්ඨාන කළ සේක.

34.

34.

Nā’pekkhitvā yathariva nijaṃ jīvitaṃ jīvitaṃ’vaRakkhanto sañcarati camari cāmara candikābhaṃ,Evaṃ sīlaṃ varasivapuradvāramārakkha dhīraAjjhiṭṭhāsi iti sadutiyaṃ pāramiṃ suddhasīlo;

()

සෙමර මුවා තමාගේ ජීවිතය ගැන නොතකා, සඳකැන් වැනි සුදු පැහැති සෙමර වලිගය රක්මින් හැසිරෙන්නා සේ, එලෙසින්ම ප්‍රඥාවන්ත වූ, පිරිසිදු සිල් ඇති ඔබ වහන්සේ උතුම් නිවන් පුරයට දොරටුව බඳු වූ සීලය ආරක්ෂා කරමින්, දෙවන පාරමිතාව වූ සීල පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

35.

35.

Saṃviggo yo ciraparivasaṃ ghorakārāgharamhiMuttīṃ tamhā’gamayati yathā hohi nekkhammanittoNibbinno tvaṃ tathariva bhave bandhanāgārarūpeAjjhiṭṭhāsi tatiyampi so pāramintye’kacārī;

()

භයානක සිරගෙයක බොහෝ කල් සිරවී සිට, ඉන් මිදීම පතමින් කලකිරුණු සිතින් නික්ම යාමට කැමති වන්නා සේ, සිරගෙයක් බඳු වූ භවය කෙරෙහි කලකිරී, එකල තපස් රකිමින් හැසිරුණු ඒ සුමේධ තාපස තෙමේ තුන්වන පාරමිතාව වූ නෙක්ඛම්ම පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

36.

36.

Hīnukkaṭṭhaṃ kulamanugharaṃ bhikkhako bhikkhu bhikkhaṃAṇvāhiṇḍaṃ labhati naciraṃ saṃvaraṭṭho yathe’vaṃ,Sambodhattha bhaja paṭibale paṇḍite puṭṭhapañhoAjjhiṭṭhāsi tvamiti matimā pāramiṃ so catutthiṃ;

()

සිඟමන් යදින මහණෙකු උසස් පහත් කුලයන් ගැන නොසලකා, ගෙයින් ගෙට හැසිරෙමින්, සංවරව වහා සිඟමන් ලබන්නා සේ, බෝධිය පිණිස සුදුසු වූ පණ්ඩිතයන් ඇසුරු කරමින්, ප්‍රශ්න විචාරමින්, නුවණැති ඒ සුමේධ තෙමේ සිව්වන පාරමිතාව වූ ප්‍රඥා පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

37.

37.

Niccussāho vicarati yathā kesarī sericārīEvaṃ ṭhāne gamanasayanecā’sane tvaṃ sumedha,Ussoḷhī tyāsithilavīriyo hoti sambodhanatthaṃAjjhīṭṭhāsi thiravīriyavā pañcamiṃ pāramiṃ so;

()

සීහරාජයා සැමවිටම මහත් වීර්යයෙන් යුතුව නිදහසේ හැසිරෙන්නා සේ, එලෙසින්ම සුමේධයෙනි, ඔබ සිටගෙන සිටීමේදී ද, ගමනේදී ද, හිඳීමේදී ද, සැතපීමේදී ද නොපසුබට උත්සාහයෙන් යුක්ත වන්නැයි, ස්ථිර වීර්යය ඇති ඒ සුමේධ තෙමේ පස්වන පාරමිතාව වූ වීර්ය පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

38.

38.

Iṭṭhāniṭṭhaṃ pathaviriva bho sabbamānāvamānaṃNāpajjitvā manasiviktiṃ tvaṃ sahanto khamanto,Sambodhatthaṃ paravadhakhamo hohi’tī khantivādīAjjhiṭṭhāsi parahitarato chaṭṭhamiṃ pāramiṃ so;

()

පොළොව තමන් මත හෙළන මනාප අමනාප හැම දෙයක්ම, සියලු මන්න අභිමානයන් දරාගන්නා සේ, සිතේ වෙනස්වීමක් ඇති කර නොගෙන, බෝධිය පිණිස අන් අයගෙන් සිදුවන වධහිංසා පවා ඉවසමින්, පරහිත සුවයෙහි ඇලුණු, ක්ෂාන්තිවාදී වූ ඒ සුමේධ තෙමේ හයවන පාරමිතාව වූ ක්ෂාන්ති පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

39.

39.

Vīthiṃ nātikkamati niyamaṃ osadhītārakā’yaṃEvaṃ santuttama paricitaṃ saccavācaṃ sumedha,Tvaṃ māvitikkami karahaci boddhukāmo subodhiṃAjjhiṭṭhāsi’tya’vitathakathi sattamiṃ pāramiṃ so;

()

ඕෂධී තාරකාව කිසිවිටෙකත් තමාගේ ගමන් මඟ හෝ නියමය ඉක්මවා නොයන්නා සේ, එලෙසින්ම උතුම් වූ ශාන්ත වූ සුමේධයෙනි, චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගනු කැමති ඔබ ද, කිසි කලෙක පුරුදු කළ සත්‍ය වචනය ඉක්මවා නොයන්නැයි සිතා, සත්‍යවාදී වූ ඒ සුමේධ තෙමේ සත්වන පාරමිතාව වූ සත්‍ය පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

40.

40.

Tamhāṭhānā balavapavane vāyamāne’pi thokaṃKappaṭṭhāsi tacalati yathā pabbato suppataṭṭho,Tvaṃ tiṭṭhāhi tathariva adhiṭṭhānadhammesu daḷhaṃAjjhiṭṭhāsī’tyavalasadiso ca’ṭṭhamiṃ pāramiṃ so;

()

සතර දෙසින් දැඩි සුළං හැමුවත්, මැනවින් පිහිටි පර්වතය කිසිදු සෙලවීමකට පත් නොවන්නා සේ, ඔබ ද අධිෂ්ඨාන ධර්මයන්හි එලෙසින්ම ස්ථිරව පිහිටන්නැයි සිතා, නොසැලෙන පර්වතයක් බඳු වූ ඒ සුමේධ තෙමේ අටවන පාරමිතාව වූ අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

41.

41.

Otiṇṇesu udakarahado bho nihīnuttamesuSītattaṃ sampharati hi samaṃ vārinā bhāvayeni,Mettāyevaṃ tibhavabhavane sabbasattesu tulyaṃAjjhiṭṭhāsi samuti navamiṃ pāramiṃ metta citto;

()

කුඩා තටාකයක ඇති සිසිල් ජලය, එහි බසිනා උසස් පහත් සැමටම එකසේ සීතල ලබා දෙන්නා සේ, තුන් ලොව වෙසෙන සියලු සත්වයන් කෙරෙහි ද එලෙසින්ම සම මෙත් සිත පතුරුවන්නැයි සිතා, මෙත් සිත් ඇති ඒ සුමේධ තෙමේ නවවන පාරමිතාව වූ මෙත්තා පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

42.

42.

Iṭṭhāniṭṭhe sati paṭihate vatthujāte yathāhiMajjhattā’yaṃ vasumativadhū hoti dukkhe sukheka vā,Evaṃ bho tvaṃ bhava samatulāsantibho’pekkha ko’tiAjjhiṭṭhāsi savasi dasamiṃ pāramiṃ bhurimedho;

()

මේ මිහිකත තමා මත හෙළන මනාප හෝ අමනාප, පිරිසිදු හෝ අපිරිසිදු ඕනෑම දෙයකදී, සැපේදී මෙන්ම දුකේදී ද මධ්‍යස්ථව පවතින්නා සේ, ඔබ ද තරාදියක් මෙන් සමව, ශාන්තව, උපේක්ෂා සහගත වන්නැයි සිතා, මහා ප්‍රඥාවන්ත ඒ සුමේධ තෙමේ දසවන පාරමිතාව වූ උපේක්ඛා පාරමිතාව දැඩිව ඉටු කළ සේක।

43.

43.

Ālolento tidasapamitaṃ pāramisāgaraṃ soSattādhiso nisitamatimā ñāṇamatthā’calena,Āvajjesi vasumatavadhu sādhukāraṃ’va dentiSaṃkampi sampati satimato dhammatejena tena;

()

සත්වයන්ට අධිපති වූ, තියුණු නුවණැති ඒ සුමේධ තෙමේ තමාගේ ප්‍රඥාව නමැති මන්දර පර්වතයෙන් තිස් ආකාර පාරමී සාගරය කළඹමින් ඒවා මෙනෙහි කළේය. එකල සාධුකාර දෙන්නාක් මෙන්, සිහි නුවණින් යුත් ඒ උත්තමයාගේ ධර්ම තේජසින් මේ මහා පෘථිවිය කම්පා විය।

44.

44.

Bhīrūcchamhī ghaṇapathaviyā kampamātāyi’māyaPatvā dīpaṅkarabhagavato rammavāsī samīpaṃ,Sampucchiṃsu vasumati bhusaṃ kampi taṃkissahetuĀvajjetvā samuti munino tampavattiṃ kathesi;

()

මේ මහා ඝන පොළොව කම්පා වීමෙන් බියට හා තැතිගැනීමට පත් වූ රම්මවතී නුවර වැසියෝ, දීපංකර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, 'මිහිකත මෙලෙස තදින් කම්පා වීමට හේතුව කුමක්ද?' කියා විමසූහ. එවිට මුනිවරයාණන් වහන්සේ එය මෙනෙහි කර, ඔවුන්ට ඒ පුවත වදාළ සේක।

45.

45.

Nikkaṅkhā te punapi nagarā nāgarā taṃ upeccaSampūjesuṃ caraṇayugalaṃ gandhamālādikehi,Katvā tena’ñjalisarasije yena dīpaṅkare’ṇoUṭṭhāsi so purisatisaho sannīsinnāsanamhā;

()

සැකයෙන් තොර වූ ඒ නුවර වැසියෝ නැවතත් උන්වහන්සේ වෙත පැමිණ, සුවඳ මල් ආදියෙන් ශ්‍රී පාද යුගලය පිදූහ. දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙසට නෙළුම් පියුමක් බඳු දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, පුරුෂයන් අතර සිංහයෙකු බඳු වූ ඒ සුමේධ තාපස තෙමේ තමා ඉඳගෙන සිටි අසුනෙන් නැගී සිටියේය।

46.

46.

Mā te rogo bhavi paṭibhayaṃ mā bhavi chambhitattaṃSaṅkappo te paramapaṇidhi sijjhataṃ khippameva,Itthañcā’sithutipadasataṃ jātikhettā gatā taṃPupphādīhi mahīya jaṭilaṃ nijjarā byāhariṃsu;

()

'ඔබට කිසිදු රෝගයක්, බියක් හෝ තැතිගැනීමක් නොවේවා! ඔබගේ උතුම් ප්‍රාර්ථනාව ඉතා ඉක්මනින්ම ඉටු වේවා!' යැයි පවසමින්, දසදහසක් ලෝකධාතුවෙන් පැමිණි දේවතාවෝ මල් ආදියෙන් ඒ ජටිල තාපසයා පුදා, සිය ගණන් ප්‍රශංසා වචන පැවසූහ।

47.

47.

Abbhuggantvā pavanapadaviṃ devatānaṃ manāniBodhātvo himavati sakaṃ assamaṃ tāpaso so,Patto atthācalamupagamī taṅkhaṇe raṃsimālīSaṅkocetvā sarasijavanaṃ saṃharitvā’ṃsujālaṃ;

()

දේවතාවුන්ගේ සිත් සතුටු කරමින්, අහසින් ගමන් කොට හිමාලයෙහි පිහිටි තමාගේ අසපුව වෙත ඒ බෝධිසත්ව තාපස තෙමේ පැමිණියේය. ඒ මොහොතෙහි කදම්බ රශ්මි මාලාවන් ඇති සූර්යයා නෙළුම් විල් හැකිළෙන්නට සලස්වමින්, තමාගේ කිරණ සමූහය හකුළුවා ගනිමින් අස්තංගත පර්වතයට ළඟා විය।

48.

48.

Rammaṃ dīpaṅkarabhagavato rammavatyā’bhidhānaṃVāsaṭṭhānaṃ janakajananī dve sudevassumedhā,Niccopaṭṭhāyakayativaro sāgatomaṅgalocaTissocā’suṃ paṭhamadutiyassāvakā theranāgā;

()

දීපංකර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ රමණීය වාසස්ථානය වූයේ රම්මවතී නම් නුවරයි. උන්වහන්සේගේ පියා සුදේව රජු ද, මව සුමේධා දේවිය ද වූහ. නිබඳව උපස්ථාන කළ උතුම් යතිවරයා සාගත තෙරණුවෝ වූ අතර, මංගල සහ තිස්ස යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම උන්වහන්සේගේ ප්‍රථම සහ ද්විතීය අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ।

49.

49.

Nānākhīṇāsavaparivuto cā’si nandā sunandāTassā’hesuṃ paṭhamadutiyassāvikā aggabhūtā,Kāyo’sitiratanapamito pipphalināmabodhiAṭṭhāsi so pacurajanataṃ tārayaṃ vassalakkhaṃ;

()

උන්වහන්සේ නොයෙක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් පිරිවරන ලද සේක. නන්දා සහ සුනන්දා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා උන්වහන්සේගේ ප්‍රථම සහ ද්විතීය අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය අසූ රියනක් උස වූ අතර, බෝධි වෘක්ෂය පිප්ඵලී (ඇසතු) නම් විය. උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවමින් අවුරුදු ලක්ෂයක් ආයු වළඳා වැඩසිටි සේක।

50.

50.

Satthā dīpaṅkaravho suranarasaraṇodīpadīpocirassaṃDīpevo dhammadīpaṃ tibhuvanabhavane vīta’vijjandhakāraṃAggikkhandho’vabhāsaṃ vihariya parinibbāyi khīṇāsavā’piKhīṇasnehāpadīpāyathariva ariyā sāvakā nibbutā’suṃ;

()

දෙව් මිනිසුන්ගේ සරණ වූ, දීපංකර නම් වූ ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ, තුන් ලොව නමැති මන්දිරයෙහි අවිද්‍යා අන්ධකාරය දුරු කරමින් ධර්ම ප්‍රදීපය බොහෝ කල් දල්වා, මහත් ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ ඒ උතුම් ශ්‍රාවක රහතන් වහන්සේලා ද, තෙල් සිඳුණු පහන් සිළුවක් මෙන් පිරිනිවී ගියහ।

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jitavaṃsadīpe dūrenidāne sumedha tāpasassa mūlapaṇiṭhānaṭṭhapanapavatti paridīpo dutiyo saggo.

මෙසේ සියලු කවීන්ගේ හදවත් සතුටු කරන, මේධානන්ද නම් යතිවරයා විසින් රචිත 'ජිතවංශදීපය' නම් ග්‍රන්ථයෙහි, දූරේනිදානයෙහි එන සුමේධ තාපසයාගේ ප්‍රථම ප්‍රාර්ථනාව තහවුරු කිරීමේ පුවත පවසන දෙවන පරිච්ඡේදය නිම විය।

1.

1.

Lokaṃ (’vasantatilako) kumudākaraṃ māKoṇḍaññanāmabhagavā’tha pabodhayatto,Jāto tadā varamatī vijitāvi rājāSampanna cakkaratano’bhavi cakkamatti;

()

ඉන්පසු, නෙළුම් පොකුණක් බඳු ලෝකය අවදි කරවමින් කොණ්ඩඤ්ඤ නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, සක්විති රජ කෙනෙකුට උරුම සත් රුවනින් යුත් විජිතාවී නම් සක්විති රජව ඉපදී සිටියේ අප මහා බෝධිසත්වයන් වහන්සේය।

2.

2.

Saṅghassa buddhapamukhassa uḷāradānaṃDatvā vidhāya paṇidhiṃ varabodhiyā so,Rajjaṃ pahāya jinasāsanamotaritvāJhānānya’lattha paṭilaṅvarappadāno;

()

බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට මහත් වූ දානයක් පිරිනමා, උතුම් බෝධිය පිණිස ප්‍රාර්ථනා තබා, උන්වහන්සේ තමන්ගේ සක්විති රජකම හැරදමා බුදු සසුනෙහි පැවිදි වී, ධ්‍යානයන් උපදවා ගත් සේක।

3.

3.

Tassā’si rammavatināma puraṃ sunandoRājā ahosi janako jananī sujātā,Bhaddassubhaddasamaṇā varasāvakā’suṃTisso’patissa’samaṇi varasāvikāyo;

()

ඒ කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නුවර රම්මවතී නම් විය. පියා සුනන්ද රජු වූ අතර, මව සුජාතා දේවිය වූවාය. භද්ද සහ සුභද්ද යන තෙරුන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. තිස්සා සහ උපතිස්සා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ।

4.

4.

Lakkhāyuko vijayabodhi visālasāla-Kalyāṇi nāma tadupaṭṭhahi cā’nuruddho,Tassā’ṭṭha sītiratanappamitaṃ sarīraṃĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

උන්වහන්සේගේ ආයුෂ අවුරුදු ලක්ෂයක් වූ අතර, 'කල්‍යාණී' නම් වූ විශාල සල් වෘක්ෂය බෝධිය විය. අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය අසූ අට රියනක් උස වූ අතර, ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් පැවැත්විණි।

5.

5.

Tassā’parena samayeni’ha’naṅgabhaṅgoUppajji maṅgalajino janamaṅgalāya,Buddhaṅkuro’tiruciro surucī samaññoĀsi tadā’vatisuro dvijavaṃsaketu;

()

ඉන්පසු කාලයකදී, කෙලෙසුන් නැසූ මංගල නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලෝකයාගේ යහපත පිණිස පහළ වූ සේක. එකල අතිශය රූපසම්පන්න වූ අප බෝධිසත්වයන් වහන්සේ බ්‍රාහ්මණ වංශයට කීර්තියක් බඳු වූ, 'සුරුචි' නම් බ්‍රාහ්මණයෙක්ව ඉපිද සිටියේය।

6.

6.

Datvā sasāvakajitassa dināni sattaPatthesi bodhimasamaṃ gavapānadānaṃ,Pabyākato bhagavatā bhavanā’hīgantvāPabbajjito sukhamavindi samādhijaṃ so;

()

ශ්‍රාවකයන් සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි කිරිපිඬු දානය පිරිනමා, උන්වහන්සේ අසමසම බෝධිය ප්‍රාර්ථනා කළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් නියත විවරණ ලබා, ගිහිගෙයින් නික්ම මහණ වී, සමාධියෙන් උපන් සුවය වින්දේය।

7.

7.

Tassu’ntaraṃ puravaraṃ pitaro’ttara’vhāĀsuṃ sudevasamaṇo vasi dhammaseno,Tassā’ggasāvakayugaṃ sakasāvikānaṃBhaddaṃyugaṃ abhavi sivalicā’pya’sokā;

()

ඒ මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් නුවර ද, දෙමාපියන් ද 'උත්තර' නම් වූහ. සුදේව සහ ධම්මසේන යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම උන්වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ශ්‍රාවිකාවන් අතර සීවලී සහ අසෝකා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ।

8.

8.

Taṃ pālito jinamupaṭṭhahi aṭṭha’sītiHattho’si tassa vajirūpamarūpakāyo,Bodhī’pi nāgataru sāvakasantipātāĀsuṃ tayo navutivassasahassamāyu;

()

පාලිත තෙරුන් වහන්සේ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ වජ්‍රයක් බඳු ශ්‍රී දේහය අසූ අට රියනක් උස විය. නා වෘක්ෂය බෝධිය වූ අතර, ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය. උන්වහන්සේගේ ආයුෂ අනූදහසක් අවුරුදු විය।

9.

9.

Tassā’parena sumano karuṇānidhānoNātho manojamathano udapādi loke,Buddhaṅkuro’bhavi tadā’tulanāgarājāTeja’ggijālajalito atuliddhimā so;

()

ඒ (කොණ්ඩඤ්ඤ) බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, කරුණාවට නිධානයක් වූ, මාරයා මර්දනය කළා වූ, ලෝකනාථ වූ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෝකයෙහි උපන් සේක. එකල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තේජස් නමැති ගිනිදැල්වලින් බැබළුණු, අසිරිමත් ඍද්ධි ඇති, අසදෘශ වූ මහා නාග රාජයෙක්ව උපන් සේක.

10.

10.

Nāgo’pi nāgabhavanamhi sasāvakassaBuddhassa dibbaturiyehi katupahāro,Datvāna dānamatulaṃ paṇidhiṃ akāsiBuddho bhavissasi tuvanti ahāsi buddho;

()

ඒ නාග රාජයා ද නාග භවනෙහි දී ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට දිව්‍යමය වූ තූර්ය නාදයෙන් පූජා පවත්වා, අසදෘශ මහා දානයක් දී, මතු බුදුවීම පිණිස ප්‍රාර්ථනාවක් කළේය. එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ 'ඔබ මතු බුදු වන්නේය' කියා වදාළ සේක.

11.

11.

Khemavhayaṃ puramahū janako sudantoRājā janetti sirimā nijasāvakānaṃ;

Aggā bhaviṃsu saraṇo vasi bhāvitattoSoṇā tadaggasamaṇi’si tathu’pasoṇā;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය ඛේම නම් විය. සුදත්ත රජතුමා පියාණන් වූ අතර, සිරිමා දේවිය මෑණියන් වූවාය. ස්වකීය ශ්‍රාවකයන් අතුරෙන් සංවර වූ සිත් ඇති සරණ තෙරුන් වහන්සේ අග්‍ර ශ්‍රාවක වූ අතර, සෝණා සහ උපසෝණා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

12.

12.

Tassā’si nāgataru bodhi udenatero-Paṭṭhāyako navutivassasahassamāyu,Ubbedhato navutihatthamitaṃ sarīraṃĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය නා ගස වූ අතර, උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේ උදේන නම් වූහ. උන්වහන්සේගේ ආයුෂ අනූදහසක් (90,000) අවුරුදු වූ අතර, ශරීරය උසින් අනූ රියනක් විය. ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් සන්නිපාත විය.

13.

13.

Tassā’parena udapādi’ha revatākhyoDevādivanditapado bhuvi devadevo,Sattuttamo bhavi tadā atidevanāmoBhovādivaṃsatilako catuvedavedī;

()

ඒ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙවි මිනිසුන් විසින් වඳින ලද ශ්‍රී පාද පද්මයන් ඇති, දෙවියන්ටත් දෙවි වූ, සත්ත්වයන් අතර උතුම් වූ රේවත නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ බ්‍රාහ්මණ වංශයට තිලකයක් බඳු වූ, සිව්වේදය දන්නා වූ, 'අතිදේව' නම් බ්‍රාහ්මණයෙක්ව උපන් සේක.

14.

14.

Baddhañjalī sirasi dhammakathaṃ nisammaGantvāna taṃ saraṇamuttaramuttariyaṃ;

Datvā’hipatthayi sukhodhimatho mahesiBuddho bhavissasi tuvantī visākarittha;

()

උන්වහන්සේ හිස මුදුනේ දොහොත් මුදුන් දී ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කොට, ඒ උතුම් සරණ තෙද පතා, තමන්ගේ උතුරු සළුව පූජා කොට දන් දී, උත්තම බෝධිය ප්‍රාර්ථනා කළේය. එකල මහාර්ෂි වූ රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ 'ඔබ මතු බුදු වන්නේය' කියා වදාළ සේක.

15.

15.

Tassā’si dhaññavatināma puraṃ jinassaMātā mahesi vipulā vipulo pitā’si,Sabrahmadevavaruṇo bhavi saṅghamajjheBhaddā ca bhaddayugalaṃ duvidhaṃ subhaddā;

()

ඒ ජිනරාජයන් වහන්සේගේ නගරය ධඤ්ඤවතී නම් විය. මෑණියන් විපුලා වූ අතර පියාණන් විපුල වූහ. ශ්‍රාවක සංඝයා මැද වරුණ සහ බ්‍රහ්මදේව යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වූහ. භද්දා සහ සුභද්දා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

16.

16.

Taṃ sambhavo vasi upaṭṭhahi nāgabodhiRukkhopya’sitiratanaṃ bhavi attabhāvo,Āyuppamāṇampi saṭṭhisahassavassaṃĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātāta;

ජිතේන්ද්‍රිය වූ සම්භව තෙරුන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ. බෝධි වෘක්ෂය නා ගස වූ අතර, ශරීරය අසූ රියනක් උස් විය. ආයු ප්‍රමාණය අවුරුදු සැටදහසක් (60,000) වූ අතර ආර්ය ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් සිදුවිය.

17.

17.

Tassā’paramhi samaye janapārijātoUppajji sobhitajino jitapañcamāro,Ajjhāyako sakalaveda muḷārabhogīBuddhaṅkuro bhavi tadā’jitanāmavappo;

ඒ රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ජනතාවට කල්ප වෘක්ෂයක් බඳු වූ, පස්මරුන් පරාජය කළ සෝභිත ජිනරාජයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. එකල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සියලු වේදයන් උගත්, මහා භෝග සම්පත් ඇති, 'අජිත' නම් වූ බ්‍රාහ්මණයෙක්ව උපන් සේක.

18.

18.

Dhammaṃ nisamma saraṇesu patiṭṭhahitvāSaṅghassa buddhapamukhassa uḷāradānaṃ,Datvā padhānapaṇidhāna makāsi dhīroTvaṃ lacchasi’ti varabodhi mahāsi satthā;

()

ඒ ධීර බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ධර්මය අසා, තෙරුවන් සරණෙහි පිහිටා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වහන්සේට මහත් වූ දානයක් දී, මතු බුදුවීම සඳහා ප්‍රධාන ප්‍රාර්ථනාව කළේය. එකල ශාස්තෘන් වහන්සේ 'ඔබ උතුම් බෝධිය ලබන්නේය' කියා වදාළ සේක.

19.

19.

Rammaṃ sudhammamahu tassa puraṃ sudhammoRājā ahosi janako janikā sudhammāTassā’ggasāvakayugaṃ asamo sunettoTassāvikā’ggayugalaṃ nakulā sujātā;

()

උන්වහන්සේගේ රමණීය නගරය සුධම්ම නම් විය. සුධම්ම රජතුමා පියාණන් වූ අතර, සුධම්මා දේවිය මෑණියන් වූවාය. උන්වහන්සේගේ අසමසම අග්‍ර ශ්‍රාවක යුගලය අසම සහ සුනෙත්ත වූහ. අග්‍ර ශ්‍රාවිකා යුගලය නකුලා සහ සුජාතා වූහ.

20.

20.

Nāgassa nāgataru bodhi sarīramaṭṭha-Paṇṇāsahatthapamitaṃ tamatomathero,Sopaṭṭhahī navutivassasahassamāyuĀsuṃ tayo ariya sāvaka sannipātā;

()

උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය නා ගස විය. ශරීරය පනස් අට (58) රියනක් උස් විය. අනෝම තෙරුන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ. උන්වහන්සේගේ ආයුෂ අනූදහසක් (90,000) අවුරුදු වූ අතර, ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් සිදුවිය.

21.

21.

Uppajji tassa aparena anomadassiBuddho pabuddhakamalāmalanīlanetto,Buddhaṅkuro jitasurāri tadāni yakkha-Senāpatī bhavi mahiddhimahānubhāvo;

()

ඒ සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, පිබිදුණු පියුමක් බඳු නිර්මල වූ නිල්වන් නෙත් ඇති අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. එකල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මහා ඍද්ධි ඇති, මහා ආනුභාව සම්පන්න වූ, අසුරයන් පරාජය කළ يක්ෂ සේනාපතිවරයෙක්ව උපන් සේක.

22.

22.

Sambodhi maggapuriso paṇidhānayaṃ soSaṅghassa buddhapamukhassa uḷāradānaṃ,Pādāsi tisu saraṇesu patiṭṭhahitvāBuddho bhavissasi tuvanti jino’bruvitaṃ;

()

බෝධි මාර්ගය සොයන්නා වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තෙරුවන් සරණෙහි පිහිටා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වහන්සේට මහත් වූ දානයක් පූජා කොට ප්‍රාර්ථනා කළේය. එවිට ජිනරාජයන් වහන්සේ 'ඔබ මතු බුදු වන්නේය' කියා වදාළ සේක.

23.

23.

Ṭhānañhi candavatināma yasodharākhyāMātā mahesi yasavā janako janindo,Tassa’ggasāvakayugaṃ nisabho atomoDve sundarī ca sumanā carasāvikā’suṃ;

()

උන්වහන්සේ උපන් ස්ථානය චන්දවතී නම් විය. මෑණියන් යසෝධරා වූ අතර, පිය රජතුමා යසවා නම් විය. උන්වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවක යුගලය නිසභ සහ අනෝම වූහ. සුන්දරී සහ සුමනා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

24.

24.

Bodhī’pi tassa kakudho munidehamaṭṭha-Paṇṇāsahatthapamitaṃ varuṇābhidhāno,Thero upaṭṭhahi ca lakkhapamāṇamāyuĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය කුඹුක් ගස විය. මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශරීරය පනස් අට (58) රියනක් උස් විය. වරුණ නම් තෙරුන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ. ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් (100,000) වූ අතර, ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් සිදුවිය.

25.

25.

Tassā’parena padumo dipadānamindoJāto pabujjhitamanopadumo pajānaṃ,Dhīro babhūva varavāraṇakumbhabhedīSīho tadā rucirakesarabhāragīvo;

()

ඒ අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, මිනිසුන්ගේ මනස නමැති පියුම් පිබිදුවූ, දෙපය ඇත්තන් අතර උත්තම වූ පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. එකල බෝධිසත්ත්ව ධීරයන් වහන්සේ මනා කේසර මාලාවකින් බැබළුණු බෙල්ලක් ඇති, වර මතුංග වාරණයන්ගේ කුම්භස්ථල පලන්නා වූ සිංහ රාජයෙක්ව උපන් සේක.

26.

26.

Buddhaṃ nirodhasukhavediyanaṃ vatamhiSattāhamakkhipadūmehi tamaccayitvā,Cittaṃ pasādiya punā’gatasāvakesuSīho vibhāsi paṭiladdhavarappadāno;

()

නිරෝධ සමාපත්තියට සමවැදී සිටි බුදුරජාණන් වහන්සේට පියුම් මල්වලින් සත් දිනක් මුළුල්ලේ පූජා පවත්වා, සිත පහදවාගෙන, නැවත වැඩම කළ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා මැදදී ඒ සිංහ රාජයා බුදුන් වහන්සේගෙන් නියත විවරණ ලබා බැබළුණේය.

27.

27.

Tassā’si campakapuraṃ padumābhidhānoRājā ahosi janako asamā janettī,Sālopasālayatayo varasāvakā’suṃRāmā’pi tassa paramāsamaṇi surāmā;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය චම්පක නම් විය. පිය රජතුමා පදුම වූ අතර, මෑණියන් අසමා නම් වූවාය. සාල සහ උපසාල යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වූහ. රාමා සහ සුරාමා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

28.

28.

Nāmenu’paṭṭhahi vasi varuṇo tamaṭṭha-Paṇṇāsahatthamita massa sarīramā’si,Bodhi’pi soṇataru lakkhapamāṇamāyuĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

වරුණ නම් වූ ජිතේන්ද්‍රිය තෙරුන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීරය පනස් අට (58) රියනක් විය. බෝධි වෘක්ෂය මුරුත (සෝණ) වෘක්ෂය වූ අතර, ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් (100,000) විය. ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් සිදුවිය.

29.

29.

Tassā’parena varado muni nāradavhoPāpandhakāranikaraṃ bhīduro’dapādi,Buddhaṅkuro bhavi tadā’khilajhātabhiññā-Lābhī pavattaphalabhoji tapodhanīso;

()

ඒ පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, වරදායක වූ, පාප නමැති අන්ධකාර සමූහය දුරු කළ නාරද නම් මුණිඳුන් පහළ වූ සේක. එකල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සියලු ධ්‍යාන හා අභිඥා ලාභී වූ, වැටුණු ඵලාඵල වළඳන්නා වූ, තපස් තේජස් ඇති තාපසයෙක්ව උපන් සේක.

30.

30.

Katvānu’ḷārapaṇidhāna muḷāraviroDatvā sasāvakajinassa uḷāradānaṃ,Pūjesi taṃ surabhinā haricandanenaSatthāpi sampati viyākaraṇaṃ adāsi;

()

ඒ මහා වීර බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ උදාර වූ ප්‍රාර්ථනාවක් කොට, ශ්‍රාවකයන් සහිත ජිනරාජයන් වහන්සේට උදාර වූ දානයක් දී, සුවඳවත් රතු සඳුනෙන් උන්වහන්සේට පූජා කළේය. එකල ශාස්තෘන් වහන්සේ ද උන්වහන්සේට නියත විවරණ දුන් සේක.

31.

31.

Tassā’si dhaññavatināma puraṃ sumedhoRājā ahosi janako jananī anomā,Dve bhaddasālajitamittavasi vasina-Maggo’ntarā samaṇi phagguṇi bhikkhunītaṃ;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය ධඤ්ඤවතී නම් විය. පිය රජතුමා සුමේධ වූ අතර, මෑණියන් අනෝමා වූවාය. භද්දසාල සහ ජිතමිත්ත යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වූහ. උත්තරා සහ ඵග්ගුණී යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

32.

32.

Vāseṭṭhabhikkhu tadupaṭṭhahi rūpakāyoTassā’ṭṭhasitiratanaṃ mahasoṇasākhī,Bodhiddumo navutivassasahassamāyuĀsuṃ tayo ariyasāvakasantipātā;

()

වාසෙට්ඨ නම් භික්ෂූන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීරය අසූ අට (88) රියනක් උස් විය. බෝධි වෘක්ෂය මහා සෝණ (මුරුත) ගස විය. ආයුෂ අනූදහසක් (90,000) අවුරුදු වූ අතර, ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් සිදුවිය.

33.

33.

Tassā’parena padumuttara dhammarājāJāto tilokapadumo padumappitaṅghī,Aḍḍho uḷāravibhavo maharaṭṭhiyo soBuddhaṅkuro bhavi tadā jaṭilābhidhāno;

()

ඒ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, තුන්ලොවටම පියුමක් බඳු වූ, පියුමෙහි තැබූ ශ්‍රී පාද පද්මයන් ඇති පදුමුත්තර ධර්මරාජයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. එකල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මහා ධන සම්පත් ඇති, මහත් බලපරාක්‍රම ඇති, 'ජටිල' නම් වූ රාජ්‍ය පාලකයෙක් වූ සේක.

34.

34.

Sambodhiyā’dhigama paccayapatthanaṃ soVirovidhāya padumuttarapādamūle,Saṅghassa buddhapamukhassa ticivarāniPādāsi tīsuratanesu abhippasanno;

()

ඒ වීර බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි දී උතුම් සම්බෝධිය ප්‍රාර්ථනා කොට, තෙරුවන් කෙරෙහි අතිශයින් පැහැදී, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වහන්සේට තුන් සිවුරු පූජා කළේය.

35.

35.

Tassā’si haṃsavatināma puraṃ jinassaĀnandabhupati pitā janikā sujātā,Dve tassa devalasujātavasi vasinaṃAggā bhaviṃsu samaṇisvāmitāsamā’ggā;

()

ඒ ජිනරාජයන් වහන්සේගේ නගරය හංසවතී නම් විය. පිය රජතුමා ආනන්ද වූ අතර, මෑණියන් සුජාතා වූවාය. දේවල සහ සුජාත යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම උන්වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වූහ. අමිතා සහ අසමා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

36.

36.

Lakkhāyuko sajayabodhika visālasālaRukkho upaṭṭhahi muniṃ sumanābhidhāno,Tassa’ṭṭha’sitiratanappamitaṃ sarīraṃĀsuṃ tayo bhagavato gaṇasannipātā;

()

උන්වහන්සේගේ ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් වූ අතර, බෝධි වෘක්ෂය සල් ගස විය. සුමන නම් තෙරුන් වහන්සේ මුනිඳුන්ට උපස්ථායක වූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීරය අසූ අට (88) රියනක් උස් විය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් සිදුවිය.

37.

37.

Tassā’parena samayena sumedhanāmoLokamhi pātubhavi lokahitāya satthā,Buddhaṅkuro kira tadānyu’bhato sujātoSvā’sitikoṭivibhavo’ttara māṇavo’si;

()

ඒ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ලෝක සත්වයාගේ හිතසුව පිණිස සුමේධ නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දෙමාපිය දෙපාර්ශ්වයෙන්ම පිරිසිදු උපතක් ඇති, අසූ කෝටියක ධන සම්පත් ඇති, 'උත්තර' නම් වූ මානවකයෙක් වූ සේක.

38.

38.

Vissajjiyāna vibhavaṃ tiṃsatikoṭiṃDatvāna dānamasmaṃ sugate sasaṅghe,Pabbajjito paramabodhi mapatthayitthaByākāsi somuni ta’mijjhanabhāva’maddhā;

()

උන්වහන්සේ තිස් කෝටියක් වූ තමන්ගේ ධන සම්පත් පරිත්‍යාග කොට, ශ්‍රාවක සංඝයා සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට අසදෘශ දානයක් දී, පැවිදි වී, උත්තරීතර බෝධිය ප්‍රාර්ථනා කළේය. ඒ මුණිඳුන් උන්වහන්සේගේ ඒ ප්‍රාර්ථනාව ඒකාන්තයෙන්ම ඉටු වන බවට නියත විවරණ දුන් සේක.

39.

39.

Rammaṃ sudassanamahū nagaraṃ sudantoTassā’si bhūpati pitā jananī sudattā,Saṅghesu’hosu saraṇo vasi sabbakāmoRāmā yamāni paramānya’bhavuṃka surāmā;

()

උන්වහන්සේගේ රමණීය නගරය සුදස්සන නම් විය. සුදත්ත රජතුමා පියාණන් වූ අතර, සුදත්තා දේවිය මෑණියන් වූවාය. සරණ සහ සබ්බකාම යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වූහ. රාමා සහ සුරාමා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

40.

40.

Bodhī’pi nīpataru sāgaranāmathero’Paṭṭhāsi taṃ navutivassasahassamāyu,Tassā’ḍhasitiratanu’ggatamāsi gattaṃĀsuṃ tayo satimato gaṇasantipātā;

()

උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය වූයේ කදම්බ (මිහිරිය) වෘක්ෂයයි. සාගර නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ ආයුෂ අනූදහසක් (90,000) වසරක් විය. උන්වහන්සේගේ ශරීරය අසූඅට රියනක් උස් විය. සිහි නුවණින් යුතු ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

41.

41.

Tassā’parena samayena janappadīpoJāto sujātabhagavā jitapañcamāro,Sampannasattaratato varacakkavattiRājā babhūvi’ha mahāpuriso tadāso;

()

ඉන්පසු කලෙක, ලෝකයාට ප්‍රදීපයක් බඳු වූ, පස්මරුන් පරාජය කළ සුජාත නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ සප්ත රත්නයෙන් සමන්විත වූ උතුම් සක්විති රජකුව උපත ලබා සිටියහ.

42.

42.

Dhammā’matena mudito ratanadvayassaDatvā sasattaratanaṃ catudīparajjaṃ,Pabbajji bodhipaṇidhiṃ paṇidhāya dhīmāÑatvā mahāmuni tamijjhanabhāvamāha;

ධර්ම අමෘතයෙන් සතුටට පත් ඒ ප්‍රඥාවන්ත මහා පුරුෂයා (අප බෝසතුන්), සප්ත රත්නයෙන් යුත් සිව්මහා දිවයින් රාජ්‍යය බුද්ධ, සංඝ යන ද්විවිධ රත්නයට පූජා කොට, උතුම් බෝධිය ප්‍රාර්ථනා කරමින් පැවිදි වූහ. ඒ මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ ද ඒ ප්‍රාර්ථනාව සමෘද්ධිමත් වන බව දැන වදාළ සේක.

43.

43.

Rammaṃ sumaṅgalamahū puramuggatākhyoRājā pitābhavi pabhāvatināma mātā,Aggābhaviṃsu ca sudassanadevatherāNāgā gaṇassadasi nāgasamālatheri;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය සුමංගල නම් විය. උග්ගත නම් රජතුමා පියා වූ අතර, ප්‍රභාවතී නම් දේවිය මව වූවාය. සුදස්සන සහ දේව යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. නාගා සහ සමාලා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

44.

44.

Taṃ nāradomuniru’paṭṭhahi ca’ttabhāvoPaṇṇāsahatthapamito bhaviveṇubodhi,Tassā’bhavī navutivassasahassamāyuĀsuṃ tayo dhītimato gaṇasannipātā;

()

නාරද නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය මහා වේණු (උණ) වෘක්ෂය විය. උන්වහන්සේගේ ශරීරය පනස් රියනක් උස් වූ අතර, ආයුෂ අනූදහසක් (90,000) වසරක් විය. ධීමත් වූ උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

45.

45.

Tassā’pareni’ha nirūpamarūpasāroJātobabhūva piyadassisamantadassi,Dhīro tadanya’bhavi kassapamāṇavo soVedesu tīsu kusalo kusalaṃ gavesi;

()

ඉන්පසු, අසදෘශ රූප ශෝභාවෙන් යුත්, සර්වදර්ශී වූ පියදස්සී නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල ධීර වූ අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ ත්‍රිවේදයෙහි කෙළවර පැමිණි, කුසල් සොයන්නා වූ 'කස්සප' නම් මාණවකයෙක්ව උපත ලබා සිටියහ.

46.

46.

So koṭilakkhaparimāṇadhatabbayenaSaṅgassa buddhapamukhassa mahāvihāraṃ,Katvā padāsi abhipatthitabuddhabhāvoBuddho’pi tappaṇidhisiddhi siyā’tya’bhāsi;

()

ඒ බෝසතාණන් වහන්සේ කෝටි ලක්ෂයක් ධනය වියදම් කරමින් බුදුපාමොක් මහ සඟන උදෙසා මහා විහාරයක් කරවා පූජා කළහ. බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළ උන්වහන්සේගේ ඒ ප්‍රාර්ථනාව සිද්ධ වන බව පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද වදාළ සේක.

47.

47.

Candāmahesi jananī janako pudinnoRājā babhūva puramassa anomanāmaṃ,Āsuṃ tadaggayugalāni sujātadhamma-Dinnā gaṇassadasi pakālitasabbadassi;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය අනෝම නම් විය. සුදින්න රජතුමා පියා වූ අතර, චන්දා දේවිය මව වූවාය. පාලිත සහ සබ්බදස්සී යන තෙරුන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූ අතර, සුජාතා සහ ධම්මදින්නා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

48.

48.

Taṃ sotavhasamaṇo samupaṭṭhahitthaBodhī piyaṅgu bhagavā’si asitihattho,Aṭṭhāsika so navutivassasahassama’ssaĀsuṃ tayo matimato gaṇasannipātā;

()

සෝභිත නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය පියංගු (පුවඟු) වෘක්ෂය විය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අසූ රියනක් උස් වූ සේක. උන්වහන්සේගේ ආයුෂ අනූදහසක් (90,000) වසරක් වූ අතර, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

49.

49.

Tassā’parena samayenu’dapādi lokeLokatthasādhanarato munira’tthadassī,Sattuntamo’pi niratikkamadhammasimoTejiddhimā isi tadā’si susimanāmo;

()

ඉන්පසු කලෙක, ලෝක සත්ත්වයාගේ යහපතෙහි නිරත වූ, සත්ත්වයන් කෙරෙහි උත්තම වූ, උතුම් ධර්ම සීමාවන් ඉක්මවා නොගිය අත්ථදස්සී නම් මුනිවරයාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ තේජවන්ත වූ ද, මහා සෘද්ධිමත් වූ ද 'සුසීම' නම් තාපසයෙක්ව උපත ලබා සිටියහ.

50.

50.

Ānīya dibbabhavanā kusumāni tassaMandāravāni supatiṭṭhitapādapīṭhe,Sampūjiyāna paṇidhānamakāsi satthāTvaṃ mādiso’bruvi bhavissasi cā’yatinti;

()

ඒ බෝසත් තාපසතුමා දිව්‍ය ලෝකයෙන් මදාරා මල් ගෙනැවිත්, උන්වහන්සේගේ මැනවින් පිහිටි පාද පීඨයෙහි මහා පූජාවක් කොට බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළහ. ශාස්තෘන් වහන්සේ ද "මතු අනාගතයෙහි ඔබ මා වැනිම බුදුවරයෙකු වන්නේය" යි වදාළ සේක.

51.

51.

Tassā’si sobhitapuraṃ bhavisāgaravhoRājā pitā janatidevi sudassanākhyā,Santopasantasamaṇā varasāvakā’suṃDhammā tadaggasamaṇipya’bhavuṃ sudhammā;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය සෝභිත නම් විය. සාගර නම් රජතුමා පියා වූ අතර, සුදස්සනා නම් දේවිය මව වූවාය. සන්ත සහ උපසන්ත යන තෙරුන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ධම්මා සහ සුධම්මා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

52.

52.

Tañcā’bhayo munirūpaṭṭhahi sopya’sīti-Hatthuggato satasahassapamāṇamāyu,Campeyyasākhi bhavi bodhi subodhihetuĀsuṃ tayo ariyasavakasannitā;

()

අභය නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේ අසූ රියනක් උස් වූ අතර, ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් (100,000) විය. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය චම්පක (සපු) වෘක්ෂය විය. උන්වහන්සේට ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

53.

53.

Tassā’parena udapādi’ha dhammadassīNissīmadhī’nadhivaro bhavapāradassi,So tāvatiṃsabhavatamhi mahānubhāvoBuddhaṅkuro bhavi tadā kira devarājā;

()

ඉන්පසු, අපරිමිත ප්‍රඥාවෙන් යුත්, අනුත්තර වූ, සංසාරයේ පරතෙර දුටු ධම්මදස්සී නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල මහා අනුභාව සම්පන්න අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ තව්තිසා භවනෙහි සක්දෙව් රජව උපත ලබා සිටි සේක.

54.

54.

Dibbāni gandhakusumāni kathāgatassaCakkaṅkitorucaraṇamburuhāsanamhi,Pūjesi dibbaturiyehi ca buddhabhāvaṃSo patthayaṃ munitamijjha nabhāvamāha;

()

ඒ සක්දෙව් රජු (අප බෝසතුන්), තථාගතයන් වහන්සේගේ සක් ලකුණින් බැබළෙන උතුම් ශ්‍රී පාද පත්මයන් දිව්‍යමය සුවඳ මල්වලින් සහ දිව්‍යමය තූර්ය නාදයෙන් පූජා කොට, බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළහ. ඒ මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ ද එම ප්‍රාර්ථනාව සමෘද්ධිමත් වන බව වදාළ සේක.

55.

55.

Ṭhāniyamāsi saraṇaṃ sugatassa tassaRājā pitā’si saraṇo janani sunandā,Aggābhaviṃsu padumovasi phussadevoKhemā ca bhikkhusamaṇisva’pi sabbanāmā;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය සරණ නම් විය. සරණ නම් රජතුමා පියා වූ අතර, සුනන්දා දේවිය මව වූවාය. පදුම සහ ඵුස්සදේව යන තෙරුන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ඛේමා සහ සබ්බා (සබ්බනාමා) යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

56.

56.

Thero sunettavisuto tadupaṭṭhahi soLakkhāyuko’si jayabodhi ñca bimbijālo,Tassā’pya’sitiratanappamitaṃ sarīraṃĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

සුනෙත්ත නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය බිම්බිජාල (රත්කරල්) වෘක්ෂය විය. උන්වහන්සේගේ ශරීරය අසූ රියනක් උස් වූ අතර, ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් (100,000) විය. උන්වහන්සේට ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

57.

57.

Tassā’parena samayeni’ga siddhabodhiSiddhatthanāmavidito udapādi satthā,Buddhaṅkuro bhavi tadā’khīlaṅajhānalābhīBhoji pavattitaphalaṃ vasi maṅgalākhyo;

()

ඉන්පසු කලෙක, සිද්ධත්ථ නමින් ප්‍රකට වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ සියලු ධ්‍යාන උපදවා ගත්, ගසින් වැටුණු ඵලාඵල පමණක් වළඳන්නා වූ 'මංගල' නම් තාපසයෙක්ව උපත ලබා සිටියහ.

58.

58.

Sampannagandharasikaṃ paripakkamekaṃĀnīya so vipakulajambubhalaṃ vanamhā,Pādāsi tassa paṇidhīkatabuddhabhāvoTañcānubhuya bhagavāpi viyākarittha;

()

ඒ බෝසත් තාපසතුමා වනාන්තරයෙන් සුවඳින් හා රසයෙන් පිරිපුන්, මැනවින් ඉදුණු එක් ජම්බු (දඹ) ගෙඩියක් ගෙනැවිත් උන්වහන්සේට පූජා කොට බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද එය වළඳා, උන්වහන්සේගේ අනාගත බුදුබව ගැන නියත විවරණ වදාළ සේක.

59.

59.

Vehāramāsi nagaraṃ jayasenanāmoRājā ahosi janako jananī suphassāBhikkhūsu tassa vasi sambahulo sumittoDve sīvali ñca samaṇīsu varā surāmā;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය වේහාර නම් විය. ජයසේන රජතුමා පියා වූ අතර, සුඵස්සා දේවිය මව වූවාය. සම්බහුල සහ සුමිත්ත යන තෙරුන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සීවලී සහ සුරාමා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

60.

60.

Taṃ revatomuni munindamuṭṭhahitthaBodhī’pi tassa kaṇikāramabhīruho’si,Lakkhāyuko sa’narasārathi saṭṭhihatthoĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

රේවත නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය කිණිහිරි (කණිකාර) වෘක්ෂය විය. නරදම් සැරැටි වූ උන්වහන්සේගේ ශරීරය හැට රියනක් උස් වූ අතර, ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් (100,000) විය. උන්වහන්සේට ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

61.

61.

Tassā’pareni’ha samubbhavi nissanāmoSatthā pasatthacaraṇo caturo’ghatiṇṇo,Buddhaṅkuro bhavi tadāni sujātarājāRājaññamoḷimaṇilaṅkatapādapīṭho;

()

ඉන්පසු, ප්‍රශංසනීය චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුත්, සිවුමඟ ඕඝයන් තරණය කළ තිස්ස නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ, සෙසු රජවරුන්ගේ ඔටුනු මිණිවලින් බැබළුණු පාද පීඨයක් ඇති 'සුජාත' නම් රජකුව උපත ලබා සිටියහ.

62.

62.

Hitvā sa’rajjamisiveyadharo sudhīroDibbehi’nekakusumehi jinaṃ vajantaṃ,Pūjesi muddhani tamāpavitānasobhaṃSatthā’pi tappaṇidhisiddhi siyā’tya’bhāsi;

()

ඒ බුද්ධිමත් බෝසතාණන් වහන්සේ තමන්ගේ රාජ්‍යය හැර දමා, තාපස වෙස් ගෙන, වඩින්නා වූ ජිනරාජයන් වහන්සේට නොයෙක් දිව්‍යමය මල්වලින් පූජා කොට, හිස මත්තෙහි මල් වියනක ශෝභාවක් මැවූහ. ශාස්තෘන් වහන්සේ ද ඒ ප්‍රාර්ථනාව සමෘද්ධිමත් වන බව වදාළ සේක.

63.

63.

Khemaṃ purañhi janako janasandhanāmoRājā janetti padumā nijasaṅghamajjhe,Dve brahmadevudaya vissutatheranāgāPhussā ca aggayugalānya’bhavuṃ sudattā;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය ඛේමක නම් විය. ජනසන්ධ නම් රජතුමා පියා වූ අතර, පදුමා දේවිය මව වූවාය. සඟ මැද බ්‍රහ්මදේව සහ උදය යන ප්‍රසිද්ධ තෙරණුවෝ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ඵුස්සා සහ සුදත්තා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

64.

64.

Taṃ sambhavovasi vasindamupaṭṭhahitthaTassā’sanavhataru bodhi sa’saṭṭhitattho,Aṭṭhāsi vassagaṇanāya mahesi lakkhaṃĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

සම්භව නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය අසන (පියසල්) වෘක්ෂය විය. ශරීරයෙන් සැට රියනක් උස් වූ ඒ මහර්ෂීන් වහන්සේ වසර ලක්ෂයක් (100,000) ආයු වැළඳූ සේක. උන්වහන්සේට ආර්ය ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

65.

65.

Tassā’parena bhavasāgarapādassiPhusso mahāmuniri’hakabbhudapādi loke,Dhīro tadāni vijitāvi jitārivaggoRājā babhūva surarājanibho’rutejo;

()

ඉන්පසු, සංසාර සාගරයේ පරතෙර දුටු ඵුස්ස නම් මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල ධීර වූ අප බෝසතාණන් වහන්සේ සතුරු සේනාවන් පරාජය කළ, දෙවෙන්ද්‍රයෙකු බඳු මහා තේජස් ඇති 'විජිතාවී' නම් රජකුව උපත ලබා සිටියහ.

66.

66.

Sambodhi maggapuriso paṇīdhāya phītaṃRajjaṃ vivajjiya sa’pabbajito janassa,Aññāya tīṇipiṭakāni kathesi dhammaṃVyākāsi phussabhagavā’pi’va pubbabuddhā;

()

ඒ මහා පුරුෂයාණන් වහන්සේ සම්බෝධිය ප්‍රාර්ථනා කොට, සශ්‍රීක රාජ්‍යය අතහැර පැවිදි වූහ. උන්වහන්සේ ත්‍රිපිටකය ප්‍රගුණ කොට ජනයාට ධර්ම දේශනා කළහ. ඵුස්ස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද පෙර බුදුවරුන් මෙන් උන්වහන්සේගේ අනාගත බුදුබව ගැන නියත විවරණ වදාළ සේක.

67.

67.

Tassā’si kāsinagaraṃ jayasenanāmoRājā pitā’si janati sirimā mahesi,Saṅghesu’bhosu’pi surakkhitadhammasetāCālā tadaggayugalāni tathū’pañcālā;

()

උන්වහන්සේගේ නගරය කාසී නම් විය. ජයසේන රජතුමා පියා වූ අතර, සිරිමා දේවිය මව වූවාය. සුරක්ඛිත සහ ධම්මසේන යන තෙරුන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. චාලා සහ උපචාලා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

68.

68.

Bodhiddumā’malakasākhi sarīramaṭṭha-Paṇṇāsahatthapamitaṃ sabhiyābhidhāno,Sopaṭṭhahī navutivassasahassamāyuĀsuṃ tayo bhakavato gaṇasannipātā;

()

උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය නෙල්ලි (ආමලක) වෘක්ෂය විය. උන්වහන්සේගේ ශරීරය පනස් අට රියනක් උස් වූ අතර, සභිය නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ ආයුෂ අනූදහසක් (90,000) වසරක් වූ අතර, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන්ගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

69.

69.

Tassā’parena sanarāmarasattasāroSatthā vipassi’ha samubbhavi sabbadassī,Kammena kenaci mahiddhimahānubhāvoBuddhaṅkuro’bhavi tadā’tulanāgarājā;

()

ඉන්පසු, දෙව්මිනිසුන් සහිත ලෝකයාට උතුම් වූ, සර්වදර්ශී වූ විපස්සී නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. එකල අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ එක්තරා කර්මයක් හේතුවෙන් මහා සෘද්ධිමත් වූ, මහත් අනුභාව ඇති 'අතුල' නම් නා රජකුව උපත ලබා සිටියහ.

70.

70.

Aṅgīrasassa ghanakañcanahaddapīṭhaṃPādāsi tassa khavitaṃ ratanehi nānā,So buddhabhāvamahipatthiya bodhisattoVyākāsi tatthasunisajja jino vipassi;

()

ඒ බෝසත් නා රජු, අංගීරස වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට නොයෙක් රත්නයෙන් කැටයම් කළ, ඝන රන්මුවා ආසනයක් පූජා කළහ. බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළ බෝසතාණන් වහන්සේට, විපස්සී ජිනරාජයන් වහන්සේ එම ආසනයෙහි වැඩසිටිමින් අනාගත බුදුබව ගැන නියත විවරණ වදාළ සේක.

71.

71.

Tassā’si bandhumatināmapuraṃ tadeva-Nāmo pitā janani bandhumatī mahesi,Dve khaṇḍatissavasino varasāvakā’suṃCandā ca bhaddayugalaṃ bhavi candamittā;

()

එම විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'බන්ධුමතී' නම් විය. පිය රජතුමා 'බන්ධුම' නම් වූ අතර, මව් බිසව 'බන්ධුමතී' නම් වූවාය. උන්වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ දෙදෙනා 'ඛණ්ඩ' සහ 'තිස්ස' නම් වූහ. අග්‍රශ්‍රාවිකාවන් දෙදෙනා 'චන්දා' සහ 'චන්දමිත්තා' නම් වූහ.

72.

72.

Dehaṃ asitiratataṃ tamasokathero-Paṭṭhāsi bodhiviṭapī bhavi kaṇhavaṇṭā,Vāsaṃakā munira’sītisahassavassaṃĀsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā;

()

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය අසූ රියනක් උස විය. 'අසෝක' තෙරණුවෝ උපස්ථායක වූහ. 'කණවන්ථ' (පළොල්) වෘක්ෂය බෝධිය විය. ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ අවුරුදු අසූදහසක් (80,000) ආයු වැළඳූහ. උන්වහන්සේට ආර්ය ශ්‍රාවක සන්නිපාත (රැස්වීම්) තුනක් විය.

73.

73.

Tassā’parena adhisīlasamādhipaññoSatthā samubbhavī sikhī janakappasākhī,Dhīro tadā’bhavi arindamanāmarājāSaddho pahūtaratato ratanattayamhi;

()

ඉන්පසුව, අධිශීල, අධිසමාධි, අධිප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වූ ද, ජනයාට කල්පවෘක්ෂයක් බඳු වූ ද 'සිඛී' නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වූහ. එකල්හි ධීර ගුණැති අප මහාබෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තෙරුවන් කෙරෙහි අතිශයින් පැහැදුණු, බොහෝ වස්තුවෙන් ආඪ්‍ය වූ 'අරින්දම' නම් රජෙක්ව උපත ලබා සිටියහ.

74.

74.

Bhikkhañca sattaratanābharaṇābhirāmaṃÑatvāna hatthiratanaṃ sugate sasaṅghe,So buddhabhāvamahipatthayi sattasāroVyākāsi lacchasi sukhodhipadanti satthā;

()

ඒ සත්ත්වෝත්තමයාණන් (බෝධිසත්ත්වයන්) වහන්සේ සඟ පිරිස සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා සත්රුවනින් හා ආභරණයෙන් සරසන ලද අගනා මංගල හස්තිරාජයා ද දන් දී, මතු බුදුබව පතා ප්‍රාර්ථනා කළහ. එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ 'ඔබ ඒ උත්තම නිවන (බුදුබව) ලබන්නෙහිය' යි නියත විවරණ දුන් සේක.

75.

75.

Buddhassa cāriṇavatī nagaraṃ ahosiMātā pabhāvati pitā aruṇavha rājā,Saṅghesu’bhosu abhibhuvasi sambhavo caAggābhaviṃsu makhilāpadumābhidhānā;

()

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'අරුණවතී' නම් විය. මෑණියන් 'පභාවතී' වූ අතර, පියතුමා 'අරුණ' නම් රජු විය. භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරින් 'අභිභූ' සහ 'සම්භව' යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ 'අඛිලා' සහ 'පදුමා' නම් වූහ.

76.

76.

Khemaṅkaro jinamupaṭṭhahi sattatiṃsa-Hatthucchito vijayabodhi ca puṇḍariko,So sattatiṃsatisahassa mitāyuko’siĀsuṃ tayo tadiyasāvakasannipātā;

()

එම ජිනරාජයන් වහන්සේට 'ඛේමංකර' තෙරණුවෝ උපස්ථායක වූහ. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය තිස්හත් රියනක් (37) උස විය. බෝධි වෘක්ෂය 'පුණ්ඩරීක' (ඇටඹ) විය. උන්වහන්සේ තිස්හත්දහසක් (37,000) ආයු වැළඳූ අතර, ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

77.

77.

Tassā’pareni’ha samubbhavi ketumālā-Byāmappabhāparilasaṃ munivessabhū’ti,Buddhaṅkuro kira tadāni sudassanavha-Rājā babhūva pararājagajindasīho;

()

ඉන්පසුව මේ ලෝකයෙහි, ව්‍යාමප්‍රභාවෙන් හා රශ්මි මාලාවෙන් බැබළුණු 'වෙස්සභූ' නම් මුනිවරයාණන් වහන්සේ පහළ වූහ. එකල්හි බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සතුරු රජුන් නැමති හස්තීන්ට සිංහයෙකු බඳු වූ 'සුදස්සන' නම් රජෙක්ව උපත ලබා සිටියහ.

78.

78.

Saṅghassa buddhapamukhassa sacīvaraṃ soDatvāna dānamatulaṃ jinasāsanamhi,Sabbaññubodhimabhipatthiya pabbajitthaBuddho bhavissasi dhuvanti tamāhasatthā;

()

උන්වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට සිවුරු සහිත අසදෘශ මහා දානයක් පිරිනමා, ශාසනයෙහි පැවිදි වී, සර්වඥතා ඥානය ප්‍රාර්ථනා කළහ. එකල්හි ශාස්තෘන් වහන්සේ 'ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නේය' යි නියත විවරණ දුන් සේක.

79.

79.

Tassā’pya’nopamapuraṃ bhavi suppatītoRājā pitā yasavatī janikā mahesī,Soṇuttarā ca nijasāvakasāvikānaṃDāmā matiddhiparamā paramā samālā;

()

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'අනෝපම' නම් විය. පිය රජතුමා 'සුප්පතීත' වූ අතර, මෑණියන් 'යසවතී' බිසව වූවාය. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් අතරින් 'සෝණ' සහ 'උත්තර' අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සෘද්ධිමත් ශ්‍රාවිකාවන් අතරින් 'දාමා' සහ 'සමාලා' අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

80.

80.

Bodhī’pi tassa bhavi sālamahīrūho’pa-Sampannabhikkhu tadupaṭṭhahi saṭṭhihattho,Satthā vihāsi samasaṭṭhisahassavassaṃĀsuṃ tayo tadiyasāvakasattipātā;

()

උන්වහන්සේගේ බෝධිය සල් වෘක්ෂය විය. සැට රියනක් (60) උසැති බුදුරජාණන් වහන්සේට උපසන්න නම් භික්ෂුව උපස්ථාන කළේය. ශාස්තෘන් වහන්සේ හැටදහසක් (60,000) අවුරුදු ආයු වැළඳූ අතර, ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

81.

81.

Tassā’pareni’kaha samubbhavi saccasandoVeneyyabandhu bhagavā kakusandhanāmo,Buddhaṅkuro bhuvi tadā’bhavi khemarājāDānappabandhajalasekasudhotahattho;

()

ඉන්පසුව, මෙලොව සත්‍යවාදී වූ ද, විනේය ජනයාට බන්ධුවෙකු බඳු වූ ද 'කකුසඳ' නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පහළ වූහ. එකල්හි බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ නිරන්තර දන් පැන් දීමේ පැන් වත් කිරීමෙන් පිරිසිදු වූ දෑත් ඇති 'ඛේම' නම් රජෙක්ව උපත ලබා සිටියහ.

82.

82.

So pattacīvarapabhūtikamannapānaṃDatvā sasāvakajinassa gharā’bhigantvā,Pabbajji bodhipaṇidhiṃ paṇidhāya rājāSatthāsayā’tya’vaca tappaṇidhānasiddhi;

()

ඒ රජතුමා ශ්‍රාවකයන් සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට පාත්‍ර, සිවුරු, අන්නපාන ආදී බොහෝ පිරිකර දන් දී, ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වී බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළේය. එකල්හි ශාස්තෘන් වහන්සේ ඔහුගේ ඒ ප්‍රාර්ථනාව සිද්ධ වන බවට නියත විවරණ දුන් සේක.

83.

83.

Khemavahayaṃ nagaramassa pitā’ggidattoVippo vibhāvi abhavi janikā visākhā,Sañjivatheradutiyo vidhuro ca theroSāmā tadaggayugalaṃ bhavi campakākhyā;

()

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'ඛේමාවතී' නම් විය. පියා 'අග්ගිදත්ත' නම් බමුණා වූ අතර, මෑණියන් 'විසාඛා' නම් වූවාය. 'සංජීව' සහ 'විධුර' යන තෙරණුවරු දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. 'සාමා' සහ 'චම්පා' (චම්පකා) යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

84.

84.

Taṃ buddhijo jinamupaṭṭhahi tassa gattaṃTāḷisahatthamitamāsi sirisabodhi,TāḷisahāyanasahassapamāṇamāyuEko’va tassa bhavi sāvakasannipāto;

()

එම ජිනරාජයන් වහන්සේට 'බුද්ධිජ' තෙරණුවෝ උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය සතළිස් රියනක් (40) උස විය. බෝධිය 'සිරීස' (මාර) වෘක්ෂය විය. උන්වහන්සේ සතළිස්දහසක් (40,000) අවුරුදු ආයු වැළඳූ අතර, උන්වහන්සේට තිබුණේ එක් ශ්‍රාවක සන්නිපාතයක් පමණි.

85.

85.

Tassā’paramhi samaye karuṇānidhānoLokābhibhū kanakabhudharahārirūpo,Uppajji koṇagamanomuni pabbatākhyoBhumissaro bhavi mahāpuriso tadāni;

()

ඉන්පසුව, කරුණාවට නිධානයක් වූ ද, ලෝකය මැඩපැවැත්වූ ද, රන් පර්වතයක් බඳු ශෝභමාන රූපයක් ඇති 'කෝණාගමන' නම් මුනිවරයාණන් වහන්සේ පහළ වූහ. එකල්හි අප මහ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ 'පබ්බත' නම් පෘථිවිපති (රජෙක්) වී උපත ලබා සිටියහ.

86.

86.

Saṅghassa buddhapamukhassa uḷāradānaṃDatvā mahagghavaracivarasāṭake ca,So pakabbajittha abhipatthita buddhabhāvoBuddho bhavissasi tuvanti tamāhasatthā;

()

උන්වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට උදාර මහා දානයක් ද, ඉතා වටිනා උතුම් සිවුරු සහ සළුපිළි ද පූජා කර, පැවිදි වී බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළහ. එකල්හි ශාස්තෘන් වහන්සේ 'ඔබ මතු බුදු වන්නේය' යි නියත විවරණ දුන් සේක.

87.

87.

Nāmena sobhavati tampuramuttarākhyāMātā pitā’vanisuro bhavi yaññadatto,Hīyosottaravasī samaṇi samuddāTasso’ttarā ca paramā parisāsu’bhosu;

()

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'sෝභවතී' නම් විය. මෑණියන් 'උත්තරා' වූ අතර, පියතුමා 'යඤ්ඤදත්ත' නම් බමුණා විය. 'භිය්‍යෝස' සහ 'උත්තර' යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. උපාසිකා පිරිස අතරින් 'සමුද්දා' සහ 'උත්තරා' යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

88.

88.

Taṃ sotthijo jinamupaṭṭhahi tiṃsahatthoAṅgīraso bhavi udumbarasākhi bodhi,So tiṃsahāyanasahassamitāyuko’siEko’va tassa bhavi sāvakasantipāto;

()

එම ජිනරාජයන් වහන්සේට 'සොත්ථිජ' තෙරණුවෝ උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේ තිස් රියනක් (30) උසැති, අංගීරස ගෝත්‍රික වූහ. බෝධිය 'උදුම්බර' (දිඹුල්) වෘක්ෂය විය. උන්වහන්සේ තිස්දහසක් (30,000) අවුරුදු ආයු වැළඳූ අතර, උන්වහන්සේට තිබුණේ එක් ශ්‍රාවක සන්නිපාතයක් පමණි.

89.

89.

Tassā’pareni’ha mahāmuni kassapākhyoLokamhi pātubhavi khaggavisāṇakappo,Buddhaṅkuro bhuvi tadā’bhavi jotipāloVedesu tīsu sakalāsu kalāsu cheko;

()

ඉන්පසුව, කේඩෑරුම් මෘගයාගේ (කඟවේනාගේ) අඟක් මෙන් තනිව හැසිරෙන, ස්ථිර ගුණැති 'කස්සප' නම් මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූහ. එකල්හි බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තුන්වේදයෙහි සහ සියලු ශිල්ප ශාස්ත්‍රයන්හි කෙළ පැමිණි 'ජෝතිපාල' නම් මාණවකයෙක්ව උපත ලබා සිටියහ.

90.

90.

Kalyāṇamittadutiyo sugataṃ upeccaSutvāna dhammamathasāsana motaritvā,Sabbaññubhāvamhipatthayi māṇavo soVyākāsi kassapamunī’pi munī’ca pubbā;

()

ඒ ජෝතිපාල මාණවකයා කල්‍යාණ මිත්‍රයා (ඝටීකාර) සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, දහම් අසා, ශාසනයෙහි පැවිදි වී සර්වඥතා ඥානය ප්‍රාර්ථනා කළේය. කස්සප මුනිවරයාණන් වහන්සේ ද පෙර බුදුවරුන් මෙන් ඔහුට බුදු වන බවට නියත විවරණ දුන් සේක.

91.

91.

Bārāṇasi nagaramāsi pitā ca mātāDve brahmadattadhanavatya’bhidhānavanto,Bhikkhusu tassa samaṇisva’pi tissabhāra-Dvājā ca bhaddayugalātya’nuloruvelā;

()

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'බාරාණසී' නම් විය. පියතුමා 'බ්‍රහ්මදත්ත' වූ අතර, මෑණියන් 'ධනවති' නම් වූවාය. භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරින් 'තිස්ස' සහ 'භාරද්වාජ' යන දෙනම ද, භික්ෂුණීන් වහන්සේලා අතරින් 'අනුලා' සහ 'උරුවේලා' යන දෙනම ද අග්‍රශ්‍රාවක යුගලයන් වූහ.

92.

92.

Taṃ sabbamittasamaṇo samupaṭṭhahitthaNigrodhasākhī jayabodhi sa’vīsahattho,Tassā’si visatisahassa pamāṇamāyuEko’va’hū ariyasāvakasannīpāto;

()

එම බුදුරජාණන් වහන්සේට 'සබ්බමිත්ත' නම් භික්ෂුව උපස්ථාන කළේය. විසි රියනක් (20) උසැති උන්වහන්සේගේ ජය ශ්‍රී බෝධිය 'නිග්‍රෝධ' (නුග) වෘක්ෂය විය. උන්වහන්සේගේ ආයු කාලය විසිදහසක් (20,000) අවුරුදු වූ අතර, උන්වහන්සේට තිබුණේ එක් ආර්ය ශ්‍රාවක සන්නිපාතයක් පමණි.

Iti medhānandābhidhānena yatitā viracite sakalakavijana hadayānanda dānanidāne jinavaṃsadīpe dūrenidāne bodhisattassa sesapaṇidhātaṭṭhapana pavatti paridīpo tatiyo saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත් සතුටු කරන, මේධාන්නද නම් යතීන්ද්‍රයන් (භික්ෂූන්) වහන්සේ විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි, දූරේනිදානයෙහි බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ සෙසු ප්‍රාර්ථනාවන් පිහිටුවීමේ පුවත විස්තර කෙරෙන තුන්වන සර්ගය නිමවා වදාරන ලදී.

1.

1.

Dīpaṅkarādicatuvīsati buddhapāda-Mūlesu laṅapaṇidhāna mahānidhāno,Lakkhādhikaṃ caturasaṅkhiyakappasaṅkhaṃPuññābhisandamabhisaṅkhari bodhisatto;

()

දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පටන් සූවිසි බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි නියත විවරණ මහා නිධානය ලැබූ මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලෙහි උදාර වූ පින් රැස් කළ සේක.

2.

2.

Etthantare vividhabāhiravatthujātaṃSisa’kkhimaṃsarudhirāni ca puttadāre,So jivitampi kapaṇaḍikayācakānaṃVīro pariccaji pajāya hitatthameva;

()

මේ අතරතුර කාලයෙහි, ඒ මහා වීරයාණන් වහන්සේ සකල සත්ත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිස විවිධ බාහිර වස්තූන් ද, තමන්ගේ හිස, ඇස්, මස්, ලේ ද, අඹුදරුවන් ද, තමන්ගේ ජීවිතය පවා දිළිඳු හා අසරණ යාචකයන් උදෙසා පරිත්‍යාග කළ සේක.

3.

3.

Dānādhimuttipariyesana vippavesoPatvā tapovanamakitti tapodhanassa,Tihaṃ alattha sakaṭāhamaloṇaḍākaṃYassā’bhibhūtajaṭharassa jighacchitattā;

() (Akitticariyaṃ)

දන් දීමේ උදාර අදහසින් යුතුව තපෝවනයට වැදී තපස් රැකි අකිත්ති තාපසයන් වහන්සේ, කුසගින්නෙන් දැවෙමින් සිටිද්දී පවා දින තුනක් මුළුල්ලෙහි තමන් ලත් ලුණු නොමැති තම්බන ලද පළා කොළ දන් දුන් සේක. (අකිත්ති චරියාව)

4.

4.

Kantāramagga paṭipanna manātapattaṃPacceka buddhamahipassiya saṅakkhavippo,Phuṭṭhaṃ sakiccapasuto sūriyātapenaYo chattupāhaṇamadāsi sudhotapāṇi;

() (Saṅkhacariyaṃ)

කටුක කාන්තාර මාර්ගයක කුඩයක් නොමැතිව, දැඩි හිරු රැසින් පීඩා විඳිමින් වඩින පච්චේකබුදුරජාණන් වහන්සේනම දැක, පිරිසිදු දෑත් ඇති සංඛ නම් බමුණා තමන් සතු කුඩය සහ සෙරෙප්පු යුවල උන්වහන්සේට පූජා කළේය. (සංඛ චරියාව)

5.

5.

Dubbhikkhapīḷanabhayena kaliṅgaraṭṭhāSaṃyācataṃ yadupagamma dhanañjayavho,Soṇḍāya gayha nijamañjana nāgarājaṃYo dakkhiṇodaka nisekamakāsi rājā;

() (Kurudhammacariyaṃ)

දුර්භික්ෂ බියෙන් පීඩිත වූ කලිඟු රට වැසියන් පැමිණ ඉල්ලා සිටි කල්හි, ධනංජය නම් රජතුමා තමන්ගේ අඳුන්වන් මංගල හස්තිරාජයා හොඬවැලෙන් අල්ලා, පැන් වත් කර දන් දුන්නේය. (කුරුධර්ම චරියාව)

6.

6.

Hutvāna yo mahasudassana cakkavattīRājā kusāvatipuramhi divā ca ratto,Vatthattapānamupatesi carāpayitvāBheriṃka asesakapaṇḍikayācakānaṃ;

() (Mahāsudassanacariyaṃ)

කුසාවතී නුවර මහා සුදස්සන සක්විති රජු වී උපන් උන්වහන්සේ, සියලු අසරණ යාචකයන් උදෙසා දිවා රෑ දෙකෙහි බෙර හසුරුවා අන්නපාන, වස්ත්‍ර ආදී දෑ නොමිලයේ බෙදා දුන් සේක. (මහා සුදස්සන චරියාව)

7.

7.

Yo sattabhumibhujasāsi purohito’piRājūhi laddhamakhilaṃ dhanadhaññarāsiṃ,Sampattayācakajanassa paricchajitvāPuññappabandhamabhisañcini bodhihetu;

() (Mahāgovindacariyaṃ)

සප්ත භූමිභාගයන්හි රජවරුන් සත්දෙනෙකුගේ පුරෝහිත වූ මහා ගෝවින්ද බ්‍රාහ්මණයා වී උපන් උන්වහන්සේ, ඒ රජවරුන්ගෙන් තමන්ට ලැබුණු සියලු ධන ධාන්‍ය සම්පත් පැමිණි යාචක ජනයාට පරිත්‍යාග කර, බුදුබව පිණිස මහත් වූ පින් රැස් කළ සේක. (මහා ගෝවින්ද චරියාව)

8.

8.

Dhammānusāsi nimināma mahībhujo’piSālaṃ vidhāya mithilāya catummukhaṃ yo,AcchinnamatthijanapakkhicatuppadānaṃDānaṃ pavattayī purā dadataṃ variṭṭho;

() (Nimirājacariyaṃ)

යම් කලෙක ධර්මයෙන් අනුශාසනා කරන්නා වූ ද, දායකයන් අතර උතුම් වූ ද, නිමි නම් වූ මහා රජතුමා, මිථිලා නුවර සතරැස් දන්සලක් කරවා, යාචකයන්ට ද, පක්ෂීන්ට ද, සිව්පාවුන්ට ද නොසිඳුණු මහා දානයක් පැවැත්වූයේ ය. (නිමිරාජ චරියාව)

9.

9.

Yo ekarājasutacandakumārabhūtoMuddhābhiseka karaṇāya janehi gacchaṃ,Saṃvejito savibhave tibhave’pi yaññā-Vāṭaṃ vidhāya’bhipavattayi dānavaṭṭaṃ;

() (Candakumāracariyaṃ)

එකරාජ රජුගේ පුත්‍ර වූ, චන්ද්‍රකුමාරයන් ලෙස උපන් යම් බෝධිසත්ත්ව කෙනෙක් මුර්ධභිෂේකය ලැබීම පිණිස ජනයා සමඟ යමින් සිටියදී, සියලු සම්පත් කෙරෙහි ද, තුන් භවය කෙරෙහි ද සංවේගයට පත්ව, යාගශාලාවක් පිළියෙල කොට මහා දාන ප්‍රවාහයක් පැවැත්වූයේ ය. (චන්දකුමාර චරියාව)

10.

10.

Yo vatthusāragahaṇena atittarūpoBhumissaro’pi sivināma surādhipassa,Jaccandhavesagahitassa vilocanāniUppāṭayitva padadaṃ labhi dibbacakkhū;

() (Sivirājacariyaṃ;

)

වස්තුවෙහි සාරය (දානය) ගැනීමේදී තෘප්තිමත් නොවූ, සිවි නම් වූ යම් රජෙක්, උපතින් අන්ධ වූ වෙස් ගෙන පැමිණි ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාට තමාගේ දෑස් උදුරා දන් දී, පසුව දිව්‍ය චක්ෂුසය ලැබුවේ ය. (සිවිරාජ චරියාව)

11.

11.

Dānādhimuttiparamo sasapaṇḍito yoMittenu sāsiya adhiṭṭhituposathaṅgo,Aṅgāramuddhani papāta sajīvitāsaṃHitvā dvijassa tanumaṃsapadātukāmo;

() (Sasapaṇḍitacariyaṃ;

Itidānapāramīṃ)

දානයෙහිම බෙහෙවින් ඇලුනා වූ, සිය මිතුරන්ට ද අනුශාසනා කොට උපෝසථ අංගයන් සමාදන්ව සිටි යම් සස පණ්ඩිතයෙක් (හාවෙක්), බ්‍රාහ්මණයකුට සිය ශරීර මාංශය දන් දෙනු කැමැත්තෙන්, ජීවත්වීමේ ආශාව හැර දමා, ඇවිළෙන ගිනි අඟුරු ගොඩට පැන්නේ ය. (සසපණ්ඩිත චරියාව - මෙසේ දාන පාරමිතාවයි)

12.

12.

Yo mātuposakakari bhisamuddharattoAndhāya hatthidamakena kareṇukāya,Soṇḍāya suṭṭhugahito’pya’vikaṇḍitassaSīlassa khaṇḍanabhayā najanesi kopaṃ;

() (Mātuposakacariyaṃ)

තම අන්ධ මෑණියන් පෝෂණය කළා වූ ද, නෙළුම් අල උදුරා දෙන්නා වූ ද යම් ඇත් රජෙක්, ඇතුන් දමනය කරන්නා විසින් තමාගේ සොඬින් තදින් අල්ලා ගනු ලැබූ කලත්, සිය නොකෙලෙසුණු සීලය බිඳී යාමේ බිය නිසා කිසිදු ක්‍රෝධයක් නූපදවූයේ ය. (මාතුපෝසක චරියාව)

13.

13.

Yo bhuridattabhujago’parivammikaṭṭho,Sīlabbataṃ visadharo samadhiṭṭhahitvā,Peḷāya khittabhujage ahiguṇṭhikamhiSīlassa kuppanabhayena jahāsi kopaṃ;

() (Bhuridattacariyaṃ;

)

තුඹසක් මතුපිට සජ්ඣායනා කරමින්, ශීල ව්‍රතය සමාදන්ව සිටි, විෂ සහිත වූ භූරිදත්ත නම් නාගරාජයා, අහිකුණ්ඨිකයා විසින් තමා කූඩයකට දමනු ලැබූ කලත්, සීලය කිලිටි වේ යැයි බියෙන් ක්‍රෝධය අත්හැරියේ ය. (භූරිදත්ත චරියාව)

14.

14.

Sīlabbatādivibhavo jalitiddhimā yoCampeyyanāmabhujago ahiguṇṭhikamhi,Icchānurūpavicaro camarī’va vālaṃSīlaṃ jugopa napi tabbadhake cukopa;

() (Campeyyacariyaṃ;

)

ශීල ව්‍රතාදී ගුණයෙන් හා දිලිසෙන සෘද්ධි බලයෙන් යුක්ත වූ, චම්පෙය්‍ය නම් වූ යම් නාගරාජයෙක්, සෙමර මුවා තමාගේ වල්ගය රකින්නාක් මෙන්, තමා පෙළන්නා වූ අහිකුණ්ඨිකයා කෙරෙහි ද කෝප නොවී, තමාගේ කැමැත්ත පරිදි හැසිරෙමින් සීලයම ආරක්ෂා කළේ ය. (චම්පෙය්‍ය චරියාව)

15.

15.

Yo cūlabodhivisuto samadiṭṭhahatvāSīlabbataṃ vanamupecca vasaṃ piyāya,Tāyaṃ pasayha gahitāya’pi kāsiraññāSīlabbisodhanaparo pajahittha rosaṃ;

() (Cūlabodhicariyaṃ)

චූලබෝධි නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ යම් තාපසයෙක්, ශීල ව්‍රතය සමාදන්ව තම ප්‍රිය බිරිඳ සමඟ වනයට වැද වෙසෙන කල, කාසි රජු විසින් ඇයව බලහත්කාරයෙන් පැහැරගනු ලැබූවත්, තමාගේ සීලය පිරිසිදුව රැකගනු පිණිස ක්‍රෝධය දුරු කළේ ය. (චූලබෝධි චරියාව)

16.

16.

Yo bhiṃsarūpi mahiso’pi valimukhassaĀguṃ titikkhamakhīlaṃ parisuddhasilo,Rukkhaṭṭhayakkhavacanāni paṭikkhipitvāTaṃ sīlabhaṅgabhayato bhayato mumoca;

()

බියකරු පෙනුමකින් යුත් මී හරකෙකු වුවත්, පිරිසිදු සීලයෙන් යුතුව, වඳුරා තමාට කළ සියලු වැරදි ඉවසා වදාරමින්, වෘක්ෂ දේවතාවාගේ (යකාගේ) වචන ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, ශීල භංගත්වයට ඇති බිය නිසාම ඒ වඳුරාට බියක් නොදී අතහැරියේ ය. (මහිස රාජ චරියාව)

17.

17.

Yo vuyhamānamapanīya nadīpavāhāMittadduhiṃ putasajīvitadānahetu,Raññā mumoca vadhiyaṃ avikopanenaSīlassa rūruhariṇo’pi harissavaṇṇo, () (rūrumigarājacariyaṃ;

)

රන්වන් පැහැති රූරු මුව රජෙක් වූ යම් බෝධිසත්ත්ව කෙනෙක්, ගඟ දියෙහි ගසාගෙන යමින් සිටි, තමාට ද්‍රෝහි වූ මිනිසෙකු බේරාගෙන ඔහුට ජීවිත දානය දී, පසුව රජු විසින් තමා මැරීමට සැරසුණු කල ද, කෝපයකින් තොරව සීලය රැකගනිමින් රජු ලවා තමා නිදහස් කරවා ගත්තේ ය. (රූරුමෘගරාජ චරියාව)

18.

18.

Yo dantakaṭṭhasakalehi jaṭākulehiKuddhena kuṭajaṭilena katāhisāpo,Mātaṅganāmamuni sīladhanaṃ jugopaSampātasāparipumiddhibalena rakkhaṃ;

() (Mātaṅgacariyaṃ;

)

දැහැටි කූරුවලින් හා අවුල් වූ ජටාවෙන් යුත්, කෝපයට පත් කපටි ජටිලයකු විසින් තමන්ට ශාප කරනු ලැබූ කලත්, මාතංග නම් වූ යම් මුනිවරයෙක් තමාගේ සෘද්ධි බලයෙන් ආරක්ෂාව සලසා ගනිමින්, තමාගේ ශීල ධනය රැකගත්තේ ය. (මාතංග චරියාව)

19.

19.

Maggāvatiṇṇamadhamaṃ kalhābhīlāsā-Saṅghaṭṭitobhayarathaṅgamadhammayakkhaṃ,Kopagginā naparijhāpayamiddhimā yoSīlaṃ rarakkha khalu dhammikayakkharājā;

() (Dhammādhamma devaputtacariyaṃ;

)

සෘද්ධිමත් වූ යම් ධාර්මික යක්ෂ රාජයෙක් (ධර්ම දේවපුත්‍රයා), මඟ හරස් කොට විවාදයට පැමිණි, තමාගේ රථයේ රෝද එකිනෙක ගැටෙන සේ පැමිණි අධර්ම යක්ෂයා කෙරෙහි ක්‍රෝධ ගින්නෙන් නොදැවී, සැබවින්ම සිය සීලය ආරක්ෂා කළේ ය. (ධර්මදේවපුත්ත චරියාව)

20.

20.

Yo porisādavasagassa jayaddisassaRañño paṭiññamadhikicca vijivitāso,Khīttāyudho tadupagamma alīnasattoYakkhaṃ damesi nanu sīlavataṃ nidānā;

() (Alīnasattacariyaṃ;

)

මිනීකන්නාගේ (පොරිසාදයාගේ) වසඟයට පත් ජයද්දිස රජුට වූ පොරොන්දුවක් ඉටු කරනු පිණිස, තමාගේ ජීවිත ආශාව හැර දමා, නිර්භීත සිත් ඇතිව ඒ මිනීකන්නා වෙත ගොස්, සිය ශීල ව්‍රතයේ බලයෙන්ම ඒ යක්ෂයා දමනය කළේ ය. (අලීනසත්ත චරියාව)

21.

21.

Yo saṅkhapālabhujago nijabhogapūra-Vyābhaṅgibhārataravāhiti bhojaputte,Kāruññamāpa abhigantumapādatāyaSīlassa bhaṅgabhayato’pi hutāsatejo;

() (Saṅkhapālacariyaṃ;

Iti sīlapāramiṃ;

)

ගිනි මෙන් තේජස් ඇති වුවත්, තමාගේ ශරීරය කූඩුවලින් ඇන සිදුරු කොට, කඳක බැඳ උසුලාගෙන ගිය වැද්දන් (භෝජ පුත්‍රයන්) කෙරෙහි, සීලය බිඳී යාමේ බිය නිසාම කරුණාව දැක්වූ, පාද රහිත වූ සංඛපාල නම් නාගරාජයාය. (සංඛපාල චරියාව - මෙසේ ශීල පාරමිතාවයි)

22.

22.

SaṅkhāradhammakhaṇabhaṅgasabhāvadassiUssāvabinduvilayaṃ’va yudhañjayo yo,Rājā janassa rudato pavihāya rajjaṃNekkhammapāramimapurayi pabbajitvā;

() (Yudhañjaya cariyaṃ;

)

සංස්කාර ධර්මයන්ගේ ක්ෂණභංගුර ස්වභාවය පිණි බිඳක් දියවී යාම මෙන් දැක, ජනයා හඬද්දීම රාජ්‍යය හැර දමා, මහණ වී නෙක්ඛම්ම පාරමිතාව සම්පූර්ණ කළ යම් යුධංජය රජෙක් විය. (යුධංජය චරියාව)

23.

23.

Yo somanassavisuto kururājaputtoDussīlakuṭajaṭilabbacanaṃ paṭicca,Raññā niyojitavadho vadhakāvakāsaṃLaddhānusāsiya’bhinikkhami cattarajjo;

() (Somanassa cariyaṃ;

)

දුශ්ශීල කපටි ජටිලයකුගේ වචනය අසා රජතුමා විසින් තමන් මැරීමට නියෝග කළ කල්හි, වධකයන්ගෙන් අවසරය ලබාගෙන ඔවුන්ට ද අනුශාසනා කොට, රාජ්‍යය හැර දමා පැවිදි වූ සෝමනස්ස නම් වූ කුරු රාජ කුමාරයාය. (සෝමනස්ස චරියාව)

24.

24.

Yo kāsirājatanujo’pi ayogharākhyoĪhaṃ bhato ciramayogharavāsahīrū,Rajjaṃ pahāya paramaṃ pitarā padattaṃNekkhammapāramiparo vanamotarittha;

() (Ayogharacariyaṃ;

)

යකඩ ගෙයක බොහෝ කල් ඇතිදැඩි වූ, කාසි රජුගේ පුත්‍ර වූ, අශෝකය (අයෝගෘහ) නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ යම් බෝධිසත්ත්ව කෙනෙක් පියා විසින් දෙන ලද උතුම් රාජ්‍යය හැර දමා, නෙක්ඛම්ම පාරමිතාව පුරනු පිණිස වනයට පිවිසියේ ය. (අයෝගෘහ චරියාව)

25.

25.

Yo pañcakāmaguṇadīpanato’padiṭṭha-Sambhattamittavacanampi paṭikkhipitvā,Niddhantakañcananibhacchavi kañcanākhyoPatvā tapovanamapabbaji bandhavehi;

() (Bhisacariyaṃ;

)

උණු කළ රන් වන් පැහැති ශරීර ශෝභාවක් ඇති, පඤ්ච කාම ගුණයන්ගේ ආශ්වාදය පෙන්වා දෙමින් හිතවත් මිතුරන් පැවසූ වදන් ප්‍රතික්ෂේප කොට, සිය නෑයන් සමඟ තපෝවනයට වැද පැවිදි වූ භිස (කඤ්චන) නම් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේය. (භිස චරියාව)

26.

26.

Pakkhittadaddulanahārurivā’nalamhiSaṅkhāradhammavisaye paṭivaṭṭitatto,Yo soṇabhusurasudhī vibhavaṃ pahāyaPabbajjituṃ sapariso pavanaṃ jagāma;

() (Soṇapaṇḍitacariyaṃ;

Iti nekkhamma pārami;

)

ගින්නට දැමූ සම් පටක් මෙන් සංස්කාර ධර්මයන් කෙරෙහි පසුබට වූ සිත් ඇති, සෝණ නම් වූ ඥානවන්ත බ්‍රාහ්මණයා තමාගේ සියලු සම්පත් හැර දමා, පිරිස සමඟ පැවිදි වීම පිණිස වනයට ගියේ ය. (සෝණපණ්ඩිත චරියාව - මෙසේ නෙක්ඛම්ම පාරමිතාවයි)

27.

27.

Yo seṇako sudhi pasibbakagabbhasāyiṃVippassi mohakalusikatamānasassa,Sappaṃ sughoramupadassiya dīghadassīPaññāsupāramimapūrayi bhurimedho;

() (Seṇakapaṇḍita cariyaṃ;

)

මෝහයෙන් මුළා වූ මනසක් ඇති බ්‍රාහ්මණයාගේ මල්ල තුළ ලැග සිටි අතිශය දරුණු සර්පයා දැක, එය පෙන්වා දී ඔහු බේරාගත්, මහා ප්‍රඥාවෙන් හා දීර්ඝ දර්ශනයෙන් යුත් සේනක පණ්ඩිතයා ප්‍රඥා පාරමිතාව සම්පූර්ණ කළේ ය. (සේනකපණ්ඩිත චරියාව)

28.

28.

Yo yaṃ mahosadhasamākhyasudhī sudhīsoUmmaggasaṃvutanisaggavatisamo’pi,Ummaggato’va sabalaṃ mithilādhināthaṃPaññāpajāpatipati riputo mumoca;

() (Mahosadhacariyaṃ iti paññā pāramī;

)

ඥානවන්තයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ, මහෝෂධ නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ යම් පණ්ඩිතයෙක්, උමගක් සාදා ඒ උමං මාර්ගය ඔස්සේ මිථිලා නුවර රජු සහ ඔහුගේ සේනාව සතුරන්ගෙන් බේරා ගත්තේ ද, ඒ ප්‍රඥාවන්තයා ප්‍රඥා පාරමිතාව සම්පූර්ණ කළේ ය. (මහෝෂධ චරියාව - මෙසේ ප්‍රඥා පාරමිතාවයි)

29.

29.

Vālenu’ḷāravīriyo vīriyena ghoraṃSaṃsāradukkhamiva yo kisakālako’pi,Gambhīrasāgarajalaṃ sapajānukampīUssiñcituṃ satatamārahi sattasāro;

() (Kālaka cariyaṃ)

සංසාර දුක බඳු වූ මහා සාගර ජලය, සිය පැටවුන් කෙරෙහි වූ අනුකම්පාවෙන්, තමාගේ වල්ගයෙන් ඉස සිඳලීමට නිරන්තරයෙන්ම උත්සාහ කළ, මහා වීර්යයකින් යුත් කුඩා ලේනෙකු වූ (කාලක) බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේය. (කාලක චරියාව)

30.

30.

Rājāmahādijanako janakundacandoGambhīrabhurisalilaṃ salilākaraṃ yo,Sūro’rubāhuvīriyo vīriyaṃ tatāraSaṃsārasindhutaraṇe taraṇīsarūpo;

() (Mahājanakacariyaṃ;

Iti vīriyapārami;

)

ජනයාට සඳක් බඳු වූ, මහා ජනක නම් වූ යම් රජෙක්, තමාගේ බාහුවල වීර්යයෙන් යුතුව, මහා සාගරය පිහිනා තරණය කළේ ද, ඔහු සංසාර සාගරය තරණය කිරීමට නැවක් බඳු විය. (මහාජනක චරියාව - මෙසේ වීර්ය පාරමිතාවයි)

31.

31.

Yo khantitintahadayo yatikhantivādīChedāpite’pi sakalaṃ sakalattabhāve,Samapūtakhantijalamevabhūsaṃ sisecaVyāpādapāvakapadittakalāburāje;

() (Khantivādī cariyaṃ)

තමාගේ මුළු ශරීරයම කපා දමනු ලැබූ කල්හි ද, ක්ෂමා ගුණයෙන් තෙත් වූ හදවත් ඇති, ක්ෂාන්තිවාදී නම් වූ යම් තාපසයෙක්, ක්‍රෝධ නැමැති ගින්නෙන් දැවෙමින් සිටි කලාබු රජු කෙරෙහි මෛත්‍රී සහගත ක්ෂමා නැමැති සිසිල් පැන් ඉසිනු ලැබුවේ ය. (ක්ෂාන්තිවාදී චරියාව)

32.

32.

Yo dhammapālanaparo susu dhammapāloKārāpite’pi vadhakeha’simālakammaṃ,Āsannatāpanirayamhi patāparājeKhantiṃ pavattayi manappitakhantimetto;

() (Dhammapāla cariyaṃ;

Iti khantipāramī;

)

ධර්මය ආරක්ෂා කරන්නා වූ ද, කුඩා දරුවකු වූ ද ධර්මපාල කුමාරයා, වධකයන් ලවා තමාගේ අත් පා කපා දමනු ලැබූ කල්හි ද, නිරයට ආසන්නව සිටි ප්‍රතාප රජු කෙරෙහි මෛත්‍රී සහගත ක්ෂමා ගුණයම පැවැත්වූයේ ය. (ධර්මපාල චරියාව - මෙසේ ක්ෂාන්ති පාරමිතාවයි)

33.

33.

Yo antarīpagabhayaṃkarasuṃsumāra-Muddhāsamappitapado kapirājabhūto,Dinnaṃ paṭiññamanukubbamanaññalabbhaṃNajjā papāta paratīramasaccabhīrū;

() (Kapirāja cariyaṃ)

අසත්‍යයට බිය වූ, වඳුරු රජෙකු උපන් යම් බෝධිසත්ත්ව කෙනෙක්, ගඟ මැද සිටි බියකරු කිඹුලාගේ හිස මත සිය පාදය තබා, තමා දුන් පොරොන්දුව ඉටු කරමින් ගඟේ අනෙක් ඉවුරට පැන්නේ ය. (කපිරාජ චරියාව)

34.

34.

Yo saccapāramiparo vasi paccanāmoSaccena saccamahīsandhiya saccadassī,Poriṃ samaggakaraṇiṃ sirijambudīpeSampālayaṃ sakalalokamavoca vācaṃ;

() (Saccasavbhaya cariyaṃ;

)

සත්‍ය පාරමිතාවෙන් අගතැන්පත් වූ, සත්‍යසම්භව නමින් ප්‍රකට වූ, සත්‍යය මගින් සත්‍ය නමැති මහා පෘථිවිය හා සබැඳි සත්‍යදර්ශී වූ යම් බෝධිසත්ත්ව කෙනෙක් ශ්‍රී ජම්බුද්වීපයෙහි පැරණි සමඟිකරණ වචනය සුරකිමින් මුළු ලොවට සත්‍ය වචනය ප්‍රකාශ කළ සේක් ද;

35.

35.

Yo vaṭṭapotakadijo avirūḷhapakkha-Pādo’tikhuddakakulāvakagabbhasāyī,Saccena soḷasakarisamitappadeseDāvagginibbutimakā thiramāyugantaṃ;

() (Vaṭṭapotaka cariyaṃ;

)

පියාපත් හා පාද නොවැඩුණු, ඉතා කුඩා කැදැල්ලක් තුළ හොත් යම් වටු පැටවෙක් සත්‍ය ක්‍රියාවෙන් සොළොස් කරීසයක් පමණ භූමි භාගයෙහි ලැව්ගින්න කල්පාන්තය දක්වා ස්ථිර ලෙස නිවා දැමූ සේක් ද;

36.

36.

Yo gijjhakākabakabāṇakabhakkhabhuta-Bandhu nidāgharavitāpaparikkhayā’pe,Ritte saramhi parimocayi maccharājāSaccena’kālajaladāgamapaccayena;

() (Maccharāja cariyaṃ;

)

ගිම්හාන සූර්ය රශ්මියෙන් ජලය සිඳී ගිය හිස් වූ විලෙහි දී, ගිජුලිහිණියන්, කපුටන්, කොකුන් ආදී පක්ෂීන්ට ගොදුරු වීමට ගිය සිය නෑයන් බේරාගනු පිණිස, සත්‍ය ක්‍රියා බලයෙන් අකල් වැසි වස්වා මුදාගත් යම් මත්ස්‍ය රාජයෙක් වූ සේක් ද;

37.

37.

Duṭṭhāhidaṭṭhavisavegavimucchitaṃ yoMaṇḍabbatāpasavaro’rasayaññadattaṃ,Katvāna saccakiriyaṃ karuṇāya kaṇha-Dīpāyano muni mumoca tamāpadamhā;

() (Kaṇhādīpāyana cariyaṃ;

)

දරුණු සර්පයෙකු දෂ්ට කිරීමෙන් ඇති වූ විෂ වේගයෙන් සිහිමුර්ඡා වූ මණ්ඩව්‍ය තාපසයන්ගේ ඖරස පුත්‍ර යඥදත්තයන්ව, කරුණාවෙන් යුතුව සත්‍ය ක්‍රියා කොට ඒ විපතින් මුදාගත් කණ්හදීපායන නමැති යම් මුනීන්ද්‍රයෙක් වූ සේක් ද;

38.

38.

Yo porisādavasago sutasomarājāRajje tiyojanasate sakajīvite’pi,Saccaṃ rarakkha nanu saccaparo nirāsoDinnaṃ paṭissavamubhinnamapānukubbaṃ;

() (Sutasomacariyaṃ;

Iti saccapāramī;

)

මිනීකන පොරිසාදයාගේ වසඟයට පත් වූ නමුත්, යොදුන් තුන්සියයක් දිගු රාජ්‍යය කෙරෙහි හෝ තමාගේ ජීවිතය කෙරෙහි හෝ අපේක්ෂාවක් නොතබා, සත්‍යගරුකව දෙපාර්ශවයටම දුන් පොරොන්දුව කඩ නොකරමින් සත්‍යයම ආරක්ෂා කළ යම් සුතසෝම රජෙක් වූ සේක් ද; (මෙසේ සත්‍ය පාරමිතාවයි.)

39.

39.

Nibbinnarajjavibhavo bhavabhīrūtāyaYo mūgapakkhabadhirākati mūgapakkho,Nīte nikhātumapaki sīvathikāvakāseDaḷhaṃ adhiṭṭhitavataṃ vata nojahāsi;

() (Temiyacariyaṃ;

Iti adhiṭṭhāna pāramī;

)

සංසාර බයට පත් වී රාජ්‍ය විභූතිය කෙරෙහි කලකිරිලා, ගොළු, කොර සහ බිහිරි වෙස් ගෙන, ඔහුව වළලා දැමීමට සොහොනට ගෙන ගිය කල්හි පවා ස්වකීය දැඩි අධිෂ්ඨාන ව්‍රතය අත්නොහළ යම් තේමිය කුමාරයෙක් වූ සේක් ද; (මෙසේ අධිෂ්ඨාන පාරමිතාවයි.)

40.

40.

Mettavihāraparamo piturandhayaṭṭhiYo somasommayadayo’pi suvaṇṇasāmo,Vāḷehi samparivuto pavane vihāriMettākhyapāramimapūrayi pāpabhīrū;

() (Suvaṇṇasāmacariyaṃ;

)

මෛත්‍රී විහරණයෙන් අගතැන්පත් වූ, සිය අන්ධ දෙමාපියන්ට හැරමිටියක් බඳු වූ, චන්ද්‍රයා මෙන් සෞම්‍ය හදවතක් ඇති, වන සතුන් පිරිවරා වනයේ විසූ, පවට බිය ඇති යම් ස්වර්ණසාම කුමාරයෙක් මෛත්‍රී පාරමිතාව සම්පූර්ණ කළ සේක් ද;

41.

41.

Yo ekarājavisuto bhuvi kāsirājāMettākalattadutiyo sakajīvite’pi,Avachinnarajjavibhāve paṭipakkharājeMettāya samphari samaṃ paribhāvitāya;

() (Ekarājacariyaṃ;

Iti mettā pāramī;

)

මෙලොව ඒකරාජ නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ, මෛත්‍රියම එකම සහකාරිය කරගත්, සතුරු රජු විසින් තමාගේ රාජ්‍ය විභූතිය පැහැරගනු ලැබූ කල්හි ද ස්වකීය ජීවිතය ගැන පවා නොතකා, සතුරු රජු කෙරෙහි ද සමව වැඩූ මෛත්‍රී සිත පැතිරවූ යම් කාසී රජෙක් වූ සේක් ද; (මෙසේ මෛත්‍රී පාරමිතාවයි.)

42.

42.

Yā lomehaṃsavisuto’pi tulāsarikkhoMānāvamānanakaresu sukhe ca dukkha,Vāsaṃ cavaṭṭhiparikiṇṇasusānamajjheVeraṃ averamanupecca rarakkhu’pekkhaṃ;

() (Lomahaṃsacariyaṃ;

Iti upekkhāka pakāramiṃ)

ලෝමහංස නමින් ප්‍රකට වූ, ගරු බුහුමන් හා නින්දා අපහාසයන්හිදී ද සැප දුක් දෙක්හිදී ද තරාදියක් මෙන් මධ්‍යස්ථව, ඇටකටු විසිරී තිබූ සොහොනක් මැද වෙසෙමින්, වෛරයක් හෝ අවෛරයක් ඇති කර නොගෙන උපේක්ෂා පාරමිතාව ආරක්ෂා කළ යම් බෝධිසත්ත්ව කෙනෙක් වූ සේක් ද; (මෙසේ උපේක්ෂා පාරමිතාවයි.)

43.

43.

So bodhiyā’bhiniyato paripakkañāṇoBuddhaṅkuro’pacitapāramitābalena,Nijjhāmataṇha’sitakañjakkhuppipāsa-Lokantarorunirayesu na jātu jāto;

()

සම්බෝධිය සඳහා නියත විවරණ ලද, පරිණත ඥානයෙන් යුත්, රැස් කළා වූ පාරමිතා බලයෙන් හෙබි ඒ බෝධි අංකුරයන් වහන්සේ දැවෙන තෘෂ්ණාවෙන් යුත් නිජ්ඣාමතණ්හික ප්‍රේතයන් අතර හෝ දැඩි බඩගින්නෙන් හා පිපාසයෙන් පෙළෙන අපායන්හි හෝ ලෝකන්තරික මහා නිරයෙහි කිසි කලෙකත් නූපන් සේක.

44.

44.

Nālattha paṇḍakanapuṃsakamūgapakkha-Chaccandhajātibadhiritthijaḷattabhāvaṃ,So makkhikāmakasakutthakipillikādi-Jātyā napātubhavi kīṭapaṭaṅgajātyā;

()

උන්වහන්සේ පණ්ඩක, nපුංසක, ගොළු, කොර, උපන්ගෙයි අන්ධ, බිහිරි, ස්ත්‍රී හෝ මන්දබුද්ධික ආත්මභාවයක් නොලැබූ සේක. එමෙන්ම මැස්සන්, මදුරුවන්, මකුණන්, කූඹින්, පණුවන් හෝ පලඟැටියන් වැනි පහත් සත්ත්ව උත්පත්තිවල ද නූපන් සේක.

45.

45.

Nālattha gandhagajato puthulatta bhāvaṃNālattha vaṭṭasusukā sukhumanta bhāvaṃ,Nālattha umdanamammanakatta bhāvaṃNālattha evamatihīnataratta bhāvaṃ;

උන්වහන්සේ ගන්ධහස්තීන් වැනි ස්ථූල ශරීර ඇති ආත්මභාවයක් නොලැබූ සේක; වටුවන් හෝ සුසුකාවන් වැනි ඉතා කුඩා සිරුරු ඇති ආත්මභාවයක් ද නොලැබූ සේක; ගොත හෝ ගොළු ආත්මභාවයක් මෙන්ම මෙවැනි අතිශයින්ම පහත් වූ කිසිදු ආත්මභාවයක් නොලැබූ සේක.

46.

46.

Nāhosi mātuvadhako pitughātako vāNāhosi saṅghabhiduro arahantaghāto,Nāhosi duṭṭhahadayena tathāgatassaNāhosi saṃjananako rudhirassa kāye;

()

උන්වහන්සේ කිසි කලෙක මව් මරන්නෙකු හෝ පිය මරන්නෙකු නොවූ සේක. සංඝ භේද කරන්නෙකු හෝ රහතුන් මරන්නෙකු නොවූ සේක. නපුරු සිතින් තථාගතයන් වහන්සේගේ ශරීරයෙහි ලේ සලන්නෙකු ද නොවූ සේක.

47.

47.

Kammaṃ phakhalaṃ tadubhayaṃ paṭibāhino yeUcchedadiṭṭhigatikā vihariṃsu tesaṃ,Laddhiṃ kadāci naparāmasi saddahānoKammaṃ phalaṃ niyatabodhiparāyaṇo so;

()

කර්මය හා කර්ම ඵලය යන දෙකම ප්‍රතික්ෂේප කළ උච්ඡේද දෘෂ්ටිකයන්ගේ මිථ්‍යා මතයන්, කර්ම ඵල විශ්වාස කරන, නියත බෝධියම පරමාර්ථය කරගත් ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ කිසි කලෙකත් පිළි නොගත් සේක.

48.

48.

Yasmiṃ bhave bhavati nāmacatukkamattaṃTatrā’pi puññakaraṇattha masaññasatte,Aṭṭhānato napaṭisandhimagaṇhi suddhā-Vāsesu pañcasu kadāci papañcabhīrū;

()

නාම ධර්ම සතරක් පමණක් ඇති අරූප භවයන්හි ද, පින් දහම් කළ නොහැකි අසඤ්ඤසත්ත්ව තලයන්හි ද, කෙලෙස් ප්‍රපංචයන්ට බිය වූ උන්වහන්සේ කිසි කලෙකත් ප්‍රතිසන්ධියක් නොලැබූ සේක. එසේම ශුද්ධාවාස බ්‍රහ්මලෝක පසෙහි ද උත්පත්තියක් නොලැබූ සේක.

49.

49.

Buddhaṅkuro niyatabodhipado kadāciDīghāyukesu’pibhavesu sukhānapekho,Katvā’dhimuttivacanaṃ idha jīvalokeNibbatti so tidasapāramipūraṇatthaṃ;

()

නියත බෝධිපද ඇති ඒ බෝධි අංකුරයන් වහන්සේ, දීර්ඝ ආයුෂ ඇති බ්‍රහ්ම ලෝකයන්හි උපත ලැබූ කලෙක ද, එහි සැපත නොපතා, අධිමුක්ති කාලක්‍රියා කොට දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස යළි මේ මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපන් සේක.

50.

50.

Iccevaṃ so purisanisabho duppavesassa bodhi-Pāsādassā’vataraṇasamattiṃsatisseṇirūpaṃ,Nipphādento parahitarato pāramīdhammajātaṃSaṃsāre saṃsari cirataraṃ ghoradukkhaṃ titikkhaṃ;

()

මෙසේ අන්‍යයන්ගේ හිතසුව පිණිසම කැප වූ, උතුම් පුරුෂශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, ළඟා වීමට අපහසු වූ බෝධි ප්‍රාසාදයට නැඟීම සඳහා තිස් පියගැට පෙළක් බඳු වූ සමතිස් පාරමී ධර්මයන් සම්පූර්ණ කරමින්, ඝෝර වූ සන්සාර දුක් ඉවසමින් බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි සංසාරයෙහි සැරිසැරූ සේක.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānanda dānanidāne jinavaṃsadīpe durenidāne pāramidhammābhisaṅkharaṇa pavatti paridīpo catuttho saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත් ප්‍රීතිමත් කරවන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත 'ජිනවංශදීපය' නම් වූ ග්‍රන්ථයෙහි දූරේනිදානයෙහි එන පාරමී ධර්ම සම්පාදනය පිළිබඳ විස්තර කෙරෙන සිව්වැනි සර්ගය නිමවා වදාරන ලදී.

1.

1.

Atthavattapadaṃ nānāvaṇṇamaṇṇavajānvitaṃ,Patthyāvattamivāhosi jetuttarapuraṃ pure;

() (Silesa bandhanaṃ;

)

අතීතයෙහි ජේතුත්තර නම් වූ නගරය, විවිධ වර්ණයන්ගෙන් හා විසිතුරු දේවලින් පිරි සාගරයක් වැනි වූ, යහපත් වචන හා අර්ථයන්ගෙන් පිරුණු පථ්‍යාවක්ත්‍ර නම් වෘත්තයෙන් යුත් පද්‍යයක් මෙන් අතිශයින් ශෝභමාන විය.

2.

2.

Parikhāmekhalādāma baddhapākārasoṇinī,Rarāja rājadhānī sā vadhūva patimaṇḍitā;

()

දිය අගල නැමැති මෙවුල් දමකින් ද, පවුරු පදනම් නැමැති උකුළෙන් ද සුසැදි ඒ රාජධානිය, මනාව සරසන ලද මනාලියක මෙන් බැබළුණි.

3.

3.

Maṇisiṅgaṃsumālābhi bālaṃsumālivibbhamaṃ,Sasaṅkamaṇḍalaṃ tasmiṃ palamhesā’bhīsārikā;

()

එහි වූ මිණි කොත්වලින් විහිදෙන කිරණ මාලාවන්ගෙන් බාල සූර්යයාගේ සෝභාව ඉස්මතු වූ අතර, එහි වූ සඳ මඬල අභිසාරිකාවකගේ ලීලාව ඉසිලීය.

4.

4.

Indirāmandirā’mandamaṇimandirasālinī,Hemaddhajāvali tasmiṃ kiḷāpayi kalāpino;

()

ශ්‍රියා කාන්තාවගේ නිවහනක් බඳු වූ, මහත් වූ මිණි පහන්වලින් බැබළුණු ඒ මන්දිරයන්හි රන් ධජ පේළි, මොනරුන් නටවන්නාක් මෙන් සුළඟේ ලෙළදුන්හ.

5.

5.

Rarāja nāgarājānaṃ kappitābharaṇehi ca,Dāṭhāhi dānadhārāhi meghavacchantā’va sā purī;

()

සරසන ලද ආභරණවලින් ද, දළ යුගලින් ද, ගලා යන මද දහරාවන්ගෙන් ද යුත් ඇත් රජුන් නිසා ඒ නගරය වැසි වස්වන මේඝයක් මෙන් බැබළුණි.

6.

6.

Turaṅganikaroṇḍutadhulidhūsaritambaraṃ,Nivāritātapaṃraṅgavitānassirimāhari;

()

අශ්ව සමූහයා විසින් නඟන ලද ධූලි වලාපටලයෙන් අළු පැහැ ගැන්වුණු අහස, හිරු රැස් වළක්වමින්, උඩු වියනක සිරිය ඉසිලීය.

7.

7.

Nīlasevāladhammillā samphullakamalā’nanā,Tahimuppalalola’kkhī haṃsapīnapayodharā;

()

නිල් සෙවල නැමැති කෙස් කළඹින් ද, පිපුණු පියුම් නැමැති මුහුණින් ද, චංචල නිල් උපුල් නැමැති නෙත්වලින් ද, හංසයන් නැමැති පිරුණු පියයුරුවලින් ද යුත්,

8.

8.

Kiñjakkharājirasānāruddharodhanitambinī,Bhiṅgālimaṇimañjirā nārī’vā’suṃ sarojinī;

() (Silesa bandhanaṃ;

)

රේණු පේළි නැමැති රසනා දමෙන් ද, උස් වූ වැලි ඉවුරු නැමැති උකුළෙන් ද, බඹර සමූහයා නැමැති මිණි කිංකිණි නාදයෙන් ද යුතු වූ ඒ පියුම් විල් නළඟනන් මෙන් විය.

9.

9.

Kevakalaṃ kapparukkhehi vinā sā rājadhānya’hu,Visāṇārājadhānī’va sabbasampattisālinī;

()

කල්ප වෘක්ෂයන්ගෙන් පමණක් තොර වූ, සියලු සම්පත්වලින් ආඪ්‍ය වූ ඒ රාජධානිය කුවේරයාගේ ආලකමන්දා රාජධානිය මෙන් බැබළුණි.

10.

10.

Kadāci purisājañño rājā’hosi pure tahiṃ,Vessantaro’tināmena vissuto bhuvanattaye;

()

එකල්හි ඒ නගරයෙහි තුන් ලොවම ප්‍රසිද්ධ වූ, පුරුෂාජානෙය වූ 'වෙස්සන්තර' නමින් ප්‍රකට රජෙක් විසීය.

11.

11.

Kumāro’va samāno so dānakīḷāparāyaṇo,Kāyūpagāni dhātīnaṃ ratanābharaṇāni’pi;

()

කුමාර අවධියේදීම දාන ක්‍රීඩාවෙහි නිරත වූ උන්වහන්සේ, කිරිමව්වරුන් විසින් තම ශරීරයෙහි පළඳවන ලද රත්නාභරණ පවා දන් දුන් සේක.

12.

12.

Khaṇḍākhaṇḍaṃ karitvāna navakkhantuṃ kapariccaji,Evaṃ bāhiravatthūnidadanto aṭṭhavassiko;

()

ඒ ආභරණ කැබලි කොට නව වතාවක්ම පරිත්‍යාග කළ සේක. මෙලෙස බාහිර වස්තූන් දන් දෙමින් සිටි උන්වහන්සේ අට හැවිරිදි වියේදී,

13.

13.

Pāsādamabhirīhitvā sonisajjā’bhiyācanaṃ,Dassāmī’ti vicintesi sisakkhimaṃsalohitaṃ;

()

මාලිගයට පැමිණ එහි අසුන් ගෙන, 'යමකු මාගේ හිස, ඇස්, මස් හා ලේ ඉල්ලා ආවොත්, මම ඒ සියල්ල දෙන්නෙමි' යි සිතූ සේක.

14.

14.

Sukhedhito mahāsatto sukkapakkhe’va candimā,Pālesi dasadhammena patvā rajjasiriṃ pajaṃ;

()

සැපසේ වැඩුණු, පුර පක්ෂයේ සඳු මෙන් බැබළුණු ඒ මහාසත්ත්වයන් වහන්සේ, රාජ්‍ය ශ්‍රීයට පත් වී දස රාජ ධර්මයෙන් යුතුව රට වැසියන් පාලනය කළ සේක.

15.

15.

Nisajjo paripāsāde so rājā ekadā raho,Kāmānaṃ saṅkilesañca vokārādīnavaṃ sari;

()

දිනක් මාලිගයෙහි හුදෙකලාව හුන් ඒ රජතුමා, කාමයන්ගේ කිලිටි බව ද පංචස්කන්ධයේ ආදීනවයන් ද සිතින් මෙනෙහි කළ සේක.

16.

16.

Pabbajjāhirato rājā nibbinto vibhavebhave,Sampattisāramādāya hitvā rajjasiriṃ varaṃ;

()

පැවිද්දෙහි ඇලුනු, රාජ්‍ය විභූතීන් කෙරෙහි හා සංසාරය කෙරෙහි කලකිරුණු ඒ රජතුමා, උතුම් රාජ්‍ය ශ්‍රීය අත්හැර, සියලු සම්පත්වල හරය රැගෙන,

17.

17.

Mattamātaṅgarājā’va aggipajjalakānanā,Rudato ñātisaṅghassa agārasmā’bhi nikkhamī;

()

ගින්නෙන් ඇවිළුණු වනයකින් පලා යන මත් වූ ඇත් රජෙකු මෙන්, හඬා වැලපෙන නෑ පිරිස මැද ගිහිගෙයින් නික්ම ගිය සේක.

18.

18.

Campakāsokavakulatarusaṇḍasumaṇḍitaṃ,Sikhaṇḍimaṇḍalākhaṇḍakīḷaṃ kokilakūjanaṃ;

()

(මොනරුන් රඟදෙන, කොවුලන් නාද පවත්වන, සපු, අශෝක, මූණමල් ආදී වෘක්ෂ සමූහයන්ගෙන් සරසන ලද වනය බලා නික්ම ගිය සේක.)

19.

19.

Anekamigapakkhīnamāsayaṃ salilāsayaṃ,Vīkāsakusumāmodappavāsitasamīraṇaṃ;

()

නොයෙක් මෘගයන්ට හා පක්ෂීන්ට වාසස්ථාන වූ, ජලාශයන්ගෙන් යුක්ත වූ, පිපුණු මල්වල සුවඳින් සුවඳවත් වූ සිහිල් සුළං හමන්නා වූ;

20.

20.

Madhumattā’liṅdhaṅkāranibbhara’mburuhākaraṃ,Sampātanijjharā’rāvagambhīrabhuribhūdharaṃ;

()

මී පැණියෙන් මත් වූ බඹරුන්ගේ නාදයෙන් පිරුණු නෙළුම් පොකුණුවලින් යුක්ත වූ, ඇද හැලෙන දියඇලිවල ගම්භීර නාදයෙන් යුතු වූ බොහෝ පර්වතයන්ගෙන් ගහණ වූ;

21.

21.

Pavavekakkhamaṃ vaṅkapabbhāraṃ girigabbharaṃ,Duppavesapakathaṃ vaṅkagirināmatapovanaṃ;

()

හුදෙකලාව විසීමට සුදුසු වූ, නැමුණු පර්වත ප්‍රදේශ හා ලෙන්වලින් යුක්ත වූ, ඇතුළු වීමට අපහසු වූ 'වංකගිරි' නම් වූ තපෝවනයට;

22.

22.

Patvā laddhe’sipabbajjā kavilāso so mahībhujo,Caranto brahmacariyaṃ cirassaṃ vītināmayi;

()

පැමිණ, පැවිදි බව ලබා, ප්‍රඥාවෙන් බැබළුණු ඒ මහීපාලයා (වෙස්සන්තර රජතුමා) බඹසර හැසිරෙමින් බොහෝ කල් ගෙවා දැමීය;

23.

23.

Tassarañño mahesipi maddīnāma sukhedhitā,Puttadhītūbhisaddhiṃ taṃ tapovanamupāvisi;

()

ඒ රජුගේ මහේෂිකාව වූ, සැපසේ හැදුණු වැඩුණු මද්දී දේවිය ද පුතණුවන් හා දියණිය සමඟින් ඒ තපෝවනයට පිවිසියාය;

24.

24.

Mahiccho pūjakovippo tadā bīgacchadassano,Yena vessantarosattasāro tenupasaṅkami;

()

එකල්හි මහත් ආශාවන් ඇති, විරූපී දර්ශනයක් ඇති ජූජක නම් බ්‍රාහ්මණයා, සත්ත්වයන් කෙරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ වෙස්සන්තර රජු සිටි තැනට පැමිණියේය;

25.

25.

Attho kammakarehī’ti jarājajjaritassa me,Puttañcadhītaraṃ yācī dhīraṃ patvā dayāparaṃ;

()

“මහලු වයසින් ජරාවට පත් මට උපස්ථායකයන්ගෙන් ප්‍රයෝජන ඇතැ”යි පවසා, කරුණාවෙන් පිරි ඒ මහා ධීරයා (වෙස්සන්තර රජු) වෙත පැමිණ පුත්‍රයා ද දියණිය ද ඉල්ලා සිටියේය;

26.

26.

Ubho kaṇhājinaṃ jāliṃ sasenahabhārabhājanaṃ,Sammāsambodhikāmo so taṇhādāsabyamuttiyā;

()

සම්මා සම්බෝධිය කැමති වූ ඒ රජතුමා, තණ්හාව නමැති දාසභාවයෙන් මිදීම පිණිස තමන්ගේ සෙනෙහසේ බඳුන් බඳු වූ ජාලි සහ ක්‍රිෂ්ණාජිනා යන දරුවන් දෙදෙනාම;

27.

27.

Dakkhiṇodakasamputajūjaka’ñjalibhājane,Samappayittha bandhitvā agamā’dāya niddayo;

()

දක්ෂිණෝදකය වත්කොට ජූජක බ්‍රාහ්මණයාගේ දෝතට පූජා කළේය. (ජූජක ද) නිර්දය ලෙස ඔවුන් බැඳගෙන රැගෙන ගියේය;

28.

28.

Dānādhimuttīvīmaṃsī vippākappenu’pāgato,Saṃyāci devarājā’tha maddideviṃ patibbataṃ;

()

ඉන්පසු දානය පිළිබඳ ඔහුගේ අධිෂ්ඨානය විමසනු පිණිස බ්‍රාහ්මණ වේශයෙන් පැමිණි දේවේන්ද්‍රයා (සක්දෙව් රජ), පතිභක්තියෙන් යුතු මද්දී දේවිය ද ඉල්ලා සිටියේය;

29.

29.

Dakkhiṇodakaniddhotahattho so dakkhiṇodakaṃ,Katvā devesavippassa deviṃ devo pariccaji;

()

පැන් වත්කිරීමෙන් පිරිසිදු කරන ලද අත් ඇති ඒ දේවසමාන රජතුමා, දේව බ්‍රාහ්මණයාට දක්ෂිණෝදකය වත්කොට දේවිය පරිත්‍යාග කළේය;

30.

30.

Sattakkhattuṃ pakampittha tassa pāramitejasā,Sādhusādhūti pattānumodantī’va mahīvadhū;

()

ඔහුගේ පාරමිතා තේජසින් මහපොළොව සත් වරක් කම්පා විය. එය 'සාධු සාධු' යි පවසමින් අනුමෝදන් වන්නාක් මෙන් විය;

31.

31.

Iccevaṃ purisārañño paripācinapāramī,Maṇiraṃsismujjota pāsādasatalaṅkate;

()

මෙසේ පාරමිතාවන් මුදුන්පත් කළා වූ ඒ පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨයා, මැණික් කිරණින් බැබළෙන්නා වූ, ප්‍රාසාද සිය ගණනකින් අලංකාරවත් වූ;

32.

32.

Mandamandāniloṇḍūta pañcavaṇṇaddhajālīnaṃ,Maṇikiṃkiṇijālānurāvasotarasāyane;

()

මද සුළඟින් සෙලවෙන පස්වණක් ධජ සමූහයන්ගෙන් යුත්, කණට අමෘතයක් බඳු වූ මිණි කිංකිණි ජාලයන්ගේ නාදයෙන් යුතු වූ;

33.

33.

Dibbehi naccagītehi vāditehi manorame,Kandappamaṇḍapākāra raṅgamaṇḍapamaṇḍite;

()

දිව්‍යමය නර්තන, ගීත හා වාදනයන්ගෙන් මනෝඥ වූ ද, අනංග මණ්ඩප වැනි රංග මණ්ඩපයන්ගෙන් අලංකාර වූ ද;

34.

34.

Dibbantadibbarājūnaṃ indacāpasatehi’va,Cūḷāmaṇīmarīcihī sambādhīkaḷita’mbare;

()

දිව්‍ය රාජයන්ගේ චූඩාමාණික්‍යයන්ගේ කිරණින්, දේදුන්නෙන් බැබළෙන අහසක් මෙන් ආලෝකවත් වූ;

35.

35.

Accharāhi kucañcandanamitaṅgīhi dūrato,Vidhūtacandikārāji cārucāmara mārute;

()

පියයුරෙහි සඳුන් ගල්වාගත් දිව්‍යාංගනාවන් විසින් සලන ලද, චන්ද්‍ර කාන්තිය බඳු සුදෝ සුදු චාමර සුළඟින් යුක්ත වූ;

36.

36.

Suttappabuddhaposo’va tusite tidasālaye,Tato cavitvā nibbatti hutvā santusita’vhayo;

()

නින්දෙන් පිබිදුණු පුරුෂයෙකු මෙන්, එතැනින් චුත වී තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි 'සන්තුසිත' නමින් උපන්නේය;

37.

37.

Dibbesu pañcakāmesu vasanto tusitālaye,Pañcindriyāni lokekalocano paricārayi;

()

ලෝකයට එකම ඇසක් බඳු වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, තුසිත භවනයෙහි වසමින් දිව්‍යමය වූ පංචකාම සම්පත්තීන් විඳිමින් කල් ගෙවූ සේක;

38.

38.

Tadā dasasahassesu cakkavāḷesu devatā,Ekattha sannipatitā sutvā buddhahaḷāhaḷaṃ;

()

එකල්හි දසදහසක් සක්වල දේවතාවෝ, 'බුද්ධ කෝලාහලය' (බුදුවරයෙකු ලොව පහළ වන බවට වූ ඝෝෂාව) අසා එක්තැනකට රැස් වූහ;

39.

39.

Teno’pasaṅkamitvāna yenā’si purisuttamo,Katvā tabbadanambhojaṃ nayanālikulālayaṃ;

()

එසේ රැස්ව, ඒ උත්තමපුරුෂයාණන් (බෝසතුන්) සිටි තැනට පැමිණ, උන්වහන්සේගේ මුහුණ නමැති පියුම දෙස තම නෙත් නමැති බඹරුන් යොමු කරමින්;

40.

40.

Cūḷāmaṇimayukhambutiddhotacaraṇāsane,Baddhañjalipuṭambhojamakulāti samappayuṃ;

()

තමන්ගේ චූඩාමාණික්‍යයන්ගේ කිරණින් බැබළුණු පාද පීඨය අසල, පියුම් කැකුළු වැනි වූ දෝතින් නමස්කාර කරමින් මෙසේ ආරාධනා කළහ;

41.

41.

Cakkavattipadaṃ sakkamārabrahmapadatayā,Nakho mārisa patthetvā pāramī paripācitā;

()

“නිදුකාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේ විසින් සක්විති තනතුරක් හෝ ශක්‍ර, මාර, බ්‍රහ්ම තනතුරක් පතා පාරමිතාවන් පුරන ලද්දේ නොවේ;”

42.

42.

Veneyyabandhubhutena sammāsambodhimicchatā,Tayā mārisa kicchena pūritā dasapāramī;

()

“වෙණෙය්‍ය ජනයාට බන්ධුවරයෙකු වෙමින් සම්මා සම්බෝධිය ප්‍රාර්ථනා කළ ඔබවහන්සේ විසින් මහත් දුකසේ දස පාරමිතාවන් පුරන ලද්දේය;”

43.

43.

Sadevakassa lokassa hitāya mātukucchiyaṃ,Uppajjatūti yāciṃsu taṃdhīraṃ karuṇāparaṃ;

()

“දෙවියන් සහිත ලෝකයාගේ යහපත පිණිස මවුකුසක පිළිසිඳ ගනු මැනවැ”යි කරුණාවෙන් පිරි ඒ මහා ධීරයාණන් වහන්සේගෙන් ඔවුහු අයැද සිටියහ;

44.

44.

Satavassāyuheṭṭhāpi uddhaṃ sahasahassato,Yasmā akālo buddhānaṃ tasmā kālaṃ vipassi so;

()

මිනිස් ආයුෂ වසර සියයට අඩු කාලයත්, වසර ලක්ෂයකට වැඩි කාලයත් බුදුවරුන්ගේ පහළ වීමට සුදුසු කාලය නොවන බැවින්, උන්වහන්සේ සුදුසු කාලය බැලූ සේක;

45.

45.

Yasmā aññesu dīpesu sambuddhā nopapajjare,Jāyanti jambudīpasmiṃ tasmā dīpaṃ vipassi so;

()

සෙසු මහාද්වීපයන්හි සම්මා සම්බුදුවරුන් පහළ නොවන බැවින් ද, උන්වහන්සේලා ජම්බුද්වීපයෙහිම උපදින බැවින් ද, උන්වහන්සේ සුදුසු ද්වීපය බැලූ සේක;

46.

46.

Yasmā milakkhadesesu nūppajjanti tathāgatā,Jāyare majjhime dese tasmādesaṃ vipassi so;

()

ප්‍රත්‍යන්ත දේශයන්හි තථාගතයන් වහන්සේලා පහළ නොවන බැවින් ද, මධ්‍ය දේශයෙහිම උපදින බැවින් ද, උන්වහන්සේ සුදුසු දේශය බැලූ සේක;

47.

47.

Yasmā najāyare vessasuddatvayesu jāyare,Khantiye brāhmaṇe buddhā kulaṃ tasmā vipassi so;

()

වෛශ්‍ය හෝ ශූද්‍ර කුලයන්හි බුදුවරුන් පහළ නොවන බැවින් ද, ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ කුලයන්හිම උපදින බැවින් ද, උන්වහන්සේ සුදුසු කුලය බැලූ සේක;

48.

48.

Yasmā anaññavisayā kucchi sambuddhamātuyā,Tasmā āyuparicchedavasena passi mātaraṃ;

()

සම්මා සම්බුදු මෑණියන්ගේ කුස අන් කිසිවෙකුට වාසස්ථාන නොවන බැවින්, ඇයගේ ආයු කාලය සලකා බලා උන්වහන්සේ මෑණියන් දෙස බැලූ සේක;

49.

49.

Lokekalocano evaṃ katvā pañcāvalokanaṃ,Tāsaṃ paṭiññaṃ pādāsi karuṇāpuṇṇamānaso;

()

මෙසේ ලෝකයට එකම ඇසක් බඳු වූ ඒ බෝසතාණන් වහන්සේ, පංච මහා විලෝකනයන් කොට, කරුණාවෙන් පිරුණු සිතින් යුතුව ඒ දේවතාවන්ට තම ප්‍රතිඥාව දුන් සේක;

50.

50.

Tappādatāmarasacumbita moḷimālāSampattadevaparisā’ntaradhāyi tāva,Ogayha nandanavanaṃ tusitādhirājāTamhā cavī matidayādayināsabhāyo;

()

උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ පුදාගත් දේව සමූහයා එතැනින් අතුරුදන් වූහ. ඉන්පසු තුසිත දෙව්ලොවට අධිපති, ප්‍රඥාවෙන් හා කරුණාවෙන් යුතු ඒ උත්තමයාණෝ නන්දන වනයට පිවිස එතැනින් චුත වූ සේක;

Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānatidāne jinavaṃsadīpe durenidāne vessantaracariyappabhutidevārādhanā pavatti paridīpo pañcamo saggo.

මෙසේ සියලු කවීන්ගේ සිත් සතුටු කරන, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත ජිනවංසදීපයේ දූරේනිදානයෙහි 'වෙස්සන්තර චරිතය හා දේව ආරාධනාව' පිළිබඳ පස්වන සර්ගය නිමාවට පත් විය.

Jinavaṃsadīpe dūrenidāna bhāgo paṭhamo.

ජිනවංසදීපයෙහි දූරේනිදාන නම් වූ පළමු කොටස නිමාවට පත් විය.

1.

1.

Yā sattasārapabhavā sirijambudīpePhītā’marāvatipurī’va purīvataṃsā,Ādiccavaṃsikanarindapaveṇi bhūmiLakkhyālayā kapilavatthupurī pure’si;

()

සිරිමත් ජම්බුද්වීපයෙහි සප්ත රත්නයන්ගේ උපතට හේතු වූ, සමෘද්ධිමත් අමරවතී නුවර බඳු වූ, පුරවරයන්ටකිරුළක් බඳු වූ, සූර්යවංශික රජවරුන්ගේ පරම්පරාගත භූමිය වූ, ශ්‍රී කාන්තාවගේ වාසස්ථානය වූ 'කපිලවස්තු' නම් පුරවරයක් පෙර පැවතියේය;

2.

2.

Vaṇṇehi kaṇṇasukhasaddarasehi jāta-Rūpehi atthavisarehi yatīhi yuttā,Yā rājadhāni puthupāṇagaṇappadehiĀsī (vasantatilakā) racanā yatheva;

() (Silesa bandhanaṃ;

)

කණට මිහිරි වූ ශබ්ද රසයන්ගෙන් හා ස්වර්ණාභරණයන්ගෙන් යුතු වූ ද, අර්ථ සමූහයන්ගෙන් හා යතිවරුන්ගෙන් (සංයමයෙන් යුත්තන්ගෙන්) යුක්ත වූ ද, බොහෝ ප්‍රාණීන්ගෙන් යුත් ඒ රාජධානිය (වසන්තතිලකා වෘත්තයෙන් ලියැවුණු) කාව්‍ය රචනයක් බඳු විය;

3.

3.

Pācīdisābhujalatāya mahīyuvatyāSannaddhasaṅkhavalayassirimāvahantaṃ,Yassā sudhāsuparikammakataṃ rarājaPākāracakkamacalaṃ makuṭānukāraṃ;

()

නැගෙනහිර දිශාව නමැති කාන්තාවගේ බාහු ලතාවෙහි පළඳන ලද සුදු හක්ගෙඩි වළල්ලක සිරිය ඉසිලූ, සුදුවට පිරියම් කරන ලද ඒ නුවර වටා වූ ප්‍රාකාර වළල්ල කිරුළක් මෙන් බැබළුණි;

4.

4.

Yassā rarāja parikhā nagarindirāyaKiñjakkhiñjaritatīradasābhirāmā,SaṃsibbitālivittīmaṇitantupantīPākārasoṇibharato galitambaraṃ’va;

()

රේණුවලින් ගැවසුණු ඉවුරු ඇති, මැණික් නූල් වැනි බඹර පෙළින් යුත්, ඒ නගර නමැති ශ්‍රී කාන්තාවගේ ප්‍රාකාර නමැති උකුළෙන් ගිලිහී ගිය වස්ත්‍රයක් බඳු වූ අලංකාර අගලක් බැබළුණි;

5.

5.

KandappadappamadirāmadamattadhuttāMandānileritasunīlalatāvitānaṃ,Yasmiṃ vilolanayanañjalipiyamānaṃĀpānabhuminibhamopavanaṃbhajiṃsu;

()

කාම මදයෙන් මත් වූ ස්ත්‍රී පුරුෂයන් විසින් චලනය වන නෙත් සිත් යොමා ආස්වාදය කරන ලද, මඳ සුළඟින් සෙලවෙන නිල් ලතා මණ්ඩපයන්ගෙන් යුත්, සුරාපාන භූමියක් බඳු වූ උපවනයක් එහි විය;

6.

6.

Mattaṅganāya navayobbanagabbitāyaRaṅgālayaggamaṇidappaṇabimbitehi,Yā rājadhāni ghanapīnapayodharehiSommānanehi bhaji mānasavāpisobhaṃ;

()

නව යෞවනයෙන් උදම් වූ නළඟනන්ගේ, නාට්‍ය ශාලාවල මැණික් දර්පණයන්හි පිළිඹිබු වූ, පීන පයෝධරයන්ගෙන් හා මනෝඥ මුහුණුවලින් යුත් ඒ රාජධානිය මානස විලෙහි සිරිය ඉසිලීය;

7.

7.

Saṅkappitābharaṇaraṃsi sateratālīDāṭhābalākavisarā madavuṭṭhidhārā,Yasmiṃ pure gharamayūrakulaṃ akāleKīḷāpayiṃsu varavāraṇavārivāhā;

()

යම් නගරයක, සරසන ලද ආභරණවල රශ්මි නැමැති විදුලි රේඛාවලින් ද, දළ නැමැති කොක් රෑනෙන් ද යුක්ත වූ, මදදිය නැමැති වැසි ධාරා වස්වන උතුම් ඇතුන් නැමැති මේඝයෝ ගෘහ මයුර සමූහයා නොකල්හි නටවන්නට සැලැස්වූහ.

8.

8.

Pākāracakkabahiniggata muggarāgaṃYasmiṃ turaṅganikaruddhaṭadhūlijālaṃ,Racchāvatārajanatāya khaṇaṃ janesiBhītiṃ padittapalayānalajālasobhaṃ;

()

යම් නගරයක, ප්‍රාකාරයෙන් පිටතට නික්මුණු අශ්ව සමූහයා විසින් නංවන ලද, රත් පැහැති ධූලි ජාලය, වීථිවලට බට ජනයා කෙරෙහි දිලෙන කල්පාන්ත ගින්නක ජ්වලිත ශෝභාව ගනිමින් මොහොතකට බියක් ඇති කළේය.

9.

9.

Yasmiṃ vimānamaṇisiṅgajutippabandha-Sañcumbitaṃ jitaraviṃ hariṇḍakabimbaṃ,NārījanānanasarojakatāvamānaṃKodhābhibhutamiva vaṇṇavikāramāpa;

()

යම් නගරයක, මාලිගාවල මැණික් කොත්වල රැස් විහිදුවන ප්‍රභාවෙන් ස්පර්ශ වූ ද, සූර්යයා ජයගත්තා වූ ද, චන්ද්‍ර බිම්බය, එහි ස්ත්‍රීන්ගේ මුහුණු නැමැති පියුම්වලින් ලත් අවමානය නිසා කෝපයෙන් පීඩිත වූවක් මෙන් පැහැය වෙනස් කරගත්තේය.

10.

10.

Yatthissarehi samadhiggahitāni tuṅga-Kelāsakuṭadhavalāti manoharāti,Niccaṃ sudhāsuparikammakatāni cā’suṃLakkhīniketananibhāni niketanāni;

()

යම් නගරයක, ධනවත් අධිපතීන් විසින් පරිභෝග කරන ලද, උස් වූ, කෛලාශ කූටය මෙන් සුදු පැහැති, මනහර වූ ද, නිරන්තරයෙන් හුණු පිරියම් කරන ලද නිවාසයෝ ලක්ෂ්මී දේවියගේ විමානයන් බඳු වූහ.

11.

11.

YatthindanilamaṇimāpitamaṇḍapaggeHemaddhajāvaliparibbhamaṇaṃka puramhi,Jīmūtakūṭapamukhe satavijjumālā-Līlāvahaṃ virahinīnamaghaṃ janesi;

()

යම් නගරයක, ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයෙන් නිර්මිත මණ්ඩප මුදුන්වල hon ධජ පෙළ ලෙළදීම, වැහි වලාකුළු මෙන් වූ මාලිගා මුදුන්වල සිය ගණන් විදුලි වැල් මෙන් ලීලා දක්වමින්, විරහී ස්ත්‍රීන්ට දුකක් උපදවනු ලැබීය.

12.

12.

SañjhānurāgamaṇitoraṇadīdhitīhiBhinnandhakāranikarā’khilanāgarānaṃ,Yā rājadhāni janayantipi tuṅgatuṭṭhiṃPītyā navāsi rajanīsma bhisārikānaṃ;

()

සන්ධ්‍යා කාලයේ සිරියාව ගත් මැණික් තොරණවල රැස් විහිදීමෙන් අඳුර දුරු කළා වූ යම් රාජධානියක් සියලු නගරවාසීන්ට මහත් සතුටක් ගෙන දුන්න ද, අභිසාරිකාවන්ට නම් ප්‍රීතිමත් රාත්‍රියක් නොවීය.

13.

13.

SevālakesarasamākulatīrabhāgāSamphullarattapadumuppalakallahārā,HaṃsālisārasasamosaraṇābhirāmāYasmiṃ sunimmalajalā kamalākarāsuṃ;

()

යම් නගරයක, සෙවල සහ කේසරවලින් ගැවසී ගත් ඉවුරු ඇති, පිපුණු රතු නෙළුම්, නිල් මහනෙල් හා සුදු හෙළ පියුම්වලින් යුක්ත වූ, හංසයන්, මී මැස්සන් හා සාරස පක්ෂීන් නිතර ගැවසීමෙන් සුන්දර වූ, ඉතා පිරිසිදු දිය පිරි පොකුණු තිබුණාහ.

14.

14.

Yasmiṃpure kulavadhūvadanambujānaṃLaddhuṃ nirūpamasiriṃ bhusamussahantā,Yāvajja setasarasiruhasītaraṃsīAññoññabaddhapaṭighā’va vajanti nāsaṃ;

()

යම් නගරයක, කුලකන්තාවන්ගේ මුහුණු නැමැති පියුම්වල උපමා රහිත සිරියාව ලබන්නට අද දක්වාම බොහෝ වෙහෙසෙන සුදු නෙළුම් මල සහ සිහිල් රැස් ඇති චන්ද්‍රයා, ඔවුනොවුන් කෙරෙහි වෛර බැඳගත්තවුන් මෙන් විනාශයට පත්වෙති.

15.

15.

Yasmiṃ suvaṇṇamakaṇirūpiyavaṃsavaṇṇa-Muttāpavāḷacajirehi mahārahehi,Nānāpaṇā sukhumakāsikasāṇahaṅga-Koseyyakhomavasanehi’bhavuṃ papuṇṇā;

()

යම් නගරයක, විවිධ වෙළෙඳසල් ස්වර්ණ, මාණික්‍ය, රජත, උණ පැහැති මැණික්, මුතු, පබළු ආදී වටිනා වස්තූන්ගෙන් ද, සිනිඳු කාශී සළු, හණ සළු, කපු, සේද හා පට වස්ත්‍රයන්ගෙන් ද පිරී පැවතියහ.

16.

16.

CakkāsisattidhanukuntagadādibhatthāSannaddhahemakavacā vijitārivaggā,SaṅgāmasāgarasamuttaraṇātisurāYodhā yahiṃ puravare akariṃsu rakkhaṃ;

()

යම් උතුම් නගරයක, සක්, කඩු, හෙළි, දුනු, කුන්ත, මුගුරු ආදි ආයුධ අතින් ගත්තා වූ ද, රන් සන්නාහ පැළඳගත්තා වූ ද, සතුරු සේනාවන් පරාජය කළා වූ ද, යුද සයුරෙන් එතෙර වීමට අතිශයින් සූර වූ වීර භටයෝ ආරක්ෂාව සැලැස්වූහ.

17.

17.

Phūṭṭhā ka vāṭanikaṭe maṇimandirānaṃKappāsapaṭṭadhavalā saradabbharājī,Yasmiṃ khaṇaṃ javanikāsirimādadhānāThīnaṃ jugopa madhupehi mukhambujāni;

()

යම් නගරයක, මැණික් මාලිගාවල දොරකවුළු අසල ස්පර්ශ වූ, කපු පිළි මෙන් සුදු වූ සරත් සෘතුවේ වලාකුළු පෙළ, මොහොතකට තිරයක සිරියාව මවමින්, ස්ත්‍රීන්ගේ මුහුණු නැමැති පියුම් මී මැස්සන්ගෙන් ආරක්ෂා කළේය.

18.

18.

Nibbiddhavīthivisarehi susajjitehiNiccussavāya puramussitatorasehi,Bhogindabhoganikarehi rasātalaṃ’vaYaṃ sampasāritaphaṇehi babhuva rammaṃ;

()

මනාව සරසන ලද, විහිදුණු මාවත්වලින් හා නිරන්තර උත්සවයන් සඳහා ඔසවන ලද තොරණවලින් යුක්ත වූ ඒ නගරය, පෙණ ගොබ විහිදුවාගෙන සිටින නාග රාජයන්ගේ ශරීර සමූහයෙන් යුත් පාතාල ලෝකය මෙන් රමණීය විය.

19.

19.

Yasmiṃpure vivaṭamandirajālakānaṃUddhūtadhulimalinīkaḷitālakānaṃ,Nārinamindurucīrānana dappaṇesuLokassa locanamaṇi paṭibimbitā’suṃ;

()

යම් නගරයක, විවෘත මාලිගා කවුළුවලින් බලන, මඳක් ඉල්පුණු ධූලියෙන් මලින වූ කෙස්වැටි ඇති ස්ත්‍රීන්ගේ, චන්ද්‍රයා මෙන් මනහර මුහුණු නැමැති කැඩපත්වල ලෝකයාගේ නෙත් නැමැති මාණික්‍යයෝ ප්‍රතිබිම්බිත වූහ.

20.

20.

GambhīrasaṅkhapaṭabhaddhanibhūrighosaṃKelāsakūṭadhavalālayapheṇapiṇḍaṃ,Yaṃ puṇṇasattaratanaṃ purakhīrasindhuṃLakkhī alaṅkari turaṅgataraṅgavegaṃ;

()

ගම්භීර වූ සක් හඬ හා බෙර හඬ නැමැති ඝෝෂාව ඇති, කෛලාශ කූටය මෙන් සුදු පැහැති මාලිගා නැමැති පෙණ පිඬු ඇති, සප්ත රත්නයෙන් පූර්ණ වූ, අශ්වයන් නැමැති රළ වේගයෙන් යුත්, කිරි සයුරක් බඳු වූ ඒ නගරය ශ්‍රී කාන්තාව විසින් සරසන ලද්දක් විය.

21.

21.

Reṇuppabandhamalinaṃ kavanarājinīlaṃMadhavātimattamadhupaṃ padumābhirāmaṃ,Yaṃ rājahaṃsabhajitaṃ avatiṇṇalokaṃĀsi puraṃ vikacakañjavanaṃ yatheva;

() (Silesabandhanaṃ;

)

වැදී ගිය ධූලි සමූහයෙන් වැසුණු, වනාන්තර පෙළින් නිල් පැහැ වූ, මදයෙන් මත් වූ ඇතුන්ගෙන් හා මී පැණියෙන් මත් වූ මී මැස්සන්ගෙන් යුත්, පද්මාවතී මනහර වූ, රාජහංසයන් විසින් සෙවනය කරන ලද, ජනයා ගැවසුණු ඒ නගරය පිපුණු නෙළුම් වනයක් බඳු විය.

22.

22.

Yasmiṃpuramhi ratanujjalanīlakaṇṭhāRāgāvamadditadharā’vivaṭadvijāli,Āsuṃpayodharabharā’viraḷappadesāSampattavuṭṭhidivasāviyamātugāmā;

() (Silesabandhanaṃ;

)

යම් නගරයක, රත්නයෙන් බැබළෙන ගෙල ඇති, ආශාවෙන් මඬනා ලද තොල් ඇති, විවෘත දත් පෙළ ඇති, පියයුරු බරින් යුක්ත වූ, ජනාකීර්ණ පෙදෙස්හි වෙසෙන ස්ත්‍රීහු, මොණරුන් රඟන, වැසි වැටෙන, කුරුල්ලන් පියාසර කරන, වලාකුළු බරින් යුත් වැසි දින මෙන් සුන්දර වූහ.

23.

23.

Dhammānudhammapaṭipatti parāyaṇassaSaṃsārabhīrukajanassa tapovanābhā,Yā rājadhāni pacurandhaputhujjanānaṃĀpānabhumiva babhūvu’bhayappakārā;

()

යම් රාජධානියක්, ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපත්තියෙහි යෙදුණු සසරට බියැති ජනයාට තපෝවනයක් බඳු ද, අඥාන පෘථග්ජන ජනයාට මධුපාන ශාලාවක් බඳු ද වී ද, මෙසේ ආකාර දෙකකින්ම යුක්ත විය.

24.

24.

Buddhaṅkurassa ravivaṃsapabhaṅkarassaSammā sukhānubhāvanāya subhumibhutā,Bho yādisi kapilavatthupuri pure’siDhammassabhāvamadhunā paridīpaye sā;

()

සූර්යවංශයට ආලෝකයක් බඳු වූ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ කෙරෙහි සැප විඳීම පිණිස සුදුසු භූමියක් වූ, පෙර පැවති කපිලවස්තු පුරවරය යම් බඳු වී ද, දැන් මම එහි ධර්ම ස්වභාවය පවසන්නෙමි.

25.

25.

Tasmiṃ babhūva nagare nagarādhirājeRājā sunīticaturo catusaṅgahehi,Dhammena sabbajanarañjanako kadāciSuddhodanavhavisuto ravivaṃsaketu;

()

නගරයන්ට අධිපති වූ ඒ කපිලවස්තු පුරවරයෙහි, රාජ්‍ය නීතියෙහි දක්ෂ වූ, සතර සංග්‍රහ වස්තුවෙන් හා ධර්මයෙන් සියලු ජනයා සතුටු කළා වූ, සූර්ය වංශයට කේතුවක් බඳු වූ, 'සුද්ධෝදන' යන නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ රජෙක් විය.

26.

26.

Disvā’vatārakalusikatamattabhāvaṃUkkaṇṭhite’va kamalā kamalāpatissa,Bhūpālipālibhajitaṃ caraṇāravindaṃSaṃsevi yassa ravivaṃsadhajassa rañño;

()

අනෙක් රජවරුන්ගේ ඇසුරෙන් තමා කිලිටි වූ බව දැක කලකිරුණාක් මෙන් වූ ලක්ෂ්මී දේවිය, සූර්යවංශයේ ධජයක් බඳු වූ ඒ රජුගේ, රජ සමූහයා විසින් සෙවනය කරන ලද පාද පද්මයන් සේවනය කළාය.

27.

27.

Yassā’vanīsakavino kavikaṇṭhabhusāVāṇivadhū madhurakomakalakattavāṇī,Patvā catummukhamukhambujakānanamhāHaṃsīva mānasataḷākamalaṅkarittha;

()

මධුර වූ ද, කෝමල වූ ද, මනහර වචන ඇති, කවියන්ගේ ගෙල සරසන ආභරණයක් බඳු වූ වාග් දේවිය, මහා බ්‍රහ්මයාගේ මුහුණු සතර නැමැති නෙළුම් වනයෙන් නික්ම, හංස දේනුවක මෙන් ඒ රජුගේ මනස නැමැති මානස විල අලංකාර කළාය.

28.

28.

Sabbāridappamathanopari ekadhatvāAjjhattikāriparājiyamappasayhaṃ,Saṃsuddhacittanikase nisitena tāvaPaññāyudhena avadhittha mahībhujo yo;

()

යම් රජෙක් බාහිර සතුරන්ගේ දර්පය මර්දනය කිරීමට අමතරව, අතිශයින් පිරිසිදු වූ තම සිත නැමැති උරගලෙහි තබා මුවහත් කරන ලද ප්‍රඥා ආයුධයෙන්, පරාජය කළ නොහැකි ආධ්‍යාත්මික සතුරන් ද නැසුවේය.

29.

29.

Yasmā mahīpatimahīdharato upekkhā-Veḷātalāvadhi dayāsalilena puṇṇā,Mettāsavanti pabhavā muditumimālāAjjhottharittha bhuvanattayagaṃjanoghaṃ;

()

රජ නැමැති ඒ මහා පර්වතයෙන් උපේක්ෂාව නැමැති වෙරළ තීරය දක්වා කරුණා දියෙන් පිරුණු, මුදිතාව නැමැති රළ පෙළින් යුත්, මෛත්‍රී නදිය ගලා ගොස් තුන් ලොව වෙසෙන සත්ව සමූහයා සිසිල් කරමින් වෙළාගත්තාය.

30.

30.

Sampannadānasadanambudharehi yassaDānādhimuttiparamassa manodahesu,Taṇhātaṭāni kapaṇaddhikayācakānaṃHinnāni sattaratanambunipātanena;

()

දානයෙහි බෙහෙවින් ඇලුනු සිත් ඇති ඒ රජුගේ මනස නැමැති විල්වලින්, දාන ශාලා නැමැති වලාකුළු මඟින් සප්ත රත්න නැමැති ජලය වස්වා, දිළිඳු මඟීන් හා යාචකයන්ගේ තෘෂ්ණාව නැමැති ඉවුරු බිඳ දමන ලදී.

31.

31.

Yassindanīlanayanaṃ rajatāvadāta-Dantaṃ suvaṇṇavadanañca pavāḷasīsaṃ,Muttāmayaṅgavayavaṃ ratanehi nānāDehaṃ sumāpitamivāsi pitāmahena;

() (Sīlesabandhanaṃ)

නිල් මැණික් බඳු නෙත් ද, රිදී මෙන් සුදු දත් ද, රන්වන් මුහුණ ද, පබළු බඳු හිස ද, මුතු බඳු අඟපසඟ ද ඇති ඒ රජුගේ ශරීරය මහා බ්‍රහ්මයා විසින් නානාවිධ රත්නයන්ගෙන් මවන ලද්දක් වැනිය.

32.

32.

Yassātipaṇḍarayasovisaro’sadhīsoSaṅekkācitānanasaro’rinarādhipānaṃ,Sokandhakārabhiduro ripurājinīnaṃĀsāgarantapathaviṃ paridhikarittha;

()

සතුරු රජවරුන්ගේ මුහුණු නැමැති පියුම් හැකිලෙන්නා වූ ද, සතුරු රැජිනියන්ගේ සෝක අඳුර දුරු කරන්නා වූ ද, ඒ රජුගේ ඉතා සුදු වූ කීර්ති සමූහය නැමැති චන්ද්‍රයා සාගරය කෙළවර කොට ඇති මුළු පොළොවම වට කර බැබළුණේය.

33.

33.

Rājaññachappadakulaṃ sakalaṃ padesa-Rajjādhipaccamakarandarasābhilāsaṃ,YassattabhāvakamalākaraphullitāniSaṃsevi cārucaraṇambūruhāni bhatyā;

()

ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයන්හි ආධිපත්‍යය නැමැති මල්පැණි රසයට ආශා කළා වූ, බඹර සමූහයක් බඳු වූ සියලු රජවරු, ඒ රජුගේ ශරීරය නැමැති විලෙහි පිපුණු මනහර පාද පද්මයන් භක්තියෙන් යුතුව සේවනය කළහ.

34.

34.

Setātapattamiva vissutakittipuñjaṃKatvā’sipattamiva pāvakabhīmatejaṃ,Yasmiṃ sarajjamanusāsati sesabhūpāChattāsibhūsitakarā sakakiṅkarā’va;

()

ඒ රජු තමන්ගේ කීර්ති සමූහය ශ්වේතච්ඡත්‍රයක් මෙන් ද, භයානක තේජස කඩුවක් මෙන් ද පතුරුවමින් රාජ්‍යය පාලනය කරන කල්හි, සෙසු රජවරු අතින් කුඩ හා කඩු ගෙන ඔහුගේම සේවකයන් මෙන් සිටියහ.

35.

35.

Dvārāni’nekakapaṇḍikayācakānaṃUgghāṭitopya’virataṃ ratanālayesu,Saddhādisattadhanarakkhaṇatapparo saṃDvārattayaṃ pidahi yo kapilādhinātho;

()

ඒ කපිලවස්තු පුරේශ්වරයා බොහෝ යාචකයන් වෙනුවෙන් තම ධන මාලිගාවල දොරටු නිතර විවෘත කර තැබුව ද, ශ්‍රද්ධාදී සප්ත ආර්ය ධනය ආරක්ෂා කිරීමෙහි යෙදෙමින්, කාය, වාග්, මන යන ද්වාර ත්‍රිත්වය වසා තැබුවේය.

36.

36.

Yassussitaddhanueṇo pabalārivaggaṃVissaṭṭhābāṇavisarabbisamubbahanto,Bhasmikari karikarāyatapīnabāhu-Sappo suphoṭhitajiyāpariphandajivho;

()

ඇත් සොඬක් මෙන් දිගු වූ ද, මහත් වූ ද බාහු නැමැති සර්පයා ඇති ඒ රජුගේ, නැඟූ දුන්න නැමැති දණ්ඩෙන් විදින ලද ඊතල නැමැති නෙළුම් දඬු විහිදුවමින්, මැනවින් ගැසූ දුනු දිය නැමැති ලෙළදෙන දිව ඇතිව, බලවත් සතුරු සේනාව අළු කර දැමුවේය.

37.

37.

LakkhīnidhānanagaraṇṇavapātubhūtoMantindakūṭasikharīvalayāvuto yo,Vālaggamattampi rājasiṇerurājāKodhānilena ripuraññamakampiyo’si;

()

ශ්‍රී දේවිගේ නිධානයක් බඳු වූ නගරය නැමැති සාගරයෙන් පැන නැඟුණා වූ, ඇමතිවරුන් නැමැති කූට පර්වත වළල්ලෙන් වට වූ, රජුන් අතර මහා මේරු පර්වතයක් බඳු වූ ඒ රජතුමා, සතුරු රජවරුන්ගේ ක්‍රෝධය නැමැති සුළඟින් කෙස් ගසක ප්‍රමාණයක් තරම්වත් සෙලවිය නොහැකි විය.

38.

38.

BhasmikatākhīlavipakkhanarindakaṭṭhoKodhānalo sarasamīraṇabhāvitopi,Nibbāyi paggharitabappajalehi yassaLolabbilocanaghaṭehi vipakkhathīnaṃ;

()

ස්වකීය වීර්යය නමැති සුළඟින් ඇවිළුණු, සතුරු රජවරුන් නමැති දර කැබලි අළු කර දැමූ ඒ රජතුමාගේ ක්‍රෝධ නමැති ගින්න, සතුරු ස්ත්‍රීන්ගේ සසල නෙත් නමැති කලස්වලින් ගලා හැළුණු කඳුළු පැන්වලින් නිවී ගියේය.

39.

39.

SannītimaggajalituggamatippadīpoKittippabandhadhavalīkatajivaloko,RājindamoḷimaṇilaṅkatapādapīṭhoDhammena rajjamanusāsi ciraṃ sarājā;

()

යහපත් නීති මාර්ගයෙහි දැල්වුණු උතුම් පහනක් බඳු වූ ද, ස්වකීය කීර්ති ප්‍රවාහයෙන් මුළු ලෝකය සුදු පැහැ ගන්වන ලද්දා වූ ද, මහා රාජේන්ද්‍රයන්ගේ කිරුළෙහි මිණි කැටවලින් සැරසුණු පා පීඨිකාවක් ඇත්තා වූ ද ඒ රජතුමා ධර්මානුකූලව බොහෝ කලක් රාජ්‍යය පාලනය කළේය.

40.

40.

Tassatipīvarapayodharabhaddakumbha-Dvandātibhāraviraḷīkatamajjhabhāgā,NiddosabālaravimaṇḍalacārugaṇḍāDibbaccharājitavirājitarūpasobhā;

()

ඉතා පිරුණු පයෝධර නමැති මංගල රන් කලස් යුගලෙහි අධික බර නිසා සිහින් වූ මැද සොඬක් (නැබලක්) ඇත්තා වූ ද, නිදොස් වූ බාල සූර්ය මණ්ඩලය වැනි සුන්දර කම්මුල් ඇත්තා වූ ද, දිව්‍ය අප්සරාවන්ගේ රූප ශෝභාව ද පරදවන සුලු රූප සෞන්දර්යයකින් බැබළුණු;

41.

41.

SamphullanīlakamalāmalanīlanettāOlambamānamaṇikuṇḍalalambakaṇṇā,Muttāvalivadasanāvali haṃsadhenu-Helāpahāsagamanā muducāruvāṇī;

()

මනාව පිපුණු නිල් මහනෙල් මල් වැනි නිර්මල නිල් නෙත් ඇත්තා වූ ද, දෙකන්හි එල්ලෙන රත්න කුණ්ඩලාභරණයෙන් බැබළෙන කන් ඇත්තා වූ ද, මුතු වැලක් වැනි දත් දෙපළක් ඇත්තා වූ ද, හංස ධේනුවකගේ මෙන් විලාසවත් ගමනක් හා මදහසක් ඇත්තා වූ ද, මෘදු වූ ද මනහර වූ ද වචන ඇත්තා වූ;

42.

42.

Bimbādharā jaladharāyatakesapāsāSovaṇṇadappaṇanibhānanacandabimbā,SannīrapupphamakuḷopamacārujaṅghāKandappa maṅgalasilātalasoṇibhāgā;

()

බිම්බ ඵලයක් බඳු රතු තොල් ඇත්තා වූ ද, වැහි වලාකුළක් මෙන් දිගු කේශ කලාපයක් ඇත්තා වූ ද, රන් කැඩපතක් හා පුන් සඳ මඬලක් බඳු වූ මුහුණක් ඇත්තා වූ ද, දියෙහි හටගත් මල් පොහොට්ටු බඳු ලස්සන කෙණ්ඩාවන් ඇත්තා වූ ද, අනංගයාගේ මංගල ශිලා තලයක් බඳු වූ උකුල් තලයක් ඇත්තා වූ;

43.

43.

Nābhālavāḷaruhanīlatamālavallī-Līlāvinaddhanavakomalaromarājī,Lāvaṇṇavāridhitaraṅgabhujā’bhinīla-Subbhulatāmakaraketanacāparūpā;

()

නැබ නමැති පාත්තියෙන් පැන නැඟුණු, නිල් පැහැති තමාල ලතාවක ලීලාවෙන් බැඳී ගිය අළුත් ලා රෝම රාජියක් ඇත්තා වූ ද, රූප සෞන්දර්ය නමැති සාගරයේ තරංග බඳු වූ බාහු යුගලක් ඇත්තා වූ ද, අනංගයාගේ දුන්න බඳු වූ ඉතා නිල් පැහැති ලස්සන බැම ලතාවන් ඇත්තා වූ;

44.

44.

BhupālavaṃsakamalākararājabhaṃsiMāyāvadhu iva sujampatino sujātā,Candassakomudi’va vijjuriva’mbudassaRañño’ticārucaritāsi piyā mahesi;

()

රජ වංශය නමැති පියුම් විලෙහි රාජ හංසිනියක බඳු වූ ද, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාගේ සුජාතා දේවිය බඳු වූ ද, චන්ද්‍රයාට සඳ රැස් මෙන් ද, වලාකුළට විදුලිය මෙන් ද වූ, ඒ රජතුමාට ඉතා යහපත් චරිතයක් ඇති ප්‍රියතම අගමෙහෙසිය වූ මහාමායා දේවිය වූවාය.

45.

45.

Tasmiṃ nagopamaghare nagare tadāsiĀsāḷhimaṅgalamaho divasānisatta,Milāsugandhaparamaṃ vigatāsavaṃ taṃNakkhattakīḷamakarittha mahesi māyā;

()

පර්වත වැනි ප්‍රාසාදයන්ගෙන් හෙබි ඒ නගරයෙහි එකල සත් දිනක් මුළුල්ලේ ඇසළ මංගල්‍යය පැවැත්වුණි. මහාමායා දේවිය සුවඳ මල්වලින් පිරි සුපිරිසිදු වූ (මත්පැන්වලින් තොර වූ) ඒ නැකත් කෙළියෙහි (උත්සවයෙහි) යෙදුණාය.

46.

46.

Vuṭṭhāya sattamadināgatapuṇṇamāyaPāto sugandhaparivāsitavārinā sā,Katvā sinānamatulaṃ kapaṇḍikānaṃDānaṃ adāsi catulakkhadhanabbayena;

()

සත්වන දිනයෙහි එළඹි පුර පසළොස්වක පොහෝ දින අලුයම අවදි වූ ඕ තොමෝ, සුවඳ පැනින් අසදෘශ නෑමක් කොට, සිඟන්නන් හා මගීන්ට ලක්ෂ හතරක ධනය වියදම් කර මහා දානයක් දුන්නාය.

47.

47.

Vatthāhatehi sunivatthasupārutā sāBhutvā’ggabhojanamadhiṭṭhituposatha’ṅgā,Niddāturā supinamovarakaṃ pavissaKalyāṇamaddasa sirīsayane nipannā;

()

අලුත් වස්ත්‍රවලින් මනාව සැරසුණු ඕ තොමෝ, ප්‍රණීත භෝජන අනුභව කොට, අටසිල් සමාදන් වී, නිදන කාමරයට වැද සිරි යහනෙහි සැතපී සුබ සිහිනයක් දුටුවාය.

48.

48.

Netvā nipannasayanaṃ himavantapasseHeṭṭhā visālatarasāḷamahīruhassa,Naṃ saṭṭhiyojanakacārumanosilāyaṃĀropayiṃsu caturo kira devarājā;

()

සතර වරම් දෙවිවරු පැමිණ, ඇය සයනය පිටින්ම හිමාල වනයට ගෙන ගොස්, එහි වූ ඉතා විශාල සල් ගසක් යට, යොදුන් සැටක් පමණ විශාල වූ මනහර මනෝශිලා තලයක් මත තැබූහ.

49.

49.

Netvā manussamalasaṃharaṇāya tamhā’Notattanāmarahadaṃ sunahāpayitvā,Devitthiyo sapadi dibbamayehi nesaṃVatthehi gandhakusumehi alaṅkaritvā;

()

මිනිස් කිලිටි දුරු කරනු පිණිස ඇයව එතැනින් අනවතප්ත විලට ගෙන ගොස් මනාව නහවා, දිව්‍ය අප්සරාවෝ වහාම ඇයට දිව්‍යමය වස්ත්‍ර, සුවඳ විලවුන් හා මල් පළඳවා සැරසූහ.

50.

50.

Tatthubbhavo lasati rūpiyapakabbato yoTassodare’tirucire kanakabbimāne,Pācīnasīsavati dibbamayamhi sammāPaññāpitaggasayanamhi sayāpayiṃsu;

()

එහි පිහිටි රිදී පර්වතය තුළ ඇති ඉතා රමණීය රන් විමානයක, නැගෙනහිරට හිස ලා මනාව පනවන ලද උතුම් වූ දිව්‍ය සයනයෙහි ඇයව සැතපවූහ.

51.

51.

Oruyha setavaravāraṇarājavesoBuddhaṅkuro rucirakañcanapabbatamhā,Āruyha sajjhudharaṇidharamuttarāyaSoṇḍāya setasarasiruhamubbahanto;

()

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ උතුම් සුදු ඇත් රජකුගේ වේශය ගෙන, රමණීය රන් පර්වතයෙන් බැස, උතුරු දෙසින් වූ රිදී පර්වතයට නැඟී, ස්වකීය සොඬින් සුදු නෙළුම් මලක් දරාගෙන,

52.

52.

Patvā vimānavathakuñcanadaṃ naditvāKatvā padakkhiṇamalaṅkatamātuseyyaṃ,Bhetvāna tāyapana dakkhiṇapassamantoKucchiṃ paviṭṭhasadiso supinena diṭṭho;

()

ඒ රන් විමානයට පැමිණ, ඇත් නාද පවත්වා, සැරසූ මව් දේවියගේ සයනය වටා පැදකුණු කොට, ඇගේ දකුණු ඇලයෙන් කුසට ඇතුළු වන්නාක් මෙන් ඇයට සිහිනයෙන් පෙනුණේය.

53.

53.

Māyāya rājavadhuyā rucirānanāyaĀsāḷhipuṇṇamiyamuttara’sāḷhabhena,Buddhaṅkurassa paṭhamena mahāvipāka-Cittena sampati ahū paṭisandhigabbhe;

()

රමණීය මුහුණක් ඇති මහාමායා දේවියගේ කුසෙහි, ඇසළ පුර පසළොස්වක පොහෝ දින උත්තරාසීළ්හ නැකතින්, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ පිළිසිඳ ගැනීම පළමු වන මහා විපාක සිතින් සිදු විය.

54.

54.

Buddhaṅkurassa paṭisandhigatassa gabbheMāyāya cārucaritāya ca khaggahatthā,Nissesupaddavanirākaraṇāya rakkhaṃGaṇhiṃsu tāva caturo surarājaputtā;

()

සුචරිතවත් මහාමායා දේවියගේ කුසෙහි බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ පිළිසිඳ ගත් කල්හි, සියලු උපද්‍රවයන් වළක්වනු පිණිස කඩු අතැතිව සතර වරම් දෙවි පුත්තු ඇයට රැකවරණය සැලසූහ.

55.

55.

Māyāya bhattuparamāya tatoppabhutiNūppajji kiñci purisesu sarāgacittaṃ,Sā pañcakāmasukhinī akilantakāyāLābhenuḷārayasasāpyabhivaḍḍhitāsi;

()

එතැන් පටන් ස්වාමියා කෙරෙහිම භක්තිමත් වූ මහාමායා දේවියට වෙනත් කිසිදු පුරුෂයෙකු කෙරෙහි රාග සිතක් නූපන්නේය. ඕ තොමෝ පංචකාම සම්පත්තියෙන් සුවපත් වූවාය, වෙහෙසක් නොලද ශරීරයක් ඇත්තී වූවාය, මහත් වූ ලාභ කීර්ති ප්‍රශංසාවෙන් ද වැඩුණාය.

56.

56.

Paññāyi dhotaratane janikāya antoKucchiṃ gato yatharivāvutapaṇḍusuttaṃ,Taṃ kucchinā pariharī dasamāsamattaṃPattena telamiva rājini appamattā;

()

පිරිසිදු කරන ලද මැණිකක් මැදින් අමුණන ලද කහ පැහැති නූලක් මෙන්, මව් කුසෙහි සිටි බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ පිටතට පැහැදිලිව පෙනුණි. රැජින තෙල් පිරුණු බඳුනක් පරිස්සම් කරන්නාක් මෙන් නොපමාව දස මසක් පුරා ඒ දරුවා කුසින් දරා සිටියාය.

57.

57.

Pāto’va pāṭipadage divase pabuddhāRañño kathesi supinaṃ atha so narindo,Vedaṅgavedacature catusaṭṭhamattePakkosayī dvijavare dvijavaṃsaketū;

()

පසුදා උදෑසන අවදි වූ දේවිය රජතුමාට ඒ සිහිනය පැවසුවාය. එකල්හි රජතුමා වේදාංගයන්හි කෙළ පැමිණි බ්‍රාහ්මණ වංශයට කිරුළක් බඳු වූ හැට හතරක් පමණ වූ බ්‍රාහ්මණයන් කැඳවීය.

58.

58.

Lājuttarāya paribhaṇḍakatāya bhumyāPaññāpitesu sukhumattharaṇatthatesu,Bhaddāsanesu bhavanamhinisinnakānaṃNemittikānamavanīpati bhusurānaṃ;

()

විළඳ ඉස සරසන ලද භූමියෙහි පනවන ලද, සුදු වස්ත්‍ර අතුරන ලද මංගල ආසනවල මාලිගාවෙහි වැඩ සිටි ඒ නිමිති කියන්නන් වූ බ්‍රාහ්මණයන්ට, රජතුමා...

59.

59.

Pakkhittasappimadhusakkhirakhīramissa-Pāyāsapuṇṇaharirūpiyabhājanehi,Vatthāhatāni dhanadhaññacayañca dhenūDatvāna diṭṭhasupinassa phakhalaṃ apucchi;

()

රන් රිදී බඳුන්වල බහාලූ ගිතෙල්, මී පැණි, සීනි හා කිරි මිශ්‍ර කිරිපිඬු ද, අලුත් වස්ත්‍ර, ධන ධාන්‍ය සමූහයන් හා දෙනුන් ද දී, දුටු සිහිනයේ ප්‍රතිඵලය කුමක්දැයි විමසීය.

60.

60.

Mācintayittha tava rājiniyā janindaKucchimhi tampati patiṭṭhahi puttagabbho,Ajjhāvasissati sañcepana cakkavattiRājā bhavissati agāramasaṃsayaṃ so;

()

"මහරජතුමනි, කනගාටු නොවන්න. ඔබගේ දේවියගේ කුසෙහි පුත් ගැබක් පිහිටා ඇත. ඔහු ගිහිගෙයි වසන්නේ නම්, නිසැකවම සක්විති රජෙකු වන්නේය."

61.

61.

Hitvā sasattaratanaṃ catudīparajjaṃSo pabbajissati sace bhavanā’bhigantvā,Buddho bhavissati dhuvaṃ catusaccabuddhoIccabruviṃsu supinatthavidū vidū te;

()

"සත් රුවනින් හා සිව් මහා දිවයිනෙන් යුත් රාජ්‍යය හැර දමා, ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වන්නේ නම්, ඒකාන්තයෙන්ම සිව්සස් අවබෝධ කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක වන්නේය" යි ඒ සිහින පාඨකයෝ පැවසූහ.

62.

62.

Sā gabbhabhāravaṭharikatamajjhabhāgāGantuṃ sakaṃ kulagharaṃ kulakañjahaṃsi,Icchāmahanti paṭivedayi devi raññoSo sampaṭicchi vacanaṃ karavīkavāṇyā;

()

ගැබ්බර නිසා බර වූ ශරීරයක් ඇති, කුල වංශය නමැති පියුම් විලෙහි හංස ධේනුවක බඳු වූ දේවිය, "මාගේ පිය පාර්ශවයේ කුලගෙයට යන්නට කැමැත්තෙමි" යි රජුට සැල කළාය. රජතුමා ද ඇගේ කරවීක කූජනය බඳු මිහිරි වදන් පිළිගත්තේය.

63.

63.

Tamhā mahānagarato nagaraṅgapuṇṇaṃSo yāva devadahanāmikarājadhānī,Muttā’vadātapuḷinattharaṇehi rājāLājopahāravidhinā kamaluppalehi;

()

ඒ මහා කපිලවස්තු පුරවරයේ සිට දේවදහ නමැති රාජධානිය දක්වා වූ මුළු මාර්ගය, මුතු වැනි සුදු වැලි අතුරා, විළඳ, නෙළුම් හා මහනෙල් මල් පුදා, නගර සැරසිලිවලින් විසිතුරු කරවීමට...

64.

64.

Santīrapupphakalasehi samappitehiMandātileritapaṭāka dhajāvalīhi,Kārāpayī kanakarūpiyatoraṇehiAddhānamaggasamalaṅkaraṇaṃ’takhippaṃ;

()

මඟ දෙපස තබන ලද මල් පිරවූ පුන්කලස්වලින් ද, මද පවනින් ලෙළදෙන කොඩි වැල්වලින් ද, රන් රිදී තොරණින් ද යුක්තව ඒ ගමන් මඟ වහාම සරසවන ලද්දේය.

65.

65.

Vandī’bhigītathutimaṅgalagītikāhiPañcaṅgikehi turiyehi katupahāraṃ,Tasmiṃ sumaṇḍitapasādhitamañjasamhiDibbavcarāsiriviḍambanarūpasobhaṃ;

()

ස්තුති ගී ගයන්නන්ගේ මංගල ගීතවලින් ද, පංචාංගික තූර්ය වාදනයෙන් ද පූජා පවත්වන ලද, මනාව සරසන ලද ඒ මඟෙහි, දිව්‍ය අප්සරාවකගේ ශෝභාව බඳු රූපශ්‍රීයක් ඇති...

66.

66.

Deviṃ suvaṇṇasivikāya susajjitāyaĀropayitva khacitāya maṇīhi nānā,Pesesi bhupati purakkhatañātisaṅghaṃSaddhiṃ sahassasacivehi sukhedhitaṃ so;

()

රජතුමා නානාවිධ රත්නයන්ගෙන් ඔබ්බවන ලද, මනාව සරසන ලද රන් දෝලාවක දේවිය නංවා, ඥාති සමූහයා පෙරටු කරගෙන දහසක් ඇමතිවරුන් ද සමඟින් ඇයව ඉතා සුවසේ පිටත් කර හැරියේය.

67.

67.

Samthullapupphaphalapallavavattabhāra-Rukkhākulaṃ ghanasunīlalatāvitānaṃ,Hintālatālanaḷakīcakanāḷikera-Sannīrapūgatiṇapādapapantisāliṃ;

()

පිපුණු මල්, ඵල බර වූ අතු සහ දලු පිරි වෘක්ෂයන්ගෙන් ගහණ වූ ද, ඝන නිල් ලතා වියනකින් හෙබි ද, ඉඳි, තල්, බට, උණ, පොල්, දියපොල්, පුවක් ආදී නොයෙක් ගස් වැල් පේළිවලින් සුසැදි;

68.

68.

SevālanīlasalilānilasītalehiOtiṇṇakahaṃsavisarehi samullasattaṃ,Jhaṅkārarāvamukharālikulākarāla-Kiñjakkhajālabharitamburuhākarehi;

()

සෙවල හා සිහිල් පවනින් සිසිල් වූ ජලයෙහි බැස සෙල්ලම් කරන හංස රෑනෙන් බැබළුණා වූ ද, රොන් සමූහයෙන් පිරි පියුම් විල්වල රාව නඟන බඹර සමූහයාගෙන් ගිගුම් දුන්නා වූ;

69.

69.

PupphābhigandhasurabhīkatagandhavāhaṃAddakkhisabbajanalocanapīyamānaṃ,Nindantanandanavanaṃ vanajāyatakkhīSā lumbinīvanamanaṅgavimānabhūtiṃ;

()

මල් සුවඳින් සුවඳවත් වූ මද පවනක් හැමුවා වූ ද, මුළු සේනාවගේම නෙත් සිත් පිනවූ ද, තව්තිසා වැසි දෙවියන්ගේ නන්දන වනය ද පරදවන, අනංගයාගේ දිව්‍ය විමානයක් බඳු වූ ඒ ලුම්බිණි සල් වනය නෙළුම් පතක් වන් දිගු නෙත් ඇති ඒ දේවිය දුටුවාය.

70.

70.

Sā rājinī navadalaṅgulipantīcāru-Sākhābhujopahitamañjaricāmarehi,SannaddhakomalalatāvanitānamaggeAttupahārakaraṇāya katāvakāsā;

()

ඒ මහාමායා දේවිය, ළපටි දලු නමැති ඇඟිලි පෙළින් සුන්දර වූ ද, අතු නමැති බාහුවලින් උසුලන ලද මල් පොකුරු නමැති සෙමරවලින් යුක්ත වූ ද, සැරසුණු සුකොමළ ලියඟනන් (ලතා නමැති කාන්තාවන්) විසින් තමන්ට උපහාර පිණිස මඟ දෙපස සරසන ලද ඒ මාවතට පිවිසියා ය.

71.

71.

Senāya cārucaraṇamburuhoddhaṭehiReṇūhi dhūsaritamaggamanakkamanti,Saddhiṃ sakāya parisāya tatotaritvāTaṃ lumbinīvanamupāvisi rāmaṇeyyaṃ;

()

සේනාවේ මනහර පාද පත්මයන්ගෙන් නැඟුණු පරාග (දූවිලි) වලින් වැසුණු මාවතෙහි ගමන් කරමින්, මහාමායා දේවිය සිය පිරිස සමඟින් සිවිකාවෙන් බැස, ඒ රමණීය වූ ලුම්බිණි සල් උයනට පිවිසියා ය.

72.

72.

Taṃ rājiniṃ vanavadhu jitahaṃsagāmiṃĀmodamandamalayānilahatthagehi,Sambhāvayittha mukharālikulābhikiṇṇa-Reṇuppabandhaharisaṅkhasatehi magge;

()

රාජහංසයන්ගේ ගමන පරදන ගමනක් ඇති ඒ දේවියට, වන ලිය නමැති කාන්තාව සුවඳවත් මඳ මලය පවන නමැති දෑතින් ද, නාද කරන බඹර සමූහයා විසින් පතුරුවන ලද පරාග ධාරා නමැති කහ පැහැති සක් පිඹිමින් ද මඟ දී ගෞරව උපහාර පැවැත්වූවා ය.

73.

73.

Gacchantiyā caraṇanūpuranādapāsa-Baddhānamunnatasiromigapotakānaṃ,UmmīlitāyatavilocanapantipakkheDassesi nīlanalinīvanarājisobhaṃ;

()

ඇය ගමන් කරන විට ශබ්ද වන පා සලඹ නාදය නමැති රැහැනින් බැඳුණාක් මෙන්, හිස් ඔසවා බලා සිටි මුව පැටවුන්ගේ විවෘත වූ දිගු නෙත් පෙළ, නිල් මහනෙල් මල් වනයක සුන්දරත්වය ප්‍රකට කළේ ය.

74.

74.

Uddhaṃ samaggasikharehi katāvakāsa-Maggantarehi kalikākusumākulehi,NānālatākulamahiruhatoraṇehiUyyānabhumi upahārarate’va bhuya;

()

එකිනෙක එක් වූ ගස් මුදුන්වලින් සෙවන වූ ද, මල් පොහොට්ටුවලින් පිරුණු මාවත් ඇති ද, නේකවිධ ලතාවලින් යුතු වෘක්ෂ නමැති තොරණින් සැරසුණු ඒ උද්‍යාන භූමිය, නැවත නැවතත් උපහාර දක්වන්නට සැරසුණක් මෙන් දිස් විය.

75.

75.

Ukkhittapiñchabharamantasikhaṇḍimālā-Kīḷāhi kokilakulaṅanikāhaḷehi,Uyyānabhumi makaraṅajaraṅgabhumi-Līlaṃ bhajittha bhamaraddhanivallakīhi;

()

පිල් කළඹ විදහා නටන මොනර රඟමඬලින් ද, කොවුල් සමූහයාගේ නළා හඬ වන් නාදයෙන් ද, බඹරුන්ගේ මිහිරි ගී නමැති වීණා හඬින් ද යුත් ඒ උද්‍යාන භූමිය, අනංගයාගේ රඟමඬලක ශෝභාව ගත්තේ ය.

76.

76.

Niccaṃ vasantasamayassirimubbahantaṃTaṃkhovanaṃ vanavadhūhadayānutāpī,Patto nidāghasamayopi janesi tuṭṭhiṃTassā sirisakusumālikulāvataṃso;

()

නිරන්තරයෙන් වසන්ත සමයේ සිරිය උසුලන්නා වූ ද, වන ලියගේ හදවතට තැවුල් දනවන ගිම්හාන කාලය එළඹ තිබුණ ද, සිරිස (මාර) මලින් හා බඹර මුදුනෙන් යුතු ඒ වනය ඇයට මහත් සොම්නසක් ම ඇති කළේ ය.

77.

77.

Tasmiṃ nidāghasūriyātapatāpitāmbhaṃRittālavāḷamivakālamakālamegho,Cintāturaṃ hadayamattasakhījanopiPīṇesi gabbhaparipākabharaṃ vāhantyā;

()

ගිම්හාන සූර්යයාගේ රශ්මියෙන් රත් වූ පැන් ඇති, වියළී ගිය පාත්තියක් අකාල මේඝයක් විසින් සිසිල් කරන්නාක් මෙන්, දරු ගැබ මෝරමින් පවතින උතුම් බර දරා සිටි දේවියගේ කනස්සල්ලෙන් පිරි හදවත, ඇගේ යෙහෙළියන් විසින් සතුටට පත් කරන ලදී.

78.

78.

Kaṭṭhāvasiṭṭhataravo parihīnapattāTassādharakkhidasanajjutisaṅgamena,Āsuṃ navaṅkurapalāsavikāsapuppha-Saṃvellitā’va ramaṇīyavanappa dese;

()

ඒ රමණීය වනාන්තරයෙහි කොළ හැලී වියළී ගොස් තිබූ ගස් පවා, මහාමායා දේවියගේ තොල් පෙති හා දත්වල කාන්තිය වැදීමෙන්, සැනෙකින් අලුත් දලු, පත්‍ර හා පිපුණු මලින් බර වී සෝභමාන විය.

79.

79.

GimhābhītāpaparipīḷitaṅdhallikānaṃGambhīrarāvamukharīkatadāyarāji,DukkhāturabbirahinīpamadājanassaĀsi vilāpabadhirīkaḷite’va sāḷā;

()

ගිම්හානයේ දැඩි රශ්මියෙන් පීඩිත වූ රැහැයියන්ගේ ගම්භීර හඬින් මුළු වනය ම ගිගුම් දුන් අතර, එය විරහ දුකින් පෙළෙන කාන්තාවන්ගේ විලාප හඬින් බිහිරි වූ ශාලාවක් මෙන් විය.

80.

80.

Tasmiṃ vikāsakalikāvalihārihārāKiñcāpi pakkaphakhalavallarikaṇṭhabhusā,Nāsakkhi pūgatarupanti sumaṇḍitāyaMāyāya tāya sirimābharituṃ ghaṭantī;

()

විකසිත මල් පොහොට්ටු නමැති මනහර මාලාවලින් ද, ඉදුණු ඵල බරිත ලියවැල් නමැති ගෙල මාලාවලින් ද සැරසී සිටි පුවක් ගස් පෙළ, මනාව සැරසුණු මහාමායා දේවියගේ රූප ශ්‍රියාව අභිබවා යන්නට කොතෙක් උත්සාහ කළත් සමත් නොවුණේ ය.

81.

81.

UyyānamubbhamitamattamadhubbatehiCampeyyapupphamakulehi samākulaṃtaṃ,Uddhutadhumapaṭalehi manobhavassaDīpehi vāsabhavakanaṃ’va lasantamāsi;

()

ඉහළට පියාසර කරන මත් වූ බඹරුන්ගෙන් හා පිපුණු සපු මල් පොහොට්ටුවලින් ගහන වූ ඒ උද්‍යානය, නැඟී එන දුම් පටල සහිත අනංගයාගේ පහන් දැල්වූ වාසභවනක් මෙන් බැබළුණේ ය.

82.

82.

Gabbhūpagaṃ bhamarakesakalāpabhārāBuddhaṅkuraṃ pariṇataṅkuralomahaṃsā,Vandantiyo viya tahiṃ thabakañjalīhiMandānileritalatāvanitā kanatā’suṃ;

()

මඳ පවනින් සැලෙන ලියඟනන් (ලතා කාන්තාවන්), බඹර සමූහයා නමැති කේශ කලාපයෙන් ද, විකසිත දලු නමැති රෝමාංචයෙන් ද යුක්ත ව, මල් පොකුරු නමැති දොහොත් මුදුන් දී මහාමායා දේවියගේ කුසෙහි පිළිසිඳගෙන සිටි බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේට වඳින්නාක් මෙන් නැමී සිටියහ.

83.

83.

Gabbhūpagassa paripakkaphalehi nānāPuññānubhāvapabhavotusamubbhavehi,Māyāya gabbhabalikammani tappare’vaUyyānabhumi janataṃ bhavi tappayanti;

()

මහා පුණ්‍යානුභාවයෙන් කාලයෙන් තොර ව හටගත් නේකවිධ ඉදුණු පලතුරුවලින් යුක්ත වූ ඒ උද්‍යාන භූමිය, මහාමායා දේවියගේ කුසෙහි සිටි බෝසතුන් වෙනුවෙන් කරනු ලබන ගැබ්පෙරහර පූජාවක් මෙන් එහි පැමිණි ජනයා තෘප්තිමත් කළේ ය.

84.

84.

Gabbhūpagassa hi mahāpurisassa gabbha-Vuṭṭhānamaṅgalamahussavavāsaramhi,Uyyānabhumi sakalotusamubbhavehiĀsi vikāsakusumehi samābhikiṇṇā;

()

දරු ගැබ් දරා සිටි මහා පුරුෂයාණන් වහන්සේගේ මෙලොවට බිහිවීමේ මංගල්‍ය උත්සවය පැවැති දිනයෙහි, ඒ උද්‍යාන භූමිය සකල ඍතූන්හි ම පිපෙන මල් වර්ගවලින් වැසී බැබළුණේ ය.

85.

85.

Sālumbinīvanasiriṃ kalahaṃsaghosaṃSamaphullapupphasurabhiṃphalasambhavojaṃ,Pañcindriyehi girinijjharasitavātaṃPaccakkhapañcavidhakāmarasaṃavindi;

()

හංස නාදයෙන් යුතු වූ ද, පිපුණු මලින් සුවඳවත් වූ ද, මිහිරි පලතුරුවලින් සරු වූ ද, කඳුකර දියඇලිවලින් එන සිසිල් සුළඟින් යුතු වූ ද ඒ ලුම්බිණි සල් උයනේ සිරිය, මහාමායා දේවිය පංචේන්ද්‍රියන්ට අතිශය ප්‍රියජනක වූ පස්කම් සැපතක් මෙන් අත්වින්දා ය.

86.

86.

NiyyāsasārasurahiṃphakhalapallavehiJhaṃkāritālikulakujitakokilehi,Samphullapupphanikarehi samābhikiṇṇaMaddakkhisāyuvatimaṅgalasāḷasālaṃ;

()

සුවඳවත් සල් මැලියම්වලින් ද, සලෙල දලුවලින් ද, බඹරුන්ගේ මිහිරි නාදයෙන් හා කොවුල් ගීයෙන් ද, පිපුණු මල් මාලාවලින් ද අලංකාර වූ මංගල සල් වෘක්ෂයක් ඒ යොවුන් දේවිය දුටුවා ය.

87.

87.

SamphullasāḷakalikaṃtayatālimālāSañcumbitaṃkuvalayāmalalocanāya,SākhaṃsukomalakaraṅgulipallavehiMāyāmahesisamalaṅkari vitamāyā;

()

නිල් මහනෙල් මල් වන් නෙත් ඇති, මායාවෙන් තොර වූ මහාමායා දේවිය, පිපුණු සල් පොහොට්ටුවල වට වූ බඹර පෙළ හා ගැටුණු ඒ සල් අත්ත, තමන්ගේ සුකොමළ දලු වැනි ඇඟිලිවලින් අල්ලා ගත්තා ය.

88.

88.

Bhāronatā’va ruciraṅgulipallavānaṃJhaṅkārarāvamukharālikulābhirāmā,Sākhā vikāsakusumehisamākulā sāOlambayaṭṭhi bhavi gabbhabharāturāya;

()

පිපුණු මලින් බර වූ ද, බඹරුන්ගේ මිහිරි නාදයෙන් යුක්ත වූ ද ඒ සල් අත්ත, ගැබ්බරින් විඩාවට පත් දේවියට වාරු ගැනීම පිණිස පහතට නැමී ආධාරක සැරයටියක් මෙන් විය.

89.

89.

Tassā calittha pavano calalocanāyaKammubbhavo varatirokaraṇehi tāva,Deviṃ nirūpamasiriṃ suparikkhipitvāTamhā paṭikkami jano kaḷitāvakāso;

()

චංචල නෙත් ඇති දේවියට ප්‍රසව වාතය (කර්මජ වාතය) ක්‍රියාත්මක විය. එවිට පරිවාර ජනයා අසිරිමත් රූපශ්‍රීයෙන් යුතු දේවිය වටා වටිනා තිර ඇද, ඇයට ඉඩ සලසා එතැනින් ඉවත් වූහ.

90.

90.

BrahmāmarāsuranaroragapūjanīyaṃBattiṃsalakkhaṇasamujjalarūpa sāraṃNiddhotajātimaṇisannibhasuddhagattaṃSattuttamaṃ sapadi devi ṭhitā vijāyi;

()

බ්‍රහ්ම, සුර, අසුර, නර, නාගයන්ගේ වැඳුම් පිදුම්වලට සුදුසු වූ, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් බැබළෙන රූප ශෝභාවක් ඇති, මනාව පිරිසිදු කරන ලද උතුම් මැණිකක් වැනි පිවිතුරු ශරීරයක් ඇති ලෝකෝත්තර බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේව දේවිය සිටගෙන ම බිහි කළා ය.

91.

91.

DuggandhamuttamalasoṇitamakkhitaṅgāJāyantya’sesamanujā manujesune’vaṃ,Caṅgoṭakamhi jinadhāturivādhivāsoThūpamhi soṇṇapaṭimāriva mātugabbhaṃ;

()

සෙසු සියලු මනුෂ්‍යයන් දුර්ගන්ධයෙන් හා ලේ, සෙම් ආදියෙන් තැවරුණු ශරීර ඇති ව උපත ලබන නමුත්, අප මහා බෝසතාණන් වහන්සේ මව්කුසින් බිහි වූයේ කරඬුවක තැන්පත් කළ සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේ නමක් මෙන් ද, ස්තූපයක තැන්පත් කළ රන් පිළිමයක් මෙන් ද කිසිදු අපවිත්‍රතාවකින් තොරව ය.

92.

92.

Nisseṇitova puriso ratanāsanamhāTherova dhammakathiko ṭhitako’taranto,Sammā pasāriya ubho mudupāṇipādeSo nikkhamittha kuṇapehi amakkhitaṅgo;

()

රන් ඉණිමඟකින් බසින මිනිසෙකු මෙන් ද, රත්න ආසනයකින් බැස වඩින ධර්මකථික ස්ථවිරනමක මෙන් ද, තමන් වහන්සේගේ මෘදු වූ දෑත් දෙපා මනාව දිගු කරමින්, කිසිදු අපවිත්‍ර ද්‍රව්‍යයකින් නොතැවරුණු ශරීරයකින් යුක්ත ව උන්වහන්සේ මව්කුසින් නික්ම වැඩියහ.

93.

93.

Tatropagamma caturo caturānanā taṃJālena kañcanamayena visuddhacittā,Ādāya mātupurato tanayaṃ ṭhapetvāCandānane bhavatu nandamanā’tya’vocuṃ;

()

එතැනට පැමිණි පිරිසිදු සිත් ඇති සතර මහා බ්‍රහ්මරාජයෝ රන් දැලකින් බෝසතාණන් වහන්සේව පිළිගෙන, මව් දේවිය ඉදිරියෙහි තබා, "සඳ වන් මුහුණක් ඇති දේවියනි, සතුටු වන්න, ඔබ උපද්දා ඇත්තේ උත්තම පුත්‍රයෙකි" යි පැවසූහ.

94.

94.

ĀdiccavaṃsakamalākarabhākarassaBuddhaṅkurassa subhasītalavāridhārā,Nikkhamma tāva nabhasā nijamātuyā caGāhāpayuṃ utumubhosu kalebaresu;

()

සූර්ය වංශය නමැති පියුම් විල පුබුදුවන සූර්යයෙකු බඳු වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සහ මව් දේවිය යන දෙදෙනාගේ ම ශරීර නහවනු පිණිස, අහසින් සිසිල් පැන් ධාරා දෙකක් පහළ විය.

95.

95.

Tesaṃ karehi caturo surarājaputtāGaṇhiṃsu saṇhasukhumāya’jiṇappaveṇyā,Tesañhi pāṇitalato paṇipātapubbaṃGaṇhiṃsu taṃ dukulacumbaṭakena’maccā;

()

බ්‍රහ්මයන්ගේ සුරතින් සතර වරම් දෙවිවරු මෘදු වූ අඳුන් දිවි සමකින් බෝසතාණන් වහන්සේව පිළිගත්හ. ඔවුන්ගේ දෑතින් ඇමැතිවරු වැඳ නමස්කාර කොට පලස් සුමුඟකින් (රන් සළුවකින්) උන්වහන්සේව පිළිගත්හ.

96.

96.

Tesaṃ karehi pathavitalamotaritvāṬhatvā puratthimadisaṃ asamo vipassi,Uddhaṃ adho catudisānudisā ca evaṃEkaṅganaṃ bhavitadā’khilalokadhātu;

()

ඔවුන්ගේ දෑතින් මිහිතලයට බැස වැඩසිටි අසමසම බෝසතාණන් වහන්සේ පෙරදිග දිශාව බැලූ සේක. එකල්හි මුළු විශ්වය ම, උඩ, යට, සතර දිසාව හා අනුදිසාවන් ද සමඟින් එක ම අංගනයක් මෙන් විවෘත වී පෙනුනේ ය.

97.

97.

Tumhehi uttaritaro bhuvase tīsuNatthīti matthakajaṭāmakuṭappitehi,Katvānijañjalipuṭehi nipaccakāraṃBrahmāmarāsuranarā tamabhitthaviṃsu;

()

"තුන් ලෝකයෙහි ම ඔබට වඩා උතුම් කෙනෙක් නැතැ" යි පවසමින්, සිය හිස් මත බැඳි ජටා මකුටයන් සහිත ව දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කරමින්, බ්‍රහ්ම, සුර, අසුර සහ නරයෝ උන්වහන්සේට ප්‍රශංසා කළහ.

98.

98.

Soca’ttanā samamadisva disāsu tāsūTappādavītiharaṇena padānisatta,Gantvāna uttaradisā’bhimukho avanyāAbbhuggatamburuhamuddhani tiṭṭhamāno;

()

ඒ කිසිදු දිශාවක තමන් වහන්සේ හා සමාන වූ කෙනෙකු නොදැක, උතුරු දිශාව බලා පියවර සතක් පෙරට වැඩම කළ සේක. එකල්හි පොළොවෙන් මතු වූ පියුම් පිට ශ්‍රී පාදය තබමින් උන්වහන්සේ වැඩසිටියහ.

99.

99.

Aggo’hamasmi ahamasmi janassa jeṭṭhoSeṭṭho’hamasmi ayamantima’jāti mayhaṃ,Dhīro mametarahi natthi punabbhavo’tiNicchāritāsabhivaco nadi sīhakanādaṃ;

()

"මම ලොවට අග්‍ර වෙමි, මම ලොවට ජ්‍යෙෂ්ඨ වෙමි, මම ලොවට ශ්‍රේෂ්ඨ වෙමි. මේ මාගේ අවසාන උපතයි. නැවත උපතක් මට නැත" යනුවෙන් ඒ ධීරෝත්තමයාණන් වහන්සේ උත්තරීතර සිංහනාදයක් පැවැත්වූ සේක.

100.

100.

Vesākhemāse suhakujadine puṇṇamāyaṃ visākheNakkhatteyoge suragurugate so kuḷīravharāsiṃ,Sañjāto nātho paramakaruṇābhāvanābhāvatattoMāyākucchimhā kusumitalatāvelalituyyānabhumyā;

()

උතුම් වූ වෙසක් මස පුර පසළොස්වක පොහෝ දිනක, විසා නැකත හා ගුරු ග්‍රහයා කටක රාශිගතව තිබූ සුබ අඟහරුවාදා දිනෙක, පරම කරුණා ගුණයෙන් පිරි හදවතක් ඇති ලෝකනාථයන් වහන්සේ මල් පිපුණු ලියවැල්වලින් සෝභමාන වූ ඒ උද්‍යාන භූමියේ දී මහාමායා දේවියගේ කුසින් මෙලොවට බිහි වූ සේක.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakala kavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe avidurenidāne pacchimabhavika mahābodhi sattuppatti pavattiparidīpo chaṭṭhosaggo.

මෙසේ මෙධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත, සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය ලබා දීමට හේතු වූ 'ජිනවංශදීපය' නම් කාව්‍යයේ, අවිදූරේ නිදානයෙහි අවසාන භවයේ මහා බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ උත්පත්ති ප්‍රවෘත්තිය පැහැදිලි කරන හයවන සර්ගයයි.

1.

1.

Atharammatarā’si jātikhetta-Pariyāpatta’vakāsalokadhātu,Kamaluppala (mālabhārinī) hiTadupaṭṭhānagatāhi devatāhi;

()

එකල්හි, නෙළුම් හා නිල් මහනෙල් මල් මාලා දරාගෙන උපස්ථානය පිණිස පැමිණි දේවතාවුන් නිසා, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ජාතිකෙතයට (උත්පත්ති ක්ෂේත්‍රයට) අයත් මුළු ලෝකධාතුව අතිශයින්ම රමණීය බවට පත් විය.

2.

2.

KamalāsanadevadānavānaṃBhuvane’kattha samāgamo tadā’si,Jinacakkapaṭiggahassa ṭhānaṃAvivādena sadevamānusānaṃ;

()

එකල්හි දෙවියන් හා මිනිසුන් සහිත ලෝකයාගේ කිසිදු විවාදයකින් තොරව, ජින චක්‍රය (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්ම චක්‍රය) පිළිගැනීමේ ස්ථානය වූ ඒ භූමියෙහි, මහා බ්‍රහ්මයන්ගේ ද, දේවතාවුන්ගේ ද, අසුරයන්ගේ ද එක්වීමක් එක් තැනක සිදු විය.

3.

3.

PaṭilābhanimittamādisantīVata sabbaññutañāṇasampadāya,DasasaṅkhasahassilokadhātuAbhikampī pahaṭe’va kaṃsapātī;

()

සර්වඥතා ඥාන සම්පත්තිය ප්‍රතිලාභය ලබන බවට පූර්ව නිමිති දක්වන්නාක් මෙන්, දසදහසක් ලෝකධාතුව පහර දෙන ලද ලෝකඩ තලියක් මෙන් එකෙණෙහිම කම්පිත විය.

4.

4.

Jananussavavāsaramhi tasmiṃNijadehajjutipiñjaro’dapādi,Dasasaṅkhasahassacakkavāḷa-Kuharālokakaro mahāvabhāso;

()

ඒ උත්පත්ති මංගල්‍යය පැවැති දිනයෙහි, තමන් වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාවෙන් රන්වන් වූ ද, දසදහසක් සක්වල ගැබ් ආලෝකවත් කරන්නා වූ ද මහා ආලෝක ප්‍රභාවක් ඇති විය.

5.

5.

Apatāḷitacammanaddhabherī-Vikatīnaṃ sayameva vajjanampi,TadanuttaradhammadesanāyaBhavi ṭhānaṃ anusāvaṇassa loke;

()

පහර නොදෙන ලද, සම්වලින් බැඳි නොයෙක් වර්ගයේ බෙර වර්ගයන් තමන් විසින්ම නාද වීම, උන්වහන්සේගේ ඒ අනුත්තර වූ ධර්ම දේශනාව ලෝකයෙහි ප්‍රකාශ කිරීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

6.

6.

Ghaṇakāhaḷavaṃsasaṅkhavīṇā-Bharaṇānaṃ sayameva vajjanampī,AnupubbavihārabhāvanānaṃPaṭilābhāya nibandhanaṃ babhūva;

()

මහා සීනු, හොරණෑ, වංශ (වේණූ), සක්වලවල්, වීණා සහ විවිධ ආභරණ තමන් විසින්ම නාද වීම ද, අනුපූර්ව විහරණ භාවනාවන්ගේ අධිගමයට (ලබා ගැනීමට) හේතුවක් විය.

7.

7.

Parimuttivarattapāsakārā-Ghara,yosaṅkhalikādibandhanehi,Migapakkhinarānamasmimāna-Vigamassā’si nidānamādibhutaṃ;

()

වර පටි, උගුල්, කූඩු සහ දම්වැල් ආදී වූ සියලු බන්ධනවලින් මුදා හැරීම, මෘගයන්ගේ ද, පක්ෂීන්ගේ ද, මනුෂ්‍යයන්ගේ ද මමංකාරය (අහංකාරය) දුරු වීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

8.

8.

Bhuvanesu mahājanassa rogā-Pagamenā’disanaṃ ahosukhanti,CaturāriyasaccadassanenaBhavi ṭhānaṃ catusaccadesanāya;

()

ලෝකයෙහි මනුෂ්‍යයන්ගේ රෝගී බව දුරු වීමෙන් සැපය උදා වීම, චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරවීම පිණිස කරනු ලබන චතුරාර්ය සත්‍ය දේශනාවට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

9.

9.

VividhabbhutarūpagocarānaṃBhuvi jaccandhajanassalocanānaṃ,Pabhavo pabhavo’si dibbacakkhuPaṭilābhāya tilokalocanassa;

()

පොළොවෙහි උපන්ගෙයි අන්ධ ජනයාගේ දෑස්වලට විවිධ වූ අද්භූත රූප දැකීමට හැකි වීම, ත්‍රෛලෝක නේත්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දිව්‍ය චක්ෂුස් ලාභයට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

10.

10.

Thutagītisudhārasassa pānaṃBadhirānaṃ savaṇañjalīpuṭehi,Atimānusadibbasotadhātu-Paṭivedhāya nidānamāsi tassa;

()

බිහිරි මිනිසුන් තමන්ගේ දෝතක් බඳු කන්වලින් ස්තුති ගීත නැමැති අමෘත රසය පානය කිරීම, උන්වහන්සේගේ අතිමානුෂික දිව්‍ය සෝත ධාතුව (දිව්‍ය කන) අවබෝධ කරගැනීමට හේතුවක් විය.

11.

11.

Bhuvi jātijaḷādipuggalānaṃTadahe’nussatiyā supātubhāvo,Bhavi pubbamupaṭṭhitassatissaSatipaṭṭhānanibodhanāya ṭhānaṃ;

()

එදින පොළොවෙහි උපන් මන්දබුද්ධික ජනයාට පවා මනා සිහිය පහළ වීම, පෙර එළඹ සිටි සිහිය ඇති උන්වහන්සේගේ සතිපට්ඨාන ධර්මයන් අවබෝධ කරවීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

12.

12.

Visikhācaraṇaṃ sarojacāru-Padaviññāsavasena paṅgulānaṃ,Purimaṃ caturiddhipādavega-Paṭilābhāya nimittamāsi loke;

()

කොරුන් නෙළුම් මල් වැනි මනහර පියවර තබමින් වීදිවල ඇවිදීම, ලෝකයෙහි සතර ඉද්ධිපාදයන්ගේ වේගවත් ප්‍රතිලාභය ලැබීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

13.

13.

Madhurena sarena jātimūgāThutigītānya’vadiṃsu vandino’va,Bhuvi khujjajano’jugattalābhoKuṭilattā’pagamāya ṭhānamāsi;

()

උපන් ගොළු ජනයා පැසසුම් ගී ගයන බන්ධනකාරයන් මෙන් මිහිරි හඬින් ස්තුති ගීත ගායනා කළ අතර, මිහිතලයේ සිටි කුදු මිනිසුන් සෘජු ශරීර ලැබීම, (සත්වයන්ගේ සිත්වල ඇති) කුටිල බව (ඇදකම) දුරු වීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

14.

14.

Saraṇaṃ purisāsabho siyānoBhavato duggatito vimuttiyā’ti,Karino’pi kariṃsu kuñcanādaṃTuragā hesamakaṃsu pītiye’va;

()

"පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨයාණන් වහන්සේ අපට සරණ වන සේක, දුර්ගතියෙන් මිදීම පිණිස වන සේක" යි පවසන්නාක් මෙන්, ඇතෝ කුංචනාද කළහ; අශ්වයෝ ද ප්‍රීතියෙන්ම කුරහඬ (හෙළීම) නැඟූහ.

15.

15.

Visadā paṭisambhidā catassoPaṭivijjhissati cā’yatiṃ sacā’yaṃ,Sakapaṭṭanameva tannidānāTaraṇī sīghamupāgamuṃ videsā;

()

මෙතුමාණන් මතු අනාගතයෙහි අතිශයින් පැහැදිලි වූ සිවුපිළිසිඹියාපත් ඥාන අවබෝධ කරගන්නා බව දක්වන්නාක් මෙන්, විදේශයන්හි තිබූ නැව් ඒ හේතුවෙන් ඉතා ඉක්මනින් තමන්ගේම තොටුපළවල් කරා පැමිණියහ.

16.

16.

Sayameva virocanaṃ tadāniRatanānaṃ bhuvanākarubbhavānaṃ,Ravivaṃsaravissa dhammaraṃsīVisarassu’jjalanāya ṭhānamāsī;

()

එකල්හි, ලෝකයේ පතල්වලින් උපන් රත්නයන් තමන් විසින්ම බැබළීම, සූර්යවංශයට සූර්යයෙකු බඳු වූ උන්වහන්සේගේ ධර්ම රශ්මි මාලාවන්ගේ බැබළීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

17.

17.

Turiyāni sakaṃsakaṃ ninādaṃAkaruṃ tagguṇadīpakānivā’tra,Vivaṭā vidisādisā sakitti-Visarokāsakate’va’hippasattā;

()

තූර්ය භාණ්ඩයෝ උන්වහන්සේගේ ගුණ ප්‍රකාශ කරන්නාක් මෙන් ඒ ඒ තූර්යයන්ට උචිත නාද පැවැත්වූහ. උන්වහන්සේගේ යසස් කීර්තිය පැතිරීමට ඉඩ සලසන්නාක් මෙන් සිව්දිශාවෝ සහ අනුදිශාවෝ එකෙණෙහිම පහන් වී විවෘත වූහ.

18.

18.

Sakalassa kilesapāvakassaParinibbānasabhāvadīpanena,Nirayesu hutāsajālamālāTadahe nibbutimāpa jātikhette;

()

සියලු කෙලෙස් ගිනි නිවාලීමේ ස්වභාවය පෙන්වා දෙන්නාක් මෙන්, එදින උත්පත්ති ක්ෂේත්‍රයෙහි නිරයන්හි පැතිර පැවති ගිනිදැල් මාලාවෝ නිවී සැනසී ගියහ.

19.

19.

Parisāsu visāradassa tassaCatuvesāradañāṇalābhahetu,Bhuvanesu tadāmahānadīnaṃAnabhissandanamāsi kunnadīnaṃ;

()

පිරිස් මැද විශාරද වන උන්වහන්සේ සිවුශාරද්‍ය (චතුර් වෛශාරද්‍ය) ඥානය ලබන බව හැඟවීමට මෙන්, එදින මුළු ලොවම මහා ගංගාවෝ ද කුඩා ගංගාවෝ ද පිටාර නොගොස් නිසලව ගලා ගියහ.

20.

20.

Udapādi pabhā nirākaritvā-Bilalokantariyesu andhakāraṃ,Hatamohatama’gga maggañāṇa-Jjutilābhāya nibandhanaṃ tamāsi;

()

ලෝකාන්තරික නිරයන්හි පැවති ඝන අන්ධකාරය දුරු කරමින් මහා ප්‍රභාවක් පහළ වූ අතර, එය මෝහය නමැති අඳුර නසන අග්‍ර මාර්ග ඥාන ප්‍රභාව ලැබීමට හේතුවක් විය.

21.

21.

Suvimuttiraso siyā’va tassaCaturāsitasahassadhammakhandho,Madhuraṃ caturodadhīnamāsiSalilaṃ santataraṃ taraṅgarittaṃ;

()

උන්වහන්සේගේ අසූහතර දහසක් වූ ධර්මස්කන්ධය සුවිමුක්ති රසයෙන් යුක්ත වන බව හඟවන්නාක් මෙන්, සතර මහා සාගරයන්හි ජලය රළ පහරින් තොරව අතිශයින් ශාන්ත වී, මී පැණි මෙන් මිහිරි රසයෙන් යුක්ත විය.

22.

22.

Vidisāsu catuddisāsu caṇḍa-Pavanassā’pi avāyanaṃ tadāni,Bhavi pubbanimittamattano’piBhaṭadiṭṭhyābhavadaṭṭhibhedanāya;

()

එකල්හි සිව්දිශාවෙහි හා අනුදිශාවෙහි චණ්ඩ මාරුතයන් පවා නොහමා නිසල වීම, සත්වයන්ගේ සදෘශ (වැරදි) දෘෂ්ටි නමැති දැඩි අස්ථීන් බිඳ හැරීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

23.

23.

NavapallavapattasekharānaṃViṭapīnaṃ kusumāhikiṇṇabhāvo,Bhavi pubbanibandhanaṃ vimuttiKusumehā’tumadehabhūsaṇāya;

()

ළපටි වූ දළු කොළවලින් බැබළුණු වෘක්ෂයන් මලින් ගැවසී ගැනීම, විමුක්ති කුසුමයන්ගෙන් (නිවන් මල්වලින්) තමන් වහන්සේගේ ධර්ම ශරීරය සැරසීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

24.

24.

Kumudākarabodhakassa canda-Kiraṇassā’tivirocanaṃ tadāsi,Satibuddhasudhākaro’dayamhiJanasandohamanopasādahetu;

()

කුමුදු මල් පුබුදුවන්නා වූ චන්ද්‍ර රශ්මිය එදින අතිශයින් බැබළීම, සති-බුද්ධි නැමැති චන්ද්‍රයාගේ උදාවීමෙන් ජන සමූහයාගේ සිත් පහදවාලීමට හේතුවක් විය.

25.

25.

Vimalattamanuṇhatā nidāgha-Sūriyassū’pasamo nimittamaggaṃ,Bhavi cetasikassa kāyikassaPaṭilābhāya sukhassa tamhijāte;

()

උන්වහන්සේ උපන් කල්හි ග්‍රීෂ්ම සූර්යයාගේ තාපය සංසිඳී නිර්මල හා සිසිල් බවක් ඇති වීම, සත්වයන්ගේ කායික හා චෛතසික සුඛය ලැබීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

26.

26.

Gaganā’ganagādito’taritvāPathavisaṅkamaṇaṃ tadā khagānaṃ,Saraṇāgamanassa ṭhānamāsiJinadhammaṃ sunisamma sajjanānaṃ;

()

එකල්හි පක්ෂීන් අහසින් බැස පොළොවෙහි හැසිරීම, සත්පුරුෂයන් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ දේශනාව ශ්‍රවණය කොට තෙරුවන් සරණ යාමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

27.

27.

Nabhasā’bhipavassanaṃ tadāniCatudīpesu akālavāridānaṃ,Parisāsu akhaṇḍadhammavuṭṭhi-Patanassā’si nibandhanaṃ jinamhā;

()

එකල්හි අහසින් සතර මහා දීපයන්හි අකල් වැසි වැසීම, බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පිරිස් මැද අඛණ්ඩ වූ ධර්ම වර්ෂාව වැටීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

28.

28.

Chaṇamaṅgalakīḷaṇaṃ tadāniTidasānampi sakesake vimāne,Upagamma tahiṃtahiṃ udānaSamudānassanidānamā’si bodhiṃ;

()

එකල්හි තව්තිසා වැසි දෙවිවරුන් තමන්ගේ විමානවල උත්සව මංගල්‍ය පවත්වමින් ප්‍රීති ක්‍රීඩාවන්හි යෙදීම, බෝධි ඥානය ලබාගැනීම වෙනුවෙන් තැන් තැන්වල ප්‍රීති වාක්‍ය (උදාන) ප්‍රකාශ කිරීමට හේතුවක් විය.

29.

29.

Vivaṭā sayameva mandirānaṃPihitañcārakavāṭavātapānā,Bhavadukkhanirodhagāmimagga-Paṭilābhāya nimittamāhariṃsu;

()

මන්දබුද්ධිකයන්ගේ මන්දිරයන්හි වසා තිබූ සිරගෙවල්වල දොරවල් සහ ජනෙල් කවුළු තමන් විසින්ම විවෘත වීම, භව දුක් නිරුද්ධ කරන මාර්ගය (නිවන් මඟ) ලැබීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

30.

30.

Tadahe madhurāmisassa pettī-Visayesvāharaṇaṃ khudāturānaṃ,Bhavi kāyagatāsatāmatassaPaṭilābhāya nimittamattano’pi;

()

එදින ප්‍රේත ලෝකයෙහි සාගින්නෙන් පෙළුණු ප්‍රේතයන්ට මිහිරි ආහාර ලැබීම, තමන් වහන්සේට ද කායගතාසති නැමැති අමෘත ධර්මය ලැබීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

31.

31.

Divase jananussave pipāsā-Vigamo dīnajanassa petaloke,Sukhitattassa upeccabuddhabhāvaṃ;

()

උන්වහන්සේගේ උත්පත්ති මංගල්‍යය පැවැති දිනයෙහි, ප්‍රේත ලෝකයේ අසරණ සත්වයන්ගේ පිපාසාව දුරු වී සුවපත් වීම, උන්වහන්සේ බුද්ධත්වයට පැමිණීම පිළිබඳ නිමිත්තක් විය.

32.

32.

Paṭipakkhajanassa mettilābhoTadahe vāyasavāyasārinampi,Bhaviṭhānamanantasattaloka-Visayabrahmavihārabhāvanāya;

()

එදින කපුටන් හා බකමූණන් වැනි එකිනෙකාට සතුරු සතුන් අතර පවා මෛත්‍රිය ඇති වීම, අනන්ත සත්ව ලෝකය විෂයෙහි කරනු ලබන බ්‍රහ්මවිහාර භාවනාවට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

33.

33.

Satimaggaphalubbhave yathevaBhavabhītyāpagamo tathāgatānaṃ,Sati jātamahāmahe bhayaṃ vāNatiracchānagatānamāsi tāso;

()

මාර්ග ඵල අවබෝධයේදී තථාගතයන් වහන්සේලාගේ භව බිය දුරු වන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේගේ උත්පත්ති මංගල්‍යය සිදු වූ කල්හි තිරිසන් සතුන්ට කිසිදු බියක් හෝ තැතිගැන්මක් ඇති නොවිය.

34.

34.

Piyabhāvupasaṅkamo pajānaṃHadayānandakarāya kho girāya,Jinadhammakathāya sāvakānaṃViya sāmaggirasassa pātubhāvo;

()

ජනයා හදවත සතුටු කරන මිහිරි වචනයෙන් යුතුව එකිනෙකා කෙරෙහි ප්‍රියභාවයෙන් යුතුව ළං වීම, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධර්ම කථාව ශ්‍රවණය කරන ශ්‍රාවකයන්ගේ සමගි රසය පහළ වීමට පූර්ව නිමිත්තක් විය.

35.

35.

Sitakittilatāya ropitāyaBhavato’smiṃ bhuvanālavāḷagabbhe,Viya nimmitayantavāridhārāJaladhārā dharaṇītaluṭṭhahiṃsu;

()

මේ ලෝකය නැමැති පාත්තියෙහි උන්වහන්සේගේ ශ්වේත (සුදු) කීර්ති ලතාව රෝපණය කරන්නාක් මෙන්, යන්ත්‍රයකින් විදින ලද දියධාරාවන් මෙන් පොළොවෙන් මහා දියධාරාවෝ පැන නැඟුණහ.

36.

36.

Bhamarāvalibhārapañcavaṇṇa-Kamalacchannamahītalaṃ rarāja,Jalajaṃ thalajaṃ parāgahāraṃBhuvi sabbattha apupphi pupphajātaṃ, ()

භ්‍රමර (බඹර) සමූහයාගෙන් ගහණ වූ පස්වණක් පැහැති නෙළුම් මලින් වැසුණු පොළෝ තලය බැබළුණු අතර, දියෙහි හා ගොඩෙහි හටගන්නා පරාග සහිත සියලු මල් වර්ගයෝ මුළු මිහිතලය පුරාම පිපී ගියහ.

37.

37.

Viṭapīsu latāsu khandhasākhā-Satapattāni tadā supupphitāni,Naravīra’bhirūpadassanāyaBhūsamummīlitalocanāni’vāsuṃ;

()

එකල්හි, ගස් හා වැල්වල කඳෙහි ද අතුවල ද මනාව පිපී ගිය මල් වර්ගයෝ, නරවීර වූ බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ අභිරූපී දේහය දැකීමට මහත් සේ විවර කරන ලද දෑස් මෙන් වූහ.

38.

38.

Uparūpari sattasatta hutvāSatapattāni sīlātalubbhavāni,Tava abbhudayo sudullabhotiKathayantivi’ha kapātubhāvato no;

()

ගල් තලාවෙන් පැන නැඟී එකිනෙකට ඉහළින් සත් බැගින් වූ නෙළුම් මල්, ‘ඔබ වහන්සේගේ උපත ඉතා දුර්ලභ ය’ යි අපට පවසන්නාක් මෙන් මෙහි පහළ වී බැබළුණහ.

39.

39.

Nijapāramitālatāya katti-Latayā’laṅkatapupphahāsarūpā,Samalaṅkari yāvatā bhavaggaṃDhajamālā jananussave tilokaṃ;

()

තමන් වහන්සේගේ පාරමිතා නැමැති වැලෙහි පිපුණු කීර්ති නැමැති මල් සිනහවෙන් අලංකාර වූ ද, ධජ මාලාවන්ගෙන් ශෝභිත වූ ද ඒ ජන මහෝත්සවය භවාග්‍රය දක්වා වූ මුළු තුන් ලොවම මනාව සැරසුවේය.

40.

40.

AvakujjasaroruhābhirāmaṃNabhavambhojavanassiriṃ babandha,Bhuvi pokkharavassamīdisantiVadamānaṃva pavassi dhammavassaṃ;

()

යටිකුරු වූ නෙළුම් මල්වලින් මනෝහර වූ, අහස් කුසෙහි පිපි පියුම් වනයක සිරිය ඉස්මතු කරමින්, 'පොළොවෙහි මෙබඳු පොක්ඛර වර්ෂාවක් (නෙළුම් වැස්සක්) වී යැයි' පවසන්නාක් මෙන් දහම් වැස්සක් වැසුණේය.

41.

41.

Ramaṇī ramaṇīyarūpasobhāAcaruṃ dhammamanaṅgaraṅgabhūmi,Madhupā madhupānamandirāniTadahe nāvasariṃsu dhammakāmā;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamekaṃ)

මනහර රූප ශෝභාවෙන් යුත් කාන්තාවෝ අනංග රඟබිම (කාම ක්‍රීඩා) හැර දමා ධර්මයෙහි හැසිරුණහ. එදින දහමට ලැදි වූ මී මැස්සෝ ද මී පැණි බොන මල් නැමැති මධුපාන මන්දිර කරා නොගියහ.

42.

42.

Kamalā kamalālayā vivesaBhuvanaṃ bhūrinavāvatārahārī,Dharaṇī dharaṇīdharāvataṃsāUpahārātibharātureva kampi;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamakaṃ)

නෙළුම් විමනෙහි වසන ලක්ෂ්මී දේවිය බඳු වූ ශ්‍රියා කාන්තාව බොහෝ නව අවතාරයන්ගෙන් මනහර වූ ලෝකයට පිවිසියාය. පර්වත නැමැති පළඳනාවෙන් යුත් මහා පෘථිවිය පූජෝපහාරයන්ගේ අධික බරින් පීඩිත වූවක් මෙන් කම්පා වූවාය.

43.

43.

Ruciraṃ ruciraṅganā tadāniAkaruṃ kīḷamanekacandikāsu,Suvīraṃ suciraṃsikiṇṇatārā-Nikaro’bhāsataro’si bhākaro’va;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamakaṃ)

එකල්හි මනහර කාන්තාවෝ නොයෙක් සඳරස් මධ්‍යයෙහි අලංකාර ලෙස ක්‍රීඩා කළහ. බොහෝ කලක් තිස්සේ පැතිර ගිය රැස් විහිදුවන තාරකා සමූහය සූර්යයා මෙන් ඉතා දීප්තිමත් වී බැබළුණේය.

44.

44.

Pavano’pavano’pavāyamānoPavinodesi parissamaṃ janassa,Vanadā vanadāhavupasantiṃAkaruṃ sabbadhi sassasampadañca;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamakaṃ)

උයන් වන මැදින් හමා ගිය මද පවන ජනයාගේ විඩාව දුරු කළේය. වැසි වලාකුළු ලැව්ගිනි සංසිඳුවා හැමතැනම ධාන්‍ය සම්පත (අස්වනු) සරුසාර කළේය.

45.

45.

Visadā visadā sakittirāmāMukharaṅgālaya māpakovidānaṃ,Sujanā’sujanā bhajiṃsu tassaCaraṇānyaṅkitacakkalakkhaṇāni;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamakaṃ)

ප්‍රසන්න වූ, තමන්ගේ කීර්තියෙහි ඇලුනාවූ ද, මුඛ නැමැති රඟමඬල හැසිරවීමෙහි දක්ෂ වූ ද සත්පුරුෂයෝ මෙන්ම අසත්පුරුෂයෝ ද උන්වහන්සේගේ සක් ලකුණින් සුසැදි ශ්‍රී පාද පද්මයන් සරණ ගියහ (නමස්කාර කළහ).

46.

46.

Vasudhaṃ vasudhampatī samaggāDasadhammena’nusāsayuṃ tadāni,Hadayaṃ yadayaṅgamāya vāṇyāAsataṃ mittaduhī vidhānayiṃsu;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamakaṃ)

එකල්හි එකමුතු වූ පෘථිවිපාලකයෝ (රජවරු) දසරාජ ධර්මයෙන් යුතුව පොළොව පාලනය කළහ. හදවතට ප්‍රිය උපදවන වචනයෙන් යුතුව මිතුරන්ට ද්‍රෝහි වූ අසත්පුරුෂයන්ගේ සිත් පවා යහපතෙහි පිහිටෙවූහ.

47.

47.

Timadā’timadā gajādhipāpiMigarājūhi tadā samācariṃsu,Pabalā’pabalā migā tadaññePaṭisatthāramakaṃsu aññamaññaṃ;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamakaṃ)

එකල්හි තදින් මත් වූ හස්ති රාජයෝ පවා සිංහ රාජයන් සමඟ මිත්‍රශීලීව හැසිරුණහ. බලවත් වූ ද දුබල වූ ද සෙසු මෘගයෝ (සත්තු) එකිනෙකා කෙරෙහි සුහදශීලී ප්‍රතිචාර දැක්වූහ.

48.

48.

Bhuvane bhuvanekalocanassaJananasmiṃ divase samujjalānī,Nihanitā’nihitāyudhāti bhitiṃJanayuṃ pāpimatova netaresaṃ;

() (Abyapeta paṭhamadutiya pādādiyamakaṃ)

ලෝකයට එකම ඇසක් බඳු වූ බෝසතාණන් වහන්සේගේ උපන් දිනයෙහි, බැබළෙන්නා වූ ද එසවූවා වූ ද ආයුධ පහත හෙළන ලද්දේ වී යම් බියක් උපදවූයේ ද, එය පාපිෂ්ඨ මාරයාට මිස අන් කිසිවෙකුට නොවීය.

49.

49.

Parivāditadibbabherivīṇā-Turiyaṃ dassitadibbanaccabhedaṃ,Gaganaṃ suraraṅgamaṇḍalābhaṃTidasānaṃ upahārasāramāsi;

()

දිව්‍යමය බෙර, වීණා හා තූර්ය නාදයන් පවත්වන ලද්දා වූ ද, දිව්‍ය නර්තන විලාසයන් දක්වන ලද්දා වූ ද අහස් තලය, දෙවිවරුන්ගේ රඟමඬලක් බඳු වී තව්තිසා වැසි දෙවියන්ගේ උතුම් පූජෝපහාරයක් බවට පත් විය.

50.

50.

Sovaṇṇavaṇṇavadhuyā garugabbhagasmiṃTaṃnandanabbanasamānavanaṅgatasmiṃ,Bhutabbhutanvitamahe nayanañjanasmiṃJātamhi tamhi tanuje bhavi bhaddabhatti;

() (Mālābandhanaṃ)

රන්වන් පැහැති දේවියගේ (මහාමායා දේවියගේ) ගර්භයෙහි වැඩසිටි, නන්දන උයන බඳු වූ වනයට පැමිණි කල්හි, ඇස්වලට අඳුනක් බඳු වූ (ප්‍රිය උපදවන) ඒ පුත්‍ර රත්නය, අද්භූත වූ මහා මහෝත්සවයක් මධ්‍යයෙහි උපන් කල්හි සැමට උතුම් භක්තියක් උපන්නේය.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandananidāne jinavaṃsadīpe avidūrenidāne vividhapubbanimittapātubhāvappavatti paridipo. Sattamosaggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත් සතුටු කරන, මේධානාන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි, අවිදූරේ නිදානයෙහි විවිධ පූර්ව නිමිති පහළ වීමේ පුවත පවසන සත්වැනි සර්ගය නිමවා වදාරන ලදී.

1.

1.

Visuddha (vaṃsaṭṭha) masesabandhavoKumāramādāya tilokalocanaṃ,Agaṃsu tamhā kapilavhayaṃpuraṃPurīvataṃsaṃ samalaṅkatañjasaṃ;

()

පිරිසිදු වංශයෙහි උපන් සියලු නෑදෑයෝ, තුන් ලොවටම ඇසක් බඳු වූ ඒ රාජ කුමාරයා වඩාගෙන, මැනවින් සරසන ලද මඟ තොට ඇති, පුරවරයන්ට කිරුළක් බඳු වූ ඒ කපිලවස්තු පුරයට වැඩම කළහ.

2.

2.

Tadā abhiññāsu vasisu pāragoSamādhivikkhambhitasabbakibbiso,Vihāsi suddhodanabhumibhattunoKulūpago devalanāmatāpaso;

()

එකල්හි අභිඥාවල කෙළවරට පැමිණියා වූ ද, සමාධියෙන් සියලු කෙලෙසුන් යටපත් කළා වූ ද, සුද්ධෝදන රජතුමාගේ කුලූපග (කුලයට ලැදි) වූ දේවල නම් තපස්වරයෙක් (කාලදේවල තාපසයා) වාසය කළේය.

3.

3.

Tapodhano so pavivekakāmavāDivāvihāratthamupāgato divaṃ,Tamatthamaññātumapucchi devatā-Pavattitaṃ passiyamaṅgalussavaṃ;

()

විවේකය කැමති වූ ඒ තපස්වී තෙමේ දිවා කාලයෙහි වෙසෙනු පිණිස දෙව්ලොවට වැඩියේය. එහිදී දෙවිවරුන් විසින් පවත්වනු ලබන මංගල උත්සවය දැක, එහි තොරතුරු දැනගනු පිණිස (දෙවියන්ගෙන්) විමසුවේය.

4.

4.

TavevupaṭṭhāyakabhumibhattunoVaroraso māriya māravāhiniṃ,Parājayaṃ lacchati bodhimāyatiṃMahussavo tampati vattate, bravuṃ;

()

‘ඔබගේ උපස්ථායක වූ සුද්ධෝදන රජුගේ උතුම් පුත්‍ර රත්නය මතු දිනක මාර සේනාව පරදවා බුද්ධත්වයට පත්වන්නේය. ඒ වෙනුවෙන් මේ මහා උත්සවය පැවැත්වෙන්නේය’ යි දෙවිවරු පැවසූහ.

5.

5.

Imāya vuttantakathāya coditoTapodhano iddhibalena iddhimā,Surālaye antaradhāna’nantaraṃNiketane pāturahosi rājino;

()

මේ පුවත ඇසීමෙන් උනන්දු වූ සෘද්ධිමත් තපස්වරයා සෘද්ධි බලයෙන් දෙව්ලොවින් අතුරුදහන් වී, ක්ෂණයකින් රජමාලිගයෙහි පහළ විය.

6.

6.

Kumāranijjhānamanorathoka vasiTahiṃ supaññattamahārahakāsane,Nisajja suddhodanarājino’bruviTavatrajaṃ daṭṭhumidhāgatotya’haṃ;

()

කුමාරයා දැකීමේ අභිලාෂයෙන් යුත් ඒ සංයමයෙන් යුතු තාපසයා, එහි මැනවින් පනවන ලද අනර්ඝ ආසනයෙහි හිඳ, සුද්ධෝදන රජුට මෙසේ කීවේය: ‘මම ඔබගේ පුත්‍රයා දැකීමට මෙහි පැමිණියෙමි’.

7.

7.

Narindacūḷāmaṇicumbitānya’thaPadāni vandāpayitu tapassino,VibhusaṇālaṅkatamattasambhavaṃNarādhipo rājakumāramāhari;

()

එවිට, තාපසයාගේ පාදයන් වැන්දවීම පිණිස, ආභරණයෙන් සරසන ලද තම පුත්‍ර වූ රාජ කුමාරයාව රජතුමා එහි කැඳවාගෙන ආවේය.

8.

8.

Tadattabhāvena’hivādanāraha-Ssa’bhāvato tassa rarāja sūnuno,Pavaṭṭayitvā jaṭilassa sampatiJaṭāsu cakkaṅkitapādapaṅkajaṃ;

()

උන්වහන්සේගේ උතුම් ආත්මභාවය අනුව අනෙකෙකුට වැඳීම නුසුදුසු බැවින්, ඒ කුමාරයාගේ සක් ලකුණින් හෙබි ශ්‍රී පාද පද්මයන් කරකැවී තාපසයාගේ ජටාව (කෙස් කලඹ) මත පිහිටා බැබළුණේය.

9.

9.

Kumāramādāya samappitañjaliṃVidhāya pādesvanisammakārino,Sace ṭhapeyyuṃ jaṭilassa sattadhāPhaleyya muddhā jaṭitojaṭāya’pi;

()

නුවණින් නොවිමසා බලා, කුමාරයාව ගෙන තාපසයාගේ පාමුල තැබුවේ නම්, ඒ ජටාධර තාපසයාගේ හිස ජටාවත් සමඟ සත් කඩකට පැලී යන්නේය.

10.

10.

Sakāsanuṭṭhāya athe’sibhūmiyāNihacca so dakkhiṇajānumaṇḍalaṃ,Akā mahākāruṇikassa gāravaṃSirovirūḷhañjali pupphamañjarī;

()

එකල්හි ඒ ඍෂිවරයා තමන්ගේ ආසනයෙන් නැඟී සිට, දකුණු දණ මඬල බිම තබා, හිස මත තබාගත් දොහොත් මුදුන් මල් මාලාවක් බඳු වූ අංජලියෙන් යුතුව මහා කාරුණිකයාණන් වහන්සේට ගෞරව දැක්වීය.

11.

11.

Udikkhamāno vasinā samappitaṃTamañjaliṃ bhattibharena bhūpati,Atho’nametvā tanumīsakaṃ sakaṃPavandi pādamburuhāni sununo;

()

තාපසයා විසින් පවත්වන ලද ඒ වන්දනාව දුටු රජතුමා ද මහත් වූ භක්තියෙන් යුතුව, තමන්ගේ ශරීරය මදක් නමා, පුත්‍රයාගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැන්දේය.

12.

12.

Siyā’va buddho purisāsabho ayaṃNadassanaṃ tassa siyā mamantī so,Nirūpamaṃ rūpasiriṃ samekkhiyaPayāsi niṭṭhaṃ upadhārayaṃ vasi;

()

‘මේ පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨයා ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නේය. එහෙත් මට උන්වහන්සේ දැකීමට නොලැබෙන්නේය’ යි ඒ අසදෘශ රූප ශ්‍රියාව දැක, මැනවින් විමසා බලා ඒ තාපසයා නිගමනයකට පැමිණියේය.

13.

13.

VavatthayitvevamuḷārabuddhimāVitiṇṇakaṅkho hasamīsakaṃ rudaṃ,Narindamorodhapurakkhataṃ vasīTadavasīdāpayi saṃsayaṇṇave;

()

මෙසේ තීරණය කළා වූ, සැක දුරු කළා වූ, මහා ප්‍රඥාවන්ත තාපසයා මදක් සිනාසී, නැවත හැඬුවේය. රජු සහ අන්තඃපුර වැසියන් ඉදිරියෙහි ඔහු කළ ඒ ක්‍රියාව ඔවුන්ව සැක නැමැති සාගරයක ගිල්වූයේය.

14.

14.

Tamāharitvāna pakavattimabbhutaṃPurakkhato’rodhajanassa rājino,Yatissaro saṃsayasallamuddharaṃSabandhave’nussari kāladevalo;

()

අන්තඃපුර වැසියන් පිරිවරා සිටි රජතුමාට ඒ අසිරිමත් සිදුවීම පහදා දෙමින්, ඔවුන්ගේ සැක නැමැති හුල උදුරා දමමින්, ඒ යති ශ්‍රේෂ්ඨ කාලදේවල තාපසයා තමාගේ නෑදෑයන් සිහිපත් කළේය.

15.

15.

Sakekule nāḷakanāmadārakoSayambhuno lacchati dassanaṃ iti,Tamatthamaññā samupecca taṃkulaṃTvamāha pabbajjiti bhāgineyyakaṃ;

()

‘මගේ කුලයෙහි නාලක නම් දරුවා ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකීමට ලබන්නේය’ යි ඒ කරුණ දැනගෙන, එම පවුල වෙත ගොස් සිය බෑණනුවන්ට ‘ඔබ පැවිදි වන්න’ යැයි කීවේය.

16.

16.

Nirāmayaṃ pañcamavāsaramhi soVarorasaṃ vāsitagandhavārinā,Pavattamāne bhavane mahāmaheNahāpayi bhūpati bandhumajjhago;

()

පස්වැනි දිනයෙහි නීරෝගී වූ උතුම් පුත්‍ර රත්නය, මාලිගයෙහි මහා මංගල්‍යයක් පවතිද්දී, නෑදෑයන් මැද සිටි රජතුමා සුවඳ පැනින් නෑවූයේය.

17.

17.

Pasatthamanvatthabhidhāna mattanoKumāramāropayituṃ parosataṃ,SavedavedaṅgapabhedakovideDvije nimantāpayi so narādhipo;

()

තම කුමාරයාට අර්ථවත් වූ ද ප්‍රශංසනීය වූ ද නාමයක් තැබීම පිණිස, ඒ මනුෂ්‍යෙන්ද්‍රයා වේදය හා වේදාංගයන්හි පරතෙරට පත් බ්‍රාහ්මණයන් සියයකට අධික පිරිසකට ආරාධනා කළේය.

18.

18.

Surindarūpo suramandiropamaṃTamindirādhāranarindamandiraṃ,Janindasīho’pagatā’vanīsureAmandapūjāvidhinā’bhirādhayi;

()

දේවේන්ද්‍රයෙකු වැනි වූ, ජනෙන්ද්‍ර සිංහ වූ (සුද්ධෝදන රජු), දිව්‍ය විමනක් බඳු වූ ද ශ්‍රියා කාන්තාවගේ වාසස්ථානයක් බඳු වූ ද ඒ රජමාලිගයට පැමිණි බ්‍රාහ්මණයන් උසස් පූජා විධිවලින් සතුටු කළේය.

19.

19.

Anenasiddhā samatiṃsapāramī-Sadatthasampattiparatthakārinā,Tathā’ttha saṅkhātadhanaṃ nidhānagaṃImamhi siddhaṃ sahajātiyā yato;

(5)

පරහිත සුව පිණිස ක්‍රියා කරන, උතුම් අර්ථයන් සාධනය කරන මොහු විසින් තිස් පෙරුම් දම් පුරන ලදී. එහෙයින් නිදන්ගත වූ ධනය නැමැති ‘අර්ථය’ ද මොහුගේ උපතත් සමඟම සිද්ධ (ලඟා) විය.

20.

20.

Dvijehi tantibbacanadvayārahaṃSamāsasaṃkhittapadatthasaṃhitaṃ,Sutassa siddhattha’bhidhānamattanoTato’bhivohārasukhāya kārayi;

()

එහෙයින්, බ්‍රාහ්මණයන් විසින් පවසන ලද, ගැඹුරු අරුත් දෙකක් කැටිකොට ගත්, සංක්ෂිප්ත වූ අර්ථ ඇති ‘සිද්ධාර්ථ’ යන නාමය ලෝක ව්‍යවහාරයෙහි පහසුව පිණිස තම පුත්‍රයාට තැබීය.

21.

21.

Suyāmarāmaddhajamantilakkhaṇa-Subhojakoṇḍaññasudattasaññino,Ime dvijā rājasupūjitā tadāVicakkhaṇālakkhaṇapāṭhakā’bhavaṃ;

()

එකල්හි, රජු විසින් මනාව පුදන ලද, ලක්ෂණ කියවීමේ දක්ෂ වූ, සුයාම, රාම, ධජ, මන්ති, ලක්ඛණ, සුභෝජ, කොණ්ඩඤ්ඤ සහ සුදත්ත යන නමින් හැඳින්වුණු මේ බ්‍රාහ්මණවරු (අටදෙනා) වූහ.

22.

22.

Subhāsubhaṃ passiya dehalakkhaṇaṃVibhāvayavho iti tesamabruvi,Samukkhipitvā’ṅgulipallavadvayaṃJanādhipaṃ sattajanā’bravuṃ dvidhā;

()

(ශුද්ධෝදන රජතුමා) 'ශරීර ලක්ෂණ බලා ශුභ අශුභ ප්‍රකාශ කරනු මැනව' යි ඔවුනට කීවේය. එවිට බ්‍රාහ්මණවරුන් සත්දෙනෙක් තම ඇඟිලි යුගලක් බැගින් ඔසවා, රජුට කරුණු දෙයාකාරයකින් ප්‍රකාශ කළහ.

23.

23.

Sace mahārāja agāramāvaseVaroraso te paricāritindriyo,Samaṅgibhuto ratanehi sattahiBhaveyya rājā vatacakkavatya’yaṃ;

()

මහාරාජයාණෙනි, ඉදින් ඔබගේ මේ උතුම් පුත්‍ර රත්නය පංචෙන්ද්‍රියයන් පිනවමින් ගිහිගෙයි වෙසෙන්නේ නම්, සප්ත රත්නයෙන් සමන්විතව ඒකාන්තයෙන්ම සක්විති රජෙක් වන්නේය.

24.

24.

Mahādayo’yaṃ karuṇāya coditoGharā’bhigantvā yadi pabbajissati,Bhaveyya buddho’khilañeyyamaṇḍalaṃSayaṃ abhiññāya nahe’tthasaṃsayo;

()

මහත් දයාවෙන් හා කරුණාවෙන් මෙහෙයවන ලද මොහු, ඉදින් ගිහිගෙය හැර දමා පැවිදි වන්නේ නම්, සියලු දතයුතු ධර්මයන් ස්වයංභූ ඥානයෙන් අවබෝධ කොටගෙන බුදු බවට පත්වන්නේමය. මෙහි කිසිදු සැකයක් නැත.

25.

25.

Kaṇiṭṭhabhūto vayasā tadantarePasatthasatthā’vagamena jeṭṭhako,Samukkhipitvā’ṅgulimekamabruviItīha koṇḍaññasamaññabhusuro;

()

ඒ අතර වයසින් බාලයා වුවද, ප්‍රශස්ත ශාස්ත්‍ර ඥානයෙන් ජ්‍යෙෂ්ඨයා වූ, කොණ්ඩඤ්ඤ නම් වූ ඒ බ්‍රාහ්මණ තෙමේ තනි ඇඟිල්ලක් පමණක් ඉහළට ඔසවා මෙසේ පැවසීය:

26.

26.

Imassa veneyyajanākatañjalīSamaṃ phusantāni vasundharātalaṃ,Subhāni bhopādatalāti sabbadāBhajanti bhatyā kamalānivālino;

()

මහරජ, විනෙය ජනයා විසින් දොහොත් මුදුන් දී වඳිනු ලබන, පොළෝ තලය සමව ස්පර්ශ කරන්නා වූ, මොහුගේ ශුභ වූ පාද තලයන් සැමවිටම භක්තියෙන් සේවනය කරනු ලබයි.

27.

27.

Imassa khemantamasesapāṇinoTipaṭṭakantārapathāvatāraṇe,Susajjitaṃ cakkayugaṃva pāramīRathamhi pādaṅkitacakkalakkhaṇaṃ;

()

සියලු සතුන් ක්ෂේම භූමිය වෙත පැමිණවීම සඳහා, භව කතරින් එතෙර කරවන, පාරමී නමැති රථයෙහි මනාව සවි කරන ලද රෝද යුගලක් බඳු වූ මංගල චක්‍ර ලක්ෂණ මොහුගේ පාදයන්හි පිහිටා ඇත.

28.

28.

Imassa bho kambalabheṇḍukopamaṃSumaṭṭavaṭṭāyatapaṇhimaṇḍalaṃ,Sadā padambhojanivāsalakkhiyāTanoti pīnatthanapiṇḍavibbhamaṃ;

()

පින්වත, මොහුගේ සිනිඳු වූ ද, වටකුරු වූ ද, දිගටි වූ ද විලුම් මණ්ඩලය කම්බිලි පන්දුවක් බඳුය. එය පාද පද්මයෙහි වසන ලක්ෂ්මියගේ පිරිපුන් පියයුරු යුගලක ශෝභාව සැමවිටම පතුරුවයි.

29.

29.

Imassa dīghaṅgulipanti vaṭṭita-Manosilālattakavattikopamā,Vibhāti bho bāhulatāya pāramī-Latāya vā nūtanapattapantiva;

()

පින්වත, මොහුගේ දිගු වූ ඇඟිලි පෙළ, වටකුරු කරන ලද මනෝසීල සහ ලාකඩ වැටි වැනිය. නැතහොත් එය පාරමී නමැති වැල් බාහුවෙහි hටගත් අලුත් දලු පෙළක් මෙන් බබළයි.

30.

30.

Imassa pārevaṭapāda pāṭalāSapāṇipādā taḷuṇātikomalā,UḷārapūjāvidhisampaṭicchanePavāḷapāti’va samullasanti bho;

()

පින්වත, පරෙවියෙකුගේ පාද මෙන් රතු පැහැති වූ ද, ඉතා ළපටි හා සුකොමළ වූ ද මොහුගේ අත් පා තලයන්, උදාර පූජා විධි පිළිගැනීම සඳහා තබන ලද රත් පියුම් බඳුනක් මෙන් බබළයි.

31.

31.

ImassarūpassirimandirodareSamappamāṇābhinavaṅgulīhi bho,Padissare jālakavāṭasantibhāSapāṇipādā tatajālalakkhaṇā ()

පින්වත, රූප ශ්‍රීයට මන්දිරයක් බඳු වූ මොහුගේ ශරීරයෙහි, සමාන ප්‍රමාණ ඇති අලුත් ඇඟිලිවලින් යුත් අත් පා තලයන්හි දැල් කවුළුවලට සමාන වූ, පැතිරුණු දැල් ලක්ෂණ පෙනෙන්නට තිබේ.

32.

32.

Imassa ussaṅkhapadassa gopphakāPadambujānaṃ caturaṅgulopari,Patiṭṭhitā puṇṇaghaṭesukandharā-Vilāsamāliṅgiya rājabhāsare;

()

උස් වූ විලුම් ඇති මොහුගේ වළලුකරයන්, පාද පද්මයන්ට සතරඟුලකට ඉහළින් පිහිටා තිබේ. ඒවා පූර්ණ ඝටයන්හි බෙල්ලේ විලාසය වැළඳගෙන රජු ඉදිරියෙහි බබළයි.

33.

33.

Imassa dehajjutivāripūrita-Sarīrakedārabhavā phalatthino,Surattasālyodarasannibhā subhāDuveṇijaṅghā abhipīṇayantī bho;

()

පින්වත, මොහුගේ ශරීරයේ කාන්ති නමැති ජලයෙන් පිරුණු ශරීර කෙතෙහි හටගත්, ඵල ප්‍රයෝජන පතන්නන් සතුටු කරවන්නා වූ, මනාව රතු පැහැති හැල් වී කරලක අභ්‍යන්තරය බඳු වූ ශුභ කෙණ්ඩා යුවළක් ඇත්තේය.

34.

34.

Imassa bho jānuyugaṃ parāmasaṃAnonamanto ṭhitako mahābhujo,Sahattanā sambhavabodhisākhinoVisālasākhāya vilāsamādise;

()

පින්වත, කෙළින් කෙළින් සිටගෙනම නොනැමී තම දණහිස් දෙක අතගෑ හැකි දිගු බාහුවලින් යුත් මොහු, තමන්ගෙන්ම උපන් බෝධි වෘක්ෂයේ විශාල අත්තක විලාසය පෙන්වයි.

35.

35.

Imassa kosohitavatthaguyhakoAbhinnakokāsakakosakosago,Anaññasādhāraṇatādinā’yatiṃAnaṅgasaṅgāmaparammukho siyā;

()

කොපුවක සැඟවුණු රහස්‍ය අවයව ඇති මොහු, නොබිඳුණු නෙළුම් පොහොට්ටුවක් කොපුවක් තුළ ඇති සේ පිහිටි හෙයින්, අනාගතයේදී අන් අයට පොදු නොවන ආකාරයෙන් කාම සංග්‍රාමයන්ගෙන් පරාජය නොවන කෙනෙකු වන්නේය.

36.

36.

Imassa bho gotamagottaketunoKalevare kañcanasattibhattaco,Suvaṇṇavaṇṇo jinacīvarassapiTanoti sobhaṃ ghanabuddharaṃsino;

()

පින්වත, ගෝතම ගෝත්‍රයට ධජයක් බඳු වූ මොහුගේ ශරීරයෙහි රන් තහඩුවක් වැනි රන්වන් පැහැති සමක් ඇත්තේය. එය ජින චීවරයට ද, ඝන බුද්ධ රශ්මියට ද මහත් ශෝභාවක් පතුරුවයි.

37.

37.

Imassa jambonadīpiñjarāya bhoSirisapupphassukumāracāriyāRajonumattaṃ chaviyā nalimpateSarojapatteriva vāribindavo;

()

පින්වත, රන්වන් පැහැති වූ ද, මාර පුෂ්පයක් මෙන් සුකොමළ වූ ද මොහුගේ සමෙහි නෙළුම් පතෙහි දිය බිඳු මෙන් කිසිදු කෙලෙස් ධූලියක් හෝ කුණු දහඩියක් නොතැවරෙයි.

38.

38.

Imassa lomāni kalevare vareVisuṃ visuṃ kūpagatāni sūnuno,Vilumpare rūpavilāsalakkhiyāManoramaṃ bho kamaṇikañcukassiriṃ;

()

පින්වත, ඔබගේ මේ උතුම් පුත්‍රයාගේ ශරීරයෙහි ලොම් සැම එකක්ම එක එක ලොම් කූපයක වෙන වෙනම හටගෙන ඇත. ඒවා රූප විලාස ශ්‍රීයෙන් යුතුව, ඉතා මනෝහර වූ මැණික් කබායක සිරිය පෙන්වයි.

39.

39.

Imassa uddhaggamukhaṃ mukhassiriṃPadakkhiṇāvatta mapekkhino yathā,Tirokare romavitāna mindirā-Niketanindīvarakānanassiriṃ;

()

මොහුගේ උඩු බලා වැඩුණු අග ඇති, දකුණට කැරකැවුණු ලොම් පෙළ, ලක්ෂ්මියගේ නිවහන බඳු වූ නිල් මහනෙල් වනයක සිරිය පරදවන සේ මුහුණෙහි ශෝභාව පතුරුවයි.

40.

40.

Imassa bhorāja sarojayoninoYathojugattaṃ ujugattamāyatiṃ,AnaññasāmaññaguṇāvakāsatoPajābhipūjāvidhibhājanaṃ siyā;

()

පින්වත් රජතුමනි, බ්‍රහ්මයාගේ ශරීරය මෙන් කෙළින් පිහිටි මොහුගේ ශරීරය, අනාගතයේදී අන් අයට සාධාරණ නොවන අසමසම ගුණයන්ගේ ආනුභාවයෙන්, සකල ලෝක සත්වයාගේ වන්දනා මානයන්ට සුදුසුම භාජනය වන්නේය.

41.

41.

Imassa sattussadalakkhaṇaṃ subhaṃSamaṃsamaddiṭṭhasirāvaliṃ sadā,Dadhāti bho pāramidhammasipakpinoSudhantacāmīkarapiṇḍavibbhamaṃ;

()

පින්වත, පාරමී ධර්ම නමැති ශිල්පයෙහි දක්ෂ වූ මොහුගේ ශරීරයෙහි මනාව පිරුණු තැන් හතක් ඇති ලක්ෂණය ද, නහරවැල් මතු වී නොපෙනෙන සම මස් ඇති ස්වභාවය ද, මනාව උණු කරන ලද රන් පිණ්ඩයක ශෝභාව සැමවිටම දරයි.

42.

42.

Imassa puṇṇobhayakāyabhāgimaṃMigindapubbaddhasarīralakkhaṇaṃ,KudiṭṭhivādībhasirovidāraṇeNarindasāmatthiyamubbahe nakiṃ;

()

මොහුගේ ශරීරයේ දෙපසම පිරුණු, සිංහ රාජයෙකුගේ ශරීරයේ පූර්ව භාගය වැනි වූ ශරීර ලක්ෂණය, මිථ්‍යා දෘෂ්ටික නමැති ඇතුන්ගේ හිස් පළා හැරීමට සමත් වූ නරේන්ද්‍රයෙකුගේ ශක්තිය විදහා නොපාන්නේද?

43.

43.

Imassu’peto ghanamaṃsavaṭṭiyāCitantaraṃso muducārupiṭṭhiyaṃ,Bhavaṇṇavā kañcanapaccarisiraṃTanoti sattuttaraṇe narādhipa;

()

නරේන්ද්‍රයාණෙනි, ඝන මස් වැටියෙන් යුත්, මුදු වූ ද මනහර වූ ද පිට මැදක් ඇති මොහුගේ පුළුල් උරතලය, සත්වයන් භව සාගරයෙන් එතෙර කරවීම සඳහා රන් පහුරක සිරිය පතුරුවයි.

44.

44.

Imassa nigrodhamahīruhassivaSamappamāṇo parimaṇḍalopya’yaṃ,Kadāci dukkhātapakhinnadehinaṃParissamaṃ bho pajahe bhavañjase;

()

පින්වත, නුග රුකක් මෙන් උසින් ද වටප්‍රමාණයෙන් ද සම ප්‍රමාණ ඇති මොහු, සංසාර මඟෙහි දුක් නමැති අව්වෙන් පීඩිත වූ සත්වයන්ගේ වෙහෙස නිවාලන්නේය.

45.

45.

Imassa rājittayarañjito’ttariṃKarīyamānu’ttamadhammanissano,Sumaṭṭavaṭṭo samavattakhandhakoMutiṅgakhandhoriva rāja rājate;

() (Silesa bandhanaṃ)

රජතුමනි, රන්වන් පැහැයෙන් බබළන, උතුම් ධර්ම නාදය පතුරුවන, සිනිඳු වූ ද වටකුරු වූ ද මොහුගේ බෙල්ලේ ප්‍රදේශය මනාව වටකුරු වූ බෙරයක බඳක් මෙන් බබළයි.

46.

46.

Imassa bho sattasahassasammitāYathā’matajjhoharaṇābhilāsino,Rasaggasā santi rasādanummukhāRasaggasaggī’tya’bhidhīyate tato;

()

පින්වත, අමෘතය අනුභව කිරීමට කැමති වන්නාක් මෙන්, රස දැනීමට සැදී පැහැදී සිටින සත්දහසක් රස නහරයන් මොහුගේ දිවෙහි පිහිටා ඇත. එම නිසා ඔහු 'රසග්ගසග්ගී' යැයි කියනු ලැබේ.

47.

47.

Imassa’nubyañjanatārakākuleAnantarūpāyatanambaro dare,VirocatebārasamīsasirivaNarindasīhassahanūpamāhanū;

()

මොහුගේ අනුව්‍යඤ්ජන නමැති තාරකාවන්ගෙන් ගහන වූ මුහුණ නමැති ආකාශයෙහි, සිංහ රාජයෙකුගේ හකු වැනි වූ හකු යුගලය උදෑසන සූර්යයාගේ ශ්‍රීයෙන් බබළයි.

48.

48.

Imassa tāḷisatidantapanti bhoPahūtajivhārathikaṃ carantiyā,Manuññavāṇivanitāya tatvatePasatthamuttāvalilīlamāyatiṃ;

()

පින්වත, දිගු වූ දිව නමැති රථයෙහි හැසිරෙන මනහර වූ වාග් දේවතාවියට, මොහුගේ සතළිසක් වූ දන්ත පෙළ අනාගතයේදී උතුම් මුතු පොටක විලාසය දක්වයි.

49.

49.

Imassa javhāvarakaṇṇikāvaheMukhambuje saccasugandhavāsite,Samappamāṇā dasanāvalī subhāVibhāti kiñjakkhatatīva bhūpatī;

()

රජතුමනි, සත්‍යය නමැති සුවඳින් සුවඳවත් වූ, දිව නමැති උතුම් කේසර ඇති මොහුගේ මුහුණ නමැති පද්මයෙහි, සමාන ප්‍රමාණ ඇති ශුභ දන්ත පෙළ නෙළුම් මලක රේණු පෙළක් මෙන් බබළයි.

50.

50.

Imassa bho khaṇḍitasaṅkhapaṇḍarāDvijāvalī nibbivarantarāyatiṃ,Samubbhavāyuttilatāya tāyatiMukhālavāḷe mukulāvalissiriṃ;

()

පින්වත, කපන ලද හක්ගෙඩියක් මෙන් සුදු පැහැති වූ, එකිනෙකට ඉතා ලංව පිහිටි මොහුගේ දන්ත පෙළ, අනාගතයේදී මුඛය නමැති පාත්තියෙහි වැවුණු මල් පොහොට්ටු පෙළක සිරිය දරයි.

51.

51.

Imassa pīṇānanacandacandikāSusukkadāṭhāvali saccavādino,Padissate dhammataḷākakīḷaneKatābhilāsārivahaṃsamālinī;

()

සත්‍යවාදී වූ මොහුගේ, පුදනු ලබන මුහුණ නමැති චන්ද්‍රයාගේ චන්ද්‍රිකාව බඳු වූ ඉතා සුදු පැහැති දළ පෙළ, ධර්ම නමැති විලෙහි කෙළි සෙල්ලම් කිරීමට කැමති හංස සමූහයක් මෙන් පෙනෙයි.

52.

52.

Imassa cānuttaradhammadesanā-Taraṇyamālolalakārarūpinī,Pahūtajivhā bhavasāgarā’yatiṃNarinda pāraṃ janatā’vatāraye;

()

රජතුමනි, මොහුගේ උතුම් ධර්ම දේශනා නමැති ඔරුවෙහි නැඟී, ලෙළදෙන රළ පෙළක් බඳු වූ දිගු දිවෙහි ආනුභාවයෙන්, අනාගතයේදී ජනතාව සංසාර සාගරයෙන් එතෙර කරවනු ඇත.

53.

53.

Imassa bho brahmasaropamo sadāSahassadhā’yaṃ karavīkarāvato,ManoharaṭṭhaṅgasamaṅgisussaroSasotakānaṃ maṇikuṇḍalāyate;

()

පින්වත, බ්‍රහ්ම ස්වරූපයට සමාන වූ ද, කරවික් කුරුල්ලෙකුගේ හඬ මෙන් දස දහස් ගුණයකින් මිහිරි වූ ද, අෂ්ටාංගයකින් යුත් මොහුගේ මනෝහර කටහඬ අසන්නන්ගේ කන්වලට මැණික් කුණ්ඩලාභරණයක් බඳු වන්නේය.

54.

54.

Imassa nīlaṃ nayanuppalañcayaṃNirūpame rūpavilāsamandire,Niropitaṃ bho maṇisīhapañjara-Dvayaṃva bhāse kusalena kenaci;

()

පින්වත, උපමා රහිත වූ රූප විලාස මන්දිරයෙහි පිහිටුවන ලද මොහුගේ නිල් මහනෙල් බඳු නෙත් යුගල, කිසියම් කුසලයකින් මවන ලද මැණික් සිංහ පංජර යුවළක් මෙන් බබළයි.

55.

55.

Imassa pāṭhīnayugaṃ’va dissateVisiṭṭharūpāyatanāpagāsayaṃ,Subhaṃ gavacchāpavilocanopamaṃMaṇippabhaṃ gopakhumadvayaṃ sadā;

()

විශිෂ්ට රූප ශ්‍රීයට නිවහනක් බඳු වූ, වසු පැටියෙකුගේ ඇස්වලට සමාන වූ, මැණික් කාන්තියක් ඇති මොහුගේ ශුභ ඇසිපිය යුවළ සැමවිටම පෙළ ගැසුණු මත්ස්‍ය යුවළක් මෙන් පෙනෙයි.

56.

56.

Imassā uṇṇā bhamukantarubbhavāḶāṭamajjhopagatā virocati,Yadatthi sañajhāghanarājimajjhagaṃSasaṅkahīnaṃ sasimaṇḍalaṃ tathā ()

මොහුගේ බැම දෙක අතරින් පැනනැඟී නළල් තලයේ මධ්‍යයට පැමිණි ඌර්ණ රෝම ධාතුව, සන්ධ්‍යා වලාකුළු පෙළක් මධ්‍යයෙහි බැබළෙන, කැළැල් රහිත පූර්ණ චන්ද්‍ර මණ්ඩලය මෙන් බබළයි.

57.

57.

Imassa uṇhīsakasīsalakkhaṇaṃSadhammarajjissariyaṃ anāgate,Kariyamānassa hi cakkavattinoDadhāti uṇhīsakasisavibbhamaṃ;

()

මොහුගේ හිසෙහි ඇති උෂ්ණීෂ ශීර්ෂ ලක්ෂණය අනාගතයෙහි සද්ධර්ම රාජ්‍යයේ අධිපතිභාවය පෙන්නුම් කරයි. මන්දයත්, සක්විති රජකු වන විටදී ද එය ඔහුට උෂ්ණීෂ ශීර්ෂයක (ඔටුන්නක) විභූතිය ළඟා කර දෙයි.

58.

58.

Imassa bhumissara supakpatiṭṭhita-Padaṅkite cakkayugamhi dissare,Arāsahassāni ca neminābhiyoTivaṭṭarekhā sirivacchakādayo;

()

මෙම පෘථිවීශ්වරයාගේ (පොළොවට) මනාව පිහිටි පාද සටහන්හි දහසක් අර සහිත නිම් වළලු හා නැබ සහිත චක්‍ර යුගලයක් ද, ත්‍රිවෘත්ත රේඛා සහ ශ්‍රීවත්සාදී මංගල ලක්ෂණ ද දැකිය හැකිය.

59.

59.

Imehi battiṃsatilakkhaṇehi bhoAsītyanubyañjanalakkhaṇehi’pi,Samujjalanto purisāsabhotyayaṃBhaveyya buddho bhavabandhanacchido;

()

පින්වතුනි, මේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සහ අසූවක් අනුව්‍යංජන ලක්ෂණයන්ගෙන් බැබළෙන මේ පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨයා භව බන්ධනයන් සිඳලන බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙනෙකු වනු නියතය.

60.

60.

Sasotamāpāthagatāya tāvadeDvijassa vitthārakathāya codito,Apucchi rājā kimayaṃ samekkhiyaAnāgate brāhmaṇa pabbajissati;

()

එකෙණෙහි ම කන වැකුණු ඒ බ්‍රාහ්මණයාගේ විස්තරාත්මක කථාවෙන් උනන්දු වූ රජතුමා, 'බ්‍රාහ්මණය, අනාගතයෙහි මොහු කුමක් දැක මහණ වන්නේද?' යි ඇසීය.

61.

61.

Kadāci uyyānagato mahāpatheJarārujāmaccuvirūpadassanaṃ,Vidhāya nibbintamano bhavattayeTapodhanaṃ passiya pabbajissati;

()

කිසියම් දිනෙක උයනට යන මහා මාර්ගයෙහිදී ජරාව, ව්‍යාධිය හා මරණය යන විරූප දර්ශනයන් දැක, තුන් භවයෙහි කලකිරුණු සිත් ඇත්තේව, තපස් රකින්නෙකු (පැවිද්දෙකු) දැක මහණ වන්නේය.

62.

62.

Itiha vatvāna sakaṃsakaṃ gharaṃTato’pagantvā’ddhanimittapāṭhakā,Mahallakā’dāni mayanti sunavoTamānupabbajjitumovadiṃsu te;

()

මෙසේ පවසා එතැනින් නික්ම ගිය ඒ නිමිති කියන්නෝ තම තමන්ගේ නිවෙස්වලට ගොස්, 'දැන් අප වයස්ගතය, එබැවින් පුත්‍රයෙනි, ඔබලා ඔහු අනුව පැවිදි වන්නැ'යි අවවාද කළහ.

63.

63.

Dvijesu vuddhesu matesu sattasuAyaṃhi koṇḍaññasamavhayo sudhī,Mahāpadhānaṃ purisāsabho’dhunāKaroti sutvā karuṇāya codito;

()

වැඩිහිටි බ්‍රාහ්මණයන් සත්දෙනා මියගිය කල්හි, මහා ප්‍රධන් වීර්යය ඇති, පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ, 'කොණ්ඩඤ්ඤ' නම් වූ මේ ඥානවන්තයා (කුමාරයා මහණ වූ බව) අසා කරුණාවෙන් පෙලඹී දැන් (මහණ වීමට කටයුතු කරයි).

64.

64.

Samānaladdhihi kulesu tesu hiCatuhi vippehi saha’ntapañcamo,Atho’ruvelaṃ upagamma pabbajiBhaviṃsu tepañci’dha pañcavaggiyā;

()

ඒ කුලයන්ගෙන් සමාන අදහස් ඇති බ්‍රාහ්මණයන් සිව්දෙනෙකු සමඟ පස්වැන්නා වී, ඔහු උරුවෙලාවට පැමිණ පැවිදි විය. මෙසේ ඔවුහු පස්දෙනා මෙහි 'පස්වග මහණුන්' බවට පත් වූහ.

65.

65.

Kadāci laddhā pariyantasāgaraṃImaṃ catuddīpikarajjamatrajaṃ,Jitārivaggaṃ vicarantamambareKaromi paccakkhamahanti cintiya;

()

කිසියම් දිනෙක මුහුද සීමා කොට ඇති මේ සතර මහා ද්වීප රාජ්‍යය ලබාගෙන, සතුරන් ජයගෙන, අහසේ හැසිරෙන මාගේ පුත්‍රයාව මම ඇස් පනාපිට ම දකින්නෙමියි සිතා;

66.

66.

NimittarūpakkhipathappavesanaṃNivāraṇatthaṃ tanijarājasūnunā,Narādhipo so purisehi sabbathāDisāsu rakkhāvaraṇaṃ akārayi;

()

තම රජ පුතුගේ ඇස් හමුවට ඒ නිමිති රූපයන් පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා, ඒ මනුෂ්‍ය අධිපති (රජතුමා) සේවකයන් ලවා සියලු දිශාවන්හි සෑම අයුරින්ම ආරක්ෂක රැකවල් සැලැස්වීය.

67.

67.

Ayaṃ kumāro yadi cakkavattivāBhaveyya sambodhipadaṃ labheyyavā,Sakekule khattiyabandhavehi soPurakkhatoyeva carissataṃ iti;

()

මේ කුමාරයා සක්විති රජෙකු වුවත්, නැතහොත් සම්බෝධි පදවිය ලැබුවත්, ඔහු තමාගේ ම කුලයේ ක්ෂත්‍රිය නෑදෑයින් පිරිවරාගෙන ම හැසිරේවා!

68.

68.

Kumāranāmaṭṭhapanamhi vāsareSahassamattesu kulesva’sitiyā,Adāsi paccekajano paṭissavaṃPadātukāmova visuṃvisuṃ sute;

()

කුමාරයාට නම් තබන දිනයෙහිදී, අසූදහසක් පමණ වූ කුලයන්ගෙන් එක් එක් පුද්ගලයා තම තමන්ගේ පුත්‍රයන් වෙන් වෙන් වශයෙන් (කුමාරයාට සේවය පිණිස) දීමට කැමැත්තෙන් පොරොන්දු වූහ.

69.

69.

Asesadosāpagatā sukhedhi tāSuvaṇṇakumbhorupayodharo na tā,Anekadhātī varavaṇṇagabbi tāSapaccupaṭṭhāpayi taṅkhaṇepi tā;

()

සියලු දොසින් තොර වූ, සුවසේ වැඩුණු, රන් කළ වැනි පියයුරු ඇති, උතුම් වර්ණයෙන් යුත්, බොහෝ වූ කිරිමව්වරුන් ඒ මොහොතේම (කුමාරයා පෝෂණය පිණිස) පත් කරන ලදී.

70.

70.

Taḷākatīramhi taraṅgabhāsureYatheva haṃsyā kalahaṃsapotakaṃ,Mahesiyā’ṅke sayane sitatthareSuvāsare bhupati puttamaddasa;

()

රළ පෙළින් බැබළෙන විල් තෙරෙක හංස ධේනුවක කෙරෙන් කලහංස පෝතකයෙකු මෙන්, සුබ දිනෙක සුදු ඇතිරිලි එලූ යහනෙහි වූ දේවියගේ උකුලෙහි සිටි පුත්‍රයාව රජතුමා දුටුවේය.

71.

71.

Adiṭṭhaputtānanapaṅkajā ciraṃLahuṃ parikkhīṇavayoguṇā ito,Cutā’va māyājanani nirāmayāUpāvisi sattamavāsare divaṃ;

()

බොහෝ කලක් පුතුගේ නෙළුමක් බඳු මුහුණ දැකීමට නොලැබ, ඉක්මනින් ම ආයුෂ ගෙවී යාමෙන්, නිරෝගී වූ මායා දේවී මව්තුමිය මෙයින් චුතව සත්වන දිනයෙහි දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නාය.

72.

72.

Mahesimāyābhaginī tadā mahā-Pajāpatigotamināmarājinī,Nijaṃ kumāraṃ bharaṇāya dhātinaṃVidhāya bhāraṃ paṭijaggi taṃ sayaṃ;

()

එකල්හි මායා දේවියගේ නැගණිය වූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී නම් වූ දේවිය, තමාගේ ම පුත්‍රයාව පෝෂණය කිරීමේ භාරය කිරිමව්වරුන්ට පවරා, ඇය විසින් ම (සිද්ධාර්ථ) කුමාරයාව රැකබලා ගන්නා ලදී.

73.

73.

Tadā’bhavuṃ dīpasikhā jagantayeKalebaro’bhāsalavena sununo,Vinaṭṭhatejāriva raṅgadīpikāVimānadipesu kathāvakā’ttano;

()

එකල්හි, පුත්‍රයාගේ ශරීරයේ රශ්මි මාත්‍රයකින් තුන් ලෝකයෙහි පහන් සිළු, දීප්තිය නැතිවී ගිය වේදිකා පහන් මෙන් ද, දිව්‍ය විමානවල පහන් ද තමන්ගේ කථාව පමණක් ඉතිරි වූවාක් මෙන් (අඳුරු වී) ගියේය.

74.

74.

Vicittabhummattharaṇe abhikkhaṇaṃSajannukehā’cari mandirodare,Mahāvanasmiṃ maṇivālukātaleVijambhamānoriva sihapotako;

()

මහා වනයෙහි මැණික් වැලි තලාවක් මත හැසිරෙන සිංහ පෝතකයෙකු මෙන්, ඔහු මාලිගය ඇතුළත විසිතුරු බිම් ඇතිරිලි මත නිතර දණගාමින් හැසිරුණේය.

75.

75.

Sutassa kīḷāpasutassa mandi reBhamantabimbaṃ maṇidappaṇoda reNibaddhamaddakkhi carantamamba reYatheva cakkaṃ ratanaṃ mahībhu jo;

()

මාලිගයෙහි කෙළිසෙල්ලම්හි යෙදී සිටින පුත්‍රයාගේ මැණික් කැඩපත් තලයක දිස්වන සෙලවෙන ඡායාව, අහසෙහි හැසිරෙන චක්‍ර රත්නය මෙන් රජතුමා නිරන්තරයෙන් දුටුවේය.

76.

76.

Tadaṅghiviññāsavasena bhumiyāVajantamaṅko’panidhāya bhumipo,Tadā’bhinicchārita māsabhiṃ giraṃIdāni maṃ sāvaya puttamabruvi;

()

පොළොව මත පා තබමින් ඇවිදින පුත්‍රයාව උකුලට ගත් රජතුමා, 'පුත්‍රය, එදා ඔබ විසින් පවසන ලද ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ (ආසභී) වාචාව දැන් මටත් ඇසෙන්නට සලස්වන්නැ'යි පැවසීය.

77.

77.

NibaddhamantomaṇivedikātaleMukhendubimbuddharaṇe payojayaṃ,Sayaṃ palambhesi amaccasūnavoVayena mando’pi amandabuddhimā;

()

නිරන්තරයෙන් මැණික් වේදිකාව ඇතුළත සිට තම චන්ද්‍ර මුඛ මණ්ඩලය ඔසවමින්, වයසින් බාල වුවත් මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ඒ කුමාරයා, අමාත්‍ය පුත්‍රයන්ව තමා වෙත ඇද බැඳ තබා ගත්තේය.

78.

78.

Uḷārasokaṃ pitucittasambhavaṃTilokadīpo nijapuññatejasā,Tamopabandhaṃ bhuvano’darubbhavaṃNirākari bālaravī’va raṃsinā;

()

ළහිරු සිය කිරණින් ලෝකුහරයෙහි උපන් ඝන අන්ධකාරය දුරු කරන්නාක් මෙන්, තිලෝගුරු කුමාරයා තමාගේ පින් තේජසින් පියාණන්ගේ සිතෙහි හටගත් මහත් වූ සෝකය දුරු කළේය.

79.

79.

VikiṇṇalājākusumākulañjaseVitānaraṅgaddhajanibbharambare,Pure tahiṃ maṅgalakiccasammataṃKadāci rañño bhavi vappamaṅgalaṃ;

()

විසිරුණු ළාජ (විලඳ) හා මලින් ගැවසී ගත් මාවත් ඇති, වියන්, වර්ණවත් කොඩි හා ධජයන්ගෙන් පිරුණු අහස ඇති ඒ නුවරෙහි, කිසියම් දිනෙක රජතුමාගේ මංගල කෘත්‍යයක් ලෙස සම්මත වූ වප් මඟුල් උත්සවය පැවැත්වුණි.

80.

80.

Sugandhamālābharaṇādimaṇḍita-Pasādhitā kāpilavatthavā narā,Sakiṅkarā kammakarā’pi kappitāTato tato sattipatiṃsu taṃ kulaṃ;

()

සුවඳ මල්මාලා, ආභරණ ආදියෙන් සැරසුණු, මනාව සරසන ලද කිඹුල්වත් පුරවැසියෝ ද, දාසයන් හා කම්කරුවන් ද සමඟින් සන්නද්ධව තැන් තැන්වලින් ඒ පවුල (උත්සව භූමිය) වෙත එක්රැස් වූහ.

81.

81.

MahaccasenāyapurakkhatohisoUḷārarājiddhisamujjalaṃtatoPayāsikammantapadesamatrajaṃKumāramādāyapurindadopamo;

()

මහා සේනාවක් පිරිවරාගත්, උදාර රාජකීය සිරියෙන් බැබළුණු ඒ රජතුමා, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා මෙන් තම පුත් කුමාරයාව ද රැගෙන එතැනින් වප් මඟුල් කර්මාන්ත භූමිය බලා පිටත් විය.

82.

82.

Chaṇamhi tasmiṃ manuvaṃsaketunoManoramaṃ maṅgalanaṅgalādikaṃ,Suvaṇṇapaṭṭehi parikkhaṭaṃka mahā-Janassa’pī rūpiyapaṭṭachāditaṃ;

()

එම උත්සවයෙහිදී, මනු වංශයේ කේතුවක් බඳු වූ රජුගේ මනරම් මංගල නඟුල රන් පත්වලින් සරසන ලද අතර, මහා ජනයාගේ නඟුල් රිදී පත්වලින් වසා තිබුණි.

83.

83.

VisālasākhākulajambusākhinoVidhāya heṭṭhā sayane mahārahe,Nijaṃ kumāraṃ sajano janādhipoSamārahī sampati vappamaṅgalaṃ;

()

විශාල අතුපතරින් යුතු දඹ ගසක් යට වටිනා යහනක් පනවා, එහි තම පුත් කුමාරයාව සතප්වා, ජනපති රජතුමා පිරිස සමඟ එකෙණෙහි ම වප් මඟුල් උත්සවය ආරම්භ කළේය.

84.

84.

Kumārarakkhāvaraṇāyu’paṭṭhitāTamussavaṃ dhātijanā vipassituṃ,Apakkamitvā bahi sāṇito khaṇaṃPamattarūpā vicariṃsvi’tocito;

()

කුමාරයාගේ ආරක්ෂාව පිණිස සිටි කිරිමව්වරු, ඒ උත්සවය නැරඹීම සඳහා මොහොතකට තිරයෙන් පිටතට ගොස්, ප්‍රමාද වූසිත් ඇතිව එහා මෙහා හැසුරුණහ.

85.

85.

Pariggahetvā’namapāna māsaneNisajja pallaṅka malattha bandhiya,Jinaṅkuro nīvaraṇehi nissaṭaṃVivekajaṃ jhānamagādhabuddhimā;

()

අස්නෙහි පළක් බැඳ වාඩි වී, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයන් පාලනය කරමින්, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ජිනාංකුරයන් වහන්සේ නීවරණයන්ගෙන් තොර වූ, විවේකයෙන් හටගත් (ප්‍රථම) ධ්‍යානයට සමවැදුණහ.

86.

86.

Vipassa puttassu’pavesanaṃ tahiṃDumassa chāyāya nivattataṃ tathā,Pavandi rājā paṭihārikākathā-Pacoditoputtamupecca taṅkhaṇe;

()

එහි තම පුත්‍රයාගේ හිඳීම ද, එසේ ම ගසෙහි සෙවනැල්ල (නොවෙනස්ව) නතර වී තිබීම ද දැක, ඒ ප්‍රාතිහාර්යය දැකීමෙන් ජනිත වූ සංවේගයෙන් පෙලඹුණු රජතුමා එකෙණෙහි ම පුතු වෙත ගොස් වැන්දේය.

87.

87.

Kalāsu vujjāsu ca puttamattanoVinetukāmo vinayakkhamaṃ pitā;

PasatthasatthantarapāradassinaṃKadāci vippācariyaṃ kirā’nayi;

()

තම පුත්‍රයාව ශිල්ප ශාස්ත්‍රයන්හි හා කලා ශිල්පයන්හි හික්මවනු කැමති වූ, විනය අගය කළ පියාණන්, විවිධ ශාස්ත්‍රයන්හි පරතෙරට පත් ප්‍රශංසනීය බ්‍රාහ්මණ ගුරුවරයෙකු කැඳවාගෙන ආවේය.

88.

88.

Samappitaṃ taṃ guruno karambujeSadevalokassa guruṃ sagāravaṃ,Mahīsuro so jalabindunā yathāSuduttarāgādhamahodadhīrasaṃ;

()

සදෙවක ලෝකයාට ම ගුරු වූ ඒ කුමාරයාව ගෞරව සහිතව ගුරු අතට පත් කළ ඒ රජතුමා, හරියට තරණය කිරීමට අපහසු ගැඹුරු මහා සමුද්‍රයේ රසය ජල බිඳුවකින් (මැනීමට තැත් කරන්නෙකු මෙන් විය).

89.

89.

Savaṇṇabhedaṃ sanighaṇṭukeṭubhaṃAthabbabedeni’nihāsapañcamaṃ,Tivedamuddesapadena duddasaṃTathā kalāsippataṃ nibodhayī;

()

අක්ෂර ප්‍රභේද, නිඝණ්ඩු, කේටුභ සහ පස්වැන්න වූ ඉතිහාසය සහිත අථර්වන් වේදය ද, වචන මාත්‍රයෙන් වටහා ගැනීමට අපහසු වූ ත්‍රිවේදය ද, එසේම කලා ශිල්පයන් ද ඔහුට ඉගැන්වීය.

90.

90.

Anaññasādhāraṇapuññavāsanā-Vidhūtasammohavisuddhabuddhino,Samattavijjā sakalākalā dhiyāKalampi nālaṃ bahubhāsanena kiṃ;

()

අන්‍යයන්ට සාධාරණ නොවන පින් මහිමයෙන් මුළාව දුරු කළ, පිරිසිදු බුද්ධියක් ඇති ඒ කුමාරයාට සියලු විද්‍යාවන් හා කලා ශිල්පයන් නිරායාසයෙන් ම වැටහුණි. බොහෝ කතා කිරීමෙන් ඇති ඵලය කිම? එයින් ලෙහෙසියෙන් විස්තර කළ නොහැකිය.

91.

91.

Na kevalaṃ tassa kalebaraṃ bahiVibhāti battiṃsatilakkhaṇehi bho,Bhusaṃ tadabbhantaravatthu dippateSubuddhasatthantaralakkhaṇehī’pi;

()

පින්වතුනි, ඔහුගේ ශරීරය බාහිරින් දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් පමණක් බැබළෙනවා නොවේ, ඔහුගේ අභ්‍යන්තරය ද මනාව වටහාගත් ශාස්ත්‍රයන්ගේ ලක්ෂණයන්ගෙන් අතිශයින් ම බැබළෙන්නේය.

92.

92.

Tilocanassā’pi tilokacakkhunoAyaṃ viseso nayanehi dissate,Lalāṭanetto purimo nasobhatiParo’va abbhattarañāṇalocano;

()

තුන්ඇස් ඇත්තා (ඊශ්වරයා) සමඟ සැසඳීමේදී ද, තුන් ලොවට ම ඇසක් බඳු වූ මොහුගේ නෙත්හි මේ සුවිශේෂී බව පෙනේ; නළලෙහි ඇසක් ඇති පළමුවැන්නා (ඊශ්වරයා) නොබැබළෙන අතර, අභ්‍යන්තර ඥාන ලෝචනය (ප්‍රඥා ඇස) ඇති අනෙක් තැනැත්තා (බුදුරජාණන් වහන්සේ) ම බැබළෙති.

93.

93.

Anubbajanto navayobbanassiriṃYasopabandhena sake niketane,Pavaḍḍhi dhīro sakalaṃ kalāntaraṃKalānidhī raṃsicayeni’va’mbare;

()

ඒ මහා ප්‍රඥාවන්ත සිද්ධාර්ථ කුමාරයාණෝ, තමන්ගේ මාලිගයෙහි කීර්තිය හා සමඟ නව යෞවන ශ්‍රීයට පත්වෙමින්, අහසෙහි රශ්මි කලාපයෙන් යුත් චන්ද්‍රයා සෙමෙන් සෙමෙන් වැඩෙන්නාක් මෙන් සියලු කලාවන්ගෙන් ක්‍රමයෙන් වැඩුණාහ.

94.

94.

Upaḍḍhagaṇḍāhitadāṭhikāya soYasodhano soḷasavassiko yadā,KapolaphuṭṭhañjanadānarājiyāKari yathā bāladasaṃ vyatikkami ()

කීර්තියම ධනය කොට ඇති ඒ කුමාරයාණෝ දහසයවන වියට පත් වූ කල්හි, කම්මුල් සිපගන්නා ළා රැවුල් රොදින් යුක්තව, කම්මුල්වල ගාන ලද අඳුන් රේඛාවන්ගෙන් යුත් හස්තියෙකු මෙන් බාල අවධිය ඉක්මවා ගියහ.

95.

95.

Tadā narindo suramandiro’pamaṃUtuttayānucchavikaṃ manoramaṃ,Payojayitvāna paviṇasippikeSutāya kārāpayi mandirattayaṃ;

()

එකල්හි සුද්ධෝදන නරේන්ද්‍රයා, දිව්‍ය විමාන බඳු වූ, සෘතු තුනට අනුකූල වූ, සිත්කළු වූ මාලිගා තුනක් දක්ෂ ශිල්පීන් ලවා තම පුත්‍රයාණන් උදෙසා කරවූයේය.

96.

96.

Nisitasambādhatalaṃ nivārita-Saronilaṃ phassitasihapañjaraṃ,Mahivataṃsaṃ navabhumikaṃ gharaṃBabhuva rammaṃ bhuvi rammanāmikaṃ;

()

එහි, ශීතල සුළඟ වැළැක්වූ, මනාව පියවන ලද සිංහ පංජරවලින් යුත්, පෘථිවියට ආභරණයක් බඳු වූ, නව මහල් මාලිගය ‘රම්ම’ නමින් සිත්කළු ප්‍රාසාදයක් විය.

97.

97.

Sasikara’mbhodhararāvanibbhara-Vitāna mugghāṭakavāṭabandhanaṃ,Surammanāmaṃ hataghammamindirā-Nivāsarammaṃ bhavi pañcabhūmikaṃ;

()

සඳකැන් බඳු සුදු වියන් ඇති, වසා දමන ලද දොර ජනෙල් ඇති, දැඩි ඌෂ්ණය දුරු කරන ලද, පහන් සිත උපදවන පස් මහල් ප්‍රාසාදය ‘සුරම්ම’ නමින් හැඳින්විණි.

98.

98.

Ahiṇhasituṇbhaguṇehi pāvuseSukhānulomaṃ samasattabhumikaṃ,Suphassitā’phassitasihapañjaraṃSubhaṃ subhaṃ nāma niketanaṃ bhavi;

()

ශීත ඌෂ්ණ දෙකෙන් තොර වූ, වස්සාන සෘතුවට සැපදායක වූ, මනාව වැසිය හැකි හා විවෘත කළ හැකි සිංහ පංජරවලින් යුත්, සත් මහල් මාලිගය ‘සුභ’ නමින් ශෝභමාන විය.

99.

99.

Vayonupattassa narindasununoUḷārarājiddhivilāsadassane,Katā’bhilāso janako janādhipoPadātukāmo nijarajjasampadaṃ;

()

නිසි වයසට පත් වූ රාජ කුමාරයාණන්ගේ උදාර රාජකීය සිරියාව දැකීමෙන් අතිශයින් සතුටට පත් සුද්ධෝදන රජතුමා, තම පුත්‍රයාණන්ට සිය රාජ්‍ය සම්පත්තිය පවරා දීමට කැමති විය.

100.

100.

Vasanti ce yobbanahāridārikāNarindasandesaharehi pesayiSa sākiyānaṃ sacivehi sāsane;

()

ඒ රජතුමා, 'යෞවනයෙන් බබළන රූමත් කන්‍යාවන් සිටිත් නම් එවන්න' යැයි ශාක්‍ය වංශික ඇමතිවරුන් අත රාජකීය පණිවිඩ යැවීය.

101.

101.

Nivedayuṃ yobbanagabbitassa teNakiñcisikappāyatana’ntadassino,Sutassa dārābharaṇāya dhītaroKathannu dassāma mayanti khattiyā;

()

එවිට ඒ ක්ෂත්‍රියයෝ, 'යෞවන මදයෙන් උදම් වූ, කිසිදු ශිල්ප ශාස්ත්‍රයක් නොදන්නා ඔබේ පුත්‍රයාට අපගේ දියණියන් සරණ පාවා දෙන්නේ කෙසේද?' යැයි පිළිතුරු දුන්හ.

102.

102.

Sutena taṃ rājasutena coditoPitā carāpesi puramhi bheriyo,Mama’trajo kāhati sippadīpanaṃItoparaṃ sattamavāsare iti;

()

රාජ කුමාරයාණන් විසින් පවසන ලදුව, පියාණන් වන රජතුමා 'මගේ පුත්‍රයා මෙයින් සත්වන දින තමාගේ ශිල්ප ඥානය ප්‍රදර්ශනය කරන්නේය' යනුවෙන් නුවර පුරා අණබෙර යැවීය.

103.

103.

Varo kumāro hi kumāravikkamoKalāpasannaddha kalebaro tadā,Vipassataṃ bandhujanānamosariAnappadappo raṇakeḷimaṇḍalaṃ;

()

එවිට තරුණ වික්‍රමයෙන් යුත්, දුනු ඊතල කලාපයෙන් සැරසුණු, කිසිදු ආඩම්බරයකින් තොර වූ ඒ උතුම් කුමාරයාණෝ, බලා සිටින නෑදෑ පිරිස මැද යුධ ශිල්ප දක්වන මණ්ඩලයට පිවිසියහ.

104.

104.

Dhanuddharo so paṭhamaṃ sake bhujeSahassathāmaṃ sasaraṃ sarāsanaṃ,Vidhāya poṭhesi jiyaṃ vasundharā-Vidāraṇākāramahāravaṃ ravi;

()

ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ ධනුර්ධරයාණෝ පළමුව දහසකගේ ශක්තිය ඇති, ඊතල සහිත දුන්න තම බාහුවෙහි රඳවා, පොළොව දෙදරා යන බඳු මහා හඬක් නංවමින් දුනු දිය ගැසූහ.

105.

105.

Catuddisā’dharadhanuddharā mamaṃKarontu lakkhaṃ nijakhāṇapattiyā,Itīha vatvā saravāraṇena soAbhutapubbaṃ sarasippamāhari;

()

උන්වහන්සේ 'සතර දිශාවෙන් පැමිණි ධනුර්ධරයෝ මා ඉලක්ක කොට ඊතල විදිත්වා' යි පවසා, ඊතල වැලැක්වීම් ආදී පෙර නොවූ විරූ පුදුමාකාර ඊතල ශිල්ප දැක්වූහ.

106.

106.

Catuddisāyaṃ caturo dhanuddhareMame’kabāṇena haṇāma’haṃ iti,Akāsi tadadīpayamaññathā’bbhutaṃSa cakkavedhavhayasippadīpanaṃ;

()

උන්වහන්සේ 'සතර දිශාවේ සිටින ධනුර්ධරයන් සිව්දෙනා මම එකම ඊතලයකින් විදින්නෙමි' යි පවසා, 'චක්කවේධී' නම් වූ අතිශය විස්මිත ඊතල ශිල්පය ප්‍රදර්ශනය කළහ.

107.

107.

Sarehi veṇyā’yatayaṭṭhirajjukaṃSarehi cā’rohaṇamaṇḍapālayaṃ,Sarehi pākārataḷākapaṅkajaṃSarehi vassaṃ itisippamāhari;

()

ඊතල මඟින් දිගු ලණුවක් මෙන්ද, ඊතල මඟින් නැඟී සිටින මණ්ඩපයක් මෙන්ද, ඊතලවලින් පවුරක් හා පොකුණක නෙළුමක් මෙන්ද මවා පෙන්වමින්, ඊතල වැස්සක් වස්වමින් මෙසේ ශිල්ප දැක්වූහ.

108.

108.

Mahāsatto lokappabhavamasamaṃ sippajātaṃ janānaṃTadā saṃdassesi muditahadayā sākiyā dārikāyo,Upaṭṭhāpesuṃ tā suratiratisaṅgāmacaturāSahassānaṃ tāḷisatiparimitā nāṭikā’suṃ gharesū;

()

එකල්හි මහාසත්ත්වයන් වහන්සේ ලෝකයා පුදුම කරවන අසමසම ශිල්ප සමූහය ජනයාට ප්‍රදර්ශනය කළ සේක. එයින් සතුටට පත් ශාක්‍ය කන්‍යාවෝ උන්වහන්සේට උපස්ථාන කළහ. නෘත්‍ය ගීතයට දක්ෂ වූ සතළිස් දහසක් පමණ වූ නළඟනෝ උන්වහන්සේගේ මාලිගාවන්හි සේවය කළහ.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānanda dānanidāne jinavaṃsadīpe avidūrenidāne lakkhaṇapaṭiggahaṇa kumārasambharaṇādi pavatti paridipo aṭṭhamo saggo.

මෙසේ සියලු කවීන්ගේ හදවත් සතුටු කරන, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත 'ජිනවංශදීපය' නැමැති ග්‍රන්ථයෙහි, අවිදූරේ නිදානයෙහි ලක්ෂණ ප්‍රතිග්‍රහණය, කුමාර පෝෂණය ආදී පුවත් දැක්වෙන අටවන සර්ගය නිමවා ලන ලදී.

1.

1.

Iti vihite sati sippadīpanasmiṃTadabhimukhe’tarakhattiyā’tisūrā,Apagatamānamadābhaviṃsumañño(Taruṇamigindamukhe)va mattadanti;

()

මෙසේ ශිල්ප දැක්වීම සිදු වූ කල්හි, උන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි සිටි අතිශය ශූර වූ අනෙක් ක්ෂත්‍රියයෝ, බාල සිංහ රාජයෙකු ඉදිරියෙහි මන්දාකිනී හස්තීන් මෙන් තමන්ගේ මානය හා මදය දුරු කොට යටහත් වූහ.

2.

2.

Vijaṭita saṃsayabandhano padātuṃSumariya devadahamhi supakpabuddho,Narapavaro nijadhītaraṃ kumāriṃSuvimala koliyavaṃsakañjahaṃsiṃ;

()

තම සැක සංකා සියල්ල දුරු කරගත්, දේවදහ නුවර සුප්‍රබුද්ධ නම් වූ උත්තම නරපතියා, පවිත්‍ර කෝලිය වංශය නැමැති නෙළුම් විලෙහි වෙසෙන හංස ධේනුවක වන් වූ තමාගේ දියණිය වූ යසෝධරා කුමරිය විවාහ කර දීමට සිතුවේය.

3.

3.

Tahimathamantivarehi mantayitvāNikhilapavattinivedanāya dūte,Pahiṇi kavivāhamahe vidhiyatantiTava tanujena mamañhi dhītukaññā;

()

එහිදී, සිය අග්‍රාමාත්‍යවරුන් සමඟ මන්ත්‍රණය කොට, 'ඔබේ පුත්‍රයා සමඟ මගේ දියණියගේ විවාහ මංගල්‍යය විධිමත් ලෙස සිදු කරමු' යැයි පවසමින්, සියලු තොරතුරු දැන්වීම පිණිස දූතයන් පිටත් කර හැරියේය.

4.

4.

Valayitatāramupaṭṭhito’dayaṃ teHimakarabimbamivo’paviṭṭhapīṭhaṃ,Parivutamantigaṇaṃ paṇamma rājaṃKapilapuropagatā tamatthamāhu;

කපිලවස්තු පුරයට පැමිණි ඒ දූතයෝ, තාරකා පිරිවරා නැඟී එන චන්ද්‍ර මණ්ඩලය මෙන්, ඇමති ගණයා පිරිවරා සිංහාසනාරූඪව සිටි සුද්ධෝදන රජු වන්දනා කොට ඒ පුවත සැළ කළහ.

5.

5.

Atha paṭiladdhapaṭissavenu’daggāPadayugamañjalipupphamañjarīhi,Sumahiya taṃ paṭivedayiṃsu raññoSakavisayaṃ samupecca rājadūtā;

()

ඉන්පසු සුද්ධෝදන රජුගෙන් සුභවාදී පිළිතුරක් ලැබීමෙන් සතුටට පත් ඒ රාජදූතයෝ, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ රජුගේ පාද යුගල නමස්කාර කොට, නැවත තමන්ගේ රටට පැමිණ සුප්‍රබුද්ධ රජුට ඒ බව දැන්වූහ.

6.

6.

Ubhayakulamhi mahībhujā’ññamaññaṃPunarapi mantivarehi mantayitvā,Visadamatīhi nimittapāṭhakehiNiyamitamaṅgalavāsaramhitamhā;

()

දෙපාර්ශ්වයේම රජවරු නැවතත් සිය අමාත්‍යවරුන් සමඟ මන්ත්‍රණය කොට, මනා ඥානයෙන් යුත් නක්ෂත්‍රකරුවන් ලවා මංගල්‍යය සඳහා සුදුසු සුභ නැකත් දිනයක් නියම කරගත්හ.

7.

7.

KanakavitānavinaddhahārihāraṃKusumasamākulahemapuṇṇakumbhaṃ,Tidivavimānasamānamullasanna-Ratanavicittavivāhamaṇḍapaggaṃ;

()

රන් වියන්වලින් හා මනහර මුතුහරවලින් සැරසුණු, මල්වලින් පිරුණු රන් පුන්කලස් තැබූ, දිව්‍ය විමානයක් බඳු වූ විසිතුරු රත්නයන්ගෙන් බබළන උතුම් මංගල මණ්ඩපයක් කරවන ලදී.

8.

8.

Gahitavitānasitātapattaketu-Ddhajamaṇivijanicarucāmarehi,Pacurajanehi katupahāramaggeSuparivutaṃ catuṅgiranidhajinyā;

(6)

එසවූ වියන්, සේසත්, කොඩි, පතාක, මැණික් ඔබ්බවන ලද පවන්පත් සහ සිත්කළු සෙමර සලන මහා ජනකාය මඟ දෙපස රැස්ව උපහාර දක්වද්දී, සිව් රඟ සේනාවෙන්ද පිරිවරා ගන්නා ලදී.

9.

9.

VividhavibhūsaṇabhusitattabhāvaṃAbhinavapīnapayodharābhirāmaṃ,Harisivikāya yasodharaṃ kumāriṃMaṇikhacitāya vidhāya cā’nayiṃsu;

()

විවිධ ආභරණයන්ගෙන් සරසන ලද ශරීරයක් ඇති, පිරුණු පියයුරෙන් මනහර වූ යසෝධරා කුමරිය, මැණික් ඔබ්බවන ලද රන් දෝලාවක හිඳුවා කැඳවාගෙන ආහ.

10.

10.

ValayitamālatidāmahemamālāParimalabhāvitakuntalappaveṇi,ViraḷabakāvalimappavijjurājiṃJaladharamālamajesi komalāya ()

මාලතී මල්දම් හා රන් මාලාවලින් වට වූ, සුවඳ ගල්වන ලද ඇගේ දිගු කෙස් කළඹ, සුදු කොක් පෙළින් හා විදුලි රේඛාවන්ගෙන් යුත් මෘදු වැහි වලාකුළු පෙළක් පරාජය කළාය.

11.

11.

Niravadhirūpanabhotalamhi tassāJanamanakundavikāsanaṃ babhāsa,Kuṭilatarālakakālamegharāji-Jaṭitalalāṭataladdhacandabimbaṃ;

()

ඇයගේ අසිරිමත් රූපය නැමැති අහස්තලයේ, ජනයාගේ සිත් නැමැති කුමුදු මල් පිබිදුවන්නා වූ, වක්‍ර වූ කෙස් රොද නැමැති කළු වලාකුළින් වට වූ නළල් තලය අඩ සඳ මෙන් බැබළුණි.

12.

12.

MigamadakuṅkumagandhapaṅkalittoKulavadhuyā tilako lalāṭamajjhe,Makaradhajena niropitori’vā’siTibhuvanabhutajayāya pupphaketu;

()

කස්තුරි හා කුංකුම සුවඳින් ආලේපිත ඒ කුලවධුවගේ නළල් තලය මැද තබන ලද තිලකය, අනංගයා විසින් තුන් ලොවම ජය ගැනීම සඳහා තබන ලද මල් ධජයක් මෙන් විය.

13.

13.

JananayanañjanarūpasampadāyaKulamapadāya rarāja nimmadāya,Paramasiriṃ sarusīruhābhirāmaṃVadanamanaṅgasuvaṇṇadappaṇābhaṃ;

()

ජනයාගේ නෙත් සිත් වසඟ කරන රූප සම්පත්තියෙන් යුතු, ආඩම්බරය රහිත වූ, නෙළුම් මලක් බඳු ශෝභාවෙන් යුත්, අනංගයාගේ රන් කැඩපතක් බඳු වූ ඇගේ මුහුණ පරම ශ්‍රීයෙන් බැබළුණි.

14.

14.

Maṇigaṇamaṇḍitakuṇḍalehi tassāSavaṇyugaṃ ghaṭitāvagaṇḍabhāgaṃ,Manasijasākuṇikena khittapāsa-Yugalamivakkhivibhaṅgamānamāsi;

()

මැණික්වලින් සැරසුණු කුණ්ඩලාභරණයෙන් යුත් ඇගේ කන් යුගල හා කම්මුල් තලයන්, අනංගයා නැමැති වැද්දා විසින් දමන ලද මලපුඩු යුගලක් මෙන් නෙත් සිත් ඇදගත්තේය.

15.

15.

SuvimalakantipabandhasandanatthaṃNayananadīnamubhinnamantarāḷe,Kanakapaṇāḷisamappite’va tāyaVaravadanāya rarāja tuṅganāsā;

()

ඇගේ නෙත් නැමැති ගංගා දෙක අතරින් අතිශය නිර්මල වූ කාන්ති ධාරාව ගලා යාම සඳහා තබන ලද රන් පිහිටක් මෙන්, ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ මුහුණෙහි පිහිටි උස් වූ නාසය බැබළුණි.

16.

16.

NirupamarūpavilāsamandirasmiṃSajavanikāni’va sīhapañjarāni,Ruciravilāsiniyā lasiṃsu pambhā-Valisahitāni sunīlalocanāni;

()

අසමසම රූප විලාසය නැමැති මන්දිරයෙහි, තිර රෙදි සහිත වූ සිංහ පංජර මෙන්, ඇසිපිය සහ ඇහිබැමි සහිත වූ ඇගේ මනහර නිල්වන් නෙත් යුගල බැබළුණි.

17.

17.

Kanakakapālanibhaṃ manobhavassaVimalakapolayugaṃ siniddhakanniṃ,Navasasimaṇḍalapuṇḍarīkasaṇḍa-Sasirimavarundhimanoharādharāya;

(6)

අනංගයාගේ රන් තැටියක් බඳු වූ ඇගේ පියකරු කම්මුල් යුගල, සුමුදු කන් පෙති සහ මනහර තොල් පෙති, අලුත් චන්ද්‍ර මණ්ඩලයක් හා සුදු නෙළුම් විලක සිරියාව පරාජය කරමින් බැබළුණි.

18.

18.

Sucaritapāramitālatāya tāyaPariṇatarāgalatāya bhūlatāya,Adharayugaṃ taruṇaṅkuradvayaṃ vāKimiti vitakkahato’yamāsi loko;

()

සුචරිත පාරමිතා ලතාවක් වැනි වූ ද, ඇගේ බැම යුවලත්, තරුණ ළා දළු යුගලක් බඳු වූ තොල් පෙති යුගලත් දැක, 'මේ කුමක්දෝ' යි ලෝකයා මවිතයටත් විමතියටත් පත් විය.

19.

19.

Kulavadhuyā vadanā’lavāḷagabbheNavakalikāvaliphullite’vakiñci,Sumadhuravāṇilatāya mandahāsa-Jjutidhavali dasanavali rarāja;

()

කුලවධූන් කෙරෙහි උත්තම වූ ඇයගේ මුඛ නැමැති පාත්තියෙහි, අලුතින් පිපුණු ලා මල් කැකුළු පෙළක් මෙන් ද, ඇගේ ඉතා මිහිරි වූ කථා නැමැති වැලෙහි මද සිනහවෙහි පැහැයෙන් සුදු වූ දත් පෙළ බැබළුණි.

20.

20.

KuvalayanīlavilolalocanāyaMukhakamalā’likulānukārinībhu,Nayanamayūkhaguṇeha’pāṅgabhaṅga-Nisitsarehi anaṅgacāparūpā;

()

නිල් මහනෙල් මල් වැනි චංචල නෙත් ඇති ඇගේ මුව පියුමෙහි ලැගුම් ගත් බඹර පෙළක් බඳු වූ ඇහිබැමි යුගලය, නෙත් කණිනයන් නැමැති දුනුදියෙන් විදින ලද කඩතොළු සහිත තියුණු වූ අනංගයාගේ දුන්නක් බඳු විය.

21.

21.

Kalaravamañjugirā tivaṭṭarājiGhanakucabhaddaghaṭāya kambugīvā,Madhuragabhīravirāva raṅgalekhaṃAjini suvaṇṇamutiṅgabherisaṅkhaṃ;

()

මිහිරි කෝකිල නාදයක් බඳු හඬක් ඇති, තෙවැදෑරුම් රේඛාවලින් හොබනා, සිනිඳු වූ තන පියවුරු නැමැති මඟුල් කලස් ඇති, හක්ගෙඩියක් බඳු ගෙලක් ඇති ඇය, තමාගේ මිහිරි වූත් ගැඹුරු වූත් හඬින් හා රූ සිරියෙන් රන් මෘදංගය ද, බෙරය ද, ජයසංඛය ද පරාජය කළා ය.

22.

22.

Abhinavapinapayodharo’padhānaṃSukhumataracchavikojavābhirāmaṃ,Urasayanaṃ samalaṅkataṃ viyā’siNijapatisaṅgamamaṅgalāya tāya;

()

අලුතින් පිරුණු පියයුරු නැමැති කොට්ටා ඇති, ඉතා සියුම් සිවිය නැමැති ඇතිරිල්ලෙන් මනහර වූ ඇගේ ළය නැමැති යහන, ඇගේ හිමියා සමඟ සිදුවන මංගල එක්වීම උදෙසා සරසන ලද්දක් බඳු විය.

23.

23.

Kucakanakā’calasambhavāya nābhi-Kuharataṭābhimukhāya kantinajjā,ChaṭhāravalittayamindiropamāyaAvahari tuṅgataraṅgapantikantiṃ;

()

ලක්ෂ්මී දේවිය බඳු වූ ඇගේ පියයුරු නැමැති රන් පර්වතයෙන් පැන නැඟී, නාභි ගැබ නැමැති මුවදොර දෙසට ගලා බස්නා කාන්ති ගංගාවෙහි නැඟෙන උස් රළ පෙළක සුන්දරත්වය ඇගේ උදරයෙහි පිහිටි රැලි තුන විසින් පැහැර ගන්නා ලදී.

24.

24.

Maṇirasanāguṇamantharāya tassāGhanakucabhārakiso kisodarāya,HarisirivacchasuhajjamajjhabhāgoMadadhanumuṭṭhivilāsamāharittha;

()

මණිමේඛලාවන්ගේ බරින් මන්දගාමී වූ ද, පියයුරු බරින් කෘශ වූ ද, සිහින් උදරයක් ඇති ඇගේ මධ්‍ය දේහය සිංහයෙකුගේ ඉණ බඳු වූ අතර, එය අනංගයාගේ දුනු මිටෙහි ඇති විලාසය ගත්තේ ය.

25.

25.

SarasijatantupavesanāvakāsaMavahari pīnapayodharantarāḷaṃ,NijagaḷabhāsurahāranijjharehiKanakadarimukhavibbhamaṃ yuvatyā;

()

නෙළුම් කෙඳිත්තකට වුව ද ඇතුළු විය නොහැකි තරම් ඉතා පටු වූ ඒ තරුණියගේ පිරිපුන් පියයුරු දෙක අතර මැද, ඇගේ ගෙලෙහි බැබළෙන මුතුහර නැමැති දියඇලි නිසා රන් ගුහාවක මුවදොරක ඇති ශෝභාව ඉසිලීය.

26.

26.

AvikalarūpavilāsasindhuvelāViralavilagginiyāka visālasoṇi,Parihari rājakumārikāya tāyaKusumasarābhavabhumibhāgasobhaṃ;

()

නොඅඩු රූප විලාස නැමැති සාගරයේ වෙරළ බඳු වූ, සිහින් ඉණක් හා පළල් උකුළක් ඇති ඒ රාජකුමාරිය, මල් සැර ඇති අනංගයාගේ උපදින භූමියක ශෝභාව ඉසිලුවා ය.

27.

27.

Kulavadhuyā kamalāmalānanāyaKuvalayakomalanilaromarāji,Bhusamabhicumbi gabhiranābhigabbhaṃ;

Kamalavivāyatamattabhiṅgarāji ()

පියුමක් බඳු නිර්මල මුහුණක් ඇති ඒ කුලවධූගේ නිල් මහනෙල් පෙත්තක් මෙන් මෘදු වූ නිල්වන් රෝම රාජිය, පිපුණු නෙළුම් මලකට රිංගන මත් වූ බඹර පෙළක් මෙන් ඇගේ ගැඹුරු නාභි ගැබ සිප ගනිමින් පැවතුණි.

28.

28.

Rucirataroruyugaṃ suvaṇṇa rambhā-Karikarapīvaramindiropamāya,Bhaji makaraddhajaraṅgamandirasmiṃHarimayathambhayugassiriṃ ramāya;

()

ලක්ෂ්මී දේවිය බඳු වූ ඇගේ රන් කෙසෙල් kඳන් හෝ ඇත් සොඬ මෙන් පිරිපුන් ඉතා සුන්දර කලවා යුගලය, අනංගයාගේ රංග මණ්ඩපයෙහි පිහිටි රන් ටැම් යුවළක සිරියාව ඉසිලී ය.

29.

29.

Madarayarūparasadvayaṃ tulāyaSuparimitāya catummukhena tulyaṃ,Nijamihajānuyugaṃ pavāḷapāti-Yugalavivāsi avammukhopanītaṃ;

()

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් මනාව මනින ලද තරාදියක් බඳු වූ, ඇගේ දණහිස් යුගලය මුහුණ යටට හරවන ලද පබළු තැටි යුගලක් මෙන් බැබළුණි.

30.

30.

Visayavitakkatamākulaṃ yuvatyāMadanupasaṅkamaṇe manovimānaṃ,JitamadamattamayūrakaṇṭhabhūtiJalitapadīpasikhe’va cārujaṅghā;

()

කාම සිතිවිලිවලින් ආකූල නොවූ ඒ තරුණියගේ සිත නැමැති විමානයට අනංගයා ඇතුළු නොවන කල්හි, මත් වූ මොනරෙකුගේ ගෙලෙහි පැහැය පරදන, ඇගේ මනහර කෙණ්ඩ යුගල දැල්වූ පහන් සිළුවක් මෙන් බැබළුණි.

31.

31.

Maṇimayanūpurabhāsurehi tassāCaraṇatalehi parājitāni thīnaṃ,Mukhapadumāniva saṅkucanti maññeBhamarabharamburuhāni kañjanīnaṃ;

()

මැණික් ඔබ්බවන ලද පාද සලඹින් බබළන ඇගේ පාද තලයන්ට පරාජය වූ සෙසු ස්ත්‍රීන්ගේ මුහුණු නැමැති පියුම් මෙන්, පොකුණුවල බඹරුන්ගෙන් ගැවසී ගත් නෙළුම් මල් ද හැකිළී ගියේ යැයි සිතේ.

32.

32.

Karacaraṇaṅgulipalla’vaggasālī-Jalalavapantinibhā’tikomalāya,Abhinavatambanakhāvalī babhūvaMakaradhajassa kate’va pupphapūjā;

()

දලු වැනි ඇගේ අත් පා ඇඟිලි අග පිහිටි, ඉතා සියුම් වූ දිය බින්දු පෙළක් බඳු වූ අලුත් තඹවන් නියපෙළ, අනංගයා උදෙසා කරන ලද මල් පූජාවක් බඳු විය.

33.

33.

Saparijano vanitāya tāya saddhiṃMaṇigaṇamaṇḍitamaṇḍapappadese,Dinakaravaṃsadhajassa rājaputta-Ssupagamanaṃ apalokayaṃ nisīdi;

()

ඒ කුලකුමරිය සිය පිරිවර සමඟ මැණික්වලින් අලංකාර කරන ලද මණ්ඩපයෙහි හිඳ, සූර්ය වංශයට ධජයක් බඳු වූ රාජකුමාරයාගේ පැමිණීම අපේක්ෂාවෙන් බලා සිටියා ය.

34.

34.

Parivutabandhujanehi rājaputtoYathariva devagaṇehi devarājā,Sapadi turaṅgarathaṃ samāhirūḷhoTadabhimukho yasasā jalaṃ payāsi;

()

දෙව් පිරිස පිරිවරා ගත් සුරේන්ද්‍රයා මෙන්, නෑ පිරිස පිරිවරා ගත් රාජකුමාරයා එකෙණෙහි ම අස් රථයට නැඟී, මහත් කීර්තියෙන් බබළමින් ඇය සිටි දෙසට ගමන් කළේ ය.

35.

35.

Tahimupagamma ṭhitassa maṇḍapasmiṃParidahitu’ttarasāṭakena tassa,Harimaṇimaṇḍanamaṇḍita’ttabhāvoHimapaṭalena himācalo rivāsi;

()

එහි පැමිණ මණ්ඩපයෙහි සිටි, ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍ය ආභරණයෙන් සරසන ලද ශරීරයක් ඇති ඒ කුමාරයා උතුරු සළුව පොරවා සිටි කල්හි, හිම පටලයකින් වැසුණු හිමාල පර්වතය මෙන් බැබළුණි.

36.

36.

Maṇimakuṭena nivatthakāsikenaNarapatisunu sumaṇḍito rarāja,Surabhavanena ca khīrasāgarenaKanakasiṇerugirī’va niccalaṭṭho;

()

මැණික් ඔටුන්නක් පැළඳ, කසී සළු හැඳ, මනාව සරසන ලද ඒ රජකුමාරයා සුර විමනකින් හා කිරි සයුරෙන් වට වූ, නිසලව පවත්නා රන් මෙර පර්වතය මෙන් බැබළුණේ ය.

37.

37.

Nabhasi samākulatārakāvalī’vaUrasi virājitatārahārapantī,Narapavaro pivi tāya rūpasāraṃAmatamivā’yatalocana’ñjalīhi;

()

අහසෙහි තරු වැලක් මෙන් පපුවෙහි දිලෙන මුතුහර පෙළක් ඇති ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨ තෙමේ, තමාගේ දිගු නෙත් නැමැති දෝතින් ඇගේ රූප සිරිය නැමැති අමෘතය පානය කළේ ය.

38.

38.

Tadahani rājakumārapubbasela-Ppabhavavarānanacandamaṇḍalena,MukuḷitalocananīlanīrajāyaAbhavimanokumudākarappabodho;

()

එදින රාජකුමාරයා නැමැති උදයගිරියෙන් පැන නැඟුණු මුව මඬල නැමැති චන්ද්‍රයා නිසා, පියැවුණු නෙත් නැමැති නිල් මහනෙල් ඇති ඇගේ සිත නැමැති සුදු මහනෙල් පොකුණ පිබිදීමට පත් විය.

39.

39.

Yuvatayuvānamapekkhataṃ janānaṃAnimisalocananīlakantigaṅgā,Ruciravadhūhi vidhūtacāmarehiAnilavilolataraṅgasālinīva;

()

ඒ තරුණ යුවළ දෙස බලා සිටි ජනයාගේ නොපිල්ලන නෙත්වලින් නික්මුණු නිල් පැහැති කාන්ති ගංගාව, රූමත් ලියන් විසින් සලන ලද සෙමර සලන සුළඟින් සැළුණු රළ පෙළින් යුක්ත වූවක් බඳු විය.

40.

40.

Gaganatalopari tārakākulamhiYuvayuvatīnavacandacandikeva,Nicitasuvaṇṇakahāpaṇe varejuṃAthamaṇimaṇḍapavedikātalamhi;

()

අහස් තලයෙහි විසිරුණු තරු පෙළ මෙන් ද, ඒ තරුණ යුවළ නැමැති නව සඳෙහි සඳකිරණ මෙන් ද, මැණික් මණ්ඩපයේ වේදිකා තලයෙහි අතුරන ලද රන් කහවණු බැබළුණි.

41.

41.

Sakalakalākusalo’pagammavippā-Cariyagaṇo jayamaṅgalāya tesaṃ,Suparisamāpayi sabbapubbakiccaṃSapadi pavassi akhaṇḍalāvujaṭṭhi;

()

සියලු ශාස්ත්‍රයන්හි කෙළ පැමිණි බමුණු ඇදුරන් පැමිණ, ඔවුන්ගේ ජය මංගල්‍යය උදෙසා සියලු පූර්ව කෘත්‍යයන් මනාව නිම කළ කල්හි, එකෙණෙහි ම සක් දෙවිඳුගේ අණින් මෙන් මඟුල් වැසි ඇද හැළුණි.

42.

42.

Karatalatāmarasesu kuṇḍikāyaMaṇikhavitāya purohito ubhinnaṃ,Subhamabhisekajalaṃ nipātayaṃ tePunahipayojayi pāṇipīḷaṇasmiṃ;

()

පුරෝහිත තෙමේ මැණික් ඔබ්බවන ලද පැන් කෙණ්ඩියෙන් ඔවුන් දෙදෙනාගේ පියුම් බඳු අත්ල මතට මංගල අභිෂේක පැන් වත් කරමින්, ඔවුන්ගේ අත් එකිනෙක එක් කර සරණ මංගල්‍යය සිදු කළේ ය.

43.

43.

Suradhanuvijjulate’va vārivāhaṃRathamabhiruyha gahīramandaghosaṃ,Parivutakhattiyabandhavehi tamhāKapilapurā’bhimukhābhavuṃ ubhota te;

()

දේදුන්නෙන් හා විදුලි කෙටියෙන් යුත් වැසි වලාකුළක් බඳු වූ, ගැඹුරු මන්ද්‍ර ස්වරයෙන් නාද දෙන රථයට නැඟුණු ඒ දෙදෙනා, ක්ෂත්‍රිය නෑ පිරිස පිරිවරා එතැනින් කපිලවස්තු පුරය දෙසට පිටත් වූහ.

44.

44.

Atha samalaṅkatavīthimajjhigānaṃVivaṭaniketanasīhapañjaraṭṭhā,AnimisalocanapaṅkajopahāraṃBhūsamakaruṃ kapilaṅganā pasannā;

()

ඉක්බිති සරසන ලද මාවත් මැදින් යන ඔවුන් දැක, විවෘත කරන ලද කවුළු (සීහපඤ්ජර) මත සිටි පැහැදුණු සිත් ඇති කපිලවස්තු පුරඟනෝ තම නොපිල්ලන නෙත් පියුම් පූජා කරමින් බොහෝ සේ බලා සිටියහ.

45.

45.

Gamanavilāsamudikkhataṃ janānaṃRucirasiropahita’ñjalīhi bhattyā,MaṇikalasappitapupphamañjarīhiRacitamivobhayavīthipassamāsi;

()

ඔවුන්ගේ ගමන් ලීලාව බලමින්, භක්තියෙන් යුතුව තම සුන්දර හිස් මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ සිටි ජනයා නිසා, මාවතේ දෙපස ම මල් කළඹින් යුත් රන් කලස් තබා සරසන ලද්දක් බඳු විය.

46.

46.

TikhiṇavilocanabāṇalakkhabhāvaṃNirupamarūpini kāminīhi nīte,Patita’nurāgasarehiyeva tāsaṃHadayavidāraṇamāsi tapphalaṃ’va;

()

උපමා රහිත රූප ශ්‍රීයෙන් යුත් ඒ කුමාරයා, කාන්තාවන්ගේ තියුණු නෙත් සරවලට ලක් වූ කල්හි, ඔවුන් වෙතින් ම පතිත වූ ඒ අනුරාගී සරවලින් ම ඔවුන්ගේ හෘදයන් පැලී යන්නාක් මෙන් විය.

47.

47.

Kathamapi kāpilavatthavā ahesuṃTadahani niccalalocanuppalehi,Kapilapuraṃ tidasālayāvatiṇṇāTidasagaṇā’va vipassanāyu’bhinnaṃ;

()

එදින නොසැලෙන නෙත් පියුම් ඇතිව ඒ දෙදෙනා දෙස බලා සිටි කපිලවස්තු වැසියෝ, දිව්‍ය ලෝකයෙන් බැස ආ දෙවිවරුන් මෙන් වූහ. මුළු කපිලවස්තු පුරය ම දෙව්ලොවක් බඳු විය.

48.

48.

Tidivapurā nijavejayantanāma-Surabhavanaṃ’va sujampatī sujātā,Kapilapurā punarāgamiṃsu tamhāPatipatinī nijarājamandiraṃ dve;

()

සුරපුරෙහි පිහිටි තමන්ගේ වෛජයන්ත ප්‍රාසාදයට වදින දෙවියන් මෙන්, උතුම් උපතක් ඇති ඒ අඹුසැමි යුවළ කපිලවස්තු පුරයෙහි වූ තමන්ගේ රාජ මන්දිරයට පැමිණියහ.

49.

49.

Dharaṇipatisuto pattarajjābhisekoKapilapuravare tesu tisvālayesu,Aparimitasukhaṃ tāya bimbāya saddhiṃSuciramanubhavi candabimbānanāya;

()

රාජ්‍ය අභිෂේකය ලැබූ ඒ රජකුමාරයා (සිද්ධාර්ථයන්), කපිලවස්තු පුරවරයෙහි වූ ඒ මනරම් තුන්මාල් ප්‍රාසාදයන්හි වෙසෙමින්, චන්ද්‍ර බිම්බයක් බඳු මුහුණක් ඇති ඒ බිම්බා දේවිය සමඟ බොහෝ කලක් අප්‍රමාණ සැප අනුභව කළේ ය.

50.

50.

Vikacakamala (nandīmukhi) mañjubhāṇīTividhavayasi dibbaccharārūpasobhā,Agami khayavayaṃ sā’pi bimbāmahesiSaratha saratha saṅkhāradhammassabhāvaṃ;

()

පිපුණු නෙළුමක් බඳු මුවක් ඇති, මිහිරි බස් දොඩන, තෙවදෑරුම් වයස්හි ම දිව්‍ය අප්සරාවක් බඳු රූප සෝභාවක් ඇති ඒ බිම්බා දේවිය ද ක්ෂය වීමට හා විනාශයට පත් වූවා ය. එබැවින් සංස්කාර ධර්මයන්ගේ අනිත්‍ය ස්වභාවය නිරතුරුව මෙනෙහි කරත්වා!

Iti mbedhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe avidūrenidāne pāṇiggahamaṅgalussavapavattiparidīpo. Navamo saggo.

සියලු කිවිජන හෘදයන්ට ආනන්දය දෙන, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත ‘ජිනවංශදීප’ මහා කාව්‍යයෙහි අවිදූරේ නිදානයෙහි ‘සරණ මංගල්‍ය උත්සවය පැවැත්වීම’ පිළිබඳ විස්තර කෙරෙන නවවැනි සර්ගය නිමා විය.

1.

1.

Guṇamaṇimaṇimā so devarājā’va rājāSukhamanubhavamāno vājiyānena yena,Bhamarabharitamālā maṅgaluyyānabhūmiTadavasari kadāci sālinī (mālinī) hi;

()

ගුණ නැමැති මැණික් ආභරණවලින් සරසුණු, දෙව්රජෙකු මෙන් සැප අනුභව කරන ඒ සිද්ධාර්ථ කුමාරයා, දිනක් අසුන් යෙදූ රථයෙන්, බඹරුන්ගෙන් ගැවසුණු මල්දම් ඇති මඟුල් උයනට පිවිසියේ ය.

2.

2.

Upagatasamayo’ti bujjhanatthāya bodhiṃSumariya suraputtā bodhisatte vajante,Bhavaviratisamatthaṃ dassayuṃ māpayitvāJarasakaṭasarūpaṃ jiṇṇarūpaṃka virūpaṃ;

()

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ (උයනට) වඩිනා කල්හි, අවබෝධය ලැබීමේ කාලය පැමිණ ඇතැයි සිහිපත් කොට, භවය කෙරෙහි කලකිරීම ඇති කිරීමට සමත් වූ, දිරාගිය ගැල් කඩක් බඳු වූ, විරූපී වූ ජරාවට පත් මහලු රූපයක් දේවපුත්‍රයෝ මවා පෙන්වූහ.

3.

3.

Kimidamitihapuṭṭho jiṇṇarūpaṃ vipassaVimatiparavaso so sārathiṃ rūpasāro,Nijahadayanidhāne devatācoditassaNidahi dhanamivagghaṃ tassadhammopadesaṃ;

()

රූපයෙන් අග්‍ර වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, ඒ දිරාපත් රූපය දැක සැකයෙන් පිරි සිතින් "මෙය කුමක්ද?" කියා රියදුරාගෙන් ඇසූහ. දේවතාවන් විසින් මෙහෙයවන ලද රියදුරා දුන් ඒ ධර්මෝපදේශය, තමන්ගේ හෘද නමැති නිධානයෙහි අනර්ඝ ධනයක් මෙන් තැන්පත් කරගත්හ.

4.

4.

Haritanaḷakalāpaṃ maṅgaluyyānamaggeYathariva’himukhaṭṭhā kuñjari bhañjamānā,Tathariva’bhibhavantī sabbayobbaññadappaṃKharatarajaratā sā attapaccakkhabhūtā;

()

මඟුල් උයන් මඟෙහි දී, ඉදිරියෙහි ඇති නිල් බට පඳුරක් බිඳලන ඇතෙකු මෙන්, සකල යෞවන මදය මැඩලන්නා වූ ඒ ඉතා රුදුරු ජරාව උන්වහන්සේට ප්‍රත්‍යක්ෂ විය.

5.

5.

Mukhakukavalayagabbhā bhaṭṭhakiñjakkhasobhāBhavi kaṭhinajarārikhaṇḍadantaṭṭhipanti,Kuṭilapalitajātaṃ tañjarāyā’bhisekeSirasi racitasetacchattasobhaṃ babandha;

()

රුදුරු ජරාව නමැති සතුරා විසින් දත් පෙළ කඩා බිඳ දමා තිබුණි. මුව මුදුන රැළි වැටී තිබුණි. හිසෙහි හටගත් ඇද වූ සුදු කෙස් කලඹ, ජරාව නමැති රජුගේ අභිෂේකය සඳහා හිස මත නැඟූ සේත්කුඩයක සෝභාව දැරීය.

6.

6.

Aviraḷavaliyo tā jiṇṇarūpassa cammePabhavabalavatejodhātuveguṭṭhitā’suṃ,Taralasalilapiṭṭhe seyyathāpo’dadhissaTaralasalilapiṭṭhe seyyathāpo’dadhissaPalayapavanavegu’ttuṅgakallolamālā ()

ප්‍රලය කාලයේ හමන චණ්ඩ මාරුතයෙන් සසල වූ මහා සාගර ජලය මතුපිට නැගෙන උස් රළ පෙළක් මෙන්, ශරීරයේ තේජෝ ධාතුවේ ප්‍රබලත්වයෙන් හටගත් ඒ රැළි වැටීම් මහලු රූපයේ සම මතුපිට ඝනව දක්නට ලැබුණි.

7.

7.

Ṭhitamupavanapanthe vaṅkagopāṇasi’vaAnujukamujubhutaṃ daṇḍamolubbha bhumyā,Nijataruṇavilāsaṃ lakkhamāpādayantaṃDhanumiva saguṇaṃ taṃ rūpamaddakkhi dhīro;

()

උයන් මඟෙහි සිටියා වූ, වක් වූ වහලක පරාලයක් මෙන් නැමුණු, කෙළින් සිටගනු පිණිස පොළොවෙහි සැරයටියක් තබාගෙන සිටින්නා වූ, දුන්නක් මෙන් වක්‍ර වූ, තමන්ගේ තාරුණ්‍යයේ විලාසය නැතිවී ගිය බව පෙන්වන ඒ මහලු රූපය ධෛර්යවන්ත වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දුටු සේක.

8.

8.

Jiniajagarabhoge jiṇṇanimmokabhāraṃTilakavibatacammaṃ tantirojattabhāve,Apagataghanamaṃso phāsukaṭṭhippandhoAjinitiravalepaṃ kuḍḍadāruppabandhaṃ;

()

දිරාගිය පිඹුරෙකුගේ හැවක් මෙන් ලප කැළැල්වලින් පිරි සමක් ඇති, ශරීරයේ ඝන මස් දියවී යාමෙන් ඉළ ඇට ඉලිප්පී පෙනෙන, සම්වලින් වසන ලද ලී මැටි බිත්තියක් බඳු වූ ඒ ශරීරය උන්වහන්සේ දුටු සේක.

9.

9.

Vigatabalamadādiṃ vissavantaṃ sarīreNavhi vaṇamukhehi guthamuttādya’sūviṃ,Valivisamakapolaṃ kampamānuttamaṅgaṃSuvisadamatino taṃ passato jiṇṇarūpaṃ;

()

බලය හා මදය පහව ගිය, නව ද්වාරයන්ගෙන් මලමුත්‍ර ආදී කුණු දිය වැගිරෙන්නා වූ, රැළි වැටුණු විෂම කම්මුල් ඇති, වෙවුලන හිසක් ඇති ඒ ජරාජීර්ණ රූපය ඉතා පිරිසිදු නුවණ ඇති බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දකින කල්හි...

10.

10.

Bhuvanamanavasesaṃ tassu’paṭṭhāsi sampa-Jjalitamatha jarāyā’dittagehattayaṃ’va,Ahamapaki anatīto dhammametanti vatvāBhavanavanamagañchi jātiyu’kkaṇṭhitatto;

()

මුළු මහත් ලෝකයම ජරාවෙන් ඇවිලී ගත් ගෙවල් තුනක් මෙන් උන්වහන්සේට වැටහුණි. "මම ද මේ ස්වභාවය ඉක්මවා නොගියෙමි" යි පවසා, ජාතිය (ඉපදීම) කෙරෙහි කලකිරුණු සිත් ඇතිව නැවත තමන්ගේ මාලිගාවට වැඩම කළ සේක.

11.

11.

Punarupavanamaggaṃ ogahantassa raññoSukhamanubhavanatthaṃ devatāmāpayitvā,Parapariharanīyaṃ ghorarogāvatiṇṇaṃAparamapi virūpaṃ dassayuṃ vyādhirūpaṃ;

()

නැවත වරක් සුව විඳිනු පිණිස උයන් මඟට පිවිසි ඒ රාජකුමාරයාට, දේවතාවෝ තවත් විරූපී වූ, අනුන්ගේ උපකාරයෙන් ජීවත් වන්නා වූ, දරුණු රෝගයකින් පෙළෙන ලෙඩකුගේ රූපයක් මවා පෙන්වූහ.

12.

12.

Visadamati vimatyā sakyavaṃsekaketuKimimivapalipannaṃ vaccapassāvapaṅke,Pabhavabalavadukkhaṃ taṃ parādhīnavuttiṃKimidamiti padisvā pājitāraṃ apucchi;

()

මලමුත්‍ර මඩෙහි එරී සිටින්නා වූ, දැඩි දුකකට පත් වූ, අනුන් මත යැපෙන ඒ රෝගී පුද්ගලයා දැක, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ශාක්‍ය වංශ ප්‍රදීපයන් වහන්සේ, "මේ කුමක්ද?" කියා රියදුරාගෙන් විමසූහ.

13.

13.

Varamati varadhammaṃ tena sūtena vuttaṃAmatamiva pibanto sotadhātvañjalīhi,Agamapi anatito byādhidhammanti tamhāNijabhavanavanaṃ sopā’ga saṃviggarūpo;

()

ඒ රියදුරා විසින් පවසන ලද උතුම් කරුණු තමන්ගේ කන් නමැති දෝතින් අමෘතයක් මෙන් පානය කරමින්, "මම ද ලෙඩ වන ස්වභාවය ඉක්මවා නොගියෙමි" යි සිතා, මහත් සංවේගයට පත්ව තමන්ගේ මාලිගාවට නැවත වැඩම කළ සේක.

14.

14.

Tadupavanavimānaṃ vājiyānena nātheVajati sati kadāci māpayuṃ devatāyo,Suṇakhakulalagijjhādīhīvā khajjamānaṃNarakuṇapasarīraṃ uddhumātaṃ paṭhamhi;

()

ඒ නාථයන් වහන්සේ අශ්ව රථයකින් උයන් විමනට වඩිනා තවත් අවස්ථාවක, බල්ලන්, ගිජුලිහිණියන් ආදී සතුන් විසින් කා දමනු ලබන්නා වූ, මඟෙහි වැටී තිබෙන, පිම්බී ගිය මිනිස් මළ සිරුරක් දේවතාවෝ මවා පෙන්වූහ.

15.

15.

Pabhavakimikulānaṃ cālayaṃ nīlavaṇṇaṃVaṇavivaramukhehi lohitaṃ paggharantaṃ,Sakuṇagaṇvitacchiṃ makkhikāmakkhitaṅgaṃSumati matasarīraṃ addasā sārahīnaṃ;

()

පණුවන්ගෙන් ගැවසී ගත්තා වූ, නිල් පැහැ ගැන්වුණු, තුවාල සිදුරුවලින් ලේ ගලන්නා වූ, පක්ෂීන් විසින් ඇස් උගුල්ලා කන ලද, මැස්සන්ගෙන් වැසුණු, කිසිදු හරයක් නැති ඒ මළ සිරුර මහා ප්‍රඥාවන්ත බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දුටු සේක.

16.

16.

Abhigami gamayanto bhāratiṃ sārathissaNijasavaṇayugasmiṃ hematāḍaṅkasobhaṃ,Ahampi maraṇaṃ bho nātivattoti vatvāVanamiva migarājā sakyarājā vimānaṃ;

()

රන් තෝඩු පැළඳි තමන්ගේ කන් යුගලට රියදුරාගේ වචන ඇතුළු කරගනිමින්, "යහළුව, මම ද මරණය ඉක්මවා නොගියෙමි" යි පවසා, සිංහ රාජයෙකු වනයට වදින්නාක් මෙන් ඒ ශාක්‍ය රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේ නැවත මාලිගයට වැඩම කළ සේක.

17.

17.

Punapi sapariso so yānamāruyha bhadraṃKatipayadivasānaṃ accayenā’dhirājā,Kapilapuravaramhā’naṅgaraṅgālayābhaṃTadupavanamagañchi pañcabāṇābhirūpo;

()

තවත් දින කිහිපයක ඇවෑමෙන්, අනංගයා වැනි රූප ශෝභාවෙන් යුත් ඒ උතුම් කුමාරයා, පිරිවර සහිතව මංගල රථයට නැඟ, කිඹුල්වත් පුරවරයෙන් නික්ම අනංගයාගේ රඟමඩලක් බඳු වූ ඒ උයනට නැවත වැඩම කළ සේක.

18.

18.

Guṇamaṇi maṇivaṇṇaṃ pattamādāya patthePanasasarasarāgaṃ vīvaraṃpārupitvā,Ṭhitamavikalacakkhuṃ nimmitaṃ devatāhiSumati samaṇarūpaṃ buddharūpaṃ’va passi;

()

ගුණ නමැති මැණිකක් බඳු වූ මහා ප්‍රඥාවන්ත බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, කොස් අරටු පැහැති සිවුරක් පෙරවාගෙන, පාත්‍රයක් අතැතිව, සංසුන් නෙත් ඇතිව සිටින්නා වූ, බුදුරුවක් වැනි වූ, දේවතාවන් විසින් මවන ලද මහණ රුවක් දුටු සේක.

19.

19.

Tadahani vibudhā’dhiṭṭhānato bhāvanīyoYatipatiriva sūto atthadhammānusāsi,Samaṇaguṇamanekādīnavaṃ pañcakāmeTamavadi gamanasmiṃ ānisaṃsañca gehā;

()

එදින දේවතාවන්ගේ අධිෂ්ඨානයෙන්, පූජනීය වූ ඒ රියදුරා මහණ බඹුන්ගේ නායකයෙකු මෙන් අර්ථවත් දහම් කරුණු පවසමින්, මහණකමේ බොහෝ ගුණ ද, පස්කම් සැපයේ ආදීනව ද, ගිහිගෙයින් නික්ම යාමේ ආනිශංස ද උන්වහන්සේට පැහැදිලි කළේය.

20.

20.

Kuhanalapanamicchājīvamohāya kucchi-Paraharaṇasamatthaṃ mattikāpattamassa,Kara kamakalagataṃ so pāramīcoditattoVisadamati padisvā sampasādaṃ janesi;

()

පාරමිතාවන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් යුත් මහා ප්‍රඥාවන්ත බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, කුහකකම්, බොරු කතා සහ මිථ්‍යා ආජීවයෙන් තොරව බඩවියත රැක ගැනීමට සමත් වූ, ඒ මහණ රුවෙහි අත තිබූ මැටි පාත්‍රය දැක සිතෙහි මහත් පැහැදීමක් ඇති කරගත්හ.

21.

21.

Vikasitakalikālaṅkāramuddālasāla-Miva samaṇavilāsaṃ cīvarobhāsamagge,Nayanamadhukarānaṃ bhāramādhāya dhīroNijamanasi janesi cīvare sampasādaṃ;

()

පිපුණු මල්වලින් බබළන සල් ගසක් මෙන් මහණ විලාසයෙන් යුත්, බලන්නන්ගේ නෙත් නමැති බඹරුන් ඇදගන්නා වූ, මඟෙහි බැබළෙන සිවුරු සෝභාව දැක ඒ ධෛර්යවන්ත උතුමාණෝ සිවුර කෙරෙහි තම සිතෙහි මහත් පැහැදීමක් ඇති කරගත්හ.

22.

22.

Khaṇikamaraṇadukkhāvaṭṭamābādharāsi-Makaranikarabhimaṃ taṃ jarāvīcivegaṃ,Bhavajaladhimagādhaṃ jātivelāvadhiṃ soAyamiva paṭipannā nittareyyuntya’vedi;

()

ක්ෂණික මරණ දුක නමැති සුළියෙන් ද, රෝග සමූහය නමැති මෝරුන්ගෙන් ද බියකරු වූ, ජරාව නමැති රළ වේගයෙන් යුත්, උත්පත්තිය නමැති වෙරළ සීමාව කොට ඇති, මේ අගාධ භව සාගරයෙන් මෙලෙස පැවිදි වූවෝ එතෙර වන්නාහයි උන්වහන්සේ වටහා ගත්හ.

23.

23.

SamaṇavadanapīnaccandabimbodayenaVikasitamanakundo nandanuyyānasobhaṃ,Upavanamabhīgantuṃ sandanaṃ cāraye’tiTadahani manujindo sandanācārimāha;

()

මහණ මුහුණ නමැති පූර්ණ චන්ද්‍රයාගේ උදාවෙන් සිනාසුණු සිතක් ඇති ඒ නරේන්ද්‍රයා (බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ), එදින රියදුරා අමතා, "නන්දන උයන බඳු වූ සෝභාමත් උයනට රථය පදවන්න" යි පැවසූහ.

24.

24.

ValayitanaḷatāḷītālahintālapantiṃMalayajatarujāyāsītalaṃ nimmalāpaṃ,Upavanamavatiṇṇo nandanaṃ vāsavo’vaAkari divasabhāgaṃ sādhukīḷaṃ sarājā;

()

බට පඳුරු, තල්, තල හා හින්තාල ගස් පෙළින් වට වූ, සඳුන් ගස්වලින් සිසිල් වූ සෙවනක් හා පිරිසිදු පැන් ඇති ඒ උයනට පිවිසි ඒ රාජකුමාරයා, නන්දන උයනට පිවිසි ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා මෙන් දවසෙහි ඉතිරි කොටස එහි සතුටින් ගත කළේය.

25.

25.

Dasasatakiraṇasmiṃ yassa kittippabandha-Saradajaladarājichāditasmiṃ nabhasmiṃ,Uparisirasi setacchattasobhaṃ bhajanteTadiyacaraṇalakkhyā’laṅkari vāpitīraṃ;

()

අහසෙහි දහසක් කිරණ විහිදුවන සූර්යයා සරත් සෘතුවේ වලාකුළකින් වැසී යන්නාක් මෙන්, තමන්ගේ හිස මත ශ්වේත ඡත්‍රයක සෝභාව දරමින්, උන්වහන්සේගේ පාද පද්මයන්ගේ සෝභාවෙන් ඒ පොකුණු තෙර අලංකාරවත් කළහ.

26.

26.

Sarasijavadanehi haṃsapīnatthanehiKuvalayanayanehī nīlikākuntalehi,Madhumadamuditālīnūpurebhā’varodha-Janamiva ramaṇīyaṃ otari so taḷākaṃ;

() (Silesabandhanaṃ)

නෙළුම් මල් බඳු මුව ඇති, හංසයන් බඳු පිරිපුන් පියයුරු ඇති, මානෙල් මල් බඳු නෙත් ඇති, නිල් සෙවල බඳු කෙස් කළඹ ඇති, මධු මදයෙන් මත් වූ බඹරුන්ගේ නාදය බඳු නාද දෙන පාද සළඹ පැළඳි අන්තඃපුර ස්ත්‍රීන් වැනි වූ ඒ රමණීය පොකුණට උන්වහන්සේ බැසගත්හ.

27.

27.

Varayuvatijanānaṃ kumbhagambhīranābhi-Vivaragahitavāri vāpi sā rittarūpā,Ghanathanajaghanānaṃ saṅgamene’tarāsaṃPunarabhavi kapapuṇṇā pītivipphārinīva;

()

උත්තම කාන්තාවන්ගේ ගැඹුරු නාභි කුහරයන්ට ජලය ඇදී යාමෙන් හිස් වූ ඒ පොකුණ, අනෙක් කාන්තාවන්ගේ ඝන පියයුරු හා උකුල් තලයන්ගේ ගැටීමෙන් නැවතත් ජලයෙන් පිරී ගියේ, ප්‍රීතියෙන් ඉතිරී යන්නාක් මෙනි.

28.

28.

Abhinavaramaṇinaṃ jātulajjāturānaṃVimukhanayanamīne mīnaketupamena,Upavadhitumīvagge khittajālabbilāsaṃKhaṇamavahari raññā viddhahatthambudhārā;

()

ලැජ්ජාවෙන් සසල වූ, දෑස් පසෙකට හරවාගත් තරුණ කාන්තාවන්ගේ නෙත් නමැති මසුන් ඇල්ලීම පිණිස අනංගයා විසින් හෙළන ලද දැලක විලාසය, රජු විසින් දෑතින් ඉසින ලද දිය දහරාවන් විසින් මොහොතකට මතු කරන ලදී.

29.

29.

NavajalakaṇikālaṅkāravattāravindāGhanakucakalahaṃsā kesasevālanīlā,PatimathitataraṅgākiṇṇasussoṇivelāSarasi sarasi’vā’si tatra kīḷāture’kā;

()

එහි දියකෙළියෙහි නිරත වූ එක් තරුණියක්, අලුත් දිය බිඳු නමැති ආභරණයෙන් සැරසුණු නෙළුම් මලක් බඳු මුහුණක් ඇතිව, පිරිපුන් පියයුරු නමැති හංසයන් ඇතිව, නිල් කෙස් කළඹ නමැති සෙවල ඇතිව, රළ පහර වදින සුන්දර වෙරළක් බඳු උකුලක් ඇතිව, තවත් එක් පොකුණක් බඳු වූවාය.

30.

30.

Sasirūciramukhīnaṃ khomavatthantarīyeSanikamapanayante vicīhatthehi raññā,Racitanayanakantī byanta gambhīranābhī-Sarasijapariyantā nāḷapantīri’vā’si;

()

සඳක් බඳු සුන්දර මුහුණු ඇති කාන්තාවන්ගේ සෝම වස්ත්‍ර, රජු විසින් රළ නමැති දෑතින් සෙමින් ඉවත් කරන කල්හි, ඔවුන්ගේ දෑස්වල කාන්තිය ද, ගැඹුරු නාභි ද සහිතව නෙළුම් මල්වලින් වට වූ නෙළුම් දඬු පෙළක් මෙන් දිස්විය.

29.

29.

NavajalakaṇikālaṅkāravattāravindāGhanakucakalahaṃsā kesasevālanīlā,PatimathitataraṅgākiṇṇasussoṇivelāSarasi sarasi’vā’si tatra kīḷāture’kā;

()

අලුත් දියබිඳු නමැති ආභරණවලින් සැරසුණු පියුම් බඳු මුහුණක් ඇති, පිරුණු පියයුරු නමැති හංසයන් ඇති, කෙස් කළඹ නමැති නිල් පැහැති පාසි ඇති, කලඹන ලද රැළි නමැති සුන්දර උකුල් තල නමැති වෙරළක් ඇති එක් කාන්තාවක් ජල ක්‍රීඩාවෙහි ලොල්ව එහි විලක් තුළ තවත් විලක් බඳු වූවා ය.

30.

30.

Sasiruciramukhīnaṃ khomavatthantarīyeSanikamapanayante vivibhaṇthehi raññā,Racitanayanakantī byanta gamhīranāhīSarasijapariyantā nāḷapantiri’vā’si;

()

ශ්‍රියා කාන්තිමත් වූ මුහුණු ඇති ඒ ලලනාවන්ගේ සිනිඳු සළුපිළි රජතුමා විසින් විවිධ ලීලාවන්ගෙන් සෙමින් ඉවත් කරනු ලබද්දී, නෙත් කාන්තියෙන් යුත්, ගැඹුරු පෙකණි ඇති, පියුම් බඳු මුහුණු ඇති ඒ කාන්තාවෝ නෙළුම් දඬු පෙළක් මෙන් දිස් වූහ.

31.

31.

Punarapi kucakumbhañcandahārenivā’peNijagaḷaparimāṇe sannimuggaṅganānaṃ,Malinakamalinī sā locanehā’nanehiAbhavi bhamarabhāra’mbhojasaṇḍā’kule’ca;

()

නැවතත්, සිය ගෙල පමණක් ජලයෙන් මතු වී තිබූ ඒ ලලනාවන්ගේ පියයුරු නමැති රන් කලස් චන්ද්‍ර හාරයන්ගෙන් වැසී ගියාක් මෙන් විය. නෙත් සහ මුහුණු හේතුවෙන් ඒ විල, බඹර සමූහයාගෙන් ගහණ වූ නෙළුම් වනයක් මෙන් ශෝභාමත් විය.

32.

32.

Madhumadamadhupehi gīyamānehi vici-Bhujasatapahaṭāhi soṇibherīhi thinaṃ,Lalitakamalasīse naccamānindirāyaAjini jalajinī sā dibbasaṅgītasālaṃ;

()

මී පැණි මදයෙන් මත් වූ බඹරුන්ගේ ගායනයෙන් ද, රළ නමැති සිය ගණන් දෑත්වල ගැටීමෙන් ද, ස්ත්‍රීන්ගේ උකුල් නමැති බෙර හඬින් ද, මනහර නෙළුම් මල් මතුපිට නටන සිරි කතගෙන් ද යුත් ඒ පොකුණ දිව්‍යමය සංගීත ශාලාවක් පරාජය කළා ය.

33.

33.

Tuhinakaramukhīnaṃ tantaḷāka’ntalikkheSulalitabhujavallī vijjulekhābhirāmā,Kuvalayavanarāji nīlajīmutarājiPatinayanamayūre kīḷayantī rarāja;

()

චන්ද්‍රයා බඳු මුහුණු ඇති ඒ කාන්තාවන්ගේ ඉතා සුන්දර වූ වැල් බඳු බාහුවෝ විදුලි වැල් මෙන් ද, මහනෙල් වනය නිල් පැහැති වැහි වලාකුළු පෙළක් මෙන් ද දිස් වෙමින්, රජතුමාගේ නෙත් නමැති මයුරයන් පිනවමින් බැබළුණහ.

34.

34.

Phuṭakuvalayahatthaṃ rājabhaṃsehi khittaṃVividhamadhupabhuttaṃ dhammavelātivattaṃ,Yathariva gaṇikaṃ taṃ kañjaniṃ so janindoTadahani paribhutvā’mandamānanvdamāpa;

() (Silesabandhanaṃ)

පිපුණු මහනෙල් මල් නමැති දෑත් ඇති, රාජහංසයන්ගෙන් ගැවසී ගත්, විවිධ බඹරුන් විසින් විඳින ලද, ඉවුරු නමැති සීමාව ඉක්මවා ගිය ඒ පොකුණ, (නෙත් නමැති විසිතුරු දෑත් ඇති, රජුන් ඇසුරු කළ, විවිධ ලාභීන් විසින් භුක්ති විඳින ලද, සදාචාර සීමා ඉක්මවූ) වෙසඟනක මෙන් එදින වින්දනය කළ ඒ නරේන්ද්‍රයා මහත් ප්‍රමෝදයට පත් විය.

35.

35.

Caraṇa’nuvajamānabbīcisaṅkhobhatīraṃJahati sati taḷākaṃ sāvarodhe narinde,SarasivirahinīsaṃruddhanissāsarūpoMudusurabhisamīro mandamandaṃ pavāyi;

()

පාද තබමින් නික්ම යන රජු පසුපස යන රළ පහරින් වෙරළ කැළඹී ගිය ඒ පොකුණ අන්තඃපුරය සමඟ රජු හැරයද්දී, විල නමැති පියඹගේ වෙන්වීමෙන් හටගත් හුස්ම හෙළීමක් මෙන් මෘදු වූ ද සුවඳවත් වූ ද මඳ පවන සෙමින් සෙමින් හැමුවේ ය.

36.

36.

Paribhavi ravibimbaṃ taṅkhaṇatthācalaṭṭhaṃTahimupalatalaṭṭho bhānuvaṃsekabhānu,Atha sarasivadhūnaṃ kiñcisaṅkovitāniSarasijavadanāti sokadīnānivā’suṃ;

()

එකල්හි ගල්තලාව මත සිටි සූර්ය වංශයට අභිමානයක් බඳු වූ කුමාරයා, අස්තගිරි පර්වතයට පැමිණි සූර්ය මණ්ඩලය පරදවමින් බැබළුණේ ය. එවිට විල නමැති ළඳුන්ගේ මඳක් හැකිළුණු පියුම් බඳු මුහුණු ශෝකයෙන් ම්ලාන වූවාක් මෙන් විය.

37.

37.

Asitanabhasi sañjhāmeghamālāvilāsaṃAbhibhaviya nisinne tatra sakyādhināthe,Tuvaṭamupagatā taṃ kappakā’nekavatthā-Bharaṇavikatihatthā bhūpatiṃ bhūsaṇatthaṃ;

()

අඳුරු අහසෙහි සැඳෑ වලාකුළු පෙළක සුන්දරත්වය පරදවමින් එහි වැඩ සිටි ශාක්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ (සිද්ධාර්ථ කුමාරයා) සැරසීම සඳහා විවිධ වස්ත්‍රාභරණ අතින් ගත් මඟුල් කපුවෝ වහා උන්වහන්සේ වෙත පැමිණියහ.

38.

38.

Ravikularavino kho dhammatejābhibhūtoSurapati suraputtaṃ vissakammābhidhānaṃ,Sapadi pahiṇi sammā dibbavatthādinā bhoTibhuvanasaraṇaṃ taṃ bhūsayassū’ti vatvā;

()

සූර්ය වංශයට සූර්යයෙකු බඳු වූ උන්වහන්සේගේ ධර්ම තේජසින් අභිභවනය වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා, වහාම විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා කැඳවා, "පින්වත, දිව්‍ය සළුපිළි ආදියෙන් ඒ තුන්ලොවටම සරණ වූ උන්වහන්සේව සරසවන්න" යැයි පවසමින් පිටත් කර හැරියේ ය.

39.

39.

Gahitamanujaveso so’pasaṅkamma sīseSukhumapaṭasatehī veṭhanañcā’pi datvā,Maṇikanakamayehi bhūsayi bhūsaṇehiTadahani bhavi sakko devarājā’va rājā;

()

මනුෂ්‍ය වේශයක් ගත් ඒ විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා උන්වහන්සේ වෙත පැමිණ, සියුම් සළු සිය ගණනකින් හිස වෙළා, රන් මිණි ආභරණවලින් උන්වහන්සේව සැරසුවේ ය. එදින ඒ සිද්ධාර්ථ කුමාරයා දෙදෙව්ලොවට අධිපති ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා මෙන් බැබළුණේ ය.

40.

40.

Timirahamarabhāra’kkantapācīnapassaṃMukulitasatasañjhāmeghapattāvalīnaṃ,GaganatalataḷākādhāramandāranāḷaṃKamalamakulasobhaṃ bhānubimbaṃ babandha;

()

අඳුරු බඹර සමූහයා විසින් වෙළා ගන්නා ලද නැගෙනහිර දිශාව ඇති, හැකිළුණු සැඳෑ වලාකුළු පෙළ නමැති පෙති ඇති, අහස නමැති පොකුණට ආධාරකයක් වූ මදාරා දණ්ඩක් බඳු වූ, නෙළුම් පොහොට්ටුවක ශෝභාව ගත් සූර්ය මණ්ඩලය බැස ගියේ ය.

41.

41.

Pahiṇi pitunarindo sāsanaṃ tāva tassaNijatanujakumāru’ppattimārocayitvā,Pamuditabhadayo so lekhaṇālokanenaAvaditi mama jātaṃ bandhanaṃ rāhujāto;

()

එකල්හි පිය රජතුමා තමන්ට පුත් කුමරෙකු උපන් බව දන්වමින් උන්වහන්සේ වෙත පණිවිඩයක් එවීය. එම හසුන කියවා බැලීමෙන් සතුටට පත් සිත් ඇති සිද්ධාර්ථ කුමාරයා, "මට බැඳීමක් උපන්නේ ය, රාහුල උපන්නේ ය" යැයි පැවසී ය.

42.

42.

Tadahanipituraññā vuttavākyānurūpaṃTahimakhilapadatthaṃ saddasatthakkamena,Karahacī manujindo ayyako saṅgahetvāAvaditi mamatattā rāhulonāmahotaṃ;

()

එදින මුනුබුරාගේ සීයා වූ ශුද්ධෝදන මහරජතුමා, සිද්ධාර්ථ කුමාරයා පැවසූ වචනයේ අර්ථය ව්‍යාකරණ රීතීන්ට අනුකූලව ගළපාගෙන, "මගේ මුනුබුරාගේ නම 'රාහුල' යැයි වේවා" යි නම් තැබී ය.

43.

43.

Vanasuravanitānaṃ locanindīvarehiMahitasirisariro bhadramāruyha yānaṃ,Sabhavanamabhigantuṃ osari nāgarānaṃSuvimalanayanālītoraṇākiṇṇavīthiṃ;

()

වනයේ වෙසෙන සුරඟනන්ගේ නෙත් නමැති නිල් මහනෙල් මල්වලින් පූජිත වූ සිරි සිරුරක් ඇති සිද්ධාර්ථ කුමාරයා, මංගල රථයට නැඟී, නගර වැසියන්ගේ පිරිසිදු නෙත් නමැති තොරණින් සැරසුණු වීදිය ඔස්සේ තම මාලිගාව බලා වැඩම කළේ ය.

44.

44.

Vivaṭamaṇikavāṭo’pantikaṭṭhā vimāneJitasuravanitā’si yā pitucchāya dhītā,Nayanakarapuṭehi rūpasāraṃ nipīyaSamitaratipipāsā sā kisāgotamī thī;

()

විවෘත කරන ලද මැණික් කවුළුවක් අසල මාලිගාවේ රැඳී සිටියා වූ ද, සුරඟනන් පරදන රූපශ්‍රීයෙන් යුත්, සුද්ධෝදන රජුගේ නැඟණියගේ දියණිය වූ ඒ කිසාගෝතමී නම් ක්ෂත්‍රිය කන්‍යාව, තමාගේ නෙත් නමැති දොතොලින් උන්වහන්සේගේ රූප සෝභාව බී, තෘෂ්ණාව සංසිඳුවා ගනිමින් මෙසේ පැවසුවා ය.

45.

45.

Jitamanasijarūpaṃ īdisaṃ yesamatthiTanujaratanamaddhā nibbutā sā’pi mātā,Pitujagatipatī so nibbuto sītibhūtoNijapiyabhariyā’pi nibbutā’tye’vamāha;

()

මනමදයාගේ රූපය පරදන මෙබඳු පුත් රුවනක් ඇති යම් මවක් වේ ද, ඕ තොමෝ ඒකාන්තයෙන්ම නිවුණා (සැනසුණා) වන්නීය. ලෝකාධිපති වූ පියා ද නිවුණේ ය. මොහුගේ ප්‍රිය බිරිඳ ද නිවුණා වන්නීය" යි ඕ තොමෝ පැවසුවා ය.

46.

46.

Hadayagatakilese nibbute vūpasanteYatipatiriva diṭṭho nibbuto so’hamasmi,Iti varamati sutvā tāya gāthaṃ sugītaṃVividhanayavibhattaṃ tappadatthaṃ avedi;

()

උතුම් නුවණැති සිද්ධාර්ථ කුමාරයා, ඇය විසින් මනහර ලෙස ගයන ලද, විවිධ අයුරින් විග්‍රහ කළ හැකි ඒ ගාථාව අසා, "හදවතෙහි පවත්නා කෙලෙසුන් නිවී සන්සිඳුණු කල්හි, මුනිවරයෙකු මෙන් පෙනෙන මම ද නිවුණෙක් (නිර්වාණයට පත් වූවෙක්) වෙමි" යි එහි අර්ථය වටහා ගත්තේ ය.

47.

47.

Ahamitipadamassā nibbutiṃ sāvito’smiSumariya garubhatyā tāya lakkhagghamaggaṃ,Dhavalakiraṇabhāraṃ bhāsuraṃ hārihāraṃPahiṇiya bhavanaṃ so pāvisi sāvarodho;

()

"මෝ තොමෝ මට 'නිර්වාණ' (නිවීම) යන වචනය ඇසීමට සැලැස්වූවා ය" යැයි සලකා, මහත් ගෞරවයෙන් යුතුව ලක්ෂයක් වටිනා, සුදු කිරණ විහිදුවන, මනහර මුතු හරක් ඇයට යවා, උන්වහන්සේ අන්තඃපුරය සමඟ මාලිගාවට පිවිසියේ ය.

48.

48.

Mayamiva varabodhiṃ bujjhamānassa jātuManasi vupasame’ti tuyhamekādasaggi,Upagamumupasantiṃ vyākarontī’va tāvaAparadisi vinaddhā’nekasañjhāghanālī;

()

"අප මෙන්ම, ඔබ වහන්සේ උතුම් බෝධිය අවබෝධ කර ගන්නා කල්හි, ඔබගේ සිතෙහි පවත්නා එකොළොස් ගින්න සංසිඳේවා" යි පවසමින් එම ශාන්තිය ප්‍රකාශ කරන්නාක් මෙන්, බටහිර අහසෙහි පැතිර තිබූ විසිතුරු සැඳෑ වලාකුළු පෙළ ක්‍රමයෙන් නොපෙනී ගියේ ය.

49.

49.

Atuladhavajachattaṃ dhotamuttāvalīhiValayitamiva rañño tassa sihāsanasmiṃ,Udayasikharisīse tāvatārāvalīhiParivutamatisobhaṃ candabimbaṃ bahāsa;

()

එකල්හි උදයගිරි පර්වත මුදුනෙහි, තාරකා සමූහයා පිරිවරා ගත් අතිශයින් ශෝභාමත් වූ චන්ද්‍ර මණ්ඩලය, රජුගේ සිංහාසනය මතුපිට ඔපදැමූ මුතු වැල්වලින් වට වූ, අසදෘශ සුදු ධවල ඡත්‍රයක් මෙන් බැබළුණේ ය.

50.

50.

Ghanataratimirehā’vattharattehi lokeMasimalinavilāsaṃ taṅkhaṇe dassayanti,Rajanikarakarehi vipphurattehi phītāKatanavaparikamme’vā’si sā rājadhāni;

()

මුළු ලෝකයම ඝන අන්ධකාරයෙන් වැසී ගොස් දැලි තැවරුණාක් මෙන් ම්ලේච්ඡ පෙනුමක් පෙන්වද්දී, විහිදී ගිය චන්ද්‍ර කිරණින් ඒ සමෘද්ධිමත් රාජධානිය අලුතින් අලංකාර කරන ලද්දක් මෙන් බැබළුණේ ය.

51.

51.

Himakarakarabhārakkattarattandhakāra-Galitatimiralekhākāramāvī karonti,Phuṭakumuda vanesu cāsikundāṭavīsuSumadhura madhumattā bhiṅgamālā pamattā;

()

චන්ද්‍ර කිරණ සමූහයෙන් පහව යන අඳුරු රේඛාවන් මෙන් දිස් වන, පිපුණු සුදු නෙළුම් වනයන්හි සහ සමන් පිච්ච වනයන්හි, මිහිරි මී පැණියෙන් මත් වූ බඹර සමූහයා ප්‍රමෝදයෙන් හැසිරුණහ.

52.

52.

Jitasurapativeso dhammacintāparo soJalita maṇipadīpālokabhinnandhakāre,Nijasiribhavanasmiṃ hemasīhāsanasmiṃNacira mabhinisajjī pañcakāme viratto;

()

දෙවියන්ට අධිපති ශක්‍රයාගේ වේශය ද පරදන රූපශ්‍රීයෙන් යුත්, දහම් සිතුවිලිවලින් පිරිණු, පස්කම් සැපෙහි නොඇලුණු ඒ සිද්ධාර්ථ කුමාරයා, දැල්වුණු මිණිපහන් ආලෝකයෙන් අඳුර දුරු කළ තමන්ගේ මාලිගාවෙහි වූ රන් සිංහාසනය මත ටික වේලාවක් වැඩ සිටියේ ය.

53.

53.

Sapadi turiyahatthā nīlajimutakesāKuvalayadalanettā candalekhālalāṭā,Vikacakamalavattā mekhalābhārasoṇīKucaharaviraḷaṅgī cāruvāmorujaṅghā;

()

එකල්හි වහාම, සංගීත භාණ්ඩ අතින් ගත්, නිල් වලාකුළු වැනි කෙස් කළඹක් ඇති, මහනෙල් පෙති වැනි නෙත් ඇති, අඩ සඳ වැනි නළල් තල ඇති, පිපුණු නෙළුම් බඳු මුහුණු ඇති, පළල් උකුල් තල ඇති, පියයුරු හා මුතුහරින් බබළන සිහින් සිරුරු ඇති, මනහර කලවා සහ කෙණ්ඩාවන් ඇති...

54.

54.

Kumudamudakapolā kuṇḍalolambakaṇṇāAvivaradasanālimālatīdāmalilā,Kanakaratanamālābhāragīvā, bhirāmā,Abhinavavanitāyo naccagītesu chekā;

()

...සුදු නෙළුම් මල් මෙන් මෘදු කම්මුල් ඇති, කන්වල පැළඳි තෝඩු ඇති, සමන් පිච්ච මල් වැලක් මෙන් සුන්දර වූ එක සමාන දත් පෙළක් ඇති, රන් මිණි මාලාවලින් බබළන ගෙලවල් ඇති, නැටුම් ගැයුම්හි දක්ෂ වූ ඒ තරුණ ලලනාවෝ...

55.

55.

Rahadamivapasannaṃ niccalāsinaminaṃSumatimupanisinnaṃ saṃvutadvārupetaṃ,Tamabhiratinirāsaṃ buddhabhāvābhilāsaṃAbhiramayitukāmā otaruṃ raṅgabhūmiṃ;

()

...පිරිසිදු වූ ද නිසල වූ ද විලක් බඳු වූ, උතුම් නුවණින් යුතුව වැඩසිටි, ඉන්ද්‍රියයන් සංවර කර ගත්තා වූ, කාම ආශාවන් කෙරෙහි නොඇලුණු, බුදු බව පතන්නා වූ ඒ සිද්ධාර්ථ කුමාරයා සතුටු කරනු කැමතිව රඟබිමට පිවිසුණහ.

56.

56.

Maṇimayavasumatyā pādasaṅghaṭṭanenaKanakavakalayaghosaṃ kāci nicchārayantī,Calakisalayalīlā aṅguli cālayantiAnulayamabhinaccuṃ hemavallīvilāsā;

()

ඇතැම් කාන්තාවක් මැණික් එළන ලද බිමෙහි පාද තබමින් රන් පා සළඹල හඬ නිකුත් කරමින් ද, තවත් කාන්තාවක් සැලෙන ළපලු මෙන් ඇඟිලි හසුරුවමින් ද, රන් වැල් මෙන් මනහර ලීලාවෙන් තාලයට අනුව නැටූහ.

57.

57.

Narapatimukhabimbaṃka lakkhamāpādayantīNayanakharasarānaṃ raṅgasaṅgāmabhūmyā,Jitakalaravavāṇī kāci rāmā bhirāmāSavaṇasubhagagītaṃ gāyamānā vibhāsuṃ;

()

රඟබිම නමැති යුද පිටියේදී රජුගේ මුහුණ නමැති ඉලක්කයට තම නෙත් නමැති තියුණු හීසර යොමු කරමින්, කොවුලන් පරදන මිහිරි කටහඬක් ඇති ඇතැම් සුන්දර ලලනාවෝ කනට මිහිරි ගී ගයමින් බැබළුණහ.

58.

58.

Jitasuralalanāyokāvi pañcaṅgikāniTadahani turiyāni vādayuṃ lolapāṅgā,Savaṇamadhuravīṇā bherinādehi tāsaṃGaganatala mivā,si pāvuse raṅgabhūmi;

()

දෙව්ලියන් පරදන රූප ඇති, චලනය වන ඇස් කොන් ඇති ඇතැම් කාන්තාවෝ එදින පංචාංගික තූර්ය භාණ්ඩ වාදනය කළහ. ඔවුන්ගේ කනට මිහිරි වීණා නාදයෙන් හා බෙර හඬින් ඒ රඟබිම වස්සාන කාලයේ අහස මෙන් පැවතුණි.

59.

59.

Varamati ramaṇīnaṃ taṃ mahābhūtarūpa-Ppabhavamivavikāraṃ naccamaddakkhi tāsaṃ,Visamabhavakuṭīre rājarogāturānaṃAsunituriyarāvaṃ gītamaṭṭassaraṃ,va;

()

මහා භූත රූපයන්ගේ වෙනස් වීමක් බඳු වූ ඒ රමණීය ස්ත්‍රීන්ගේ නැටුම උන්වහන්සේ දුටු සේක. සංසාර නමැති විෂම කුටියෙහි රාගාදී කෙලෙස් රෝගවලින් පෙළෙන්නවුන්ට ඒ ගීතය හා තූර්ය නාදය හඬන්නවුන්ගේ විලාපයක් මෙන් විය.

60.

60.

Bhusamanahirato so naccagītesu tāsaṃSirisayanavarasmiṃ sīhaseyyaṃ akāsi,Itigahitavihesā laddhaniddāvakāsāSapadi madanapāsā tā nipajjiṃsunārī;

()

එම ස්ත්‍රීන්ගේ නැටුම් ගැයුම් කෙරෙහි කිසිසේත් නොඇලුණු උන්වහන්සේ, මංගල යහනෙහි සිංහ සෙය්‍යාවෙන් සැතපුණු සේක. මෙසේ වෙහෙසට පත්ව නින්දට අවස්ථාව ලැබූ, මන්මථයාගේ දැල් වැනි වූ ඒ ස්ත්‍රීහු ද එකෙණෙහිම නිදන්නට වූහ.

61.

61.

Sahakumudiniyā so suttamattappabuddhoNijasirisayanasmiṃ sannisinno rajanyā,Gahitaturiyabhaṇḍe tatthatattho, ttharitvāYuvatijanamapassi daḷhaniddābhibhūtaṃ;

()

රාත්‍රියෙහි පිපුණු කුමුදු මලක් මෙන් මදක් සැතපී පිබිදුණු උන්වහන්සේ, ස්වකීය ශ්‍රී යහන මත වැඩහිඳ, තූර්ය භාණ්ඩ අතැතිව තැනින් තැන විසිරී තද නින්දෙන් මත් වී සිටි තරුණ ස්ත්‍රී සමූහයා දුටු සේක.

62.

62.

Anilacalakapo lā kāci lālaṃ gilanteGalitabahaḷakhe ḷā kāci khādanti dante,Bhagamapagataco ḷā kāci saṃdassaya nneKhalitavacanamā lā kāci yaṃyaṃ lapante;

()

සුළඟින් සෙලවෙන කම්මුල් ඇතිව කෙළ ගිලින සමහරෙක් ද, ඝන කෙළ වැගිරෙමින් දත්මිටි කන සමහරෙක් ද, ඇඳුම් ගිලිහී ගොස් නිරුවත පෙන්වන සමහරෙක් ද, පැටලුණු වචනවලින් විවිධ දේ දොඩවන සමහරෙක් ද එහි වූහ.

63.

63.

Khipitamapi karontī kāci kāsantikāciIti pacuravikāraṃ nissirikaṃ asāraṃ,Bhavanamanavasesaṃ tassu, paṭṭhāsi daḷhaṃNarakuṇapavikiṇṇaṃ āmakāḷāhaṇaṃva;

()

සමහරෙක් කිවිසුම් හරිමින් ද, සමහරෙක් කසිමින් ද මෙසේ බොහෝ විකෘතිවලින් යුත්, අශ්‍රීක වූ ද නිසරු වූ ද මුළු මාලිගාවම, මිනිස් කුණුකුණුවලින් ගහන වූ අමු සොහොනක් මෙන් උන්වහන්සේට ඉතා පැහැදිලිව පෙනී ගියේය.

64.

64.

Tadahani tibhavaṃ cā,dittagehattayaṃ,vaSumariya vatabho, passaṭṭhamopaddutaṃ bho,Iti paramamudānaṃ kavattayaṃ tabbimutyāManasi purisasūro sūrabhāvaṃ janesi;

()

එදින, තුන් ලොවම ගිනිගත් ගෙවල් තුනක් මෙන් සිහිපත් කොට, 'අහෝ! පීඩාවකි, අහෝ! උපද්‍රවයකි' යි පවසමින්, ඒ නරවීරයාණෝ සසරින් මිදීම සඳහා මනසෙහි මහත් වීරභාවයක් ඇති කරගෙන උතුම් උදන් පැවසූ සේක.

65.

65.

SuratacaturarāmārakkhasivāsabhūteSiribhavanavanasmiṃ mohayantamhi bāle,Alamiti mama vāso handa nikkhamma tamhāTibhavabhayavimuttiṃ esayissāmahaṃ,ti;

()

ක්‍රීඩාවෙහි දක්ෂ යක්ෂණියන්ගේ වාසස්ථානයක් බඳු වූ, අඥානයන් මුළා කරන්නා වූ මේ මාලිගාවෙහි මාගේ වාසය තවදුරටත් අවශ්‍ය නැත. එබැවින් මම මෙයින් නික්ම ගොස් තුන් ලොවෙහි බියෙන් මිදීම (නිවන) සොයන්නෙමි' යි සිතූ සේක.

66.

66.

Upakamiya vimānadvāramummārupanteSayanupari nipannaṃ channamuṭṭhāpayitvā,Tamavadi abhigantuṃ kappayitvaṃ, nayetiPabalajavabalaggaṃ vājirājaṃ sarājā, ()

මාලිගා ද්වාරයෙහි උළුවස්ස අසල යහනක නිදා සිටි ඡන්න ඇමැතියා අවදි කරවා, 'ඡන්නය, අතිශය වේගවත් වූ ද බලවත් වූ ද උතුම් අස් රජු සරසා මෙහි ගෙනෙන්න' යැයි එම රාජකුමාරයා පැවසූ සේක.

67.

67.

Gatasati hayasāḷaṃ taṅkhaṇe channamacceSakapatigamanatthaṃ esamaṃ kappanattho,Agamiti sahajāto katthako vājirājāAkari vipulahesārāvamānandabhāro;

()

ඡන්න ඇමැතියා එකෙණෙහිම අස්හලට ගිය කල්හි, 'මේ සූදානම මගේ ස්වාමියාගේ නික්ම යාම සඳහාය' යි වටහාගත් සහජාත කන්ථක අස් රජු, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගොස් මහා හඬින් කුරගෑවේය.

68.

68.

Pavisiya sirigabbhaṃ teladīpujjalantaṃRatanakhacitamañce gandhapupphābhikiṇṇe,Dharaṇipatinipannaṃ hemabimbopamānaṃNijatanujakumāraṃ passibimbāyasaddhiṃ;

()

තලතෙල් පහනින් බැබළුණු, සුවඳ මල් ඉස තිබූ, රත්නයෙන් කැටයම් කළ යහනෙහි යශෝධරාවන් සමඟ සැතපී සිටි, රන් පිළිමයක් බඳු වූ ස්වකීය පුත්‍ර කුමාරයා දෙස උන්වහන්සේ සිරිගැබට වැද බැලූ සේක.

69.

69.

Yadi ahamapanetvā deviyā hatthapāsaṃMama tanujakumāraṃ aṅkamāropayāmi,Vadanajitasarojā rājinī vuṭṭhahitvāVanamahīgamanaṃ me vāraye dunnivāraṃ;

()

'මම දේවියගේ අත ඉවත් කොට මගේ පුත්‍ර කුමාරයා වඩා ගන්නට ගියහොත්, පියුම පරදන මුහුණක් ඇති දේවිය අවදි වී මාගේ මහභිනික්මන වැළැක්විය හැකිය. එය වැළැක්වීම අසීරු වනු ඇත' යි සිතූ සේක.

70.

70.

Tanujamukhasarojaṃ buddhabhūto samānoNayanamadhukarānaṃ jātu kāhāmibhāraṃ,Sumariya caraṇaṃ so uddharanto,va meruṃAvatari bhavanamhā ukkhipitvā pavīro;

()

'මම බුද්ධත්වයට පත් වූ පසු, මගේ පුත්‍රයාගේ මුහුණ නමැති නෙළුම් මල නෙත් නමැති බඹරුන්ට භෝජනයක් කරමි' යි සිතා, මහමෙර උසුලන්නාක් මෙන් පියවර තබමින් ඒ මහා වීරයාණෝ මාලිගාවෙන් බැස වැඩියහ.

71.

71.

KuvalayadalanettañcandamamhojavattaṃMadanaratharathaṅgākārasussoṇibhāraṃ,Kathamavatari bimbānāmadeviṃ pahāyaNarapati bhavanamhā hemabimbābhirāmaṃ;

()

නිල් මහනෙල් පෙති වැනි නෙත් ඇති, පුන්සඳ හා නෙළුම් මල වැනි මුහුණක් ඇති, රන් පිළිමයක් බඳු වූ රූමත් බිම්බා දේවිය අතහැර ඒ රාජේන්ද්‍රයාණෝ මාලිගාවෙන් කෙසේ නම් බැස වැඩියහුද?

72.

72.

Marakatapaṭimābhaṃ sambhavaṃ sakyavaṃseSamupacitasupuññaṃ lakkhaṇākiṇṇagattaṃ,Pajahiya sukumāraṃ rāhulākhyaṃ kumāraṃKathamavatari pādamandamukkhippa dhīro;

()

ශාක්‍ය වංශයෙහි උපන්, මරකත පිළිමයක් මෙන් බැබළෙන, රැස් කළ පින් ඇති, ලක්ෂණවලින් පිරි සිරුරක් ඇති ඒ සුකුමාල රාහුල කුමාරයා අතහැර, ඒ ධීරයාණෝ සෙමින් පියවර තබමින් කෙසේ නම් බැස වැඩියහුද?

73.

73.

Ripugajamigarājaṃ jambudīpaggarājaṃTadahani piturājaṃ puttasokaṇṇavamhi,Kathamamitadayo so niddayo pakkhipitvāAvatari bhavanamhāka uddharitvāna pāde;

()

සතුරු අලි රංචුවලට සිංහයෙකු බඳු වූ, ජම්බුද්වීපයටම අග්‍ර වූ පිය මහ රජතුමාව එදින පුත්‍ර ශෝකය නමැති සාගරයෙහි ගිල්වා, අපරිමිත දයාවෙන් යුත් උන්වහන්සේ නිර්දය කෙනෙකු මෙන් පියවර තබමින් මාලිගාවෙන් කෙසේ නම් බැස වැඩියහුද?

74.

74.

Sakalapathavicakkaṃ cakkavāḷāvadhiṃ soAbhivijiya asattho sattame vāsaramhi,Narahari katapuñño cakkavatti ahutvāKathamavatari tamhā ukkhipitvāna pāde;

()

සත්වැනි දින මුළු මහපොළොවම ජයගෙන සක්විති රජකම ලැබීමට නියමිතව තිබියදී, පින්වත් වූ ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයාණෝ සක්විති රජකම ද අතහැර පියවර තබමින් මාලිගාවෙන් කෙසේ නම් බැස වැඩියහුද?

75.

75.

Avatariya vimānā ajja maṃ tārayatvaṃTvamapitibhavato)haṃ uttareyya’nti vatvā,Tamabhiruhi janindo vājirājinda’maṭṭhā-Rasaratanapamāṇaṃ dhotasaṅkhāvadātaṃ;

()

මාලිගාවෙන් බැස, 'අද නුඹ මා මෙතෙර කරවන්න, මම ද ලෝකයා සසරින් මෙතෙර කරවන්නෙමි' යි පවසා, දහඅට රියනක් උසැති, සෝදා පිරිසිදු කළ සක්ගෙඩියක් මෙන් සුදු පැහැති ඒ අස් රජු පිටට ජනේන්ද්‍රයාණෝ නැඟී වදාළහ.

76.

76.

Pavanaturitavego kanthako vājirājāYadahani padasaddaṃ cā’pi hesaṃ kareyya,Nanu sakalapuraṃ so yāti ajjhottharitvāTadahani katasaddaṃ vārayuṃ devatāyo;

()

සුළඟ බඳු වේගවත් වූ කන්ථක අස් රජු එදින කුර හඬක් හෝ හෙලා හඬක් නැඟුවේ නම් මුළු නුවරම පිබිදෙන්නේ නොවේද? එහෙයින් එදින උපන් ඒ සියලු ශබ්ද දෙවිවරු වැළැක්වූහ.

77.

77.

Karakamalatalesu devatānimmitesuPanihitapadavāraṃ assa māruyha dhīro,Lahumupagami channaṃ vāladhiṃ gāhayitvāThirapihitakavāṭadvārapākārupantaṃ;

()

දෙවිවරුන් විසින් මවන ලද නෙළුම් මල් වැනි දෑත් මත අශ්වයාගේ පාද තබමින්, ඡන්න ඇමැතියාට අශ්වයාගේ වලිගය අල්ලා ගැනීමට සලස්වා, ඒ ධීරයාණෝ තදින් වසා තිබූ ද්වාරය හා පවුර අසලට වහාම ළඟා වූහ.

78.

78.

Yadi pihitakavāṭugghāṭanaṃ nā’bhavissāHayavaramapi channāmaccamādāya sohaṃ,Asari purisasiho uppateyyanti aṭṭhā-Rasaratatapamāṇu’ttuṅgapākāracakkaṃ;

()

'යම් හෙයකින් වසා ඇති ද්වාරය නොඇරෙන්නේ නම්, මම ඡන්න ඇමැතියා සහ මේ උතුම් අශ්වයා ද සමඟින් දහඅට රියනක් උසැති මේ පවුර උඩින් පැන යන්නෙමි' යි ඒ නරසිංහයාණෝ සිතූ සේක.

79.

79.

Tathariva hayarājā channanāmo ca mantīVīriyabalasamaṅgī cīntayuṃ tāvadeva,Vivari tadadhivatthā devatā coditattāPurisadasasatenu’gghāṭiyaṃ dvārabāhaṃ;

()

එසේම, වීරියෙන් හා බලයෙන් යුතු වූ අස් රජු ද ඡන්න ඇමැතියා ද එකෙණෙහිම එලෙසම සිතූහ. එකල්හි එහි අධිගෘහිත දේවතාවා, දේවානුභාවයෙන්, මිනිසුන් දහසක් එක්වී ඇරිය යුතු වූ ඒ මහා ද්වාරය විවෘත කළේය.

80.

80.

Mama visayamasesaṃ esasiddhatthanāmoAbhibhaviya subodhiṃ jātu bujjhissatīti,Atha sumariya māro pāpimā’tīvakuddhoPaṭipathamupagañchi nikkhamitvā vimānā;

()

'මේ සිද්ධාර්ථ තෙමේ මගේ මුළු විෂයයම අභිබවා ගොස් උතුම් බෝධියට පැමිණෙන්නේය' යි සිතා, අතිශයින් කෝපයට පත් පාපිෂ්ඨ මාරයා තම විමනෙන් නික්ම මඟ හරස් කරමින් ඉදිරියට පැමිණියේය.

81.

81.

Turitamahivajante māraverimhi māroAsitanabhasi ṭhatvā itthamārocayittha,Varapurisa ito kho sattame vāsaramhiTvamahivijiya lokaṃ hessase cakkavattī;

()

මාර පරාජකයාණන් වහා වඩින කල්හි, කළු පැහැති අහසෙහි සිටි මාරයා මෙසේ පැවසීය: 'උත්තම පුරුෂයාණෙනි, මෙයින් සත්වැනි දිනෙහි ඔබ මුළු ලොව ජයගෙන සක්විති රජු වනු ඇත.'

82.

82.

Sukhamanubhavamāno cakkavattī bhavitvāGharamadhivasa cakkaṃ vattayaṃ yāvajīvaṃ,Amitamati tuvaṃ mā nikkhamassū’ti māroAbhigamananisedhaṃ kātumiccānusāsi;

()

'ගිහිගෙයි වෙසෙමින්, සැප අනුභව කරමින්, ජීවිත කාලය පුරා සක්විති රජකම කරන්න. අපරිමිත ප්‍රඥාවෙන් යුත් ඔබ මෙයින් නික්ම නොයන්න' යි පවසමින් මාරයා උන්වහන්සේගේ ගමන වැළැක්වීමට උත්සාහ කළේය.

83.

83.

Namuvilapitavācaṃ sotadhātvañjalīhiSavisamiva pibanto taṃ tuvaṃ ko’si pucchi,Pavanapathaṭhito’haṃ issaro devatānaṃNaravara vasavattī pāpimā’tye’va māha;

()

මාරයාගේ ඒ විලාප බඳු වචන විෂ බොන්නාක් මෙන් කන්වලින් අසමින්, 'නුඹ කවුද?' යි උන්වහන්සේ ඇසූ සේක. අහසෙහි සිටි පාපිෂ්ඨයා, 'නරශ්‍රේෂ්ඨයාණෙනි, මම දේවතාවන්ගේ අධිපති වූ වසවත්ති මාරයා වෙමි' යි පැවසීය.

84.

84.

Suranarasaraṇo so nibbhayo dibbacadda-Ratanajananamaddhā mārajānāmaha’nti,Paṭivacanamadāsi mādiso duppasayhoBhavati dasasahassehā’pi tumhādisehi;

()

දෙව් මිනිසුන්ට සරණ වූ, නිර්භීත වූ, දිව්‍යමය හඬක් නංවමින් රත්නයක් බඳු වූ උන්වහන්සේ, 'මාරය, මම නුඹව හඳුනමි. මා වැනි කෙනෙකු දසදහසක් නුඹලා වැනි අය විසින් වුව ද පරාජය කළ නොහැකිය' යි පිළිතුරු දුන් සේක.

85.

85.

Yadi manasi siyā te kāmadosabbihiṃsā-Pabhutiparivitakko tāvajānāma’hanti,Paṭighaparavaso so kiñciotārapekhoAnupadamanubandhi tassa chāyāyatheva;

()

'ඔබේ සිතෙහි කාම, ව්‍යාපාද, විහිංසා ආදී කිසියම් ලාමක කල්පනාවක් ඇති වුවහොත් මම එය වහා දැනගන්නෙමි' යි සිතූ, ක්‍රෝධයෙන් පිරුණු, වැරැද්දක් සෙවීමේ අපේක්ෂාවෙන් පසු වූ මාරයා, උන්වහන්සේ පසුපස සෙවණැල්ලක් මෙන් ලුහුබැන්දේය.

86.

86.

Punarabhivajatovā’sāḷhiyā puṇṇamāyaKapilapuravibhūtiṃ daṭṭhukāmamhi jāte,Vasumati parivattī dassayi assaraññoPuravarabhimukhaṭṭho cetiyaṭṭhānabhumiṃ;

()

ඇසළ පුර පසළොස්වක පෝය දින නැවත ඉදිරියට වඩින කල්හි, කපිලවස්තු පුරයේ සිරිය නැවත වරක් බැලීමට කැමැත්තක් ඇති වූ විට, මහා පොළොව කුඹල් සකක් මෙන් කැරකී, අස් රජු පිට සිටි උන්වහන්සේට ඒ උතුම් නුවර පෙනෙන පරිදි චෛත්‍යස්ථානයක් බඳු භූමියක් ඉදිරිපිටට පැමිණවූවාය.

87.

87.

Sapadi dasasahassicakkavāḷesu devāTibhuvanasaraṇassā’rakkhaṇe vyāvaṭāsuṃ,Maṇikanakamayehi daṇḍadīpādikehiAnimisatanaye’ke maggamālokayiṃsu;

()

එකෙණෙහිම දසදහසක් සක්වළ දෙවිවරු, තුන් ලොවට සරණ වූ උන්වහන්සේගේ ආරක්ෂාව සැලසීමට උත්සුක වූහ. සමහර දෙවිවරු මැණික් හා රනින් කළ පන්දම් ආදියෙන් මඟ ආලෝකවත් කළහ.

88.

88.

Surabhikusumadāmolambamānabbitāna-Kanakakalasasetacchattaketuddhajehi,Tadahigamanamaggaṃ devatā’laṅkariṃsuBhuvanakuharamāsi pupphapūjābhirāmaṃ;

()

එදින උන්වහන්සේ වැඩම කරන මඟ, සුවඳැති මල්දමින් එල්ලෙන වියන්වලින් ද, රන් කලස්, සේත්කුඩ, ධජ පතාකයන්ගෙන් ද දේවතාවෝ සැරසූහ. මුළු ලෝක කුහරය ම (විශ්වය ම) මල් පූජාවෙන් අතිශයින් මනරම් විය.

89.

89.

Gaganamasanighosacchantamevaṭṭhasaṭṭhi-Turiyasatasahassāravavipphāramāsi,MahitasurabhipupphākiṇṇamaggāvatiṇṇoAturitamabhigantvā yojanantiṃsamattaṃ;

()

ලක්ෂ සංඛ්‍යාත තූර්ය භාණ්ඩයන්ගේ පැතිර ගිය නාදයෙන් අහස අකුණු හඬක් මෙන් එකනිනාද විය. පූජා කරන ලද සුවඳැති මල්වලින් ගහන වූ මඟට බැස, කලබලයකින් තොරව තිස් යොදුනක් මඟ ගෙවා උන්වහන්සේ වැඩම කළහ.

90.

90.

Vimalasalilapuṇṇaṃ pheṇamālābhikiṇṇaṃVikacakamalarājiṃ tuṅgakallolarājiṃ,Sasiratarasamīraṃ vāḷukākiṇṇatiraṃSamupagami anomānāmagaṅgaṃ savīro;

()

පිරිසිදු ජලයෙන් පිරී ගිය, පෙණ පිඬු මාලාවන්ගෙන් ගැවසුණු, පිපුණු පියුම් පෙළින් හා උස් රළ පෙළින් යුතු, සිසිල් සුළඟින් හා වැලි තලාවෙන් හෙබි තීරයක් ඇති 'අනෝමා' නම් ගඟ වෙත ඒ මහා වීරයාණෝ (බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ) පැමිණියහ.

91.

91.

Asitamaṇitalābhā channa kā nāmikā’yaṃIti varamati pucchi so anomānadīti,Tamavadi yadi tīre ettha’haṃ pabbajeyyaṃAtiviya saphakhalā me sā anomāsiyā’ti;

()

ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍ය තලයක කාන්තිය ඇති මේ ගඟේ නම කුමක්දැයි උතුම් ප්‍රඥාවෙන් යුතු උන්වහන්සේ ඇසූහ. 'ස්වාමීනි, ඕ තොමෝ අනෝමා නදියි' කියා ඡන්න කීවේය. 'ඉදින් මම මේ තීරයෙහි පැවිදි වන්නෙම් නම්, මගේ ඒ පැවිද්ද ඉතා උතුම් (අනෝම) එකක් වන්නේය'යි උන්වහන්සේ වදාළහ.

92.

92.

Ravikulatilako so paṇhiyā vājirājaṃSajavamadadi saññaṃ tāya aṭṭhosabhāya,Suvimalasalilāyā’nomagaṅgāya tīreTaraṇiriva ṭhito’si uppatitvā turaṅgo;

()

සූර්යවංශයට තිලකයක් බඳු වූ උන්වහන්සේ වේගයෙන් යාම සඳහා විලුඹෙන් අශ්ව රාජයාට සංඥාවක් දුන්හ. අශ්වයා එකෙණෙහි ම පැන නැඟී, ඉතා පිරිසිදු දිය ඇති අට උසභයක් පළල් අනෝමා නදියේ එතෙර තීරයෙහි නැවක් මෙන් ස්ථිරව නැවතුණේය.

93.

93.

Sitapulinatalaṭṭho tiṇhadhārā’sihatthoVisadamati samoḷiṃ cūḷamādāya daḷhaṃ,Aluni sirasi sesā dvaṅgulā nīlakesāNa tadupari parūḷhā dakkhiṇāvattayiṃsu;

()

සුදු වැලි තලාවෙහි සිටි පැහැදිලි නුවණැති උන්වහන්සේ, මුවහත් කඩුවක් අතින් ගෙන, මුදුන් මාලාව (කොණ්ඩය) සමඟ ජටාව තදින් අල්ලා හිසෙන් කපා දැමූහ. ඉතිරි වූ අඟල් දෙකක් පමණ වූ නිල්වන් කේශයෝ ඉන් මත්තෙහි නොවැඩී දක්ෂිණාවර්තව (දකුණට කැරකී) පිහිටියහ.

94.

94.

Abhavi tadanurūpaṃ dāṭhikā massucā’piAyamupari sacā’haṃ ṭhātu buddho bhaveyyaṃ,Nabhasi khipi sikhaṃ taṃ iccadhiṭṭhāya dhīroParibhaviya ṭhitā sā meghamālāvilāsaṃ;

()

රැවුල ද ඊට අනුරූපව ම පිහිටියේය. 'ඉදින් මම මතු බුදු වන්නෙම් නම්, මෙය අහසෙහි රැඳේවා'යි අධිෂ්ඨාන කොට ඒ ධීරයන් වහන්සේ කෙස් වැටිය අහසට දැමූහ. එය වලාකුළු පෙළක සුන්දරත්වය පරාජය කරමින් අහසෙහි රැඳී පැවතියේය.

95.

95.

Sapadi surapuramhā devarājābhi’gantvāTamabhihariya cūḷaṃ cāricaṅgoṭakena,Ratanamayamuḷāraṃ cetiyaṃ māpayitthaSuragaṇamahanīyaṃ tatra cūḷāmaṇinti;

()

එකෙණෙහි ම දිව්‍ය ලෝකයෙන් පැමිණි දේවේන්ද්‍රයා රන් කරඬුවකින් ඒ කේශ ධාතුව පිළිගෙන, දෙව් පිරිසගේ පිදුම් ලබන 'චූළාමණී' නම් වූ අති උදාර රත්නමය චෛත්‍යය එතැන (තව්තිසා භවනේ) කරවීය.

96.

96.

Vidhirabhavi sahāyo yo ghaṭikāranāmoAdadi samaṇakappaṃka so kaparikkhāramassa,Gahitasamaṇaveso pubbabuddhā’va nāthoNabhasi khipi nivatthaṃ sāṭakaṃ saṃharitvā;

()

පෙර ආත්මයක යහළුවකුව සිටි ඝටීකාර නම් මහා බ්‍රහ්මයා උන්වහන්සේට ශ්‍රමණ වේශයට සුදුසු අටපිරිකර පිළිගැන්වීය. පෙර බුදුවරුන් මෙන් ශ්‍රමණ වේශය ගත් අප ලෝකනාථයන් වහන්සේ, හැඳ සිටි වස්ත්‍රය එකතු කොට අහසට දැමූහ.

97.

97.

Tamabhihariya dussaṃ pakkhipitvā samuggeRatanamayamatulyaṃ yojanadvādasuccaṃ,Akari parahitatthaṃ brahmalokeka vidhātāMakuṭamaṇimaricīcumbiyaṃ cetiyaṃso;

()

ඒ බ්‍රහ්මරාජයා එම වස්ත්‍රය ගෙන කරඬුවක බහා, ඔටුනු මිණි කිරණින් ගැවසී ගත්, දොළොස් යොදුනක් උසැති, අසදෘශ රත්නමය චෛත්‍යයක් (දුස්ස චෛත්‍යය) පරහිත සුව පිණිස බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි කරවීය.

98.

98.

Pitunarapatino tvaṃ bhusaṇādīni datvāIti mama vacanenā’rogyamārocayassu,Sacivamanupalabbhā’ dāni pabbajjituṃ tePahiṇi hayasahāyaṃ ovaditvāna channaṃ;

()

නුඹ පිය රජතුමාට මේ ආභරණ ආදිය දී මගේ වචනයෙන් සුවදුක් පවසව. දැන් නුඹට මා සමඟ පැවිදි වන්නට අවසර නැතැ'යි ඡන්න ඇමතිට අවවාද කොට, අශ්වයා ද සමඟ ඔහු ආපසු පිටත් කර හැරියේය.

99.

99.

Paṭipathamavatiṇṇo gantukāmo saraṭṭhaṃDharaṇipativiyogā sokanibbiddhagatto,Turagapati cavitvā kanthako devaputtoBhavi kanakavimāne taṅkhaṇetāvatiṃse;

()

තම රට බලා ආපසු යන මඟට බැස, ස්වාමි පුත්‍රයාණන්ගේ වෙන්වීමෙන් හටගත් ශෝකයෙන් ශරීරය පෙළුණු කණ්ඨක අශ්ව රාජයා, මියගොස් එකෙණෙහි ම තව්තිසා වැසියෙකු ලෙස රන් විමනක 'kණ්ඨක' දිව්‍ය පුත්‍රයා වී උපන්නේය.

100.

100.

Sakalavanasurānaṃ añjalimañjarihiMahitañcaraṇapīṭho yena pabbajjito so,Tadavasarianomānāmanajjā samīpeVanamanupiyanāmaṃ ambarukkhābhirāmaṃ;

()

මුළු වනයෙහි ම වසන දේවතාවන්ගේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳීම්වලින් පුදන ලද පාද පද්ම ඇති, පැවිදි වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ අනෝමා නදිය අසල පිහිටි, අඹ ගස්වලින් මනරම් වූ 'අනුපිය' නම් වනයට වැඩම කළහ.

101.

101.

So nikkhamma abhinnakhattiyakulā nekkhamma dhammālayoBhogakkhandhamuḷāracakkaratanaṃ uccārabhāraṃ viya,Ohāyā’nupiyambanāmavipine sattāhamajjhāvasaṃPabbajjāpaṭilābhasambhavasukhaṃ vedesi buddhaṅkuro;

()

නොබිඳුණු ක්ෂත්‍රිය වංශයෙන් නික්ම, නෙක්ඛම්ම ධර්මයට නිවහන වූ ඒ බුදුකුරුවන් වහන්සේ, මහා භෝග සම්පත් හා සක්විති රජකම අශූචි පිඬක් මෙන් අතහැර, අනුපිය නම් අඹ වනයෙහි සත් දිනක් වාසය කරමින් පැවිදිවීමෙන් ලැබුණු සුවය වින්දනය කළහ.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakala kavijana hadayānanda dānanidāne jinavaṃsadīpe avidūre nidāne mahābhinikkhamana pavattiparidīpo dasamo saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයන්ගේ හදවතට ආනන්දය දෙන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් රචිත 'ජිනවංශදීපය'ෙහි අවිදූරේ නිදානයෙහි මහාභිනිෂ්ක්‍රමණය පිළිබඳ පුවත් දක්වන දසවැනි සර්ගය නිමාවට පත්වේ.

1.

1.

MandānileritatarusaṇḍamaṇḍiteTasmiṃ tapovanagahaṇe tapodhano,Bhutvā (pabhāvati) vanadevatā yathāDibbaṃ sukhaṃ sukhamanagāriyaṃ tato;

()

මන්ද මාරුතයෙන් සෙලවෙන වෘක්ෂලතාවන්ගෙන් සැරසුණු ඒ තපෝවනයෙහි, තපස්වී වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වනදේවතාවකු මෙන් දිව්‍යමය වූ ද, අනගාරික (පැවිදි) වූ ද සුවය වින්දනය කළහ.

2.

2.

Yo seniyo narapati māgadho tadāYasmiṃ pure vasati puraṅgabhāsure,Rājaggahaṃ tamahipavesanatthikoAddhānamosari samatiṃsayojanaṃ;

()

එකල මගධ රට සේනිය (බිම්බිසාර) රජු වාසය කළ, රූමත් ස්ත්‍රීන්ගෙන් බැබළුණු රජගහ නුවරට ඇතුළු වනු කැමති වූ උන්වහන්සේ, තිස් යොදුනක් මඟ ගෙවා එහි වැඩම කළහ.

3.

3.

Cakkaṅkitassiricāraṇo susaññamoDīghañjasaṃ vasi tadahena khepayaṃ,Rājaggahaṃ kapuravaramindirālayaṃSampāvisi jitagajarājagāmi so;

()

සිරිපතුල්හි චක්‍ර ලක්ෂණයන්ගෙන් යුතු, මනා සංයමයෙන් හා ශෝභමාන ගමනින් යුතු, එදින මුළුල්ලේ දිගු මඟ ගෙවා නිම කළ උන්වහන්සේ, ජයග්‍රාහී ඇත් රජකු මෙන් ලීලෝපේතව වැඩම කරමින්, ශ්‍රී කාන්තාවගේ නිවහන බඳු වූ රජගහ නුවරට ඇතුළු වූහ.

4.

4.

Indāsudhāvalivalayikato mahā-Maggamhi jaṅgammaṇipabbatoriva,Khattiṃsalakkhaṇasamalaṅkato mahā-Vīro taponidhi yugamattadassano;

()

සුදු පැහැති ප්‍රාකාරයන්ගෙන් වට වූ මහ මඟෙහි, ඇවිදින මැණික් පර්වතයක් මෙන් ද, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් විභූෂිතව ද, විය ගසක් පමණ දුර බලමින් වැඩම කළ ඒ මහා වීර වූ, තපස් නිධානයක් බඳු වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ,

5.

5.

Bodhāpayaṃ budhajanamānasambujeAvhāpayaṃ pathikajana’kkhipakkhino,Vimhāpayaṃ nijasiriyā sadevakeTasmiṃ pure cari sapadānacārikaṃ;

()

ප්‍රඥාවන්තයන්ගේ මන නමැති පියුම් පුබුදුවමින්, මඟ යන ජනයාගේ නෙත් නමැති පක්ෂීන් තමා වෙත ඇද බැඳ තබා ගනිමින්, තමන් වහන්සේගේ ශ්‍රී විභූතියෙන් දෙවි මිනිසුන් මවිතයට පත් කරමින්, ඒ නුවර පිළිවෙළින් පිණ්ඩපාතයෙහි හැසිරුණු සේක.

6.

6.

Piṇḍāya gacchatisati rūpadassana-Pabyāvaṭā’khilajanatāya gotame,Saṅghobhitā’suramisarehi sā puriPatte yatheva’surapuri purindade;

()

ගෞතමයන් වහන්සේ පිණ්ඩපාතය සඳහා වඩින කල්හි, උන්වහන්සේගේ රූප සිරිය බැලීමෙහි ම නිරත වූ මුළු මහත් ජනතාව නිසා ඒ නගරය, ශක්‍රයා පැමිණි කල්හි අසුරයන්ගෙන් කැළඹී ගිය අසුර පුරයක් මෙන් කැළඹීමට පත් විය.

7.

7.

KhattiṃsalakkhaṇasuracāpabhāsureRūpambare varapurisassa gacchato,Lokassa locanasakuṇāvalitadāAntaṃ napāpuṇi parisaṅkamantīpi;

()

දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ නමැති දේදුන්නෙන් බබළන, අහසක් බඳු වූ ඒ උත්තම පුරුෂයාණන්ගේ රූපකාය දෙස හැසිරෙන ලෝකයාගේ නෙත් නමැති පක්ෂි සමූහයාට, කොතෙක් බැලුව ද එහි කෙළවරක් දැකිය නොහැකි විය.

8.

8.

Mañjīrapiñjarakara kandharāmaṇi-Keyūrabhāsuracaraṇā sirimato,Sīmantinī paramasiriṃ vipassituṃDhāviṃsu nijjitakalahaṃsakāminī;

()

ඒ ශ්‍රීමතුන් වහන්සේගේ පරම ශ්‍රී විභූතිය දැක බලා ගැනීම පිණිස, පාදවල පා සළඹින් ද, ගෙල මාලාවන්ගෙන් ද, බාහුවල වළලු ආදියෙන් ද බබළන, ගමනින් හංස ධේනුවන් පරාජය කළ රූමත් කාන්තාවෝ දිව ආහ.

9.

9.

Nārijanā mahitumivā’bhigacchatoRūpindirāya’ nimisalocanuppale,DhammillavellitabhujacampakāvalīDhāviṃsu pīvarakucahārapīḷitā;

()

උන්වහන්සේගේ රූප ශ්‍රීයට පූජා කරන්නාක් මෙන්, නොපියෙන නෙත් නමැති නිල් මහනෙල් මල් ඇති, ලිහුණු කෙස්කලඹින් ද සෙලවෙන බාහු නමැති හෙළ පියුම් වැල්වලින් ද යුතු, පිරිපුන් පියවුරු මත වැතිරී ගිය මුතුහරින් යුත් ස්ත්‍රීහු දිව ආහ.

10.

10.

Nissāsinī samajalabinducumbita-Vattambujā sithilitakāsikambarā,Kācitthiyo samaṇamudikkhituṃ patheDhāvantiyo kimupatisaṅkiyā’bhavuṃ;

()

සුසුම්ලමින්, ඩහදිය බින්දුවලින් තෙත් වූ මුහුණු නමැති පියුම් ඇති, බුරුල් වූ කසී සළු ඇති සමහර ස්ත්‍රීහු මඟෙහි වඩිනා ශ්‍රමණයන් වහන්සේ දෙස බැලීමට දිව යද්දී, කිසිදු සැකයක් හෝ තැකීමක් නොකළහ.

11.

11.

Ugghāṭitā’sitamaṇisihapañjarāRāmāpasāritavadanambujāka vasiṃ,Daṭṭhuṃ pabhujanabhavanesu taṅkhaṇeMandākinisarasivilāsamāharuṃ;

()

එකෙණෙහි ම ධනවතුන්ගේ මන්දිරවල වූ ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයෙන් කළ සීහපඤ්ජර (කවුළු) හැර, උන්වහන්සේ දෙස බැලීමට මුහුණු නමැති පියුම් digu කළ ඒ රූමත් ස්ත්‍රීහු මන්දාකිනී විලෙහි සිරි සැබවින් ම මතු කළහ.

12.

12.

Ucchaṅgatopatitasutā’bhirūpinoRūpappalamhitahadayāka pūrīvadhū,Passantiyo pathikajanassahatthageNākaṃsu kiṃ adhikaraṇā’dhiropaṇaṃ;

()

උන්වහන්සේගේ රූප සිරියෙන් මත්වී ගිය සිත් ඇති නගරවාසී රූමත් බිරිඳෝ, උන්වහන්සේ දෙස බලද්දී උකුලෙන් ගිලිහී වැටෙන දරුවන් ගැන හෝ මඟ යන ජනයාගේ අතෙහි තිබූ දෑ තමන් සතු කර ගැනීම් ආදී කිසිදු බාහිර ක්‍රියාවක් ගැන නොතැකූහ.

13.

13.

Eke janā yatipatirūpadassana-Kotuhaḷā sakapaṭibhānamabravuṃ,Sīmantinī manakumudāni bodhayaṃPatto’tya’yaṃ pakatinisāpatīnukho;

()

යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ රූපය දැකීමෙන් කුතුහලයට පත් සමහරෙක්, තම තමන්ගේ බුද්ධි මට්ටමට අනුව මෙසේ පැවසූහ: 'ස්ත්‍රීන්ගේ සිත් නමැති කුමුදු (සුදු නෙළුම්) පිබිදීම සඳහා මේ පැමිණ සිටින්නේ සැබෑ චන්ද්‍රයාද?'

14.

14.

Sutvāna taṃ sakalakalāntaropagaṃBimbaṃ tadaṅkitahariṇaṅkamambare,Tumhe napassatha himaraṃsino itiGabbābhijappitavacanā’parejanā;

()

එය ඇසූ වෙනත් අය, 'සියලු කලා පූර්ණ වූ, හාවකුගේ ලකුණින් යුත් චන්ද්‍ර මණ්ඩලය අහසෙහි තිබෙනවා ඔබ දකින්නේ නැද්ද? මේ සීතල රශ්මිය විහිදුවන චන්ද්‍රයා නොවේ' යැයි ආඩම්බරයෙන් යුතුව පැවසූහ.

15.

15.

Accherapaṅkajavisarāni cintiyaSañcumbituṃ puralalanānana’mbuje;

Verocano idhupagamā virūpimāIccabravuṃ punaranisammakārino;

()

නැවතත්, විමසා නොබලන ඇතැම්හු, 'නගරවාසී ස්ත්‍රීන්ගේ මුහුණු නමැති පියුම් සිපගනු පිණිස, සූර්යයා වෙනත් වෙස්ගෙන මෙහි පැමිණියේද?' කියා පැවසූහ.

16.

16.

Sutvāna taṃ gaganatalaṅgane’dhunāVerocanassa’bhicarato napassatha,Caṇḍātapaṃ thiraparivesamambuja-Pāṇinti gajjitavacanā’parejanā;

()

එය ඇසූ තවත් පිරිසක්, 'දැන් අහස් තලයේ සැරිසරන සූර්යයාගේ චණ්ඩ සූර්ය රශ්මිය හා ඒ වටා ඇති ස්ථාවර මණ්ඩලය ඔබ දකින්නේ නැද්ද? මේ පද්මපාණී (බෝධිසත්ත්ව) උතුමාණෝ ය' කියා ගර්ජනා කරමින් පැවසූහ.

17.

17.

UttuṅgamandiramaṇicandikātaleDibbaccharānibharamaṇihi vañcito,Eyā’marāvatinagariti cintiyaSakko care nanu sakavādamapakpayuṃ;

()

උස් මන්දිරවල මැණික් පහන් ආලෝකය මැද දිව්‍ය අප්සරාවන් වැනි ස්ත්‍රීන් කෙරෙන් මිදී හැසිරෙන මොහු, 'මේ අමරාවතී නගරයේ හැසිරෙන ශක්‍රයා නොවේදැයි' සිතා සමහරු තමන්ගේ මතයන් පළ කළහ.

18.

18.

Sakkassa dānavavijayā’bhilāsinoPāṇimhi dissati vajirāyudhaṃ kharaṃ,Saṃvijjare dasasatalocanāni’piNotādiso ayamiti tabbipakkhino;

()

අසුරයන් පරදවනු කැමති ශක්‍රයාගේ අතෙහි තියුණු වජ්‍රායුධය පෙනෙන්නට තිබේ. එසේම ඔහුට ඇස් දහසක් ද ඇත්තේය. එහෙත් මේ තැනැත්තා එබඳු කෙනෙකු නොවේ යැයි ඊට විරුද්ධ මතධාරීහු පැවසූහ.

19.

19.

Yā sālavatya’dhivacanā’bhirūpinīSañcodito jitagirijāya tāya ho,Kelāsapabbatanibhapaṇḍavācala-Ñattaṃ vajaṃ ayamitiissaro’bravuṃ;

()

කෛලාස පර්වතය වැනි පණ්ඩව පර්වතයට වඩින්නා වූ මොහු, ගිරි රාජ පුත්‍රී වූ උමා දේවිය විසින් මෙහෙයවන ලද ඊශ්වරයා යැයි සමහරු පැවසූහ.

20.

20.

Tumhe napassatha paramissarassa kiṃNaggattanaṃ pasusayano’pavesanaṃ,Pāṇiṃ kapālakamadhikakkhimaṇḍalaṃItthaṃ paveditavacanā’parejanā;

()

'පරම ඊශ්වරයාගේ නග්නභාවය, මෘග චර්මයන්හි සැතපීම, අතෙහි ඇති කපාලය (හිස්කබල) සහ නළලෙහි ඇති තුන්වන ඇස ඔබ දකින්නේ නැද්ද?' යි කියමින් වෙනත් අය එය ප්‍රතික්ෂේප කළහ.

21.

21.

Esā’valambitapurakhīranīradhiṃLakkhiṃ samekkhiya nijalakkhisaṃsayo,Pītambaraṃ paridahiya’ñjase caraṃNārāyano iti matimappayuṃ sakaṃ;

()

කිරි සයුර මෙන් ශෝභමාන වූ මොහුගේ ශ්‍රී විභූතිය දැක, තමන්ගේ වාසනාව පිළිබඳ සැක පහළ කරගත් සමහරු, වීථියෙහි වඩිනා මොහු කහ පැහැති වස්ත්‍ර (පීතාම්බර) හැඳි නාරායන (විෂ්ණු) දෙවියන් යැයි සිතූහ.

22.

22.

Nārāyano kuvalayanīlaviggahoKopantaro’ragasayanindirādhano,Cakkāyudho’llasitakaro’tivāmanoTabbādamaddanacature’tare janā;

()

'නාරායන දෙවියා නිල් මහනෙල් මලක් බඳු ශරීරයක් ඇත්තෙකි. නාග රාජයා පිට සැතපෙන, ලක්‍ෂ්මී දේවිය හිමි, අතෙහි සක් අවිය දරන, ඉතා මිටි (වාමන) රූපයක් ඇති කෙනෙකි' යි පවසමින් එම මතය බිඳහෙලීමට සමත් අනෙක් අය පැවසූහ.

23.

23.

Vedattayaṃ vibudhajanānamānaneSva’jjhāyataṃ vasatinukho sarassatī,Sañjātasaṃsaya jaṭito pitāmahoTassāgavesanapasuto’tyu’dīrayuṃ;

()

'වියත් ජනයාගේ මුවෙහි තුන් වේදය ස්වරූපයෙන් වසන සරස්වතී දේවිය මොහු කෙරෙහි වෙසෙන්නේද? සැකයෙන් වෙළුණු මහා බ්‍රහ්මයා (පිතාමහ) ඇය සොයමින් මෙසේ හැසිරෙන්නේද?' යි ඇතැම්හු පැවසූහ.

24.

24.

Sutvāna taṃ sarasijayonino sadāPāṇimhi vijjati varamattapotthakaṃ,Cattāricānanapadumāni dissareGacchaṃ ayaṃpana puriso natādiso;

()

එය ඇසූ තවත් පිරිසක්, 'නෙළුමෙන් උපන් මහා බ්‍රහ්මයාගේ අතෙහි සැමවිටම උතුම් පොතක් පවතී. මුහුණු හතරක් ද පෙනෙන්නට තිබේ. නමුත් මඟ වඩිනා මේ පුරුෂයා එබඳු කෙනෙකු නොවේ' යැයි පැවසූහ.

25.

25.

Suddhodanavhayavasudhādhipa’trajoBuddho bhavissati iti vedakovidā,Koṇḍaññabhusurapamukhā dvijā tadāPabyākaruṃ tanu bahubhāsaṇena kiṃ;

()

'මොහු සුද්ධෝදන නම් රජුගේ පුත්‍රයා ය. උන්වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නේය' යැයි එදා වේදයෙහි කෙළ පැමිණි කොණ්ඩඤ්ඤ බමුණා ප්‍රමුඛ ද්විජයන් (බමුණන්) ප්‍රකාශ කළහ. එබැවින් බොහෝ වාද කිරීමෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද?

26.

26.

Ukkaṇṭhito sakabhavanā mahāmatīNikkhamma sattamadivasoti vissuto,Āpāthagaṃ nijasavaṇañjalihi bhoTaṃ byappathaṃ napivatha kiṃ yathāmataṃ;

()

'මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේ තමන්ගේ මන්දිරයෙන් නික්මී අදට සත්වන දිනය බව ප්‍රකටය. පින්වතුනි, කන් නමැති දෝතින් අමා පැන් මෙන් ගලා එන ඒ වචන ඔබ බොන්නේ නැද්ද?'

27.

27.

Vedāgataṃ varapurisaṅgalakkhaṇaṃDehamhi vijjati samaṇassa gacchato,Andhā’va bho apagatarūpadassanāTumhe’pi kiṃ talahatha rūpadassanaṃ;

()

'මඟ වඩිනා මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේගේ ශරීරයෙහි වේදයෙහි සඳහන් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ පිහිටා තිබේ. අන්ධයන් මෙන් රූප සෞන්දර්යය දැකීමේ ශක්තිය අහිමි වූවනි, ඔබ උන්වහන්සේගේ රූපශ්‍රීය දෙස නොබලන්නේ මන්ද?'

28.

28.

Nikkhamma chaḍḍitavibhavo mahākulāSuddhāsayo sugahiya pattacīvaraṃ,Pabbajjiyā’nahiramito bhavattayeAtthācaraṃ anugharamañjase’dhunā;

()

මහා කුලයකින් නික්මී, මහා සම්පත් අතහැර, පිරිසිදු සිත් ඇතිව, පාත්‍ර සිවුරු මැනවින් දරා, පැවිදිබවෙහි ඇලී, තුන් භවයෙහි නොඇලී, ලෝ සෙත සලසමින් දැන් උන්වහන්සේ ගෙන් ගෙට වීථියෙහි වඩිනා සේක.

29.

29.

Suddhodanāvanipatino varorasoEso samujjalasatapuññalakkhaṇo,Vyāpārito kusalabalena bodhiyāHote’va gotamasamaṇo nasaṃsayo;

()

සුද්ධෝදන මහරජුගේ උරහිසෙන් උපන් උතුම් පුත්‍රයාණන් වූ, සියක් පින් ලකුණින් බැබළෙන මොහු, කුසල බලයෙන් බෝධිය කරා යොමු වූ ගෝතම ශ්‍රමණයන් වහන්සේම බවට කිසිදු සැකයක් නැත.

30.

30.

Disvā tapodhanamahiyantamañjaseYe mānavā sakasakavādamappayuṃ,Tabbādabandhanaviniveṭhanā paraṃIccāhu paṇḍitapurisā yathāvato;

()

වීථියෙහි වඩිනා ඒ තපස්වී මහා ශ්‍රමණයන් වහන්සේ දැක, ජනයා තමන්ගේ විවිධ මත ඉදිරිපත් කළ පසු, නුවණැති මහා පුරුෂයෝ ඒ මතවාද නමැති ගැට ලිහා සැබෑ තත්ත්වය මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ.

31.

31.

Dutā tadā surasi samappitañjalīRañño tamacchariyapavattimāharuṃ,Addakkhi bhupati caramānamañjasePiṇḍāya’thabbivariya sihapañjaraṃ;

()

එවිට දූතයෝ දෝත් මුදුන් දී වැඳ රජුට ඒ අසිරිමත් පුවත සැළ කළහ. රජතුමා ද සිංහ පංජරය හැර වීථියෙහි පිණ්ඩපාතය පිණිස වඩිනා උන්වහන්සේ දෙස බැලීය.

32.

32.

Nā go siyā paṭhaminimujjanaṃ ka reYakkho siyā sahayamadassanaṃ ka re,De vo siyā gaganatalaṅgaṇañca rePoso siyā yadi paṭiladdhamāha re;

()

'මොහු නාගයෙක් නම් පොළොවේ කිඳා බසිනු ඇත. යක්ෂයෙක් නම් නොපෙනී යනු ඇත. දෙවියෙක් නම් අහසින් වඩිනු ඇත. මිනිසෙක් නම් තමන්ට ලැබුණු ආහාරය වළඳනු ඇත.'

33.

33.

Dūtenu’sāsiya magadhādhipo itiVīmaṃsituṃ pakatimanaṅgahaṅgino,Pāhesi te padamanugammu’pāgamuṃSaddhiṃ mahāsamaṇavarena paṇḍavaṃ;

()

මගධ රජු මේ අයුරින් දූතයන්ට උපදෙස් දී, අනංගයා වැනි රූමත් ශරීරයක් ඇති උන්වහන්සේගේ ස්වභාවය පරීක්ෂා කරනු පිණිස යැවීය. ඔවුහු උන්වහන්සේගේ පියවර ඔස්සේ ගොස්, මහා ශ්‍රමණයන් වහන්සේ සමඟ පණ්ඩව පර්වතයට ළඟා වූහ.

34.

34.

Vikkhālayaṃ mukhakamalaṃ kule kuleBhikkhāṭanena’ bhihaṭamissabhojanaṃ,Laddhā jigucchiya vasi paṇḍavācala-Cchāyāya mārabhi sunisajja bhuñjituṃ;

()

තමන් වහන්සේගේ පියුමක් බඳු මුහුණ සෝදා, ගෙන් ගෙට පිණ්ඩපාතයේ වැඩීමෙන් ලත් නානාවිධ මිශ්‍ර භෝජනය දැක පිළිකුලක් උපදවා ගත් මුනිවරයාණෝ, පණ්ඩව පර්වතයේ සෙවණෙහි මැනවින් වැඩ හිඳ එය වැළඳීමට සැරසුණහ.

35.

35.

Bhattamhī kukkuravamathūpame muhuṃAntodaraṃ pavisati dhīmato sati,Antāni bāhirakaraṇāni’vā’bhavuṃTaṃkho sahī vasisanisampajaññavā;

()

බල්ලෙකුගේ වමනයක් බඳු වූ ඒ ආහාරය කුස තුළට පිවිසෙද්දී, ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේ සිහිය පිහිටුවා ගත්හ. උන්වහන්සේගේ බඩවැල් පිටතට එන්නාක් මෙන් දැනුණ ද, ඉවසීමෙන් හා සම්‍යක්ප්‍රඥාවෙන් යුතුව උන්වහන්සේ එය වැළඳූහ.

36.

36.

Pabbajjitaṃ sugahitapattacīvaraṃDisvā ratiṃ pajahiya rājabhojane,Siddhattha no tvamabhigamittha attanāAttānamovadiya pabhuñji bhojanaṃ;

()

'සිද්ධාර්ථයෙනි, මැනවින් පාත්‍ර සිවුරු ගෙන පැවිදි වූ, රාජ භෝජනය කෙරෙහි ආශාව අත්හළ ඔබ, ඔබේම කැමැත්තෙන් මේ මඟට පිවිසියා නොවේද?' යි තමාටම අවවාද කරගනිමින් උන්වහන්සේ ඒ ආහාරය වැළඳූ සේක.

37.

37.

Dūtehi coditahadayo dayādhanoSo māgadho narapati tena pāvisi,Yenā’si paṇḍavagiri bhadravāhanaṃĀruyha dassanarasaghedhalocano;

()

දූතයන්ගේ සැලකිරීමෙන් සංවේගයට පත් කරුණාවන්ත වූ බිම්බිසාර මගධ රජතුමා, මංගල රථයක නැඟී උන්වහන්සේ දැකීමේ දැඩි කැමැත්තෙන් යුත් නෙතින් යුතුව පණ්ඩව පර්වතය පිහිටි තැනට පැමිණියේය.

38.

38.

Aññāya sākiyakulasambhavaṃ vasiṃRājā pasidiya ariye’riyāpathe,Mā kāhase sakha iti dukkaraṃ kharaṃRajjena taṃnarapavaraṃ pavārayi;

()

ඒ මුනිවරයාණන් ශාක්‍ය වංශයෙන් උපන් කෙනෙකු බව දැනගත් රජතුමා, උන්වහන්සේගේ ආර්ය ඉරියව් කෙරෙහි පැහැදී, 'මිත්‍රය, මෙවන් කටුක දුෂ්කරක්‍රියා නොකරන්න' යැයි පවසමින්, ඒ උත්තමයාණන්ට තමන්ගේ රාජ්‍යයෙන් අඩක් පිළිගැන්වීය.

39.

39.

Rajjena kiṃ tava caturaṇṇavāvadhiṃRajjaṃ nijaṃ pajahiya āgatassa me,Bodhiṃ pabujjhiya paṭhamaṃ tathāsatiĀgacchataṃ mama vijitantya’voca naṃ;

()

'සතර මහා සාගරය සීමා කොට ඇති මගේම රාජ්‍යය හැර දමා ආ මට ඔබේ රාජ්‍යයෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? මා පළමුව උත්තරීතර බෝධිය අවබෝධ කරගත් පසු ඔබේ රාජ්‍යයට පැමිණෙන්නෙමි' යි උන්වහන්සේ රජුට වදාළ සේක.

40.

40.

Datvā paṭissavamatha bhumibhattunoLokassa locanamaṇitoraṇākule,Dīghañjase vasi ṭhapitaṅghipaṅkajoĀḷārākaṃ isipavaraṃ upāvisi;

()

මෙසේ මගධ රජුට පොරොන්දු දී, ජනයාගේ නෙත් නමැති මැණික් තොරණින් ගැවසී ගත් දිගු මඟෙහි පියුමක් බඳු සිරිපා තබමින්, උන්වහන්සේ ආළාර නම් උතුම් සෘෂිවරයා වෙත වැඩම කළ සේක.

41.

41.

Patvāna kiṃ kusalagavesi so vasiĀḷārakaṃ virajamuḷārajhāyinaṃ,Icchāmahanti’si tava santike’dhunāDhammaṃ samācaritumidhāgato bruvi;

()

කුසල් සොයන්නා වූ ඒ මුනිවරයාණෝ කෙලෙස් රහිත වූ, උසස් ධ්‍යානලාභී ආළාර කාළාමයන් වෙත පැමිණ, 'මහර්ෂීනි, මම ඔබ සමීපයෙහි ධර්මයෙහි හැසිරෙන්නට කැමැත්තෙමි, ඒ සඳහා මෙහි ආවෙමි' යි වදාළහ.

42.

42.

Sutvāna taṃ tatiyamarūpikaṃ vasiJhānaṃ viyākari paṭiladdhamattanā,Khippaṃ taponidhipaguṇaṃ akāsi taṃDhammaṃ sakācariyanayā’valambiya;

()

එය ඇසූ ආළාර සෘෂිවරයා තමන් ලැබූ තුන්වන අරූප ධ්‍යානය (ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය) පැහැදිලි කළේය. තපස් ගුණයෙන් යුතු අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ තම ගුරු උපදෙස් අනුගමනය කරමින් ඉතා ඉක්මනින්ම ඒ ධර්මය ප්‍රගුණ කළ සේක.

43.

43.

Nā’yaṃ vasi tanutarasaddhayā mamaṃDhammaṃ sayaṃ samadhigataṃ viyākare,Gosāmiko yathariva pañcagorasaṃAddhāphalaṃ anubhavatīti tintiya;

()

'මේ මුනිවරයාණන් මට මේ ධර්මය දේශනා කරන්නේ හුදු ශ්‍රද්ධාවකින් පමණක් නොවේ. උන්වහන්සේම මෙය ප්‍රත්‍යක්ෂ කොටගෙන තිබේ. ගව හිමියෙකු පස්ගෝ රසය අනුභව කරන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේ මෙහි සැබෑ ඵලය අත්විඳිති' යි උන්වහන්සේ සිතූ සේක.

44.

44.

Kālāma dve adhigatajhānasambhavaṃTvaṃ yāvatāsukha manubhosi maṃ vada,Puṭṭhassa tassi’ti nacakiñci bhāviyaṃĀkiñcanaṃ avaca akiñcanālayo;

()

'කාලාමයෙනි, ඔබ ලබාගත් ධ්‍යානයෙන් කිනම් සුවයක් අත්විඳින්නෙහිදැයි මට වදාරන්න' යැයි ඇසූ කල, කිසිදු කෙලෙස් ඇලීමක් නැති ඒ සෘෂිවරයා 'කිසිවක් නැත' යන අර්ථය ඇති ආකිඤ්චඤ්ඤායතන ධ්‍යානය ගැන ප්‍රකාශ කළේය.

45.

45.

Saṃvijjare mamapaki imassi’ve’sinoSaddhāsatīvīriyasamādhibuddhiyo,Evaṃ vitakkiya naciraṃ katussahoJhānaṃ labhī tatīyamarūpikaṃ vasī;

'මෙම ධර්මය සොයන කාලාමයන්ට මෙන්ම මට ද ශ්‍රද්ධාව, සතිය, වීර්යය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව ඇත්තේය' යි සිතා, නොබෝ කලකින්ම උත්සාහ කොට අප මුනිවරයාණෝ තුන්වන අරූප ධ්‍යානය ලබාගත් සේක.

46.

46.

Yaṃ kho tuvaṃ viharasi jhātamapakpitoSampajja sampati viharāmahanti taṃ,Āḷāri’si varapurisena sāvitoLābhā’vusotyavaca suladdhamāvuso;

'ඔබ යම් ධ්‍යානයක් ලබා වාසය කරන්නේද, මම ද දැන් එම ධ්‍යානයම ලබා වාසය කරමි' යි අප මහා පුරුෂයාණන් වහන්සේ ආළාර සෘෂිවරයාට පැවසූ විට, 'ඇවැත්නි, අපට ලාභයකි! ඇවැත්නි, අපට මනා ලාභයකි!' යි ඔහු පැවසීය.

47.

47.

Jānāmi pāvacanamahaṃ yathā tuvaṃJānāsi pāvacanamahaṃ yathā tuvaṃ,Tvaṃ tādiso ahamapi yādiso bhaveTvaṃ yādiso ahamapaki tādiso bhave;

'මම යම් සේ මේ ධර්මය දනිම්ද, ඔබ ද එම සේම දනියි. ඔබ යම් සේ දනියිද, මම ද එම සේම දනිමි. ඔබ යම් බඳුද මම ද එබඳු වෙමි, මම යම් බඳුද ඔබ ද එබඳු වෙයි.'

48.

48.

Ehā’vuso samaṇa mayaṃ ubho janāKāhāmi’to pariharaṇaṃ gaṇassi’daṃ,Vatvāna ācariyasamānako sakaṃSissaṃ akā tamasamamattanā samaṃ;

()

'ඇවැත්නි ශ්‍රමණයෙනි, එන්න, අපි දෙදෙනාම එක්ව මේ ශිෂ්‍ය සමූහයා පාලනය කරමු' යි පවසා, ආළාර සෘෂිවරයා අසමසම වූ තම ශිෂ්‍යයා තමා හා සමාන තනතුරෙහි තබා ගත්තේය.

49.

49.

Dhammopya’yaṃ nabhavati nibbidāya vāBodhāyavā navupasamāya kevalaṃ,Āruppabhumiyamupapattiyā siyāIccānalaṅkariya tato apakkami;

()

'මේ ධර්මය කලකිරීම පිණිස හෝ, අවබෝධය පිණිස හෝ, කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස හෝ පවතින්නක් නොවේ. මෙය අරූප ලෝකයෙහි උපත ලැබීම පිණිස පමණක් හේතු වේ' යැයි සිතා, එයින් සතුටට පත් නොවූ අප බෝසතාණන් වහන්සේ එතැනින් නික්ම ගිය සේක.

50.

50.

Kālamato uparivisesamuddakoJaññā’tya’yaṃ sumariya rāmaputtako,Patvā’ssamaṃ samadhigataṃ tvayā’pa’haṃDhammaṃ samācaritumidhāgato’bruvi;

()

රාමපුත්‍ර උද්දකයන් (මියගිය) පසු ඔහුගේ උත්තරීතර විශේෂත්වය දැනගෙන, 'ඔබ විසින් අවබෝධ කරන ලද ඒ ධර්මය පුරුදු කිරීම පිණිස මම මෙහි පැමිණියෙමි'යි පවසමින් උන්වහන්සේගේ අසපුවට පැමිණියේය.

51.

51.

Ñatvā sakācariyamatañhi buddhimāDhammañcare mama samayo ca tādiso,Vatve’vamuddakavasi khippamattanoSikkhesi pāvacanapathe tapodhanaṃ;

()

ප්‍රඥාවන්ත වූ බෝසතාණන් වහන්සේ තම ආචාර්යවරයාගේ දහම දැන, 'මගේ ධර්මය ද එබඳුම වේ' යැයි සිතා, උද්දක තාපසයා වෙත ගොස් ඔහුගේ ඉගැන්වීම් මාර්ගයෙහි වහාම ශික්ෂණය ලැබූහ.

52.

52.

Saddhāya maṃ sakasamayā’nusāsakoAddhā samādhijaphalamāhare’tya’yaṃ,Cintāparo varapuriso arūpikaṃJhānaṃ valañjasi katamantya’pucchi naṃ;

()

තම දහම අනුශාසනා කරන ඒ ගුරුවරයා ශ්‍රද්ධාවෙන් යුතුව 'මා හට ඒකාන්තයෙන්ම සමාධියෙන් උපන් ඵලය ලැබිය හැකිය'යි පැවසූ කල්හි, ඒ පිළිබඳව සිතූ උත්තම පුරුෂයා, 'රාමයන් විසින් කිනම් මට්ටමකට මේ අරූප ධ්‍යානය අවබෝධ කරගත් බව ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ දැ'යි ඔහුගෙන් විමසූහ.

53.

53.

Sutvā tamuddakavasi santamānasoSantaṃhi’daṃ paramamidanti bhāviyaṃ,Sāmaṃ valañjanakamarūpabhumikaṃJhānaṃ catutthakamavikampamāharī;

()

එය ඇසූ සන්සුන් මනසක් ඇති උද්දක තාපසයා, 'මෙය ඉතා ශාන්තය, මෙය උත්තරීතරය'යි සිතමින්, තමා විසින්ම ප්‍රගුණ කරන්නා වූ, සතරවන අරූපාවචර ධ්‍යානය ප්‍රකාශ කළේය.

54.

54.

Saṃvijjare mamapi manoniketaneSaddhādisagguṇaratanāni’massi’va,Evaṃsaraṃ naciramarūpikaṃ vasiJhānaṃ labhī vīriyabalenavā’ntamaṃ;

()

'ඔහුට මෙන්ම මාගේ සිත තුළ ද ශ්‍රද්ධාව ආදී වූ සද්ගුණ රත්නයන් පවතින්නේය'යි මෙසේ සලකා, අධිෂ්ඨානශීලී වූ බෝසතාණන් වහන්සේ නොබෝ කලකින්ම වීර්ය බලයෙන් ඒ උත්තරීතර අරූපාවචර ධ්‍යානය ලබාගත්හ.

55.

55.

Laddhaṃ tayā yamadhigatanti tammayāĀrocite samaṇa vare’sipuṅgavo,Amhe gaṇaṃ supariharāmu’bho’timaṃVatvā tamācariyadhurena mānayi;

()

ශ්‍රේෂ්ඨ ශ්‍රමණයාණන් වහන්සේ විසින් 'ඔබ යමක් අවබෝධ කළේ ද මම ද එය අවබෝධ කළෙමි'යි පැවසූ කල්හි, ඒ සෘෂිවරයා 'අපි දෙදෙනාම එක්ව මේ පිරිස පාලනය කරමු'යි පවසා, උන්වහන්සේට ආචාර්ය ධුරය පිරිනමමින් ගරු කළේය.

56.

56.

Nā’yaṃ patho bhavaparimuttiyā siyāAddhābhave mamapaki bhavaggapattiyā,Evaṃ vavatthitahadayo mahādayoNibbijjaso tadapagato’nalaṃiti;

()

'මෙය සංසාරයෙන් මිදීම පිණිස පවතින මාර්ගය නොවේ, ඒකාන්තයෙන්ම භවයේ ඉහළම තලයට පැමිණීම පිණිස පමණක් පවතින්නකි'යි මෙසේ අධිෂ්ඨාන කරගත් මහා කරුණාවන්ත වූ බෝසතාණන් වහන්සේ, කලකිරීමට පත්ව, 'මෙය ප්‍රමාණවත් නොවේ' යැයි සිතා එතැනින් නික්ම ගියහ.

57.

57.

Mokkhesako jitavaravāraṇakkamoEkocaraṃ vasi magadhesu cārikaṃ,Senānivissunnigamo yahiṃsiyāTaṃ tāpasālayamuruvelamosari;

()

විමුක්තිය සොයන්නා වූ, දිනූ උතුම් ඇතෙකුගේ ගමනක් බඳු ගමනක් ඇති බෝසතාණන් වහන්සේ, මගධ රටෙහි තනිවම චාරිකාවේ හැසිරෙමින්, සේනානි නියම්ගම පිහිටි උරුවෙල් දනව්වේ තාපසයන් වසන සුන්දර පෙදෙසට පැමිණියහ.

58.

58.

Addakkhi so hariṇavihaṅgamākulaṃMandānileritatarusaṇḍamaṇḍitaṃ,NerañjarāsalilapavāhasitalaṃPāsādikaṃ paramatapovanaṃ tahiṃ;

()

මුවන් හා කුරුල්ලන්ගෙන් ගහණ වූ, මද පවනින් සැලෙන රුක් පෙළින් අලංකාර වූ, නේරංජරා නදියේ සිහිල් දිය දහරින් යුතු වූ, නෙත් සිත් ඇදගන්නා සුළු උතුම් තපෝවනය උන්වහන්සේ එහිදී දුටහ.

59.

59.

Antojaṭaṃ jaṭilajaṭā’livumbita-Pādambujo vijaṭayituṃ ghaṭaṃ vasī,Attāhitāpanapaṭipattiyā tahiṃVijjādhare jaṭilavare pasādayī;

()

ඇතුළත පවතින කෙලෙස් ජටාව නිරවුල් කරනු පිණිස උත්සාහ කළ සංයමයෙන් යුතු බෝසතාණන් වහන්සේ, එහිදී තමන්වම තවාගන්නා දුෂ්කර ප්‍රතිපත්තිය මඟින්, එහි විසූ විද්‍යාධරයන් හා උතුම් ජටිලයන් පැහැදවූහ.

60. Sañcārito janapadacārikaṃ tadā

60. එකල ජනපද චාරිකාවෙහි හැසිරෙන්නා වූ,

Patvā tapovanamatha pañcavaggiyā,

ඒ තපෝවනයට පැමිණි කල්හි, පස්වග භික්ෂූහු

Bhikkhu mahāpurisamupaṭṭhahiṃsu taṃ

ඒ මහා පුරුෂයාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළහ,

Āraddhadukkarakiriyaṃ yathābalaṃ. ()

ආරම්භ කරන ලද දුෂ්කර ක්‍රියා ඇති උන්වහන්සේට තමන්ගේ ශක්ති පමණින් උපස්ථාන කළහ.

61. Dhīro’tidukkarapaṭipattipūrako

61. අතිශය දුෂ්කර ප්‍රතිපත්තීන් පුරන්නා වූ ඒ ධීර බෝසතාණන් වහන්සේ,

Dantāni vīsatidasanehi vīsati,

උඩු දත් විස්සෙන් යටි දත් විස්ස තද කරගෙන,

Tāluṃ nirumhiya rasanāya cetasā

දිවෙන් තල්ල තද කොට, මනසින්

Cittaṃ nipīḷayi paritāpayi tahiṃ. ()

සිත දැඩි ලෙස මැඩපවත්වා, පීඩාවට පත් කළහ.

62. Paggayha muddhani balavā’tidubbalaṃ

62. බලවත් පුරුෂයෙකු විසින් ඉතා දුර්වල පුරුෂයෙකුගේ හිසින් අල්ලා,

Nipphīḷaye yathariva dhīmato tathā,Attāhitāpanapasutassa paggharuṃKacchādinā’dhīkatarasedabindavo;

()

දැඩි ලෙස මිරිකා තෙරපන්නාක් මෙන්, තමන්ව තවාගැනීමට උත්සාහ කළ ඒ ධීර බෝසතාණන් වහන්සේගේ කිහිලි ආදී ස්ථානවලින් අධික ලෙස ඩහදිය බින්දු වැගිරෙන්නට විය.

63. Maggobhavatya’yamiti bodhisiddhiyā

63. 'බෝධි අවබෝධය සඳහා මාර්ගය මෙය විය හැකිය'යි සිතා,

Appāṇakaṃ paṭipada mācaraṃ ciraṃ,Vāsaṃ akā vasi mukhato ca nāsatoAssāsamappaṭipaṭimo’parundhiya;

()

දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලෙහි 'අප්පාණක' (හුස්ම නොගන්නා) ප්‍රතිපදාව පුරමින්, මුවින් සහ නාසයෙන් හුස්ම ගැනීම හා පිට කිරීම වළක්වා වාසය කළහ.

64.

64.

Ruddhesu tesva’ pihitasotarandhatoVāto’bhinikkhami adhimattanissano,Kammāragaggarimukhato ravo bhusaṃNiggacchate abhidhamanena seyyathā;

()

මුව සහ නාසය වැසූ කල්හි, නොවසා ඇති කන් සිදුරු තුළින් මහත් ශබ්දයක් නඟමින් වාතය පිට විය. එය හරියට කම්මල්කරුවෙකුගේ මයිනහම පිඹින විට නැඟෙන මහත් හඬ මෙනි.

65.

65.

Yāvedanā kharasikharena jāyareSīsassa vijjhanasamaye sukhatthino,Evaṃ tadā kaṭhinasirorujā’bhavuṃRuddhānilassa hi mukhakaṇṇanāsato;

()

යම් සේ තියුණු ආයුධයකින් හිස විදින කල්හි මහත් වේදනාවක් උපදී ද, එසේ ම මුව, කන් හා නාසයෙන් වාතය වැළැක්වීම නිසා උන්වහන්සේට ඉතා දරුණු හිසරදයක් හටගත්තේය.

66.

66.

Vātābhighātanasamaye sudhimatoSīse’bhavuṃ punarapisisavedanā,Daḷhena yo sirasi varattakena yaṃDaḷhaṃ dade yathariva sisaveṭhanaṃ;

()

ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේගේ හිසෙහි නැවතත් ඇති වූ ඒ වාත වේදනාව, බලවත් පුරුෂයෙකු විසින් හිස වටා වරපටක් (හම් පටියක්) දමා තදින් බැඳ තෙරපන්නාක් බඳු විය.

67.

67.

Sammā nirumhitamukhakaṇṇanāsatoDhīro samīraṇamuparundhicu’ttariṃ,Gabbhantaraṃ kharataravedanā’turaṃVātā’bhimanthiya parikantayuṃ tato;

()

මුව, කන් හා නාසය හොඳින් වසාගෙන, ඒ ධීර බෝසතාණන් වහන්සේ තවදුරටත් වාතය වැළැක්වූ හෙයින්, උදරය තුළ වාතය කැළඹී තියුණු වේදනාවක් උපදවමින් බඩවැල් කපා දමන්නාක් මෙන් පීඩා කළේය.

68.

68.

Goghātako caturataro vikattayeKucchiṃ gavaṃ tikhiṇavikantanena ce,Ruddhātileha’nariyamaggagāminoJātā tathā kharatara kucchivedanā;

()

දක්ෂ ගව ඝාතකයෙකු විසින් තියුණු පිහියකින් ගවයෙකුගේ බඩ කපා දමන්නාක් මෙන්, වාතය අවහිර කිරීමෙන් ඒ දුෂ්කර මාර්ගයෙහි හැසිරුණු බෝසතුන්ට අතිශය කර්කශ වූ බඩෙහි වේදනාවක් උපන්නේය.

69.

69.

Appānakaṃ punarapi jhānamācaraṃVīro samīraṇa muparundhi sabbathā,Cīntubbhavaṃ sakamukhakaṇṇanāsagaṃTenā’si kāyikadaratho dhitīmato;

()

නැවතත් අප්පාණක ධ්‍යානය වඩමින්, ඒ වීර බෝසතාණන් වහන්සේ සර්වාකාරයෙන්ම හුස්ම වැළැක්වූහ. එමඟින් උන්වහන්සේගේ මුව, කන් හා නාසයෙන් දරුණු දාහයක් උපන් අතර සිරුරෙහි දැඩි වෙහෙසක් ද ඇති විය.

70.

70.

Daḷhaṃ ubho carapurisā mahabbalāBāhāsu gaṇhiya purisaṃ’tidubbalaṃ,AṅgārakāsuyamahitāpayanticeSo tādisiṃ anubhavi dukkhavedanaṃ;

()

මහත් බලසම්පන්න පුරුෂයන් දෙදෙනෙකු විසින් ඉතා දුර්වල මිනිසෙකු බාහුවලින් අල්ලාගෙන ගිනි අඟුරු වළක දමා පුළුස්සන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේ එබඳු මහත් වූ දුක් වේදනාවක් වින්දහ.

71.

71.

Khittaṃ kaliṅgaramivakāvidevatāRuddhānilubbhavakharavedanāturaṃ,Vīraṃ vilokiya patitaṃ tapovanePabyākaruṃka varapuriso mato iti;

()

හුස්ම වැළැක්වීමෙන් හටගත් කර්කශ වේදනාවෙන් පෙළී, දර කැබැල්ලක් මෙන් තපෝවනයෙහි වැටී සිටි ඒ වීරයාණන් දැක, ඇතැම් දේවතාවියෝ 'මේ උත්තම පුරුෂයා මියගොස් ඇතැ'යි පැවසූහ.

72.

72.

Kālaṃkarotya’yamiti kāci devatāNocāhukiṃ taditara devatā vataṃ,Asse’va gotamasamaṇassa mārisāĀrocayuṃ viharaṇamīdisaṃiti;

()

'මොහු කළුරිය කරයි' කියා සමහර දේවතාවෝ කීහ. 'නැත, එසේ නොවේ' යැයි තවත් දේවතාවෝ පැවසූහ. 'නිදුකාණෙනි, ගෝතම ශ්‍රමණයාණන්ගේ විහරණය මෙබඳුමය' යැයි ඔවුහු පැවසූහ.

73.

73.

Yaṃnūna’haṃ paṭipadaheyyamāyatiṃĀhārayāpanaharaṇāya sabbaso,Evaṃ sacintayi karuṇāya coditāTā devatā tuvaṭumupecca gotamaṃ;

()

'මම සම්පූර්ණයෙන්ම ආහාර ගැනීම නතර කොට ප්‍රතිපදාව පුරන්නෙම් නම් මැනවැ'යි උන්වහන්සේ සිතූහ. එකල්හි කරුණාවෙන් පෙලඹුණු ඒ දේවතාවෝ වහා ගෝතමයන් වහන්සේ වෙත පැමිණියහ.

74.

74.

Ārocayuṃ yadipana niccabhojano-Pacchedanaṃ samaṇatuvaṃ karissasi,Kāhāma te mayamitilomakupatoDibbojamokiriya sariratappaṇaṃ;

()

'ශ්‍රමණයන් වහන්ස, ඉදින් ඔබ සම්පූර්ණයෙන්ම ආහාර වැළැක්වීම කරන්නේ නම්, අපි ඔබේ රෝම කූප තුළින් දිව්‍යමය ඕජාව වත්කොට ශරීරය පෝෂණය කරන්නෙමු'යි ඔවුහු සැළ කර සිටියහ.

75.

75.

Ghāsassachedanavīriyaṃ karomi ceYāpenti tā madhura sudhārasena maṃ,Tenā’bhiyāpanavidhimicchato satoTaṃkhotapaṃ nabhavati kiṃ musā mamaṃ;

()

'මම ආහාර නොගෙන සිටීමට උත්සාහ කරන කල්හි, ඔවුහු මධුර දිව්‍ය ඕජාවෙන් මා ජීවත් කරවන්නාහ. මම කිසිවක් නොකා සිටිමි’යි පවසත් ම, එය මාගේ මුසාවක් නොවන්නේ දැ'යි උන්වහන්සේ සිතූහ.

76.

76.

Nālanti so kuhanavasena devatā-Vimhāpaneti’ha nijadehatappaṇaṃ,Evaṃ anussariya’nuvāsaraṃ vasīĀhāramāhari virasaṃ parittakaṃ;

()

'දේවතාවන් මවිතයට පත් කරමින් මෙසේ කුහක ලෙස ශරීරය පෝෂණය කිරීම සුදුසු නොවේ' යැයි සලකා, සංයමයෙන් යුතු උන්වහන්සේ දිනපතා ඉතා සුළු වූ ද රස නැති වූ ද ආහාර ස්වල්පයක් බැගින් ගත්හ.

77.

77.

Svācelako vicarikarāpalekhaṇoĀcāramuttya’bhavi nacehitiṭṭhiko,Uddissakaṃ abhihaṭakaṃ nimantanaṃNāsādayi piṭakakalopikumbhikaṃ;

()

උන්වහන්සේ අචේලක (නිර්වස්ත්‍ර) ව හැසිරුණහ, අත් ලෙවකෑහ, 'එන්න, නවතින්න' කීව ද නොනැවතුණහ. තමන් උදෙසාම පිළියෙල කළ, ගෙන ආ ආහාර හෝ ආරාධනා පිළි නොගත්හ. සැළියකින් හෝ බඳුනකින් දෙන ආහාර නොපිළිගත්හ.

78.

78.

So daṇḍamuggaramusale’ḷakantaraṃPāyantigabbhinipanitīhi cā’haṭaṃ,Sāmakkhikāvisaya muhinnamekikaṃSaṅkittinodanamapi nābhisādayī;

()

පොලු මුගුරු ඇති තැනකින් ද, එළුවන් සිටින තැනකින් ද, කිරි පොවන මවකගෙන් ද, ගැබිනි මවකගෙන් ද ගෙනෙන ලද ආහාර උන්වහන්සේ පිළි නොගත්හ. මැස්සන් ගැවසෙන තැනින් ද, වෙන් කොට තැබූ බත් ද උන්වහන්සේ පිළි නොගත්හ.

79.

79.

Sovīrakaṃ napivi suraṃ namerayaṃSukkhāmakaṃ yadapi tikovisuddhikaṃ,So macchamaṃsakavikatiṃ paṭikkhipiAppekadā tapasi nirāmagandhiko;

()

උන්වහන්සේ කාඩි දිය හෝ සුරා පානය නොකළහ. වියළි මස් හෝ මාළු ද වැළැක්වූහ. ඉතා පිරිසිදු යැයි සම්මත මස් හා මාළු වර්ග ද ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, කිසිදු ආමගන්ධයක් නැතිව තපස් රැක්කාහ.

80.

80.

So sattatoppabhuti kamena hāpayaṃYāvekamāhari kabalaṃ balatthiko,So sattatoppabhuti kamena hāpayaṃEkaṃ kulaṃ upagami yāva bhikkhituṃ;

() (Yamakabandhanaṃ)

ශක්තිය කැමැති වූ උන්වහන්සේ ක්‍රමයෙන් බත් පිඬු සතේ සිට එකක් දක්වා අඩු කරමින් ආහාරයට ගත්හ. එමෙන්ම පිණ්ඩපාතය සඳහා නිවාස සතේ සිට ක්‍රමයෙන් එකක් දක්වා අඩු කරමින් පිඬුසිඟා වැඩියහ.

81.

81.

Ekāya dīhipi ticatūhi pañcahiDinnaṃ paṭiggahi chahi dattisattahi,EkāhikappabhutikamaddhamāsikaṃMūlaṃ sayaṃ patitaphalaṃ pabhuñji so;

()

එක් හැන්දකින් හෝ හැඳි දෙකක්, තුනක්, හතරක්, පහක්, හයක් හෝ හතක් දෙන ආහාර පමණක් පිළිගත්හ. දිනක් හැර දිනක් හෝ අඩ මසකට වරක් බැගින් ආහාර ගනිමින්, මුල් වර්ග හා තමා විසින්ම බිම වැටුණු ඵලවැල පමණක් අනුභව කළහ.

82.

82.

SāmākataṇḍulamathasākamaddakaṃNīvārakuṇḍakahaṭadaddulādikaṃ,Piññākagomayatiṇa jhāmakodanaṃVīro mahāvikaṭamapānubhuñji so;

()

ඒ මහා වීර වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ස්වයංජාත ඇල් වී, පලා කොළ, තල පිඬු, ගොම, තණකොළ, දාගිය බත් සහ පාසි ආදී වූ ඉතා පහත් ආහාර වර්ග වළඳමින් වීර්යය කළ සේක.

83.

83.

Thokaṃ pivi pakasatamitaṃ hareṇuka-Yūsaṃ tathā canaka kulatthamuggajaṃ,So appabhojanaparamo sajīvitaṃEkena yāpayi tilataṇḍulena’pi;

()

උන්වහන්සේ මුං, කොල්ලු, කඩල ආදියේ යුෂ ඉතා ස්වල්ප මාත්‍රයක් පමණක් වැළඳූ සේක. එසේ ම අල්ප ආහාරයෙන් යැපෙමින්, සමහර දිනෙක එක ම තල ඇටයකින් හෝ එක ම සහල් ඇටයකින් පවා ජීවිතය පවත්වා ගත් සේක.

84.

84.

Sāṇammasāṇa?Jina’jinakkhipacchava-Dussaṃ tirīṭakakusavākacīrakaṃ,So kesakambalamapivāḷakambalaMoḷukapakkhikaphalakānya’dhārayi;

()

උන්වහන්සේ සණ වැහැරි, මිනිස් කෙස්වලින් වියූ කම්බිලි, අශ්ව ලොම්වලින් වියූ කම්බිලි, පක්ෂි පිහාටු, දර පතුරු සහ කුස තණ ආදියෙන් කළ අඳන සිවුරු සහ වල්කල ධරණය කළ සේක.

85.

85.

DubbaṇṇanattakamayamaggapuggaloAppekadā paridahi paṃsukūlakaṃ,Attantapovaraṇa parāyaṇo bhaviSo massukuntalatanulomalocako;

()

ඒ උත්තම පුරුෂයාණෝ දුර්වර්ණ වූ කිලිටි වැහැරී ඇඳුම් හා පාංශුකූල සිවුරු දැරූ සේක. ශරීරය තවන්නා වූ තපසෙහි නියැලෙමින් උන්වහන්සේ සිය රැවුල සහ සිරුරේ ලොම් උදුරා දමන්නෙක් වූ සේක.

86.

86.

Ubbhaṭṭhako’bhavi parivajjitāsanoUkkaṭṭhamukkuṭikavataṃ adhiṭṭhahī,Uddhaggakaṇṭakavīsame apassayeSeyyaṃ akā tadupariṭhānacaṅkamaṃ;

()

ආසනවල හිඳීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් නිරතුරුව ම කෙළින් සිටගෙන සිටීමේ ව්‍රතය ද, දිගින් දිගට ම නොහිඳ නොකැඳවී උක්කුටිකයෙන් සිටීමේ ව්‍රතය ද සමාදන් වූ සේක. උල් සහිත කටු මත හා විෂම භූමිවල සයනය ද ඒ මත ම සක්මන ද කළ සේක.

87.

87.

So sāyatatiyakamudakāvarohaṇa-Yutto pavāhayitumaghaṃ samussa hī,Ātāpayaṃ iti paritāpayaṃ sakaṃDehaṃ ciraṃ parihari pāpabhīruko;

()

පව් සෝදා හැරීමේ අදහසින් සවස් කාලය ද ඇතුළුව දිනකට තුන් වරක් ජලයට බැසීමේ ව්‍රතයෙහි යෙදුණු සේක. පවට බිය ඇති ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මෙසේ දිගු කලක් තමන්ගේ ශරීරය තවමින් හා පීඩා පමුණුවමින් වාසය කළ සේක.

88.

88.

Yo nekahāyanagaṇiko’tthi’tinduka-Rukkhassa kho papaṭikajātakhāṇuko,Evaṃ tathā papaṭikajātamattanoGattañca sannivitarajomalaṃ bhavi;

()

වසර ගණනාවක් පැරණි තිඹිරි ගසක කඳෙහි පොතු පලුදු වී ගැලවී යන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේගේ සිරුරෙහි බැඳී තිබූ දූවිලි හා කුණු තට්ටු නිසා සමෙහි පලුදු මතු වී තිබුණි.

89.

89.

Sovā paro natu parivajjayī rajo-Jallāni kajjalamalināni pāṇinā,Dehaṃ subhojanajahanena jajjaraṃTelaṃ vilepiya rajasā’bhithūlayī;

()

උන්වහන්සේ තමන්ගේ ශරීරයේ තැවරුණු කළු පැහැති දූවිලි හා කුණු තමන්ගේ අතින්වත් පිසදමා නොහැරිය සේක. ප්‍රණීත ආහාර නොවැළඳීම නිසා වැහැරී ගිය උන්වහන්සේගේ ශරීරය, තෙල් ගෑවාක් මෙන් දූවිල්ලෙන් ම වැසී තිබුණි.

90.

90.

So dve’kapassayikavataṃ papūrayīĀpānako’ bhavi phalake’pi thaṇḍile,Seyyaṃ akāka vihari vivekakāmavāAjjhogahaṃ adutiyako mahāvanaṃ;

()

උන්වහන්සේ එක ඇලයකින් පමණක් සයනය කිරීමේ ව්‍රතය රැක්ක සේක. ලෑල්ලක් මත හෝ හිස් බිම මත සයනය කරමින්, විවේකය කැමති ව තනිව ම මහා වනයට වැද වාසය කළ සේක.

91.

91.

Pāṇe ime visamagate’tikhuddakeNā’haṃ vadhissamiti paṭicca’nuddayaṃ,Ussāvamaddanahirabhīrutāya soNātho abhikkami ca sato paṭikkami;

()

"විෂම භූමියෙහි වසන්නා වූ මේ ඉතා කුඩා සතුන් මම නොනසමි" යි පතළ කරුණාවෙන් යුක්ත ව, පිනි බිඳක් පවා පෑගීමට ඇති ලජ්ජා-භය නිසා අප නාථයන් වහන්සේ සිහි නුවණින් යුතුව ම ඉදිරියටත් පසුපසටත් පියවර තැබූ සේක.

92.

92.

Ninnatthalā vanagahanā vanāsayoNinnatthalaṃ vanagahanaṃ migo yathā,Hīto vipassiya vipinopage janeTāsābhibhū papanati evamevakho;

()

වනයේ වසන මුවෙකු, වනයට එන මිනිසුන් දැක බියට පත් ව වනයෙන් වනයට පලා යන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේ ද වනයට පැමිණෙන මිනිසුන් දැක බියෙන් මෙන් ඝන වනාන්තරයෙන් වනාන්තරයට ම පලා ගිය සේක.

93.

93.

Disvāna luddakavanakammikādayoGopālake tiṇanaḷakaṭṭhahārake,Mācaddasaṃ ahamapi tetya’yaṃjanoMā maṃ vipassatu samadhiṭṭhahaṃ vataṃ;

()

වැද්දන්, වනයේ වැඩ කරන අය, ගොපල්ලන්, තණකොළ, බට හෝ දර කපන්නන් දැක, "මම ඔවුන් නොදකිම්වා, ඔවුන් ද මා නොදකිත්වා" යි සිතා තවුස් ව්‍රතයක් ලෙස මඟ හැර ක්‍රියා කළ සේක.

94.

94.

EkovasaṅgaṇikavihārabhītiyāNinnatthalā vanagahanā taponidhī,Ninnatthalaṃ vanagahanaṃ papāta soTassāsi tādisi pavivittatā tadā;

()

මිනිස් සමූහයා ඇසුරු කිරීමට ඇති බිය නිසා, ඒ තපෝනිධී වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ එක් වනයකින් තවත් වනයකට වැදුණු සේක. එකල උන්වහන්සේගේ ඒකාන්ත හුදකලා බව එබඳු විය.

95.

95.

Yasmiṃvane caratamavītarāgīnaṃRomuggamo caraṇatalāni kampare,Disvāna bhiṃsaṇakavanaṃ tathāvidhaṃAjjhogahaṃ vasi pavivekakāmavā;

()

කෙලෙස් පහ නොකළ සාමාන්‍ය මිනිසුන් ඇතුළු වන විට ඇඟ ලොම් ඩැහැගන්නා වූ, දෙපතුල් වෙව්ලන්නා වූ එබඳු භීෂණ වනාන්තරයකට, විවේකය කැමති වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ඇතුළු වී වාසය කළ සේක.

96.

96.

Ussāvapātatasamaye’ntaraṭṭhakeHemantike sisiratarāya rattiyā,Abbhāvakāsika mabhipūrayi vataṃKicchaṃ vasi vasi vanasaṇḍago divā;

()

අතිශයින් සීතල වූ හේමන්ත සෘතුවේ පිනි පතිත වන අන්තරට්ඨක රාත්‍රී කාලයන්හි උන්වහන්සේ එළිමහනේ වෙසෙන ව්‍රතය පිරූ සේක. දහවල් කාලයෙහි ඉතා දුක සේ ඝන වනාන්තරය තුළ ම වාසය කළ සේක.

97.

97.

Gimhotu pacchimadivasantare divāAbbhāvakāsikadhutadhammapūrako,Rattiṃ vane vihari javaṭṭhikānyu’paNissāya so asayi susānabhūmiyaṃ;

()

ගිම්හාන සෘතුවේ අවසන් දිනවල දහවල් කාලයේ දී එළිමහනේ වෙසෙමින් තපස් දම් පුරන උන්වහන්සේ, රාත්‍රියෙහි වනයෙහි ද, මළ සිරුරුවල ඇටකටු ඇසුරු කරමින් සොහොන් බිමෙහි ද සයනය කළ සේක.

98.

98.

Buddhaṅkuraṃ upagamiyo’ṭhubhanti’piOmuttayantipi rajaso’kiranti’pi,Gomaṇḍalā savaṇakhilesu daṇḍakaṃDatvā vadāpayitumupakkamanti’pi;

()

එසේ තපස් රකින ඒ බුදුන්වහන්සේ (බුද්ධකුරයන්) වෙත පැමිණෙන ගොපලු දරුවන් උන්වහන්සේට කෙළ ගැසූහ, මුත්‍රා කළහ, දූවිලි ගැසූහ. කන් සිදුරුවලට කූරු දමා හිංසා කිරීමට ද පෙළඹුණහ.

99.

99.

Sovādhivāsayi satimā upekkhakoTaṃvedanaṃ kaṭukaka manaññavediyaṃ,Dukkhe sukhe sumati tulāsarikkhakoBālesu tesva’pi navikopayimanaṃ;

()

එහෙත් මනා සිහි නුවණින් හා උපේක්ෂාවෙන් යුක්ත වූ උන්වහන්සේ, අන් අයට විඳගත නොහැකි ඒ කටුක වේදනාවන් ඉවසා වදාළ සේක. සැප-දුක දෙකෙහි ම තරාදියක් මෙන් සම සිතැති ඒ නුවණැත්තාණෝ ඒ අනුවණ බාලයන් කෙරෙහි ද කිසිදු ක්‍රෝධයක් නොකළ සේක.

100.

100.

Āhāratappaṇavidhinā visuddhi’tiEke vadanti’ha samaṇāññatitthiyā,Kolādibhojanavikatiṃ tathāvidhaṃAppicchatāya’nubhavi suddhikāmavā;

()

"ආහාර පාලනයෙන් ම පාරිශුද්ධිය ලැබෙන්නේ ය" යි මෙලොව ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ සහ අන්‍ය තීර්ථකයෝ පවසති. පාරිශුද්ධිය පතන්නා වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ද අල්පේච්ඡතාවය නිසා ම දිනකට එක ම මසන් ගෙඩියක් වැනි ඉතා අල්ප ආහාර වළඳමින් වීර්යය කළ සේක.

101.

101.

Appojabhojanavikatiṃ pabhuñjatoKhattiṃsalakkhaṇasiriyā samujjalaṃ,Kāyo suraddumaruciro’dhimattaka-Sīmānamaṭṭhikataca māpadhīmato;

()Pabbānivā asitalanāsva’sitika-Vallisu unnata’vanatāni seyyathā,Āsuṃ tathā karacaraṇādikāni’piTassu’nnatonata’vayavāti viggahe;

()

මෙලෙස අල්ප වූ ද සාරයක් නැති වූ ද ආහාර වැළඳීම නිසා, පෙර තිස්දෙකක් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් බැබළුණු, සුන්දර වෘක්ෂයක් බඳු වූ ඒ ප්‍රඥාවන්ත බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ ශරීරය ඇට හා සම පමණක් ඉතිරි වන සීමාවට ම පත් විය. කළු වැල්වල ගැට මෙන් උන්වහන්සේගේ අත් පා ආදී ශරීරාංගයන්හි හන්දි ද ගැට ගැසී උස් පහත් වී පෙනුණි.

103.

103.

Mokkhesino karabhapadaṃva nissiriṃNimmaṃsa mānisada mahū sirimato;

Tassu’ntatāvanatakapiṭṭhikaṇṭakoĀsi yathāvalayitavaṭṭanāvali;

()

මෝක්ෂය පතන්නා වූ ඒ ශ්‍රීමත් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ පිටුපස ප්‍රදේශය මස් නැති ව ගොස් ඔටුවකුගේ පියවරක් මෙන් අවලස්සන විය. උන්වහන්සේගේ කොඳු ඇට පෙළ ගැට ගැසූ නූලක් මෙන් උස් පහත් වෙමින් දිස් විය.

104.

104.

Gopāṇasi sithilitabandhanā jara-Sāḷāya heṭṭhupariṭhite’va dhīmato,Nimmaṃsalohitakakalebare pya’va-Bhaggā bhavuṃ pavisamaphāsukāvalī;

()

දිරාපත් වූ ශාලාවක ලිහිල් වී බිඳ වැටෙන්නට ආසන්න ව ඇති පරාල මෙන්, මස් ලේ සිඳී ගිය ඒ ප්‍රඥාවන්තයන් වහන්සේගේ සිරුරෙහි ඉළ ඇට පෙළ ඇතුළට කඩා වැටී බිඳී ගියාක් මෙන් දිස් විය.

105.

105.

Appaṃ kubhojanavikatiṃ pabhuñjanoTassa’kkhikūpagayugalakkhitārakā,Okkāyikā abhavu magādhagā tadāGambhīrakupagadakatārakāka viya;

()

ඉතා අල්ප වූ ද නොගැලපෙන ආහාර වැළඳීම නිසා, උන්වහන්සේගේ ඇස්වල තාරකා ගැඹුරු ළිඳක් පතුලේ පෙනෙන තාරකාවන් මෙන් අක්ෂි කුහර තුළට ම ගිලා බැස තිබුණි.

106.

106.

Vātātapena’ bhiphusito yathā’maka-Cchinno’bhisamphuṭani alābu tittako,Sīsacchavī sukhumachavissa bhojano-Pacchedanena’bhiphuṭitā ṭhitaṃ tathā;

()

අමු කාලයේ ම නෙළා සුළඟට හා අව්වට දැමූ තිත්ත ලබු ගෙඩියක් වියළී රැලි වැටී යන්නාක් මෙන්, මනා සියුම් සමක් තිබූ උන්වහන්සේගේ හිස්කබලේ සම ආහාර නොමැතිකම නිසා වියළී රැලි වැටී තිබුණි.

107.

107.

Tassodaracchavi pana piṭṭhikaṇṭakaṃAlliyi so muni malamuttamocako,Okujjito paripati pūtimūlaka-Lomāni tabbapugalitāni bhūmiyaṃ;

()

ඒ මුණිවරයාණන් වහන්සේ බඩේ සම අතගාන විට එය පිටකොන්දේ ඇලී තිබුණි. මල මූත්‍ර පහ කරන්නට තැත් කරන විට උන්වහන්සේ මුහුණින් වැටුණි. උන්වහන්සේගේ මුල් දිරාගිය ලොම් ද සිරුරෙන් ගිලිහී බිම වැටුණි.

108.

108.

So piṭṭhikaṇṭakamavasaṅgapāṇināKucchicchaviṃ phusitumito parāmasi,So piṭṭhikaṇṭakamavasaṅgapāṇināKucchicchaviṃ phusitumito parāmasi;

() (Yamakabandhanaṃ)

උන්වහන්සේ තම අතින් බඩේ සම අතගාන විට පිටකොන්ද අසුවූයේ ය. පිටකොන්ද අතගාන විට බඩේ සම ද අතට අසු විය. (එතරම් ම උදරය හා පිටකොන්ද එකට ඇලී තිබුණි).

109.

109.

Kālonukho varapuriso’ti no tathāSāmonukho napi nanumaṅguracchavi,Āsuṃ tadā kavimatikathāparā narāDisvā malaggahitamasobhanacchaviṃ;

()

දූවිල්ලෙන් වැසී අශෝභන වූ උන්වහන්සේගේ ශරීරයේ පැහැය දුටු නැණවත් මිනිස්සු, "මේ උත්තමයා කළු පැහැති ද? නැතහොත් නිල් පැහැති ද? එසේත් නැතහොත් දුඹුරු පැහැති ද?" යි විවිධ අදහස් දැක්වූහ.

110.

110.

Ye santī sampatī samaṇā’bhavuṃ pureAttantapā tapasi anāgate siyuṃ,Te vedanaṃ kaṭukamitodhikaṃ kimuVedenti vedayu mabhivedayissare;

()

අතීතයෙහි ස්වයං-පීඩාවන් විඳිමින් තපස් රැකි, වර්තමානයෙහි රකින හෝ අනාගතයෙහි රකින්නා වූ යම් ශ්‍රමණයෝ වෙත් ද, ඔවුහු මීට වඩා දරුණු වූ ද කටුක වූ ද වේදනාවක් කිසිසේත් නොවින්දාහ, නොවිඳිති, මතු නොවිඳින්නාහ.

111.

111.

Īhāya dukkarakiriyāyi’māya’piNeva’jjhagā yamariyañāṇadassanaṃ,Attūpatāpanakasirassa kevalaṃBhāgī bhavi anariyamaggagāmiso;

()

මෙබඳු වූ දුෂ්කර ක්‍රියාවල නිරත වුව ද, උන්වහන්සේ කිසිදු ආර්ය ඥානදර්ශනයක් නොලැබූ සේක. එය හුදෙක් සිරුරට දුක් දීමක් පමණක් වූ අතර, නිවනට නොපමුණුවන අනාර්ය මාර්ගයක් ම විය.

112.

112.

Saṃsāre sātisāre barataradarathe saṃsaraṃ saccasandhoKhedevedesi devāsiranarasaraṇoesayaṃsattasantiṃ,DhīrovīrovaroyopabhavabhavabhayopāpatāpabbipattoĀyogaṃ yogiyogī parihari hirimāevamevacchavassaṃ;

() (Muttāhāra bandhanaṃ)

අතිශයින් මහා දුක් ඇති සසරෙහි සැරිසරමින්, සත්‍යවාදී වූ ද, දෙව් මිනිසුන්ට සරණ වූ ද, සත්වයන්ගේ ශාන්තිය සොයන්නා වූ ද, භව භය හා පාපයන්ගෙන් දුරු වූ ඒ ධීර-වීර මහා යෝගී වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, වසර හයක් මුළුල්ලෙහි කළ ඒ නිෂ්ඵල ව්‍රතය මෙලෙස අත්හැර දැමූ සේක.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakala kavijana hakayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe avidurenidāne mahābodhisattassa mahā padhānānuyogappavattiparidīpo ekādasamosaggo.

මෙසේ සියලු කවීන්ගේ ප්‍රීතිය පිණිස මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් රචිත ‘ජිනවංශදීපය’ නම් ග්‍රන්ථයෙහි, අවිදූරේ නිදානයෙහි එන මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ දුෂ්කර ක්‍රියා ව්‍රතය දැක්වෙන එකොළොස්වන සර්ගය නිමා විය.

1.

1.

Kāmaṃ kāmasukhallikā’nuyogoHīno’natthakaro’tya’ne(’karūpaṃ),Cintetvāna tapovanaṃ vimānāTvaṃ siddhatthu’pagamma kāhase kiṃ;

()

"කාමසුඛල්ලිකානුයෝගය (කාම සැපයෙහි ඇලී සිටීම) අතිශයින් ම ලාමක ය, අනර්ථකර ය" යි සිතා, සිද්ධාර්ථයෙනි, ඔබ එසේ නම් මාලිගාව හැර දමා තපෝවනයට පැමිණ මේ කරන්නේ කුමක් ද?

2.

2.

Konāma’ntu’patāpanā’nuyuttoPatto hoti sukhappadaṃ kadāci,Tasmā attu’patāpanā’nuyogoHīno’natthakaro’ti cintayassu;

()

තමා පෙළීමෙහි (අත්තකිලමථානුයෝගයෙහි) යෙදුණු කවරෙක් නම් කවදාවත් සැපතට පැමිණියේද? එබැවින් තමා පෙළීමෙහි යෙදීම හීන වූ ද අනර්ථකර වූ ද දෙයකැයි සිතන්න.

3.

3.

Attānaṃ sayamevamovaditvāPiṇḍāyā’nugharaṃ caritva laddhaṃ,Bhattaṃ bhuttavato sakamhi kāyeĀsuṃ pākatikāni lakkhaṇāni, ()

මෙසේ තමාටම අවවාද කරගෙන, පිඬු සිඟා නිවසින් නිවසට හැසිර ලැබුණු ආහාරය වැළඳූ උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙහි ස්වභාවික ලක්ෂණයෝ වහාම ප්‍රකෘතිමත් වූහ.

4.

4.

Hīnantadvayavajjanena jātuÑāṇukkaṃsagatamhi tamhi vīre,Bodhāyū’pasamāya nibbidāyaUkkaṭṭhaṃ paṭipattimācarante;

()

ඒ හීන වූ අන්ත දෙක මඟහැරීමෙන්, අවබෝධය පිණිස ද කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස ද කලකිරීම පිණිස ද උතුම් ප්‍රතිපදාවෙහි හැසිරෙන්නා වූ, විශිෂ්ට ඥානයට පැමිණි ඒ වීරයන් වහන්සේ...

5.

5.

Chabbassānya’nidukkaraṃ karitvāBodhiṃ nājjhagato subhojanāni,Bhuñjanto kimu kubbate’ padhānāVibbhanto iti pañcavaggiyāyaṃ;

()

‘හය වසරක් දුෂ්කර ක්‍රියා කොට ද බෝධිය ලබාගත නොහැකි වූ උන්වහන්සේ, දැන් ප්‍රණීත ආහාර වළඳමින් කෙලෙස නම් වීර්යය වඩන්නාහුද? උන්වහන්සේ මඟින් බැහැර වී ඇත’යි පස්වග මහණෝ සිතූහ.

6.

6.

Madaditvā sikataṃ sinehaladdhāKevā’suṃ samaṇaṃ hi’maṃ upecca,Ko mūḷho’dhigamādhigantumiccheCintetvā migadāyamotariṃsu;

()

‘වැලි මිරිකා තෙල් ලබාගත හැක්කේ කා හටද? මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, අධිගමයන් ලබන්නට කැමති වන මෝඩයා කවුද?’ මෙසේ සිතා ඔවුහු ඉසිපතන මිගදායට ගියහ.

7.

7.

Senānīnigame tadāni seṭṭhi-Dhītā sāmikulaṃ alaṅkatā’si,Bhārenā’vanataṅginī kucānaṃHaṃsivā’lasagāminī sujātā;

()

එකල්හි සේනානි නියම්ගමෙහි, ස්වාමියාගේ කුලය අලංකාර කළා වූ, පියයුරු බරින් නැමුණු සිරුරක් ඇති, හංස දේනුවක සේ මන්දගාමී ගමන් ඇති, සුජාතා නම් සිටු දියණියක් වූවාය.

8.

8.

Jāte patthitapatthanāsamiddheRukkhā’dhiggahitāya devatāya,Kātuṃ sābalikammaka mānayitvāDhenū laṭṭhivanopagā sahassaṃ;

()

රුක්දේවතාවා නිසා තමා පැතූ පැතුම ඉටු වූ කල්හි, ඇය බිලි පූජාවක් පැවැත්වීම පිණිස ලට්ඨි වනයෙහි හැසිරෙන දෙනුන් දහසක් ගෙන්වා ගත්තාය.

9.

9.

Tāsaṃ pañcasatāni duddhakhīraṃPāyetvā katapuna yāvatā’ḍhadhenū,Khīrānaṃ parivattanaṃ vidhāyaPaccūsamhi dudoha tā’ḍhadhenū;

()

ඇය එම දෙනුන් දහසකගේ කිරි දෙනුන් පන්සියයකට පොවා, නැවත එසේම කරමින් කිරි මාරු කිරීමේ ක්‍රමය අනුව අවසානයේ ඉතිරි වූ දෙනුන්ගෙන් අලුයම් කාලයෙහි කිරි දොවා ගත්තාය.

10.

10.

Missetvā sayamevava duddhakhīraṃPāyāsaṃ pacituṃ samārabhittha,Devā tattha sudhārasaṃ khipitvāĀrakkhādimakaṃsu uddhanasmiṃ;

()

ඈ තමා විසින්ම එම කිරි මිශ්‍ර කොට කිරිපිඬු පිසීමට පටන් ගත්තාය. එහිදී දේවතාවෝ දිව්‍ය ඕජාව ඊට එක් කළහ; ලිප අසල රැකවල් ද සැලසූහ.

11.

11.

Tassā’si himāvācalo’padhānaṃPallaṅko pathavitalaṃ ahū ce,Hatthā pacchimapubbasāgaresuPādā dakkhiṇasāgare bhaviṃsū;

()

උන්වහන්සේට හිමාලය පර්වතය කොට්ටය විය. පොළෝ තලය සයනය විය. දෑත් පෙරදිග හා අපරදිග මහා සමුද්‍රයන්හි ද දෙපා දකුණු සමුද්‍රයෙහි ද වූහ.

12.

12.

Uggantvā tiṇajāti nāhirandhāTassā’hacca ṭhitā nabhaṃ asesaṃ,Chādesuṃ caraṇuṭṭhitā’ssa kaṇha-Sīsā’jānuyugā’pya’kaṇhakīṭā;

()

උන්වහන්සේගේ නාභියෙන් පැනනැඟුණු තණකොළ විශේෂයක් මුළු අහස පුරා විහිදී ගියේය. උන්වහන්සේගේ දෙපතුලෙන් පැනනැඟුණු කළු හිස් ඇති පණුවෝ දණහිස් දක්වා ශරීරය වසා ගත්හ.

13.

13.

Cattāro sakuṇā catuddisāhiPatvā tappadapañjaraṃ vivaṇṇā,Setā’suṃ puthumīḷhapabbatassaSīse caṅkami so alimpamāno;

()

සතර දිශාවෙන් පැමිණි විවිධ වර්ණ ඇති පක්ෂීහු සතර දෙනෙක් උන්වහන්සේගේ පාමුල වැටී සුදු පැහැයට හැරුණහ. තවද උන්වහන්සේ මහා අශුචි පර්වතයක් මත එහි නොතැවරෙමින් සක්මන් කළහ.

14.

14.

Iccevaṃ sumati’ṭṭhapākadāniPassitvā supināni pañca niṭṭhaṃ,Patto ajja bhavāmahanti buddhoNigrodhaṃ samupecca sannisīdi;

()

මෙසේ මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේ මේ පංච මහා සිහින දැක, ‘මම අද ඒකාන්තයෙන්ම බුදු බවට පැමිණෙන්නෙමි’යි සිතා අජපල් නුග රුක වෙත පැමිණ වැඩසිටි සේක.

15.

15.

Sodhetaṃ sahitā tu puṇṇadāsīPaccūse vaṭamūlapubbasele,Taṃ lokekaraviṃ virājamānaṃDisvā’voca sujātametamatthaṃ;

()

අලුයම් කාලයෙහි නුග රුක මුල පිරිසිදු කිරීමට ගිය පුණ්ණා නම් දාසිය, ලොවට එකම සූර්යයෙකු සේ බැබළෙමින් වැඩසිටි උන්වහන්සේ දැක, සුජාතාව වෙත ගොස් ඒ බව පැවසුවාය.

16.

16.

Lakkhagghaṃ haripātimāharitvāSā āvajjayi pakkabhājanaṃ so,Pāyāso vinivaṭṭito ṭhito’siTāyaṃ pokkharapattatova’toyaṃ;

()

ඇය ලක්ෂයක් වටිනා රන් තලියක් ගෙනවිත්, පිසූ කිරිපිඬු එහි හැලුවාය. නෙළුම් පතක රඳන දිය බිඳක් සේ, ඒ කිරිපිඬු කිසිදු තැනක නොඇලී රන් තලියෙහි පිඬක් වී රැඳුණේය.

17.

17.

Sā aññāya suvaṇṇapātiyā taṃChādetvā muditā pasantacittāGantvā maṇḍana maṇḍitā sasīseKatvā pūjayi bhojanaṃ sujātā;

()

එය දැක මහත් සේ සතුටු වූ, පහන් සිත් ඇති, සර්වාභරණයෙන් සැරසුණු සුජාතාව එම රන් තලිය තවත් රන් තලියකින් වසා, හිස මත තබාගෙන ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ඒ ආහාරය පූජා කළාය.

18.

18.

Kālaṃ ettakamevabodhisattaṃNātikkamma vidhātudinnapatto,Sampatto’si adassanaṃ tato taṃPātiṃ soṇṇamayaṃ paṭiggahetvā;

()

එතෙක් කල් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ හැර නොගිය, ඝටීකාර මහා බ්‍රහ්මයා විසින් දෙන ලද පාත්‍රය අතුරුදන් විය. ඉන්පසු උන්වහන්සේ ඒ රන් තලිය පිළිගත් සේක.

19.

19.

Haṃsālimalinīkatāravinda-Reṇucchannasunīlanīrapurā,Yā nerañjaravissutā’si tāyaNajjātīramagañji sattasāro;

()

හංස සමූහයා ගැවසීමෙන් යුත්, නෙළුම් රේණුවලින් වැසුණු, නිල්වන් ජලයෙන් පිරි, ප්‍රසිද්ධ වූ නේරංජරා නදී තීරය වෙත ලෝකෝත්තම වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වැඩම කළ සේක.

20.

20.

PāyāsāmisapuṇṇasoṇṇapātiṃKāsāvāni jinaṅkuro ṭhapetvā,Tīre tāya savantiyā nahātuṃTitthaṃ gandhagajorivo’tarittha;

()

කිරිපිඬු පිරුණු රන් තලිය සහ සිවුරු ගං ඉවුරෙහි තබා, ඒ ජිනාංකුරයන් වහන්සේ ස්නානය කිරීම පිණිස ගන්ධහස්තියෙකු මෙන් නදියට බැස වදාළ සේක.

21.

21.

RolambākulanīlanīrajehiSevālehi nadījalaṃ sunilaṃ,Nikkhantajjutisañcayehi dehāOtiṇṇassa jagāma piñjarattaṃ;

()

මීමැස්සන් ගැවසුණු නිල් නෙළුම්වලින් හා පාසිවලින් ඉතා නිල් පැහැ ගැන්වී තිබූ නදී ජලය, නදියට බැසගත් උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නික්මුණු රශ්මි මාලාවෙන් රන්වන් පැහැයට හැරුණි.

22.

22.

Gaṅgākāmini kañjareṇugandha-Cuṇṇaṃ tuṅgataraṅgabāhunā taṃ,Bhattāraṃ salilena sītalenaMakkhetvāsunahāpayantī’vā’si;

()

උස් රළ නමැති දෑතින් යුත් ඒ නේරංජරා ගංගාව, නෙළුම් රේණු සුවඳ කුඩු සහ සීතල දියෙන් තමාගේ ස්වාමියා නහවන්නියක මෙන් උන්වහන්සේව මනාව නෑවූවාය.

23.

23.

Tulyaṃ tabbadanambujena laddhuṃĀyantaṃ raviraṃsisaṅgamena,Haṃsasseṇi sarojakosarāsiṃSaṃdūsesi āvāriyo hi pāko;

()

උන්වහන්සේගේ මුහුණ නමැති නෙළුම් පියුමට සමාන වනු පිණිස, සූර්ය රශ්මිය වැදීමෙන් පිපෙන්නට තැත් කළ නෙළුම් කැකුළු සමූහය හා හංස පංක්තීහු ලජ්ජාවට පත් වූහ.

24.

24.

Tīre sārasacakkavākapakkhīSosāya’ssavisāritaṃ’sapakkhā,Gambhīrambhasi mattamāhariṃsuMaññe nikkaruṇāya ettakantī;

()

ගං ඉවුරෙහි වූ සාරස පක්ෂීහු ද චක්‍රවාක පක්ෂීහු ද තමන්ගේ පියාපත් විදහා වේළා ගත්හ. ගැඹුරු දියෙහි සිටි පක්ෂීහු උන්වහන්සේ කෙරෙහි ඇති අප්‍රමාණ කරුණාව නිසා මෙන් මධුර හඬ නැඟූහ.

25.

25.

Tuṇḍe maṇḍitapuṇḍarīkadaṇḍoPakkhe keravapaṇḍare pasārī,Nāthassu’bbahi mattahaṃsarājāSetacchattavibhutimuttamaṅge;

()

තම හොටයෙන් සුදු නෙළුම් දණ්ඩක් දරා, සුදු පැහැති පියාපත් විදහාගත් එක් මත් හංස රාජයෙක් ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ ශීර්ෂය මත සේසතක සිරිය මැවීය.

26.

26.

VattamhojapalobhitālicakkaṃCakkhavāpāthagataṃ jinaṅkurassa,Saṃdassesi padhānabhuṭhitassaNilasmiṃ kasiṇamhi bhūtibhāraṃ;

()

උන්වහන්සේගේ වටකුරු මුහුණ නමැති පියුමට ලොල් වී පැමිණි බඹර සමූහයා, වීර්යය වැඩීමට සැරසුණු ජිනාංකුරයන් වහන්සේගේ නේත්‍ර පථයට පැමිණ, නිල් කසිණ මණ්ඩලයක් මත ඇති ශ්‍රී සෝභාව පෙන්වන්නාක් මෙන් වූහ.

27.

27.

VeyyāvaccakarārivāpagāyaṃSevālādimalāpanena mīnā,PādañcandagamīnalakkhaṇassaTassa’gge vimalikariṃsu vāriṃ;

()

ගංගාවෙහි උපස්ථායකයන් මෙන් වූ මත්ස්‍යයෝ, පාසි ආදී කුණු රොඩු ඉවත් කරමින්, මත්ස්‍ය ලක්ෂණයෙන් යුත් පාද ඇති උන්වහන්සේගේ පාමුල ජලය පිරිසිදු කළහ.

28.

28.

Uttiṇṇassa visālasāḷasākhī-Sākhāhatthapuṭehi puñknāya,Gattaṃ mandasugandhagandhavāha-Vatthaṃ sāḷavanaṅganā adāsi;

()

දියෙන් ගොඩට වැඩම කළ උන්වහන්සේට, සල් වනය නමැති ලලනාව විසින් විශාල සල් අතුවල අතු අත්වලින් මෘදු සුවඳ සුළං නමැති වස්ත්‍රය පිදුවාක් මෙන් විය.

29.

29.

Lokindo parimaṇḍalaṃ nivatthoChādetvāna timaṇḍala’ntariyaṃ,Bandhitvopari kāyabandhanampiKāsāvaṃ paridhāyi paṃsukūlaṃ;

()

ලෝකනාථයන් වහන්සේ මනාව වටකොට හැඳ, තුන් මණ්ඩලය වසා, ඉණෙහි කායබන්ධනය ද බැඳ, පංශුකූල කසට සිවුර පෙරවා ගත් සේක.

30.

30.

Pāyāsassa nirūdakassa ūna-Paññāsappamite vidhāya piṇḍe,Pācīnābhimukho nisajja najjāTīre tāya akāsi bhattakiccaṃ;

()

දිය රහිත වූ ඒ කිරිපිඬු ආහාරයෙන් එක් අඩු පනහක් (හතළිස් නවයක්) පිඬු කොට, නැගෙනහිර බලා නදී තීරයෙහි වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ වළඳා වදාළ සේක.

31.

31.

Pāyāso madhuro’yamassa satta-Sattāhaṃ paṭividdhabodhino hi,Ojāsamapharaṇāya ṭhānamāsiTasmā so pavihāsi nibbihesaṃ;

()

මේ මධුර කිරිපිඬු ආහාරය, බෝධිය අවබෝධ කරගත් උන්වහන්සේට සත් සතියක් මුළුල්ලෙහි ශරීර ඕජාව පැතිරවීමට ප්‍රමාණවත් විය. එබැවින් උන්වහන්සේ ක්ලාන්තයකින් තොරව කල් ගෙවූ සේක.

32.

32.

Bujjheyyaṃ yadi bodhimajja sohaṃUddhaṃsotamayaṃ suvaṇṇapāti,Gaṅgāyaṃ khipaki gacchatūti vatvāDhīmā dakkhiṇahatthagaṃ tamagghaṃ;

()

‘මම අද බෝධියට පැමිණෙන්නෙම් නම්, මේ රන් තලිය ගඟ දියෙහි උඩුගං බලා යේවා!’යි පවසා, ඒ මහා ප්‍රඥාවන්තයන් වහන්සේ තම දකුණත රැඳි උතුම් රන් තලිය දියට දැමූ සේක.

33.

33.

Sotaṃ bhindiya sā savantimajjheṬhatvā pāti yato asītihatthaṃ,Uddhaṃsotamupecca sannimujjiTasmā so’pi nimujji pītinajjaṃ;

()

එම රන් තලිය ගඟ මැද දිය රළ බිඳගෙන රියන් අසූවක් පමණ උඩුගං බලා ගොස් දියේ ගිලුණේය. ඒ දැක උන්වහන්සේ ද ප්‍රීති නදියෙහි ගිලී ගිය සේක.

34.

34.

Nāgānaṃ bhavanaṃ upecca tiṇṇaṃBuddhānaṃ panimamhi bhaddakappe,SāpātiparibhuttasoṇṇapātiGhaṭṭetvāna ṭhitā katānurāvā;

()

නාග භවනයට ගිය ඒ රන් තලිය, මේ භද්‍ර කල්පයෙහි පහළ වූ බුදුවරුන් තිදෙනා වහන්සේගේම රන් තලීන්හි වැදී හඬ නඟමින් නතර විය.

35.

35.

Taṃ dīghāyukakālanāgarājāSutvā saddamathajjape’kabuddho,Uppannoti jinaṃ abhitthavantoAṭṭhāsi thutigītikāsatehi;

()

ඒ හඬ ඇසූ දීර්ඝායුෂ ඇති කාල නා රජු, ‘අද තවත් බුදුවරයෙකු උපන්නේය’යි දැන, සිය ගණන් ස්තුති ගීත ගයමින් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කරමින් සිටියේය.

36.

36.

ChāyābaddhavisālasāḷasālaṃPatvāsāḷavanaṃ nadīsamīpe,ĀjīvaṭṭhamasīlasaṃvarenaĀdoyeva visuddhakāyavāco;

()

ගඟ අසල පිහිටි, සිසිල් සෙවණ දෙන විශාල සල් ගස්වලින් යුත් සල් වනයට පැමිණ, මුල සිටම ආජීවට්ඨමක සීල සංවරයෙන් පිරිසිදු කළ කාය වාග් ද්වාර ඇති උන්වහන්සේ...

37.

37.

KatvāṭṭhārasapiṭṭhikaṇṭakānaṃKoṭīnaṃpaṭipādanaṃ kamena,PallaṅkassanisajjabandhanenaKammaṭṭhānasatiṃ upaṭṭhapetvā;

()

පිටකොන්දේ ඇට අටළොසක් වූ පුරුක් එකිනෙක කෙලින් පිහිටුවා, පර්යංක බන්ධනයෙන් යුතුව වැඩසිට, කමටහන් අරමුණෙහි සිහිය පිහිටුවා...

38.

38.

ĀnāpānasatiṃpariggahetvāNibbattesimalaggahītapubbe,Rūpārūpasamādhayo’ṭṭhapañcā-Bhiññāyo vasitāca so vasīso ()

ආනාපානසතිය මනාව ගෙන, පෙර පුරුදු කළා වූ රූපාවචර හා අරූපාවචර ධ්‍යානයන් ද පංච අභිඥාවන් ද උපදවා ගෙන, එහි වසීභාවයට පැමිණි සේක.

39.

39.

Jhānassādarato divāvihāraṃKatvā sāḷavane surāsurehi,Dhīro maggamalaṅkataṃ karīvaGantuṃ otariyatrabodhimūlaṃ;

()

ධ්‍යාන සුවයෙන් යුතුව සල් වනයෙහි දිවා විහරණය කොට, දෙවි අසුරයන් විසින් අලංකාර කරන ලද මඟ ඔස්සේ ඒ ධීරයන් වහන්සේ බෝධි මූලය වෙත යාමට නික්මුණු සේක.

40.

40.

LājādīkusumehivippakiṇṇoMuttāpaṇḍaravāḷukātthato so,Maggo tuṅgataraṅga bhaṅgahāriLakkhīvāsapayodadhīri’vā’si;

()

විළඳ ආදී මල්වලින් ගහන වූ ද, මුතු සහ සුදු වැලි අතුරන ලද්දා වූ ද ඒ මාවත, උස් වූ රළ පෙළින් සුසැදි ලක්‍ෂ්මියගේ වාසභවනය වූ ක්ෂීර සාගරය බඳු විය.

41.

41.

Majjhā’ropitapaṅkajābhirāmaṃMuttādāmasamākulaṃ samantā,KaṇṇolambasuvaṇṇaghaṇṭamassaDeṭā dibbavitāna mukkhipiṃsu;

()

මධ්‍යයෙහි තබන ලද නෙළුම් මලින් මනහර වූ ද, හාත්පස මුතු දමින් සැරසුණා වූ ද, කොන්වල එල්ලෙන රන් මිණිගෙඩිවලින් යුක්ත වූ ද දිව්‍යමය වියනක් දෙවියෝ උන්වහන්සේ උදෙසා ඉහළින් දැරූහ.

42.

42.

Lokatthaṃ karaṇāya coditasmiṃTasmiṃ lokadivākare’kavīre,Gacchante sahajātabodhimūlaṃĀloko udapādi sabbaloke;

()

ලෝකයාගේ යහපත පිණිස පෙලඹවුණු, ලෝකය නැමැති සූර්යයා බඳු වූ, ඒ ඒකවීර වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සහජාත බෝධි මූලය කරා වඩිනා කල්හි, මුළු ලෝකයෙහි ම මහා ආලෝකයක් පහළ විය.

43.

43.

Āyantaṃ tiṇhārako pathamhiDisvā sotthiyanāmabhūsuro taṃ,Pādāsi tiṇamuṭṭhiyo’ṭṭhamattāNātho tāni tiṇāni sampaṭicchi;

()

මඟ වඩිනා උන්වහන්සේව දුටු සොත්ථිය නම් බ්‍රාහ්මණ තණ නෙළන්නා, උන්වහන්සේට කුස තණ මිටි අටක් පිළිගැන්වී ය. අප නාථයන් වහන්සේ ද ඒ තණ මිටි පිළිගත් සේක.

44.

44.

Vattatte varapāṭihāriyamhiMagge gandhagajo’ca jamhamāno,Sampatto karuṇākalattabhattāSambodhādhigamāya bodhimūlaṃ;

()

මඟෙහි උතුම් ප්‍රාතිහාර්යයන් සිදුවෙමින් පවතිද්දී, කරුණාව නමැති අගමෙහෙසිය ඇති, සුවඳ ඇතකු වැනි ගමනින් යුත් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සම්බෝධිය අවබෝධ කරගනු පිණිස බෝධි මූලයට පැමිණි සේක.

45.

45.

Tassosīdaṭhitaṃ’va cakkavāḷaṃHeṭṭhā dakkhiṇato’ttarānanassa,Paññāyu’ttaracakkavāḷamuddhaṃLaṅghitvānaṭhitaṃ’va ābhavaggaṃ;

()

උන්වහන්සේ උතුරු දෙස බලා දකුණු දිශාවෙහි සිටි කල, දකුණු පසින් සක්වල පහතට ගිලී ගියාක් මෙන් ද, උතුරු පසින් සක්වල මුදුන භවග්ගය දක්වා ඉහළට එසවී ගියාක් මෙන් ද පෙනිණි.

46.

46.

Evaṃ pacchimamuttaraṃ disampiAṭṭhānanti padakkhiṇaṃ karonto,Gantvā ṭhānavaraṃ puratthimasmiṃAṭṭhāsi vasi pacchimānano so;

()

මෙසේ බටහිර හා උතුරු දිශාවන්හි ද (පොළොව නොසන්සුන් වූ බැවින්) පැදකුණු කරමින්, නැගෙනහිර දිශාවෙහි වූ උතුම් ස්ථානයට ගොස්, බටහිර දෙස බලා ස්ථිරව වැඩසිටි සේක.

47.

47.

Dhīmā dakkhiṇapāṇipallavenaAgge tāni tiṇāni sattharī so,Tamhā cuddasahatthamuppatitvāPallaṅko samalaṅkarī dumindaṃ;

()

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේ සිය දකුණු අත නමැති ළපලු පල්ලවයෙන් ඒ තණ ගෙන ඉස්සූ සේක. එකෙණෙහි ම එහි දහහතර රියන් උස ඇති වජ්‍රාසන පර්යංකය පහළ වී බෝධි වෘක්ෂ රාජයා අලංකාර කළේ ය.

48.

48.

Dakkho kārupavīṇacittakāroKātuṃ vā’likhituṃ yathānasakkā,Aṭṭhaṃsu haritāni santhatāniEvaṃ tāni tiṇāni uppatitvā;

()

දක්‍ෂ ශිල්පියෙකුට හෝ චිත්‍ර ශිල්පියෙකුට වුව ද නිමවීමට හෝ ඇඳීමට නොහැකි වන අයුරින්, ඒ තණපත් උඩට පැන නැඟී, ඉතා සිත්කළු කොළ පැහැති ඇතිරිල්ලක් සේ මනාව පිහිටියේ ය.

49.

49.

Maṃsādī upasussare nahārūAṭṭhīcepyavasissare sarīre;

Muñceyyaṃ caturāsavehi yāvaBhindissāmi natāvimaṃ ahanti;

()

"මාගේ ශරීරයෙහි මස් ලේ වියළී ගිය ද, නහර හා ඇටකටු පමණක් ඉතිරි වුව ද, සතර ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදෙන තුරු මම මේ වීර්යය අත් නොහරිමි" යි උන්වහන්සේ දැඩි අධිෂ්ඨාන කළ සේක.

50.

50.

Daḷhaṃ cintiya daḷhamānaso soPācīnābhimukho dumindabandhaṃ;

Katvā piṭṭhigataṃ nisīdi bodhi-Pallaṅkamhi yugandhare ravī’va;

()

මෙසේ දැඩි ලෙස සිතා, දැඩි අධිෂ්ඨාන ඇතිව, නැගෙනහිර දෙස බලා, බෝධි වෘක්ෂ කඳ පිටුපසට කර, යුගන්ධර පර්වතය මුදුනෙහි බබළන සූර්යයා මෙන් බෝධි පර්යංකය මත වැඩසිටි සේක.

51.

51.

Lokeso sasimaṇḍalāvabhāsaṃSetacchattamadhārayī tadaññe,Suddhāvāsatalaṭṭhadevatā taṃPūjesuṃ makuṭappitañjalīhi;

()

ලෝකපාලක (මහා බ්‍රහ්මයා) චන්ද්‍ර මණ්ඩලයක් මෙන් බබළන සේත්කුඩය උන්වහන්සේට ඉහළින් දැරූ අතර, ශුද්ධාවාස බඹලොව වැසි දේවතාවෝ සිය කිරුළ මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ නමස්කාර කළහ.

52.

52.

Ye rūpāvacare vasanti devāTe ca’ññatra asaññasattadeve,Sampatvā vajirāsane nisinnaṃPūjesuṃ kusumākulañjalīhi ()

අසඤ්ඤසත්ත ලෝකය හැර අන් සියලු රූපාවචර බඹලොව වැසි බ්‍රහ්මයෝ ද එහි පැමිණ, වජ්‍රාසනයෙහි වැඩසිටින උන්වහන්සේට මල් පිරුණු දොහොතින් පූජා පැවැත්වූහ.

53.

53.

Ekacce paranimmitādilokāPatvā bhattibharā’marā mahiṃsu,PūjābhaṇḍasamābhikiṇṇahatthāMārāriṃ tahimāpa pāpimā kiṃ;

()

පරනිර්මිත ආදී දිව්‍ය ලෝකයන්ගෙන් පැමිණි ඇතැම් දෙවිවරු ද භක්ති භරිතව, පූජා භාණ්ඩයන්ගෙන් පිරුණු දෑතින් යුක්තව මාරයාගේ සතුරා වූ උන්වහන්සේට පූජා කළහ. එතැනට පවිටු මාරයා පැමිණියේ කුමක් හෙයින් ද?

54.

54.

Ye nimmāṇaratimhi nijjarā te;

Patvā gandhakaraṇḍamaṇḍalehi,SampūjesumalaṅkataṅghipīṭhaṃNaṃ seṭṭhaṃ vijayāsanopaviṭṭhaṃ;

()

නිම්මාණරති දිව්‍ය ලෝකයෙහි වෙසෙන ඒ දෙවිවරු ද සුවඳ කරඬු රැගෙන පැමිණ, ජය අසුනෙහි වැඩසිටි ඒ උතුම් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ අලංකාර පාද පීඨය මනාව පූජා කළහ.

55.

55.

Aṭṭhāsi tusitālayā sasenoPatvā santusitavhadevarājā,Vijento harimora piñchapuñja-Sobhaṃ kañcanatālavaṇṭapantiṃ;

()

තුසිත භවනයෙන් සිය පිරිස සමඟ පැමිණි සන්තුසිත දිව්‍ය රාජයා, රන්වන් මොනර පිල් කළඹක සිරින් බබළන රන් තල්වැට පෙළක් සලමින් එහි වැඩසිටියේ ය.

56.

56.

Patvā yāmasurālayā sasenoSaṃvijesi suyāma devarājā,Dhīraṃ soṇṇapaṇāḷikānipāta-Dhārāsannibhacārucāmarehi;

()

යාම දිව්‍ය ලෝකයෙන් සිය පිරිවර සමඟ පැමිණි සුයාම දිව්‍ය රාජයා, රන් පීල්ලකින් ගලා හැලෙන දිය දහරක් බඳු මනහර සෙමර සලමින් ඒ මහා ධීරයන් වහන්සේට උපස්ථාන කළේ ය.

57.

57.

Devindo vijayuttarākhyasaṅkhaṃVīsaṃ hatthasataṃ dhamītadaññe,Pūjesuṃ tamupecca koviḷāra-Pupphādīhi ca tāvatiṃsadevā;

()

දේවේන්ද්‍ර වූ ශක්‍රයා එකසිය විසි රියන් දිගැති විජයුත්තර නම් හක්ගෙඩිය පිම්බේ ය. තාවතිංස වැසි සෙසු දෙවිවරු ද උන්වහන්සේ වෙත පැමිණ කණවෑ මල් ආදියෙන් පූජා කළහ.

58.

58.

Yakkhādīhi purakkhatā’pi deva-Rājāno caturo catuddisāsu,Rakkhaṃ saṃvidahiṃsu devalokāTaṃ patvāna vinaṭṭhalomahaṭṭhaṃ;

()

යක්ෂයින් ආදීන් පෙරටු කොටගත් සතර වරම් දිව්‍ය රාජවරු ද, කිසිදු බියකින් තොරව සිව් දිශාවන්ගෙන් රැකවල් සලසමින් දිව්‍ය ලෝකයෙන් එහි පැමිණියහ.

59.

59.

Vādento saramaṇḍalaṃ vidhāyaVīṇaṃ pañcasikho’pi beḷuvākhyaṃ,Taṃ sampūjayi kālanāgarājāThomento thutigītikāsatehi;

()

පංචසිඛ දිව්‍ය පුත්‍රයා ද බෙලුව පඬු වීණාවෙන් ස්වර මණ්ඩල මවමින් වාදනය කළ අතර, කාල නාග රාජයා ද සිය ගණන් ස්තුති ගීත ගයමින් උන්වහන්සේට පූජා කළේ ය.

60.

60.

Evaṃ kāhaḷabherisaṅkhavīṇā-Ghaṇṭāvījanichattacāmarehi,NaccādīhicalājapañcamehiDīpaddhupadhajehi mānayuṃ taṃ;

()

මෙසේ හොරණෑ, බෙර, සක්, වීණා, මිණිගෙඩි, පවන්සල්, සේත්කුඩ, සෙමර මෙන් ම නෘත්‍ය ගීතයන්ගෙන් ද, විළඳ පස්වන කොට ඇති පූජාවන්ගෙන් ද, පහන්, සුවඳ දුම් හා ධජ පතාකයන්ගෙන් ද උන්වහන්සේට උපහාර දැක්වූහ.

61.

61.

Siddhattho paṭisiddhamāradheyyoKattuṃ attavase sadevalokaṃ,Sutvā vāyamatīti bodhimaṇḍeMāro tatra samārabhitthagantuṃ;

()

සිද්ධාර්ථයන් වහන්සේ දෙවියන් සහිත ලෝකය තමන්ගේ වසඟයට ගනු පිණිස (මාරයාගේ විෂය ඉක්මවා යනු පිණිස) බෝධි මණ්ඩපයෙහි වීර්යය වඩන බව අසා, මාරයා එහි යෑමට සූදානම් විය.

62.

62.

Tasmiṃ kho samaye bhayāvahāniMārasso’taraṇāya kāraṇāni,Cakkhacāpāthagatāni dunnimitta-Rūpādīni tilokalocanassa;

()

එකල්හි, මාරයාගේ පැමිණීම හඟවන බියකරු වූ ද අශුභ වූ ද පෙරනිමිති තුන්ලොවට ඇසක් බඳු වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ නෙත් පථයට ලක් විය.

63.

63.

Sukkha’mhodhararāvabherirāva-Vipphārābadhirīkatambarampi,Bhīmaṃ vijjulatā’sighaṭṭaṇehiMārassā’havambḍalābhamāha;

()

වියළි වලාකුළුවල ගර්ජනාව නැමැති බෙර hඬින් අහස බිහිරි කරවමින් ද, කඩුවල ගැටීම බඳු බියකරු විදුලි කෙටීම් මඟින් ද මාරයාගේ යුද සේනාවේ පැමිණීම ප්‍රකාශ විය.

64.

64.

Mārassā’gamanañjase rajovaVājīnaṃ khuraghaṭṭaṇena jāto,Ukkāpātasataṃ janesi tassaCakkhavāniṭṭhaphakhalaṃ disāsu ḍāho;

()

මාරයා පැමිණෙන මඟෙහි අසුන්ගේ කුර පහරින් නැඟුණු ධූලි ද, සිය ගණනින් කඩා වැටුණු උල්කාපාත ද නිසා ඇස්වලට අහිතකර වූ දැවෙන ස්වභාවයක් දසත පැතිර ගියේ ය.

65.

65.

Vehāse vicaruṃ kabandharūpāKākolā balipuṭṭhavāyasārī,Unnādiṃsu kharānilo pavāyīAbbhuṭṭhāsi rajo disāsu dhūmo;

()

හිස් නැති කවන්ධ රූප අහසෙහි සැරිසැරූහ. කපුටන් සහ බකමූණන් ආදී පක්ෂීන් බිහිසුණු ලෙස කෑගැසූහ. චණ්ඩ මාරුතයක් හැමූ අතර, දසත ධූලි හා දුම් රොටු ඉහළට පැන නැඟුණි.

66.

66.

Āloko vigato ghaṇandhakāroOtiṇṇo mahikāsamābhikiṇṇo,Ākāso pathavi bhūsaṃ pakampiMeghacchannadinaṃ dinaṃ babhūva;

()

ආලෝකය නැති වී ගොස්, මීදුමෙන් වැසුණු ඝන අන්ධකාරයක් පැතිර ගියේ ය. අහසත් පොළොවත් දැඩි ලෙස කම්පා වූ අතර, දහවල ද වලාකුළුවලින් වැසුණු අඳුරු දිනයක් බඳු විය.

67.

67.

Siddhatthañhi asiddhamatthametaṃKātuṃ assavamārakiṅkarāme,Vatve’thā’ti pajāpatī sasenoTattheva’ntaradhāyi tāvadeva;

()

"සිද්ධාර්ථයන්ගේ මේ අරමුණ අසාර්ථක කරමු" යැයි පවසමින් මාර සේනාව සමඟ පැමිණි මාර දිව්‍ය රාජයා එකෙණෙහි ම එහි දර්ශනය විය.

68.

68.

Sā setā purato pajāpatissaĀsī bārasayojanaṃ vinaddhā,Evaṃ dakkhiṇavāmano ca loka-Dhātvantāvadhīmāsi pacchato’pi;

()

මාරයා ඉදිරියෙහි වූ ඒ සේනාව යොදුන් දොළහක් පුරා පැතිර තිබුණි. එසේ ම දකුණු පසින් ද වම් පසින් ද පිටුපසින් ද සක්වල කෙළවර දක්වා ම එය පැතිර පැවතියේ ය.

69.

69.

Uddhaṃ sā navayojanappamāṇāSaddo bhūmividāraṇori’vā si,So’paḍḍhaṃ satayojanaṃ babhūvaUccaṃ so girimekhalo gajindo;

()

ඉහළ අහසට යොදුන් නවයක් උසට පැතිර තිබූ ඒ සේනාවේ හඬ පොළොව පැළී යනවාක් බඳු විය. ගිරිමේඛලා නම් වූ ඒ මඟුල් ඇත් රාජයා යොදුන් එකසිය පනහක් උස් විය.

70.

70.

Nāhesuṃ parisāsu nimmitāsuṃDveyodhā sadisāyudhādadhānā,Tabyāsena alañhi lomahaṃsoYassā’nussaraṇena ce siyā me;

()

මවන ලද ඒ මාර සේනාවන් අතර සමාන ආයුධ දරන සෙබළුන් දෙදෙනෙකු නොවී ය. එය සිහිපත් කිරීමෙන් පවා සිතෙහි ලොමුදැහැ ගැන්වීමක් සිදු වේ.

71.

71.

Māpetvā sahasā sahassabāhuṃGaṇhitvā vividhāyudhāni tehi,Ārūḷho girimekhalaṃ sasenoMāro pāturahosi baddhavero;

()

එකෙණෙහි ම දෑත් දහසක් මවාගෙන, ඒවායින් විවිධ ආයුධ ගෙන, ගිරිමේඛලා ඇතා පිට නැඟුණු වෛරී මාරයා සිය සේනාව සමඟ පෙනී සිටියේ ය.

72.

72.

Deveso yasasā samaṃ sakenaSetacchatta magañchi saṃharitvā,Deveso yasasā samaṃ sakenaSaṅakkhaṃ piṭṭhigataṃ vidhāya dhāvī;

() (Yamakabandhanaṃ)

දේවරාජයා (මහා බ්‍රහ්මයා) සිය කීර්තිය ද සමඟ සේත්කුඩය හකුළුවාගෙන පලා ගියේ ය. අන්‍ය දේවරාජයා (ශක්‍රයා) ද සිය විජයුත්තර හක්ගෙඩිය පිටේ බැඳගෙන පලා ගියේ ය.

73.

73.

Saṅkocā’nanakāhalo jagāmaPātālaṃ khalu kālanāgarājā,Vīṇādoṇisakho sakhānapekhoTamhā pañcasikho kalahuṃ palāyi;

()

කාල නාග රාජයා සිය මුහුණ හැකිළුවාගෙන පාතාලයට ම දිව ගියේ ය. වීණාව සුරත දැරූ පංචසිඛ දිව්‍ය පුත්‍රයා ද කිසිවෙකු දෙස නොබලා එතැනින් වහා පලා ගියේ ය.

74.

74.

Disvā mārabalaṃ samosarantaṃSampattā janatā palāyi bhītā,Sosīho’va vihāsi sakyasīhoEko kamārakarindakumhabhedī;

()

කඩා වදින මාර සේනාව දැක, රැස්ව සිටි පිරිස බියෙන් පලා ගියහ. එහෙත්, මාරයා නැමැති මද ඇතාගේ කුම්භස්ථලය පළා හරින සිංහයෙකු බඳු වූ ඒ ශාක්‍ය සිංහයන් වහන්සේ පමණක් හුදෙකලාව ම සිංහයෙකු සේ වැඩසිටි සේක.

75.

75.

Passitvā’dharakantibhāramassaVattamhoruha mindirāvihāraṃ,Siddhatthena samo nacatthi lokeIccevaṃ kalimā’ha mārasenaṃ;

()

ලක්‍ෂ්මියගේ වාසස්ථානය බඳු වූ උන්වහන්සේගේ මනහර නෙළුම් මුහුණේ සහ තොල්වල කාන්තිය දැක, "මේ ලෝකයෙහි සිද්ධාර්ථයන්ට සමාන කිසිවෙක් නැත" යි පවිටු මාරයා සිය සේනාවට පැවසී ය.

76.

76.

Etasasā’bhimukhā mayaṃ kadāciNosakkoma’bhiyujjhitunti tātā,Vatvā uttarapassato samāroKhandhāvāramabandhi baddhavero;

"දරුවනි, අපට කිසිසේත් මොහුට මුහුණ ලා සටන් කළ නොහැක" යැයි පවසා, වෛර බැඳගත් මාරයා උතුරු දෙසින් සිය සේනා කඳවුරු බැඳගත්තේ ය.

77.

77.

Disvā’jjhottharamānamārasenaṃĀrakkhāvaraṇaṃ thiraṃ vidhāya,Khandhāvāramabandhi sopi vīroJetuṃ taṃ dasapāramī bhaṭehi;

()

කඩා වදින මාර සේනාව දැක, ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ ද ස්ථිර ආරක්‍ෂක වළල්ලක් සලසාගෙන, දස පාරමිතා නැමැති භට සේනාවෙන් මාරයා පරාජය කරනු පිණිස සිය අධිෂ්ඨාන කඳවුර බැඳගත් සේක.

78.

78.

Māro bhudharamerucakkavāḷeRukkhādīni vicuṇṇituṃ samatthaṃ,Khobhetvā bhuvanattayaṃ disāsuUṭṭhāpesi samīraṇaṃ sughoraṃ;

()

මාරයා පර්වතයන් ද, මහා මේරු පර්වතය ද, සක්වළ ද, ගස්වැල් ද සුනුවිසුනු කර දැමීමට සමත් වූ ද, තුන් ලොවම කැලඹීමට පත් කරමින් සියලු දිශාවන්ගෙන් හමා යන බිහිසුණු මහා චණ්ඩ මාරුතයක් ඇති කළේය.

79.

79.

Vāto pāramidhāmavārito soNittejaṃ palayānilassamopi,Patto cāmaramandamārutovaTandehotuparissamaṃ jahāsi;

()

පාරමිතා බලයෙන් වළක්වන ලද ඒ චණ්ඩ මාරුතය, සියලු තේජස අහිමි වී පලා යන සුළඟක් බඳු වී, අවසානයේ සෙමර සලන්නාක් වැනි මෘදු මද පවනක් බවට පත් වී බෝසතාණන් වහන්සේගේ ශරීරයේ විඩාව දුරු කළේය.

80.

80.

DhārāvegavihinnabhūmibhāgaṃGambhīrā’sanirāvanibbharā’ghaṃ,Māro māpayi tuṅgavīcabhaṅgaṃVassoghaṃ paripātarukkhaselaṃ;

()

මාරයා මහ පොළොව පලාගෙන යන තරම් වේගවත් ධාරාවන්ගෙන් යුත්, බිහිසුණු හෙණ හඬින් ආකාශය සිසාරා ගිගුම් දෙන, ගස් හා ගල්පර්වත පෙරළා දමන, උස් රළ පෙළින් යුතු මහ වතුරක් බඳු බිහිසුණු වැස්සක් මවා වැස්සවීය.

81.

81.

Vīro pāramipāḷibandhanenaRakkhaṃ bandhi nijantabhāvakhette,Teno’gho vipathaṅgamo vipakkha-Senāyā’si pavāhaṇe nidānaṃ;

()

එහෙත් මහා වීර වූ බෝසතාණන් වහන්සේ ස්වකීය ආත්මභාවය නමැති කෙත වටා පාරමිතා නමැති ආරක්ෂක වැට බැඳගත්හ. එනිසා ඒ මහා ජල ප්‍රවාහය මඟ හැරී ගොස්, සතුරු මාර සේනාවම ගසාගෙන යාමට හේතුවක් විය.

82.

82.

Tejokhaṇḍasamānamattano soTattaṃ pajjalitaṃ sajotibhūtaṃ,Māpetvo’palavassamappasayhaṃJhāpetuṃ tamupakkamittha māro;

()

ඉන්පසු මාරයා, තමන්ගේ තේජසින් ගිනිකඳක් බඳු වූ, රත් වී දිලිසෙන, ගිනි ජාලා සහිත වූ ද, මැඩපැවැත්විය නොහැකි වූ ද ගිනිකඳු පාෂාණ වැස්සක් මවා, බෝසතාණන් වහන්සේව දවා අළු කර දැමීමට උත්සාහ කළේය.

83.

83.

Mārasseva patantamuttamaṅgeGhoraṃ pāramivāyuvegaruddhaṃ,Taṃvassaṃ vajirāsanūpacārePūjāpupphaguḷattanaṃ jagāma;

()

බෝසතාණන් වහන්සේගේ උත්තම ශීර්ෂය මතට ඇද හැලුණු ඒ බිහිසුණු ගල් වැස්ස, උන්වහන්සේගේ පාරමිතා නමැති වායු වේගයෙන් වළක්වන ලදුව, වජ්‍රාසනය අසලදී පූජා පිණිස පිදූ මල්ගොමු බවට පත් විය.

84.

84.

Assaddho visadiddhatiṇhadhāraṃĀdittaṃ pihitambaro’daraṃ so,Māpesi asisattitomarādi-Vassaṃ sabbadisānipātamānaṃ;

()

අශ්‍රද්ධාවන්ත වූ ඒ මාරයා, අහස් කුස වසා ගනිමින් දිලිසෙන්නා වූ ද, විෂ පොවන ලද තියුණු මුවහත් ඇත්තා වූ ද කඩු, හෙල්ල, තොමර ආදී විවිධ ආයුධ වැස්සක් සියලු දිශාවලින් ඇද හැලෙන සේ මැවීය.

85.

85.

Tasmiṃ pāramivammavammitasmiṃVissaṭṭhā’yudhavuṭṭhi kuṇṭhitaggā,Patvā sampati pupphavuṭṭhibhāvaṃTappādāsanamatthake papāta;

()

පාරමිතා නමැති බලවත් සන්නාහයෙන් සැරසී සිටි බෝසතාණන් වහන්සේ වෙත එල්ල කළ ඒ ආයුධ වැස්ස, අග මොට වී ගොස් එකෙණෙහිම දිව්‍යමය මල් වැස්සක් බවට පත් වී, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ආසනය මත පතිත විය.

86.

86.

Māro vicciṭacicciṭāyamānaṃSaṃvaṭṭānalakhaṇḍavibbhamaṃ so,Vassaṅgāramayaṃ savipphuliṅgaṃUṭṭhāpesi palāsapakupphavaṇṇaṃ;

()

ඉන්පසු මාරයා 'චිච්චිට්' යන හඬ නඟමින් දැවෙන, ලෝක විනාශකාරී මහා ගින්නක් බඳු වූ, ගිනි පුපුරු විහිදුවන, රතු පැහැති කෑල මල් වැනි දිලිසෙන ගිනි අඟුරු වැස්සක් මවා වැස්සවීය.

87.

87.

KhippaṃpāramimantajappanenaAṅgārāninivāritānitāni,TaṃbuddhaṅkurapuṇṇacandabimbaṃSevantānivikiṇṇabhānivāsuṃ;

()

එහෙත් පාරමිතා නමැති මන්ත්‍ර බලයෙන් මෙන් වහාම වළක්වන ලද ඒ ගිනි අඟුරු, පූර්ණ චන්ද්‍ර මණ්ඩලයක් බඳු වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වටා විහිදී ගිය රශ්මි කලාපයන් මෙන් බැබළුණි.

88.

88.

BhasmīkātumalantimāraveriṃDhūmākiṇṇamaniggataggijālaṃ,Mārobheravarāvamussadābha-Mabbhuṭṭhāpayikhārabhasmavassaṃ;

()

මාර සතුරා අළු කර දැමීම පිණිස, දුමෙන් ගහන වූ, අභ්‍යන්තරයේ ඇවිළෙන ගිනි ජාලා සහිත වූ ද, බිහිසුණු හඬ නඟන්නා වූ ද උණුසුම් ක්ෂාර අළු වැස්සක් අහසින් මවා වැස්සවීය.

89.

89.

SetāmuddhanivippakiṇṇabhasmiṃTaṃvassaṃcitapāramībalena,PatvācandanagandhacuṇṇabhāvaṃMārārissapapātapādamūle;

()

බෝසතුන්ගේ ශීර්ෂය මත පතිත වන්නට ආ ඒ සුදු පැහැති අළු වැස්ස, උන්වහන්සේ පුරන ලද පාරමිතා බලයෙන් සුවඳ සඳුන් කුඩු බවට පත් වී මාර පරාජිතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි වැටුණි.

90.

90.

Asmiṃ guvalayālavāḷagabbheSampātānaladaḍḍhavaṇṇudhāraṃ,Uttāsāvahamattano’pi kaṇhoVassāpesi uḷāravaṇṇuvassaṃ;

()

මේ පෘථිවි තලය මැද, තමන්ට පවා බිය උපදවන සුලු වූ, ගින්නෙන් රත් වී දැවුණු වැලි කැටවලින් සමන්විත මහා වැලි වැස්සක් පාපිෂ්ඨ මාරයා විසින් වස්සවනු ලැබීය.

91.

91.

Disvā’ṅakghīnakharāliraṃsigaṅgā-Tīrussāritavaṇṇurāsi massa,Aṅgāro’va’dhikodhapāvakenaKaṇho kaṇhataro’si jhāpitatto;

()

බෝසතාණන් වහන්සේගේ නියපොතු වලින් විහිදුණු ආලෝක ධාරා නමැති ගංගාවෙන් ඒ වැලි කඳු ඉවතට විසි වී යනු දැක, පාපිෂ්ඨ මාරයා දැඩි ක්‍රෝධ නමැති ගින්නෙන් තැවී, අඟුරක් මෙන් වඩාත් කළු පැහැ වී, තමා තුළින්ම දැවී ගියේය.

92.

92.

DhūpāyantamavīcimaccimantaṃSamphuṭṭhaṃ ghanapheṇaṇabubbulehi,Vassaṃ paṅkamayaṃ bhusaṃ nimuggoMāro māpayi pañcakāmapaṅke;

()

පස්කම් සැප නමැති මඩෙහි තදින් ගිලී සිටි මාරයා, දුම් දමන්නා වූ ද, අවීචි මහා නිරයේ ගින්නක් මෙන් ඇවිළෙන්නා වූ ද, ඝන පෙණ බුබුළුවලින් ගහන වූ ද මහා මඩ වැස්සක් මවා වැස්සවීය.

93.

93.

TasmiṃpāramisattīsitibhūtePaṅke candanapaṅkabhāvayāte,Māro passiya phullapaṅkajāhaṃKopā paṅkahatānanorivāsi;

()

පාරමිතා බලයෙන් සිසිල් කරන ලද ඒ මඩ වැස්ස, සුවඳ සඳුන් මඩක් බවට පත් වී, එහි නෙළුම් මල් පිපී තිබෙනු දුටු මාරයා කෝපයෙන් මුහුණට මඩ ප්‍රහාරයක් වැදුණෙකු මෙන් ලජ්ජාවට පත් විය.

94.

94.

Mārāriṃ iminā hanāmahantīSo lokantariyandhakāraghoraṃ,Māro sūvividāriyaṃ disāsuUṭṭhāpesighanandhakārakhandhaṃ;

()

"මේ මාර සතුරා මෙයින් විනාශ කරමි" යි සිතා, මාරයා ලෝකාන්තරික නිරයේ පවතින බිහිසුණු ඝන අන්ධකාරය බඳු වූ, සියලු දිශාවන් වසා ගත් මහා අඳුරු කඳක් මවා පෑවේය.

95.

95.

So’yaṃ pāramijātaraṃsijāla-Bhinnā’sesatamojinaṅkureṇo,Pallaṅkodayapabbatodito’siKāmaṃ māratusārasosanāya;

()

එහෙත් වජ්‍රාසනය නමැති උදය පර්වතයෙන් උදා වූ, මාරයා නමැති මිහිදුම වියළා හැරීම පිණිස නැඟී ආ සූර්යයා බඳු වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, තමන් වහන්සේගේ පාරමිතා බලයෙන් විහිදුණු රශ්මි මාලාවෙන් ඒ මුළු අඳුරම සුණු විසුණු කර හැරියහ.

96.

96.

Etaṃ gaṇhatha bandhathā’ti vatvāNiṭṭhaṃ kappamavaṇṇiyaṃ kavīhi,Saddhiṃ mārabalenu’pāgato soKuddho yuddhamakā pamattabandhu;

()

"මොහුව අල්ලව්, මොහුව බඳිව්!" යැයි කෑගසමින්, කවියන් විසින් වර්ණනා කර නිම කළ නොහැකි තරම් වූ සිය මාර සේනාව සමඟ පැමිණි, කෝපයට පත් ප්‍රමාදයන්ගේ නෑයා වූ මාරයා බෝසතුන් සමඟ මහා සටනක් කළේය.

97.

97.

Taṃ disvā’calaniccalaṭṭhamesaPallaṅko nacapāpuṇāti tuyhaṃ,Mayhaṃ he’su’pakapakpateva tasmāAsmā vuṭṭhahathā’vusotya’voca;

()

නොසැලී නිශ්චලව වැඩසිටි බෝසතුන් දෙස බලා මාරයා මෙසේ කීවේය: "මේ වජ්‍රාසනය ඔබට අයිති නැත; එය අයිති මටය. එබැවින් ඇවැත්නි, ඔය ආසනයෙන් නැඟිට යන්න."

98.

98.

Ekā’pī samatiṃsapāramīnaṃPallaṅkatthamapūritā tayā’ti,Vutte so khipi nijjito’racakkaṃCakkaṃ cakkavaraṅkitassa sīse;

()

"මේ වජ්‍රාසනය උදෙසා ඔබ විසින් තිස් පාරමිතාවන්ගෙන් එකදු පාරමිතාවක්වත් පුරා නැත" යැයි බෝසතුන් පැවසූ කල්හි, පරාජය ඉවසනු නොහැකි වූ මාරයා සිරිපා ලකුණු ඇති උන්වහන්සේගේ ශීර්ෂය දෙසට තියුණු සක් අවිය විසි කළේය.

99.

99.

Taṃ cakkāyudhamujjhitappabhāvaṃYuddhe laddhajayassa mārajissa,Ussisamhi varāsanūpacāreSetacchantamivussitaṃ rarāja;

()

එහෙත් මාර පරාජය කර සටනින් ජයගත් බෝසතාණන් වහන්සේගේ උත්තම ශීර්ෂයට ඉහළින්, තේජස අහිමි වූ ඒ සක් අවිය සුදු සේසතක් මෙන් ඉහළ නැඟී බැබළෙන්නට විය.

100.

100.

Tuyhaṃ sañcinanamhi pāramīnaṃKo sakkhī’ti ahañca sakkhihomi,Sakkhī’ganti pavattamārasenā-Ghoso bhumividāraṇori’vāsi;

()

"ඔබ පාරමිතා පිරූ බවට සාක්ෂිකරු කවුද?" යි මාරයා ඇසූ කල්හි, "මම සාක්ෂි දෙමි! මම සාක්ෂි දෙමි!" යැයි මාර සේනාව පැවසූ බිහිසුණු ඝෝෂාව මහ පොළොව පැළී යන තරම් මහත් විය.

101.

101.

DāpentonijasakkhimuggatejoBāhuṃtāvapasārayī paviro,Sakkhīhantīvadaṃ’va mārasenaṃTajjento’va babhūva bhumicālo;

()

එකල්හි, මහා වීර වූ බෝසතාණන් වහන්සේ ස්වකීය සාක්ෂිකරුගේ මහා තේජස පෙන්වනු පිණිස පොළොව දෙසට ශ්‍රී හස්තය දිගු කළහ. එවිට "මම සාක්ෂි දෙමි" යැයි ගිගුම් දෙමින්, මාර සේනාව බිය ගන්වමින් මහා භූමි කම්පාවක් ඇති විය.

102.

102.

Mātaṅgo girimekhalo chitāriṃVandanto’vapapāta jannukehi,Māro laddhaparājayo nivattha-Vatthassā’pi anissaro palāyi;

()

එවිට මාරයා පැමිණි ගිරිමේඛලා ඇතා ද සතුරන් මැඬලූ බෝසතුන්ට වඳින්නාක් මෙන් දණින් වැටුණි. පරාජයට පත් වූ මාරයා තමා ඇඳ සිටි වස්ත්‍රය ගැන පවා සිහියක් නොමැතිව බියෙන් පලා ගියේය.

103.

103.

Ghoramārabalavāraṇādhipa-Mānadappanibhakumbhadāraṇo,BodhimūlavajirāsanopariKesarīva virarāja māraji;

()

බිහිසුණු මාර සේනාව නමැති මහා හස්තියාගේ මදය හා දර්පය නමැති කුම්භස්ථලය පළා දැමූ, මාර පරාජය කළ සිංහ රාජයෙකු බඳු වූ බෝසතාණන් වහන්සේ බෝමැඩ වජ්‍රාසනය මත අතිශයින් බැබළුණහ.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakala kavakijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe avidūre nidāne devaputta mārabala viddhaṃsana pavattiparidīpo dvādasamo saggo.

සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය ගෙන දෙන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් රචිත ‘ජිනවංශදීප’ මහා කාව්‍යයේ අවිදූරේ නිදානයෙහි ‘දේවපුත්‍ර මාර සේනා පරාජය කිරීමේ පුවත’ දක්වන දොළොස්වන සර්ගය නිමි.

1.

1.

NikhilamāratusāravisosinoAthajinaṅkuradīdhitimālino,Ravi katāvasaro’va’parācalaṃ(Duta’vilambita) gāmimupāgamī;

()

මාරයා නමැති මිහිදුම මුළුමනින්ම වියළා හැරියා වූ බෝසතාණන් වහන්සේගේ රශ්මි මාලාවට ඉඩ ප්‍රස්තාව සලසා දෙන්නාක් මෙන්, සූර්යයා බටහිර පර්වතය දෙසට වේගයෙන් ගමන් කළේය.

2.

2.

JaladhivārisinehasupuriteAbhavi paṃsumahītalamallake,Paṇihitāparabhudharavattikā-Jalitadīpasikhe’va nabhomaṇi;

()

මහා සාගර ජලය නමැති තෙලින් පිරුණු, මහ පොළොව නමැති මැටි පහන් කෝප්පයෙහි, බටහිර පර්වතය නමැති තිරය මත තබන ලදුව දැල්වෙන පහන් සිළුවක් බඳු වූ සූර්යයා අහස් කුසෙහි බැබළුණි.

3.

3.

UdayapabbatagabbhasamubbhavaṃSakayasopaṭibimbasamaṃsubhaṃ,Sapadi tappamukhe sasimaṇḍalaṃKasiṇamaṇḍalavibbhamamubbahi;

()

එකෙණෙහිම උදය පර්වතයෙන් නැඟී ආවා වූ ද, බෝසතුන්ගේම කීර්ති දේහයේ ප්‍රතිබිම්බයක් බඳු වූ සුන්දර වූ ද චන්ද්‍ර මණ්ඩලය, උන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි ධ්‍යාන වඩන කසිණ මණ්ඩලයක ශෝභාව දරා සිටියේය.

4.

4.

Aruṇavaṇṇasudhākara bhākarāDivasasandhivilāsiniyā khaṇaṃ,Parihariṃsu’dayāparabhudhara-Savaṇagaṃ maṇimaṇḍana vibbhamaṃ;

()

රන්වන් පැහැති සූර්යයා ද, රතු පැහැති චන්ද්‍රයා ද, සන්ධ්‍යා කාලය නමැති සුන්දර ලලනාවගේ නැගෙනහිර සහ බටහිර පර්වත නමැති කන් දෙකෙහි පැළඳි රත්නභරණ යුවළක ශෝභාව මතු කළහ.

5.

5.

Ravidhurā vidhurā sarasīvadhuKamalakomalakosapuṭañjalī,Upavane pavane’ritabhūruhāPanamitānamitāva tapodhanaṃ;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

සූර්යයා බැසයාමෙන් ශෝකයට පත් විල් නමැති ලලනාව නෙළුම් පොහොට්ටු නමැති දොහොත් මුදුන් දී වැඳ සිටියාය. උපවනයෙහි මද පවනින් සැලෙන වෘක්ෂයෝ ද තපස්වී බෝසතාණන් වහන්සේට නැමී නැමී වඳින්නාක් මෙන් වූහ.

6.

6.

Aparasāgaramuddhani bhāsuraṃTimirajālaparaṃ ravimaṇḍalaṃ,MukulitamburuhassirimāhariBhamaracakkabharaṃ sarasūpari;

()

බටහිර සාගරය මතුපිට දිදුලන, අඳුරට මැදි වූ සූර්ය මණ්ඩලය, විල මතුපිට බඹරුන් පිරිවරා ගත්, පියවුණු රතු නෙළුම් මලක සිරියාව නිරූපණය කළේය.

7.

7.

LavaṇavāridhikācasarāvakeAparabhūdhara kūṭa bhujappitā,Sūriyamaṇḍalapāti nimujjiyaPurimayāmamukhaṃnakimāhari;

()

කරදිය පිරුණු සාගරය නමැති වීදුරු බඳුනෙහි, බටහිර පර්වත ශිඛරය නමැති අතින් තබන ලද සූර්ය මණ්ඩලය නමැති තැටිය ගිලී ගොස්, රාත්‍රියේ ප්‍රථම යාමය නමැති මුහුණ උදා කර දුන්නේය.

8.

8.

Maṇipabhāruṇa bhākara maṇḍalaṃTamanubhuya mahambudhirāhunā,Mukhagataṃvamitaṃ viyaka lohitaṃJaladarāji rarāja dinaccaye;

()

රතු මැණික් පැහැති සූර්ය මණ්ඩලය, මහා සාගරය නමැති රාහු විසින් ගිලගනු ලැබීමෙන් පසු ඔහුගේ මුඛයෙන් වැගිරුණු ලේ බඳු වූ රතු පැහැති වලාකුළු පෙළ, සන්ධ්‍යා කාලයෙහි අහසේ බැබළුණි.

9.

9.

Vitatameghapabhāhi muhuṃ muhuṃKaḷita pāṭala pallava sampadaṃ,Vanaghaṭaṃ viṭapantaragaṃ kamāPhūṭatamopaṭalaṃpariṇāmayī ()

පැතිර ගිය වලාකුළුවල රත් පැහැයෙන් රන්වන් වූ ළපල්ලෙන් බරිත වූ වනාන්තරයේ අතුපතර අතරින්, ක්‍රමයෙන් ඝන අන්ධකාරය පැතිරී යන්නට විය.

10.

10.

SubhajanebhajanenirapekkhinīVipatinī patinīva rajassalā,Sumadhupe madhupe parivajjayuṃKamalinīmalinīkatanirajā;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

යහපත් සැමියා ඇසුරු නොකරන, කිලිටි වූ ස්ත්‍රියක මෙන්, මඩින් මලින වූ ද, රේණු රහිත වූ ද නෙළුම් විල, මිහිරි මීපැණි සොයා එන බඹරුන් තමන් වෙතින් බැහැර කළාය.

11.

11.

Madhumadālikulā makulāvalīAnilabhaṅga taraṅga bhujeritā,Paduminī ramaṇīhi sirimatoSumahitāmaṇikiṅkiṇiseṇiva;

()

මද පවනින් සැලෙන දිය රළ නමැති දෑතින් සලිත වන්නා වූ, මීපැණියෙන් මත් වූ බඹරුන්ගෙන් හා නෙළුම් පොහොට්ටුවලින් ගැවසුණු ඒ විල, පද්මිනී නමැති රූමත් කාන්තාව පැළඳ සිටි මිණි කිංකිණි මාලාවක් මෙන් බැබළුණි.

12.

12.

Rasikapakka phalāphala sālisuTarusiresu samosaramānakā,Timirakhaṇḍanibhā badhirīkaruṃRavipathaṃ virutehi vibhaṅgamā;

()

රසවත් ඉදුණු නොයෙක් පලතුරු සහිත ගස් මුදුන්වලට එකතු වන්නා වූ, අඳුරු කැටිති වැනි වූ පක්ෂීහු (හෙවත් කළු පැහැති කුරුල්ලෝ) තමන්ගේ හඬින් අහස් මාර්ගය බිහිරි කරවන්නාක් මෙන් නාද කළහ.

13.

13.

Kumudinīpamadā’thasudhākara-Karasatehi parāmasanāparaṃ,Kusumahāsavilāsadharā bhusaṃBhuvanavandiragabbhamalaṅkari;

()

ඉන්පසු, චන්ද්‍රයාගේ සිය ගණන් කිරණ නමැති සුරතින් ස්පර්ශ කරනු ලැබූ, කුමුදුනී නමැති කාන්තාව පිපුණු මල් නමැති සිනහවෙන් යුත් විලාසය දරමින් ලෝකය නමැති මන්දිර ගර්භය අතිශයින් අලංකාර කළාය.

14.

14.

Himakaro hariṇañjanahārināNijakarena nirākari taṅkhaṇe,Sakalaloka’vilocana sambhavaṃGhanatamopaṭalaṃhisajo yathā;

() (Silesabandhanaṃ)

දක්ෂ වෛද්‍යවරයකු ඇස් රෝග දුරු කරන්නාක් මෙන්, චන්ද්‍රයා මුව ලකුණින් යුත් තමාගේ සිහිල් කිරණින් මුළු ලෝකයාගේම නෙත් අන්ධ කරන ඝන අඳුරු පටලය එකෙණෙහිම දුරු කළේය.

15.

15.

SapadipāramitāramitāsayoNavama’nussatiyāsatiyā paraṃ,Adhikatā’dhi samādhi samāhitoPurimajātibhave tibhave sari;

() (Yamakabandhanaṃ)

පාරමිතාවන්හි ඇලුණු සිත් ඇති, උතුම් සමාධියෙන් සමාහිත වූ, සිහියෙන් යුක්ත වූ ඒ මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ භවත්‍රයෙහි තමන් වහන්සේ පෙර ගත කළ පූර්වේනිවාසයන් (පෙර ජාතීන්) වහාම සිහි කළ සේක.

16.

16.

Sumatipādaka jhāna samuṭṭhitoPurimakhandhasamūhamanukkamaṃ,Asariso’panisinnajayāsana-Ppabhuti yāvasumedhabhavāvadhiṃ;

()

යහපත් ප්‍රඥාවට පාදක වූ ධ්‍යානයෙන් නැගී සිටි, අසදෘශ වූ ජය ශ්‍රී මහා බෝධි මණ්ඩලයේ විජයාසනයෙහි වැඩසිටි උන්වහන්සේ, එතැන් සිට සුමේධ තාපස ජාතිය දක්වා වූ අතීත පංචස්කන්ධ පරම්පරාව අනුපිළිවෙලින් සිහි කළ සේක.

17.

17.

Idhabhave samanantarajātiyaṃTadiyakhandhapabandhamanussari,Ticatupañcachasatta nava’ṭṭhapiDasapi visatitiṃsati jātiyo;

()

මේ මිනිස් භවයට තදනුබද්ධ වූ (පෙර) තුසිත භවයෙහි ස්කන්ධ පරම්පරාව ද, එතැන් සිට ජාතීන් තුනක්, හතරක්, පහක්, හයක්, hතක්, අටක්, නවයක්, දහයක්, විස්සක්, තිසක් වශයෙන් ජාතීන් සිහි කළ සේක.

18.

18.

Lahumanussaritāḷisa jātiyoPabhava khandhavasena tahiṃtahiṃ,Bhavasataṃbhavupaḍḍhasataṃbhava-Dasasataṃbhavalakkhamathāparaṃ ()

එහිදී උපන් උපන් ස්කන්ධයන්ගේ වශයෙන් ජාතීන් හතළිහක් ද, ජාතීන් සියයක් ද, එකසිය පනහක් ද, දහසක් ද, ලක්ෂයක් ද ඉක්මනින් සිහි කළ සේක.

19.

19.

Aparimāṇa yugantagajātiyoAparimāṇa vivaṭṭagajātiyo,Aparimāṇa yuganta vivaṭṭagāAparimāṇa guṇo sarijātiyo;

()

අප්‍රමාණ ගුණැති බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ අප්‍රමාණ සංවට්ට කල්පයන්හි උපන් ජාතීන් ද, අප්‍රමාණ විවට්ට කල්පයන්හි උපන් ජාතීන් ද, අප්‍රමාණ වූ සංවට්ට-විවට්ට කල්පයන්හි උපන් ජාතීන් ද සිහි කළ සේක.

20.

20.

Catusuyonisusattamanaṭṭhiti-Tibhavapañcagatīsuparibbhamiṃ,Kasirabhāravaho ahamañjaseSakaṭabhāravaho gavajoyathā;

()

ගොනෙකු ගැල් බරක් අදිමින් මාර්ගයෙහි දුක් විඳින්නාක් මෙන්, මම ද සතර යෝනියෙහි ද, සප්ත විඥානස්ථිතීන්හි ද, තුන් භවයෙහි හා පංච ගතිවල ද සැරිසරමින් දුෂ්කර වූ සසර බර උසුලාගෙන ගියෙමි.

21.

21.

Itisamañña dharo’simamutra’haṃIti nihīnapasattha kulo bhaviṃ,Iti bhaviṃ abhīrūpavirūpimāItipi bhatta phakhalāphala māhariṃ;

()

"එක් කලෙක මම අසවල් නම ඇත්තෙක් වීමි, අසවල් පහත් හෝ උසස් කුලයෙහි උපන්නෙමි, අසවල් අයුරින් රූපසම්පන්න හෝ විරූපී වීමි, මෙවැනි ආහාර හා පලවැල අනුභව කළෙමි" යි සිහි කළ සේක.

22.

22.

AnubhaviṃkusalākusalārahaṃVividhadukkhamadukkha madukkha khaṃ,Dasasatāyu satāyumitobhaviṃItibhavaṃtibhavaṃsamanussari;

() (Yamakabandhanaṃ)

"කුසලාකුසල කර්මයන්ට අනුරූපව නොයෙක් දුක් ද, සැප ද, උපේක්ෂා ද වින්දෙමි; අවුරුදු දහසක් හෝ සියයක් ආයු වින්දෙමි" යි මෙසේ තුන් භවයෙහි පැවති පැවැත්ම සිහි කළ සේක.

23.

23.

Itiha yāvasumedha bhavaṃ sudhīSumariyā’tigatā’mitajātiyo,Asari sopaṭilomavasā tato-Ppabhuti yāva ito tatiyaṃ bhavaṃ;

()

මෙසේ මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සුමේධ ජාතිය දක්වා වූ අප්‍රමාණ ජාතීන් අනුලෝම වශයෙන් සිහි කොට, නැවත එතැන් සිට මේ ආත්මයට පෙර තුන්වන භවය දක්වා ප්‍රතිලෝම වශයෙන් ද සිහි කළ සේක.

24.

24.

Punaramutra tatobhavato cutoSamupapajji manantarajātiyaṃ,Tahimahaṃtusite tidasālayeBhavimatijjuti santusitābhidho;

()

"නැවත එහි එම භවයෙන් චුත වී, ඊළඟ ආත්මයෙහි උපන්නෙමි. එහිදී මම දිව්‍ය ලෝකයෙහි මහත් තේජස් ඇති 'සන්තුසිත' නම් වූ දෙව්පුත් වී උපන්නෙමි."

25.

25.

TusitadevanikāyasamatvayoParamarūpa vilāsadharo’bhaviṃ,Sumadhurāmatamāhari midisaṃAnubhaviṃsukhamindriya gocaraṃ;

()

"මම තුසිත දෙව්ලොව දෙවියන් අතර උතුම් වූ ශෝභමාන රූපයක් දරා සිටියෙමි. එහිදී ඉතා මිහිරි වූ දිව්‍ය ඕජාවන් අනුභව කරමින්, පංචේන්ද්‍රියයන්ට ගෝචර වූ උතුම් දිව්‍ය සැප වින්දෙමි."

26.

26.

Samupajīvimamānusahāyana-Catusahassa mahaṃtusitālaye,MarugaṇamburuhāsanayācanaṃIha paṭicca tato bhavato cuto;

()

"මම ඒ තුසිත භවයෙහි මිනිස් වර්ෂයන්ගෙන් දීර්ඝ කාලයක් දිවි ගෙවා, එහිදී දේව සමූහයා විසින් දොහොත් මුදුන් දී කරන ලද ආරාධනය පිළිගෙන, එම භවයෙන් චුත වීමි."

27.

27.

Jananirājiniyā maṇicetiyeSugatadhātumivā’samakucchiyaṃ,Ravikule paṭisandhimahaṃ pitra-Narapatiṃ adhikicca samappayiṃ;

()

"මැණික් කරඬුවක තැන්පත් කළ සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේ නමක් මෙන්, මම මව් රජබිසවගේ කුසෙහි පිහිටා, සූර්යවංශික සුද්ධෝදන නරපතියා පිය රජු කොට මෙලොව පිළිසිඳ ගත්තෙමි."

28.

28.

Itiha rūpamarūpamanādikaṃViparivattati vattati nāparaṃ,Visatiyā sati yāva dhiyā’sanaṃVihatamohatamo’si bhave sudhī;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

මෙසේ අනාදිකාලීන වූ රූප සහ අරූප (නාම-රූප) ධර්මයෝම පෙරළෙමින් පවතිත්; එයින් තොර වෙනත් කිසිවෙක් නැතැයි විසි ආකාර වූ සක්කායදිට්ඨිය දුරු කොට, මහා ප්‍රඥාවන්තයා සසර අඳුර විනාශ කළේය.

29.

29.

CutupapattipabandhavasenahiAvasavakattanadhātuparamparā,Jalitadīpasikhe’va pavattatiNayidhapuggalavedakakārako;

()

චුති-උප්පත්ති පරම්පරාව වශයෙන් ස්වයං පාලනයක් නොමැති, කර්තෘත්වයෙන් තොර වූ ධාතූන්ගේ පැවැත්ම දැල්වුණු පහන් සිළක් මෙන් ගලා යයි; මෙහි විඳින්නෙකු හෝ කරන්නෙකු වූ පුද්ගලයෙකු නැත.

30.

30.

PurimakhandhapabandhamanekadhāItivavatthayato hi kudiṭṭhiyo,Apagatā’ttani vīsativatthukāTamihadiṭṭhivisuddhi’ti vuccati;

()

මෙසේ අතීත ස්කන්ධ පරම්පරාව නොයෙක් අයුරින් විශ්ලේෂණය කරද්දී, ආත්මය පිළිබඳ වූ විසි වැදෑරුම් මිථ්‍යා දෘෂ්ටීන් පහව යයි. මේ ශාසනයෙහි එය 'දිට්ඨිවිසුද්ධිය' යයි කියනු ලැබේ.

31.

31.

Satimato ravimaṇḍalasantibhāSakaṭamagganibhā’yamanussati,Purimajātisu nābhivirajjhatiSaravaye sarabhaṅgasaro yathā;

()

සිහියෙන් යුත් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ සූර්ය මණ්ඩලය බඳු වූ ද, ගැල් මඟක් වැනි වූ ද මේ පූර්වේනිවාසානුස්සති ස්මරණය, සරභංග තාපසයාගේ ඊතලය මෙන් කිසිදු බාධාවකින් තොරව අතීත ජාතීන් කරා විනිවිද ගියේය.

32.

32.

Acutiyācutiyāmati māsaneSutavatī’tavatī’hati bujjhituṃ,Samudite’mudite kumudāni’maNakamalā kamalāni alaṅkari;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

ජය අසුනෙහි වැඩසිටි මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, ශ්‍රැතවත් වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ අවබෝධය පිණිස වීර්යය වඩන කල්හි, සඳ නැඟුණු කල කුමුදු මල් ද හිරු නැඟුණු කල නෙළුම් මල් ද පිපී ලෝකය සැරසුවාක් මෙන් විය.

33.

33.

RuciracandamaricivilepinīKumudasaṇḍavikāsavihāsinī,RajanimajjhimayāmavilāsinīTadadhisīladhanaṃ vijābhāsi kiṃ ()

මනහර චන්ද්‍ර කිරණ නමැති සඳුන් ආලේප කළා වූ ද, පිපුණු කුමුදු වනයෙන් සිනාසෙන්නා වූ ද, රාත්‍රී මධ්‍යම යාමය නමැති විලාසිනිය උන්වහන්සේගේ අධිශීල නමැති ධනය බබළවන්නාක් මෙන් බැබළුණාය.

34.

34.

GhanasunīlavisālatapovanaṃAnalabhāsurakīṭakulākulaṃ,Rajanirājiniyā kusumākulā-Viraḷakesakalāpasiriṃ bhajī;

()

කණාමැදිරියන්ගේ ආලෝකයෙන් ගැවසී ගත්, ඝන නිල් පැහැති විශාල තපෝවනය, රාත්‍රී නමැති රැජිනගේ මලින් සැරසුණු ලිහිල් කේශ කලාපයක සිරිය ඉසිලීය.

35.

35.

Tadupahāraratāyi’va komudī-Bhujalatāya vibhāvaribhīruyā,GahitalājakabhājanavibbhamaṃPhuṭitakeravakānana māhari;

()

උන්වහන්සේට උපහාර දැක්වීමට කැමැත්තාක් මෙන්, රාත්‍රී නමැති ලජ්ජාශීලී කාන්තාව සඳකැන් නමැති ලතා බාහුවෙන්, විකසිත කුමුදු වනය නමැති විලඳ බඳුනක් රැගෙන ආවාක් මෙන් විය.

36.

36.

Tibhuvanekaraviṃ ravibhattariAparadīpagate sarasīvadhū,Rajaniyā vihitāvasarā’pi kiṃParicariṃsu patibbatamabbhutaṃ;

()

තුන් ලොවට එකම හිරු වූ තමාගේ ස්වාමියා වන සූර්යයා බටහිර දිශාවට ගිය කල්හි, විල් නමැති ලලනාවෝ රාත්‍රිය විසින් ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබා දුන්න ද, පුදුම සහගත පතිභක්තියක් රකිමින් නිහඬ වූහ (නෙළුම් මල් පියවා ගත්හ).

37.

37.

Parilasiṃsu bhusaṃ bhuvane’vu bhoRavipathe vitatā, vitatārakā,Animise hi mahāya mahimatoJalitadīpasikhāca mahītale;

()

අහස් මාර්ගයෙහි පැතිරී ගිය තාරකාවෝ, දෙවියන් විසින් ඒ මහානුභාව සම්පන්න බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ උදෙසා දැල්වූ පහන් සිළු මෙන් මුළු ලෝකයෙහි අතිශයින් බැබළුණහ.

38.

38.

MakaratenaketanasantibhāTuhinadīdhitidīdhiti majjhime,Nisi dadāra sadārasarāginaṃHadayakeravakeravakānanaṃ;

() (Yamakabandhanaṃ)

මකරධ්වජ ඇත්තා වූ අනංගයා බඳු වූ, ශීතල කිරණ ඇති චන්ද්‍රයාගේ ආලෝකය මැද රාත්‍රියෙහි, රාගයෙන් යුත් සත්වයන්ගේ හෘදයන් නමැති කුමුදු වනය පිබිදුණි.

39.

39.

Atha bhavābhavadiṭṭhivibheda naṃVimati moha tamopuṭapāṭa naṃ,Cutupapātapabhuti vijāna naṃKathamalattha sadibbaviloca naṃ;

()

ඉන්පසු, භවාභව දෘෂ්ටීන් බිඳලන්නා වූ ද, සැකය හා මෝහය නමැති අඳුරු පටලය ඉරා දමන්නා වූ ද, සත්වයන්ගේ චුති-උප්පත්ති ආදිය දැනගන්නා වූ ද දිව්‍ය චක්ෂුස (දිව්‍ය ඇස) උන්වහන්සේ කෙසේ ලබාගත් සේක් ද?

40.

40.

KusalakammapabhāvasamubbhavaṃSukhumaduragatāni’pi gocaraṃ,Animisāna pasādavilocanaṃRudhirasembhamakalāpagataṃka yathā;

()

කුසල් කර්මයන්ගේ බලයෙන් උපන්, ඉතා සියුම් වූ ද දුර පිහිටි වූ ද අරමුණු ගෝචර කරගන්නා වූ ද, ලේ සහ සෙම් ආදියෙන් තොර වූ ද, දෙවියන්ගේ ප්‍රසන්න ඇස් බඳු වූ දිව්‍ය ඇසක් වැනි වූ,

41.

41.

Tathariva’kkhisamena sudhāsinaṃVimatidiṭṭhimisodhanahetunā,Hatamanopakilesamalena soVigatamānusakenahi cakkhunā;

()

සැක සහිත දෘෂ්ටීන් පිරිසිදු කිරීම පිණිස, සිතේ කෙලෙස් මල දුරු කළා වූ ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මිනිස් ඇස ඉක්මවා ගිය දිව්‍ය චක්ෂුසින්,

42.

42.

KaratalamburuhoparicakkhumāYathārivā’malakībadarīphalaṃ,Cutupapattigatepi tathāgateTibhuvanamhi yathicchita maddasa;

()

අත්ල මතුපිට තැබූ නෙල්ලි ගෙඩියක් හෝ ජම්බු ගෙඩියක් දෙස බලන්නාක් මෙන්, තුන් ලොවෙහි සත්වයන්ගේ චුති-උප්පත්ති ක්‍රියාවලිය තමන් වහන්සේ කැමති පරිදි දුටු සේක.

43.

43.

Navupapātakhaṇeca cutikkhaṇeVisayabhāvamupenti tathāgatā,Tadupacāravaseni’hadassanaṃKhamati aṭṭhakathācariyāsabho;

()

චුති ක්ෂණයෙහි සහ ප්‍රතිසන්ධි ක්ෂණයෙහි සත්වයන් දිව්‍ය චක්ෂුසට ගෝචර වන බවත්, එහි ආසන්න කාලයෙහි දැකීම ද සිදුවන බවත් අටුවාචාරීන් වහන්සේලා අනුමත කරති.

44.

44.

Upadhihīna’dhihanīnatathāgateAnapanītapaṇīta tathāgate,Anabhirūpa’bhirūpatathāgateSugati duggati dugga mupāgate;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

හීන වූ ද ප්‍රණීත වූ ද, විරූපී වූ ද සුරූපී වූ ද, සුගතිගාමී වූ ද දුර්ගතිගාමී වූ ද සත්වයන් දිව්‍ය ඇසින් දුටු සේක.

45.

45.

Tiriyamuddhamadhopatitīya soMatipahaṃ abhipassi yathārahaṃ,Nicitakammapatheca tathāgateUpari pādakajhānasamuṭṭhito;

()

පාදක ධ්‍යානයෙන් නැගී සිටි උන්වහන්සේ, උඩ-යට-හරහට යන සතර දිශාවන්හි කර්ම රැස් කොට උපන් සත්වයන් තමන් වහන්සේගේ ප්‍රඥාවෙන් සුදුසු පරිදි දුටු සේක.

46.

46.

Akusalāni kariṃsu ime tidhāSucaritāni kariṃsu tidhā ime,Ariyamaggaphalehika samaṅginoNasamaṇā’tipi antimavatthunā;

()

"මේ සත්වයන් තිදොරින් අකුසල් කළහ; මොවුන් තිදොරින් සුචරිතයෙහි හැසුරුණහ; මොවුන් ආර්ය මාර්ග ඵලයන්ගෙන් යුක්ත වූහ; මොවුන් පාරාජිකා ආදී අන්තිම වස්තුවෙන් යුත් බැවින් සැබෑ ශ්‍රමණයෝ නොවෙති" යි දුටු සේක.

47.

47.

Guṇanirākaraṇena asādhavoUpavadiṃsu nasanti guṇā’ti’me,Apicasappurisā’riyapuggaleTadanurūpaguṇehi pasaṃsayuṃ;

()

"මේ අසත්පුරුෂයෝ ගුණ ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, 'මොවුන් කෙරෙහි ගුණ නැතැ'යි ආර්යයන් වහන්සේලාට උපවාද කළහ; මේ සත්පුරුෂයෝ ආර්ය පුද්ගලයන්ට ඔවුන්ගේ ගුණයන්ට අනුකූලව ප්‍රශංසා කළහ" යි දුටු සේක.

48.

48.

Vitathaladdhiparāmasanā imeParamaladdhiparāmasanā ime,Gahitaladdhivasena tahiṃtahiṃNicitakammapathā janatā ayaṃ;

()

"මේ සත්වයන් සාවද්‍ය වූ මිථ්‍යා දෘෂ්ටි වැළඳ ගත්තෝය; මොවුන් උතුම් වූ සම්‍යග් දෘෂ්ටිය වැළඳ ගත්තෝය. මෙසේ තමන් ගත් දෘෂ්ටිවලට අනුව මේ ජනතාව ඒ ඒ තැන්වල කර්ම රැස් කළහ" යි දුටු සේක.

49.

49.

CaturapāyamapāyamapāyatiṃUpagatā sugati sugatiṃiti,Yati samāhitavāhitavā’ ddasaAnimisakkhisamakkhisamanvito;

() (Yamakabandhanaṃ)

සන්සුන් සිත් ඇති, නිමේෂයක් පවා නොපියා බලන නෙත් යුගලින් යුතු (නොසැලෙන දෘෂ්ටියෙන් යුතු) ඒ තපස්වී තෙමේ (මහා බෝසතාණන් වහන්සේ), සතර අපායෙන් මිදීමේ මාර්ගයත්, සුගතියට පැමිණීමේ මාර්ගයත් මනාව දුටු සේක.

50.

50.

Sammāsammasatosato satimato kammādihetubbhavaṃRūpārūpamanāgataṅni mahā mohandhakāro dhiyā,Abbhatthaṅgami yāya soḷasavidhā kaṅkhācatekālikāSākaṅkhātaraṇabbisuddhu dutiyeyāme pavattā mati;

()

මනා සිහියෙන් යුක්තව කර්මාදී හේතූන්ගෙන් හටගත් අතීත, වර්තමාන, අනාගත රූප-අරූප ධර්මයන් මනාව විමසන්නා වූ ඒ බෝසතාණන් වහන්සේගේ ප්‍රඥාව නිසා මහා මෝහ අන්ධකාරය පහව ගියේය. යම් ප්‍රඥාවකින් තුන් කාලයට අයත් සොළොස් වැදෑරුම් සැකය දුරු වී ගියේද, ඒ සැක දුරු කිරීමෙන් වන පිරිසිදු බව (කංඛාවිතරණවිසුද්ධිය) රාත්‍රියේ මධ්‍යම යාමයේදී උන්වහන්සේ තුළ පහළ විය.

Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe avidure nidāne pubbenivāsañāṇadibbacakkhuñāṇādhigama pavattiparidīpo terasamo saggo.

මෙසේ සියලු කවීන්ගේ හදවත්වලට ආනන්දය දනවන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත 'ජිනවංශදීපය'ෙහි අවිදූරේ නිදානයෙහි එන 'පූර්වේනිවාසඥානය සහ දිබ්බචක්ඛුඥානය ලැබීමේ ප්‍රවෘත්තිය දක්වන' දහතුන්වන සර්ගයයි.

1.

1.

Sudhākare vikasitakeravākareKamenu’ pāsati sati pacchimaṃ disaṃ,Vihāvarī sasirucirānanaṃ jinaṃBhajanti pacchimamathayāma motari;

()

සුදු මානෙල් මල් පුබුදුවන චන්ද්‍රයා ක්‍රමයෙන් බටහිර දිශාවට නැඹුරු වන කල්හි, සුන්දර ශෝභාවෙන් බැබළෙන මුහුණක් ඇති ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේව සේවනය කරන්නාක් මෙන්, රාත්‍රිය පැමිණ අවසන් යාමයට (පශ්චිම යාමයට) එළඹුණි.

2.

2.

Khaṇaṃ nisāpati virahātureva’yaṃNisāvadhū malinapayodharambarā,Catuddisāyatanayanehi sampatiMumoca sīkaranikarassubindavo;

()

චන්ද්‍රයා කෙරෙන් වෙන්වීමෙන් ශෝකයට පත් වූවාක් වැනි වූ, අඳුරු වලාකුළු නමැති වස්ත්‍රයෙන් සැරසුණු රාත්‍රී නමැති කාන්තාව, සතර දිශාවන් නමැති ඇස්වලින් එකෙණෙහිම පිණි බිඳු නමැති කඳුළු බිඳු හෙළුවාය.

3.

3.

Kilesanāsanapasuto samādhināPuthujjano tadanusayaṃ yathubbahe,Tathaṃ’sunā bhuvanakalaṅkasodhanoNahe kalānidhi sakalaṅka mubbahī;

()

කෙලෙස් නැසීමට උත්සාහවත් වන පෘථග්ජනයා සමාධියෙන් යුක්ත වුවද ඒ කෙලෙස්වල අනුශයයන් (සිත යට පවතින කෙලෙස්) තවමත් දරා සිටින්නාක් මෙන්, තමාගේ කිරණවලින් ලෝකයේ අඳුර දුරු කරන්නා වූ චන්ද්‍රයා තමා සතු කැළල තවමත් දරා සිටියේය.

4.

4.

Puratthime nabhasi vikiṇṇa tārakā-Pabandhanibbharatimiraṃ viyākarīNisāvadhu valayitahārabhāsura-Sunīlakomalanavakuntalassiriṃ;

()

නැගෙනහිර අහසෙහි විසිරී ගිය තාරකාවන්ගෙන් ද, ඝන අන්ධකාරයෙන් ද යුත් ස්වභාවය, මුතුහර පැළඳ බබළන රාත්‍රී නමැති කාන්තාවගේ ඉතා නිල් වූ ද, සුමුදු වූ ද, කැරලි ගැසුණු අලුත් කෙස් කළඹක සිරියාව ප්‍රකාශ කළේය.

5.

5.

VipassanābalavimalīkatantaroJinaṅkuro duritamalaṃva candimā,MaricisañcayadhavalīkatambaroTamocayaṃ tamanucaraṃ nirākarī;

()

විදර්ශනා බලයෙන් පිරිසිදු කරන ලද සිත් ඇති බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, තමාගේ කිරණ සමූහයෙන් අහස සුදු පැහැ ගන්වමින් අඳුරු සමූහය දුරු කරන චන්ද්‍රයා මෙන්, කෙලෙස් නමැති මලකඩ සම්පූර්ණයෙන්ම දුරු කළ සේක.

6.

6.

Pavāyi sītalamalayānilo bhusaṃDisaṅganā sisiratusārabindavo,Mumoca sā vicari nisā nisākara-Marīcimañjariparicumbite bhuvi;

()

සිසිල් මලය පවන තදින් හැමුවේය. දිශා නමැති ලියන් සිසිල් පිණි බිඳු හෙළූහ. චන්ද්‍ර කිරණ නමැති මල් කළඹින් සිපගන්නා ලද පොළොව මතුපිට ඒ රාත්‍රිය සෙමින් ගෙවී ගියාය.

7.

7.

Niraṅgaṇe nirupakilesa niccaleMudumhi kammaniyavisuddhibhāvage,Samāhite manasi vipassanāmanaṃAthāsavakkhayamatiyā’ bhīnīhari;

()

කෙලෙස් රහිත වූ, උපක්ලේශයන්ගෙන් තොර වූ, නොසැලෙන සුලු වූ, මෘදු වූ, කර්මණ්‍ය වූ (භාවිතයට සුදුසු වූ), පිරිසිදු බවට පත් වූ, සමාහිත වූ සිත පිහිටි කල්හි, උන්වහන්සේ ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කරන ප්‍රඥාව (ආසවක්ඛය ඥානය) ලැබීම සඳහා විදර්ශනා සිත මෙහෙයවූ සේක.

8.

8.

Sabārasaṅgikabhavacakka majjhagāAnukkamena’pi paṭilomato sudhīVavatthayaṃ yamariyañāṇadassanaṃVisuddhiyā visaddhiyā taduccate;

()

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ බෝසතාණන් වහන්සේ, දොළොස් වැදෑරුම් අංගයන්ගෙන් යුත් භව චක්‍රය (පටිච්චසමුප්පාදය) අනුලෝම වශයෙන් හා ප්‍රතිලෝම වශයෙන් ක්‍රමයෙන් මනාව විමසමින්, 'ඥානදර්ශන විසුද්ධිය' යැයි කියනු ලබන උතුම් ආර්ය ඥානදර්ශනය තහවුරු කරගත් සේක.

9.

9.

Khaṇena yo sarati sahassalocanoYathāvato dasasatamattha massapi,Vidhātuno nijacaraṇaṅgulippabhā-Vibhusitā’khilabhuvanodarassa’pi;

()

තමාගේ ශ්‍රී පතුලෙහි ඇඟිලිවලින් නික්මෙන ප්‍රභාවෙන් මුළු ලෝක ගර්භයම සරසන්නා වූ මහා බ්‍රහ්මයාට ද, ඇසිල්ලකින් දහසක් කරුණු මනාව වටහා ගන්නා සහස්‍ර නේත්‍ර ඇති ශක්‍රයාට ද පවා වටහාගත නොහැකි වූ...

10.

10.

AsesanīvaraṇatusārasosinoSamādhisambhava’ khilajhānalābhino,Jagattayaṃ karabadaraṃ’va dassinoNayassa kassaci visayatta māgataṃ;

()

සියලු නීවරණ නමැති පිනිබිඳු වියළා හරින්නා වූ, සමාධියෙන් උපන් සියලු ධ්‍යානයන් ලබන්නා වූ, තුන් ලෝකයම අත්ලෙහි තැබූ නෙල්ලි ගෙඩියක් සේ දක්නා වූ, වෙනත් කිසිවෙකුගේ විෂය පථයට ලක් නොවූ ඒ උතුම් ඥානය...

11.

11.

Adiṭṭha mappaṭi viditaṃ sayaṃpurāAnuttaraṃtamariyañāṇadassanaṃ,Imassa gotamasamaṇassa sijjhateGarūpasevanavirahassa abbhūtaṃ;

()

පෙර කිසිදා තමා විසින් නොදක්නා ලද, අවබෝධ නොකරන ලද, අනුත්තර වූ ඒ ආර්ය ඥානදර්ශනය, ගුරු ඇසුරක් නොලබාම මේ ගෞතම ශ්‍රමණයාණන් වහන්සේට සිද්ධ වූයේය යන්න අතිශයින්ම ආශ්චර්යයකි.

12.

12.

Bhavebhave parivitadānapārami-Balena’hū vijaṭitalobhabandhano,Samettikhantyanugatasīlapāramī-Jalena nibbutapaṭighādipāvako;

()

උන්වහන්සේ සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි පුරන ලද දාන පාරමිතාවේ බලයෙන් ලෝභය නමැති බැඳීම ලිහා දැමූ සේක. මෛත්‍රිය සහ ඉවසීමෙන් යුත් ශීල පාරමිතාව නමැති ජලයෙන් ක්‍රෝධාදී කෙලෙස් ගින්න නිවා දැමූ සේක.

13.

13.

Bhavebhave bhavi thirañāṇapāramī-Padhaṃsitā’khilaviparītadassano,Vināyakappabhuti garūpasevana-Vasena pucchiya hatamohasaṃsayo;

()

සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි ස්ථාවර වූ ප්‍රඥා පාරමිතාවෙන් යුක්තව සියලු විපරීත දර්ශනයන් (වැරදි දෘෂ්ටීන්) විනාශ කළ සේක. ලොවට මඟ පෙන්වූ බුදුන් වහන්සේලා වැනි ගුරුවරුන් ඇසුරු කරමින්, කරුණු විමසමින්, මෝහය සහ සැකය දුරු කළ සේක.

14.

14.

Bhavebhave budhajanapujanādināGarūbhivādanabahumānanādinā,Janāpacāyanavidhinā vinodayiSadappa munnati mabhimāna muddhaṭaṃ;

()

සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි ඥානවන්තයන් පිදීමෙන් ද, ගුරුවරුන්ට වැඳීමෙන් හා බහුමාන කිරීමෙන් ද, වැඩිහිටියන්ට පිදිය යුත්තන්ට වැඳීමේ පිළිවෙත් පැවැත්වීමෙන් ද, සියලු උඩඟුකම, මානය සහ අභිමානය මුලිනුපුටා දැමූ සේක.

15.

15.

Bhavebhave vibhavaratiṃ ratiṃbhaveAnaṅgasaṅgamarati maṅganāratiṃ,Gharā’bhinikkhamiya’nagāriyaṃratoApānudī paṭilabhi jhāna mattanā;

()

සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි විභව සැපතෙහි ඇල්ම ද, භවයෙහි ඇල්ම ද, කාම සේවනයෙහි ඇල්ම ද, ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි ඇල්ම ද දුරු කොට, ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි බවෙහි ඇලී වාසය කරමින් තමන් වහන්සේ විසින්ම ධ්‍යානයන් උපදවා ගත් සේක.

16.

16.

Bhavebhave sa’vīriya saccapāramī-Parāyaṇo adhikusalesu cāratiṃ,Jahaṃ vacīduritamalaṃ catubbidhaṃVisodhayī nijahadayañca paggahī;

()

සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි වීර්ය පාරමිතාව හා සත්‍ය පාරමිතාව මුල් කොට ගෙන, අධිකුසල් දහම්හි ඇලෙමින්, සතර වැදෑරුම් වාග් දුශ්චරිත මලකඩ දුරු කොට, තමාගේ හෘදය පිරිසිදු කරමින් වීර්යය වැඩූ සේක.

17.

17.

Bhave bhave iti samatiṃsapāramī-Visujjhitā’ kusalamanomalimaso,Kamena indriya paripākataṃ gatoNacaññasampada mahipatthayī sudhī;

()

මෙසේ සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි සමතිස් පෙරුම්දම් පුරා පිරිසිදු වූ, අකුසල් මලකඩින් තොර නිර්මල සිත් ඇති ඒ මහා ප්‍රඥාවන්ත බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, ක්‍රමයෙන් ඉන්ද්‍රියයන්ගේ මෝරා යාමට (පරිපාකයට) පැමිණි අතර, බුද්ධත්වය හැර අන් කිසිදු සම්පතක් ප්‍රාර්ථනා නොකළ සේක.

18.

18.

Bhave bhave agaṇitameva bodhiyāDayāya coditahadayo’hi kapatthanaṃ,Akā catubbidhaphalasampadā tatoPadissare niravasarā riva’ntani;

()

සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි මහා කරුණාවෙන් මෙහෙයවන ලද හදවත් ඇතිව, බෝධිය (බුද්ධත්වය) උදෙසාම අප්‍රමාණ වූ ප්‍රාර්ථනාවන් කළ සේක. එබැවින් සතර වැදෑරුම් ඵල සම්පත් උන්වහන්සේ තුළ කිසිදු බාධාවකින් තොරව පහළ වන්නට විය.

19.

19.

Bhave bhave sakapaṇidhānasattiyāTidhā’hisaṅkhatakusalaṃ imassa bho,Nasādhaye kimariyañāṇadassanaṃAnaññapuggalavisayaṃ nasaṃsayo;

()

පින්වත්නි, සන්සාරයේ ආත්මයෙන් ආත්මයෙහි තමන් කළ ප්‍රාර්ථනාවේ බලයෙන් තුන් වැදෑරුම්ව රැස් කරන ලද (ත්‍රිවිධ කල්ප අසංඛ්‍යයන්හි රැස් කළ) මේ උතුම් කුසල් සම්භාරය, අන් කිසිදු පුද්ගලයෙකුට විෂය නොවන ඒ උතුම් ආර්ය ඥානදර්ශනය සාක්ෂාත් කර නොදෙන්නේ කෙසේද? ඒ පිළිබඳව කිසිදු සැකයක් නැත.

20.

20.

Aniccato’dayavayatāya dukkhatoSadukkhatāyapi avidheyatādinā,Anattato varamati khandhapañcakaṃPunappunaṃ samupaparikkha mussahī;

()

උතුම් ප්‍රඥාවෙන් යුත් ඒ බෝසතාණන් වහන්සේ, පංචස්කන්ධය ඇතිවීම හා නැතිවීම් වශයෙන් අනිත්‍ය ලෙසද, පෙළීම් ස්වභාවයෙන් යුක්ත බැවින් දුක් ලෙසද, තමාගේ වසඟයෙහි පැවැත්විය නොහැකි බැවින් අනාත්ම ලෙසද නැවත නැවතත් මනාව විමසා බැලීමට උත්සාහ කළ සේක.

21.

21.

Kalāpasammasanamukhena bārasa-Vidhe anādikabhavacakkanissite,Kamena sattasu anupassanāsu soJinaṅkuro tadavayave’bhinīhari;

()

ඒ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ කලාප සම්මර්ශන ක්‍රමය මඟින්, අනාදිමත් කාලයක සිට පවත්නා දොළොස් වැදෑරුම් භව චක්‍රයට (පටිච්චසමුප්පාදයට) අයත් කොටස් පිළිබඳව සත් වැදෑරුම් අනුපස්සනාවන්හි ක්‍රමයෙන් සිත මෙහෙයවූ සේක.

22.

22.

AniccatobhusamanupassamuddhariAsesasaṅkhatagataniccasaññitaṃ,Anattato samanuvipassa dukkhatoSasaṅkhatepajahi sukhattasaññitaṃ;

()

සියලු සංස්කාර ධර්මයන් අනිත්‍ය වශයෙන් නැවත නැවතත් බලමින්, ඒවායෙහි පවත්නා 'නිත්‍ය ය යන සංඥාව' සම්පූර්ණයෙන්ම දුරු කළ සේක. එමෙන්ම සංස්කාරයන් දුක් වශයෙන් සහ අනාත්ම වශයෙන් බලමින්, ඒවායෙහි ඇති 'සැප ය යන සංඥාව' සහ 'ආත්ම ය යන සංඥාව' ද අත්හළ සේක.

23.

23.

Vinodayī sumati virāganibbidā-Vasena saṅkhatagatarāganandiyo,Nirodhanissajanavasā’nupassiyaTathodayādiyanamasesaṅghate;

()

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේ විරාගය සහ නිර්වේදය (කලකිරීම) උපදවා ගැනීම මඟින්, සංස්කාරයන් කෙරෙහි පවත්නා රාගය සහ නන්දිය (ඇල්ම හා සතුට) දුරු කළ සේක. නිරෝධානුපස්සනාව සහ පටිනිස්සග්ගානුපස්සනාව මඟින් සියලු සංස්කාරයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම මනාව දුටු සේක.

24.

24.

Vidhāyadubbidhamanupassato kasatoAsesasaṅkhatamapi nāmarūpato,Nidānato punakhaṇato’dayabbayaṃUpaṭṭhahi dviguṇitapañcavisadhā;

()

නාම-රූප වශයෙන් ද, හේතු (ප්‍රත්‍ය) වශයෙන් ද, ක්ෂණයක් පාසා ද සියලු සංස්කාරයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම දෙයාකාරයකින් බලන්නා වූ උන්වහන්සේට, පනස් වැදෑරුම් (විසිපහ බැගින් දෙගුණයක් වූ) ආකාරයකින් උදයව්‍යය ඥානය (ඇතිවීම හා නැතිවීම පිළිබඳ ඥානය) පහළ විය.

25.

25.

Sudhīmato taruṇavipassanāyi’meVipassakassi’ti dasupakkilesakā,BhavuṃpabhāsatimatipītinicchayoSukhī’hanāsamathanikantyupekkhanā;

()

තරුණ විදර්ශනා (ආරම්භක විදර්ශනා) මට්ටමේ පසුවන ඒ මහා ප්‍රඥාවන්තයාට විදර්ශනා උපක්ලේශ දසය පහළ විය. එනම්: ඕභාස (ආලෝකය), ඥාන, පීති, පස්සද්ධි, සුඛ, අධිමොක්ඛ (නිශ්චය), පග්ගහ (වීර්යය), උපට්ඨාන (සිහිය), උපෙක්ඛා සහ නිකන්ති (සියුම් ඇල්ම) යන මේවාය.

26.

26.

Pasannalohita paripuṇṇaviggahāViniggatā niravadhilokadhātusu,Vipassanābalapabhavā’bhipatthariSudhantakañcanarasapiñjarappabhā;

()

මනා පිරිසිදු ලේවලින් පිරිපුන් ශ්‍රී ශරීරයෙන් නික්මුණු, විදර්ශනා බලයෙන් උපන්, මනාව උණු කරන ලද රත්රන් දියරයක පැහැය බඳු වූ ශ්‍රී ෂඩ්වර්ණ රශ්මි මාලාවන් අප්‍රමාණ වූ ලෝක ධාතූන් පුරා පැතිරී ගියේය.

27.

27.

Ayaṃpatho nabhavati tappabhādayoVisattikāpabhutikilesavatthukā,Punodayabbaya manupassato tatoPatho samubbhavi dasupakkilesagaṃ;

()

මේ ආලෝකය ආදී දේ සැබෑ මාර්ගය නොවේ, ඒවා තණ්හාව ආදී කෙලෙස්වලට වස්තු විය හැකි දේය කියා වටහාගෙන, ඉන්පසු නැවතත් උදයව්‍යය (ඇතිවීම හා නැතිවීම) දකිමින් විමසන කල්හි, දස විදර්ශනා උපක්ලේශයන්ගෙන් මිදුණු සැබෑ මාර්ගය පහළ විය.

28.

28.

Pathāpathaṃ samupaparikkhatoitiSudhīmato taruṇavipassakassayā,Samuṭṭhitā nisitavipassanāmatiPathāpathikkhaṇakavisuddhi vuccate;

()

මෙසේ මඟ කුමක්ද, නොමඟ කුමක්ද කියා මනාව විමසා බලන ඒ මහා ප්‍රඥාවන්ත තරුණ විදර්ශක බෝසතාණන් වහන්සේට පහළ වූ ඒ තියුණු විදර්ශනා ප්‍රඥාව, 'මග්ගාමග්ගඥාණදස්සනවිසුද්ධිය' යැයි කියනු ලැබේ.

29.

29.

Narāsabho adhigatañātatīraṇa-Pariññavā uparipahāṇasaṅkhayā,Pariññayā ubhaya visuddhisiddhiyāTisaccadassanapasuto samārabhī;

()

නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බෝසතාණන් වහන්සේ, ඥාතපරිඥාව සහ තීරණපරිඥාව ලබාගෙන, ඉන් ඉහළ පවත්නා ප්‍රහාණපරිඥාව සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ද, විසුද්ධි ද්විත්වය (දිට්ඨිවිසුද්ධි, කංඛාවිතරණවිසුද්ධි ආදී පෙර කී විසුද්ධීන්) සම්පූර්ණ කිරීමෙන් ද යුක්තව, ත්‍රිවිධ සත්‍යයන් (දුක්ඛ, සමුදය, නිරෝධ යන සත්‍යයන්) දැකීම පිණිස විදර්ශනා කටයුතු ආරම්භ කළ සේක.

30.

30.

Aniccalakkhaṇamapaki dukkhalakkhaṇaṃAnattalakkhaṇamatha sabbasaṅkhate,Yathāvato nasamanupassi santati-Riyāpathehica pihitaṃghaṇenaso;

()

සන්තතිය (පැවැත්මේ අඛණ්ඩතාව) හේතුවෙන් අනිත්‍ය ලක්ෂණය ද, ඉරියව් මඟින් දුක් ලක්ෂණය ද, ඝන සංඥාව (ඒකීයත්වයේ වැටහීම) මඟින් අනාත්ම ලක්ෂණය ද වැසී තිබුණු බැවින්, මින් පෙර සියලු සංස්කාරයන්හි පවත්නා ඒ ලක්ෂණ ත්‍රිත්වය නිසි පරිදි නොදකින ලදී.

31.

31.

Visodhayaṃ matimudayabbaye tatoLahuṃ tilakkhaṇavisadattago bhusaṃ,Vipassanāpathapaṭipanna mattanāAlatthabhaṅgadhibhayañāṇamādikaṃ;

()

ඉන්පසු උදයව්‍යය (ඇතිවීම හා නැතිවීම) කෙරෙහි සිත පිරිසිදු කරගනිමින්, ඉතා ඉක්මනින් ත්‍රිලක්ෂණය පිළිබඳ මනා පැහැදීමකට පත්ව, විදර්ශනා මාර්ගයට පිළිපන් උන්වහන්සේ භංග ඥානය, භය ඥානය ආදී වූ ඉතිරි විදර්ශනා ඥානයන් පිළිවෙළින් ලබාගත් සේක.

32.

32.

Sayambhuno uparinavānupassanā-Vibhāvanā navaguṇavaṇṇanāyidha,Vidhīyate navavidhañṇabhāvanāPavuccate sapakaṭipadāvisuddhiti;

()

ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඉහළ නව විදර්ශනාඥාන විභාග කිරීම හා නව අරහාදී බුදුගුණ වර්ණනා කිරීම මෙහි කරනු ලැබේ. ඒ නවවිධ ඥාන භාවනාව තමන්ට ප්‍රකට වූ 'පටිපදාඤාණදස්සනවිසුද්ධිය' යැයි කියනු ලැබේ.

33.

33.

Matīhitihipi catusaccachādaka-Tamovidhaṃsana samanantaraṃ thiraṃ,Nirodhagocaramalabhittha gotrabhu-Matiṃ sudhī anariyagottabāhiraṃ;

()

චතුරාර්ය සත්‍යය වසා සිටි මෝහන්ධකාරය විනාශ කළ සැනින්, ස්ථාවර වූ, නිරෝධය (නිවන) අරමුණු කොට ගත්, පෘථග්ජන ගෝත්‍රයෙන් බැහැර වූ ගෝත්‍රභූ ඥානය නුවණැති බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ලැබූ සේක.

34.

34.

PasatthagotrabhumatidinnasaññakaṃSamūlamuddhaṭakalusattayaṃ sudhī,VibandhaduggativinipātanādikaṃAthādimaṃpaṭilabhī ñāṇadassanaṃ;

()

ප්‍රශංසනීය වූ ගෝත්‍රභූ ඥානයෙන් දෙන ලද සලකුණු ඇති, දුගති හා විනිපාත ආදී බාධාවන් ඇති කරන්නා වූ කෙලෙස් තුන (සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාස) මුල් සහිතව උදුරා දමමින්, නුවණැති උතුමාණෝ ප්‍රථම මාර්ග ඥානදර්ශනය (සෝතාපත්ති මග්ගඤාණය) ලබාගත් සේක.

35.

35.

Yadevanantaraphaladanti paṇḍitāVadantitapphalamapi paccavekkhaṇaṃ,Alattha so puna dutiyāya bhumiyāVipassanaṃ samadhigamāya bhāvayī;

()

පණ්ඩිතවරු යම් ඥානයකට වහාම ඵල දෙන ඥානය (අනන්තරික ඵල) යැයි කියත්ද, උන්වහන්සේ ඒ ඵලය ද, ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානය ද ලැබූ සේක. නැවත දෙවන භූමිය (සකෘදාගාමී භූමිය) ලැබීම පිණිස උන්වහන්සේ විදර්ශනාව වැඩූ සේක.

36.

36.

Bhusovisosita bhavadukkhakaddamaṃAkālikaṃ tanukatakibbisattayaṃ,Anuttaraṃ dutiyamalattha tapphalaṃSapaccavekkhaṇamatha ñāṇadassanaṃ;

()

සංසාර දුක් නමැති මඩ ගොහොරුව බොහෝ සෙයින් වියළා දැමූ, කෙලෙස් තුන (රාග, ද්වේෂ, මෝහ) තුනී කළා වූ, අකාලික වූ, අනුත්තර වූ දෙවන මාර්ග ඥානදර්ශනය ද, එහි ඵලය ද, ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානය ද උන්වහන්සේ ලබාගත් සේක.

37.

37.

Vipassanaṃpunarapibhāvayaṃ sayaṃSamuddhaṭālayapaṭighaṃ bhavāpahaṃ,SapaccavekkhaṇaphalañāṇamajjhagāAnuttaraṃ tatiyaka ñāṇadassanaṃ;

()

නැවත ද විදර්ශනාව වඩමින්, භවය නසන සුළු වූ ද, ඇල්ම (ආලය) හා ක්‍රෝධය (පටිඝය) මුලිනුපුටා දැමූ, ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානය හා ඵල ඥානය සහිත අනුත්තර වූ තුන්වන මාර්ග ඥානදර්ශනය (අනාගාමී මග්ගඤාණය) ලබාගත් සේක.

38.

38.

Tilakkhaṇaṃ thiramatimā’bhipattiyāSubhāvayika upari catutthabhumiyā,Avāriyāsaniriva tālamatthakeKilesamuddhaniranihaccacārinaṃ;

()

සතරවන භූමිය (අරහත් භූමිය) ලැබීම පිණිස ස්ථාවර මනසින් යුතුව ත්‍රිලක්ෂණය මැනවින් වැඩූ සේක. වැළැක්විය නොහැකි අකුණු සැරයක් තල් ගසක මුදුනත බිඳ දමන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේ කෙලෙස් මුදුනත මුළුමනින්ම සිඳලූ සේක.

39.

39.

Nivāritākhila bhavacakkavibbhamaṃSavāsanāparimita pakāpanāsanaṃ,Anaññagocara varañāṇadassanaṃAlattha tapphalamapipaccavekkhaṇaṃ;

()

මුළු මහත් සංසාර චක්‍රයේ කැරකීම නැවැත්වූ, වාසනා ගුණයන් ද සහිතව කෙලෙස් මුළුමනින්ම විනාශ කළා වූ, අන්‍යයන් සතු නොවන උතුම් මාර්ග ඥානදර්ශනය ද, එහි ඵලය ද, ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානය ද උන්වහන්සේ ලබාගත් සේක.

40.

40.

Tadāsavakkhayamatigñāṇadassana-Visuddhivuccati arahattapattiyā,Sahevacuddasavidha buddhabuddhiyoJino catubbidha paṭisambhidālabhī;

()

එකල්හි ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමේ ඥානය, අරහත්ත්වයට පැමිණීමේ 'ඥානදස්සනවිසුද්ධිය' යැයි කියනු ලැබේ. ඒ සමඟම ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දහහතර වැදෑරුම් බුද්ධ ඥානයන් ද, සිව්පිළිසිඹියා පත් නුවණ ද ලබාගත් සේක.

41.

41.

Asādhāraṇaṃ ñāṇachakkaṃbalāniDasa’ṭṭhārasāveṇikā buddhadhammā,CatuddhāvisārajjamiddhānubhāvāSamiddhāsahecārahattena tassa;

()

අසාධාරණ ඥාන හය, දසබල, දහඅටක් ආවේණික බුද්ධ ධර්මයන් ද, සිව්වැදෑරුම් වෛශාරද්‍ය ඥාන ද, සෘද්ධි අනුභාවයන් ද උන්වහන්සේගේ අරහත්ත්වය සමඟම සම්පූර්ණ විය.

42.

42.

Abhiññeyyadhamme abhiññāya sāmaṃPariññeyya dhamme pariññāya sāmaṃ,Pahātabba dhamme pahantvāna sāmaṃSanibbānamaggapphalaṃ sacchikatvā;

()

විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත යුතු ධර්මයන් තමන් වහන්සේම විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගෙන, පිරිසිඳ දතයුතු ධර්මයන් තමන් වහන්සේම පිරිසිඳ දැනගෙන, ප්‍රහාණය කළ යුතු ධර්මයන් තමන් වහන්සේම ප්‍රහාණය කොට, නිර්වාණය ද, මාර්ග ඵලයන් ද ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට;

43.

43.

Siyāyāvatāñeyya dhammappavattiSiyātāvatā tassa ñāṇappavatti,Abhiññāya sabbaññutāñāṇa māsiSahevārahattena sabbaññu buddho;

()

දතයුතු ධර්මයන්ගේ පැවැත්ම යම්තාක් ද, උන්වහන්සේගේ ඥානයේ පැවැත්ම ද ඒ තාක්ම විය. සියල්ල දැනගැනීමෙන් සර්වඥතා ඥානය පහළ වූ අතර, අරහත්ත්වය සමඟම උන්වහන්සේ සර්වඥ බුදුරජාණන් වහන්සේ බවට පත් වූ සේක.

44.

44.

Mahāmohaniddāpagomaggañāṇa-Ppabuddho’hisambodhiyā sobhamāno,Munindo dinindaṃ’ susandohahāsi-’Ndirāmandirindivarābhaṃahāsi;

()

මහා මෝහ නමැති නින්දෙන් මාර්ග ඥානයෙන් පිබිදුණා වූ, සම්බෝධියෙන් බැබළුණා වූ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ, කිරණ සමූහයෙන් සූර්යයා ද පරදවමින්, ලක්ෂ්මී දේවියගේ මන්දිරයේ ඇති නිල් මහනෙල් මලක ශෝභාව පැහැරගත් සේක.

45.

45.

SubuddhābhisambodhipubbācalambhāSahevāruṇo buddhasūrodayena,Samuṭṭhāsi veneyya bandhūhisaddhiṃPabujjhiṃsu abbhuggatamhojakosā;

()

මැනවින් අවබෝධ කරගත් සම්බෝධිය නමැති පූර්ව පර්වතයෙන් (උදයගිරියෙන්) අරුණෝදය සමඟම බුද්ධ සූර්යයා උදාවීමෙන්, විනෙය ජනයා නමැති නෙළුම් පොහොට්ටු පිබිදී විකසිත වූහ.

46.

46.

Uḷārāvabhāso tadā jātikhetteBhusaṃpātubhuto mahīsampavedhi,Siḷāsāḷaseḷāvataṃsā subhāniNimattāni battiṃsajātātiloke;

()

එකල්හි දසදහසක් ලෝකධාතුවෙහි (ජාතික්ෂේත්‍රයෙහි) මහත් වූ ආලෝකයක් පහළ විය, මහා පොළොව බෙහෙවින් කම්පා විය. ගල්, සල් ගස්, පර්වත ආදිය සහිත ලෝකයෙහි සුභ වූ තිස්දෙකක් පෙරනිමිති පහළ විය.

47.

47.

Tamojālaviddhaṃsanādīni lokeKarontova cattārikiccāni’māni,Samuṭṭhāsi tasmiṃkhaṇe raṃsimāliRivādiccavaṃsubbhavo buddhasūro;

()

ලෝකයෙහි මෝහන්ධකාර ජාලය විනාශ කිරීම ආදී වූ මේ සතර වැදෑරුම් කෘත්‍යයන් සිදු කරමින්, සූර්ය වංශයෙහි උපන් බුද්ධ සූර්යයා, කිරණ මාලාවන්ගෙන් යුතු සූර්යයා මෙන් ඒ මොහොතෙහි උදාවී වදාළ සේක.

48.

48.

Mahīlājavuṭṭhīhi sañchannabhutāNabhaṃ kanibbharaṃ gandhadhupaddhajehi,Chaṇhokulā kevalaṃ lokadhātuMahāmaṅgalāvāsa kalīlāvalambiṃ ()

මහා පොළොව ළාජ් (විලඳ) වැස්සෙන් වැසී ගියේය. අහස සුවඳ දුම් හා ධජ පටාකයන්ගෙන් පිරී ගියේය. මුළු ලෝකධාතුවම උත්සවශ්‍රීයෙන් හා විසිතුරු සැරසිලිවලින් පිරුණු මහා මංගල්‍ය නිවසක් බඳු විය.

49.

49.

Tadātappadambhoja pūjāgatānaṃSiro bhattibhārañjalīnaṃ surānaṃ,Nirālambamākāsa randhaṃ babhāsaPabhāsāra cūḷāmaṇihakā’karāḷaṃ;

()

එකල්හි උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳීමට පැමිණි, භක්තිබරව දොහොත් මුදුන් දී සිටි දෙවියන්ගේ හිස්වල තිබූ දීප්තිමත් සිළුමිණිවල කිරණින්, ආධාරකයක් නැති අහස් කුස ඒකාලෝක වී බැබළුණේය.

50.

50.

Guṇonāma sakkhandhasantāna suddhiSakosuddhakhanvdhappabandhohi buddho,Namobuddhabhutassa nipphantañāṇa-Ppahāṇānubhāvāhirūpassatassa;

()

ගුණය යනු පංචස්කන්ධ සන්තානයේ පිරිසිදු භාවයයි. පිරිසිදු වූ ස්කන්ධ පරම්පරාවෙන් යුක්ත තැනැත්තාම බුදුහු වෙති. උත්පත්ති ඥානය, ප්‍රහාණය, අනුභාවය හා ශ්‍රී රූපයෙන් යුක්ත වූ, බුද්ධත්වයට පත් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා!

Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe avidure nidāne mahā bodhisattassa ariyamaggañāṇābhisambodhi samadhigama pavattiparidīpo cuddasamo saggo.

මෙසේ සකල කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය ගෙන දෙන, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි, 'අවිදූරේ නිදානයෙහි' මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ආර්ය මාර්ගඥානයෙන් සම්බෝධිය ලබාගැනීමේ පුවත දක්වන දහහතරවන සර්ගය නිමාවට පත් විය.

Jinavaṃsadīpe avidure nidānabhāgo dutiyo.

ජිනවංශදීපයෙහි දෙවන අවිදූරේ නිදාන කොටස නිමි.

1.

1.

Asseva pakallaṅkavarassakāraṇāSīsakkhimaṃsāni ca dārasunavo,Datvā cirassaṃ akarinti dukkaraṃSo (indavaṃsā’)bhidhajo vicintayī;

()

"මේ උතුම් පර්යංකය (බෝධි පල්ලංකය) උදෙසාම මම බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි හිස, ඇස්, මස් සහ අඹුදරුවන් දන් දෙමින් දුෂ්කර ක්‍රියා කළෙමි" යි ශාක්‍ය වංශයේ ධ්වජයක් බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සිතූ සේක.

2.

2.

Pallaṅkato tāva navuṭṭhahaṃ tahiṃPallaṅkamādhāya nisajja sattahaṃ,Saṅkappapuṇṇo’dhisamādhayo muniSammā samāpajji anekakoṭiyo;

()

එකල්හි බෝධි පල්ලංකයෙන් නැඟී නොසිට, එහිම සත් දිනක් වැඩසිටිමින්, සංකල්පයන් සම්පූර්ණ කළා වූ, උසස් සමාධියෙන් යුතු මුනිවරයාණෝ කෝටි ගණන් සමාපත්තිවලට මැනවින් සමාවැදුණු සේක.

3.

3.

Nā’yaṃ jahāte vijayāsanā’layaṃYaṃkiñcikiccaṃ karaṇiyamassahi,Saṃvijjate dānipi kāci devatāSaṅkābhighā’tābhivitakkayuṃ iti;

()

"මුන්වහන්සේ තවමත් ජය පල්ලංකය අතහැර නොයති. උන්වහන්සේට තවමත් කළ යුතු කිසියම් කෘත්‍යයක් ඉතිරිව තිබේද?" යි සමහර දේවතාවෝ සැකයෙන් යුතුව සිතූහ.

4.

4.

Tāsaṃ viditvāna vitakkamāsanāAbbhuṭṭhito so gaganaṅgaṇaṃ khaṇaṃ,Saṃdassayanto yamapāṭihāriyaṃNissaṃsayo saṃsayasallamuddharī;

()

ඔවුන්ගේ ඒ සැකය දැනගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ, ආසනයෙන් නැඟී සිට එකෙණෙහිම අහස් කුසට පැනනැඟී, යමාමහ පෙළහර දක්වමින් ඔවුන්ගේ සැක නමැති හීසැරය මුළුමනින්ම උදුරා දැමූ සේක.

5.

5.

Nissāya pallaṅkamimaṃ mahīruhaṃSampattasambodhipado’smi cintiya,Oruyha pakallaṅkaṭhitappadesatoPubbuttarānañhi disāna mantarā;

()

"මේ උතුම් බෝධි වෘක්ෂය හා පල්ලංකය ඇසුරු කොට මම සම්බෝධියට පැමිණියෙමි" යි සිතා, අහසින් බැස, පල්ලංකය තිබූ ස්ථානයෙන් ඊසාන දිශාවෙහි (නැගෙනහිර හා උතුර අතර);

6.

6.

Sattāha mindivaracārulocana-Pañcappabhāsāranisecanena so,Samapūjayanto jayabodhimāsanaṃAṭṭhāsi lokekavilocano jino;

()

ලෝකයට එකම ඇසක් බඳු වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, නිල් මහනෙල් මලක් වැනි සුන්දර නෙත් යුගලින් නොසැලෙන බැල්මෙන් යුතුව පස්පැහැති රශ්මි මාලාවන් විහිදුවමින්, ජය ශ්‍රී මහා බෝධි පල්ලංකය දෙස බලා සිටිමින් සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි පූජා කළ සේක (අනිමිසලෝචන පූජාව).

7.

7.

Gantvā ṭhītaṭṭhānajayāsanantarāPubbāparassaṃ disi sattavāsaraṃ,NikkhittacakkaṅkitapādapaṅkajoSo caṅkamī nimmitaratanacaṅkame;

()

උන්වහන්සේ වැඩසිටි ස්ථානයත් ජය පල්ලංකයත් අතර නැගෙනහිර හා බටහිර දිශාවෙහි, මවා වදාරන ලද රත්න චංක්‍රමණයෙහි චක්‍ර ලක්ෂණයෙන් යුතු ශ්‍රී පාද පද්මයන් තබමින් සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි සක්මන් කළ සේක (රුවන්සක්මන).

8.

8.

So bodhito uttarapacchimantarāDevehi nānāratanehi nimmite,Sattāhamattaṃ maṇimandire muniSammābhidhammaṃ pavihāsi sammasaṃ;

()

බෝධීන් වහන්සේට වයඹ දිශාවෙහි දේවතාවන් විසින් විවිධ රත්නයෙන් මවන ලද රුවන් ගෙයි (රතනඝරයෙහි) වැඩහිඳිමින්, මුනිවරයාණෝ සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි උතුම් අභිධර්මය මැනවින් මනසින් පිරික්සමින් කාලය ගත කළ සේක.

9.

9.

Manthācale’nambunidhiṃ’va kesavoViññāṇakaṇḍādiṭasā catubbidhaṃ,Tasmiṃ nisinno muni dhammasaṅgaṇi-Mālolayī ñāṇabalena duddasaṃ;

()

එහි වැඩසිටිමින් මුනිවරයාණෝ, මන්දාර පර්වතයෙන් කිරි සයුර කලඹන්නාක් මෙන්, විඥාන කාණ්ඩයෙන් ඇරඹෙන සිව්වැදෑරුම් ප්‍රභේදයන්ගෙන් යුත්, දැකීමට අපහසු වූ 'ධම්මසංගණී' ප්‍රකරණය තමන් වහන්සේගේ ඥාන බලයෙන් මැනවින් විමසා බැලූ සේක.

10.

10.

Vebhaṅgiyaṃ khandhavibhaṅgamādikaṃGambhīramaṭṭhārasadhā sudubbudhaṃ,So mārabhaṅgo’tha vibhaṅgasāgaraṃSaṃkhobhayī ñāṇayugantavāyunā;

()

ඉන්පසු මාර පරාජය කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ස්කන්ධ විභංගය ආදී වූ, ඉතා ගැඹුරු වූ ද, අවබෝධ කිරීමට අතිශයින් දුෂ්කර වූ ද දහඅට වැදෑරුම් 'විභංග' සාගරය තමන් වහන්සේගේ මහා ඥාන නමැති ප්‍රචණ්ඩ වාතයෙන් සලිත කළ සේක (මැනවින් විමසා බැලූ සේක).

11.

11.

So dhātusuññattapajānano jinoNissattanijjivasabhāvadhātuyo,Vitthārayanto tadanantaraṃ varaṃNānānayaṃ dhātukathaṃ vavatthayī;

()

ධාතූන්ගේ ශූන්‍ය භාවය දන්නා වූ, සත්ත්වයෙකු නොවන ජීවයෙකු නොවන ස්වභාවය ඇති ධාතූන් විස්තර කරමින්, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඉන් අනතුරුව විවිධ ක්‍රමයන්ගෙන් යුත් උතුම් 'ධාතුකථා' ප්‍රකරණය විග්‍රහ කළ සේක.

12.

12.

Khandhādipaññattivasena chabbidhāPaññattiyo’ti suvibhattamātikaṃ,Paññāya sabbaññujino’tha puggala-Paññatti mālolayi aggapuggalo;

()

උත්තරීතර උත්තමයාණන් වූ සර්වඥ බුදුරජාණන් වහන්සේ ස්කන්ධ පඤ්ඤත්තිය ආදී වශයෙන් සය වැදෑරුම් පඤ්ඤත්තීන් මැනවින් බෙදා දක්වන ලද මාතෘකා ඇති 'පුග්ගලපඤ්ඤත්ති' ප්‍රකරණය තමන් වහන්සේගේ ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් විමසා බැලූ සේක.

13.

13.

Vādībhasīho sakavādamaṇḍalaṃOruyha sammā paravādamaṇḍalaṃ,Suttāni saṅgayha sahassamaṭṭhadhāSaṃkhitta mādo mukhavādayuttikaṃ;

()

වාදීන් නමැති ඇතුන් මර්දනය කරන සිංහයෙකු බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ස්වකීය වාද මණ්ඩලයට ද, පර වාද මණ්ඩලයට ද බැස, මුල් කාලයෙහි වාචික යුක්තීන්ගෙන් සංක්ෂිප්තව තිබූ අටදහසක් සූත්‍රයන් එක්තැන් කොට;

14.

14.

Ñāṇena vitthāriyamāna mattanoKiñcāpya’nantāpariyanta muttamaṃ,Takkīhi nakkāvacaraṃ nakehiciNātho kathāvatthu mathā’bhisammasi;

()

තර්ක කරන්නන් විසින් හෝ අන් කිසිවෙකු විසින් අවබෝධ කළ නොහැකි, තමන් වහන්සේගේ ඥානයෙන් විස්තර කරන ලද, අනන්ත වූ ද අපරිමිත වූ ද උතුම් 'කථාවත්ථු' ප්‍රකරණය ලෝකනාථයන් වහන්සේ ඉන්පසු මැනවින් විමසා බැලූ සේක.

15.

15.

Yaṃ mūlakhandhādivasā dasabbidhaṃUddesaniddesapadā’nurūpato,Niṭṭhānato saṃsayato vibhāgiyaṃGambhīrañāṇena’tha sāgarūpamaṃ;

()

මූල, ස්කන්ධ ආදී වශයෙන් දස වැදෑරුම් වූ ද, උද්දේස (සංක්ෂේප) සහ නිද්දේස (විස්තර) පදයන්ට අනුරූප වූ ද, නිශ්චයන්ගෙන් හා සැකයන්ගෙන් විභාග කරනු ලැබුවා වූ ද, සාගරයක් වැනි වූ ඒ ගැඹුරු ඥානයෙන් (සර්වඥතා ඥානයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ);

16.

16.

Santaṃ paṇitaṃ nipuṇaṃ sududdasaṃGuḷhaṃ atakkāvacaraṃ acintiyaṃ,Nānānayaṃ taṃ yamakaṃ susaññamoDhammassaro sammasi nippadesato;

()

ශාන්ත වූ ද, ප්‍රණීත වූ ද, නිපුණ වූ ද, දැකීමට ඉතා දුෂ්කර වූ ද, ගුප්ත වූ ද, තර්කයට විෂය නොවන්නා වූ ද, අචින්ත්‍ය වූ ද, අනේකවිධ නයින් යුක්ත වූ ඒ යමක ප්‍රකරණය, මැනවින් සංවර වූ ධර්මේශ්වරයන් වහන්සේ (බුදුරජාණන් වහන්සේ) සර්වාකාරයෙන් පිරික්සා වදාළ සේක.

17.

17.

Nānānayu’ttuṅgataraṅganibbharaṃNeyyatthanītatthamaṇihi maṇḍitaṃ,Dhammantarāvaṭṭasataṃ athāparaṃSaddhammakhandhodakakhandhapūritaṃ;

()

අනේකවිධ න්‍යායයන් නමැති උස් වූ රළ මාලාවෙන් ගහන වූ ද, නෙය්‍යත්ථ (පැහැදිලි කළ යුතු අර්ථ) සහ නීතත්ථ (පැහැදිලි කරන ලද ස්ථිර අර්ථ) නමැති මැණික්වලින් අලංකාරවත් වූ ද, සිය ගණනක් වූ ධර්මාවර්තයන්ගෙන් (සුළිවලින්) යුක්ත වූ ද, සද්ධර්ම ස්කන්ධ නමැති ජල කඳින් පිරී ඉතිරී ගියා වූ ද;

18.

18.

Satthā catubbisa timattapaccaya-Velaṃ paricchedavisālapaṭṭanaṃ,Gambhīrapaṭṭhāna mahaṇṇavaṃ kathaṃĀlolayaṃ sammasi ñāṇamerunā;

()

ශාස්තෘන් වහන්සේ විසිහතරක් වූ ප්‍රත්‍යයන් නමැති වෙරළ තීරය ඇති, සීමා නිර්ණයන් නමැති විශාල තොටුපොළවල් ඇති, ගැඹුරු වූ මහා පට්ඨාන මහා සාගරය, තමන් වහන්සේගේ ඥානය නමැති මහා මෙර පර්වතයෙන් කැලඹීමට ලක් කරමින් කෙසේ නම් පිරික්සා වදාළ සේක් ද?

19.

19.

Nissaṅgañāṇo muni hetupaccayoIccādinā’ropitamātikārahaṃ,Niddiṭṭhanidedasapadaṃ papañcita-Ñeyyaṃ catubbīsavidhaṃ sudubbudhaṃ;

()

ආසක්ත බවක් (ඇලීමක්) නොමැති ඥානයෙන් යුත් මුණිවරයන් වහන්සේ, 'හේතු ප්‍රත්‍යය' ආදී වශයෙන් පිහිටුවන ලද මාතෘකාවන්ට සුදුසු වූ, උද්දේශ සහ නිර්දේශ පදයන්ගෙන් යුත්, විස්තර වශයෙන් අවබෝධ කටයුතු වූ, අවබෝධ කිරීමට ඉතා දුෂ්කර වූ විසිහතර වැදෑරුම් (පට්ඨාන ධර්මය);

20.

20.

Nissāya bāvīsavidhe tike tika-Paṭṭhāna mantogadhanāmarūpikeNissāya nissesake tathā duka-Paṭṭhāna mantogadhanāmarūpike ()

බාවිසි (විසිදෙකක්) වැදෑරුම් වූ ත්‍රිකයන් ඇසුරු කරමින්, නාමරූපයන් අන්තර්ගත කොට ගත් 'ත්‍රික පට්ඨානය' ද, එලෙසම සියලුම දුකයන් (ද්වයයන්) ඇසුරු කරමින්, නාමරූපයන් අන්තර්ගත කොට ගත් 'දුක පට්ඨානය' ද;

21.

21.

Bāvisamattā tikamātikā dukePakkhippa paṭṭhānavidaṃ dukantikaṃ,Bāvīsamattāya tike sataṃdukePakkhippa paṭṭhānamidaṃka tikaddukaṃ;

()

විසිදෙකක් වූ ත්‍රික මාතෘකාවන් දුකයන් (ද්වයයන්) තුළට ඇතුළත් කොට, පට්ඨාන ක්‍රම දන්නා සේක් 'දුක-ත්‍රික පට්ඨානය' ද, විසිදෙකක් වූ ත්‍රිකයන් සියයක් වූ දුකයන් තුළට ඇතුළත් කොට, මෙම 'ත්‍රික-දුක පට්ඨානය' ද;

22.

22.

Katvā tikesve’va tike duvīsatiPaṭṭhāna mantogatike tikattikaṃ,Katvā dukesve’va tathā sataṃdukePaṭṭhāna mantāgetike dukaddukaṃ;

()

ත්‍රිකයන් තුළම ත්‍රිකයන් ඇතුළත් කොට, විසිදෙකක් වූ ත්‍රිකයන් පට්ඨානයට ඇතුළත් කරමින් 'ත්‍රික-ත්‍රික පට්ඨානය' ද, එලෙසම දුකයන් තුළම දුකයන් ඇතුළත් කොට, සියයක් වූ දුකයන් පට්ඨානයට ඇතුළත් කරමින් 'දුක-දුක පට්ඨානය' ද;

23.

23.

Iccānulome janayāni pakkhipaṃCha ppaccanīye’pi nayāni pakkhipaṃ,Evaṃ khipitvā anulomapaccani-Yecā’pi cha ppaccaniyā’nulomake;

()

මෙලෙස අනුලෝම වශයෙන් ද ක්‍රමයන් ඇතුළත් කරමින් ද, පච්චනීය වශයෙන් ද ක්‍රම හයක් ඇතුළත් කරමින් ද, එසේම අනුලෝම-පච්චනීය වශයෙන් සහ පච්චනීය-අනුලෝම වශයෙන් ද ක්‍රමයන් ඇතුළත් කොට;

24.

24.

Gambhīrapaṭṭhānamahodadhiṃ itiSaṅkhobhayaṃ sammasi ñāṇamerunā,Taṃ sammasantassa savatthukaṃ chavi-Vaṇṇo pasanto’si pasīdi lohitaṃ;

()

මෙසේ ගැඹුරු වූ පට්ඨාන මහා සාගරය, සිය ඥානය නමැති මහා මෙර පර්වතයෙන් කැලඹීමට ලක් කරමින් උන්වහන්සේ පිරික්සා වදාළ සේක. එය පිරික්සන්නා වූ උන්වහන්සේගේ වස්තු රූපය ද සහිත වූ ශරීර වර්ණය අතිශයින් ප්‍රසන්න විය, ලේ ධාතුව ද අතිශයින්ම පිරිසිදු විය.

25.

25.

Tasmiṃkhaṇe cattajavaṇṇadhātuyoAṭṭhaṃsu ṭhānamhi asitihatthake,Aññatra’dhiṭṭhānabalaṃ sarīratoChabbaṇṇaraṃsī visarā’hiniccharuṃ;

()

එම ක්ෂණයෙහි උපන් ශරීර වර්ණ ධාතූහු අසූ රියනක් තැන්හි පැතිරී සිටියහ. විශේෂ අධිෂ්ඨාන බලයකින් තොරවම උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් ෂඩ්වර්ණ බුද්ධ රශ්මි මාලාවෝ විහිදී නික්මුණහ.

26.

26.

Sevālakālindinadi’ndirāpati-Nilambari’ndivaravaṇṇasantibhā,Kesa’kkhimassūhika viniggatā bhusaṃNīlappabhā’sesadisā alaṅkaruṃ;

()

පාසි, කාලින්දී නදිය, විෂ්ණු දෙවියන්ගේ ශරීර වර්ණය, නිල් වස්ත්‍ර සහ නිල් මහනෙල් මල්වල වර්ණයට බඳු වූ, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කේශ කලාපයෙන්, නේත්‍රයන්ගෙන් සහ රැවුලෙන් නික්මුණු නිල් පැහැති රශ්මි මාලාවෝ සකල දිශාවන් අලංකාරවත් කළහ.

27.

27.

Tāsaṃ vasā’ sesadisāvilāsinīĀsuṃ yathā pārutanīlakambalā,Tā cakkavāḷāti papūrayantiyoDhāviṃsu nilopalacuṇṇasannibhā;

()

එම නිල් රශ්මිය හේතුවෙන් දිශා නමැති ලලනාවෝ නිල් පැහැති සළුවක් පොරවාගත්තවුන් මෙන් වූහ. නිල් මැණික් කුඩු වැනි වූ ඒ රශ්මි මාලාවෝ සක්වල පුරවමින් ඉදිරියට ගලා ගියහ.

28.

28.

Nissesalokaṃ haritālakuṅkuma-Cuṇṇehi sovaṇṇarasehi missakaṃ,Ālepayantīviya pītaraṃsiyoYā niggatā kañcanasannibhattacā;

()

රන්වන් වූ ශරීර සමෙන් නික්මුණු පීත (කහ) වර්ණ රශ්මි මාලාවෝ, මුළු ලෝකයම හිරියල් සහ කුංකුම කුඩු මුසු වූ රන් දියරයෙන් ආලේප කරන්නාක් මෙන් විහිදී ගියහ.

29.

29.

Tāsaṃ vasenā’si siṇerupabbata-Rājā vilino’va mahaṇṇave jalaṃ,Saṃkappitā’va’ṭṭha disāgajā’bhavuṃNiddhantacāmīkarakappanādinā;

()

ඒ කහ පැහැති රශ්මියේ බලයෙන් මහා මෙර පර්වත රාජයා මහා සාගර ජලයෙහි දිය වී ගියාක් මෙන් ද, අටදිසාවන්හි සිටි දික්ඇතුන් උණු කරන ලද රන් ආභරණයෙන් සැරසී වෙව්ලන්නාක් මෙන් ද වූහ.

30.

30.

Lākhārasānaṃ parisecanaṃ viyaNindūracuṇṇo’kiraṇaṃ’va yādisi,SañjhāpabhārattasurattaraṃsiyoNikkhamma dhāviṃsu samaṃsalohitā;

()

ලාක්ෂා රස ඉසින්නාක් මෙන් ද, සින්දූර කුඩු විසුරුවන්නාක් මෙන් ද, සන්ධ්‍යා වලාකුළුවල පැහැය බඳු වූ අතිශයින් රතු පැහැති රශ්මි මාලාවෝ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මස් සහ ලේ ධාතුවෙන් නික්ම එකසේ විහිදී ගියහ.

31.

31.

Tāsaṃ vasenā’khilabhūmikāminīĀsī nimuggāriva uttaraṇṇave,Ambhojarāgehi sunimmitāni’vaSabbāni dabbānya’bhavuṃ jagattaye;

()

ඒ රතු පැහැති රශ්මියේ බලයෙන් මුළු පෘථිවි කාන්තාව ලේ මුහුදක ගිලී ගියාක් මෙන් පෙනුණි. තුන් ලෝකයෙහි වූ සියලු වස්තූන් පද්මරාග මැණික්වලින් මැනවින් සාදන ලද්දාක් මෙන් දිස් විය.

32.

32.

Yākundasogandhikacandacandikā-Kappūrakhīrodadhivīcipaṇḍarā,Aṭṭhīhi dāṭhāhī vitassaṭā bhusaṃOdātaraṃsī dhavalīkaruṃ disā;

()

පිච්ච මල්, සෝගන්ධික මල්, චන්ද්‍රයා, චන්ද්‍ර කාන්තිය, කපුරු සහ කිරි සයුරේ රළ මාලාවන් මෙන් සුදු පැහැති වූ, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඇටවලින් සහ දළ දාතූන්ගෙන් නික්මුණු ශ්වේත (සුදු) වර්ණ රශ්මි මාලාවෝ දිශාවන් ධවල වර්ණයෙන් බබළවමින් විහිදී ගියහ.

33.

33.

Tāsaṃ vasenā’si yathā mahīvadhuOdātavatthehi nivatthapārutā,Tā khīradhārāparisekabandhurāDhāviṃsu buddhassa yasonibhāpabhā;

()

ඒ සුදු පැහැති රශ්මියේ බලයෙන් පෘථිවි වධූ තොමෝ සුදු පැහැති වස්ත්‍රයන් හැඳ පෙරවා ගත්තාක් මෙන් වූවාය. කිරි දහරාවන්ගෙන් නහවන්නාක් මෙන් මනහර වූ, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කීර්තිය බඳු වූ ඒ රශ්මි මාලාවෝ විහිදී ගියහ.

34.

34.

Sabbādisāyo’khilalokadhātuyoMañjiṭṭhapaṅkehi vilepayanti’ca,Nikkhamma mañjiṭṭhapabhā tatotatoDhāviṃsu sañcuṇṇapavāḷasantibhā ()

සියලු දිශාවන් සහ සකල ලෝකධාතූන් මංජිෂ්ඨ (තද රතු) දියරයෙන් ආලේප කරන්නාක් මෙන් ද, කුඩු කරන ලද පබළු වැනි වූ ද, මංජිෂ්ඨ වර්ණ රශ්මි මාලාවෝ ඒ ඒ තැනින් නික්ම විහිදී ගියහ.

35.

35.

Nīlādidhātussarasehi pañcahiVaṇṇehi pupphehi maṇīhisattahi,Sampūrayantī’va pabhā pabhassarāNikkhamma lokaṃ sakalaṃ alaṅkaruṃ;

()

නිල් ආදී වූ ශරීර ධාතූන්ගේ ස්වභාවික වර්ණ පහෙන් ද, මල්වලින් හා සප්තවිධ රත්නයන්ගෙන් මුළු ලෝකය පුරවන්නාක් මෙන් වූ, ඒ ප්‍රභාස්වර (දීප්තිමත්) රශ්මි මාලාවෝ නික්ම මුළු ලෝකයම අලංකාරවත් කළහ.

36.

36.

Tā raṃsiyo byāpiya mediniṃ mahī-Sandhārakaṃ vāri matho samīraṇaṃ,Heṭṭhā’jaṭākāsatalaṃ tathūpariGaṇhiṃsu lokaṃ tiriyaṃ nirāvadhiṃ;

()

ඒ... රශ්මි මාලාවෝ මහා පොළොව ද, පොළොව දරා සිටින ජලය ද, ඉන්පසු වායුව ද පතුරුවමින්, පහළ අජටාකාශය දක්වා ද, එලෙසම ඉහළ අහස දක්වා ද, හරස් අතට සීමාවක් නොමැතිව මුළු ලෝකයම වෙළා ගත්හ.

37.

37.

Devaddumu’yyānavimānabhusaṇa-Canda’kkatārānikarā’marā tato,Saṇṭhānamattehi vijāniyā’bhavuṃTā niggatā ajjatanā’pi dhāvare;

()

ඉන්පසු දිව්‍ය වෘක්ෂයන්, උද්‍යානයන්, දිව්‍ය විමාන, ආභරණ, චන්ද්‍රයා, සූර්යයා, තරු සමූහය සහ දෙවිවරුන්ගේ රූපයන් හුදෙක් ඔවුන්ගේ හැඩතලවලින් පමණක් හඳුනාගත හැකි තරමට වැසී ගියේය. එදා නික්මුණු ඒ රශ්මි මාලාවෝ අදටත් ඉදිරියට ගලා යති.

38.

38.

Tamhā’bhīgantvā ghananīlasākhinoNigrodhasākhissa’japālasaññino,Mūle nisajjā’dhisukhaṃ vimuttijaṃSatthā’nubhonto pavihāsi sattahaṃ;

()

එතැනින් නික්මී ගොස්, ඝන නිල්වන් අතුපතරින් යුත් 'අජපාල' නම් වූ නුග රුක මුල වැඩ හිඳ, ශාස්තෘන් වහන්සේ විමුක්ති සැපය අනුභව කරමින් සත් දිනක් එහි වාසය කළ සේක.

39.

39.

Oruyha tasmiṃsamaye vimānatoDānādayo pāramiyo bhavābhavaṃ,Dhāvaṃ asādhāraṇañāṇasiddhiyāEso’va nā’haṃ abhisaṅkhariṃ iti;

()

එම අවස්ථාවෙහි වසවර්ති මාරයා තම විමානයෙන් බැස, 'මම භවයෙන් භවයට සැරිසරමින්, මේ සාධාරණ නොවන ඤාණ සිද්ධිය උදෙසා දානාදී පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ නොකළෙමි' යි සිතමින්;

40.

40.

Otārapekho navipassa ettakaṃKālaṃ kalaṅkaṃ akalaṅkarūpino,Sokā’kulo acchi chamāya soḷasa-Lekhā vilekhaṃ kalimā avammukho;

()

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වරදක් සෙවීමේ අපේක්ෂාවෙන් සිටි ඒ පාපිෂ්ඨ මාරයා, මෙතෙක් කල් කිසිදු කැළලක් නැති උන්වහන්සේ කෙරෙන් කිසිදු වරදක් නොදැක, ශෝකයෙන් ආකූල ව, බිම බලාගෙන පොළොවෙහි ඉරි දහසයක් අඳිමින් සිටියේය.

41.

41.

Kasmā napaññāyati’dāni nopitāOlokayanti kva gato’ti dukkhitaṃ,Sokena lekhā likhamāna mañjaseDisvā nisinnaṃ pitaraṃ sudummukhaṃ;

()

අපගේ පියාණන් දැන් නොපෙනෙන්නේ මන්ද, ඔහු කොහේ ගියේදැයි සොයමින් බලන කල, ශෝකයෙන් පෙළෙමින් මාර්ගයෙහි ඉරි අඳිමින්, කනගාටුදායක මුහුණින් යුතුව අසුන්ගෙන සිටින තම පියාණන් දැක;

42.

42.

Tatro pagantvā vasavattidhītaroPucchiṃsu taṇhā aratī ragā lahuṃ,Kiṃ tāta kiṃ tāta kimettha jhāyasiKo te paro kena parājito tuvaṃ;

()

වසවර්ති මාරයාගේ දූවරුන් වූ තණ්හා, අරතී සහ රාගා යන තිදෙනා වහා එතැනට ගොස්, 'පියාණෙනි, කුමක්ද මේ? පියාණෙනි, කුමක්ද මේ? ඔබ මෙහි කුමක් ගැන සිතමින් ලතවෙන්නේද? ඔබේ සතුරා කවුද? ඔබ කවුරුන් විසින් පරාජය කරනු ලැබුවේද?' යි ඇසූහ.

43.

43.

Suddhodanassā’vanipassa orasoPatvā’hisambodhipadaṃka mukhe masiṃ,Makkhesi me chinditamārabandhanoTasmā’nusocāmi kathesi pāpimā;

()

එවිට ඒ පාපිෂ්ඨ මාරයා පවසනුයේ, 'සුද්ධෝදන රජුගේ ඖරස පුත්‍රයා බුද්ධත්වයට පත්ව, මාර බන්ධනයන් සිඳදමා මගේ මුහුණෙහි දැලි තැවරුවේය. එබැවින් මම මෙසේ ශෝක වෙමි' යන්නයි.

44.

44.

Ānīya taṃ mattagajaṃ’va mārajiṃRāgādipāsehi mayaṃ subandhiya,Dassāma vo passatha tāta no balaṃMāsoci mājhāyi’ti dhītaro’bravuṃ;

()

පියාණෙනි, මාර ජයග්‍රහණය කළ ඒ මුණිවරයා මත් වූ ඇතෙකු මෙන් රාගාදී මාර පාශයන්ගෙන් මැනවින් බැඳ ඔබ වෙත රැගෙන එන්නෙමු. අපගේ බලය බලන්න. ශෝක නොකරන්න, බිය නොවන්නැයි දූවරු පැවසූහ.

45.

45.

Siṅgārasaṅgāmadharā’vatārinīBhubhaṅgabāṇāsanamattadhārinī,Āropitā’pāṅgasarā’pya’nissarāKāmārimārārisaravyadāraṇe;

()

ශෘංගාර නමැති යුද්ධයට සැරසී පැමිණියා වූ ද, බැම නැමීම නමැති දුන්න දරා සිටියා වූ ද, ඇස් කොනින් බලන බැල්ම නමැති ඊතල විදින්නා වූ ද, කාමයාගේ සහ මාරයාගේ සතුරා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හදවත විදීමට සැරසුණා වූ ද (මාර දූවරු);

46.

46.

SevālanīlāmalakuntalākulāBālindulekhe’valalāṭamaṇḍalāNiluppalakkhī calahemakuṇḍalā-Laṅkārakaṇṇā’likalāpabhā’lakā ()

පාසි වැනි නිල්වන් පිරිසිදු කෙස් කළඹින් යුත්, බාල චන්ද්‍ර රේඛාවක් බඳු වූ නළල් තලයක් ඇති, නිල් මහනෙල් වැනි නෙත් ඇති, සෙලවෙන රන් කුණ්ඩලාභරණයෙන් සැරසුණු කන් ඇති, බඹර සමූහයකගේ පැහැය ඇති මුහුණ වටා ඇති කෙස් රොදවල් ඇති;

47.

47.

Vāṇilatāvellitaphullamālatī-Dantāvalī pallavapāṭalādharā,Kandappakīḷālayahemakāhaḷa-Saṅkāsanāsā kamalāmalānanā;

()

ලතාවක් බඳු වූ මුවෙහි පිපුණු සමන් පිච්ච මල් වැනි දත් පෙළක් ඇති, දලු වැනි රත්පැහැති තොල් සඟලක් ඇති, අනංගයාගේ ක්‍රීඩා මන්දිරයේ රන් හොරණෑවක් බඳු වූ නාසයක් ඇති, පියුමක් බඳු වූ නිර්මල මුහුණක් ඇති;

48.

48.

Vijjullatā cārubhujā calācala-Līlāvalambatthanahaṃsamaṇḍalā,CāmīkarāliṅgavilāsakandharāLāvaṇṇa vallidalakomalaṅgulī;

()

විදුලි ලතාවක් බඳු වූ සුන්දර බාහුවලින් යුක්ත වූ, සෙලවෙන හංස ජෝඩුවක් බඳු වූ පියයුරු ඇති, රන්වන් වූ ද සුන්දර වූ ද ගෙලක් ඇති, ලස්සන වැල් දලු වැනි මෘදු වූ ඇඟිලිවලින් යුක්ත වූ;

49.

49.

NimmekhalālinavilaggabhāginīKīḷānadīkulavisālasoṇinī,Kandappadappānaladhūmakajjala-Romāvalivellitanābhimaṇḍala;

()

මෙඛලා (පටී) නොමැතිව වුවද ඉතා සිහින් වූ ඉඟක් ඇති, ක්‍රීඩා නදියේ ඉවුරක් බඳු වූ පළල් වූ උකුලක් ඇති, අනංගයාගේ දර්පය නමැති ගින්නෙන් නැඟුණු අඳුරු දුම් රොදක් බඳු වූ රෝම රාජියකින් වට වූ නාභි මණ්ඩලයක් ඇති;

50.

50.

Pīnorujaṅghā kalikānakhāvalīTā’naṅakgaraṅgaṅajahāriviggahā,Māraṅganā yatra niraṅgaṇo jinoTatrā’gamuṃ rāgasurāmadā’turā;

()

පිරුණු කලවා ඇති, ළපටි දලු වැනි නිය පෙළකින් හෙබි, අනංගයාගේ රංග පීඨයක් වැනි මනහර සිරුරු ඇති මාර දූවරු, රාග නැමැති සුරාවෙන් මත්ව ආතුර වූවෝ වී, කෙලෙස් රහිත වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ වැඩසිටි ඒ ස්ථානයට පැමිණියහ.

51.

51.

Aṅgīrasassā’nanasoṇṇadappaṇeTā sundarī bimbitalocanindirā,Kandappakīḷākalahaṃ vidhātaveKāloyamiccāhu tuvaṃ yadicchasi;

()

ආංගීරස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රන් කැඩපතක් වැනි මුහුණෙහි තමන්ගේ නෙත් නැමැති ශ්‍රියාව පිළිබිඹු කරමින්, ඒ රූපසුන්දරියෝ 'ඔබ වහන්සේ කැමති නම්, අනංග ක්‍රීඩා නැමැති කෙළියෙහි යෙදීමට මේ සුදුසුම කාලයයි' කියා පැවසූහ.

52.

52.

Vyāpāritā te paricārikā mayaṃEtthāgatā homa manobhunā’dhunā,Vattambujānaṃ paricumbane ayaṃKālonu bhogotama kiṃnayicchasi;

()

ඔබ වහන්සේගේ සේවිකාවන් ලෙස මෙහෙයවන ලද අපි, අනංගයා විසින් දැන් මෙහි එවනු ලැබුවෙමු. භෝගයන්ගෙන් උත්තම වූවන් වහන්ස, මුහුණු නැමැති පියුම් සිප ගැනීමට මේ සුදුසුම කාලය නොවේද? ඔබ වහන්සේ කුමක් හෙයින් එය අකමැති වන සේක්ද?

53.

53.

Bho puṇṇakumbhe’va tavo’ramandireUddhaggalomu’ssitanīlaketane,Kāmāhisekussavamaṅgalāya noSajjethi’me pīnapayodhare nakiṃ;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්ස, උඩු අතට නැමුණු රෝමයන් හා එසවූ නිල් ධජයන් ඇති ඔබ වහන්සේගේ ළය නැමැති මන්දිරයෙහි, පුන්කලස් බඳු වූ අපගේ මේ පිරුණු පියයුරු, කාමාභිෂේක මංගල්‍යය සඳහා සරසන්නෙමු නොවේද?

54.

54.

Vattambuje no adharaṃ’subandhureNettālimālā nahivumbare tava,Amhesuyevā’bhipatanti bhomuniKandappabāṇā karuṇā kuhiṃ tavaṃ ()

මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, අපගේ පියුම් බඳු මුහුණෙහි ඇති සුන්දර තොල්පෙති ඔබ වහන්සේගේ නෙත් නැමැති බඹර සමූහයා විසින් සිප නොගන්නේ මන්ද? අනංගයාගේ ඊතල වැටෙන්නේ අප වෙතමය. ඔබ වහන්සේගේ කරුණාව කොහිද?

55.

55.

Tvaṃ yobbano sāmi mayañca yobbanīKālo vasatto vipinaṃ manoramaṃ’Mandānilo vāyati kiṃ cirāyateTuyhaṃ anaṅgo’va niraṅgaṇo’si kiṃ;

()

ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේද තාරුණ්‍යයේ පසුවන සේක, අපිද තාරුණ්‍යයේ පසුවන්නෙමු. මේ වසන්ත කාලයයි, වනාන්තරයද මනරම්ය. මද පවන් හමයි. කුමට ප්‍රමාද වන්නේද? ඔබ වහන්සේ කෙලෙස් රහිත වූයේ අනංගයාට ශරීරයක් නැත්තාක් මෙන්ද?

56.

56.

Dibbāni vatthābharaṇāni’māni’piLajjāya saddhiṃka sithilibhavanti no’Amhesvanaṅgena samaṃ anaṅgaṇaṃDaḷahatta māyāti manaṃ tava’bbhutaṃ;

()

අපගේ මේ දිව්‍යමය වස්ත්‍රාභරණ පවා ලැජ්ජාව සමඟ ලිහිල් වෙමින් පවතී. එසේ වුවත්, අනංගයා සමඟ අප කෙරෙහි කෙලෙස් රහිත වූ ඔබ වහන්සේගේ සිත පුදුම සහගත ලෙස දැඩිව පවතින්නේය.

57.

57.

Iccānigammaṃ hadayaṅgamaṃ giraṃVatvāna dibbena sarena mañjunā,Kāmāturānanti pumānamāsayāUccāvacā cintiyamāradhītaro;

()

මෙසේ මිහිරි වූ දිව්‍ය ස්වරයෙන් හද සසල කරවන වචන පවසා, කාමයෙන් ආතුර වූ පුරුෂයන්ගේ අදහස් විවිධාකාර වන බව සිතූ මාර දූවරු, විවිධ උපක්‍රම ගැන කල්පනා කළහ.

58.

58.

Kaññāvilāsādivasena viggaheNimmāya paccekasataṃ padassiya,Pāde mayaṃ bho paricārayāma teVatvā tamārādhayituṃ parakkamuṃ;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්ස, අපි ඔබ වහන්සේගේ පාදයන් උපස්ථාන කරන්නෙමු' යැයි පවසමින්, කන්‍යාවන්ගේ විලාසය ආදී නොයෙක් වයස්වල සිරුරු සියය බැගින් මවා පෙන්වා, උන්වහන්සේව පොළඹවා ගැනීමට උත්සාහ කළහ.

59.

59.

Gāthā imā dhammapade mahāmuniSaṅgāyi tāsaṃ tamanaṅgabhaṅgīnaṃ,Vatvā nasakkoma mayaṃ pakalobhituṃTā rittahatthā pitaraṃ upāgamuṃ;

()

මහා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඒ අනංග ලීලාවෙන් සිටි මාර දූවරුන්ට ධම්මපදයේ එන ගාථාවලින් පිළිතුරු දුන් සේක. 'අපට උන්වහන්සේව පොළඹවා ගත නොහැකිය' කියා පරාජය පිළිගත් ඔවුහු හිස් අතින්ම තම පියා වෙත ආපසු ගියහ.

60.

60.

Gantvā tato so mucalindasaññinoRukkhassa mūle mucalindabhogino,Bhogāvaligandhakuṭiṃka samappitoSattāhamajjhāvasi jhānamuttamaṃ;

()

ඉන්පසු උන්වහන්සේ මුචලින්ද නම් වූ වෘක්ෂ මූලයට වැඩම කර, මුචලින්ද නාග රාජයාගේ ශරීර වළලු නැමැති ගඳකිළියෙහි වැඩසිටිමින්, සත් දිනක් මුළුල්ලේ උතුම් වූ ධ්‍යාන සුවයෙන් කල් ගෙවූ සේක.

61.

61.

Mulamhi rājāyatanassa sākhinoPallaṅka mādhāya nisajja sattahaṃ,Tamhābhi’gantvā bhavabandhanacchidoSatthā valañjesi vimuttijaṃ sukhaṃ;

()

සංසාර බන්ධන සිඳලූ ශාස්තෘන් වහන්සේ එතැනින් රාජායතන වෘක්ෂ මූලයට වැඩම කොට, එහි පර්යංකයකින් වැඩහිඳිමින් සත් දිනක් මුළුල්ලේ විමුක්ති සුවය වින්දනය කළ සේක.

62.

62.

Satthā evakaṃ vasanto parahitatirato sattasattāhamattaṃYaṃkiñcāhārakiccaṃ dhuvaparihariyaṃ kiccamuccāvacampi;

Nākāsi jhānamaggapphakhalasukhamakhilaṃ samphusanto vibhāsiPādāsi dantapoṇodaka magada’bhayaṃ tassa devanamindo;

()

මෙසේ පරහිත සුවයෙහි නිරත වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ සත්සතියක් මුළුල්ලේ වැඩසිටිමින්, ආහාර ගැනීම හෝ වෙනත් කුඩා මහත් දෛනික කටයුතු කිසිවක් නොකළ සේක. උන්වහන්සේ මුළුමනින්ම ධ්‍යාන, මාර්ග හා ඵල සුවයන් වින්දනය කරමින් බැබළුණු සේක. දේවේන්ද්‍රයා උන්වහන්සේට දත්කූරු හා මුඛය සේදීමට පැන් පූජා කළේය.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santikenidāne bhagavato sattasattāhavitikkamappavatti paridīpo paṇṇarasamo saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය දෙන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් රචිත ජිනවංශදීපයෙහි, සන්තිකේනිදානයෙහි එන භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සත්සතිය ඉක්මවීමේ පුවත දක්වන පසළොස්වන සර්ගය නිමා විය.

1.

1.

Mūle rājāyatanaviṭapacchāyāmano (hārini)Vikkhāletvā bhagavati mukhaṃ tasmiṃ nisinne sati,Vāṇijjatthaṃ nija janapadā dve bhātikāka vāṇijāGacchantā majjhimajanapadaṃ taṃṭhāna majjhotaruṃ;

()

රාජායතන වෘක්ෂයේ අතුපතරින් වැසුණු සුන්දර සෙවනෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මුහුණ සෝදා වැඩසිටි කල්හි, වෙළඳාම පිණිස තමන්ගේ දේශයේ සිට මධ්‍ය දේශය බලා ගමන් ගත් වෙළඳ සහෝදරයන් දෙදෙනෙක් ඒ ස්ථානයට පැමිණියහ.

2.

2.

Buddhaṃ disvā nirupamasiriṃ saddhāya sañcoditāSampādetvā madhurivamadhuṃ manthaṃ madhūpiṇḍikaṃ,Bhante tumhe anubhavatha no bhikkhaṃ paṭiggaṇhiyaEvaṃ vatvātadubhayajanā aṭṭhaṃsu baddhañjalī;

()

අසදෘශ ශ්‍රීයකින් බැබළෙන බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, ශ්‍රද්ධාවෙන් කුලක වැදී, මී පැණි මුසු විලඳ සහ මීපිඬු පිළියෙල කොට, 'ස්වාමීනි, අපගේ මේ දානය පිළිගෙන වළඳන සේක්වා' යැයි පවසමින් ඒ දෙදෙනා දොහොත් මුදුන් දී සිටියහ.

3.

3.

Sabbe buddhā nahi karatalambhojesu gaṇhanti khoSaṅkappettassi’ti bhagavatokismiṃ paṭicchāmahaṃ,Cittācāraṃ sumariya silāpatte pamāṇupagePādāsuṃ sampati catumahārājā kuverādayo;

()

සියලු බුදුවරුන් වහන්සේලා කිසිවිටෙකත් ශ්‍රී හස්තයෙන් දානය පිළි නොගන්නා සේක. එබැවින් 'මම මෙය කුමකින් පිළිගනිම්ද?' කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිතූ සේක. උන්වහන්සේගේ සිතැඟි වටහාගත් කුවේර ආදී සතර වරම් මහ රජවරු සුදුසු ප්‍රමාණයේ ගල් පාත්‍ර සතරක් පූජා කළහ.

4.

4.

Ekaṃ katvā samuti caturo patte adhiṭṭhāya teBhutvā’hāraṃ bhuvananayano bhuttānumodaṃ kari,Buddhaṃ dhammaṃ saraṇamagamuṃ te tenuho’vāṇijāJātā loke sakalapaṭhamaṃ dvevāciko’ pāsakā;

()

ඒ පාත්‍ර හතර එකක් වන සේ අධිෂ්ඨාන කොට, ලෝක නේත්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ආහාරය වළඳා අනුමෝදනාව කළ සේක. එම වෙළඳුන් දෙදෙනා බුදුන් සහ දහම් සරණ ගිය අතර, ඔවුහු ලෝකයේ ප්‍රථම ද්වේවාචික උපාසකවරු බවට පත්වූහ.

5.

5.

Tesaṃ dvinnaṃ suparihariyaṃ dethā’ti saṃyācataṃJālaṅkā’laṅkatakaratalo rupindirā mandire,Sīsaṃ nilopalamaṇighaṭīlīlāvilāsaṃ phusaṃSevāli’ndīvaradalasiriṃ so kesamuṭṭhiṃ adā;

()

ඔවුන් දෙදෙනා 'අපට වන්දනාමාන කිරීමට යමක් ලබා දෙන සේක්වා' යි අයැද සිටි කල්හි, ජාල ලක්ෂණයෙන් අලංකාර වූ ශ්‍රී හස්තය ඇති, ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍ය බඳු වූ ශ්‍රී ශීර්ෂය පිරිමැද, නිල් මහනෙල් පෙති බඳු වූ කේශ ධාතු මිටක් උන්වහන්සේ ඔවුන්ට ලබා දුන් සේක.

6.

6.

Patvā tesaṃ janapadamubho pakkhippa tā dhātuyoJīvantasmiṃ bhagavati mahāthūpaṃ patiṭṭhāpayuṃ,Vimhāpento vanasuragaṇaṃ yatrā’japālābhidhoNigrodho’si tahimupagamī muṭṭhāya tamhā jino;

()

ඔවුන් දෙදෙනා තම දේශයට ගොස්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටි කාලයේදීම ඒ කේශ ධාතූන් තැන්පත් කර මහා ස්තූපයක් පිහිටුවූහ. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ එතැනින් නැගිට, වන දේවතාවන් මවිත කරවමින්, අජපාල නම් වූ නුග රුක වෙත වැඩම කළ සේක.

7.

7.

Svā’yaṃ dhammo sayamadhigato dubbodhanoduddasoIccevaṃ so samabhivivinaṃ dhammassa gambhīrataṃ,Appo’ssukko’bhavi bhagavato cittaṃ viditvā mahā-Brahmā’gantvā sayamadhigataṃ desetumāyācī taṃ;

()

මා විසින් සාක්ෂාත් කරගත් මේ ධර්මය වටහා ගැනීමට අසීරුය, දැකීමට අපහසුය' මෙසේ ධර්මයේ ඇති ගැඹුරු බව සලකා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ධර්ම දේශනා කිරීමට උත්සුක නොවූ සේක. උන්වහන්සේගේ සිතැඟි වටහාගත් මහා බ්‍රහ්මයා පැමිණ, තමන් වහන්සේ අවබෝධ කරගත් ධර්මය දේශනා කරන ලෙස ආරාධනා කළේය.

8.

8.

Gaṇhitvā so bhuvanasaraṇo ajjhosanaṃ brahmunoDeseyyaṃ kho paṭhamamasamaṃ dhammaṃ imaṃ duddasaṃ,Kassā’hanti sumariya vasī āḷārakocuddakoAbbhaññātuṃ vata paṭibalātesaṃ cutiṃ addasaṃ ()

ලෝක සරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනාව පිළිගෙන, 'මා මුලින්ම මේ අසදෘශ, දැකීමට අපහසු ධර්මය දේශනා කරන්නේ කාහටද? ආළාර සහ උද්දක යන දෙදෙනා මෙය වටහා ගැනීමට සමත් වෙති' යි සිතූ සේක. එහෙත් ඔවුන් ඒ වන විටත් මියගොස් ඇති බව උන්වහන්සේ දුටු සේක.

9.

9.

Āvajjento munikatavidū te pañcavagge bhavāBhikkhu dhamme kataparicayā kutrā’dhunā vijjare,Bārānasyaṃ itisipatane ñatvāna āsāḷhiyāMāse pañcaddasiya masamo bārāṇasiṃ pāvisi;

()

සියල්ල දන්නා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, 'ධර්මය පිළිබඳ පෙර පුරුදු ඇති පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා දැන් කොහි වෙසෙත්ද?' කියා මෙනෙහි කළ සේක. ඔවුන් බරණැස ඉසිපතනයෙහි වෙසෙන බව දැනගත් අසදෘශ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇසළ මස පසළොස්වක පොහෝ දින බරණැසට වැඩම කළ සේක.

10.

10.

Āgacchantaṃ samuni upakaṃ ājīvakaṃ antarā-Magge disvā gamanasamaye buddhattanaṃ attano,Ācikkhitvā vimati matarī saññāya taṃ dūratoNibbinditvā katika makaruṃ vaggā samaggā vasī;

()

මඟ වඩින මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ අතරමඟදී උපක නම් ආජීවකයා දැක, තමන් වහන්සේගේ බුදු බව ඔහුට ප්‍රකාශ කොට ඔහුගේ සැකය දුරු කළ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඈතින් වඩිනු දුටු පස්වග භික්ෂූහු එක්වී, උන්වහන්සේට ගරු නොකිරීමට එකඟතාවක් ඇති කර ගත්හ.

11.

11.

Ñatvā tesaṃ manasi vikatiṃ odissakaṃ samphariMettaṃ cittaṃ narahari tato phuṭṭhāsamānā vasī,Nāthaṃ natvā dasanakhasamodhāna’jalīhā’gataṃPaccuggantvā tahimahiharuṃ papphoṭhayitvā’sanaṃ;

()

ඔවුන්ගේ සිත්හි ඇති වූ වෙනස් වීම වටහාගත් නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන් වෙත විශේෂ මෙත් සිත පැතිරවූ සේක. ඉන් සැනසුණු පස්වග භික්ෂූහු, පෙර ඇති කරගත් ගිවිසුම අමතක කොට, දොහොත් මුදුන් දී ලෝකනාථයන් වහන්සේ වෙත පෙරගමන් කොට, උන්වහන්සේගේ පාත්‍ර සිවුරු පිළිගෙන ආසනයක් පනවා දුන්හ.

12.

12.

Mākho tumhe pariharathamaṃ eyā’vusotyā’dināSaññāpetvā samuni samaṇe sabbaññutaṃ attano,Koṭīha’ṭṭhārasahi navuto brahmehi cā’laṅkariBārāṇasyaṃ pani’sipatane paññattabuddhāsanaṃ;

()

මට ඇවැත්නි කියා ආමන්ත්‍රණය නොකරන්න' යනාදී වශයෙන් පස්වග භික්ෂූන්ට තමන් වහන්සේගේ සර්වඥතා ඥානය පැහැදිලි කර දුන් මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, අටළොස් කෝටියක් බ්‍රහ්මයන් පිරිවරාගත් බරණැස ඉසිපතනාරාමයෙහි පනවන ලද බුද්ධාසනයෙහි වැඩසිටි සේක.

13.

13.

Saṃvattetvā parahitakaro so dhammacakkaṃ jinoKoṇḍaññākhyassamaṇapamukhe koṭīnamaṭṭhārasa,Brahmāno te paṭhamakaphale sammā patiṭṭhāpayiKampitthā’yaṃka vasumativadhū suttāvasāne bhusaṃ;

()

පරහිත සුව සලසන ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කොට, කොණ්ඩඤ්ඤ හිමියන් ප්‍රමුඛ කොට ඇති අටළොස් කෝටියක් බ්‍රහ්මයන් ප්‍රථම ඵලයෙහි පිහිටුවූ සේක. සූත්‍ර දේශනාව අවසානයේ මේ මහා පොළොව දැඩි සේ කම්පා විය.

14.

14.

Vappatthero dutiyadivase’ tye’vaṃ dinānukkamaṃSotāpannā taditaravasī ātappamanvāya te,Sabbetherā bhaṇitasamaye vitthāritassuññateSuttattasmiṃ vigatadarathā āsuṃ pahiṇāsvā;

()

දෙවන දිනයේදී වප්ප තෙරුන් වහන්සේද, පිළිවෙළින් අනෙක් භික්ෂූන් වහන්සේලාද සෝවාන් ඵලයට පත් වූහ. ඉන්පසු වීරිය වැඩූ ඒ සියලු තෙරුන් වහන්සේලා, අනාත්ම ලක්ෂණ සූත්‍රය දේශනා කරන ලද අවස්ථාවෙහි සියලු කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදී අර්හත් භාවයට පත් වූ සේක.

15.

15.

Nibbinditvā nikhilavisaye nikkhanta māvāsatoDisvā satthā yasakulasutaṃ pakkosayitvāna taṃ,Tāyaṃ ratyaṃ paṭhamakaphalaṃ ratyāvasāne dinePabbājesi uparimakhilaṃ maggapphalaṃ pāpayaṃ;

()

සියලු කාම සම්පත් කෙරෙහි කලකිරී ගිහිගෙයින් නික්ම ගිය යස කුලපුත්‍රයා දැක, ශාස්තෘන් වහන්සේ ඔහුට ඇමතූ සේක. ඒ රාත්‍රියෙහි ම ඔහු පළමු මඟපල ලබා ගත් අතර, එදින රාත්‍රිය අවසානයේදී උන්වහන්සේ ඔහුව පැවිදි කරවා ඉතිරි උත්තරීතර මාර්ග ඵලයන්ට (රහත් භාවයට) පත් කරවූ සේක.

16.

16.

Pabbājetvā yasakulasutassambhattamitte janeSampāpesi adhikacaturo paññāsa maggapphalaṃ,Evaṃ khīṇāsavavasigaṇe jāte’kasaṭṭhyā bhuviVassāna’nte pahiṇi muni te bhikkhu disācārikaṃ;

()

යස කුලපුත්‍රයාගේ හිතවත් යහළුවන් ද පැවිදි කරවා, ඔවුන් අතුරෙන් පනස්හතර දෙනෙකු මඟපල කරා පැමිණවූ සේක. මෙසේ ලෝකයෙහි කෙලෙස් නැසූ රහතන් වහන්සේලා හැටඑක් නමක් පහළ වූ කල්හි, වස් කාලය අවසානයේදී මුනිවරයාණන් වහන්සේ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාව දසත ධර්ම ප්‍රචාරය සඳහා පිටත් කර හැරී සේක.

17.

17.

Gacchanto so haririva mahāvīro’ruvelaṃ sayaṃDisvā kappāsikavanaghaṭe tiṃsappamāṇe jane,Pabbājesi katavinayanā te bhaddavaggeyyakāBhikkhūmaggapphalarasamudā anvācaruṃ cārikaṃ;

()

සිංහයෙකු මෙන් තේජවන්ත වූ මහා වීරයන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ ම උරුවෙල බලා වඩිමින්, අතරමඟදී කප්පාසික වන ලැහැබෙහි සිටි තිස්දෙනෙක් පමණ වූ භද්‍රවර්ගීය තරුණයන් දැක, ඔවුන් හික්මවා පැවිදි කරවූ සේක. මඟපල රසය ලැබූ ඒ භද්‍රවර්ගීය භික්ෂූහු ද සාරිකාවේ හැසිරුණහ.

18.

18.

Netā jetā vijaṭitajaṭo patto’ruvelaṃ tatoSaṃdassetvā vimatiharaṇaṃ so pāṭihīraṃ varaṃ,Pabbājetvā jaṭilapavare tebhātike’nekadhāChindāpetvā vinayamakā antobahiddhajaṭaṃ;

()

ඉන්පසු මෙහෙයවන්නා වූ ද, ජයග්‍රාහකයා වූ ද, අවුල් නිරවුල් කරන්නා වූ ද ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවෙලට පැමිණ, සැක දුරු කරන්නා වූ උතුම් ප්‍රාතිහාර්යයන් පෙන්වා, ප්‍රමුඛ ජටිල සොහොයුරන් තිදෙනා පැවිදි කරවා, නොයෙක් ආකාරයෙන් ඔවුන්ගේ අභ්‍යන්තර හා බාහිර ජටාවන් සිඳලමින් හික්මවූ සේක.

19.

19.

Pabbājetvā pacurajaṭile katve’tare nijjaṭeSaddhiṃ tehī dasasatamahākhīṇāsavehā’samo,Nicchārento disidisi bhusaṃ chabbaṇṇaraṃsiṃka subhaṃRañño vācaṃ sumariya puraṃ rājaggahaṃ pāvisi;

()

බොහෝ ජටිලයන් පැවිදි කරවා, ඔවුන්ගේ කෙලෙස් ජටාවන් දුරු කරවා, අසමසම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ දහසක් මහරහතන් වහන්සේලා සමඟින්, දසත විහිදෙන ශෝභමාන ෂඩ්වර්ණ බුද්ධ රශ්මි මාලාවන් විහිදුවමින්, බිම්බිසාර රජුට දුන් පොරොන්දුව සිහිපත් කරමින් රජගහනුවරට වැඩම කළ සේක.

20.

20.

Tatrā’sante vasati sugate laṭṭhibbanuyyānageVuttantaṃ taṃ savaṇasubhagaṃ uyyānapāloditaṃ,Sutvā baddhañjalisarasije pādāsane pūjayīBhunātho bārasahi nahutehā’gamma so māgadho ()

සුගතයන් වහන්සේ එහි ලට්ඨිවන උයනෙහි වැඩ වසන කල්හි, උයන්පල්ලා විසින් පවසන ලද ශ්‍රවණයට මිහිරි වූ ඒ පුවත අසා, මගධේශ්වර බිම්බිසාර රජතුමා දොළොස් නහුතයක් පිරිස සමඟ පැමිණ, පියුමක් වැනි දොහොත් මුදුන් දී ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ නමස්කාර කළේය.

21.

21.

Bhetvā diṭṭhiṃ ciraparicitaṃ te kassapādī vasīDisvā rājā bhagavati tadā dhammaṃcarante tahiṃ,Nikkaṅkho so sumadhurataraṃ pitvāna dhammāmataṃSaddhiṃ ekādasahi nahutehā’dophalaṃ pāpuṇi;

()

දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පුරුදු කරන ලද මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය බිඳ දමා, කස්සප තෙරුන් ඇතුළු ඒ වසීභූත රහතන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත උතුම් ධර්ම චර්යාවෙහි හැසිරෙනු දැක සැක දුරු කරගත් රජතුමා, අතිශය මිහිරි වූ ශ්‍රී සද්ධර්ම අමෘතය පානය කර, එකොළොස් නහුතයක් පිරිස සමඟ සෝවාන් ඵලයට පත් විය.

22.

22.

Laddhassāso darathavigamā hutvā mahopāsakoSvemebhikkhaṃ kasugatapamukho saṅghādhivāsessatu,Āyācitvā namiya caraṇadvandāravindadvayaṃPaccuṭṭhāyā’gami sapariso so bimbisārābhidho;

()

කෙලෙස් තැවුල් දුරුවීමෙන් මහත් සහනයක් ලබා මහා උපාසකයෙකු බවට පත් වූ බිම්බිසාර නම් වූ ඒ රජතුමා, 'සුගතයන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය හෙට දින මාගේ දානය පිළිගන්නා සේක්වා' යි ආරාධනා කර, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්ම යුගල නමස්කාර කොට, තම පිරිස සමඟ නැගී සිට නික්ම ගියේය.

23.

23.

Pāto rājaggahanagarato koṭīnamaṭṭhārasaDaṭṭhuṃ buddhaṃ nirupamasiriṃ laṭṭhīvane nāgarā,Rāsibhūtā dutiyadivase ekassa bhikkhussa’piSambādhattā nahipavisanokāso’si dighañjase;

()

පසුදින උදෑසන, අසමසම ශ්‍රී විභූතියෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකගැනීම සඳහා රජගහනුවරින් පැමිණි දහඅට කෝටියක් පමණ වූ නගර වැසියෝ ලට්ඨිවන උයනෙහි රැස් වූහ. එහි තදබදය කෙතරම් ද යත්, දීර්ඝ වූ මාවතෙහි එක ම භික්ෂුවකට වුව ද ඇතුළු වීමට ඉඩක් නොවීය.

24.

24.

Āvajjetvākimanabhimataṃ sakko nisinnāsanaṃUṇhākāraṃ janayi’ti tadā hutvā navo māṇavo,Maggo’tiṇṇo abhavi purato gāthāhi vatthuttayaṃSaṃvaṇṇetto bhavatu bhagavā māchintabhatto iti;

()

ඒ අවස්ථාවෙහි තමන්ගේ පණ්ඩुकම්බල ශෛලාසනය උණුසුම් වීමට හේතුව කුමක්දැයි ආවර්ජනය කළ සක්දෙවිඳු, තරුණ මාණවකයෙකුගේ වේශය මවාගෙන, පෙරමුණෙහි ගමන් කරමින් ගාථාවලින් තෙරුවන් ගුණ වර්ණනා කරමින්, 'භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වඩිති, දානය පිළිබඳව පසුතැවිලි නොවන්න' යැයි පවසමින් මඟ සලසා දුන්නේය.

25.

25.

Dānaṃ datvā sugatapamukhassaṅghassa rājaggahaṃSampattassā’vanipatipuraṃ aññatravatthuttayā,Bhante sohaṃ kathamihavase velāya’velāyapiĀkaṅkheyyaṃ tvadupagamituṃ iccevamārocayī;

()

රජගහනුවරට පැමිණි සුගතයන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට මහත් වූ දානය පිරිනැමූ රජතුමා, 'ස්වාමීනි, තෙරුවන් කෙරෙහි පැහැදුණු මම මෙහි කෙසේ නම් වෙසෙම්ද? සුදුසු හෝ නොසුදුසු ඕනෑම වේලාවක ඔබවහන්සේ බැහැදැකීමට මම කැමැත්තෙමි' යි මෙසේ සැලකර සිටියේය.

26.

26.

Sandacchāyaṃ vijanapavanaṃ yaṃ veḷudāyavhayaṃUyyānaṃ me jitasuravanaṃ taṃ nātidurantike,Sampūjento jinakaratale jālāvanaddhe hari-Bhiṅkārenā’hariyaka salilaṃ pātesi taṃ patthivo;

()

'ඝන සෙවණැති, ජනශුන්‍ය වූ, දෙව්ලොව නන්දන වනය පරදන මගේ වේළුවන නම් වූ උයන ඉතා නුදුරින් පිහිටා ඇත' යි පවසා, ඒ රජතුමා ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ජාලාකාර රන්වන් ශ්‍රී හස්තය මත රන් කෙණ්ඩියකින් පැන් වත්කරමින්, එම උයන පූජා කළේය.

27.

27.

Lokālokācalataṭakaṭī viñjhāṭavīlocanāGaṅakgāpāṅakgā danakasikharibāhā tikuṭatthanā,Ugghosentī jaladhivasanā puññānumodantivaSādhū’tyā’yaṃ vasumativadhū saṅkampi tasmiṃkhaṇe;

()

ලෝකාලෝක පර්වතය ඉණ කොට ඇති, වින්ධ්‍යා වනාන්තරය නෙත් කොට ඇති, ගංගා නම් ගඟ නෙත් කොන කොට ඇති, රන්වන් කඳු මුදුන් බාහු කොට ඇති, තිකූට පර්වතය පියයුරු කොට ඇති, සයුර වස්ත්‍රය කොට ගත් මේ මිහිකත නමැති කාන්තාව, සාධුකාර දෙමින් පින් අනුමෝදන් වන්නියක මෙන් ඒ මොහොතේ මහත් සේ කම්පා වූවාය.

28.

28.

Āramaṃ taṃ parama ruciraṃ satthā paṭiggaṇhiyaDhammaṃ vatvā’gami parivuto bhikkhūhi vuṭṭhā’sanā,Tasmiṃ kāle paramamamataṃ ye daḷhamittā ubhoTaṃ taṃ gāmaṃ nigamanagaraṃ anvesamānā’caruṃ;

()

ශාස්තෘන් වහන්සේ ඒ අතිශයින්ම මනරම් වූ ආරාමය පිළිගෙන, දහම් දෙසා, මහා සංඝයා පිරිවරා ආසනයෙන් නැගී වැඩම කළ සේක. ඒ දිනවල උතුම් වූ නිවන් අමෘතය සොයමින් සිටි දැඩි මිතුරන් දෙදෙනෙකු විවිධ ගම්, නියම්ගම් හා නගරවල සැරිසැරූහ.

29.

29.

Āhiṇḍantaṃ tahimanugharaṃ piṇḍāya tesva’ssaji-Ttheraṃ disvā samitadamitaṃ vippo’patissā’bhidho,Laddho’kāso padamanuvajaṃka sutvādvi gāthāpadaṃSotāpanno’ bhavi vijaṭayaṃ saṃyojanāhaṃ tayaṃ;

()

ඔවුන් අතුරෙන් උපතිස්ස නම් බ්‍රාහ්මණ තරුණයා, එහි නිවෙස්වල පිණ්ඩපාතය පිණිස හැසිරෙන, සන්සුන් ඉඳුරන් ඇති අස්සජී මහ රහතන් වහන්සේව දැක, අවස්ථාවක් ලබනු වස් උන්වහන්සේගේ පියවර පසුපස ගොස්, ගාථාවක පද දෙකක් පමණක් ශ්‍රවණය කොට, සක්කායදිට්ඨි ආදී සංයෝජන තුන සිඳලමින් සෝවාන් ඵලයට පත් විය.

30.

30.

Gāthaṃ sutvā amatamadhuraṃ taṃ sāriputto’ditaṃMoggallāno kaapanuditathāsaṃyojanānaṃ tayaṃ,Pabbajjitvā tadubhaya janā netvā paribbājakePatvārāmaṃ amataparamā satthāramārādhayuṃ;

()

සාරිපුත්තයන් විසින් පවසන ලද අමෘතයක් බඳු මිහිරි වූ ඒ ගාථාව අසා, මොග්ගල්ලාන තෙමේ ද එලෙස ම සංයෝජන තුන සිඳලීය. ඒ දෙදෙනා ම පැවිදි වී, අනෙකුත් පරිබ්‍රාජකයන් ද කැටුව ආරාමයට පැමිණ, පරමාර්ථ අමෘතය වූ ශාස්තෘන් වහන්සේව සරණ ගියහ.

31.

31.

Sattāhene’va’dhigami mahābhute pariggaṇhiyaMoggallāno vasi taditaraṃ maggattayaṃ tapphalaṃ,Māsassa’ddhaṃ katavīriyavā suttaṃ parasso’ditaṃSutvā dhammaṃ adhigami vasī taṃ dhammasenāpatī;

()

සත් දිනක් ඇතුළත මහා භූතයන් මෙනෙහි කරමින් මොග්ගල්ලාන තෙරණුවෝ ඉතිරි මාර්ග ඵලයන් ලබා වසීභාවයට පත් වූහ. අර්ධ මාසයක් ඇතුළත මහත් වීර්යයෙන් යුතුව, බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනත් අයෙකුට දෙසූ සූත්‍ර ධර්මය ශ්‍රවණය කළ ධර්ම සේනාධිපති සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ රහත් භාවයට පත් වූහ.

32.

32.

Dhammassāmī karahaci ubho te sāvakānaṃ mamaṃAggaṃ bhaddaṃ yugamiti ime pabyākarotto munī,Aggaṭṭhāne purimacaritaṃ ñatvā patiṭṭhāpayīSampinento sakalaparisaṃ cando’va kundāṭaviṃ;

()

ධර්මස්වාමී වූ මුනිවරයාණන් වහන්සේ, 'මේ දෙදෙනා මාගේ ශ්‍රාවකයන් අතුරෙන් අග්‍ර වූ ද භද්‍ර වූ ද ශ්‍රාවක යුගලය' යි ප්‍රකාශ කරමින්, ඔවුන්ගේ පෙර ආත්ම භවයන්හි චරිතාපදානයන් දැනගෙන, ඔවුන් අග්‍රශ්‍රාවක තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක. එයින් මුළු මහත් පිරිස ම ප්‍රබෝධයට පත් වූයේ, සඳකිරණින් පිබිදෙන සුදු නෙලුම් වනයක් මෙනි.

33.

33.

Sutvā suddhodananarapati putto mamaṃ sampatiBuddho hutvā padahiya ciraṃ nissāya rājaggahaṃ,Uttārento sakalajanataṃ saṃsārakantāratoSaṃvattetto vasati sivadaṃ saddhammacakkaṃiti;

()

'මාගේ පුත්‍රයාණන් වහන්සේ බොහෝ කලක් වීර්යය වඩා දැන් බුද්ධත්වයට පත්ව, රජගහනුවර ඇසුරු කරමින් වෙසෙමින්, මුළු මහත් සත්ව සමූහයා සසර කතරින් එතෙර කරවමින්, ශාන්තිය සලසන උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්ම චක්‍රය පවත්වමින් වෙසෙති' යි සුද්ධෝදන රජතුමා ඇසීය.

34.

34.

Jiṇṇovuddho pariṇatavayappatto’ hamasmyā dhunāJīvantoyevahi mamasutaṃ icchāmi daṭṭhuṃ bhaṇe,Evaṃvatvā’dhikadasasataṃ ekaṃ amaccaṃ tahiṃUyyojesi nayanavisayaṃka puttaṃ karohīti me;

()

'දැන් මම දිරාපත් වූ, මහලු වූ, වියපත් වූවෙක් වෙමි. මා ජීවත්ව සිටියදීම මාගේ පුත්‍රයා දැකීමට මම කැමැත්තෙමි' යි පවසා, රජතුමා එක් ඇමතිවරයෙකු දහසක් පිරිස සමඟ, 'මාගේ පුත්‍රයාව මාගේ ඇස් පෙනෙන මානයට කැඳවාගෙන එන්න' යැයි පවසමින් එහි පිටත් කර හැරියේය.

35.

35.

Gantvā’macco catuparisatiṃ dhammaṃ bhaṇantaṃjinaṃDisvā baddhañjali sapariso tatre’kamantaṃ ṭhito,Sutvādhammaṃ paramamadhuraṃ patvā’ggamaggapphalaṃPabbajjitvā hadayakamalaṃ kasaṅkocayī rājino;

()

එහි ගිය ඒ ඇමතිවරයා සිව්වනක් පිරිස මැද දහම් දෙසන ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දැක, තම පිරිස සමඟ දොහොත් මුදුන් දී එකත්පස්ව සිට, අතිශයින් මිහිරි වූ දහම් අසා, උතුම් වූ අරහත් ඵලයට පත් විය. පසුව පැවිදි භාවයට පත් වූ ඔහු, රජතුමාගේ හෘද පද්මය මැලවී යාමට සැලැස්වීය.

36.

36.

Aṭṭhakkhattuṃ puna saparise pāhesi rājāpareAṭṭhā’macce tathariva gatā’maccā napaccā’gatā,Pabbajjitvā adhigataphalā tecā’pi raññomanaṃNā’rādhesuṃ sunisitadhiyā sañchintasaṃyojanā;

()

රජතුමා නැවතත් අට වතාවක් ම තම පිරිවර සමඟ වෙනත් ඇමතිවරුන් අටදෙනෙකු පිටත් කර හැරියේය. එසේ ගිය ඇමතිවරු ද පෙර පරිදි ම නැවත නොපැමිණියහ. තියුණු ප්‍රඥාවෙන් යුතුව කෙලෙස් සංයෝජන සිඳලූ ඔවුහු ද පැවිදි වී මඟපල ලබා ගත් නමුත් රජතුමාගේ මනදොල සපුරාලීමට සමත් නොවූහ.

37.

37.

Dujjāno me maraṇasamayo jiṇṇo’smi tātā’dhunāTasmā puttaṃ nayanavisayaṃ kātuṃ samattho’sikiṃ,Evaṃ vatvā kapuna saparisaṃ sokāphadāyiṃ tahiṃDinnokāsaṃ pahiṇi sacivaṃ pabbajjituṃ bhubhujo;

()

'පුතණුවනි, මාගේ මරණ කාලය කිව නොහැකිය, දැන් මම මහලු වී සිටිමි. එබැවින් මාගේ පුත්‍රයාව මාගේ ඇස් පෙනෙන මානයට කැඳවාගෙන ඒමට ඔබට හැකිද?' යි පවසා, රජතුමා තමන්ගේ ශෝකය දුරු කරනු පිණිස, පැවිදි වීමට ද අවසර දෙමින්, සමීපතම ඇමතිවරයෙකු තම පිරිස සමඟ එහි පිටත් කර හැරියේය.

38.

38.

Patvā’rāmaṃ parivutajano saccaddaseno’ditaṃSutvā’macco thiramati catussaccā’nupubbikathaṃ,Pabbajjitvā hatabhavabhayo hutvāna khīṇāsavoAggaṭṭhānaṃ paṭilabhi kulappāsādikānaṃ idha;

()

පිරිවර සමඟ ආරාමයට පැමිණි ස්ථිර බුද්ධියෙන් යුත් ඒ ඇමතිවරයා, සත්‍යදර්ශී බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දෙසන ලද අනුපුර්වික කථාව හා චතුරාර්ය සත්‍යය ශ්‍රවණය කොට, පැවිදි වී භව බිය දුරු කරමින් මහරහත් භාවයට පත් විය. උන්වහන්සේ මේ ශාසනයෙහි කුලප්‍රසාදකයන් අතරින් අග්‍ර තනතුර ලබා ගත් සේක.

39.

39.

Bārāṇasyaṃ kesipatanato pattassa rājaggahaṃSambuddhassā’dhikadinakatī pañcevamāsā’ bhavuṃ,Hemantā’tusamayavigamā sante vasante maṇi-Bhusākārā upavanavadhū cūtaṅkurā’ laṅkaruṃ;

()

බරණැස ඉසිපතනයෙන් රජගහනුවරට වැඩම කළ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට එහි ගත වූ කාලය (අතිරේක දින කිහිපයක් ද සහිතව) මාස පහක් පමණ විය. හේමන්ත (ශීත) සෘතුව ගෙවී ගොස් ශාන්ත වූ වසන්ත කාලය පැමිණි කල්හි, උපවනය නමැති මනාලිය මැණික් ආභරණ බඳු අඹ දලු නමැති අබරණින් සැරසුණාය.

40.

40.

Kālaṃ ñatvā kapilanagaraṃ kālaññuno satthunoGantuṃ kālo’yamiti adhunā so kāludāyi vasī,Saṃvaṇṇento gamanasamayaṃ kātuṃ alaṃ saṅgahaṃÑātinantī sumadhurasaro gāthābhigāyī puthu;

()

සුදුසු කාලය දන්නා වූ ශාස්තෘන් වහන්සේට කපිලවස්තු පුරයට වැඩම කිරීමට "දැන් සුදුසුම කාලය ය" යි සිතූ කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදුණු කාලුදායී තෙරණුවෝ, නෑයන්ට සංග්‍රහ කරනු පිණිස සුදුසු ගමන් මඟ වර්ණනා කරමින්, ඉතා මිහිරි හඬින් බොහෝ ගාථාවන් ගායනා කළහ.

41.

41.

Mandaṃmandaṃ surabhipavano sito’dhunā vāyatiPupphākiṇṇā vipinaviṭapī mattālimālākulā,Gaṅgāvāpī vimalasalīlā samphullakañjuppalāSāyaṃka pāto ahani vivaṭā sabbādisā pākaṭā;

()

දැන් සුවඳවත් සීතල සුළඟ මඳින් මඳ හමා යයි. වනාන්තරයේ ගස්වැල් මලින් ගැවසී ගෙන, මත් වූ බඹර සමූහයාගෙන් ගහණ වී ඇත. ගංගා සහ වැව්වල සිසිල් ජලය පිපුණු පියුම් හා නිල් මහනෙල් මලින් බබළයි. සවස් කාලය ද උදය කාලය ද දහවල ද ප්‍රසන්න වී සියලු දිශාවෝ පැහැදිලිව පෙනෙති.

42.

42.

Bhante magge navadalasikhā jālo’jjalā mañjarī-Bhasmacchannā bhamaravisaraddhumandhakārā bhusaṃ,Jhāpennā’pe’tarahi virahī samphullacūtāṭavi-Dāvaggī te lavamapi manotāpāya vattanti kiṃ;

()

ස්වාමීනී, මඟ දෙපස අලුත් දලු නමැති ගිනි සිළුවලින් බබළන, රොන් කිනිති නමැති අළු පැහැයෙන් වැසුණු, බඹර සමූහයා නමැති දුමෙන් අඳුරු වූ, වෙන් වී වෙසෙන්නන් තවන්නා වූ මේ පිපුණු අඹ වනය නමැති ලැව්ගින්න, ඔබ වහන්සේගේ සිතේ කිසිදු කෙලෙස් තැවුලක් ඇති කිරීමට සමත් වේ ද? (නැත).

43.

43.

Kāmandhānaṃ bhadayamadhunā socāpayattā bhusaṃSākhacchinnā vigalitadalā magge asokaddumā,Aññatrā’pī vanacaravadhū pādappahārā’turaṃTatvante te karakisalayassobhaṃka virūḷhaṅkurā;

()

කාමයෙන් අන්ධ වූවන්ගේ හිත් දැඩි සේ තවන්නා වූ, අතු කැඩී පත්‍ර හැළී ගිය අශෝක වෘක්ෂයෝ මඟ දෙපස වෙති. වෙනත් තැනක, වනචාරී ලියන්ගේ පා පහරින් පීඩිත වූවාක් වැනි වූ අලුත් දලු, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී හස්ත නමැති දලු සේද සුන්දරව ලියලා ඇත.

44.

44.

Pitvā cutaddūmaphalarasaṃ sammattapuṅkokilāSaṃkujante sarasamadhuraṃ vetāḷikā’va’ñjase,Seṇībhutā janapadavadhū te pādapīṭhe muniSampūjetuṃ navasarasije hiyyo’vinante dhunā;

()

අඹ ගෙඩිවල යුෂ පානය කර මත් වූ කොවුලෝ මඟ දෙපස සිටිමින් වන්දිබට්ටයන් මෙන් මිහිරි හඬින් ගී ගයති. මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, පෙළ ගැසුණු ජනපද කාන්තාවෝ ඔබ වහන්සේගේ පාද පීඨය මත අලුත් නෙළුම් මල් පුදා වන්දනා කිරීමට දැන් නැමී සිටිති.

45.

45.

Āmulaggā dalitaviṭapi pupphañjalihakā’dhunāĀgacchantaṃ tvamahimahituṃ saṃdissare’vo’natā,Vātoddhutā bhamaramukharā kiñjakkhapuñjā’ñjaseĀtatvante tavaparimukhe sovaṇṇasaṅkhassiriṃ;

()

මුල පටන් අග දක්වා මලින් බර වූ අතු, වඩිමින් සිටින ඔබ වහන්සේට පූජා පිණිස දොහොත් මුදුන් දී වඳින්නාක් මෙන් නැමී තිබේ. සුළඟින් සැලෙන, බඹරුන් ගැවසෙන මල් රේණු සමූහය මඟ දෙපස විහිදෙමින් ඔබ වහන්සේ ඉදිරියෙහි රන් සක් ගෙඩියක ශෝභාව මතු කරයි.

46.

46.

Bhante antokalalasalilāvāsena kālaṃ ciraṃAmbhojānaṃ mukulavikatī siteti’vā’kuñcitā,Esantī’ve’tarahi saraṇaṃ te pādabhaddāsaneUggacchante pajahiya manotāpaṃ vasantātapaṃ;

()

ස්වාමීනී, බොහෝ කල් මඩ සහිත ජලයෙහි වාසය කිරීම නිසා හැකුළුණු නෙළුම් පොහොට්ටු, වසන්ත කාලයේ තද අව් රශ්මියෙන් වූ පීඩාව දුරු කරමින්, ඔබ වහන්සේගේ පාද නමැති භද්‍රාසනය සරණ යන්නාක් මෙන් ඉහළට නැඟී පිපී බබළයි.

47.

47.

Pātheyya’mbhoruhakuvalayā’laṅkāratuṇḍā kalaṃSaṅkujantī pavanapadaviṃ uḍḍīyamānā’dhunā,Haṃsasseṇika sirasi vajato te bhuyate kiṅkiṇi-Ghosākiṇṇaṃ kusumavikaticchannaṃ vitānaṃ yathā;

()

මඟ පෝෂණය සඳහා නෙළුම් සහ මහනෙල් මලින් සැරසුණු හොට ඇතිව, ගුවනේ පියාසර කරමින් මිහිරි හඬ නඟන හංස පන්තිය, වඩින්නා වූ ඔබ වහන්සේගේ හිස ඉහළින් විවිධ මල්වලින් වැසුණු, මිණිගෙඩි හඬින් යුත් වියනක් වැනිය.

48.

48.

Sampūjenti ratanakanakālaṅkārabhārañjalīMaggo’tiṇṇā vanasuravadhū te lājavuṭṭhīhi’va,Kiñjakkhehi caraṇayugalaṃ kamandātilandolitāVallī bhiṅgāvalikisalayā’laṅkārasākhāvalī;

()

රන් මිණි බරණින් සැරසුණු දොහොත් මුදුන් දී මඟට බැස සිටින වනදේවතාවියෝ, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද යුගල රන්වන් මල් රේණුවලින් පුදන්නේ විලඳ වැස්සකින් පුදන්නාක් මෙනි. මඳ පවනින් සැලෙන වැල් ද බඹර සමූහයා ද දලු ද අතු ද එලෙසින්ම වැඳ වැටෙති.

49.

49.

Sammārūḷho pavanaturagaṃ kāmākaro mañjari-Tuṇiresū madhukarasare sandhānayanto’dhunā,CampeyyādīkusumakalikāsannāhasambhāsuroNaṭṭho loko bahujanamanosaṅakgāma mogāhati;

()

සුළඟ නමැති අසු පිට නැඟුණු අනංගයා, මල් කිනිති නමැති හී කොපු තුළ බඹරුන් නමැති ඊතල සූදානම් කරමින්, පිච්ච මල් ආදී මොට්ටු නමැති සන්නාහයෙන් බබළමින්, වැනසී යන ලෝකයෙහි බහුතර ජනයාගේ සිත් නමැති යුද බිමට දැන් පිවිසෙයි.

50.

50.

Yasmā suddhodananarapabhu ādiccavaṃsaddhajoJiṇṇo vuddho mamihapahiṇi tvaṃ daṭṭhukāmo pitā,Tasmā bhante kapilanagaraṃ veneyyasattākaraṃKantvā rañño hadayamakulaṃ bodhetu sokākulaṃ;

()

ස්වාමීනී, සූර්ය වංශයට ධජයක් බඳු වූ, මහලු වියට පත් ඔබ වහන්සේගේ පිය රජු වූ සුද්ධෝදන නරේන්ද්‍රයා, ඔබ වහන්සේ දැකීමේ කැමැත්තෙන් මාව මෙහි එවීය. එබැවින්, දමනය කළ යුතු සත්ත්වයන්ගෙන් පිරුණු කපිලවස්තු පුරයට වැඩම කර, සෝකයෙන් තැවෙන පිය රජුගේ හදවත අවදි කරනු මැනවි.

51.

51.

Sādhu’dāyi savisayamahaṃ patvā narādhissaraṃUttāreyyaṃ pitaramitare bandhū’pi dukkhaṇṇavā,Evaṃvatvā radanakira ṇālaṅkārabimbādharoDhammassāmiparivutavasīrājaggahānikkhami;

()

"උදායි, ඉතා යහපති. මම මාගේ පිය රජු වෙත පැමිණ, පිය රජතුමා ද සෙසු නෑයන් ද මේ දුක් සයුරෙන් එතෙර කරවන්නෙමි" යි දන්ත ධාතූන්ගේ රශ්මියෙන් බබළන තොල් ඇති ධර්මස්වාමී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාරා, රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන රජගහනුවරින් නික්ම වැඩම කළහ.

52.

52.

Patvā rañño uparibhavanaṃ sokāludāyi’ddhiyāBhuttā’hāro tadupagamanaṃ atvāha mārocayaṃ,Sambuddhatthaṃ pituru’pahaṭaṃ bhikkhaṃka pakaṭiggaṇhiyaAssāsento vajati nabhasā sokākulaṃtaṃ kulaṃ;

()

කාලුදායී තෙරණුවෝ ඍද්ධියෙන් රජුගේ මාලිගයේ උඩුමහලට වැඩම කර, දන් වළඳා, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වැඩමවීම පිළිබඳව රජුට දැනුම් දුන්හ. පිය රජු විසින් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා පිළියෙල කළ පිණ්ඩපාතය පාත්‍රයට පිළිගෙන, සෝකයෙන් පීඩිත වූ රාජ කුලය අස්වසමින් උන්වහන්සේ අහසින් වැඩම කළහ.

53.

53.

Taṃ bhuñjanto divasadivase so yojanaṃ yojanaṃSaṅkhepento paramakaruṇārāmāya sañcodito,Netvā khīṇāsavayativare vīsaṃ sahassaṃ jinoLakkhīvāsaṃ kapilanagaraṃ māsehidvīho’tari;

()

ඒ දානය වළඳමින්, මහා කරුණාවෙන් මෙහෙයවන ලද ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දිනකට යොදුන බැගින් මඟ කෙටි කරමින්, කෙලෙසුන් නැසූ රහතන් වහන්සේලා විසිදහසක් පිරිවරාගෙන, ශ්‍රී විභූතියෙන් පිරුණු කපිලවස්තු පුරයට මාස දෙකකින් වැඩම කළ සේක.

54.

54.

Nānuppatte bhagavati puraṃ no ñātiseṭṭhaṃ kuhiṃPassissāmā’tya’jahitamanokotuhaḷā sākiyā,Ārāmoyanaṃ vijanapavano nigrodhasakkassa taṃ-Sāruppoti tahimabhinave senāsane māpayuṃ;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නුවරට වැඩම කිරීමට පෙර, "අපගේ ශ්‍රේෂ්ඨ නෑයන් වහන්සේ කොතැනකදී දකින්නෙමුද?" යන මහත් කුතුහලයෙන් යුත් ශාක්‍යයෝ, ජනශූන්‍ය සිසිල් සුළං හමන නිග්‍රෝධ ශාක්‍යයාගේ උයනෙහි උන්වහන්සේට සුදුසු වූ අලුත් සෙනසුනක් කරවූහ.

55.

55.

Paccuggantvā surabhikusumākiṇṇañjaliha’ñjaseĀgacchantaṃ sumahakiya jinaṃ rājiddhiyā’laṅkate,Ketuggāhe daharadahare katvā kumāre pureRājā’maccā paramaruciraṃ ārāma motārayuṃ;

()

රාජකීය තේජසින් සැරසුණු මඟෙහි වඩිමින් සිටි මහා ශාක්‍ය ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පෙරගමන් කොට පිළිගැනීමට, සුවඳ මල් දොහොත් මුදුන් දී ගත් බාල කුමාරවරුන් ධජ අතැතිව පෙරමුණෙහි තබා, රජු සහ ඇමැතිවරු උන්වහන්සේව අතිශය සුන්දර වූ ඒ ආරාමයට වැඩම කරවූහ.

56.

56.

Pallaṅkeno’dayagirisire cando’va tārāvutoNānākhiṇāsavaparivuto paññattabuddhāsane,Āsino’yaṃ manakumuduniṃ sakyānamunniddayaṃNissoko so muni parihari sokandhakāraṃ pitu;

()

තාරකාවන් පිරිවරා උදයගිරි පර්වත මුදුනෙහි බබළන පුන්සඳ මෙන්, විවිධ රහතන් වහන්සේලා පිරිවරා පනවන ලද බුද්ධාසනයෙහි වැඩසිටි සෝක රහිත වූ ඒ මුනිවරයාණෝ, ශාක්‍යයන්ගේ සිත් නමැති කුමුදු මල් පිබිදුවමින් පිය රජුගේ සෝක අන්ධකාරය දුරු කළ සේක.

57.

57.

Siddhattho’yaṃ paramadaharo amhehi vuddhā mayaṃJāmātā’yaṃbhavati tanujo nattānujo no iti,Mānatthaddhā daharadahare sakyā kumāre’bravuṃTumhegantvā paṇamatha jinaṃ vo piṭṭhitāhomै no;

()

"මේ සිද්ධාර්ථ අපට වඩා බෙහෙවින් බාලය, අපි වයසින් වැඩිමහලු වන්නෙමු. මොහු අපගේ බෑණනුවන්, පුත්‍රයෙකු හෝ මුනුපුරෙකු වේ" යි මානයෙන් තද වූ ශාක්‍යයෝ තරුණ කුමාරවරුන්ට මෙසේ කීහ: "තොප ගොස් බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳපල්ලා, අපි තොපට පිටුපසින් සිටින්නෙමු."

58.

58.

Āvajjetvā sakalaparisaṃ ñatvā tadajjhāsayaṃMānummattā vibhavamadirāmattā ime khattiyā,Muddhābaddhañjalikisalayā yasmā navandanti maṃVandāpetuṃ alamiti tato jhānaṃ samāpajjiya;

()

මුළු පිරිස දෙස බලා ඔවුන්ගේ අදහස වටහාගත් බුදුජාණන් වහන්සේ, "මානයෙන් මත් වූ, සම්පත් නමැති මද්‍යපානයෙන් මුළා වූ මේ ක්ෂත්‍රියයෝ දොහොත් මුදුන් දී මට වන්දනා නොකරති; මොවුන් ලවා වන්දනා කරවීම සුදුසුය" යි සිතා ධ්‍යානයට සමවැදුණු සේක.

59.

59.

Pattā’bhiñño nijapadarajoraṃsihi sañcumbiteTesaṃ cūḷāmaṇigirisire sambuddhasuro lasaṃ,Saṃdassento yamakamasamaṃ mānandhakāraṃ haraṃBodhāpesi vadanakamale gaṇḍambamūle yathā;

()

ෂඩ් අභිඥාලාභී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, තමන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ධූලියෙහි රශ්මියෙන් ඔවුන්ගේ මුදුන් මිණි සිපගන්නා සේ අහසට පැනනැඟී, ගණ්ඩබ්බ රුක් මූලයේදී මෙන් අසදෘශ වූ යමා මහා ප්‍රාතිහාර්යය දක්වමින්, ඔවුන්ගේ මාන අන්ධකාරය දුරු කර වදන නමැති නෙළුම් මල් පිබිදවූ සේක.

60.

60.

Disvā suddhodananaravaro taṃ pāṭihīraṃ varaṃPādambhoje paṇami sirasā ānandabhāronato,Cakkaṅkālaṅkatapadarajo samphuṭṭhamuddhāñjaliRājaññānaṃ kamalakalikāsaṇḍassiriṃ vyākaruṃ;

()

ඒ උතුම් ප්‍රාතිහාර්යය දුටු සුද්ධෝදන නරේන්ද්‍රයා, ප්‍රීති බරිතව සිරසින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ වැටුණේය. චක්‍ර ලක්ෂණයෙන් විසිතුරු වූ පාද දූවිලි සිරසෙහි තවරා ගනිමින් දොහොත් මුදුන් දුන් රජුන්ගේ ඒ පිරිස නෙළුම් පොහොට්ටු සමූහයක් බඳු සිරියාවක් ඉසිලූහ.

61.

61.

Sañjhāmeghāvaliparivuto suroriva’tthācalaṃKhamhā bhaddāsanamavatarī sovaṇṇavaṇṇo jino,Subabhujiñche nayanabarihī keḷāyanaṃ pokkhara-Vassaṃ vassi nijanakharuciṃ tesaṃ samāje sati;

()

සන්ධ්‍යා කාලයේ වලාකුළුවලින් වට වූ සූර්යයා බටහිර කන්දෙන් බැස යන්නාක් මෙන්, රන්වන් පැහැති ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අහසින් බැස භද්‍රාසනයෙහි වැඩසිටි සේක. එහි රැස්ව සිටි නෑයන්ගේ මොනරුන් වැනි නෙත් පිනවමින්, ශ්‍රී නඛ ශෝභා විහිදුවමින්, ඒ මහා සමාගමෙහි පොක්ඛරවස්ස (වැස්සක්) වැස්සේය.

62.

62.

Sutvā vuttaṃ purimacaritaṃ vessantarākhyaṃ tatoPakkantānaṃ phusiya sirasā tappādacūḷāmaṇiṃ,Bhante bhikkhaṃ sugatapamukho saṅghodhivāsetu noIcce’kopi paṭhamadivase nākāsi ajjhesanaṃ;

()

ඉන්පසු වදාරන ලද අතීත වෙසතුරු ජාතක කතාව ශ්‍රවණය කොට, නික්ම යන කල්හි උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් සිරසින් ස්පර්ශ කළ නමුත්, "ස්වාමීනී, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝ රත්නය අපගේ දානය පිළිගන්නා සේක්වා" යි පළමු වන දිනයේ කිසිවෙක් හෝ ආරාධනා නොකළහ.

63.

63.

Nānākhīṇāsavaparivuto lokānukampāparoLokādhiso dutiyadivase āciṇṇakappārahaṃ,Sambuddhānaṃ kapilanagare pāto’va lakhyākareHīnukkaṭṭhaṃ kulamavijahaṃ piṇḍāya sampāvisi;

()

විවිධ රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගත්, ලෝකානුකම්පාවෙන් යුත් ලෝකනාථ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, දෙවන දිනයෙහි පෙර බුදුවරුන්ගේ චාරිත්‍රය පරිදි, කපිලවස්තු පුරයෙහි උස් පහත් කුල භේදයකින් තොරව සෑම නිවසක් වෙතම පිණ්ඩපාතය පිණිස වැඩම කළ සේක.

64.

64.

Āhiṇḍattaṃ tahimanugharaṃ piṇḍāya santindriyaṃSatthāraṃ taṃ nirupamasiriṃ chabbaṇṇaraṃsujjalaṃ,Pāsādaṭṭhā’nimisanayanambhojehi sampūjayuṃUgghāṭetvā harimaṇimayaṃ jālāvaliṃ nāgarā;

()

ඉන්ද්‍රියයන් සංවර කරගත්, අසදෘශ ශ්‍රීයකින් යුක්ත වූ ද, සවනක් රැස් විහිදුවමින් බබළන්නා වූ ද, නිවෙස් කරා පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ ද ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ දැක, නුවරවැසියෝ රන්මිණිමය කවුළු විවර කර, ප්‍රාසාදයන්හි සිට පියවි නොහෙලන නෙත් නෙළුම්වලින් උන්වහන්සේට පූජා කළහ.

65.

65.

Ohāretvā kusumasurabhīsaṅkhārasambhāviteKese massuṃ rajanamalinaṃ kāsāvavatthaṃ kharaṃ,Acchādetvā kapaṇapuriso’va’yyo gahetvā sīḷāPattaṃ patto kapilanagaraṃ pakiṇḍāya āhiṇḍati;

()

සුවඳැති මල්වලින් සරසන ලද කෙස් සහ රැවුල කපා දමා, ගුරු පැහැයෙන් කිලිටි වූ රළු සිවුරක් පෙරවාගෙන, දිළිඳු මිනිසෙකු මෙන් මැටි පාත්‍රයක් අතැතිව, අපගේ ආර්යයන් වහන්සේ කපිලවස්තු පුරයට පැමිණ පිඬු සිඟා වඩිනා සේක.

66.

66.

Vuttantaṃ taṃ savaṇakaṭukaṃ sutvāna bimbādharāBimbādevī marakatasiḷājālantarā vithiyaṃ,Āhiṇḍantaṃ parivutagaṇaṃ mattebhagāmiṃ jitaṃOlokentī nayanamaṇike assūhi sampūrayi;

()

කනට අමිහිරි වූ ඒ පුවත ඇසූ, රත් පැහැ දෙතොලින් යුත් බිම්බා දේවිය, මරකත මැණික් කවුළු සිදුරෙන් වීථිය දෙස බලා, මහා සංඝයා පිරිවරාගෙන, මත් වූ හස්ති රාජයෙකු මෙන් සන්සුන් ගමනින් වඩින්නා වූ කෙලෙසුන් ජයගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, තම නෙත්සඟළ කඳුළින් පුරවා ගත්තාය.

67.

67.

Cumbanti sātanujaratanaṃ tandassanabyāvaṭā’-Sityā’nubyañjanavilasitaṃ byāmappabhālaṅkataṃ,Rūpaṃ rūpassiri nirupamaṃ saṅgāyi gāthaṭṭhakaṃSaṃvaṇṇetvā caraṇatalato yāva’ssa uṇhisato;

()

උන්වහන්සේ දෙස බලා සිටීමට උත්සුක වූ ඕ තොමෝ, තම ප්‍රිය පුත්‍ර රත්නය සිපගනිමින්, අසූවක් අනුව්‍යංජනවලින් බබළන්නා වූ ද, ව්‍යාමප්‍රභාවෙන් සරසන ලද, අසදෘශ වූ උන්වහන්සේගේ රූප ශ්‍රීයට ප්‍රශංසා කරමින්, ශ්‍රී පාද තලයේ සිට උෂ්ණීෂය දක්වා වර්ණනා කරමින් ගාථා අටක් ගැයුවාය.

68.

68.

Īsaṃ kālaṃ alasagamanaṃ sā kālahaṃsopakariOropenti abhinavakucandā’tibhārāturā,Gantvā sīghaṃ khaḷitavacatā putto mahārāja tePiṇḍāya’smiṃ carati nagare rājānamiccabruvi;

()

කළු හංස ධේනුවකගේ මෙන් මඳක් මන්දගාමී ලීලාවෙන් යුත් ඕ තොමෝ, බලවත් ශෝකයෙන් පීඩිතව, වහා ගොස් බිඳුණු ස්වරයෙන් යුතුව, "මහාරාජයිනි, ඔබගේ පුත්‍ර රත්නය මේ නුවර පිඬු සිඟා වඩින සේක" යි රජුට පැවසුවාය.

69.

69.

Rājā senāparivutasamo tejonubhāvādināTaṃ sutvāṃ’se sukhumavasanaṃ katvā navaṃsāṭakaṃ,Acchādetvā nihitamakuṭo nikkhittakhaggo bhusaṃLajjāpanno tuvaṭatuvaṭaṃ gantvā tadagge ṭhito;

()

මහා සේනාව පිරිවරා සිටි, තේජස් බලයෙන් යුක්ත වූ රජු ඒ අසා, තම උරහිස මත සියුම් වූ අලුත් උතුරු සළුව තබාගෙන, ඔටුන්න ද ගලවා, කඩුව ද පසෙක තබා, දැඩි ලැජ්ජාවට පත්ව, වහා වහා ගොස් උන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි සිටගත්තේය.

70.

70.

Koṭṭhagārānya’pi pitukule rittāni kimmaññasiKasmā lajjāpayasi pitaraṃ tvaṃ bhānuvaṃsubbhavo,Bhante tuyhaṃ pakarivutavasīsaṅghassi’to bhojanaṃMā kapiṇḍāyā’cari anudinaṃ dajjeyya miccabruvi;

()

“ඔබගේ පිය රජුගේ මාලිගාවේ ධාන්‍යාගාර හිස් වී ඇතැයි සිතන්නේද? සූර්යවංශයෙන් උපන් ඔබ, පියා වූ මා ලැජ්ජාවට පත් කරන්නේ කුමක් හෙයින්ද? ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේට ද සංවර වූ සංඝයා වහන්සේලාට ද මෙයින් ආහාර සපයන්නෙමි. දිනපතා පිඬු සිඟා නොවැඩිය මැනව” යි රජතුමා පැවසීය.

71.

71.

Tuyhaṃ vaṃso anariyapado ādiccavaṃso siyāMayhaṃ vaṃso sadariyapado sambuddhavaṃso siyā,Asmiṃvaṃse anuvicaraṇaṃ piṇḍattha manvālayaṃCārittaṃ bhopurimasugatā’ciṇṇanti kavatvā jino;

()

“මහාරාජයෙනි, ඔබගේ වංශය සූර්යවංශයයි. මාගේ වංශය වනාහි ආර්ය වූ සම්බුද්ධ වංශයයි. මේ බුද්ධ වංශයෙහි පිණ්ඩපාතය උදෙසා ගෙයින් ගෙට යාම පෙර විසූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා විසින් පුරුදු කරන ලද චාරිත්‍රයකි” යි ජිනරාජයන් වහන්සේ වදාළ සේක.

72.

72.

Uttiṭṭhādiṃ avadi kasugamaṃ gāthaṃ ṭhito vīthiyaṃSotāpanto’vanipati bhavī sotāvadhānena so,Gāthādhammaṃ suṇiya madhuraṃ dhammaṃcare’tyā’dikaṃPatto maggaṃ dutiyamavīraṃ dhammānudhammaṃ caraṃ;

()

වීථියෙහි වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ 'උට්ඨිට්ඨෙ...' යනුවෙන් ඇරඹෙන මිහිරි ගාථාව වදාළ සේක. රජතුමා එයට මැනවින් සවන් දී සෝතාපන්න විය. 'ධම්මං චරේ...' ආදී මිහිරි ධර්ම ගාථාවන් අසා, ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපදාවෙහි යෙදෙමින් දෙවන මාර්ගය ලබාගත්තේය.

73.

73.

Sutvā rājā cariyamaparaṃ yo dhammapālavhayaṃPatto maggaṃ tatiyamakhilaṃ kāmālayaṃ cālayaṃ,Setacchattu’llasitasayane’nuṭṭhānaseyyu’pagoSaṅkhārānaṃ visadamatiyā yo lakkhaṇaṃ sammasi;

()

නැවතත්, 'ධම්මපාල' නම් වූ ඒ උතුම් චර්යාව අසා රජතුමා සියලු කාම ආශාවන් දුරු කරමින් තෙවන මාර්ගයට පැමිණියේය. පසුව ධවල ඡත්‍රය යට බැබළෙන සයනයෙහි අවසන් හුස්ම හෙලන ඇඳෙහි වැතිර සිටිමින්, පිරිසිදු ප්‍රඥාවෙන් යුතුව සංස්කාරයන්ගේ ලක්ෂණ මෙනෙහි කළේය.

74.

74.

Viddhaṃsetvā namuviparisaṃ saṃkelasamārādikaṃSuro ramhāvanamiva’sinā so aggamaggāsinā,Tuṭṭho maggapphalasukhasudhāpānena verisamePañcakkhandhe vijaya malbhī nibbānarajjassiriṃ;

()

වීරයෙකු කඩුවෙන් මහා වනයක් කපා දමන්නාක් මෙන්, ඒ රජතුමා අග්‍ර මාර්ගය නමැති කඩුවෙන් කෙලෙස් සහිත මාර සේනාව වනසා, මාර්ග ඵල සැප නමැති අමෘතය පානය කිරීමෙන් සතුටට පත්ව, සතුරන් බඳු වූ පංචස්කන්ධයන් ජයගෙන නිවන් රාජ්‍යයේ ශ්‍රී විභූතිය උදාකර ගත්තේය.

75.

75.

Āropetvā uparibhavanaṃ pattaṃ gahetvā tatoRājā saṅghaṃ sugatapamukhaṃ khajjena bhojjena ca,Santappetvā puna sapariso nīce nisajjāsaneSārānīyaṃ kathayamavasi sammodanīyaṃ kathaṃ;

()

ඉන්පසු රජතුමා පාත්‍රය අතට ගෙන, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වහන්සේ උඩුමහලට වඩාදමා, කැවිලි පෙවිලි හා භෝජනයෙන් සතුටු කර, පිරිවර සමඟ පහත් අසුන්වල හිඳ, පිළිසඳර කතාවෙහි යෙදුණේය.

76.

76.

Itthāgāraṃ hadayasarasimajjhe nimuggatthana-Haṃsaṃ dinānanasarasijaṃ soke’ṇatāpeniva,Buddhaṃ baddhañjaliharasirokumbhehi sampūjayīTaṃ vātabbhāhataharilatālīlaṃ jagāmo’nataṃ;

()

ශෝක ගින්නෙන් මැලවී ගිය නෙළුම් වැනි මුහුණු ඇති, හෘද විලෙහි ගිලී ගිය හංසයන් බඳු පියයුරෙන් යුතු අන්තඃපුර ස්ත්‍රීහු, නළලත තැබූ දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, සුළඟින් සැලෙන නිල් ලතාවක් මෙන් නැමී බුදුරජාණන් වහන්සේට වන්දනා කළහ.

77.

77.

Antogabbhe nayanasalalaṃ samapuñchamānā jinaṃBimbādevī saparijanatāvyāpāritā vandituṃ,Appatvā me yadiguṇadhanaṃ attha’yyaputto sayaṃTaṃ kamaṃ daṭṭhuṃ nanupavisatī’tve’vaṃ vadantī ṭhitā;

()

අන්තඃපුරයේ සිට කඳුළු පිසදමමින් සිටි බිම්බා දේවිය, බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳීමට යෑමට පිරිවර ජනයා උනන්දු කළ ද, "මා කෙරෙහි යම් ගුණ ධනයක් ඇත්නම්, මාගේ ස්වාමිපුත්‍රයන් වහන්සේම මා දැකීමට මෙහි වඩිනා සේක" යි පවසමින් එහිම රැඳී සිටියාය.

78.

78.

Raññā saddhiṃ purisanisaho tāyindirāmandiraṃAntogabbhaṃ maṇigaṇapahābhinnandhakāraṃsadā,Ādāya’ggaṃ yatipatiyugaṃ patvā’cchi bhaddāsanePaññatte so’dayagirisire bālaṃsumālī yathā;

()

පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, රජු ද සමඟින්, මැණික් රැස්වලින් අඳුර දුරු කළා වූ දේවියගේ අන්තඃපුර ගර්භයට වැඩම කර, දෑගසව්වන් ද කැටුව, උදයගිරි පර්වත මුදුනෙහි බබළන සූර්යයා මෙන් පනවන ලද අසුනෙහි වැඩසිටි සේක.

79.

79.

Disvā pīnatthanabharanatā sā rājadhītā jinaṃPatvā mālā kanakaratanālaṅkārahīnā lahuṃ,Haṃsimaññe sarasijavanaṃ pāde yathājjhāsayaṃSañcumbantī paṇami sirasā ādāyagopphadvayaṃ;

()

මල්මාලා, රන්මිණි ආභරණවලින් තොර වූ ඒ රාජකුමාරිය, බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, වහා උන්වහන්සේ වෙත ගොස්, නෙළුම් විලකට බසින හංස ධේනුවක මෙන් උන්වහන්සේගේ වළලුකර දෙක අල්ලාගෙන, ශ්‍රී පාද පත්මයන් සිපගනිමින් මහත් භක්තියෙන් හිස තබා වැඳ වැටුණාය.

80.

80.

Pāsāda’ntovarakasarasi dhammillasevālakeOmujjantī nijabhujalatālīlātaraṅgākule,Nāthassa’ṅghītalanakhasikhākantippabandhāmbhasiLaddhassāsā ciravirahajaṃ tāpaṃ vinodesi sā;

()

ප්‍රාසාදය නමැති පොකුණෙහි, ඇගේ කෙස් කළඹ නමැති සෙවලින් ද, ඇගේ ලීලෝපේත බාහු ලතාවන් නමැති රළපෙළින් ද යුක්ත වූ ඕ තොමෝ, ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද නිය සිළු රැස් නමැති ජලපහරෙහි ගිලෙමින්, දීර්ඝ විරහවෙන් හටගත් දැඩි තැවුල සන්සිඳුවා ගත්තාය.

81.

81.

Sutvā nesā kanakaratanā’saṃdhāraṇaṃ dhāraṇaṃKāsāvānaṃ tavahiridhanā’vissajjanaṃ sajjanaṃ,Nā’jjhācāre anabhiramaṇaṃ uccāsane cā’saneRājā’voca tvamanukurute snehodayā’hodayā;

()

“ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේ රන් ආභරණ නොපළඳින බව අසා ඕ ද ඒවා නොපැළන්දාය. ඔබවහන්සේ කසාවත් දරන බව අසා ඕ ද කසාවත් දැරුවාය. ඔබවහන්සේ උස් අසුන් මඟහරින බව අසා ඕ ද පහත් අසුන්වල සැතපුණාය. ඔබවහන්සේ කෙරෙහි උපන් බලවත් ස්නේහයෙන් ඕ තොමෝ ඔබවහන්සේගේ සියලු පැවැත්මන් අනුකරණය කළාය” යි රජතුමා පැවසීය.

82.

82.

Sutvā tassāniravadhiguṇādhārāya’nūnaṃ guṇaṃĀvīkatvā’gami bhavapaṭicchannāpadānaṃ jino,Netvā gehappavisanakaraggāhā’bhisekussaveSaṃvattante dutiyadivase nandākhyarājatrajaṃ;

()

ඇගේ අපරිමිත ගුණ කඳ පිළිබඳ අසා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇගේ පෙර භවයන්හි සැඟවුණු කථාව ප්‍රකාශ කර එතැනින් වැඩම කළ සේක. පසුදින, නන්ද කුමාරයාගේ ගෘහ ප්‍රවේශය, විවාහය සහ අභිෂේක මංගල්‍යය යන ත්‍රිවිධ උත්සව පැවැත්වෙන කල්හි,

83.

83.

Gacchanto’pī saha bhagavatā so pañcakalyāṇiyāSīghaṃ jālaṃ vivariya thiyā vīthiṃ vilokentiyā,BhaṅgāpāṅgāyatabhujalatāsaṅkaḍḍhitabbhantaroPattaṃ bhante haratha vacanaṃ bhatyā na taṃ vyākari;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමඟ වඩිනා අතරතුර, කවුළුව විවර කර වීථිය දෙස බලා සිටි ජනපදකල්‍යාණියගේ "ස්වාමීනි, වහා හැරී එන්න" යන වචනයෙන් හා ඇගේ බාහු ලතාවෙන් ආකර්ෂණය වූ සිතින් යුක්ත වූවත්, භක්තිය හේතුවෙන් පාත්‍රය ආපසු භාරදීමට ඔහුට නොහැකි විය.

84.

84.

Pabbājetvā visayamadirāmattāya tassā gīraṃSutvā nandāpahanahadayaṃ nandaṃ narindatrajaṃ,Icchāpetvā kakuṭacaraṇidibbaccharāliṅganeÑāyenā’nuttarasukhamahārajje patiṭṭhāpayī;

()

විෂය මධුර ස්වරයෙන් මත් වී ඇගේ බස් ඇසීමෙන් මැලවුණු සිතැති නන්ද රාජකුමාරයා පැවිදි කරවා, පරෙවි පාද බඳු රත් පැහැ පා ඇති දිව්‍ය අප්සරාවන්ගේ ආලිංගනය ලැබීමට කැමති කරවා, නියම ක්‍රමයෙන් උත්තරීතර වූ නිවන් සුව නමැති මහා රාජ්‍යයෙහි පිහිටුවූ සේක.

85.

85.

Bimbādevi sukhaparibhataṃ kīḷāparaṃ rāhulaṃĀliṅgitvā tanujaratanaṃ sā sattame vāsare,Ugghaṭetvā ratanakhacitaṃ jālaṃ vimānodareĀgacchantaṃ purisatisabhaṃ nijjhāyamānā ṭhitā;

()

සත්වන දිනයෙහි බිම්බා දේවිය, සැපසේ හැදී වැඩුණු, ක්‍රීඩාවෙහි ලොල් වූ තම ප්‍රිය පුත්‍ර රාහුල කුමාරයා වැළඳගෙන, රන්මිණි කැටයම් කළ කවුළුව විවර කර, වඩින්නා වූ පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස බලා සිටියාය.

86.

86.

Nānākūṭācalavalayito devindacāpākuloĀgacchanto kanakasikharīrājāka yathā jaṅgamo,Tatā khīṇāsavaparivuto jabbaṇṇabhānujjaloEso tuyhaṃ naraharika pitā iccākaha pakassāhi naṃ;

()

“විවිධ කූට පර්වතයන්ගෙන් වට වූ, දේවේන්ද්‍රයාගේ දේදුන්නෙන් බබළන, චලනය වන රන්මුවා මහා මේරු පර්වතය මෙන් වඩින්නා වූ, රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගත්, සවනක් රැස් මාලාවෙන් බබළන මේ පුරුෂ සිංහයා තොපගේ පියාණෝය. උන්වහන්සේ වෙත ගොස් උරුමය ඉල්ලන්න” යැයි ඇය පැවසුවාය.

87.

87.

Etassā’suṃ vividhanidhayo puññānubhāvuṭṭhitāNāhaṃja kapakassāma’bhigamanato paṭṭhāya tekhonidhī,Bhūsāpetvā tanujaratanaṃ sā sattavassāyukaṃYācassū’ti pahiṇi pituno ñattaṃ dhanaṃ pettikaṃ;

()

“උන්වහන්සේට පින් බලයෙන් පහළ වූ නොයෙක් නිධානයෝ ඇත්තාහ. උන්වහන්සේ නික්ම ගිය තැන් පටන් ඒ නිධානයන් සැඟවී ඇත” යි පවසා, සත් හැවිරිදි තම ප්‍රිය පුත්‍රයා සරසා, “පියාණන්ගෙන් පිය උරුමය ඉල්ලන්න” යැයි පවසා උන්වහන්සේ වෙත පිටත් කර හැරියාය.

88.

88.

Uppādetvā pitari balavaṃ pemaṃ jalevu’ppalaṃPuttotyā’haṃ tvamasijanako chāyā’pi teme sukhā,Aḍhāse’vaṃ lapitavacano vuṭṭhāya bhaddāsanāBhuttāhāroka parivutavasi gantuṃ jinocā’rabhī;

()

දියෙහි උපන් මහනෙලක් මෙන් පියාණන් කෙරෙහි බලවත් සෙනෙහසක් උපදවාගෙන, "මම ඔබවහන්සේගේ පුත්‍රයා වෙමි, ඔබ මාගේ පියාණන් ය, ඔබගේ සෙවණැල්ල පවා මට සුවදායක ය" කියා මෙසේ මිහිරි වදන් පැවසූ රාහුල කුමාරයා දෙස බලමින්, දන් වළඳා අවසන් කළ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අසුනෙන් නැඟිට පිරිවර සහිත ව වැඩම කිරීමට පටන් ගත් සේක.

89.

89.

Dāyajjaṃ me samaṇa dadataṃ atthodhanenā’ti meYācaṃ yācaṃ jinamanuvajaṃ sāraṅgarājakkamaṃ,Sīhacchāporiva bhagavato daḷhaṃ surattaṅgulī-Mālāyālaṅkari bhujalataṃ bhogindabhogāyataṃ;

()

"ශ්‍රමණයන් වහන්ස, මට මාගේ උරුමය ලබා දෙන්න" යැයි නැවත නැවතත් ඉල්ලමින්, සිංහ පැටියෙකු මෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පසුපස ගිය රාහුල කුමාරයා, මුව රජෙකුගේ ගමනක් බඳු ගමනක් ඇති ජිනයන් වහන්සේගේ දිගු වූ ද, රත් පැහැති ඇඟිලි මාලාවෙන් අලංකාර වූ ද ශ්‍රී හස්තය තදින් අල්ලා ගත්තේය.

90.

90.

Saṃyācannaṃ vibhava kamanugaṃka vaṭṭānugaṃ rāhulaṃPabbājetvā’riyadhananidhiṃdemīti cintāparo,Patvā’rāmaṃ ajahitasuto saddhammarājā imaṃPabbājehi’tya’vadi sumukhaṃ tvaṃ dhammasenāpati;

()

මෙසේ ලෞකික සම්පත් ඉල්ලමින් තමන් පසුපස එන රාහුල කුමාරයා මහණ කරවා, ඔහුට 'ආර්ය ධන නිධානය' දෙමියි සිතූ සද්ධර්ම රාජයාණන් වහන්සේ, විහාරයට පැමිණ, තමන් අත්නොහළ පුත්‍රයා පෙන්වා, "මිහිරි මුහුණක් ඇති ධර්ම සේනාපති සාරිපුත්තයෙනි, ඔබ මොහු මහණ කරවන්න" යැයි වදාළ සේක.

91.

91.

Chetvā nīluppaladalamuduṃ cūḷākalāpaṃ mahā-Moggallāno kavasi abhinavaṃ kāsāvamacchādayī,Tasso’vādaṃ akari dhutavā thero mahākassapoPabbājesi tanujaratanaṃ taṃ sāriputto vasi;

()

මහා මොග්ගල්ලාන මහරහතන් වහන්සේ නිල් මහනෙල් පෙත්තක් මෙන් මෘදු වූ රාහුල කුමරුගේ කෙස් කලඹ කපා, අලුත් සිවුරු පෙරෙවූ සේක. ධුතාංගධාරී මහා කාශ්‍යප තෙරණුවෝ ඔහුට අවවාද දුන් සේක. සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ ඒ උතුම් පුත්‍ර රත්නය පැවිදි කළ සේක.

92.

92.

Sikkhākāmo aparasamaye thero mahārāhulo-Vādaṃ sutvā’dhikataraguṇaṃ sampāpuṇī rāhulo,Sutvā kasuttaṃ puna taditaraṃ sikkhāgarūnaṃ garu-Ṭṭhānaṃ patto tibhavamatari patvā’ggamaggapphalaṃ;

Ka ()

පසු කාලෙක ශික්ෂාකාමී වූ රාහුල තෙරුන් වහන්සේ, තමන්ට ලැබුණු අවවාද අසා වඩාත් උසස් ගුණධර්මයන් ලබාගත් සේක. උන්වහන්සේ රාහුලෝවාද සූත්‍රය ද තවත් සූත්‍රයන් ද අසා, ශික්ෂාකාමීන් අතර අග්‍රස්ථානයට පත්ව, අග්‍ර මාර්ග ඵලය (රහත් බව) ලබා තුන් භවයෙන් එතෙර වූ සේක.

93.

93.

Tasmiṃ suddhodananaravaro pabbajjite nattariAjjhogāḷho ravikuladhajonissīmasokaṇṇave,Dinno’kāsaṃ kamapitanayaṃ mātāpitūhā’yatiṃPabbājeyyuṃ alamitivaraṃ saṃyāci vosāvakā;

()

තමාගේ මුනුපුරා පැවිදි වූ කල්හි, සූර්යවංශයට ධජයක් බඳු වූ සුද්ධෝදන නරේන්ද්‍රයා අපිරිමිණිය හැකි ශෝක සාගරයක ගිලී, "ස්වාමීනී, මින් මතු මව්පියන්ගේ අවසරය ඇතිව ම දරුවන් පැවිදි කරන්නේ නම් මැනවි" යැයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් උතුම් වරයක් ඉල්ලා සිටියේය.

94.

94.

Rañño datvā varamati varaṃ bhuttāsano āsanā-Vuṭṭhāya’ntobhavanavanato nikkhamma mandānilaṃ,Rukkhacchāyāviraḷasarasītīraṃ vivekakkhamaṃSītaṃ sitabbanamavasarī chaddantadantī’vaso;

()

රජුට ඒ උතුම් වරය ලබා දී, දන් වළඳා අසුනෙන් නැඟී සිටි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, රජමාලිගයෙන් පිටත්ව මඳ සුළං හමන, ගස් සෙවණින් යුතු, සිසිල් විල් තෙරක් බඳු, විවේකයට සුදුසු වූ සීත වනයට ඡද්දන්ත ඇත් රාජයෙකු මෙන් වැඩම කළ සේක.

95.

95.

Tasmiṃkāle gahapatikule jāto mahāseṭṭhipiPatto rājaggahapuravaraṃ saddho sudattābhidho,Buddhoka hutvā yamadhivasate’tya’ssosi suddhodanīPaccūsasmiṃ amaravivaṭadvārena tatrā’gamā;

()

ඒ කාලයේ ගෘහපති කුලයක උපන්, සුදත්ත නම් වූ ශ්‍රද්ධාවන්ත මහා සිටුතුමා රජගහ නුවරට පැමිණියේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ එහි වැඩවසන බව අසා, උන්වහන්සේ දැකීමට අලුයම් කාලයේ දී විවෘත කරන ලද නගර ද්වාරයෙන් එහි ගියේය.

96.

96.

Appetvā’ṅakghīratanaphalake khittañjalīmañjariṃBhatyācūḷārajatakalasaṃ cittappasādāvahanaṃ,Dhammaṃ sutvā paṭhamadivase laddhādimaggapphaloDānaṃ datvā sugatapamukhe saṅghe sudattodhanī;

()

සිතේ පැහැදීම ඇති කරවන ඇඳිලි බැඳ වැඳ නමස්කාර කොට, පළමු දිනයේ ම බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා ප්‍රථම මාර්ග ඵලය (සෝවාන් ඵලය) ලබාගත් ඒ සුදත්ත සිටුතුමා, බුදුන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට දන් පැවැත්වීය.

97.

97.

Bhante lakkhīkamakalamalakā saṅkāsamatthāya noIddhaṃ phakhītaṃ sujanabhajitaṃ sāvatthisaṅkhaṃ puraṃ,Dhammassāmi vajatu karuṇāchāyāsakahāyo lahuṃLaddhassāso savisayamagāevaṃ katajjhesano;

()

"ස්වාමීනී, සශ්‍රීක වූ, සමෘද්ධිමත් වූ, යහපත් ජනයාගෙන් ගැවසුණු සැවැත් නුවරට අප කෙරෙහි කරුණාවෙන්, සෙවණැල්ලක් බඳු වූ සංඝයා වහන්සේලා සමඟ ඉක්මනින් වැඩම කළ මැනවි" යැයි මෙසේ ආරාධනා කොට, සැනසීමට පත් සිටුතුමා තමාගේ දේශය බලා ගියේය.

98.

98.

Buddhatthaṃ so gahapati mahāmagge samagge divā-Rattiṭṭhānappabhutisubhage paccekalakkhaṃ dhanaṃ,Vissajjetvā pacuravibhavo daṭṭhabbasārepureKāropesi amarabhavanākāreka vihāre vare;

()

ඒ මහා වත්පොහොසත්කම් ඇති ගෘහපති සිටුතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා, මහා මාර්ගයෙහි දහවල් හා රාත්‍රී කාලයේ විවේක ගැනීමට සුදුසු ස්ථාන ආදිය සඳහා ලක්ෂ බැගින් ධනය වියදම් කර, දෙව් විමනක් බඳු වූ උතුම් විහාරයක් සැවැත් නුවර කරවීය.

99.

99.

Koṭīha’ṭṭhārasahī asamaṃ bhūmiṃ kiṇitvā samaṃKoṭīha’ṭṭhārasahi pacuraṃ māpetva senāsanaṃ,Koṭīha’ṭṭhārasahi paramaṃ ārāmapūjāmahaṃSajjetvā so gahapati navaṃkammaṃ suniṭṭhāpayi;

()

කෝටි දහඅටක් වියදම් කර ඒ උතුම් භූමිය මිලදී ගෙන, තවත් කෝටි දහඅටක් වියදම් කර සේනාසන කරවා, තවත් කෝටි දහඅටක් වියදම් කර උතුම් වූ ආරාම පූජා මහෝත්සවය පවත්වා, ඒ ගෘහපති සිටුතුමා ඒ නව විහාර කර්මාන්තය මැනවින් නිම කළේය.

100.

100.

Evaṃ jetavanaṃ vihārapavaraṃ kārāpayitvā mahā-Vīrassā’gamanāya dūtapurise pesesi seṭṭhissaro,Tesaṃ sīsaharañjalihi mahito sutvāna taṃ sāsanaṃSambuddho jalitiddhimā sapariso rājaggahā nikkhami;

()

මෙසේ උතුම් වූ ජේතවන විහාරය කරවා, මහා වීරයන් වහන්සේගේ වැඩමවීම උදෙසා සිටුතුමා දූතයන් යැවීය. හිස මුදුනේ දොහොත් මුදුන් දී කරන ලද ඔවුන්ගේ ආරාධනය අසා, මහත් සෘද්ධි ඇති සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිවර සහිත ව රජගහ නුවරින් නික්ම වැඩම කළ සේක.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakala kavijana hadayānandadāna nidāne jinavaṃsadīpe santikeka nidāne bhagavato pakiṇṇaka caritappavatti paridīpo soḷasamo saggo.

මෙසේ මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත, සියලු කවි ජනයාගේ හදවත් ප්‍රීතිමත් කරවන 'ජිනවංශදීපය' නැමැති ග්‍රන්ථයෙහි, සන්තිකේ නිධානයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ප්‍රකීර්ණක චරිත ප්‍රවෘත්තිය දක්වන දහසයවන සර්ගය නිමා විය.

1.

1.

Satthu jetavananāmamindirā-Rāma motaraṇamaṅgalussave,Rāmalakkhaṇabhagī (rathoddhatā)Seṭṭhiputtapamukhā sumaṇḍitā;

()

ශාස්තෘන් වහන්සේ ජේතවනය නම් වූ උතුම් ආරාමයට පිවිසීමේ මංගල උත්සවයේ දී, රාම සහ ලක්ෂ්මණ මෙන් මැනවින් සැරසුණු සිටු පුත්‍රයා ඇතුළු පිරිස පෙරමුණ ගත්හ.

2.

2.

Pañcamattasatamāṇavā navāPañcavaṇṇadhajabhāsura’ñjalī,Pañcakhāṇasiriyu’jjalā’bhavuṃPañcamārajinarājino pure;

()

පස්මරුන් පරාජය කළ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඉදිරියේ පස්සියයක් පමණ වූ තරුණ මානවකයෝ, පස්වණක් පැහැති ධජ අතැතිව දොහොත් මුදුන් දී පෙරමුණේ බැබළුණහ.

3.

3.

HemakumbhakucakumbhavibbhamāSeṭhidhītupamukhā kumārikā,Puṇṇakumbhasatanibbhara’ñjalīTassa satthu purato tato bhavuṃ;

()

සිටු දියණියන් ප්‍රමුඛ පස්සියයක් පමණ වූ තරුණ කන්‍යාවෝ, පිරුණු රන් කලස් අතින් ගෙන, ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේට පෙරටුව ගමන් කළහ.

4.

4.

SeṭṭhipādaparicārikāsakhīMantharā’vajitahaṃsadhenuyo,Pañcamattasatanāriyo’bhavuṃPacchato gahitapuṇṇapātiyo;

()

සිටු බිරින්දෑවරුන් සහ ඔවුන්ගේ යෙහෙළියන් වූ, හංස ධේනුවන් මෙන් මෘදු ලීලාවෙන් ගමන් කරන්නා වූ පස්සියයක් පමණ වූ කාන්තාවෝ, පිරුණු රන් තැටි අතින් ගෙන උන්වහන්සේට පසුපසින් ගමන් කළහ.

5.

5.

SetavatthasunivatthapārutoPañcaseṭṭhisatamattasevito,Lokanāyaka manāthapiṇḍikoSeṭṭhi pītierito tamanvagā;

()

සුදු වස්ත්‍ර මැනවින් හැඳ පෙරවාගත්, වෙනත් සිටුවරුන් පන්සියයකගේ පිරිවර සහිත වූ, ලෝකනාථයන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශයින් පැහැදුණු අනාථපිණ්ඩික සිටුතුමා මහත් ප්‍රීතියෙන් යුතුව උන්වහන්සේ පසුපස ගමන් කළේය.

6.

6.

Nīlapītapabhūtīhi mārajīDeharaṃsivisarehi jotayaṃ,Añjasaṃ sahacarācaraṃ bhuviJaṅgamo kanakabhūdharoriva;

()

මාර පරාජය කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ නීල, පීත ආදී සිරුරු රැස් විහිදුවමින්, ගමන් කරන රන් පර්වතයක් මෙන් පොළොවෙහි සියලු චරාචර සත්ත්වයන් පිනවමින් මාවත ඒකාලෝක කරමින් වැඩම කළ සේක.

7.

7.

Maggadesakajanassa piṭṭhitoBhikkhusaṅghaparivārito yahiṃ,Jetanāmavanamotarī tahiṃLokalocananipīyamānako;

()

මඟ පෙන්වන්නන්ට පසුපසින්, මහා භික්ෂු සංඝයා පිරිවරාගෙන, ලෝකයාගේ නෙත් සිත් පිනවමින් වැඩම කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනය නම් වූ ඒ උද්‍යානයට ඇතුළු වූ සේක.

8.

8.

Pucchitassa paṭipajjanakkamaṃTāya jetavanapujanāya so,Dehi buddhapamukhe tapovanaṃBhikkhusaṅghavisaye’ti pabruvi;

()

ඒ ජේතවන විහාරය කෙසේ පූජා කළ යුතුදැයි සිටුතුමා ඇසූ කල්හි, "බුදුන් ප්‍රමුඛ සතර දිගින් වඩිනා මහා සංඝරත්නය උදෙසා මේ වනාන්තර ආරාමය පූජා කරන්න" යැයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.

9.

9.

Dammi buddhapamukhe tapovanaṃBhikkhusaṅghavisaye’ti bhindiya’Byappathaṃ thiramanāthapiṇḍikoSeṭṭhi dhotakarapaṅkajoka sadā;

()

ස්ථිර අධිෂ්ඨානයක් ඇති අනාථපිණ්ඩික සිටුතුමා තමාගේ පියුමක් බඳු දෑත් දෝවනය කරගෙන, "බුදුන් ප්‍රමුඛ සතර දිගින් වඩින මහා සංඝයාට මේ ආරාමය පූජා කරමි" යි පවසා පූජා කළේය.

10.

10.

Jālalakkhaṇavicitrakomaḷa-Pāṇipallavatalesu satthuto,Dakkhiṇodakamadāsi kañcana-Kuṇḍikāya surabhippavāsitaṃ;

()

ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ජාල ලක්ෂණයෙන් විචිත්‍ර වූ මෘදු ශ්‍රී හස්ත තලයට, රන් කෙණ්ඩියකින් සුවඳවත් කළ සිසිල් පැන් වත් කරමින් දක්ෂිණෝදකය පූජා කළේය.

11.

11.

Sitamuṇhamanilātapaṃ paṭi-Hanti ḍaṃsamakase siriṃsape,Svā’numodanamakā jino paṭi-Ggayha jetavanamevamādinā;

()

සීතල, උණුසුම, සුළඟ, අව්ව, මැසි මදුරුවන් හා සර්පයන්ගෙන් ආරක්ෂාව සලසන ඒ ජේතවනය පිළිගෙන, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ "ලෙන පූජා කිරීම සීතල හා උණුසුම වළක්වයි..." යනාදී වශයෙන් අනුමෝදනා වදාළ සේක.

12.

12.

So sudattavisuto samāpayiVatrabhūpamapabhūvibhūsaṇo,Seṭṭhi jetavanapūjanāmahaṃCattakoṭidhanasañcayo sadā;

()

සුදත්ත සිටුතුමාගේ පුත්‍රයා වූ, වස්ත්‍රාභරණයෙන් සැරසුණු, සතළිස් කෝටියක ධන සම්භාරයක් වැය කළ ඒ සිටුතුමා ජේතවන පූජා මහෝත්සවය මැනවින් නිම කළේය.

13.

13.

Indirāya suramandiropamāCandanāgarusugandhabandhurā,Tatra gandhakuṭi bhāti medinī-Sundarisirasi sekharo yathā;

()

සුර විමනක් බඳු වූ, සඳුන් හා අගිල් සුවඳින් සුගන්ධවත් වූ එහි පිහිටි ගඳකිළිය, මහා පෘථිවි කාන්තාවගේ හිස මත පැළඳි ඔටුන්නක් මෙන් බැබළුණි.

14.

14.

Tāya gandhakuṭiyā’dhirohiṇīDhammarājacaraṇindirā’dharā,Saggamokkhabhavanappavesani-Sseṇipaddhatirivā’ti nomati;

()

ධර්මරාජයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පතුල් පහස ලැබූ ඒ ගඳකිළියට නඟින පියගැට පෙළ, මට නම් ස්වර්ග මෝක්ෂ පුරයට ඇතුළු වීමට තැනූ ඉණිමඟක් බඳු යැයි සිතේ.

15.

15.

Tabbihāraparito sudhāmaṇi-Baddhamāvaraṇacakka māhare,Satthu kittisirikhīrasāgaru-Tatuṅgavīcivalayassiriṃ sadā;

()

ඒ විහාරය වටා සුදු මැණික් ගලින් බැඳි ප්‍රාකාර වළල්ල, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ කීර්ති නමැති කිරි සයුරෙන් නැඟෙන උස් රළ පෙළක සුන්දරත්වය නිතර මවා පෑවේය.

16.

16.

Tabbihārapariveṇamosadhi-Tārakādhavalavāḷukākulaṃ,Vyākaroti jinakundabandhunoSaṅgamena saradambarassiriṃ;

()

ඔෂධී තාරකාව මෙන් සුදු වැලි ඇතිරූ ඒ විහාර මළුව, ජිනේන්ද්‍ර නමැති චන්ද්‍රයාගේ පහස ලැබූ සරත් සෘතුවේ අහසක සුන්දරත්වය ප්‍රකට කළේය.

17.

17.

Tattharattamaṇiketusaṃhatī-Raṃsibhinnatimirambare na kiṃ,Kovidehi ravicanda tārakāJotiriṅgananibhā’ti vuccare;

()

එහි එසවූ රතු මැණික් බැඳි ධජ සමූහයෙන් විහිදුණු රැස් කදම්භයෙන් අහසේ අඳුර දුරු වූ බැවින්, සූර්යයා, චන්ද්‍රයා සහ තාරකාවෝ කණාමැදිරියන් බඳු යැයි උගතුන් පැවසූහ.

18.

18.

Bhāti phullavanarājilakkhiyāRattakambalamivā’hisanthataṃ,Caccaraṃ caraṇasampaṭicchaneSatthuno kusumareṇu nibbharaṃ;

()

පිපී ගිය වන පෙළෙහි සිරියාවෙන් බබළන්නා වූ ද, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පතුල් පිළිගැනීම පිණිස මල් රේණුවලින් පිරී ගියා වූ ද සතර මංසන්ධිය (මිදුල), අතුළ රතු පලසක් මෙන් බබළයි.

19.

19.

BhiṅgapantimaṇitantusibbitaṃMandamārutatharussitaṃ tahiṃ,Pupphareṇupaṭalabbitāna mā-Bhātisatthu’pari vāritātapaṃ;

()

එහි බඹර පෙළ නැමැති මිණි නූලෙන් මසන ලද්දා වූ ද, මද පවනින් සෙලවෙන්නා වූ ද, මල් රේණු නැමැති වියන ශාස්තෘන් වහන්සේගේ හිසට ඉහළින් අව්ව වළක්වන ඡත්‍රයක් මෙන් බබළයි.

20.

20.

RājarukkhakaṇikārasākhinoPhullitā parisamantato tahiṃ,Satthu dhammasavaṇena dissareCīvarāni’va nivatthapārutā;

()

එහි හාත්පස පිපී ගිය ඇහැළ (රාජරුක්ඛ) සහ කිණිහිරි (කණිකාර) අතු, ශාස්තෘන් වහන්සේගෙන් දහම් ඇසීම පිණිස සිවුරු හැඳ පෙරවාගෙන සිටින්නාක් මෙන් පෙනේ.

21.

21.

Uggatā’likuladhūmakajjalāNibbikāsakalikāsikhāvalī,CampakadadumapadīpasākhinoUjjalanti satavaṇṭavattikā;

()

ඉහළට නැඟුණු බඹර සමූහයා නැමැති දුම් දැලි සහිත වූ, නොපිපුණු පොහොට්ටු නැමැති සිඛාවන්ගෙන් යුත්, සිය ගණනක් පහන් වැටි ඇති පහන් රුකක් වැනි චම්පක (ගිරි දේවී) වෘක්ෂ ශාඛාවෝ බබළති.

22.

22.

Jhāyataṃ kamadhuradhammabhārati-Nijjharehi sikharidari tahiṃ,Sammavegaparisositā da’piKiṃ navūpasamayanti sādhavo;

()

ධ්‍යාන වඩන්නා වූ ද, සම්‍යක් සංවේගයෙන් (කෙලෙස්) වියළී ගියා වූ ද සත්පුරුෂයෝ, එහි කඳු හෙල් හා ගුහාවලදී උතුම් දහම් ගඟුලෙන් සංසිඳීමක් නොලබත් ද? (ලබති).

23.

23.

Kujitālikulakokilā tahiṃPhullitaggasahakārasākhino,Tibbarāgacarite’pi mūlageBhāvanāsu naramāpayanti kiṃ;

()

එහි ගී ගයන බඹර සමූහයා සහ කොවුලන්ගෙන් යුත්, අග්‍ර කොටස් පිපී ගිය අඹ අතු, දැඩි රාග චරිත ඇත්තන් පවා වෘක්ෂ මූලයන්හි භාවනාවෙහි යොදවන්නේ නැද්ද? (යොදවයි).

24.

24.

LājapañcamakapupphasanthataṃTantapovanapavesanañjasaṃ,VītarāgacaraṇaṅkasajjitaṃSaggamaggamapahāsate sadā;

()

විලඳ පස්වැනි කොට ඇති මලින් ගැවසී ගත්තා වූ ද, වීතරාගී උතුමන්ගේ ශ්‍රී පතුල් සලකුණුවලින් සරසන ලද්දා වූ ද ඒ තපෝවනයට පිවිසෙන මාර්ගය, නිරන්තරයෙන් ස්වර්ග මාර්ගය පවා පරදවමින් බබළයි.

25.

25.

Nārivāmacaraṇāturā’pi yeSaṅgamena vigataṅgaṇaṅginaṃLomahaṃsajanite’va pītiyā;

Tatra’sokatarurāji rājate, ()

ස්ත්‍රීන්ගේ වම් පයෙහි ස්පර්ශය අපේක්ෂාවෙන් සිටි, කෙලෙස් රහිත වූ උතුමන්ගේ ඇසුර ලැබීමෙන් ඇති වූ ලොමුදැහැගැනීමක් (රෝමෝද්ගමනයක්) වැනි ප්‍රීතියකින් යුතුව, එහි අශෝක වෘක්ෂ පෙළ බබළයි.

26.

26.

Kiṃsukādikusumehi bhāsuraṃTaṃ tapovana manālayālayaṃ,Tesa muggatapatejasā bhusaṃAggipajjalitameva dissate;

()

කෙලෙස් රහිත රහතන් වහන්සේලාගේ වාසස්ථානය වූ, ඇහැළ මල් ආදියෙන් බබළන්නා වූ ඒ තපෝවනය උන්වහන්සේලාගේ බලවත් තපෝ තේජස නිසා ගිනිගෙන දැල්වෙන්නාක් මෙන් පෙනේ.

27.

27.

Uddhavaṇṭagaḷitehi phullase-Phālikākuḍumalehi sālinī,Mālakā rajatavedikā kaviyaVidadumehi khavitā virājate;

()

උඩු අතට නැටු වැටුණු, පිපුණු සේපාලිකා මල් පොහොට්ටුවලින් ශෝභමාන වූ මළුව, පබළුවලින් ඔබ්බවන ලද රිදී වේදිකාවක් මෙන් බබළයි.

28.

28.

Pīta cuta makaranda bindavoTatra kīrakaravikasārikā,Kiṃka haranti madhuraṃ ravantipiMañjubhāṇīmunibhāratissiriṃ;

()

පැණි පිරුණු අඹ මී පැණි බින්දු බී, එහි සිටින ගිරවුන්, කොවුලන් හා සැළලිහිණියන් මිහිරි ලෙස හඬ නඟද්දී, මනහර වදන් ඇති මුනිඳුන්ගේ දේශනාවේ ශ්‍රියාව පැහැරගන්නාක් මෙන් නොවේද?

29.

29.

Hemakūṭamakuṭehi nijjhara-Bhārabhāsurataṭo’rapīvarā,Bhuribhuridharabhubhujā tahiṃCumbare jinasuta’ṅghipaṅkaje;

()

ස්වර්ණමය කූටයන් නැමැති මකුටයන්ගෙන් ද, ඇද හැලෙන දියඇලි බරින් බබළන මහත් වූ තටාකයන්ගෙන් ද යුත් පර්වතයෝ, එහිදී ජිනපුත්‍රයන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් සිපගන්නාක් මෙන් වෙති.

30.

30.

CārucañcupuṭatuṅgacucukāCakkavākakucamaṇḍalā tahiṃ,NīlikākacakalāpasālinīNīlanīrajavilolalocanā;

()

මනහර හොට කොපු ඇති, උස් වූ තන මඬලක් බඳු චක්‍රවාක පක්ෂීන්ගෙන් යුත්, නීල සෙවල නැමැති කේශ කලාපයෙන් බබළන්නා වූ, නිල් මහනෙල් මල් නැමැති චංචල නෙත් ඇති;

31.

31.

Seṇibaddhakalahaṃsamekhalā-Dāmabhārataṭapīnasoṇinī,BhiṅgacakkaratanaṅgadāvalīBhaṅgavīcikaṇahārabhāsurā;

()

පෙළ ගැසුණු හංසයන් නැමැති මෙවුල් දමින් ද, පුළුල් ඉවුරු නැමැති මහත් උකුල් තලයෙන් ද, බඹර සමූහයා නැමැති රන් වළලු වළල්ලෙන් ද, බිඳෙන රළ පෙළ නැමැති මුතුහරින් බබළන්නා වූ;

32.

32.

Kaṇṇikāgaḷitakañjakesara-Piñjarambuvimalambarā subhā,Gandhavāhasukhaphassadā siri-Mandirā kumudamandahāsinī;

()

නෙළුම් කණිකාවන්ගෙන් ගිලිහුණු රේණුවලින් රන්වන් වූ පිරිසිදු පැන් නැමැති වස්ත්‍රයෙන් යුත්, සුවඳ වහනය කරන සිහිල් සුළඟින් සැප පහස දෙන, සිරි නිවසක් බඳු, සුදු මහනෙල් මල් නැමැති මද සිනහවෙන් යුක්ත වූ;

33.

33.

Kesarāliradanā sarojinī-Kāminī vikacapaṅkajānanā,Vītasabbadarathehi sevitāDibbapokkharaṇiyo najenatikiṃ;

()

මල් රේණු නැමැති දත් පෙළින් හා පිපුණු නෙළුම් මල් නැමැති මුහුණින් යුත් ඒ පොකුණ නැමැති කාන්තාව, සියලු කෙලෙස් බිය දුරු කළ උතුමන් විසින් සේවනය කරනු ලබන්නී, දිව්‍ය පොකුණ පවා පරදවන්නේ නැද්ද? (පරදවයි).

34.

34.

Muddikāpabhutivallivellita-Jiṇṇacīvarakuṭīhi jhāyataṃ,Piñchāsāritasikhaṇḍimaṇḍalā-Khaṇḍataṇḍavasumaṇḍitaṃ vanaṃ;

()

මිදි වැල් ආදී වැල්වලින් වෙළී ගිය, ජරපත් සිවුරු සෙවිලි කළ කුටිවල ධ්‍යාන වඩන යෝගීන් වහන්සේලා ඉදිරියේ, පිල් විදහා නටන මොනර සමූහයාගේ රංගනයෙන් ඒ වනය අතිශයින් අලංකාරවත් වෙයි.

35.

35.

Satthu kasāvakasatehi bhāvanā-Sattibhinnatimisāti katthaci,Dissare niracakāsato tahiṃGabbharo’darasamosarāni’va;

()

සමහර තැනක, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ කසාවත් (සිවුරු) හැඳි සිය ගණන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ භාවනා ශක්තියෙන් අඳුර දුරු වී, ගුහා අභ්‍යන්තරයෙන් නික්මෙන ආලෝකය මෙන් බබළමින් දිස් වෙයි.

36.

36.

Kālakā dhutapisaṅgavāladhīMāḷakesu kalaviṅkasāḷikā,Bhattasitthamanubhūya nibbhayāDhammarāvamanukūjare tahiṃ;

()

කළු පැහැති ද, සෙලවෙන රන්වන් වල්ගා ඇති කුරුල්ලෝ ද, ගේකුරුල්ලෝ ද, සැළලිහිණියෝ ද මළුවල බත් ඇට අනුභව කොට, නිර්භීතව එහි ධර්ම ශබ්දයට අනුකූලව මිහිරි නාද පවත්වති.

37.

37.

VitamaccubhayabhantalocanaṃĀlavālajalapānadohaḷaṃ,Satthu mañjusarapāsaniccalaṃDissate hariṇamaṇḍalaṃ tahiṃ;

()

මරණ බියෙන් තොර වූ ද, නිසල නෙත් ඇති වූ ද, පාත්තිවලින් පැන් බීමේ කැමැත්ත ඇති මුව සමූහයා, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ මිහිරි හඬ නැමැති පැන් පානය කරමින් නිසලව සිටිනු එහි දක්නට ලැබේ.

38.

38.

Hatthavellitalatāhi vāraṇāVānarāca maṇivijanīhi’va,Vijayanti bhavatāpabhīrukeRukkhamūlagatajhāyino tahiṃ;

()

එහි භව දුකට බිය වී වෘක්ෂ මූලයන්හි ධ්‍යාන වඩන යෝගීන් වහන්සේලාට, ඇතුන් තම සොඬින් ද, වඳුරන් වැල්වලින් ද, මැණික් පවන්වලින් මෙන් පවන් සලති.

39.

39.

MeghavaṇṇavanarājirājinīKandamūlaphalabhojanehi sā,Dānapāramirate’va pīṇayeBhikkhūsaṅghasahitaṃ tathāgataṃ;

()

මේඝ වර්ණ වූ ඒ වන පෙළ, දාන පාරමිතාවෙහි නිරත වූවක් මෙන්, අල, මුල් හා පළතුරු ආහාරයෙන් භික්ෂු සංඝයා සහිත තථාගතයන් වහන්සේව සතුටු කරයි.

40.

40.

DhammamaṇḍapavitānamuddhatiLambamānamaṇibubbulodare,NiccapajjalitavijjurājiyoBhanti nijjitaravindutārakā;

()

දහම් සභා මණ්ඩපයේ වියනෙහි එල්ලෙන මැණික් බුබුළුවල, නිරන්තරයෙන් දිලෙන විදුලි රේඛාවෝ හිරු, සඳු හා තරු පරදවමින් බබළති.

41.

41.

RukkhakoṭarakulāvakodareKujitehi sakuṇehi taṃvanaṃ,Jeti saṅkhaghaṇavaṃsavallakī-Rāvasārasuraraṅgabhusiriṃ;

()

ගස් බෙනයන්හි පිහිටි කූඩුවල සිටින පක්ෂීන්ගේ නාදයෙන් ඒ වනය, සක්, බෙර, නළල් හා වීණා හඬින් යුත් දිව්‍ය රංග මණ්ඩපයක ශ්‍රියාව ද පරදවයි.

42.

42.

Indanīlamaṇitoraṇippabhā-Bhinditabbatimiropamaṃ tahiṃ,CandacaṇḍakaramaṇḍaladvayaṃVindateva asurindavibbhamaṃ;

()

එහි ඉන්ද්‍රනීල මැණික් තොරණවල ප්‍රභාවෙන් දුරු කළ යුතු අඳුර වැනි වූ හිරු හා සඳු දෙදෙනා, අසුරේන්ද්‍රයා (රාහු) විසින් ගිලගන්නා ලද්දාක් වැනි ස්වභාවයකට පත් වෙති.

43.

43.

KhīrasāgarataraṅgapaṇḍarāNekacaṅkamanamālakā tahiṃ,Phuṭṭhacārucaraṇindirā bhusaṃBhanti jhānapasutāna massame;

()

එහි ධ්‍යාන වඩන උතුමන්ගේ අසපුවෙහි, කිරි සයුරේ රළ පෙළ මෙන් සුදු වූ ද, උතුම් ශ්‍රී පතුල් ස්පර්ශයෙන් සුසැදුණා වූ ද බොහෝ සක්මන් මළු අතිශයින් බබළයි.

44.

44.

Bhāvanāya pavanāni pāvanāDesanāya rasanā vibhūsanā,Sevakā danavakā sasāvakāMānayantī kavikanayaṃ sukhānayaṃ;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

භාවනාවෙන් පවිත්‍ර වූ වනාන්තර ද, දේශනයෙන් අලංකාර වූ ජිහ්වය ද ඇති (බුදුරජාණන් වහන්සේව), ශ්‍රාවකයන් සහිත වූ දේව, යක්ෂ, මනුෂ්‍ය සේවකයෝ සැපය ළඟා කරවන කාව්‍ය මාර්ගයෙන් පුදති.

45.

45.

Kīcakā tyanilakūja kīcakāVācakā rivagaṇassa vā cakā,Mocakā navaphalassa mocakāMecakā camaṇithambha mecakā;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

සුළඟින් නාද දෙන උණ පඳුරු සමූහයාට ධර්ම දේශනා කරන්නාක් මෙන් ද, අලුත් ඵලදාවෙන් බර වූ කෙසෙල් ගස් නිල් මැණික් කුළුණු මෙන් ද බබළයි.

46.

46.

Kūjitā’li bhajitā’parākajitāRājitā’lakajitā hi pūjitā,Gāravā’kararavāyakeravāKeravākararavā sagāravā;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

නාද කරන බඹර සමූහයා විසින් සේවනය කරන ලද්දා වූ, කිසිවෙකුටත් නොපැරදිය හැකි වූ, බබළන්නා වූ, ගෞරවයෙන් පුදන ලද්දා වූ, සුදු නෙළුම් මල්වලින් හා බඹර නාදයෙන් යුත් ඒ විහාරය ගෞරව සහිතය.

47.

47.

Ketakī kusumahantacātakīAmbare ṇukaṇikā’valambare,Vuñcitā utuniyāmayañjitāRāmabhumi paramābhirāmabhū;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

වැටකේ මල් ද, අහසේ පියාසර කරන ජාතක පක්ෂීන් ද, අහසෙහි රැඳුණු මල් රේණු ද, සෘතු නියමයට අනුව සැරසුණු මේ පින්බිම අතිශයින් සිත්කලුය.

48.

48.

Tāsadā havisadāna māsadāYo sadātiya sadā kama taṃ sadā,So tamo dahatamo hi tattamoVītamo muhatamo hī gotamo;

() (Yamakabandhanaṃ;

)

නිරන්තරයෙන් පිරිසිදු දානයන් දෙන්නා වූ ද, මෝහය නැමැති මහා අන්ධකාරය දුරු කළා වූ ද ඒ ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේ සදාකාලිකවම බබළන සේක.

49.

49.

Sālakā nanavilāsapā latāMālakā valisubhāsamā lakā,Māḷakā valisubhāsamā lakāSāḷakā nanavilāsapā lakā;

() (Yamakabandhanaṃ)

විවිධ විලාසිතාවන්ගෙන් බබළන සල් ගස් ද, වැල් ද, සුදු වැලි අතුළ මළුවලින් හා සැළලිහිණියන්ගෙන් ඒ විහාර භූමිය අතිශයින් ශෝභමාන වෙයි.

50.

50.

Vāneva jāto vijito vanevaJinova’nejo kavanajānano no,Netā vinetā vijanānu vāteVanī janaṃ jetavane vinento;

() (Caturakkharika citta yamakaṃ;

)

වනයෙහිම උපන්නා වූ, වනයෙහිදීම කෙලෙස් දිනූ, තෘෂ්ණා රහිත වූ, මහා ජනතාව හික්මවන්නා වූ නායක වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ජේතවනයෙහි වසමින් ජනයා දමනය කරන සේක.

Iti medhānandābhidhānanayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne jetavana vihārālaṅkāra paridīpo sattarasamo saggo.

මෙසේ සකල කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය දෙන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් රචිත ජිනවංශදීපයෙහි සන්තිකේ නිදානයෙහි ජේතවන විහාරාලංකාරය වර්ණනා කරන දහහත්වැනි සර්ගය නිමවා වදාරන ලදී.

1.

1.

Bhuvika yassa jinassa tādinoVidurānaṃ mukharaṅgamandire,Arahādi guṇāti sundarī)Lasate kitti vilāsa sundarī;

()Migadāyatapovane isi-patane gotama gotta ketuso,Narasārathi vassa mādimaṃVasi bārāṇasirājadhāniyaṃ;

()

ප්‍රඥාවන්තයන්ගේ මුඛ නැමැති රංග මණ්ඩපයෙහි යම් තථාගතයන් වහන්සේනමකගේ අර්හත් ආදී උතුම් ගුණයන් සහ කීර්තිය නැමැති ලලනාව නටන්නී ද, නරදම් සැරැති වූ, ගෝතම ගෝත්‍රයට කේතුවක් බඳු වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රථම වස් කාලය බරණැස් නුවර ඉසිපතන මිගදායෙහි ගත කළ සේක.

3.

3.

Puna veḷuvane vināyakoNagare rājagahe giribbaje,Dutiyaṃ tatiyaṃ catutthakaṃAvasi vassamanuddayāparo;

()

නැවතත් මහා කරුණාවෙන් යුත් ඒ විනයධරයන් වහන්සේ (බුදුරජාණන් වහන්සේ) රජගහ නුවර ගිරිව්‍රජයෙහි පිහිටි වේළුවනාරාමයෙහි දෙවැනි, තුන්වැනි හා සිව්වැනි වස් කාලයන් ගත කළ සේක.

4.

4.

Muni pañcamavassa mindirā-Layavesāli puraṃ mahāvane,Pavihāsi puraṅgapīvaraṃUpanissāya yatheva kesari;

()

මුනිඳුන් පස්වැනි වස් කාලය ශ්‍රියාවෙන් පිරි වේසාලී නුවර මහාවනය ඇසුරු කොට, සිංහ රාජයෙකු මෙන් සුවසේ වාසය කළ සේක.

5.

5.

Timirāpaharo’sadhīlatā-Jalite sītala nijjharākule,Munichaṭṭhamanālayo sukhaṃVasi vassaṃ puthumaṅkulācale;

()

කෙලෙස් අන්ධකාරය දුරු කළා වූ, තෘෂ්ණා රහිත වූ මුනිඳුන් සයවැනි වස් කාලය, දිලිසෙන ඖෂධ පැළෑටිවලින් හා සිසිල් දියඇලිවලින් ගහන වූ මංකුල පර්වතයෙහි සුවසේ ගත කළ සේක.

6.

6.

Tidasālayago sudubbudhaṃAbhidhammaṃ kathayaṃ silāsane,Sunisajja savītināmayīSugato sattamavassa manvahaṃ;

()

තව්තිසා භවනයට වැඩම කළ සුගතයන් වහන්සේ, එහි පඬු ඇඹුල් සෛලාසනයෙහි මනාව වැඩ හිඳ, අවබෝධ කිරීමට ඉතා දුෂ්කර වූ අභිධර්මය දේශනා කරමින් සත්වන වස් කාලය ගත කළ සේක.

7.

7.

Haricandanagandhapāvana-Pavane bhesakalābhidhe vane,Sanarāmara lokanāyakoMunināgo vasi vassamaṭṭhamaṃ;

()

දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයාට නායක වූ, මුනින්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සුවඳැති සඳුන් වනයක් බඳු වූ ‘භේසකලා’ නම් වනයේ අටවන වස් කාලය ගත කළ සේක.

8.

8.

Madhurassarabhāṇi ghosita-Visute ghosita seṭṭhikārite,Navamaṃ vasi vassamassameVarakosambi pure munissaro;

()

මිහිරි ස්වරයෙන් යුතුව බණ දේශනා කරන මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ, උත්තම කොසඹෑ නුවර ඝෝෂිත සිටුතුමා විසින් කරවන ලද ප්‍රසිද්ධ ඝෝෂිතාරාම ආශ්‍රමයේ නවවන වස් කාලය ගත කළ සේක.

9.

9.

Munikesari pārileyyaka-Karinājīvitadānato bhato,Dasamaṃ vasi pārileyyakeVanasaṇḍe tarusaṇḍamaṇḍite;

()

මුනි කේසරී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, පාරිලෙය්‍යක ඇතා විසින් ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් උපස්ථාන කරනු ලබමින්, රුක් ගොමුවලින් සැරසුණු පාරිලෙය්‍යක වනාන්තරයෙහි දසවන වස් කාලය ගත කළ සේක.

10.

10.

Varadhammasudhārasena sa-Jjana mekādasamaṃ samaṃ jino,Dvijagāmavare’bhipīṇayaṃVasi nāḷāvidite nirālayo;

()

ආශාවන්ගෙන් තොර වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, උතුම් බ්‍රාහ්මණ ග්‍රාමයක් වූ ‘නාලා’ නම් ගමෙහි වෙසෙන සත්පුරුෂයන් උතුම් ධර්ම නමැති අමෘත රසයෙන් සන්තර්පණය කරමින් එකොළොස්වන වස් කාලය ගත කළ සේක.

11.

11.

Dharaṇīsuragāma māsadāPunaverañja maniñjano jino,PucimandadumindamūlagoAsamo bārasamaṃ samaṃ vasī;

()

අකම්පිත සිත් ඇති, අසමසම වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ වේරංජා නම් බ්‍රාහ්මණ ග්‍රාමයට වැඩම කොට, කොහොඹ රුක් රජුගේ මුල වැඩ වෙසෙමින් දොළොස්වන වස් කාලය ගත කළ සේක.

12.

12.

VikacappalacārulocanoMunirājā vajirācalācalo,SikharākulacāliyācaleAvasī teḷasamaṃ guṇālayo;

()

පිපුණු නෙළුම් පත් බඳු සුන්දර නෙත් ඇති, වජ්‍ර පර්වතයක් සේ නිශ්චල වූ, ගුණ සමුදායකට වාසස්ථාන වූ මුනිරාජයන් වහන්සේ කූටයන්ගෙන් ගහණ වූ චාලිය පර්වතයෙහි දහතුන්වන වස් කාලය ගත කළ සේක.

13.

13.

Salilāsayasītale mudu-Pavane jetavane tapovane,Vasi cuddasamaṃ samaṃ mahā-Samaṇo assamaṇā’pasādano;

()

මහණ නොවන අය පහදවන මහා ශ්‍රමණයන් වහන්සේ, ජලාශයන්ගෙන් සිසිල් වූ ද මඳ සුළඟින් සුඛිත වූ ද ජේතවන තපෝවනයෙහි දහහතරවන වස් කාලය ගත කළ සේක.

14.

14.

KapilavhayarājadhāniyāAvidure nararāhaseyyake,Pavihāsi tipañcamaṃ samaṃMuni nigrodhatapovane subhe;

()

බුදුරජාණන් වහන්සේ කිඹුල්වත් පුර රාජධානියට නුදුරු වූ, උතුම් සුන්දර නිග්‍රෝධාරාම තපෝවනයෙහි පහළොස්වන වස් කාලය ගත කළ සේක.

15.

15.

Khara mālavakañca rakkhasaṃDamayaṃ bhūdhara pīvarodaraṃ,RucirālavirājadhāniyaṃViharī soḷasamaṃ samaṃ jino;

()

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, කන්දක් බඳු මහත් උදරයක් ඇති රෞද්‍ර වූ ආලවක යක්ෂයා දමනය කරමින්, රමණීය වූ ආලවී රාජධානියෙහි දහසයවන වස් කාලය ගත කළ සේක.

16.

16.

Puna veḷuvanaṃ tapovanaṃUpanissāya giribbajaṃ puraṃ,Dasa sattama vassa māvasīMunisīho hatamāravāraṇo;

()

මාරයා නමැති හස්තියා පරාජය කළ මුනිසිංහයන් වහන්සේ, රජගහ නුවර ඇසුරු කළ වේළුවන තපෝවනයෙහි දහහත්වන වස් කාලය ගත කළ සේක.

17.

17.

Bhavadukkharujāhi mocayaṃJanataṃ dhammakathā’gadena so,Vasi cāliyapabbatālayeJinavejjācariyo dasaṭṭhamaṃ;

()

ජිනේන්ද්‍ර නමැති මහා වෛද්‍යවරයාණන් වහන්සේ, සත්වයන් ධර්ම දේශනා නමැති ඖෂධයෙන් සංසාර දුක් නමැති රෝගයෙන් මුදවමින්, දහඅටවන වස් කාලය චාලිය පර්වතයෙහි ගත කළ සේක.

18.

18.

Tadanantaravassa muggadhiVipule cāliyapakabbate’va so,Vasi vīsatimaṃ giribbajeNagare veḷuvane tapovane;

()

ඉන්පසු උන්වහන්සේ දහනවවන වස් කාලය ද එම චාලිය පර්වතයෙහි ම ගත කළ අතර, විසිවන වස් කාලය රජගහ නුවර වේළුවන තපෝවනයෙහි ගත කළ සේක.

19.

19.

Anibaddhavihārato itiViharanto bhagavā tahiṃtahiṃMaṇijotiraso’va kāmadoSarade vīsati vītināmayī;

()

මෙසේ කැමති සියල්ල දෙන චින්තාමාණික්‍යයක් මෙන්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එක් තැනක නොබැඳි වාසයෙන් යුතුව එතෙක් පැවති වස් කාල විස්ස විවිධ ස්ථානවල ගත කළ සේක.

20.

20.

Muni jetavane tapovaneBhavane cā’pi migāramātuyā,Mahite vasi pañcavīsati-Mitavassāni tibaddhavāsago;

()

මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතවන තපෝවනයෙහි ද, පූජනීය වූ මිගාරමාතු ප්‍රාසාදයෙහි ද (පූර්වාරාමයෙහි) යන ස්ථානවල ස්ථිර වාසයෙන් යුතුව වස් විසිපහක් ගත කළ සේක.

21.

21.

AnibaddhanibaddhavāsatoVasato tassa sato tahiṃ tahiṃ,Nanu vijjati kiccapañcakaṃKatakiccassa kathananuvāsaraṃ;

()

මෙසේ තාවකාලික හෝ ස්ථිර වාසයෙන් එතැන් මෙතැන්හි වාසය කළ, කළ යුතු සියලු කටයුතු නිම කළ ඒ සර්වඥයන් වහන්සේට දිනපතා කළ යුතු වූ පස්වැදෑරුම් බුද්ධ කෘත්‍යයන් තිබුණි නොවේද?

22.

22.

Aruṇuggamane samuṭṭhitoTadupaṭṭhākajanassa’nuggahaṃ,MunirānanapādadhovanaṃPavidhāyā’khilakicca mattano;

()

අරුණෝදයේ නැඟී සිටින මුනිරාජයන් වහන්සේ, මුහුණ කට සහ ශ්‍රී පාද දෝවනය කොට තමන් වහන්සේගේ සියලු වත්පිළිවෙත් නිමවා, උපස්ථායක ජනයාට අනුග්‍රහ කළ සේක.

23.

23.

Sunisajja susajjitā’saneSapadānācaraṇāya yāvatā,Samayo samayaññu vindatiNaciraṃ jhānasukhaṃ rahogato;

()

සුදානම් කරන ලද අසුනෙහි මනාව වැඩ හිඳ, පිඬු සිඟා වැඩම කරන වේලාව පැමිණෙන තෙක්, සුදුසු කාලය දන්නා උන්වහන්සේ හුදෙකලාව මොහොතක් ධ්‍යාන සුවය වින්දනය කළ සේක.

24.

24.

Paribandhiya tāyabandhanaṃSunivatthantaravāsako’pari,ArahaddhajachāditaṅgimāMaṇivaṇṇopalapatta mubbahaṃ;

()

ඉණ පටිය බැඳ, අඳනය මනාව හැඳ, රහත් ධජය වූ සිවුරෙන් ශ්‍රී දේහය පෙරවාගෙන, මණි වර්ණ පාත්‍රය ද දරාගෙන,

25.

25.

AbhisaṅkhatapuññasattiyāVivaṭadvāravihāragabbhato,Girigabbharato’va kesarīBahinikkhamma kadāci ekako, ()

රැස් කරන ලද මහා පුණ්‍ය බලයෙන්, විවෘත කරන ලද විහාර ගර්භයෙන්, පර්වත ගුහාවකින් නික්මෙන සිංහ රාජයකු මෙන් ඇතැම් විටෙක තනිවම නික්මෙන සේක.

26.

26.

ValayikatatārakāvalīNavacandoriva vāridodarā,Yatisaṅghapurakkhato tatoBahi nikkhamma kadāci so muni;

()

ඇතැම් විටෙක තාරකා පිරිවරාගත් අහස් කුසින් නික්මෙන නව සඳක් මෙන්, මහා සංඝරත්නය පිරිවරාගෙන ඒ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ විහාරයෙන් බැහැරට වැඩම කළ සේක.

27.

27.

Pakatīgatiyā’pi bhikkhituṃGatiyā sappaṭihāriyā’yapi,Yugamattadaso samācareNigamaggāmapurīsu katthaci;

()

වියදඬු ප්‍රමාණයක් දුර බලමින්, සාමාන්‍ය ගමනින් හෝ ප්‍රාතිහාර්ය සහිත ගමනින් යුතුව, ඇතැම් නියම්ගම් සහ නගරයන්හි පිඬු සිඟා හැසිරුණු සේක.

28.

28.

Carato varapāṭihāriyaṃSamadhiṭṭhāya kadāci bhikkhituṃ,Vimalīkurute mahītalaṃPurato mandasugandhamāruto;

()

උතුම් ප්‍රාතිහාර්යයන් මවමින් පිඬු සිඟා වඩිනා කල්හි, උන්වහන්සේට පෙරටුව මෘදු වූ සුවඳවත් සුළඟක් හමා ගොස් පොළොව පවිත්‍ර කරයි.

29.

29.

Purato’pasamenti dhūliyoCarato cārutarañjase sire,Vilasanti vitāna vibbhamāNavameghā phusitāni muñcare;

()

සුන්දර මාවතෙහි වඩිනා උන්වහන්සේට පෙරටුව ධූලි අංශුන් සංසිඳී යයි. හිසට ඉහළින් වියනක් මෙන් නැඟුණු නව වලාකුළු මෘදු වැහි බිඳු හෙළයි.

30.

30.

Kusumāni samīraṇā’pareVipinenā’hariyo’kirantipi,Nijapādatalaṃ’va bhūtalaṃSamataṃ yāti pathe padappite;

()

සිසිල් සුළඟ වනයෙන් මල් ගෙනවිත් මඟට ඉසින අතර, උන්වහන්සේ පය තබන තබන මඟ ඇති උස් පහත් බිම් තැන් සමතලා වෙයි.

31.

31.

Mudukā sukhaphassadā mahī-Vanitā tappadasaṅgame’kadā,Kamalānipi cumbare’kadāPathaviṃ bhejja tadaṅghīpaṅkaje;

()

මෘදු වූ ද සුව පහසු වූ ද මහ පොළොව උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ස්පර්ශයෙන් සතුටු වන අතර, ඇතැම් විටෙක මහ පොළොව පලාගෙන පැනනඟින පද්මයන් උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් සිපගන්නාක් බඳු වෙයි.

32.

32.

Caraṇakkamitā’ravindaja-Makarandā’ti sugandhabandhurā,Jinagandhagajinda māsiraṃParivāsenti samokirantipi;

()

උන්වහන්සේ පෑගූ නෙළුම් මල්වලින් ගලායන මකරන්දයේ සුවඳින් මුළු පරිසරය ම සුවඳවත් වන අතර, එය ගන්ධහස්තියකු බඳු වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ වටා පැතිර යයි.

33.

33.

MakarandapabandhavibbhamaṃJuti sindhūravicuṇṇabandhurā,Abhibhūya supiñjarāyateCarato lokamimaṃ carācaraṃ;

()

සචේතනික අචේතනික ලෝකයෙහි උන්වහන්සේ වඩිනා කල්හි, සින්දූර චූර්ණයෙන් හා මකරන්දයෙන් හෙබි රන්වන් රශ්මි මාලාවෝ මුළු ලොව ම ඒකාලෝක කරති.

34.

34.

Kalahaṃsa mayūrasārikāKaravīkā’pi sakaṃsakaṃ ravaṃ,Dvipadā’pi catuppadā’pareVajato tassa napūjayanti kiṃ;

()

උන්වහන්සේ වඩිනා කල්හි රජහංසයෝ, මොනරුන්, ශාරිකාවන්, කරවිල පක්ෂීන් මෙන් ම අනෙකුත් දෙපාවත් සිව්පාවත් සත්තු ද තම තමන්ගේ මිහිරි හඬින් උන්වහන්සේට පූජා නොකරත් ද?

35.

35.

Turiyāni vibhūsaṇāni’piSayamevā’bhiravanti taṅkhaṇe,Tamudikkhiya pāṭihāriyaṃSugate koka hi nasampasīdati;

()

එකල්හි ආභරණ මෙන් ම තූර්ය භාණ්ඩ ද ඉබේම නාද වෙයි. ඒ ප්‍රාතිහාර්යයන් දකින කවරෙක් නම් සුගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි නොපහදින්නේ ද?

36.

36.

Vividhabbhutapāṭihāriya-Katasaññāya mahājano jino,Janayaṃ janatāya’nuddayaṃIdhapiṇḍatthamupāgato iti;

()

මේ විවිධ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යයන් දුටු ජනයා, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ තමන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මෙහි පිඬු සිඟා වැඩම කළ බව වටහා ගනිති.

37.

37.

KusumādiyamākulañjalīSadaneha’ntaravithi motare,Jinaraṃsi pabandha kambala-Satasañchanna vivaṇṇaviggahā;

()

මල් ආදිය ද රැගෙන දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, තමන්ගේ නිවෙස්වලින් වීථියට බසින ජනයාගේ ශරීර බුදුරැස් නමැති සළු සිය ගණනකින් වැසී යයි.

38.

38.

Janatā nakharālidīdhiti-Nikarākāsanadīnimujjitā,Abhivandati vandanārahaṃMunino pādayugaṃ pamoditā;

()

ශ්‍රී පාද නඛ පංතියෙන් විහිදෙන ආලෝක ගංගාවෙහි ගිලුණාක් වැනි වූ මහජනයා, ඉමහත් ප්‍රීතියෙන් යුතුව වන්දනාවට සුදුසු වූ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද යුගලය වන්දනා කරති.

39.

39.

Dasavisativā mahājanoJinapāmokkhayatī satampivā,Abhiyācati detha noitiBhagavantaṃ vibhavānurūpato;

()

දස දෙනෙක්, විසි දෙනෙක් හෝ සිය ගණනක් වූ ජනයා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට තමන්ගේ වත්කම් ප්‍රමාණයෙන් දන් පිළිගැන්වීමට ආරාධනා කරති.

40.

40.

Adhivāsanamassa jāniyaJanatā’dāya jinassa hatthato,Tamadhiṭṭhitapatta mindirā-Sadanaṃ dānagharaṃ pavesaye;

()

උන්වහන්සේගේ ඒ ආරාධනා පිළිගැනීම දැනගත් ජනයා, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී හස්තයෙන් පාත්‍රය ගෙන, උන්වහන්සේව තමන්ගේ නිවාස නමැති දන්හල් වෙත වඩම්මවති.

41.

41.

CatujātikagandhabhāviteBhuvi paññattavarāsanopari,AhatāhatavatthajātiteSunisinnaṃ sugataṃ sasāvakaṃ;

()

සිව්වැදෑරුම් සුවඳ පැන් ඉසින ලද භූමියෙහි, අලුත් වස්ත්‍ර අතුරා පනවන ලද උතුම් අසුන් මත සුගතයන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ මනාව වැඩ සිටින සේක.

42.

42.

Paṭiyattapaṇītabhojana-Vikatīhe’va sahatthapaṅkajā,Abhitappayate mahājanoPatimāneti ca cīvarādinā;

()

පිළියෙළ කරන ලද ප්‍රණීත ආහාර පාන වර්ගවලින් මහජනයා තමන්ගේ දෑතින් ම උන්වහන්සේලා සන්තර්පණය කරන අතර, සිවුරු ආදී ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් ද පූජා සත්කාර කරති.

43.

43.

Saraṇāgamane’pi pañcayuAdhisīlesu patiṭṭhahanti ye,Catumaggaphalesu katthaviTadabhiññā’nusayāsayādito;

()

ඇතැමුන් තිසරණ සරණ යාමෙහි ද, ඇතැමුන් පංචශීලයෙහි ද, ඇතැමුන් අධිශීලයෙහි ද පිහිටුවන අතර, ඔවුන්ගේ ඉන්ද්‍රිය පරෝපරියත්ත ඥාන හා ආශයානුශය ඥාන අනුව ඇතැමුන් සතර මඟ සතර ඵලයන්හි ද පිහිටුවති.

44.

44.

Bhagavā katabhattakiccavāAnurūpāya kathāya dhammiyā,Ravibandhu vineyya bandhunaṃHadayambhojavanaṃ pabodhaye;

()

බත් කිස නිම කළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, සුදුසු වූ ධර්ම දේශනාවෙන් සූර්ය බන්ධු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ජනයාගේ හෘද පද්මයන් පිබිදවූ සේක.

45.

45.

Harimerugiri’va jaṅgamoParinaddhindasarāsanāvalī,Visate satapuññalakkhaṇoMuniru’ṭṭhāya vihāramāsanā;

()

ඉන්පසු දේදුනු පන්තියකින් සැරසුණු, සෙලවෙන රන්වන් මහා මේරු පර්වතයක් බඳු වූ ද, සියක් පුණ්‍ය ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි වූ ද මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ අසුනෙන් නැඟී සිට විහාරයට වැඩම කරති.

46.

46.

Varamaṇḍalamāḷake tahiṃMuni paññattamahārahāsane,Khaṇamāgamayaṃ nisidatiYaminaṃ bhojanakiccasādhanaṃ;

()

එහි උතුම් මණ්ඩලමාලකයේ පනවන ලද මහාර්හ ආසනයෙහි, සංයමයෙන් යුත් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ භෝජන කෘත්‍යය සිදුවන තෙක් මුනිඳුන් මොහොතක් වැඩසිටින සේක.

47.

47.

Maṇivammasuvammitā viyaKarino pārutapaṃsukūlikā,Yatayo yatirājayūthapaṃParivārenti upecca taṅkhaṇe;

()

මැණික් සන්නාහයෙන් සැරසුණු ඇතුන් මෙන් පාංශුකූල සිවුරු පෙරවාගත් භික්ෂූන් වහන්සේලා, ඒ මොහොතේ යතිරාජයාණන් වන බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ උන්වහන්සේව පිරිවරා ගනිති.

48.

48.

Samayaṃ samayaññuno tatoTadupaṭṭhākavaro nivedaye,Jinagandhagajo suvāsitaṃVisate gandhakuṭiṃ sugandhinā;

() (Purebhattakiccaṃ)

ඉන්පසු සුදුසු කාලය දන්නා වූ උතුම් උපස්ථායකයන් වහන්සේ ඒ බව සැළකර සිටින අතර, ජිනේන්ද්‍ර නැමැති ගන්ධහස්තියා සුවඳවත් වූ ගන්ධකුටිය වෙත සුවඳ විහිදුවමින් පිවිසෙන සේක. (පෙරබත් කිස)

49.

49.

Athagandhakuṭīmukhe jinoVirajo pādarajo nacatthipi,Paridhotapadāni nikkhipaṃMaṇisopāṇatale khaṇaṃ ṭhito;

()

ඉන්පසු කෙලෙස් රජස් රහිත වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, කිසිදු පාද රජසක් නොමැති වුවද සෝදන ලද ශ්‍රී පාදයන් මැණික් පඩිපෙළ මත තබමින්, ගන්ධකුටි ද්වාරයෙහි මොහොතක් නැවතී සිටින සේක.

50.

50.

Udayo’pi jinassa dullabhoKhaṇasampattisamiddhi dullabhā,Manujesu’papatti dullabhāJinadhammassavaṇampi dullabhaṃ;

()

බුදුවරුන්ගේ උපත අතිශයින්ම දුර්ලභය; ක්ෂණ සම්පත්තිය ලැබීම දුර්ලභය; මිනිසත් බව ලැබීම දුර්ලභය; ජිනේන්ද්‍ර ධර්මය ශ්‍රවණය කරන්නට ලැබීමද දුර්ලභය.

51.

51.

Samaṇatta mape’ttha dullabhaṃTividhaṃ sāsana mappamādato,Yatayo’vadatā’nusāsatiAbhisampādayathā’ti bhikkhave;

()

මෙහිදී මහණකම ලැබීමද දුර්ලභය. එබැවින් 'මහණෙනි, අප්‍රමාදව ත්‍රිවිධ ශාසනය සම්පූර්ණ කරගන්න' යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූන්ට අවවාද අනුශාසනා කරන සේක.

52.

52.

Abhivandiya keci bhikkhavoBhagavantaṃtaka paṭipattipūrakā,Atha sampaṭipādanakkamaṃPaṭipucchantivipassanādisu;

()

පිළිවෙත් පුරන්නා වූ සමහරක් භික්ෂූන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කොට, ඉන්පසු විදර්ශනා භාවනා ආදියේදී පිළිපැදිය යුතු ක්‍රමවේදය පිළිබඳව විමසා සිටිති.

53.

53.

Padadāti vipassanādisuMuni tesaṃ cariyānurūpikaṃ,Paṭigaṇhiya satthusāsanaṃMaṇidāmaṃ viya makaṇḍanatthiko;

()

බුදුරජාණන් වහන්සේ ද ඔවුන්ගේ චරිතයන්ට අනුකූල වන පරිදි විදර්ශනා භාවනා ක්‍රම ලබා දෙන සේක. සැරසීමට කැමති අයෙකු මැණික් මාලයක් පිළිගන්නාක් මෙන්, ඔවුහු ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සාදරයෙන් පිළිගනිති.

54.

54.

Pavidhāya jinaṃ padakkhiṇaṃAtha te bhattisamappitañjalī,Pavisanti yatī sakaṃsakaṃVasatiṃ santanivātavuttino;

()

ඉන්පසු භක්තියෙන් යුතුව දොහොත් මුදුන් දී, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ව පැදකුණු කොට, ශාන්ත වූත් නිහතමානී වූත් ඒ යතිවරයන් වහන්සේලා තම තමන්ගේ වාසස්ථානවලට පිවිසෙති.

55.

55.

Vatapabbatapādakandara-Pabhūtīsva’ññataraṃka padhānikā,Pavisanti surāsuroraga-Garuḷānaṃ bhavanesucā’pare;

()

වීර්යවන්ත වූ සමහර භික්ෂූන් වහන්සේලා වෘක්ෂ මූලයන්, පර්වත පාදයන්, ගුහාවන් ආදී ස්ථානවලට ද, තවත් සමහරු දේව, අසුර, නාග සහ ගුරුළන්ගේ භවනයන්ට ද පිවිසෙති.

56.

56.

Atha gandhakuṭiṃ yadicchatiPavisitvā pavivekakāmavā,Muni dakkhiṇapassato satoSayanaṃ kappayatī’sakaṃ divā;

()

ඉන්පසු විවේකය කැමති වූ මුනිඳුන් ගන්ධකුටියට පිවිස, සිහි නුවණින් යුක්තව දකුණු ඇලයෙන් සැතපී දිවා කාලයෙහි සුළු විවේකයක් ගන්නා සේක.

57.

57.

VupasantasarirajassamoMuniru’ṭṭhāya anekakoṭiyo,Anubhūyaka samādhayo khaṇaṃBhuvanaṃ passati buddhacakkhunā;

()

ශරීරයේ විඩා සංසිඳුවාගත් මුනිඳුන් ඉන් නැගී සිට, මොහොතක් අනේක කෝටි වාරයක් සමාධි සුවය විඳ, බුද්ධ චක්ෂුසින් ලෝකය දෙස බලා වදාරන සේක.

58.

58.

Samathamhi vipassanāyavāDhuranikkhepakate tathāgate,Tahimiddhibalenu’paṭṭhitoPuna vuṭṭhāpayate dayānidhi;

()

සමථ හෝ විදර්ශනා භාවනාවන්හි යෙදී විවේක ගත් පසු, කරුණා නිධානයක් වූ තථාගතයන් වහන්සේ එහිදී තමන් වහන්සේගේ සෘද්ධි බලයෙන් නැවත නැගී සිටින සේක.

59.

59.

Iti pañcasatampi sāvakeAtikhippaṃ kabhagavā’nusāsiya,Padumāniva te pabodhayaṃNabhāsā yāti vihāra mattano;

()

මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉතා ඉක්මනින් පන්සියයක් ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට අනුශාසනා කොට, නෙළුම් මල් පිබිදෙන්නාක් මෙන් ඔවුන්ව පිබිදුවා, අහස් මඟින් තම විහාරය වෙත වැඩම කරන සේක.

60.

60.

JinasindhavapādavikkamaṃJinachaddantagajindakuñcanaṃ,JinakesarasīhagajjanaṃAbhipassāma suṇoma no iti;

()

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ආජානීය අශ්වයකු බඳු පාද වික්‍රමය දකිමු, ඡද්දන්ත හස්තිරාජයකුගේ හඬ මෙන් ධර්ම හඬ අසමු, කේසර සිංහරාජයකුගේ ගර්ජනාව මෙන් වූ දහම් හඬ අසමු යැයි පවසමින්,

61.

61.

Vihareyya yahiṃ jino tahiṃAparaṇhe kusumākulañjalī,Sunivatthasupārutā bhusaṃMuditā sannipatantikho janā;

()

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ යම් තැනක වෙසෙත් ද, එහි සවස් භාගයෙහි මනාකොට ඇඳ පැළඳ පෙරවාගත් මිනිස්සු මහත් සොම්නසින් යුතුව, මල් පිරුණු දොහොත් මුදුන් දී රැස් වෙති.

62.

62.

Atha dassitapāṭihāriyoPavisatvā varadhammamaṇḍapaṃ,Sūriyova yugandharo’pariSunisajjā’sanamatthake jino;

()

ඉන්පසු පෙළහර දක්වා උතුම් ධර්ම මණ්ඩපයට පිවිසෙන ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, යුගන්ධර පර්වතය මුදුනෙහි බබළන සූර්යයා මෙන් පනවන ලද ආසනය මත මැනවින් වැඩසිටින සේක.

63.

63.

KaravikavirāvahārināMadhuro’dārasarena sotunaṃ,Caturā’riyasaccamīrayeAnupubbāya kathāya nissitaṃ;

()

කරවීක පක්ෂියෙකුගේ නාදය පරදවන මිහිරි වූත් උදාර වූත් ස්වරයෙන්, අනුපිළිවෙළ කතාවන් ඇසුරින් ශ්‍රවණය කරන්නන් හට සිව්සัจ දහම් දේශනා කරන සේක.

64.

64.

Paṭigaṇhiya dhammamādarāNijavohāra’nurūpagocaraṃ,Abhiyāti padakkhiṇena sāParisātaṃ sirasā’bhivandiya;

() (Pacchābhattakiccaṃ)

තමන්ගේ භාෂාවන්ට හා අවබෝධයට අනුකූලව සාදරයෙන් ධර්මය පිළිගන්නා වූ ඒ පිරිස, සිරස නමා වැඳ, පැදකුණු කොට ආපසු යති. (පසුබත් කිස)

66.

66.

VaravāraṇakumbhadāraṇoMigarājāva kudiṭṭhabhañjano,Atha niṭṭhitadhammagajjanoMuniru’ṭṭhāyu’pavesanā’sanā;

()

උතුම් ඇතෙකුගේ කුම්භස්ථලය පළා දමන සිංහරාජයකු මෙන් මිථ්‍යා දෘෂ්ටීන් බිඳදමා, ධර්ම ගර්ජනාව අවසන් කොට මුනිඳුන් ආසනයෙන් නැගී සිටින සේක.

65.

65.

Kamalaṃ’va kalevaraṃ varaṃVimalaṃ vitarajomalaṃ jino,Avasiñcitukāmavā sacePavisitvāna nahānakoṭṭhakaṃ;

()

කෙලෙස් රහිත වූ, පියුමක් බඳු වූ තම උතුම් විමල ශරීරය සේදීමට කැමති වන ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නාන ගෘහයට පිවිසෙන සේක.

67.

67.

Tadūpaṭṭhitikena bhikkhunāPaṭiyattenudakena viggahe,Samitotuparissamo muhuṃPunarāgamma nivatthacīvaro;

()

ඒ මොහොතෙහි... උපස්ථායක භික්ෂුව විසින් පිළියෙළ කරන ලද පැන්වලින් ශරීරය නහවා, විඩාව සංසිඳුවාගෙන, නැවත පැමිණ සිවුරු හැඳ පොරවා ගන්නා සේක.

68.

68.

Sunisajja sina’ssame samePariveṇe ṭhapitāsanopari,Anubhoti muhutta mattanāSuvimutto’pi vimuttijaṃ sukhaṃ;

()

තම ආරාමයේ සමතලා මිදුලෙහි පනවන ලද ආසනය මත මැනවින් වැඩසිටින උන්වහන්සේ, දැනටමත් මනාව මිදුණු සේක් වුවද, මොහොතක් විමුක්ති සුවය විඳින සේක.

69.

69.

TadupaṭṭhitipaccupaṭṭhitāAbhinikkhammatatotatoyatī,MahitañjalipupphamañjarīParivārentitilokanāyakaṃ;

()

ඉන්පසු උපස්ථානය සඳහා පැමිණ සිටි භික්ෂූන් වහන්සේලා නික්ම අවුත්, දොහොත් මුදුන් දී පූජා කළ මල් පොකුරක් මෙන් ත්‍රිලෝක නාථයන් වහන්සේව පිරිවරා ගනිති.

70.

70.

PaṭipattipapūraṇakkamaṃPaṭipucchanti vipucchanāni’pi,Yatayo hi visuṃvisuṃ jinaṃSavaṇaṃ dhammakathāya yācare;

()

ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රතිපත්ති පූර්ණය කරන ක්‍රමවේදය ගැන ප්‍රශ්න විමසන අතර, වෙන් වෙන්ව ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගෙන් ධර්ම කථාවක් ශ්‍රවණය කිරීමට ආයාචනා කරති.

71.

71.

Bhagavā karuṇāya coditoTadadhippāya mavecca buddhiyā,Abhisādhaya matthamuttamaṃPurimaṃ yāmamatikkame iti;

() (Purimayāmakiccaṃ)

මහා කරුණාවෙන් පෙලඹුණු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, උන්වහන්සේගේ බුද්ධි ඥානයෙන් ඔවුන්ගේ අදහස් දැනගෙන, ඔවුන්ට උතුම් අර්ථය සාධනය කර දෙමින් මෙසේ රාත්‍රියේ ප්‍රථම යාමය ඉක්මවා වදාරන සේක. (පෙරයම් කිස)

72.

72.

Bhagavanta manantadassinaṃSirasā tesugatesu bhikkhusu,Abhivandiya jātikhettatoLabhamānā’vasaraṃ surāsurā;

()

අනන්ත දර්ශන ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට හිස නමා වැඳ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා නික්ම ගිය පසු, ජාතික්ෂේත්‍රයෙන් පැමිණි දේවතා බ්‍රහ්මයෝ අවසර ලබති.

73.

73.

Upagamma tapovanaṅgaṇaṃKurumānā chavivaṇṇapiñjaraṃ,Maṇimoḷimaricisañcaya-Paricumbīkaḷitaṃ sirimato;

()

ඒ තපෝවන අංගණයට පැමිණ, තම සිරුරු පැහැයෙන් එය රන්වන් කරමින්, ශ්‍රීමත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් සිය මැණික් ඔටුන්නෙහි රැස් වළල්ලෙන් ස්පර්ශ කරමින්...

74.

74.

NakhakesaramaṅgulīdalaṃCaraṇambhojayugaṃka pavandiya,Caturakkharikampi pucchareVarapañha’ntamaso’hisaṅkhataṃ;

()

නියපොතු නැමැති කේසරවලින් හා ඇඟිලි නැමැති පෙතිවලින් යුත් ශ්‍රී පාද පද්ම යුග්මය වැඳ නමස්කාර කොට, අසංඛත නිර්වාණය දක්වා වූ අතිශය සියුම් වූ උතුම් ප්‍රශ්න විමසති.

75.

75.

Sivado vadataṃanuttaroMuni vissajjati tabbipucchanaṃ,Atha vitakathaṅkathi tada-Bbhanumodanti abhitthavantipi;

()

නිවන් සුව සලසන්නා වූ, වක්තෘන් අතර අනුත්තර වූ මුනිඳුන් ඔවුන්ගේ ඒ ප්‍රශ්න විසඳන සේක. එකල්හි සැක දුරු කළ ඔවුහු එය අනුමෝදන් වෙමින් බුදුගුණ පවසති.

76.

76.

NijadhammapadīpatejasāJanasammoha tamovidhaṃsano,Iti majjhimayāma manvahaṃKatakicco muni vītināmaye;

() (Majjhimayāmakiccaṃ)

තමන් වහන්සේගේ ශ්‍රී සද්ධර්ම නැමැති ප්‍රදීපයේ තේජසින් ජනයාගේ මෝහ අන්ධකාරය දුරු කරමින්, මුනිඳුන් දිනපතා මෙසේ මධ්‍යම යාමයේ කටයුතු නිම කරමින් කාලය ගෙවා වදාරන සේක. (මැදියම් කිස)

77.

77.

AbhibhutasarīrajassamoKatakiccehi’riyāpathehica,Atha caṅkamaṇena pacchimePaṭhamaṃ bhāga matikkame muni;

()

විවිධ ඉරියව් හා කටයුතුවලින් ඇති වූ ශාරීරික විඩාව දුරු කරගනිමින්, මුනිඳුන් රාත්‍රියේ පශ්චිම යාමයේ ප්‍රථම භාගය සක්මන් කිරීමෙන් ඉක්මවා වදාරන සේක.

78.

78.

Paṭivāta’nuvāta vāyita-Guṇagandhehi sugandhitaṅgimā,MaṇidīpapabhāsamujjalaṃSugato gandhakuṭiṃka upāgato;

()

සුළඟ හමන අතට හා ප්‍රතිවිරුද්ධ අතට හමන ගුණ සුවඳින් සුවඳවත් වූ ශරීරයක් ඇති සුගතයන් වහන්සේ, මැණික් පහන් ආලෝකයෙන් බබළන ගන්ධකුටියට වැඩම කරන සේක.

79.

79.

Sayanopari sampasārayaṃPaṭimārūpasarūpaviggahaṃ,Sayanaṃ kurute’va kesarīDutiyasmiṃ satisampajaññavā;

()

එහි යහන මත තමන් වහන්සේගේ අසමසම රූපවත් ශරීරය හොවා, සිහි නුවණින් යුක්තව, සිංහ සෙය්‍යාවෙන් යුතුව රාත්‍රී පශ්චිම යාමයේ දෙවන කොටසෙහි සැතපෙන සේක.

80.

80.

AsamiddhakilesamiddhavāBhagavā bhaṅgabhavaṅgasattati,Sunisajja pabujjhito mahā-Karuṇājhāna mupeticā’sane;

()

කෙලෙස් නිද්‍රාවක් හෝ අලස බවක් නැති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, භවාංග සන්තතිය සිඳ පිබිදී, ආසනයෙහි වැඩසිට මහා කරුණා සමාපත්තියට සමවදින සේක.

81.

81.

Purimesu bhavesu pāṇinoYadi vijjanti katādhikārino,Raviraṃsivikāsanūpaga-Padumānī’va pabodhanārahā;

()

පෙර භවයන්හි පින්දහම් කළ, හිරු රැස් වැදී පිපෙන්නට ආසන්න නෙළුම් පොකුරු මෙන් අවබෝධය ලැබීමට සුදුසු සත්ත්වයෝ වෙත්ද,

82.

82.

Karuṇāya samuṭṭhito tatoKaruṇāsītalamānaso muni,Abhipassati buddhacakkhunāBhuvi te maggaphalopanissaye;

()

එම මහා කරුණාවෙන් නැගී සිටින, මහා කරුණාවෙන් සිහිල් වූ සිතක් ඇති මුනිඳුන්, මාර්ග ඵල ලැබීමට හේතු සම්පත් ඇති අය දෙස බුද්ධ චක්ෂුසින් ලොව පුරා බලා වදාරන සේක.

83.

83.

Iti pacchimayāma manvahaṃTatiyaṃ bhāga matikkame jino,PurimoditakiccakārinoKatakiccassa acintiyāguṇā;

() (Pacchimayāmakiccaṃ)

මෙසේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දිනපතා පශ්චිම යාමයේ තෙවන කොටස ඉක්මවා වදාරන සේක. මෙසේ පෙර සඳහන් කරන ලද දෛනික බුද්ධ කෘත්‍යයන් සිදු කරන්නා වූ, කළ යුතු දෑ නිම කළ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ සමුදාය අචින්ත්‍යය. (පසුයම් කිස)

84.

84.

Pasidanti rūpappa māṇapi buddhePasidanti ghosappamāṇapi buddhePasidanti ḷukhappa māṇapi buddhePasidanti dhammappamāṇapi buddhe ()

සමහරු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රූප ප්‍රමාණය දැක පැහැදෙති; සමහරු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශබ්ද ප්‍රමාණය අසා පැහැදෙති; සමහරු උන්වහන්සේගේ ලූඛ ප්‍රමාණය දැක පැහැදෙති; සමහරු උන්වහන්සේගේ ධර්ම ප්‍රමාණය දැක පැහැදෙති.

Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne pañjavidhabuddhakicca paridīpo aṭṭhārasamoka saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය ගෙන දෙන, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත 'ජිනවංශදීපය' නම් ග්‍රන්ථයේ සන්තිකේ නිදානයෙහි පස්වැදෑරුම් බුද්ධ කෘත්‍යයන් විස්තර කෙරෙන දහඅටවන සර්ගය නිමා විය.

1.

1.

NiravadhibhuvanālavālagabbheSucaritamūlavirūḷhakittivallī,Navaguṇaniyamotu saṅgamenaBhagavatamāsiyatheva (pupphitaggā);

()

සීමාවක් නොමැති ලෝකය නමැති පාත්තියෙහි, සුචරිතය නමැති මුලෙන් හටගෙන වැඩුණු කීර්ති නමැති වැලක් ඇති, නව අරහාදී බුදුගුණ නමැති නියමයන්ගේ එකතුවෙන් යුක්ත වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ (අග්‍ර පිපුණු මලක් මෙන්) බැබළෙන සේක.

2.

2.

Suvisadamatimā savāsanehiSakala kilesa malehi cārakāyo,Itipi bhagavato budhābhigītoBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

ඉතා පිරිසිදු ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වූ, වාසනාවන් (සංස්කාරයන්) සහිත වූ සකල ක්ලේශ මලයන් දුරු කළා වූ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ‘අරහං’ යන කීර්ති ඝෝෂාව නුවණැත්තන් විසින් ගායනා කරන ලදුව ලොව පතළ වී ඇත.

3.

3.

Gahita nisita maggañāṇa khaggoVaramati duccaritārayo achindi,Itipi bhagavato hatārinoyoBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

අතට ගත් මුවහත් කරන ලද මාර්ගඥානය නමැති කඩුවෙන්, උතුම් බුද්ධි ඇති උන්වහන්සේ දුශ්චරිත නමැති සතුරන් සිඳ දැමූ සේක. මෙසේ සතුරන් (ක්ලේශයන්) නැසූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ‘අරහං’ යන කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පතළ වී ඇත.

4.

4.

Tibhavarathasamappitaṃ avijjā-Bhavatasiṇāmayanābhika māsavakkhaṃ,Vicitupacitakamma sañcāyā’raṃJaṭitajarāmaraṇerunemi vaṭṭiṃ ()

තුන්භවය නමැති රථයට සම්බන්ධ වූ, අවිද්‍යාව සහ භවතණ්හාව නමැති නැබක් ඇත්තා වූ ද, ආශ්‍රවයන් නමැති කිනිකිල්ලක් ඇත්තා වූ ද, විවිධ වූ රැස් කරන ලද කර්ම සමූහය නමැති ගරාදි ඇත්තා වූ ද, ජරා මරණ නමැති නිම් වළල්ලෙන් බැඳී පවත්නා වූ ද (සංසාර චක්‍රය...)

5.

5.

Avidita pariyanta kālasīmaṃParibhamitaṃ bhavacakkamatthi tassa,Thiravīriyapadehi bodhimaṇḍeSuvimalasīlamahītaleṭhito yo;

()

අවසානයක් නොදන්නා කාල සීමාවක් මුළුල්ලෙහි කැරකෙමින් තිබූ ඒ සංසාර චක්‍රය, යම් උත්තමයෙක් බෝධි මණ්ඩපයේ ඉතා පිරිසිදු ශීල නමැති පොළොවෙහි පිහිටා, ස්ථිර වීර්යය නමැති පියවර තබා (වනසා දැමූ සේක් ද...)

6.

6.

Hanivihani are visuddhasaddhā-Karakamalena samādhisāṇapiṭṭhe,Sunisita masamaṃ nihanti kamma-Kkhayakarañāṇakuṭhārimādadhāno;

()

පිරිසිදු ශ්‍රද්ධාව නමැති පියුම් බඳු අතින්, සමාධිය නමැති මුවහත් තබන ගලෙහි මනාකොට මුවහත් කරන ලද, අසදෘශ වූ, කර්මයන් ක්ෂය කරන්නා වූ ඥානය නමැති පොරව දරාගෙන, (සංසාර චක්‍රයේ) ගරාදි වනසා දැමූ සේක.

7.

7.

Hatabhavaratha vibbhamassa magga-Rathamabhiruyha sivaṃpuraṃ gatassa,Itipi bhagavato hatārakassaBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

භව රථයේ කැරකීම වනසා, මාර්ගය නමැති රථයට නැඟී ක්ෂේම භූමිය (නිවන) කරා වැඩම කළා වූ, සංසාර චක්‍රයේ ගරාදි නැසුවා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ‘අරහං’ යන කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පතළ වී ඇත.

8.

8.

Avidita pariyanta dukkha vaṭṭaṃAthabhavacakkaka mituccate avijjā,Tahimupahitanābhī mūlakattāBhavatijarāmaraṇaṃ tadantanemi;

()

කෙළවරක් නොදන්නා දුක් සමූහයෙන් යුත් සංසාර චක්‍රයෙහි අවිද්‍යාව නැබ ලෙස පිහිටා ඇත. එය මුල් වන බැවින් ජරා මරණ එහි නිම් වළල්ල (කෙළවර) වෙයි.

9.

9.

Ghaṭita tadubhayantarā arāssuDasa abhisaṅkharaṇādisesa dhammā,Kasirasamudaye nirodha maggeBhavati pajānamajānanaṃ avijjā;

()

ඒ දෙක (නැබ හා නිම් වළල්ල) අතර සම්බන්ධ වූ ගරාදි වනාහි දස අපූර්ව සංස්කාරාදී ඉතිරි ධර්මයන්ය. දුකෙහි ද, දුක් ඇතිවීමේ ද, දුක් නැතිවීමේ ද, දුක් නැති කිරීමේ මාර්ගයෙහි ද ඇති නොදැනීම අවිද්‍යාව වෙයි.

10

Bhavati tividhabhumikā avijjāCatuvidha saccasabhāva chādakā’yaṃ,Abhivicinana cetanāna maddhāVividhanayena bhavattaye nidānaṃ;

()

තුන් භූමියෙහි පවත්නා වූ, සිවුසัจ දහම්වල සැබෑ ස්වභාවය වසන්නා වූ මේ අවිද්‍යාව, විවිධ ආකාරයෙන් තුන් භවයෙහි කුසල් අකුසල් චේතනාවන් ඇතිවීමට හේතුව වෙයි.

11.

11.

Sakasaka paṭisandhicittahetuDvaya mabhisaṅkhata kammameva kāme,Cita kusala marūpa rūpa gāmiṃTadubhayabhupaṭisandhihetu hoti;

()

කාම ලෝකයෙහි රැස් කරන ලද කර්මය ඒ ඒ ප්‍රතිසන්ධි සිතට හේතු වෙයි. රූප සහ අරූප ලෝකයන්හි උපත ලබා දෙන කුසල් කර්ම ඒ ඒ භවයන්හි ප්‍රතිසන්ධියට හේතු වෙයි.

12.

12.

Kusalamakusalaṃ tidhā vibhattaṃPurimabhavenicitaṃ yathānurūpaṃ,Nabhavati paṭisandhitoparaṃ kiṃTibhava pavatti vipāka citta hetu;

()

පෙර භවයෙහි රැස් කරන ලද, තුන් වැදෑරුම් වූ කුසල් සහ අකුසල් කර්මයන්ට අනුරූපව, ප්‍රතිසන්ධියෙන් පසුව තුන් භවයෙහි පැවැත්ම පිණිස විපාක සිත් ඇතිවීමට හේතු වෙයි.

13.

13.

Samudayamaya kāmarūpapākāSati paṭisandhi pavattiyaṃ bhavantī,Saka saka bhavanāma rūpahetuVividha nidānavasena cānurūpaṃ, ()

කාම හා රූප ලෝකයන්හි ප්‍රතිසන්ධි සහ ප්‍රවෘත්ති කාලයන්හි උපදින විපාක ධර්මයන්, ඒ ඒ භවයන්හි නාම-රූපයන් ඇතිවීමට විවිධ වූ හේතූන්ගේ වශයෙන් අනුරූපව බලපායි.

14.

14.

Tathariva caturo arūpapākāSakasakabhumikanāmapaccayāva,Samupacita manaṃ asaññasatteNabhavatikiṃka bhuvi rūpamattahetu;

()

එලෙසම, අරූපාවචර විපාක සිත් හතර ඒ ඒ භූමිවල නාම ධර්මයන්ට ප්‍රත්‍ය වෙයි. අසඤ්ඤසත්ත්ව තලයේ රැස් කරන ලද කර්මය රූපය පමණක් ඇතිවීමට හේතු වෙයි.

15.

15.

Tadubhaya mavipāka cittatopiPabhavati tīsubhavesu cā’nu rūpaṃ,Sugati dugatiyaṃ padaṃhi kāmeBhavati saḷāyatanassa nāma rūpaṃ;

()

ඒ නාම සහ රූප දෙකම විපාක නොවන සිත්වලින් ද තුන් භවයෙහි අනුරූපව උපදියි. කාම ලෝකයේ සුගති හා දුගතිවල නාම-රූපය වනාහි සළායතනයන්ට හේතු වෙයි.

16.

16.

Bhavati padaka masaññi vajjarūpa-Bhuvi tividhāyatanassa nāma rūpaṃ,Havati samudayo bhave arūpeSukhuma manāyatanassa nāma mattaṃ;

()

අසඤ්ඤසත්ත්වයන් හැර ඉතිරි රූපී භවයන්හි නාම-රූපය වනාහි ආයතන තුනක් (චක්ඛු, සෝත, මනායතන) ඇතිවීමට හේතු වෙයි. අරූප භවයෙහි නාම මාත්‍රය පමණක් සියුම් වූ මනායතනය ඇතිවීමට හේතු වෙයි.

17.

17.

Iti tividhabhave bhavanti taṃ taṃ-Bhava pabhavāyatanāti phassahetu,Tathariva kamato bhavānu rūpaṃTividhabhavesu chaphassavedanejā;

()

මෙසේ තුන් භවයෙහි ඒ ඒ භවයෙහි හටගන්නා ආයතනයෝ ස්පර්ශයට හේතු වෙති. එලෙසම, අනුපිළිවෙළින් ඒ ඒ භවයට අනුරූපව තුන් භවයෙහි ෂඩ්විධ ස්පර්ශයෝ වේදනාව ඇති කිරීමට හේතු වෙති.

18.

18.

Vividha bhavagatiṭṭhitīsu taṃ taṃChaṭita jaṭā gahaṇassa hetu hoti,Punarubhaya bhavassa daḷhagāho,Bhavati bhavotibhavamhi hetujātyā;

()

විවිධ වූ භව, ගති සහ ස්ථිතීන්හි ඒ ඒ තණ්හාව (වේදනාව නිසා ඇති වන තණ්හාව) දැඩිව අල්ලා ගැනීමට (උපාදානයට) හේතු වෙයි. නැවත භවය දැඩිව අල්ලා ගැනීම නිසා කර්ම භවය සිදුවේ. භවය නිසා නැවත උපත (ජාතිය) සිදුවේ.

19.

19.

Tividha bhavu’papattijātiresāBhavati jarāmaraṇādi dukkha hetu,Sakalakasirupaddavā’savānaṃSamudayahetutatosiyā avijjā;

()

තුන් භවයෙහි සිදුවන මේ උපත (ජාතිය), ජරා මරණ ආදී දුක් ඇතිවීමට හේතු වෙයි. එහෙයින් සකලවිධ දුක්, උපද්‍රව සහ ආශ්‍රවයන්ගේ හටගැනීමට මුල් හේතුව අවිද්‍යාව වන්නේය.

20.

20.

Thiragahaṇavasena yohi kociSucarita duccaritaṃcareyya tassa,Sugati dugati gāmi kammametthaKathayati kammabhavo’ti kammavādī;

()

දැඩිව අල්ලා ගැනීම් (උපාදාන) හේතුවෙන් යමෙක් සුචරිත හෝ දුශ්චරිත කර්මයන් කෙරේද, ඔහුගේ සුගති හෝ දුගති කරා පමුණුවන ඒ කර්මය ‘කර්ම භවය’ යැයි කර්මවාදී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාරති.

21.

21.

Vicitupacita kammasattijātāVadatupapatti bhavo’ti pañcakhandhā,Tadabhijanana māhajāti tesaṃCuticavanaṃ paripākatājarā’ti;

()

විවිධ වූ රැස් කරන ලද කර්ම ශක්තියෙන් හටගන්නා පංචස්කන්ධය ‘උප්පත්ති භවය’ යැයි කියනු ලැබේ. ඒවායේ පළමුව උපත ලැබීම ‘ජාතිය’ ද, චුත වීම ‘මරණය’ ද, මෝරන්නා වූ ස්වභාවය ‘ජරාව’ ද වේ.

22.

22.

Pahavaphalapabandhato ṭhītānaṃSarasagabhīrapaṭicca sambhavānaṃ,Kayirati visadāya yāya dhamma–Ṭhitimatināmadhiyā pariggahaṃsā;

()

හේතුඵල සම්බන්ධය නිසා පවත්නා වූ, ඉතා ගැඹුරු වූ දේශනාවක් වූ ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය, පැහැදිලි ලෙස වටහා ගැනීමට උපකාරී වන ඥානය ‘ධර්මස්ථිති ඥානය’ නමින් හඳුන්වනු ලැබේ.

23.

23.

Idhapana caturosiyuṃsamāsāPurimabhavo’daya moha kammameko,Bhavatihanabhavacittanāma rūpā-Yatana cha phassa cha vedanāti ceko;

()

මෙහිදී (ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදයෙහි) සංක්ෂේප සතරක් වෙයි: 1. පෙර භවයේ සිදුවූ අවිද්‍යාව (මෝහය) හා සංස්කාර (කර්ම) එක් කොටසකි. 2. මේ ජීවිතයේ ඇති වන ප්‍රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය, නාම-රූප, සළායතන, ස්පර්ශය සහ වේදනාව තවත් කොටසකි.

24.

24.

Api bhavati bhavo nikanti gāhoJanana jarāmaraṇaṃ anāgate’ko,Pabhava phalavasena sambhavānaṃIti catu saṅkhipanaṃ siyātiyaddhaṃ;

()

3. වර්තමානයෙහි ඇති වන තණ්හාව, උපාදානය සහ භවය එක් කොටසකි. 4. අනාගතයෙහි සිදුවන ජාතිය (උපත) සහ ජරා-මරණ තව කොටසකි. මෙසේ කාලත්‍රයෙහි හේතු ඵල වශයෙන් සංක්ෂේප සතරක් වෙයි.

25.

25.

Idha yathariva’tītahetupañcaAbhiratigāhabhavehi kammamohā,Tathariva saha mohakammunāpiAbhiratigāhabhavā idāni hetū;

()

අතීතයේ පැවති හේතූන් පහක් වන තණ්හාව (අභිරති), උපාදානය (ග්‍රහණය), භවය, කර්මය සහ මෝහය (අවිද්‍යාව) මෙන්ම, වර්තමානයෙහි ද මෝහය හා කර්මය සමඟ තණ්හාව, උපාදානය සහ භවය යන මේවා හේතූහු වෙති.

26.

26.

Nabhavati phalapañcakaṃ kimeta-Rahipaṭisandhika manādipañca dhammā,Bhavati phakhalamanāgate tathevaJanana jarāmaraṇādi pañca dhammā;

()

වර්තමානයෙහි විපාක පහක් (විඤ්ඤාණ, නාම-රූප, සළායතන, ස්පර්ශ, වේදනා) ඇති නොවේද? එලෙසම, අනාගතයෙහි ද ජාති ජරා මරණ ආදී පහක් (නැවත උපදින පංචස්කන්ධයම) විපාක වශයෙන් ඇතිවන්නේමය.

27.

27.

Bhavati bhavupapattiya’ntare’koAbhirati vedayitāna mantare’ko,Tathariva citacetanāmanānaṃIti bhavacakkatisandhayo bhavanti;

()

කර්ම භවයත් උප්පත්ති භවයත් අතර එක් සන්ධියක් ද, වේදනාවත් තණ්හාවත් (අභිරති) අතර තව සන්ධියක් ද, එලෙසම විපාක සිත් හා කර්ම චේතනාවන් අතර තවත් සන්ධියක් ද වශයෙන් සංසාර චක්‍රයෙහි සන්ධි තුනක් වෙයි.

28.

28.

Suvisadamativīsatā’ katāraṃSa’tiparivaṭṭa tisandhikaṃ tiyaddhaṃ,Tadavagamiyatāya dhātu dhamma-Ṭṭhitimatiyā catusaṅgahaṃ dvimūlaṃ;

()

ඉතා පැහැදිලි නුවණින් දත යුතු වූ, විසි ආකාරයක් (අතීත හේතු 5, වර්තමාන විපාක 5, වර්තමාන හේතු 5, අනාගත විපාක 5) ඇති, සන්ධි තුනකින් ද, කාල තුනකින් ද, සංක්ෂේප හතරකින් ද, මූලයන් දෙකකින් (අවිද්‍යාව හා තණ්හාව) යුක්ත වූ මේ සංසාර චක්‍රය ‘ධර්මස්ථිති ඥානය’ මඟින් අවබෝධ කරගත හැකිය.

29.

29.

Hanivibhani jagattaye bhavanta-Bhavaratha cakkasamappitākhilāre,Itipi bhagavato budhāhigītoBhuvi visuto arahanti kittighoso;

()

තුන් ලෝකයෙහි කැරකෙමින් පවතින භව රථයේ රෝදයට සවි කර ඇති සියලු ගරාදි වනසා දැමූ බැවින්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ‘අරහං’ යන කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පතළ වී ඇත.

30.

30.

Bhagavati udite mahānubhāvoTamahimaheyya bhusaṃ sadevaloko,Tadahimahi kadāvi neru matta-Maṇiratanāvaliyā sahampatīpi;

()

මහානුභාව සම්පන්න භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ කල්හි, දෙවියන් සහිත ලෝකයා උන්වහන්සේට බොහෝ සෙයින් පූජා පැවැත්වූහ. සහම්පතී මහා බ්‍රහ්මයා ද වරෙක මහාමේරු පර්වතය වැනි මැණික් රත්න සමූහයකින් උන්වහන්සේ පිදුවේය.

31.

31.

Pacurasuranarā balānurūpaṃYamabhimahiṃsu anātha piṇḍikopi,Gahapati tamupāsikāvisākhāSaparisa kosalabimbisārabhūpā;

()

බොහෝ දෙවි මිනිස්සු තමන්ගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් උන්වහන්සේ පිදූහ. අනේපිඬු සිටුතුමා ද, විසාඛා උපාසිකාව ද, පිරිවර සහිත කොසොල් රජු සහ බිම්බිසාර රජු ද උන්වහන්සේ පිදූහ.

32.

32.

Bhagavati parinibbute asoka-Vahayadharaṇīpati dīpacakkavatti,Dasabalamasamaṃ pariccajitvāAbhimahi channavutippamāṇakoṭī;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, අශෝක නමැති රජතුමා (මුළු දඹදිවටම අධිපති වූ චක්‍රවර්තී රජු) කෝටි අනූහයක ධනය පරිත්‍යාග කරමින් අසමසම වූ දසබලයන් වහන්සේව (ධාතූන් වහන්සේලා පිදීමෙන්) පිදුවේය.

33.

33.

Agaṇita vibhavaṃ pariccachitvāIharatanāvali cetiyaṃ vidhāya,Suranarasaraṇassa dhātudehaṃNarapatimānayi duṭṭhagāminī’pi;

()

ගැමුණු රජතුමා ද අප්‍රමාණ ධනය පරිත්‍යාග කරමින් මෙහි (ශ්‍රී ලංකාද්වීපයෙහි) රුවන්වැලි මහා සෑය කරවා, දෙවි මිනිසුන්ට සරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාරීරික ධාතූන් වහන්සේලාට මහත් හරසර දැක්වූයේය.

34.

34.

Dasabalamabhipūjayiṃsu pūjā-Vidhibahumānana bhājanaṃ tadaññe,Itijana mahanīya cīvarādī-Catuvidhapaccaya pūjanāka visesaṃ;

()

තවත් බොහෝ අය මහත් ගෞරවයට සුදුසු වූ දසබලයන් වහන්සේට විවිධ පූජා ක්‍රමවලින් ද, විශේෂයෙන් සිවුරු ආදී සිව්පසය පූජා කිරීමෙන් ද පිදූහ.

35.

35.

Guṇajaladhi yadagga dakkhiṇeyyoArahati cāhuṇa pāhuṇā rahassa,Itipi bhagavato kavippa satthoBhuvi visuto arahanti kittighoso;

()

ගුණ සයුරක් බඳු වූ, අග්‍ර වූ දක්ෂිණෙය්‍ය පුද්ගලයා වූ, ප්‍රත්‍යයන් පිදීමට සුදුසු වූ, රහසින්වත් පව් නොකරන්නා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ‘අරහං’ යන කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පුරා පතළ වී ඇත.

36.

36.

Idhaparamanipaccakāra giddhāSamaṇaka bhusurakā vibhāvimānī,Rahasi akusalaṃ silokakāmāNa kimasilokabhayena sañcinanti;

()

මෙහි අන්‍යයන්ගේ වැඳුම් පිදුම් ලැබීමට ගිජු වූ, තමන් ප්‍රඥාවන්ත යැයි සිතා මානයෙන් මත් වූ, කීර්තිය කැමති වන්නා වූ මහණ වෙස් ගත් බාලයෝ රහසින් අකුසල් රැස් කරති. ඔවුහු අපකීර්තියට ඇති බියෙන් අකුසල් රැස් කිරීමෙන් නොවැළකෙති.

37.

37.

Nacakarahaci kiñcideva pāpaṃKayirati resarahopipāpabhīrū,Itipi bhagavato rahāpagassaBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

පවට බිය ඇති උත්තමයෝ කිසි කලෙකත් රහසින් හෝ කිසිදු පවක් නොකරති. රහසින් පව් කිරීමෙන් තොර වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති ඝෝෂාව මෙසේ ලොව පුරා පතළ විය.

38.

38.

Anupasamita rāgadosa mohāThiramanabhāvita kāyacitta paññā,Ariyapaṭipadāya ye vipannāAnariya dhammacarā narādhamāte;

()

නොසන්සිඳුණු රාග, ද්වේෂ, මෝහ ඇති, කය, සිත හා ප්‍රඥාව ස්ථාවර ලෙස නොවැඩූ, ආර්ය ප්‍රතිපදාවෙන් පිරිහුණු, අනාර්ය ධර්මයන්හි හැසිරෙන ඔවුහු නරධාමයෝ (මිනිසුන් අතර පහත් අය) වෙති.

39.

39.

Sugahita sugatārahaddhajantāJinamanubandhiya santikeka varāpi,Itipi bhagavato bhavanti dureBhuvivisuto arahanti kittighoso ()

සුගතයන් වහන්සේගේ උතුම් රහත් ධජය (සිවුර) මැනවින් දරාගෙන, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පිටුපසින් උන්වහන්සේගේ සමීපයේම හැසිරුණ ද, ඔවුහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ඉතා ඈත වෙති. එසේ හෙයින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පතළ විය.

40.

40.

Tathariva suvidura bhāvamāpaMunirapitehinihīna puggalehi,Itipi bhagavato satampa satthoBhuvivisuto arahanti kittighoso;

Ka ()

එලෙසම, මුනිවරයාණන් වහන්සේ ද ඒ ලාමක පුද්ගලයන්ගෙන් ඉතා දුරස්තර බවට පත් වෙති. සත්පුරුෂයන්ට යහපත සලසන භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති රාවය මෙසේ ලොව ප්‍රසිද්ධ විය.

41.

41.

Vihata sakalasaṃkilesa dhammāSatata subhāvita kāya cittapaññā,Ariyapaṭipadaṃ papūrakārīAnariyadhammapathārakāka sudhīrā;

()

සියලු කෙලෙස් ධර්මයන් නසා දැමූ, නිරන්තරයෙන් වඩන ලද කය, සිත හා ප්‍රඥාව ඇති, ආර්ය ප්‍රතිපදාව සම්පූර්ණ කරන්නා වූ, අනාර්ය ධර්ම මාර්ගයෙන් දුරු වූ ඒ නුවණැත්තෝ,

42.

42.

Satadasasata yojanehi dūreYadiviharanti jinassa ārakāte,Itipi bhagavato na tāva dūreBhuvi visuto arahanti kittighoso;

()

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගෙන් යොදුන් දහස් ගණනක් ඈතින් වාසය කළත්, ඔවුහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට කිසිසේත් දුරස් නොවෙති. එසේ හෙයින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති නාමය ලොව සුපතළ විය.

43.

43.

Tathariva avidūra bhāvamāpaMunirapi sappurisāna mīdisānaṃ,Itipi bhagavato bhavantagassaBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

එලෙසම, මුනිවරයාණන් වහන්සේ ද එවැනි සත්පුරුෂයන්ට ඉතා සමීප බවට පත් වෙති. භවයේ කෙළවරට පැමිණි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති ඝෝෂාව මෙසේ ලොව ප්‍රසිද්ධ විය.

44.

44.

Budha jana rahitabba pāpadhammāPavūramanatthakarāka rahāvadanti,Itipi bhagavato rahā na yassaBhuvivisuto arahanti kitti ghoso;

()

නුවණැති ජනයා විසින් දුරු කළ යුතු වූ, අතිශයින්ම අනර්ථය ළඟා කරන්නා වූ පාප ධර්මයන් 'රහස්' (කෙලෙස්) යැයි කියනු ලැබේ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි එවැනි කිසිදු රහස් කෙලෙසක් නොමැති බැවින් උන්වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති රාවය ලොව පතළ විය.

45.

45.

Garahiya rahitabbatā’riyehiParamaputhujjana puggalehi yasmā,Itipi bhagavato naca’tthi’massaBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

ආර්යයන් වහන්සේලා විසින් නින්දා කළ යුතු, බැහැර කළ යුතු යම් ලාමක බවක් පෘථග්ජන පුද්ගලයන් කෙරෙහි ඇත්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි එවැනි කිසිවක් නැත. එබැවින් උන්වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති ඝෝෂාව ලොව සුපතළ විය.

46.

46.

Apica bhagavatā natekadāciVigarahiyā rahitabbakā bhavanti,Itipi bhagavato rahānayassaBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

තවද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කිසි කලෙකත් ගැරහිය යුතු හෝ බැහැර කළ යුතු කිසිවක් සිදු නොකෙරේ. කිසිදු රහස් කෙලෙසක් නැති භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති ඝෝෂාව මෙසේ ලොව ප්‍රසිද්ධ විය.

47.

47.

Gamana miharahoti vuccate taṃTibhavaparibbhamaṇaṃ raho na yassa,Itipi bhagavato gatassa pāraṃBhuvi visuto arahanti kittighoso;

()

මෙහි 'රහ' යනු තුන් භවයෙහි සැරිසැරීම (භව ගමන) යැයි කියනු ලැබේ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට එවැනි භව ගමනක් නැත. සංසාරයේ පරතෙරට වැඩම කළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති රාවය මෙසේ ලොව සුපතළ විය.

48.

48.

Niratisaya’dhisīlacittapaññoParama vimutti vimutti ñāṇalābhī,Asandisa guṇa bhājanoka anejoAsamasamo asamo anuttaro’ti;

()

නිරුත්තර වූ අධිශීල, අධිචිත්ත, අධිප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වූ, උත්තරීතර විමුක්තිය හා විමුක්ති ඥානදර්ශනය ලත්, අසදෘශ ගුණාංගයන්ට නිධානයක් වූ, තණ්හාවෙන් තොර වූ, අසමසම වූ, අසම වූ, අනුත්තර වූ සේක.

49.

49.

Kusalabala samiddharūpavātiVividhaguṇehi siyā pasaṃ siyo yo,Itipi bhagavato pasaṃsiyassaBhuvivisuto arahanti kittighoso;

()

කුසල බලයෙන් හා රූප සෝභාවෙන් සමෘද්ධිමත් වූ, නොයෙක් විධ ගුණයන්ගෙන් ප්‍රශංසාවට සුදුසු වූ, ඒ ප්‍රශංසනීය භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන කීර්ති ඝෝෂාව මෙසේ ලොව ප්‍රසිද්ධ විය.

50.

50.

Iminā imināpi kāraṇenaBhagavā gotama gotta ketubhūto,Arahaṃ arahanti kittirāvoDakatelaṃvatatāna sattaloke;

()

මේ මේ කරුණු නිසා ද, ගෝතම ගෝත්‍රයට ධජයක් බඳු වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ 'අරහං' වන සේක. උන්වහන්සේගේ ඒ කීර්ති රාවය දිය මතුපිට පැතිරෙන තෙල් බින්දුවක් මෙන් සත්ත්ව ලෝකය පුරා පැතිර ගියේය.

Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne bhagavato arahantināmapaññattiyāabhidheya paridīpo ekūnavīsatimoka saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය දෙන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත 'ජිනවංශදීපය' නම් ග්‍රන්ථයේ, සන්තිකේ නිදානයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අරහං' යන නාම ප්‍රඥප්තියෙහි අර්ථය පැහැදිලි කරන දහනව වන සර්ගය නිමාවට පත් විය.

1.

1.

Sammā sāmaṃ sabbadhammāna maddhāBuddhattā paññānubhāvena tassa,Sammā sambuddhoti abbhuggatāyaĀsikityā(sālinī) loka dhātu;

()

සියලු ධර්මයන් තමන් වහන්සේම මැනවින් හා ස්වයංභූ ඥානයෙන් අවබෝධ කරගත් බැවින් ද, උන්වහන්සේගේ ප්‍රඥා මහිමය නිසා ද, 'සම්මා සම්බුද්ධ' යන ඒ උතුම් නාමය මුළු ලෝක ධාතුව පුරාම පතළ විය.

2.

2.

Yo cā bhiññeyye pariññeyya dhammeBhāvetabbe sacchikātabba dhamme,Sammāsāmaṃ bujjhi tasmāsa buddhoSammā sambuddhoti vikhyāsi loke;

()

විශේෂ කොට දත යුතු ධර්මයන් ද, පිරිසිඳ දත යුතු ධර්මයන් ද, වැඩිය යුතු ධර්මයන් ද, සාක්ෂාත් කටයුතු ධර්මයන් ද යන සියල්ල තමන් වහන්සේම මැනවින් අවබෝධ කරගත් බැවින් උන්වහන්සේ බුද්ධ නම් වන සේක. එබැවින් උන්වහන්සේ ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' යන නාමයෙන් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

3.

3.

Tatrā’bhiññeyyā catussacca mevaDukkhaṃ saccaṃ kho pariññeyya dhammā,Bhāvetabbā magga saccaṃ nirodha-Saccaṃ tacchaṃ sacchikā tabba dhammā;

()

එහි විශේෂ කොට දත යුතු ධර්මයන් වන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යයම වේ. දුක්ඛ සත්‍යය පිරිසිඳ දත යුතු ධර්මයයි. මාර්ග සත්‍යය වැඩිය යුතු ධර්මය වන අතර, නිරෝධ සත්‍යය සාක්ෂාත් කටයුතු වූ සත්‍ය ධර්මයයි.

4.

4.

Taṇhāpakkhe sambhavaṃ dhamma jātaṃMaggānaṃvajjhaṃka pahātabba dhammā,Saddhiṃ jātyādīhi dukekhahi pañcu-Pādānakkhandhā siyā dukkha saccaṃ;

()

තණ්හාව පාර්ශවයෙහි හටගන්නා වූ, මාර්ගයෙන් නැසිය යුතු වූ ධර්මයෝ ප්‍රහීණ කටයුතු (අත්හළ යුතු) ධර්මයෝ වෙති. ජාති ආදී දුක් සමඟ පංචඋපාදානස්කන්ධයෝ දුක්ඛ සත්‍යය වෙති.

5.

5.

Yāyaṃ taṇhā kāma taṇhādibhedāDukkhānaṃ sāhetu saccaṃ dvitiyaṃ,Bandhānaṃ yatrāpya’bhāvo nirodha-Saccaṃ yañcā gamma taṇhāya cāgo;

()

කාම තණ්හාදී වශයෙන් බෙදෙන යම් තණ්හාවක් ඇද්ද, එය දුකට හේතුව වූ දෙවන (සමුදය) සත්‍යයයි. යම් තැනක බැඳීම්වල නොපැවැත්මක් වේද, තණ්හාව අත්හැරීමෙන් ළඟා කරගන්නා වූ ඒ තත්ත්වය නිරෝධ සත්‍යයයි.

6.

6.

Sammādiṭṭhādyaṭṭhamaggaṅga dhammāNibbānaṃ sampāpakā magga saccaṃ,Tesaṃ dhammānampi sambujjhinattāSammā sambuddhoti vikhyāsi loke;

()

සම්මා දිට්ඨිය ආදී අෂ්ටාංගික මාර්ග ධර්මයෝ නිවනට පමුණුවන මාර්ග සත්‍යයයි. ඒ සියලු ධර්මයන් ද මැනවින් අවබෝධ කරගත් බැවින් උන්වහන්සේ ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

7.

7.

Cakkheva’daṃ dukkhaṃ taduppāda hetuTaṇhā nesānaṃ abhāvo nirodho,Maggo bodhūpāya paññāti tassaEvaṃ paccekaṃ padaṃ coddharitvā;

()

'ඇසම දුකකි, එය ඉපදවීමට හේතුව තණ්හාවයි, ඒවායේ නොපැවැත්ම නිරෝධයයි, එය අවබෝධ කරගන්නා උපක්‍රමය වන ප්‍රඥාව මාර්ගයයි' මෙසේ ඒ ඒ පදයන් වෙන් වෙන් වශයෙන් ගෙන,

8.

8.

Āropetvā sacca dhammesu sacca-Sandhātā yo saccadassī sa buddho,Sammā sāmaṃ tikkhapaññāya bujjhiSammā sambuddhoti vikhyāsi loke;

()

චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මයන්ට ගළපා සත්‍යයන් එක්තැන් කළා වූ, සත්‍යය දුටු ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ, තමන් වහන්සේගේම තියුණු ප්‍රඥාවෙන් මැනවින් අවබෝධ කළ බැවින් ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

9.

9.

Channaṃ dvārānañca chārammaṇānaṃ,Channaṃ cittānañca chabbeda nānaṃ,Channaṃ saññānaṃ cha sañcetanānaṃChannaṃ phassā naṃ vitakkādi kānaṃ;

()

ද්වාරයන් හය ද, අරමුණු හය ද, විඥානයන් හය ද, සවැදෑරුම් වේදනාවන් ද, සංඥාවන් හය ද, චේතනාවන් හය ද, ස්පර්ශයන් හය ද, විතර්කාදීන් හය ද,

10.

10.

Evaṃ channaṃ rūpa taṇhādikānaṃTaṇhākāyānaṃ samāropaṇena,Sammā sāmaṃ bujjhi saccesu tasmāSammā sambuddhoti vikhyāsi loke;

()

මෙසේ රූප තණ්හාව ආදී සවැදෑරුම් තණ්හාකායන් චතුරාර්ය සත්‍යයන්ට ගළපා බැලීමෙන්, තමන් වහන්සේම මැනවින් අවබෝධ කරගත් බැවින් ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' යන නාමයෙන් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

11.

11.

Pañcannaṃ khandhāna maṭṭhārasannaṃDhātūnaṃ cakkhādinaṃ bārasannaṃ,Sammā sāmaṃ bujjhitattā sayambhuSammā sambuddhoti vikhyāsi loke;

()

පංචස්කන්ධයන් ද, දහඅටක් වූ ධාතූන් ද, ඇස ආදී දොළසක් වූ ආයතනයන් ද තමන් වහන්සේම ස්වයංභූ ඥානයෙන් මැනවින් අවබෝධ කරගත් බැවින් ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

12.

12.

Rūpajjhānānaṃ catunnaṃ arūpa-Jjhānānañcānussatīnaṃ dasannaṃ,Khatti sākāra’ppamaññāsubhānaṃKammaṭṭhānānaṃ navannaṃ bhavānaṃ;

()

සිව් වැදෑරුම් රූප ධ්‍යානයන් ද, අරූප ධ්‍යානයන් ද, දස අනුස්සතීන් ද, අප්පමඤ්ඤා සහ අසුභ කර්මස්ථානයන් ද, නව වැදෑරුම් භවයන් ද,

13.

13.

Buddhattā saṃsāra cakke avijjā-Dyaṅgānaṃ saccesucāropaṇena,Sammāsāmaṃ esa nissaṅga ñāṇeSammā sambuddho vikhyāsi loke;

()

සංසාර චක්‍රයෙහි අවිද්‍යාව ආදී අංගයන් චතුරාර්ය සත්‍යයන්ට ගළපා අවබෝධ කරගත් බැවින් ද, කිසිවක නොබැඳුණු ඥානයෙන් යුතුව තමන් වහන්සේම මැනවින් අවබෝධ කළ බැවින් ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

14.

14.

Paccuppannānāgatātīta dhammeNibbānaṃ nissesa paṇṇatti dhamme,Sāmaṃ abbhaññāsya’naññopa desoSammā sambuddhoti vikhyāsi loke;

()

අතීත, අනාගත, වර්තමාන ධර්මයන් ද, නිවන ද, ශේෂයක් නොමැතිව සියලු පැනවීම් ධර්මයන් (ප්‍රඥප්ති) ද අන්‍යයෙකුගේ උපදෙසක් නොලබා තමන් වහන්සේම අවබෝධ කරගත් බැවින් ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

15.

15.

Sabbaṃñeyyaṃ tassa ñāṇanti kaṃhiÑāṇampevaṃ ñeyya dhammantikaṃhi,ÑeyyantaṭṭhānomañāṇassalābhāSammāsambuddhoti vikhyāsi loke;

()

දත යුතු සියල්ල උන්වහන්සේගේ ඥානය තුළ පවතී, උන්වහන්සේගේ ඥානය ද දත යුතු ධර්මයන් හා සමාන ප්‍රමාණ වේ. දත යුතු ධර්මයන්ගේ කෙළවර දක්වා පවත්නා වූ ඥානය ලබාගත් බැවින් උන්වහන්සේ ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

16.

16.

Klesānaṃ yāvāsanāsatatītāyaSaddhiṃyoka sammohaniddāya sammā,Sāmaṃbuddho magga ñāṇena tasmāSammā sambuddhoti vikhyāsi loke;

()

වාසනාවන් (පූර්ව වාසනා ගුණ) සහිත වූ සියලු කෙලෙසුන් ද, මෝහය නමැති නිද්‍රාව ද මාර්ග ඥානයෙන් තමන් වහන්සේම මැනවින් නසා අවබෝධය ලබාගත් බැවින් ලොව 'සම්මා සම්බුද්ධ' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

17.

17.

Sattādhīso pāramīcoditattoPallaṅkenāsajjayo bodhimule,Ambhojaṃka bhānuppahāka saṅgamenaSobhaggappattaṃ pabuddhaṃ’va sāmaṃ;

()

සත්වයන්ගේ අධිපති වූ, පාරමිතාවන්ගෙන් මෙහෙයවන ලද සිත් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධි මූලයෙහි අපරාජිත පර්යංකයෙන් වැඩසිටිමින්, සූර්ය රශ්මිය පහස ලැබ පිබිදුණු, ශෝභාවට පත් නෙළුම් පියුමක් මෙන් තමන් වහන්සේම පිබිදුණු සේක.

18.

18.

Sāmaṃ sammā’nañña sādhāraṇagga-Maggobhāsenappabuddho samāno,Sampatto sabbaññutāñāṇa sobhaṃSammā sambuddhoti vikhyāsi tasmā;

()

අන්‍යයන් හා සාධාරණ නොවූ උත්තරීතර මාර්ගාලෝකයෙන් තමන් වහන්සේම මැනවින් පිබිදුණු සේක්, සර්වඥතා ඥාන ශෝභාවට පැමිණි සේක. එබැවින් උන්වහන්සේ 'සම්මා සම්බුද්ධ' යන නාමයෙන් ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

19.

19.

Evaṃ sabbesaṃ dhammānaṃSammā sāmaṃ buddhattā so,Sammā sambuddho buddhotiSaddo loke abbhuggañji;

()

මෙසේ සියලු ධර්මයන් තමන් වහන්සේම මැනවින් අවබෝධ කරගත් බැවින්, 'සම්මා සම්බුද්ධ' හෙවත් 'බුද්ධ' යන ශබ්දය ලෝකයෙහි පැන නැඟී පතළ විය.

Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santikeka nidāne bhagavato kasammāsambuddhoti nāmapaññattiyā abhidheya paridīpo vīsatimo saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයන්ගේ හදවත් ප්‍රීතිමත් කිරීමට හේතු වූ, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් (භික්ෂූන්) විසින් රචිත 'ජිනවංශදීපය' නම් මහා කාව්‍යයෙහි, සන්තිකේ නිදානයෙහි ඇතුළත්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'සම්මාසම්බුද්ධ' යන නාම ප්‍රඥප්තියෙහි අර්ථය පැහැදිලි කරන විසිවන සර්ගය නිමාවට පත්වේ.

Taṃ kho pana bhavantaṃGotamaṃ evaṃ kalyāṇe kittisaddo abbhuggatoItipi so bhagavā vijjācaraṇa sampannoti;

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳව, 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේද විද්‍යාචරණ සම්පන්න වන සේක' යනුවෙන් මෙවැනි යහපත් කීර්ති ඝෝෂාවක් උස්ව පැනනැඟී ඇත්තේය.

1.

1.

Sampannavijjācaraṇe avijjā-Ghaṇandhakāraṃ bhiduro pavīro,Rāja vijjācaraṇubbhavāyaUḷārakittissiriyā kathaṃ taṃ;

()

අවිද්‍යාව නමැති ඝන අන්ධකාරය සිඳලූ, විද්‍යා චරණ ධර්මයන්ගෙන් පරිපූර්ණ වූ, ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ වීරයාණන් වහන්සේගේ විද්‍යා හා චරණ ධර්මයන්ගෙන් උපන්නා වූ, ඒ උදාර කීර්ති ශ්‍රීය කෙසේ නම් වර්ණනා කරමුද?

2.

2.

Asaṅkhakappepi nivutthakhandhePeyyālapāḷiṃ viya ñāṇagatyā,Kaṇṭhiravassu’ppatanaṃ yathevaSaṅkippa khippaṃ visayāvalambaṃ;

(1)

අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනාවක පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ (පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානයෙන්) පෙය්‍යාල පාලියක් මෙන්, සිංහ රාජයෙකුගේ පිම්මක් බඳු අතිශය වේගවත් වූ ඥාන ගමනින් යුතුව, අරමුණු කරගනිමින් වහා අවබෝධ කරගත් සේක.

3.

3.

Saro’tisūro sarabhaṅgaka satthu-Khitto saravyamhi virajjhate kiṃEvaṃ atitesu bhavantaresuAsajjamānaṃ avirajjhamānaṃ;

()

සරභංග නම් ශාස්තෘවරයා වැනි අතිශය ශූර දුනුධරයෙකු විසින් විදින ලද ඊතලයක් ඉලක්කය කරා යෑමේදී කිසිදු බාධාවක් නොවන්නා සේම, උන්වහන්සේගේ ඥානය අතීත භවයන් විමසීමේදී කිසිදු බාධාවකින් තොරව නොගැටී ක්‍රියාත්මක විය.

4.

4.

Yathicchitaṭṭhāna matitakhandha-Saṅkhāta māhacca pavattamānaṃ,Pubbenivāsānugatañhi ñāṇaṃAnaññasādhāraṇamāsi yassa;

()

තමන් වහන්සේ කැමති ඕනෑම තැනක අතීත ස්කන්ධයන් ස්පර්ශ කරමින් පවත්නා වූ, අන්‍යයන් හා සාධාරණ නොවූ පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට වීද,

5.

5.

Pahīṇa’vijjānusayo jino soVijjāyu’peto paṭhamāya tāya,Iccassa daṇḍāhatakaṃsapāti-Saddova sampatthari kittisaddo;

()

අවිද්‍යා අනුශය දුරු කළ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඒ ප්‍රථම විද්‍යාවෙන් (පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානයෙන්) යුක්ත වූ සේක. මෙසේ උන්වහන්සේගේ කීර්ති රාවය, මුගුරකින් පහර දුන් ලෝකඩ තලියක ශබ්දය මෙන් මුළු ලොව පුරා පැතිර ගියේය.

6.

6.

Hanīnappaṇītādi pabheda vatteUppajjamāne ca nirujjhamāne,Satte yathākammu’page gatīsuPasādacakkhā’visaye ca rūpe;

()

හීන ප්‍රණීත ආදී භවයන්හි උපදින්නා වූ හා චුත වන්නා වූ, තමන් කළ කර්මයන්ට අනුව විවිධ ගතිවලට පැමිණෙන සත්වයන්ද, සාමාන්‍ය මස්සැසට විෂය නොවන රූපයන්ද,

7.

7.

Anañña sādhāraṇa dibbacakkhu-Saṅkhātañāṇena pahassarena,Dibbena cā’loka pariggahenaYenā’hijānāti jino anejo;

()

තෘෂ්ණා රහිත වූ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, අන්‍යයන් හා සාධාරණ නොවූ දිව්‍ය චක්ෂු සංඛ්‍යාත ප්‍රභාස්වර ඥානයෙන් හා දිව්‍ය වූ ආලෝක ග්‍රහණයෙන් මැනවින් අවබෝධ කරගන්නා සේක.

8.

8.

Cutupapātabbisayāya satthāVijjāyu’peto dutiyāya tāya,Iccassa sampatthari hema ghaṇṭā-Ṭaṅkāraghosoriva kittighoso;

()

චුති-උප්පත්ති විෂයෙහි පවත්නා ඒ දෙවන විද්‍යාවෙන් (දිව්‍ය චක්ෂුර්ඥානයෙන්) අප ශාස්තෘන් වහන්සේ යුක්ත වූ සේක. මෙසේ උන්වහන්සේගේ කීර්ති නාදය, රන් සීනුවක මිහිරි hඬ පැතිර යන්නාක් මෙන් මුළු ලොව පුරා පැතිර ගියේය.

9.

9.

Dukkhañca dukkhappabhavo nirodhoMaggo ca dukkhassa nirodhako’ti,Cattāri saccāni yathāsabhāvaṃPavedi ñāṇena sayambhu yena;

()

දුක, දුකට හේතුව, දුක නැති කිරීම සහ දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය යන සතර ආර්ය සත්‍යයන් යථා ස්වභාවයෙන්ම, ස්වයම්භූ වූ යම් ඥානයකින් අවබෝධ කළ සේක්ද,

10.

10.

Yecā’savā āsavasambhavo yoTesaṃ khayo yavā’savanāsupāyo,Taṃ sabbamaññāsi sayambhu ñāṇa-Balena yenā’sava vippamutto;

()

යම් ආශ්‍රව කෙනෙක් වෙත්ද, ඔවුන්ගේ හටගැනීමද, ඔවුන්ගේ නැතිවීමද, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමේ මාර්ගයද යන ඒ සියල්ල ස්වයම්භූ ඥාන බලයෙන් අවබෝධ කොටගෙන, යම් හෙයකින් සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදී වදාළ සේක්ද,

11.

11.

Khīṇa’ti jātī vusita’nti seṭṭha-Cariyaṃ kataṃ’tī karaṇiya maddhā,Nacā’parantye’va manantañāṇoÑāṇena’bhiññāya vihāsi yena;

()

''ජාතිය (ඉපදීම) ක්ෂය විය, උතුම් බ්‍රහ්මචර්යාව වැස නිම කරන ලදී, කළ යුතු සියල්ල කර නිමවන ලදී, මින් මතු උපතක් නැතැ''යි අනන්ත වූ ඥාන ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් ඥානයකින් විශිෂ්ට ලෙස අවබෝධ කොට වාසය කළ සේක්ද,

12.

12.

Sayambhu sabbāsava saṅkhayāyaVijjāyupeto tatiyāya tāya,Iccassa vipphāragahīrateri-Rāvo’va sampatthari kittirāvo;

()

ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කරන ඒ තෙවන විද්‍යාවෙන් (ආසවක්ඛය ඥානයෙන්) යුක්ත වූ සේක. මෙසේ උන්වහන්සේගේ කීර්ති රාවය, ගම්භීර වූ මේඝ ගර්ජනාවක හඬ මෙන් මුළු ලොව පුරා පැතිර ගියේය.

13.

13.

Vijjāhiheṭṭhā gaditāhi tīhiSamaṅakgi bhutassa tathāgatassa,Tadubbhavaṃ kitti sarīra bimbaṃSataṃmanodappaṇagaṃ vibhāti;

()

ඉහත සඳහන් කරන ලද ත්‍රිවිද්‍යාවන්ගෙන් යුක්ත වූ තථාගතයන් වහන්සේගේ, ඒ විද්‍යාවන්ගෙන් උපන්නා වූ කීර්ති ශරීරය සත්පුරුෂයන්ගේ මනස නමැති කැඩපතෙහි මැනවින් බබළයි.

14.

14.

Cātummahābhūtikarūpiko yaṃMātāpitunnaṃ karajamhi jāto,Yo bhattakummāsahatopi kāyoAniccaviddhaṃsanabheda dhammo;

()

සතර මහා භූතයන්ගෙන් හටගත්තා වූ, මව්පියන්ගේ ශුක්‍ර සෝණිතයෙන් උපන්නා වූ, බත් හා කොල්ලු කඳ ආදී ආහාරයෙන් පෝෂණය වූ, අනිත්‍ය වූද, විනාශ වන්නා වූද, බිඳී යන සුලු ස්වභාවයෙන් යුක්ත වූ යම් මේ (රූප) කායයක් වේද,

15.

15.

Parittakāmāvacaramhi bhuto-Pādāya bhedamhi tadattabhāve,Yaṃ nissitaṃ vedayitatta saññā-Saṅkhāra viññāṇa pabhedanāmaṃ;

()

පරිත්ත වූ කාමාවචර භූමියෙහි පවත්නා, භූත උපාදාය රූපයන්ගෙන් යුත් ඒ ආත්මභාවය ඇසුරු කොට පවත්නා වූ, වේදනා, සංඥා, සංස්කාර, විඥාන යන කොටස්වලින් යුක්ත වූ යම් නාම ධර්මයක් වේද,

16.

16.

Yo vippasanno maṇivaṃsa vaṇṇoTatrāvutaṃ suttamivakkhimā taṃ,Ñāṇakkhinārūpa mavekkhi yenaSacakkhumā tatrasitañca nāmaṃ;

()

අතිශයින් ප්‍රසන්න වූ, වෛඩූර්ය මැණිකක ඇතුළු කළ නූලක් ඇස් ඇත්තෙකු විසින් දකින්නාක් මෙන්, ප්‍රඥා ඇස ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් ඥාන ඇසකින් රූපයත්, එහි රැඳී පවත්නා නාම ධර්මයත් මැනවින් දුටු සේක්ද,

17.

17.

Sītādinā ruppaṇalakkhaṇantiRūpañca nāmaṃ natilakkhaṇanti,Taduttariṃ vedakakārako vāAttāttabhāvī paramatthato na;

()

ශීත උෂ්ණ ආදියෙන් වෙනස් වීමේ ලක්ෂණය 'රූපය' බවත්, අරමුණට නැමීමේ ලක්ෂණය 'නාමය' බවත්, පරමාර්ථ වශයෙන් එයින් පරිබාහිර වූ විඳින්නෙකු හෝ කරන්නෙකු වූ ආත්මයක් හෝ ආත්මභාවයෙක් එහි නොමැති බවත් (අවබෝධ කරගත් සේක).

18.

18.

Aññoññasambandhavasena yantīNāpaṅgulandhā puthageva yanti,Tathā’ññamañño’panidhāya nāma-Rūpāni vattanti’ha novisunti;

()

කොරෙකු සහ අන්ධයෙකු අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධය ඇතිව මිස තනි තනිව ගමන් කළ නොහැක්කාක් මෙන්, එලෙසින්ම මෙලොව නාම-රූප ධර්මයෝද එකිනෙකා ඇසුරු කරමින් පවතිත් මිස වෙන් වෙන්ව නොපවතිති.

19.

19.

Vavatthayantassi’ti nāmarūpaṃNissattanijjivasabhāva massa,Yā diṭṭhi duddiṭṭhivisodhanenaSamuṭṭhitā diṭṭhi visuddhisaṅkhā;

()

සත්වයෙකු හෝ පුද්ගලයෙකු නොවන, නිර්ගුණ වූ මේ නාම-රූපයන් මෙසේ වෙන්කර හඳුනාගන්නා කල්හි, වැරදි දෘෂ්ටීන් බැහැර කරමින් ඇති වන්නා වූ යම් නිවැරදි දැක්මක් වේද, එය 'දිට්ඨි විසුද්ධිය' (දර්ශන විශුද්ධිය) නම් වේ.

20.

20.

Avijju’pādānanikantikamma-Hetubbhavaṃ rūpamarūpamādo,Pakavattiyaṃ hetucatūhi rūpaṃVatthādihetuppabhava’nti nāmaṃ;

()

පටිසන්ධි වාරයෙහි අවිද්‍යාව, උපාදානය, තෘෂ්ණාව (නිකන්තිය) සහ කර්මය යන හේතූන්ගෙන් රූපය හා නාමය (අරූපය) හටගන්නා බවද; ප්‍රවෘත්ති කාලයෙහි කර්ම, චිත්ත, උතු, ආහාර යන හේතූන් සතරින් රූපයද, වස්තු හා ආරම්මණ ආදී හේතූන්ගෙන් නාමයද හටගන්නා බවද (අවබෝධ කරගත් සේක).

21.

21.

Sabbattha sabbesu sadā samo naNā’hetukaṃ tena naniccahetu,Evaṃ taduppādaka paccayānaṃPariggahaṃ yāya dhiyā akāsi;

()

(මෙම නාම-රූප ධර්මයන්) හැම තැනකදීම, හැම දෙනාටම, සැම කල්හිම සමාන නොවන බැවින්, මේවා අහේතුකව හටගන්නේද නොවේ; නිත්‍ය වූ හේතුවකින් හටගන්නේද නොවේ. මෙසේ ඒවා උපදවන ප්‍රත්‍යයන් ග්‍රහණය කිරීම (ප්‍රත්‍යය පරිග්‍රහය) යම් ප්‍රඥාවකින් සිදු කළ සේක්ද,

22.

22.

Ahaṃ nu kho’siṃ nanukho ahosiṃIccā’dya’tītādipabheda bhutā,Kaṅkhā’ssa kaṅkhātaraṇabbisuddhi-Saṅkhātapaññāya vigañchi yāya;

()

'මම අතීතයෙහි සිටියෙම්ද? නොසිටියෙම්ද?' යනාදී වශයෙන් තුන් කාලය පිළිබඳව ඇති වන සැකය, 'කංඛාවිතරණ විශුද්ධිය' නමැති යම් ප්‍රඥාවකින් උන්වහන්සේ දුරු කළ සේක්ද,

23.

23.

Khandhā atītādi pabhedavantoParikkhayaṭṭhena anicca dhammā,Bhayāvahaṭṭhena dukhā anattāAsārakaṭṭheni’ti sammasanto;

()

අතීත ආදී ප්‍රභේද ඇති ස්කන්ධයන් ගෙවී යන (විනාශ වන) අර්ථයෙන් අනිත්‍ය බවද, බිය ඇති කරන අර්ථයෙන් දුක් බවද, හරයක් නැති අර්ථයෙන් අනාත්ම බවද මෙනෙහි කරමින්,

24.

24.

Tāḷisadhā lakkhaṇapāṭavatthaṃKhandhāna mesaṃ navadhā’tha nātho,Tikkhindriyo so bhaya sattakānaṃVasena sammadditanāmarūpo;

()

තියුණු ඉන්ද්‍රියයන් ඇති අප ලෝකනාථයන් වහන්සේ, මේ ස්කන්ධයන්ගේ ලක්ෂණ පිළිබඳ කුසලතාව සඳහා සතළිස් ආකාරයකින්ද, නව ආකාරයකින්ද, භය සප්තකය ආදී වශයෙන් නාම-රූප ධර්මයන් මැනවින් විමසා බැලූ සේක.

25.

25.

Paññāsadhā bandhudayabbayānaṃPariggahaṃ yāyadhiyā akāsi,Yadā’ssa tāruññavipassanāyaUpakkilesā dasa pātubhūtā;

()

යම් ප්‍රඥාවකින් (ස්කන්ධයන්ගේ) හටගැනීම හා බිඳීයාම පනස් ආකාරයකින් වටහා ගත් සේක්ද, එකල උන්වහන්සේගේ ළපටි විපස්සනා ඥානයෙහි දස විපස්සනා උපක්ලේශයන් පහළ වූහ.

26.

26.

Ñāṇakkhiṇā yena tilakkhaṇaṃ soAddakkhi dhammesu tadā’pi tesu,Jahāsu’pakelasapaduṭṭhamaggaṃVipassanā sodhitamaggagāmi;

()

එකලද උන්වහන්සේ යම් ඥාන ඇසකින් ඒ ධර්මයන් කෙරෙහි ත්‍රිලක්ෂණය දුටු සේක. ඒ අනුව උපක්ලේශයන්ගෙන් දූෂිත වූ වැරදි මඟ හැරදමා, විපස්සනාවෙන් පිරිසිදු කරන ලද නිවැරදි මඟෙහි ගමන් ගත් සේක.

27.

27.

Vavatthapetvāna pathāpathe’vaṃVipassanāvīthi manokkamitvā,Yā magga’maggikkha visuddhi nāmaSamubbhavā tīraṇatikkha buddhi;

()

මෙසේ මඟ හා නොමඟ වෙන්කර හඳුනාගෙන, විපස්සනා මාවතට පිළිපන් කල්හි, විනිශ්චය කිරීමෙහි තියුණු වූ ප්‍රඥාවෙන් හටගන්නා වූ යම් 'මග්ගාමග්ගඥාණදස්සන විශුද්ධියක්' වේද,

28.

28.

Anantaraṃ tīraṇuṇapāraṃPatto pariññāya parikkhayāya,Nipphattiyā yo navañāṇupetaṃVisuddhi mākaṅkhi visuddhikāmo;

ඉන් අනතුරුව, විමසීම් ඥානයේ කෙළවරට පැමිණ, (කෙලෙසුන්) පිරිසිඳ දැකීම හා ක්ෂය කිරීම සාක්ෂාත් කරනු පිණිස, පරම විශුද්ධිය කැමති වන්නා වූ උන්වහන්සේ, නවවිධ විපස්සනා ඥානයන්ගෙන් යුත් 'පටිපදාඥාණදස්සන විශුද්ධිය' සාක්ෂාත් කිරීමට අපේක්ෂා කළ සේක.

29.

29.

Pabandhato ce’riyato ghanenaChannesu dhammesva’nupaṭṭhahanne,Tilakkhaṇe yenu’dayabbayenaPunāpi so sammasi nāmarūpaṃ;

සන්තති ඝනභාවය ආදියේ වැසී තිබීම නිසා ත්‍රිලක්ෂණය ප්‍රකට නොවූ ධර්මයන්හි, උදය-ව්‍යය (හටගැනීම හා බිඳීම) මඟින් ත්‍රිලක්ෂණය මතු කර දක්නට, උන්වහන්සේ නැවත වරක් නාම-රූපයන් මෙනෙහි කළ සේක.

30.

30.

Uppādabhaṅgaṭṭhitito yadā’ssaVivaṭṭayitvāna vipassato yaṃ,Saṅkhārabhaṅge’va pavatta maṭṭha-Vidhānisaṃsaṃbhavi bhaṅgañāṇaṃ;

()

උන්වහන්සේ (සංස්කාරයන්ගේ) උත්පාද හා ස්ථිති අවස්ථා මෙනෙහි නොකර, ඒවායේ භංගය (බිඳීයාම) පමණක් දකිමින් විදර්ශනා කරන කල්හි, අට වැදෑරුම් ආනිශංස සහිත වූ යම් 'භංග ඥානයක්' පහළ වූයේද,

31.

31.

Vipassato bhaṅgamahiṇhamassaHutvā bhayaṃ vāḷamigādayo’va,Upaṭṭhitā’tītabhavādibheda-Bhavattayaṃ yaṃ bhayañāṇamāsi;

()

නිරන්තරයෙන් සංස්කාරයන්ගේ බිඳීයාම දකිමින් විදර්ශනා කරන උන්වහන්සේට, වන මෘගයන් දුටු විට බියක් ඇති වන්නාක් මෙන්, අතීත ආදී ප්‍රභේද ඇති තුන් භවයම බියකරු ලෙස වැටහුණු යම් 'භයතුපට්ඨාන ඥානයක්' ඇති වූයේද,

32.

32.

Atha’ssa khandhāyatanādhi dhammāUkkhittakhaggā madhakādayo’va,Upaddavādīnavato vibhutāPatvā yadādīnavañāṇa māsuṃ;

()

ඉන්පසු, කඩුවක් ඔසවාගත් වධකයෙකු මෙන්, ස්කන්ධ ආයතන ආදී ධර්මයන්ගේ උපද්‍රව හා දෝෂයන් මැනවින් ප්‍රකට කරමින් යම් 'ආදීනව ඥානයක්' පහළ වූයේද,

33.

33.

Suvaṇṇahaṃsādi’va pañjaresuBhavesu diṭṭhādinavesu tīsu,Nibbinditatto bhuvanekanettoYaṃ nibbidāñāṇa malattha tibbaṃ;

()

පංජරයක (කූඩුවක) සිර වූ රන් හංසයෙකු මෙන්, ආදීනව දකින ලද තුන් භවය කෙරෙහි කලකිරීමට පත් වූ, ලොවට එකම ඇසක් බඳු වූ උන්වහන්සේ යම් තීව්‍ර 'නිබ්බිදා ඥානයක්' (කලකිරීමේ ඥානයක්) ලැබූ සේක්ද,

34.

34.

Pāsādito pāsagate’va sattāVimuttikāmassa bhavehi tīhi,Nissesasaṅkhāra vimokkha kāmaṃBabhuva yaṃ muñcitukāma ñāṇaṃ;

()

මලපුඩුවකට හසු වූ සතුන් එයින් මිදීමට කැමති වන්නාක් මෙන්, තුන් භවයෙන් හා සියලු සංස්කාරයන්ගෙන් මිදීමට කැමති වූ උන්වහන්සේට, යම් 'මුඤ්චිතුකම්‍යතා ඥානයක්' (මිදීමට කැමති වන ඥානයක්) පහළ වූයේද,

35.

35.

Aniccadukkhā’subhato ca khandheAnattato bhāvayato abhiṇhaṃ,Tassā’si saṅkhāravimokkhūpāya-Sampādakaṃ yaṃ paṭisaṅkhañāṇaṃ;

()

ස්කන්ධයන් අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අශුභ සහ අනාත්ම වශයෙන් නිරන්තරයෙන් වඩන්නා වූ උන්වහන්සේට, සංස්කාරයන්ගෙන් මිදීමේ උපකාරය සලසන යම් 'පටිසංඛා ඥානයක්' (නැවත විමසා බැලීමේ ඥානයක්) ඇති වූයේද,

36.

36.

Attena vā attaniyena suññoDvidhātya’yaṃ saṅkhata dhammapuñjo,Evaṃ catuddhā bahudhā chadhā’piVipassato buddhimato abhiṇhaṃ;

()

තමාගෙන් හෝ තමාට අයත් දෙයකින් හිස් වූ, දෙවැදෑරුම් වූ මේ සංස්කාර ධර්ම සමූහය පිළිබඳව, ප්‍රඥාවන්තයා සිව්වැදෑරුම්ව, නොයෙක් වැදෑරුම්ව හා සවැදෑරුම්ව ද නිතර විදර්ශනා වඩයි.

37.

37.

Yā kho sikhāppattavipassanākhyāVuṭṭhānagāmīnica sānulomā,Sāmuddakākīriva kūpayaṭṭhiṃTilakkhaṇalambanikā babhūva;

()

මුදුන්පත් වූ විදර්ශනාව යැයි කියනු ලබන, මාර්ගාවබෝධයට ළඟා වන්නා වූ, අනුලෝම සහගත වූ යම් ඥානයක් වේ ද, එය මුහුදු කපුටෙකු නැව් කූඹ ගස ඇසුරු කරන්නාක් මෙන් ත්‍රිලක්ෂණය අරමුණු කොට පවතී.

38.

38.

Nahārudaddūlla mivaggipattaṃSaṅkhāradhammaṃ paṭiliyamānaṃ,Vissaṭṭhadāraṃ’va upekkhakassaSaṅkhārupekkhā’si mahesinoyā;

()

ගින්නට දැමූ තෙත් සම් කැබැල්ලක් හැකිලෙන්නාක් මෙන් සංස්කාර ධර්මයන්ගෙන් හැකිලී පසුබසින, භාර්යාව හැර දැමූ උපේක්ෂා සහගත පුරුෂයෙකු මෙන්, මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ යම් සංස්කාරුපේක්ෂා ඥානයක් වී ද...

39.

39.

Āgrotrabhuñāṇa masesakhandheTilakkhaṇa’ropaṇa ninnapoṇaṃ,Vipassanāñāṇa manekabhedaṃYade’ttha saṅkhepanayena vuttaṃ;

()

සියලු ස්කන්ධයන් කෙරෙහි ත්‍රිලක්ෂණය ආරෝපණය කොට නිවනට නැඹුරු වූ, අග්‍ර වූ ගෝත්‍රභූ ඥානය ද ඇතුළු නොයෙක් ප්‍රභේද ඇති විදර්ශනා ඥානය මෙහි සංක්ෂේපයෙන් දක්වන ලදී.

40.

40.

Vijjāya so māraji tāya tāyaVipassanāñāṇagatāyu’peto,Iccassa saṃvaḍḍhita kittivalliLokālavālamhi vikāsa māpa;

()

මාරයා පරාජය කළා වූ ඒ ඒ විදර්ශනා ඥාන සංඛ්‍යාත විද්‍යාවෙන් යුක්ත වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වැඩී ගිය කීර්ති ලතාව, ලෝකය නමැති පාත්තියෙහි මැනවින් විකසිත විය.

41.

41.

Muñjā isikaṃ asikosiyā’siṃYathā karaṇḍā phaṇi muddhareyya,Sabbaṅga paccaṅgika mindriyaggaṃ;

Manomayaṃ rūpimito sarīrā;

()

මුණ්‍ජ තණ පතකින් එහි කරටිය ද, කොපුවකින් කඩුව ද, කරඬුවකින් සර්පයා ද ඇද ගන්නාක් මෙන්, සියලු අඟ පසඟින් හා ඉන්ද්‍රියයන්ගෙන් යුත් මනෝමය වූ රූපී ශරීරයක් මේ භෞතික ශරීරයෙන්...

42.

42.

Aññaṃ sarīraṃ abhinimmiṇitvāMahiddhimā iddhimatānu rūpaṃ,CetovasipakpattavasippadhānoYvākāsi veneyyajanānamatthaṃ;

()

තමන් වහන්සේගේ සෘද්ධි බලයට අනුරූප වූ වෙනත් ශරීරයක් මවාගෙන, සිත පිළිබඳ වසීභාවයට පැමිණි උත්තමයන් අතර ප්‍රධාන වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ විනෙය ජනයන්ගේ යහපත සිදු කළ සේක.

43.

43.

Mahiddhiko tāyamanomayiddhi-Saṅkhāta vijjāya samanvito so,Iccassa abbhuggatakittirāvoNissesalokaṃ badhirīkarittha;

()

මහා සෘද්ධිමත් වූ, ඒ මනෝමය සෘද්ධි සංඛ්‍යාත විද්‍යාවෙන් සමන්විත වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පතළා වූ කීර්ති රාවය මුළු ලෝකය පුරාම පැතිරී ගියේය.

44.

44.

Ekopihutvā bahudhāca hotiYo hotice’ko bahudhāpi hutvā,Kare tirobhāva mathāvibhāvaṃMahiddhiko iddhimataṃ cariṭṭho;

()

එක් අයෙක්ව සිට බොහෝ දෙනෙක් වන, බොහෝ දෙනෙක්ව සිට නැවත එක් අයෙක් වන, නොපෙනී යන සහ පෙනී සිටින, මහා සෘද්ධි ඇති, සෘද්ධිමතුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ...

45.

45.

Yathā nirālambanabhotalamhiYo iddhimā viṇṇavasi vasindo,Vaje tiropabbata gehabhitti-Pākāra macchidda masajjamāno;

()

ආධාරකයක් නොමැති අහසෙහි මෙන්, සෘද්ධිමත් වූ, සිත පිළිබඳ වසීභාවයට පත් ඒ උත්තමයාණන් වහන්සේ පර්වත, ගෘහ බිත්ති, ප්‍රාකාර ආදියෙහි නොවැදී, සිදුරක් නොමැතිවම විනිවිද වඩිති.

46.

46.

Karoti ummujjanimujjaniddhiṃYo vāripiṭṭheriva bhumipiṭṭhe,Abhejjamāno salile salīlaṃPadappito yāti yathā pathavyā;

()

දියෙහි මෙන් පොළොවෙහි කිමිදීම් හා මතුවීම් නමැති සෘද්ධිය දක්වන, නොබෙදෙන දිය මත ද පොළොවෙහි මෙන් නොසැලී සැහැල්ලුවෙන් ගමන් කරන...

47.

47.

Pakkhī’va yo saṅkamate nabhamhiPallaṅka mābhujja mahānubhāvaṃ,Mahiddhimantaṃ ravicandabimbaṃSapāṇiphuṭṭho parimajjate yo;

()

පළඟක් බැඳගෙන පක්ෂියෙකු මෙන් අහසෙහි සැරිසරන, මහානුභාව සම්පන්න සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා ද සිය අතින් ස්පර්ශ කරන, පිරිමදින...

48.

48.

Ābrahmalokāpi kalebarenaVasaṃ pavatteti mahiddhimā yo,Suvaṇṇakāroviya yaṃyadevaIcchānurupābharaṇabbisesaṃ;

()

රන්කරුවෙකු තමා කැමති කැමති අයුරින් නොයෙක් රන් ආභරණ සාදන්නාක් මෙන්, බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වාද තම ශරීරයෙන් වසඟතාව පවත්වන මහා සෘද්ධිමත් වූ...

49.

49.

Yathicchitaṃ paccanubhoti jātuNānāvidhaṃ iddhividhaṃ jino yo,So tāya vijjāyapi saṅgato’tiAbbhuggato tassa yasopabandho;

()

තමන් වහන්සේ කැමති පරිදි නොයෙක් ආකාරයේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් අත්විඳින ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, ඒ සෘද්ධිවිධ විද්‍යාවෙන් ද යුක්ත වූ බැවින් උන්වහන්සේගේ කීර්ති ප්‍රවාහය පැතිර ගියේය.

50.

50.

Sotappasādabbisayaṃ yathevaAddhānamaggaṃ paṭipannaposo,Visuṃvisuṃ kāhaḷasaṅkhabheri-Vīṇādisaddaṃ vividhaṃ suṇeyya;

()

මාවතක ගමන් කරන මිනිසෙකු කහළ, සක්, බෙර, වීණා ආදී නොයෙක් උපකරණවල ශබ්දයන් වෙන වෙනම අසන්නාක් මෙන්, ශ්‍රවණේන්ද්‍රියයට විෂය වන්නා වූ...

51.

51.

Dūrantike mānusake ca dibbeUbhopisadde sukhume uḷāre,Visuddhanimmānusaketa yenaSo dibbasotena suṇāti nātho;

()

දුර හෝ ළඟ ඇති, මනුෂ්‍ය වූ හෝ දිව්‍ය වූ, සියුම් වූ හෝ ඖදාරික වූ ඒ උභය ශබ්දයන්ම, මිනිස් කනට වඩා උසස් වූ පිරිසිදු වූ දිව්‍ය සෝත ඥානයෙන් ඒ ලෝකනාථයන් වහන්සේ අසන සේක.

52.

52.

Samaṅgibhūtoti sadibbasota-Saṅkhātavijjāya jitāri tāya,Abbhuggato tassa kavībhigīta-Silokasaddo’va silokasaddo;

()

කෙලෙස් සතුරන් ජයගත්, ඒ දිව්‍ය සෝත සංඛ්‍යාත විද්‍යාවෙන් යුක්ත වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කවියන් විසින් ගායනා කරන ලද කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පුරා පතළ විය.

53.

53.

Sarāgacittampi virāgacittaṃSadosacittampi adosacittaṃ,Samohacittampi vimoha cittaṃSaṃkhittavikkhittagatampi cittaṃ;

()

රාග සහිත සිත ද රාග රහිත සිත ද, ද්වේෂ සහිත සිත ද ද්වේෂ රහිත සිත ද, මෝහ සහිත සිත ද මෝහ රහිත සිත ද, හැකිළුණු සිත ද විසිරුණු සිත ද,

54.

54.

Mahaggatampī amahaggatampīSottaraṃ citta manuttarampi,Samāhitampī asamāhitampiVimuttacittampya’vimuttacittaṃ;

()

මහග්ගත සිත ද මහග්ගත නොවන සිත ද, සඋත්තර සිත ද අනුත්තර සිත ද, සමාහිත සිත ද අසමාහිත සිත ද, විමුක්ත සිත ද අවිමුක්ත සිත ද,

55.

55.

Sakaṃ mukhaṅkaṃviya dappaṇamhiAcchodake maṇḍanajātiko yo,Paricca ceto parapuggalānaṃYenā’bhijanāti vimuttaceto;

()

ආභරණ පැළඳීමට කැමති අයෙකු කණ්ණාඩියකින් හෝ පිරිසිදු දියෙන් තම මුහුණේ ස්වභාවය බලන්නාක් මෙන්, විමුක්ත සිත් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ පර පුද්ගලයන්ගේ සිත් තම සිතින් පිරිසිඳ හඳුනා ගන්නා සේක.

56.

56.

So tāya cetopariyābhidhāna-Vijjāyu’petoti dayānidhāno,Tilokagabbhe’ka vitānasobhāTatāna tassu’bbhavasetakitti;

()

ඒ චේතෝපරිය සංඛ්‍යාත විද්‍යාවෙන් යුක්ත වූ, කරුණා නිධානයක් බඳු වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සුදු කීර්ති ධවලය තුන්ලොව නමැති ගෘහයෙහි එකම වියනක් මෙන් පැතිරී ගියේය.

57.

57.

Vijjāttayena’ṭṭhavidhāhi’māhi-Vijjāhu’peta’ssa tathāgatassa,Veneyya kundākaracandikābhaṃVibhāti yāvajja yasosarīraṃ;

()

මේ අෂ්ටවිද්‍යාවන්ගෙන් හා ත්‍රිවිද්‍යාවන්ගෙන් යුක්ත වූ ඒ තථාගතයන් වහන්සේගේ කීර්ති ශරීරය, විනෙය ජනයන් නමැති කුමුදු වනය පුබුදුවන චන්ද්‍ර කාන්තිය මෙන් අද දක්වාම බැබළෙයි.

58.

58.

Sumaṇḍito saṃvutapātimokkha-Saṅkhātasīlābharaṇena yena,Irīyate yo karuṇa nidhānoTapodhano sīlavataṃ padhāno ()

ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය නමැති ආභරණයෙන් මැනවින් සැරසුණු, කරුණා නිධානයක් වූ, තපස් ගුණ ඇති, ශීලවන්තයන් අතර ප්‍රධාන වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ...

59.

59.

Veḷupakpadānadivasena cāṭu-Kamyena duteyyapahenakena,So pāribhaṭyenapi muggasūpya-Samena saccālikabhāsaṇena;

()

වේළුපේසන, චාටුකම් කිරීම, දූත මෙහෙවර කිරීම, පණිවිඩ ගෙනයෑම, කඩල පරිප්පු සුප් වැනි වූ බොරු කතා කීමෙන් හෝ ව්‍යාජ වචන කීමෙන්...

60.

60.

Agocaraṭṭhāna mupāsanenaVikopaye kimpana pātimokkhaṃ,Hitvā anācāramagocaraṃ taṃCare sadācārasugocaraṃ so;

()

අගෝචර ස්ථානයන්හි හැසිරීමෙන් ප්‍රාතිමෝක්ෂ ශීලය කෙලෙසන්නට උන්වහන්සේට කුමන ඉඩක්ද? උන්වහන්සේ ඒ අනාචාරය සහ අගෝචරය හැර පියා, සැමවිටම සදාචාරයෙහි සහ සුගෝචරෙහිම හැසිරුණු සේක.

61.

61.

Anuppamāṇesupi sabbadassiSāvajjadhammesu bhayānupassi,Laddhaggamaggapaphalasiddhasīla-Sikkhāya sikkhāgaru sikkhate so;

()

අල්ප මාත්‍ර වූ ද වැරදිවල පවා බිය දකිමින්, සියල්ල දක්නා සුලු වූ, අග්‍ර මාර්ග-ඵලයන්ගෙන් සිද්ධ වූ ශීල ශික්ෂාවෙන් යුක්තව, ශික්ෂා ගරුකව ඒ ශික්ෂාවන්හි හික්මුණු සේක.

62.

62.

Khemaṃ disaṃ sañcaratī’ti pāti-Mokkhādhisikkhācaraṇena tena,Abbhuggato taccaraṇanu bandhoĀdiccabandhussa yasopabandho;

()

ප්‍රාතිමෝක්ෂ අධිශීල චරණයෙන් යුක්තව උන්වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක. ඒ ආදිච්චබන්ධු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ උදාර පැවැත්ම හා බැඳුණු කීර්ති රාවය ලොව පතළ විය.

63.

63.

Kantampirūpāyatanādi chakkaṃCakkhādinā so visayīkaritvā,Nimitta’nubyañjanagāhi nāthoNahoti yeni’ndriyasaṃvarena;

()

මනාප වූ රූපායන ආදී ෂඩ්විධ අරමුණු ඇස ආදී ඉන්ද්‍රියයන්ගෙන් විඳින කල්හි, ඒ ලෝකනාථයන් වහන්සේ යම් ඉන්ද්‍රිය සංවරයකින් යුක්තව නිමිති හෝ අනුබ්‍යංජන ග්‍රහණය නොකළ සේක්ද...

64.

64.

Cakkhādichadvāra masaṃvaritvāRāgādidhammā viharanta menaṃ,Atvāssa veyyuṃ satisaṃvarenaTassaṃvaratthaṃ paṭipajji yena;

()

ඇස ආදී ද්වාර සය අසංවරව තබාගෙන වාසය කරන්නහු කෙරෙහි රාගාදී කෙලෙස් ධර්මයන් උපදින්නේය. එහෙත් උන්වහන්සේ සති සංවරයෙන් යුක්තව, ඒ ඉන්ද්‍රියයන් සංවර කරගැනීම පිණිසම පිළිපන් සේක.

65.

65.

Khemaṃdisaṃ so caraṇena tenaJitindriyo indriyasaṃvarena,Abbhuggato saṃcaratīti tassaTilokanāthassa siloka saddo;

()

ඒ ඉන්ද්‍රිය සංවර ශීල චරණයෙන් යුක්තව, ජිතේන්ද්‍රිය වූ ඒ තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන කීර්ති ශබ්දය ලොව පතළ විය.

66.

66.

Ye lābhasakkārasilokakāmāPāpicchake’cchāpakatāsamānā,Kevi’dhaloke catupaccayānaṃPaṭikkhipitvā paṭisevanena;

()

ලෝකයෙහි ලාභ, සත්කාර හා කීර්තිය කැමති වූ, ලාමක අදහස් ඇති, තණ්හාවෙන් මඬනා ලද ඇතැම්හු සිව්පසය ප්‍රතික්ෂේප කර ව්‍යාජ ලෙස හැසිරෙමින්...

67.

67.

Sāmantajappāya catubbidhassaIriyāpathassā’ṭhapanādināca,Kuhāyanenā’lapanādinācaSaccaṃ hiyā’nuppiya bhāsanena;

()

සතර ඉරියව් වැරදි ලෙස පැවැත්වීම ආදී වංචනික ක්‍රියාවලින් ද, කූට කතාවලින් ද, සමීප ජප්පන ආදියෙන් ද, ලාභය තකා බොරු ප්‍රශංසා කිරීමෙන් ද...

68.

68.

Attā’vacaṭṭhānu’paropaṇenaMuggassa sūpyenava pāribhaṭyā,Nemitta kattādivasena micchā-Jīvena dujjīvika mācarantī;

()

තමා උසස් කොට කතා කිරීමෙන් ද, මුග්ගසූප බොරු චාටු බස් කීමෙන් ද, නිමිති කිරීම් ආදී මිථ්‍යා ආජීවයෙන් යුක්තව දුශ්චරිත ජීවිතයක් ගත කරති.

69.

69.

Yatheva te no bhagavā kadāciKohaññavutyā’lapanādināca,Nemitta nippesikatāya kiñciLāhena lābhaṃka nijigiṃsa nena;

()

අප භාග්‍යවතුන් වහන්සේකිසිම කලෙක එබඳු කුහක පැවැත්මකින්, චාටු බස් කීමෙන්, නිමිති පහළ කිරීමෙන්, තෙරපීමෙන් හෝ ලාභයෙන් ලාභය සෙවීමේ කැමැත්තෙන් ක්‍රියා නොකළ සේක.

70.

70.

Nimittasatthā’dipakāsanenaĀjīvasīlaṃ avikopayitvā,Namaṇḍanatthaṃ na vibhusaṇatthaṃDavāya vā neva madāya neva;

()

නිමිති ශාස්ත්‍ර ආදිය පැවසීමෙන් තමන් වහන්සේගේ ආජීව පාරිශුද්ධි ශීලය කෙලෙසා නොගත් සේක. ක්‍රීඩාව පිණිස හෝ මත්වීම පිණිස හෝ ශරීරය සැරසීම පිණිස හෝ ඔප මට්ටම් කිරීම පිණිස නොව...

71.

71.

Anuppabandhaṭṭhitiyā imassaKāyassa cā’bādha nisedhanatthaṃ,Pavattiyā paggahanāya seṭṭha-Cariyassa porāṇa khudāpanetuṃ;

()

මේ ශරීරයේ පැවැත්ම පිණිස ද, පීඩා වැළැක්වීම පිණිස ද, උතුම් බ්‍රහ්මචර්යාවට අනුග්‍රහ පිණිස ද, පැරණි බඩගින්න නැති කරනු පිණිස ද...

72.

72.

Nūppādanatthañca navaṃ jighacchaṃYātrāya kāyassa’navajjatāya,Sukhaṃ vihārāya ca bhojanamhiMattaññuko bhuñjati piṇḍapātaṃ;

()

අලුත් බඩගින්නක් නූපදවා ගැනීම පිණිස ද, ශරීරයේ යැපීම පිණිස ද, නිවැරදි පැවැත්ම හා පහසු විහරණය පිණිස ද ආහාරයෙහි මාත්‍රඥ වෙමින් පිණ්ඩපාතය වළඳන සේක.

73.

73.

Tilokanātho caraṇena tenaMattaññubhāvena hi bhojanamhi,Khemaṃ disaṃ sañcaratīti lokeAbbhuggato tassa siloka saddo;

()

ආහාරයෙහි මාත්‍රඥභාවය නමැති ඒ චරණයෙන් යුක්තව, තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය (නිවන) කරා වඩිනා සේක යන කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පුරා පතළ විය.

74.

74.

Divā nisajjāya ca caṅka menaTathā rajanyā’varaṇīya dhammā,Suddhantaro dvīhi’riyāpathehiSapacchimevā paṭhamamhi yāme;

()

දහවල් කාලයෙහි හිඳීමෙන් හා සක්මන් කිරීමෙන් ද, එමෙන්ම රාත්‍රී කාලයෙහි නීවරණ ධර්මයන්ගෙන් සිත පිරිසිදු කරමින් ද, රාත්‍රියේ ප්‍රථම යාමයෙහි හා පශ්චිම යාමයෙහි ද (හිඳීම, සක්මන යන) ඉරියව් දෙකෙන් අභ්‍යන්තරය පිරිසිදු කරමින්,

75.

75.

Vuṭṭhānasañño satisampajaññoSa’majjhimasmiṃ muni dakkhiṇena,Passena kappeti ca sīha seyyaṃPāde padaṃ thokaka matibbidhāya;

()

අවදිවීමේ සංඥාව පෙරදැරිව, සිහියෙන් හා නුවණින් යුක්තව, මධ්‍යම යාමයෙහි මුනිවරයාණන් වහන්සේ දකුණු ඇලයෙන් සැතපෙමින්, එක් පාදයක් මත අනෙක් පාදය මඳක් මෑත් කොට තබා සිංහ සෙය්‍යාවෙන් සැතපෙන සේක.

76.

76.

Aṅgīraso jāgariyānuyoga-Dhammena sammācaraṇena tena,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti tassaAbbhuggato abbhutakitti ghoso;

()

අංගීරස වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ නිබඳ අවදිව සිටීමේ වීර්යය නැමැති උතුම් හැසිරීමෙන් ක්ෂේම භූමිය (නිවන) කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ ඒ අසිරිමත් කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පුරා පතළ විය.

77.

77.

Sambodhiyā saddahanā samiddha-Visuddhasaddhācaraṇena tena,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti tassaAbbhuggato abbhutakitti ghoso;

()

චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය පිළිබඳව ඇති කරගත් විශ්වාසයෙන් යුත්, පිරිසිදු ශ්‍රද්ධා හැසිරීමෙන් යුක්තව උන්වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය (නිවන) කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ ඒ අසිරිමත් කීර්ති ඝෝෂාව ලොව පුරා පතළ විය.

78.

78.

Guthaṃyathā pāpa jigucchanenaAriyena lajjācaraṇena tena,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti lokeAbbhuggato tassasilokasaddo;

()

අසූචි පිළිකුල් කරන්නාක් මෙන් පාපය පිළිකුල් කිරීමෙන් යුත්, උතුම් වූ ලැජ්ජාව (හිරි) නැමැති හැසිරීමෙන් යුක්තව උන්වහන්සේ ලොව ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ ඒ ප්‍රශංසාත්මක කීර්ති රාවය ලොව පුරා පතළ විය.

79.

79.

PāpāsamuttāsanalakkhaṇenaOttappasaṅkhācaraṇena tena,Khemaṃ disaṃ sañcaratīti lokeAbbhuggato tassa siloka saddo;

()

පාපයට බියවීමේ ලක්ෂණයෙන් යුත්, ‘ඔත්තප්ප’ නැමැති පාපයට ඇති බිය නැමැති හැසිරීමෙන් යුක්තව උන්වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ කීර්ති රාවය ලොව පුරා පතළ විය.

80.

80.

Anañña sādhāraṇa bāhu sacca-Dhammena dhīmā’caraṇena tena,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti tassaSamubbhavo’dāta yasosadhīso;

()

අන්‍යයන්ට පොදු නොවූ මහා ශ්‍රැතවත් බව (බහුශ්‍රැතභාවය) නැමැති ඥානවන්ත හැසිරීමෙන් යුක්තව උන්වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ ඒ දීප්තිමත් කීර්තිය ඔෂධී තාරකාව මෙන් බැබළුණි.

81.

81.

Thāmena daḷhena parakkamenaVīriyena vīro caraṇena tena,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti tassaSamubbhavo’ dāta yasosadhī so;

()

දැඩි ධෛර්යයෙන් හා වීර්යයෙන් යුත්, වීරෝදාර වීර්යය නැමැති හැසිරීමෙන් යුක්තව උන්වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ ඒ ධවල කීර්ති රශ්මිය ඔෂධී තාරකාව මෙන් බැබළුණි.

82.

82.

Cirakriyānussaraṇe’tisūra-Tarāya satyā’caraṇena satthā,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti tassaYasopabandho visaribabhuva;

()

බොහෝ කලකට පෙර කළ දෑ සිහිපත් කිරීමෙහි අතිශයින්ම දක්ෂ වූ, සති (සිහිය) නැමැති හැසිරීමෙන් යුක්තව ශාස්තෘන් වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ කීර්ති ප්‍රවාහය හැමතැනම පැතිර ගියේය.

83.

83.

AnaññasāmaññagabhīrañāṇoAriyena paññācaraṇena tena,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti tassaYasopabandho visarībabhuva;

()

අන්‍යයන්ට සාධාරණ නොවන ගැඹුරු ඥානයෙන් යුත්, උතුම් වූ ප්‍රඥා හැසිරීමෙන් යුක්තව උන්වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ කීර්ති ප්‍රවාහය දසත පැතිර ගියේය.

84.

84.

Yo diṭṭha dhammamhi sukhāvahassaVinissaṭassā’caraṇehi yassa,Catukkajhānassa nikāmalābhīAkicchalābhī bhagavā’si buddho;

()

යම් භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් මෙලොවදීම සැප එළවන්නා වූ, කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු හැසිරීම් ඇති, සතරවන ධ්‍යානය කැමති පරිදි ලබන්නා වූ ද, නිදුකින් ලබන්නා වූ ද සේක.

85.

85.

Nikāmalābhehi catūhi rūpa-Jjhānehi nātho caraṇehi tehi,Khemaṃdisaṃ sañcaratīti lokeAbbhuggato tassa yaso pabandho;

()

රූපාවචර ධ්‍යාන සතර කැමති පරිදි ලබමින්, ඒ හැසිරීම්වලින් යුක්තව ලෝකනාථයන් වහන්සේ ක්ෂේම භූමිය කරා වඩිනා සේක යන උන්වහන්සේගේ ඒ කීර්ති පරම්පරාව ලොව පුරා පතළ විය.

86.

86.

Tīha’ṭṭhahi vijjāhiTipañcacaraṇehi’mehi sampantassa,Vijjācaraṇa visuddhaṃYasosarīraṃ virājate yāvajja ()

ත්‍රිවිද්‍යාවන්ගෙන් හෝ අෂ්ට විද්‍යාවන්ගෙන් ද, පසළොස් චරණ ධර්මයන්ගෙන් ද සම්පූර්ණ වූ උන්වහන්සේගේ විද්‍යා හා චරණ ගුණයෙන් පිරිසිදු වූ කීර්ති ශරීරය අද දක්වාම බැබළෙන්නේය.

Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne bhagavato vijjācaraṇa sampannoti nāmapaññattiyāabhidheya paridīpo ekavīsatimo saggo.

මෙසේ මේධානන්ද නම් වූ යතිවරයාණන් විසින් සියලු කවීන්ගේ හදවත්වලට ආනන්දය දීම පිණිස රචනා කරන ලද ‘ජිනවංසදීපය’ නම් ග්‍රන්ථයේ, සන්තිකේ නිදානයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ‘විජ්ජාචරණසම්පන්න’ යන නාම ප්‍රඥප්තියේ අර්ථය විස්තර කෙරෙන විසිඑක්වන සර්ගයයි.

Taṃkho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā sugatoti.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳව මෙබඳු වූ යහපත් කීර්ති ඝෝෂාවක් පතළ විය: 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ ද සුගත වන සේක.'

Sobhanagamanattā sugatoti.

ශෝභන ගමන් ඇති බැවින් 'සුගත' නම් වන සේක.

1.

1.

Gamana māhu gatanti susobhanaṃAriyamaggagatena sivaṃdisaṃ,(Dutavilambita)tā’pagato gatoItipi so sugato sugato siyā;

()

උන්වහන්සේගේ ගමන අතිශයින්ම ශෝභන බැවින් 'ගත' යැයි කියනු ලැබේ. ආර්ය මාර්ගය ඔස්සේ ක්ෂේම භූමිය (නිවන) කරා වැඩම කළ බැවින් ද, කෙලෙසුන්ගෙන් දුරු වූ බැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

2.

2.

Gamana mācariyā ya manuttara-Vibhavadaṃ pavadanti’ha sobhanaṃ,Tadariyena gatena gato yatoItipi so sugato sugato siyā;

()

ආචාර්යවරුන් විසින් උත්තම නිර්වාණ සම්පත්තිය ලබාදෙන උන්වහන්සේගේ ඒ ගමන ශෝභන යැයි පවසති. ඒ උතුම් මඟින් වැඩි හෙයින් උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

3.

3.

Muni timaṇḍalachādanatapparoSuparimaṇḍala mantaravāsakaṃ,Kanakakattariyā sunivāsayeNavadalaṃ kamalaṃ’va vikantayaṃ;

()

තුන් මඬල වසා පෙරවීමට කැමැති වූ මුනිවරයාණන් වහන්සේ, රන් කතුරකින් කපන ලද අලුත් නෙළුම් පෙත්තක් බඳු වූ, මනාව වටකුරු වූ අඳනය (අන්තරවාසකය) හැඳි සේක.

4.

4.

Kanakadāmavarena parikkhipaṃPaduma hattha mivo’pari bandhati,Samuni thāvaravijjulatāsiri-Musitacārikalebarabandhanaṃ;

()

උතුම් වූ රන් පටියකින් වට කොට බැඳ, නෙළුම් මලක් බඳු අතින් ඉහළින් බඳින්නාක් මෙන්, ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ ස්ථාවර විදුලි ලතාවක සිරිය පරදවන තමන් වහන්සේගේ ශරීරයෙහි පටිය බැඳි සේක.

5.

5.

Sirighaṇo ghanakañcanacetiyeRatanakambalavattha mivā’hataṃ,TaruṇabhānupabhāruṇacīvaraṃSirisarīravare paṭisevati;

()

ඝන රන් චෛත්‍යයකට රතු රත්න කම්බිලියක් පෙරෙව්වාක් මෙන්, සිරිඝන වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බාල සූර්යයාගේ ආලෝකය වැනි රතු-කහ පැහැති සිවුර තමන් වහන්සේගේ උතුම් ශ්‍රී දේහයෙහි පෙරවාගත් සේක.

6.

6.

Samuni jālavinaddhamanohara-Karatalehi sunīlamaṇippabhaṃ,Upalapatta malaṅkurute yathāBhamaramamburuhehi sarovaro;

()

ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ ජාලාකාරයෙන් බැඳුණු මනහර අත්ලෙන්, නිල් මැණික් පැහැති පාත්‍රය පිළිගන්නා සේක, එය විලෙක නෙළුම් මලක් මත සිටින බඹරෙකු මෙන් ශෝභමාන විය.

7.

7.

Vajati sobhana mindasarāsana-Jaṭitajaṅgamameruriva’ñjase,SamaṇamaṇḍanamaṇḍitaviggahoItipi so sugato sugato siyā;

()

ශ්‍රමණ උපකරණවලින් සැරසුණු සිරුරක් ඇති උන්වහන්සේ, දේදුන්නෙන් වට වූ සක්මන් කරන මහා මේරු පර්වතයක් මෙන් මාර්ගයෙහි මනාව වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

8.

8.

Suragajo’riva nandanakānanāMaṇiguhāya harī’va yugandharā,Navaravinduri’vā’maravāpitoSamadahaṃsavaro’va’hinikkhamaṃ;

()

නන්දන වනයෙන් නික්මෙන දිව්‍ය ඇතුක් මෙන් ද, යුගන්ධර පර්වතයේ මැණික් ගුහාවෙන් නික්මෙන සිංහයෙකු මෙන් ද, සුරපුර පියුම් විලෙන් නික්මෙන තරුණ සූර්යයා මෙන් ද, මනාව හැසිරෙන හංස රාජයෙකු මෙන් ද නික්ම වඩිනා සේක.

9.

9.

Vanaguhāditapovanato subhaṃVajati nikkhamiyā’samarūpimā,Nirupamassiriyā bhusa mullasaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

වනාන්තරයේ ගුහා ආදී තපෝවනයන්ගෙන් නික්ම, අසමසම රූප ශ්‍රීයෙන් යුත් උන්වහන්සේ නිරුපම ශෝභා සම්පත්තිය පතුරුවමින් මනාව වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

10.

10.

Visaravipphuritā’mitaraṃsināSuparisekasuvaṇṇaraseni’va,Vajati piñjarito vasudhambaraṃItipi so sugato sugato siyā;

()

හාත්පස විහිදෙන අපිරිමිත් රශ්මි මාලාවෙන්, රන් දියරෙන් දෝවනය කළාක් මෙන් පොළොව හා අහස රන්වන් පැහැ ගන්වමින් උන්වහන්සේ වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

11.

11.

Karivaro’va karīhi purakkhatoSakalapāpamalā’pagato sayaṃ,Vajati vitamalehi nisevitoItipi so sugato sugato siyā;

()

ඇතුන් පිරිවරාගත් හස්තිරාජයෙකු මෙන්, තමන් වහන්සේ සියලු පාප මලයන්ගෙන් තොරව, කෙලෙස් රහිත රහතන් වහන්සේලා විසින් පිරිවරන ලදුව වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

12.

12.

Asamabuddhavilāsalavena yoAbhibhavaṃ sanarāmaravibbhamaṃ,Paṭipathaṃ paṭipajjati sobhanaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

අසමසම බුදු ලීලාවෙන් මඳක් ප්‍රදර්ශනය කරමින්, දෙව් මිනිසුන්ගේ අලංකාරය අභිබවා මඟට පිළිපන් උන්වහන්සේ ශෝභන ලෙස වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

13.

13.

PurimapacchimadakkhiṇavāmatoPabhavadehapabhāhi pahāsayaṃ,Ratana’sītimitaṃ vajate bhuviItipi so sugato sugato siyā;

()

ඉදිරිපස, පසුපස, දකුණ හා වම යන හැම දිශාවක්ම තමන් වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාවෙන් ඒකාලෝක කරමින්, අසූ රියන් පමණ බුදුරැස් විහිදුවමින් පොළොවෙහි වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

14.

14.

Nigamagāmapurisu ca cārikaṃCarati yo karuṇāparicāriko,Amitasattamanoratha māvahaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

මහා කරුණාව පෙරදැරි කරගෙන, අප්‍රමාණ සත්ත්වයන්ගේ මනෝරථයන් ඉටු කරමින් නියම්ගම්, ජනපද හා නගරයන්හි චාරිකාවෙහි හැසිරෙන සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

15.

15.

Kumudapaṅkaja campakamālati-Kusumavuṭṭhisuphassitaviggaho,Vajati cārutaraṃ jalitiddhimāItipi so sugato sugato siyā;

()

සුදු නෙළුම්, රතු නෙළුම්, හෙළ පියුම්, සපු හා සමන් පිච්ච මල් වැස්සෙන් ස්පර්ශ වූ ශරීරයක් ඇතිව, ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයෙන් බැබළෙමින් අතිශයින්ම මනහර ලෙස වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

16.

16.

Tagarakuṅkumalohita candana-Surabhicuṇṇavikiṇṇamahāpathe,Vajati gandhagajo viya sobhanaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

තගර, කුංකුම හා රතු සඳුන් ආදී සුවඳ කුඩු ඉසින ලද මහා මාර්ගයෙහි, ගන්ධ හස්තියෙකු මෙන් ශෝභමාන ලෙස වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

17.

17.

Turiyarāva satānugatatthuti-Padasatehi abhitthutasagguṇo,Vajati haṃsavilāsitagāmiyoItipi so sugato sugato siyā;

()

සිය ගණන් තූර්ය නාදයන් හා සිය ගණන් ස්තුති ගීතයන්ගෙන් උන්වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කරද්දී, හංස ලීලාවෙන් වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

18.

18.

Suranarādivilocanabhājana-Pivitarūpavilāsasudhāraso,Vajati sīhavijambhitavikkamoItipi so sugato sugato siyā;

()

දෙව් මිනිසුන්ගේ නෙත් නමැති බඳුන්වලින් උන්වහන්සේගේ රූප සිරිය නැමැති අමෘත රසය පානය කරවමින්, පරාක්‍රමවත් සිංහ රාජයෙකු මෙන් වීර වික්‍රමයෙන් වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

19.

19.

CaraṇatāmarasassiribhārataṃAnadhivāsini’vā’vanikāminī,Vajati tamhi pavedhati kampatiItipi so sugato sugato siyā;

()

උන්වහන්සේගේ නෙළුම් මලක් බඳු ශ්‍රී පාද පද්මයන්ගේ ශෝභා භාරය දරාගත නොහැකිව පොළොව නැමැති කාන්තාව කම්පා වන්නාක් මෙන් සැලෙද්දී උන්වහන්සේ වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

20.

20.

Sukhumakunthakipakilalikamakkhikā-Makasakīṭapaṭaṅga manuddayo,Vajati yo aviheṭhaya mañjaseItipi so sugato sugato siyā;

()

කුඩා කුහුඹුවන්, කෘමීන්, මැස්සන්, මදුරුවන් හා පළඟැටියන් කෙරෙහි දයානුකම්පාවෙන් යුක්තව, මඟෙහි යන කිසිදු සතෙකුට හිංසා නොකරමින් වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

21.

21.

Ṭhapitacakkavaraṅkitadakkhiṇa-Caraṇa paṅkaja piñjaritañjaso,Vajati yo paṭhamaṃ yadi nikkhipaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

උතුම් වූ සක් ලකුණෙන් සරසන ලද දකුණු ශ්‍රී පාද පද්මය පළමුව තබමින්, මුළු මඟම රන්වන් පැහැ ගන්වමින් වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

22.

22.

Anupalitta malehi samaṃ phusaṃKamalakomalapādatalehi yo,Vajati dhūtamalaṃ vasudhātalaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

කෙලෙස් මලින් නොතැවරුණු, නෙළුම් පෙත්තක් බඳු මෘදු වූ ශ්‍රී පාද තලයන්ගෙන් සමව පොළොව ස්පර්ශ කරමින්, පිරිසිදු වූ භූමියෙහි වඩිනා සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' වන සේක.

23.

23.

Bhavati bheritalaṃ’va pakasārita-Caraṇatāmarasehi suduggamaṃ,Avanatunnataṭhāna mapāvanīItipi so sugato sugato siyā;

()

බෙර ඇසක් මෙන්, පියුමක් බඳු ශ්‍රී පාද පද්මයන් තබන කල්හි, දුර්ගම වූ ද උස් පහත් වූ ද අසමාන වූ ද සියලු භූමි ප්‍රදේශයෝ සමතලා වෙති. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

24.

24.

Pathavitu’bbhavapaṅkajamuddhaniṬhapitakomalapādatalambujo,Vajati reṇupisaṅgasubhaṅgimāItipi so sugato sugato siyā;

()

පොළොවෙන් පැනනැඟුණු පියුම් මතුපිට තබන ලද සියුම් ශ්‍රී පාද පද්මයන් ඇතිව, පරාග කේසරයන්ගෙන් රන්වන් වූ ශෝභමාන ශරීර ශෝභාවෙන් යුතුව වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

25.

25.

Vajati antamaso’palasakkharāSakalikākaṭhelā’pi sakaṇṭakā,Apavajanti pathā dipaduttameItipi so sugato sugato siyā;

()

දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වඩිනා කල්හි, මඟ තිබෙන කැට, කැබිලිති, කටු, කොහොල් ආදී සියල්ල මඟ හැර ඉවත්ව යති. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

26.

26.

Nijapadaṃ atidura manuddharaṃAtisamīpa manikkhipa mañjase,Vajati gopphakajānu maghaṭṭayaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

මඟ වඩිනා කල්හි තම ශ්‍රී පාදය ඉතා දුරින් නොඔසවමින් ද, ඉතා ළඟින් නොතබමින් ද, වළලුකර හා දණහිස් එකිනෙක නොගැටෙන සේ වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

27.

27.

Atilahuṃ sanikaṃ samitindriyoNa carate carate jutiyu’jjalaṃ;

Bhuvi same visame asamo samaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන් යුතුව, ඉතා වේගයෙන් ද නොව ඉතා හෙමින් ද නොව, දීප්තිමත් තේජසින් බබළමින්, සම වූ ද විෂම වූ ද පොළොවෙහි අසමසම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමාන ගමනින් වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

28.

28.

Anavalokiya uddhamadhodisaṃAnudisañca catuddisa mañjase,Vajati yo yugamatta mapekkhakoItipi so sugato sugato siyā;

()

මඟ වඩිනා කල්හි උඩ, යට, සතර දිශා හෝ අනුදිශා නොබලමින්, වියදඬු ප්‍රමාණයක් පමණක් (වියක් පමණක්) ඉදිරිය බලමින් වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

29.

29.

Timadabandhurasindhurakesarī-Gativilāsaviḍambanavikkamo,Vajati pādatalaṅka madassayaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

මද මුදිත හස්තිරාජයකුගේ හෝ සිංහරාජයකුගේ ගමනෙහි විලාසය හා වික්‍රමය පරදවන සුළු ලීලාවෙන්, ශ්‍රී පාද ලාංඡනය (පොළොවෙහි) නොදක්වමින් වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

30.

30.

Nirupamajjutiyā purisāsabhoVasabharājaparājitavikkamo,Vajati sañjanayaṃ janasammadaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

උපමා රහිත තේජසින් යුත්, පුරුෂෝත්තම වූ, වෘෂභ රාජයෙකුගේ වික්‍රමය ද පරදන සුළු වීරත්වයෙන් යුත් උන්වහන්සේ ජනයාට ප්‍රීතිය උපදවමින් වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

31.

31.

Sūriyaraṃsi sameti pavāyatiKusumagandhasugandhasamīraṇe,Vajati tabbimalañjasamajjhagoItipi so sugato sugato siyā;

()

උන්වහන්සේ ඒ නිර්මල මාර්ගය මැදින් වඩිනා කල්හි, සූර්ය රශ්මිය මෘදු වන අතර, මල් සුවඳින් සුවඳවත් වූ සිහිල් සුළං හමන්නට පටන් ගනී. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

32.

32.

Jaladharā purato jalabindavoNaramarū kusumāti kirantipi,Tadupasattarajamhi pathe vajeItipi so sugato sugato siyā;

()

උන්වහන්සේ වඩිනා මඟෙහි දූවිලි සංසිඳුවමින්, වලාකුළු පෙරටුවෙන් පැමිණ පැන් බින්දු හෙලති; මිනිස්සු සහ දෙවියෝ මල් ඉසිති. එබඳු මඟක උන්වහන්සේ වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

33.

33.

Ruciracāmarachattadharāmarā-Suranarehi’pi gacchati sakkato,Garukato mahito patimānitoItipi so sugato sugato siyā;

()

මනහර සේසත් හා චාමර දැරූ දෙවියන්, අසුරයන් හා මිනිසුන් විසින් ද සත්කාර කරන ලදුව, ගරු කරන ලදුව, පූජා කරන ලදුව, සම්භාවනා කරන ලදුව උන්වහන්සේ වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

34.

34.

Yadi migindagajindaturaṅgama-Migavihaṅgamanādasupūjito,Vajati pupphavitānadharo sireItipi so sugato sugato siyā;

()

සිංහ, ඇත්, අස්, මුව හා පක්ෂීන්ගේ මධුර නාදයන්ගෙන් පිදුම් ලබමින් ද, හිස මතුපිට මල් වියනක් දරාගෙන වඩිනා සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

35.

35.

Nayanatoraṇacārutara’ñjaseParilasanti gate jinakuñjare,Sakasakā’bharaṇāni’pi pāṇinaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

දිනේන්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වඩිනා කල්හි, මඟ දෙපස සිටින්නන්ගේ නෙත් නමැති තොරණින් අතිශයින් ශෝභමාන වූ මාර්ගයෙහි, සත්ත්වයන්ගේ ස්වර්ණාභරණ පවා නාද වෙමින් බබළන්නට පටන් ගනී. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

36.

36.

Bhavati acchariyabbhutamaṅgala-Chaṇamahussavakeḷinirantaraṃ,Tibhuvanaṃ sugate sugate patheItipi so sugato sugato siyā;

()

සුගතයන් වහන්සේ මඟ වඩිනා කල්හි, මුළු තුන්ලෝකයෙහි ම අසිරිමත් වූ ද පුදුම එලවන සුළු වූ ද මංගල උත්සව හා ක්‍රීඩා නිරන්තරයෙන් සිදුවේ. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

37.

37.

Siva masaṅkhatadhātu manuttaraṃParamasundaraṭhāna manāsavaṃ,Vigatajātijarāmaraṇaṃ gatoItipi so sugato sugato siyā;

()

ශාන්ත වූ, අසංඛත වූ, අනුත්තර වූ ද අතිශයින් ම සුන්දර වූ ද කෙලෙස් රහිත වූ ද ජාති ජරා මරණ රහිත වූ නිර්වාණ ක්ෂේම භූමියට පැමිණි සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

38.

38.

Murajadundubhichidda mivo’pariNabhasi yāvabhavagga masaṃvuṭaṃ,Vivaṭa kameti yadubbhavapaṅkaja-Pamitiyā jinasaṅkha mapādise;

()

බෙරයක සිදුරක් මෙන් ඉහළ අහසෙහි භවාග්‍රය දක්වා ම විවෘත වූ, නිර්වාණ ධාතුවට පැමිණි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ඒ උතුම් බෝධි මණ්ඩලය;

39.

39.

Yadapi maṇḍanabhumi subodhiyāAcalaṭhāna manaññavalañjiyaṃ,Lalitapiñjakalāpanibho yahiṃVijayabodhi idāni’pi rājate;

()

යම් බෝධි මණ්ඩලයක් අචල වූ ද අන්‍යයන් විසින් පරිභෝග නොකළ හැක්කා වූ ද, මනහර මොනර පිල් කළඹක් බඳු වූ ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ අදටත් බබළන්නා වූ ද ඒ උතුම් භූමියට;

40.

40.

Paṭhama mubbhava mantapabhaṅguraṃVasumatīyuvatihadayopamaṃ,Tada’pi kasundaraṭhāna mupāgatoItipi so sugato sugato siyā;

()

මිහිකත නමැති තරුණියගේ හෘද වස්තුව බඳු වූ, ලෝකෝත්පත්තියේ දී ප්‍රථමයෙන් ම පහළ වන්නා වූ ඒ අතිශයින් ම සුන්දර වූ ස්ථානයට (බෝධි මණ්ඩලයට) උන්වහන්සේ පැමිණි සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

41.

41.

Yadapi bodhipadanti pavuccatiAriyañāṇamihagga manuttaraṃ,Yada’pi ñāṇa manāvaraṇaṃ tathāNikhilañeyyapathā’nativattanaṃ;

()

යම් බෝධියක් යැයි කියනු ලබන මෙලොව උතුම් ම වූ අනුත්තර ආර්ය ඥානය ද, සියලු දතයුතු ධර්මයන් විනිවිද දකින ආවරණ රහිත වූ ඒ සර්වඥතා ඥානය ද,

42.

42.

Purimajātisu pūritapārami-Balavapaccayasantiparāyaṇo,Tada’pi sundaraṭhāna mupāgatoItipi so sugato sugato siyā;

()

පෙර ජාතීන්හි පුරන ලද පාරමිතාවන්ගේ බලවත් ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් ශාන්තිය උදෙසා උන්වහන්සේ ඒ සුන්දර වූ බෝධි ඥානයට පැමිණි සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

43.

43.

AriyamaggacatukkapahīṇakaṃNapunare’ti kilesagataṃ sataṃ,Apunarāgamanaṃ sugato yatoItipi so sugato sugato siyā;

()

සිව්වැදෑරුම් ආර්ය මාර්ගයන් විසින් ප්‍රහීණ කරන ලද කෙලෙස් සමූහයා වෙත නැවත නොපැමිණෙන බැවින් ද, නැවත නොඑන ගමනකින් වැඩි බැවින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

44.

44.

Sumati suṭhugato paṇidhānatoPpabhuti yāva jayāsanupāsanaṃ,Tidasapāramiyo paripūrayaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

මහා ප්‍රඥාවෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ, අභිනීහාරයේ සිට ජය ශ්‍රී මහා බෝධි මණ්ඩලයෙහි වැඩසිටීම දක්වා තිස් පෙරුම් දම් මැනවින් පුරමින් යහපත් ගමනක් වැඩි සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

45.

45.

TadubhayantabhavābhavadiṭṭhiyoAnupagamma gato hitamāvahaṃ,Paṭipadāya hi suṭṭhutarāya yoItipi so sugato sugato siyā;

()

භව සහ අභව (ශාස්වත හා උච්ඡේද) යන අන්ත දෙකට නොපැමිණ, ලෝකයාට යහපත සලසන්නා වූ අතිශයින් ම යහපත් වූ මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවෙන් වැඩි සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

46.

46.

Rucirabhāratibhattutibhocatu-Parisamajjhagato viyakesari,Gadati vītabhayo giramāsabhiṃItipi so sugato sugato siyā;

()

මනහර වූ ද ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ද වචන ඇති උන්වහන්සේ, සිව්වනක් පිරිස මැද සිංහයෙකු මෙන් බිය රහිතව උදාර වූ වචන පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

47.

47.

Surabhinā mukhatāmarase vacī-Sucaritappabhavena subhāsitaṃ,Gadati dhammasabhaṃ parivāsayaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

සුවඳවත් වූ මුඛ පද්මයෙන් නික්මෙන, වාග් සුචරිතයෙන් උපන් සුභාෂිත වචන දහම් සභාව සුවඳවත් කරමින් පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

48.

48.

Ratikaraṃ karavīkavirāvatoPaṭutaraṃ sutaraṃ sarasaṃ giraṃ,Gadati sotarasaṃ parisattareItipi so sugato sugato siyā;

()

කරවි කූජනයටත් වඩා මිහිරි වූ ද පැහැදිලි වූ ද රසවත් වූ ද ඇසීමට ප්‍රිය වූ ද දේශනාව පිරිසගේ ශ්‍රවණේන්ද්‍රියන් පිනවමින් පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

49.

49.

Gadati sabbavacīduritehi yoPavirato abhisandhiya bhindiya,Avitathena tathañca kathaṃkathāItipi so sugato sugato siyā;

()

සියලු වාග් දුශ්චරිතයන්ගෙන් වැළකී, සැක දුරු කරමින් ද සත්‍ය වූ ද තථ්‍ය වූ ද වචන ම දේශනා කරන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

50.

50.

Thirakathaṃ nakadāvi visaṃvadoGadati paccayikaṃ acalācalaṃ,Parisago catusaccadaso sadāItipi so sugato sugato siyā;

()

කිසි කලෙකත් බොරු නොකියන්නා වූ, ස්ථිර වූ, විශ්වාසදායක වූ ද අචල වූ ද වචන පවසමින්, සතර සත්‍යය අවබෝධ කර දෙමින් පිරිස මැද දේශනා කරන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

51.

51.

SahitabhinnajanesudayāparoAnupadāniyameva’bhisandhiyaṃ,GadatiyovacanaṃpaṭigaṇhiyaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

සමගි වූවන් ආරක්ෂා කිරීමටත්, බිඳුණු අය සමගි කිරීමටත් දයානුකම්පාවෙන් යුතුව, සිත් බඳින්නා වූ ද පිළිගත යුතු වූ ද වචන පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

52.

52.

Piyakaraṃ sukumārataraṃ giraṃSutisukhaṃ sugamaṃ hadayaṅgamaṃ,Gadati nela manelagalaṃ yatoItipi so sugato sugato siyā;

()

කනට සුව දෙන, පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි, හෘදයාංගම වූ ද, දොස් රහිත වූ ද, මිහිරි වූ ද ප්‍රිය උපදවන වචන පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

53.

53.

VihitavāṇivilāsinisaṅgamoSumati sāmayikaṃ samayaṃ vidū,Gadati bhuta pavatti manaññathāItipi so sugato sugato siyā;

()

මහා ප්‍රඥාවෙන් යුත්, සුදුසු කාලය මැනවින් දන්නා වූ උන්වහන්සේ, මනහර වචන විලාසයෙන් යුක්තව, සිදුවීම් ඇති සැටියෙන් ම වෙනස් නොකොට පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

54.

54.

Gadati ñeyyapadatthavido sadāJanahitattha manatthapanūdanaṃ,Gadita matthagataṃ ubhayatthadaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

දතයුතු සියලු අර්ථයන් දන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ජනයාගේ යහපත පිණිස ද අයහපත දුරු කරනු පිණිස ද දෙලොව අර්ථය සලසන අර්ථවත් වචන ම පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

55.

55.

SakalasaṅkhatadhammavimuttiyāGadati damma masaṅkhadhātuyā,Ariyamaggaphalehi’pi nissitaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

සියලු සංඛත ධර්මයන්ගෙන් මිදීම පිණිස ද, අසංඛත ධාතුව (නිර්වාණය) සහ ආර්ය මාර්ග ඵලයන් ඇසුරු කළා වූ ද උතුම් ධර්මය ම දේශනා කරන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

56.

56.

Vinayavādi vineyyajane yatoVinayanattha manattanayatvitaṃ,Vinayanissitakaṃ gadate kathaṃItipi so sugato sugato siyā;

()

විනයවාදී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, හික්මවිය යුතු ජනයා හික්මවීම පිණිස ම, ආත්මාර්ථයෙන් තොර වූ විනය ඇසුරු කළ කථාවන් ම පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

57.

57.

Hadayakosanidhānavatiṃ sadāSadupamaṃ pariyantavatiṃ kathaṃ,Gadati mañjugado vadanaṃ varoItipi so sugato sugato siyā;

()

මිහිරි වචන ඇති, උතුම් මුඛයක් ඇති උන්වහන්සේ, සදාකාලිකව හදවත නමැති සේප්පුවෙහි තැන්පත් කර තැබිය යුතු වූ ද, සුදුසු උපමා සහිත වූ ද, සීමා සහිත (ප්‍රමාණවත්) වූ ද වචන පවසන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

58.

58.

Muni rasaṅkuvitānanapaṅkajoPurimameva giraṃ parisantare,Gadati aṭṭhavidhaṅgikaka māsabhiṃItipi so sugato sugato siyā;

()

කිසිවිටෙකත් මැලවී නොයන මුඛ පද්මයක් ඇති මුනිඳුන් වහන්සේ, පිරිස මැද පෙරටුව ම අංග අටකින් යුත් උදාර වූ ස්වරයෙන් වදාරන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

59.

59.

Avitathaṃ vitathampi niratthaka-Mapi kathaṃ suṇataṃ piya mappiyaṃ,Nahivadanti kadāci tathāgatāItipi so sugato sugato siyā;

()

අසන්නන්ට ප්‍රිය වුව ද අප්‍රිය වුව ද, අසත්‍ය වූ ද අනර්ථකාරී වූ ද කිසිදු වචනයක් තථාගතයන් වහන්සේලා කිසිම කලෙකත් වදාරන්නේ නැත. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

60.

60.

Avitthaṃ suṇataṃ pakiya mappiyaṃAbhivadantī sadatthasitaṃ kathaṃ,Ya’dahivoharaṇe samayaññunoItipi so sugato sugato siyā;

()

අසන්නන්ට ප්‍රිය වුව ද අප්‍රිය වුව ද, සත්‍ය වූ ද අර්ථවත් වූ ද වචනය ව්‍යවහාර කිරීමට සුදුසු කාලය දැන උන්වහන්සේ වදාරන සේක. එහෙයින් ද උන්වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

61.

61.

Tāya tāya’bhisāvayaṃ janataṃ sakāya niruttiyāEhisāgatavādi gotamagottaketu tathāgato,Mūlamāgadhibhāsayā gadate sabhaṃ kaparitosayaṃTena so bhuvanattaye sugato siyāti suvissuto;

()

එම ඒ ජනයා තමන්ගේම නිරුක්තියෙන් (භාෂාවෙන්) අමතන්නා වූ, 'එන්න, සාදරයෙන් පිළිගනිමි' යි පවසන සුලු වූ, ගෝතම ගෝත්‍රයට ධජයක් බඳු වූ ඒ තථාගතයන් වහන්සේ මුල් මාගධී භාෂාවෙන් සකල සභාවක්ම සතුටු කරමින් දේශනා කරන සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ තුන් ලොවෙහි 'සුගත' යැයි ඉතා පතළ වූ සේක.

62.

62.

Lokaṃ lokappabhavaṃLokanirodhañca lokamokkhūpāyaṃ,Catubhī abhisamayehiNātho sammā gato tato so sugato;

()

ලෝකයද, ලෝකයාගේ හටගැනීමද, ලෝක නිරෝධයද, ලෝකයෙන් මිදීමේ උපකාරී මාර්ගයද යන මේ සතර ආර්ය සත්‍යයන් සතර ආකාර අවබෝධයන්ගෙන් මැනවින් අවබෝධ කොට ගිය හෙයින්, ඒ ලෝකනාථයන් වහන්සේ 'සුගත' නම් වන සේක.

Iti medhānandābhidhānena yatināna viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santikeka nidāne bhagavato sutagoti paññattiyā abhidheya paridīpo. Bāvīsatimo saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය දෙන කාරණයක් වූ, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි, සන්තිකේ නිදානයෙහි භගවතුන් වහන්සේගේ 'සුගත' යන ප්‍රඥප්තියේ අර්ථය පැහැදිලි කිරීම නම් වූ විසිදෙවන සර්ගයයි.

Taṃkho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato. Itipiso bhagavā lokavidūti.

ඒ භාග්‍යවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳව මෙබඳු යහපත් කීර්ති ඝෝෂාවක් පැතිර ගියේය: 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේද ලෝකවිදූ වන සේක' යනුවෙනි.

1.

1.

Tassa sa (dodhaka) lakkhaṇacāru-Cakkavara’ṅkitapādatalassa,Lokavidū’tipi yāva bhavaggāEkasilokaravo udapādi;

()

උතුම් වූ මංගල චක්‍ර ලක්ෂණයෙන් අලංකාර වූ ශ්‍රී පතුල් ඇති ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට 'ලෝකවිදූ' යන මේ ඒකාකාරී කීර්ති රාවය භවග්‍රය දක්වාම පැනනැංගේය.

2.

2.

Lakkhaṇamūlanirodhanirodho-Pāyavasena paki lokakamasesaṃ,Yo paṭivijjhi tilokahito kaghoLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ත්‍රිලෝකහිතෛෂී වූ යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙනෙක් ලෝකයෙහි (සංස්කාර ලෝකයාගේ) ලක්ෂණය, හේතුව, නිරෝධය සහ නිරෝධයට පත්වීමේ මාර්ගය යන ක්‍රමයෙන් මුළු මහත් ලෝකයම අවබෝධ කළ සේක්ද, එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

3.

3.

Lokamidheva kalebaramatteLokanidānanirodhamavedi,Lokanirodhakaraṃka paṭipattiṃLokavidūti pavuccati tasmā;

()

යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙනෙක් මේ බඹයක් පමණ වූ ශරීරය තුළම ලෝකයද, ලෝකයේ හටගැනීමද, ලෝක නිරෝධයද, ලෝක නිරෝධය කරන ප්‍රතිපදාවද අවබෝධ කළ සේක්ද, එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

4.

4.

Lokamahambudhipāragu satta-Saṅkhatabhājanalokapabhedaṃ,So bhagavā’navasesamavediLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ලෝකය නැමති මහා සාගරයෙන් එතෙර වූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සත්ව ලෝකය, සංස්කාර ලෝකය සහ අවකාශ (භාජන) ලෝකය යන ලෝක ප්‍රභේදයන් ඉතිරි නැතිව අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

5.

5.

So hi bhavābhavadaṭṭhisabhāva-Ñāṇanulomikakhantipabhedaṃ,Āsayadhamma mabujjhi pajānaṃLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සත්ත්වයන්ගේ භවාභව දෘෂ්ටි ස්වභාවයද, ඥානයට අනුකූල වූ ක්ෂාන්තීන්ගේ (ඉවසීම්වල) ප්‍රභේදයන්ද, සත්ත්වයන්ගේ ආශය ධර්මයන්ද අවබෝධ කරගත් සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

6.

6.

Pātubhavaṃ sati kāraṇalābheSattavidhānusayampi janānaṃ,So paṭivijjhi vicaṭṭitalokoLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ලෝකයේ කෙලෙස් දුරු කළ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සුදුසු හේතු ලැබුණු කල්හි ජනයා කෙරෙහි පැනනගින සප්තවිධ අනුසය ධර්මයන්ද අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

7.

7.

Rajjanadussanamuyhanasaddhā-Buddhivitakkavimissavasena,So caritaṃ paṭivijjhi pajānaṃLokavidūti pavuccati tasmā, ()

උන්වහන්සේ සත්ත්වයන්ගේ රාගය, ද්වේෂය, මෝහය, ශ්‍රද්ධාව, බුද්ධිය, විතර්කය සහ ඒවායේ මිශ්‍ර වීම් වශයෙන් වන චරිතයන් අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

8.

8.

Hīnapaṇīta’dhimuttivasenaDubbidhameva’dhimutti mavedi,Lokaniruttivido janatāyaLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ජනයාගේ ලෝක ව්‍යවහාරයන් (නිරුක්තීන්) දන්නා වූ උන්වහන්සේ, හීන හා ප්‍රණීත වශයෙන් සත්ත්වයන්ගේ ද්විවිධ වූ අධිමුක්තීන් (කැමැත්තන්) ද අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

9.

9.

Apparajakkha manussadapāpaṃUssadapāpa muḷārarajakkhaṃ,Dubbidhalokamabujjhi yatosoLokavidūti pavuccati tasmā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ කෙලෙස් දූවිලි අල්ප වූද අකුසල් අඩු වූද, කෙලෙස් දූවිලි බහුල වූද අකුසල් බහුල වූද වශයෙන් වූ ද්විවිධ ලෝකය අවබෝධ කළ සේක්ද, එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

10.

10.

Indriyapubbaparopariyatti-Ñāṇapabho tikhiṇindriyalokaṃ,So paṭivijjhika mudindriyalokaṃLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ඉන්ද්‍රිය පරෝපරියත්ත ඥානාලෝකය ඇති ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තියුණු ඉන්ද්‍රියයන් ඇති ලෝකයද, මෘදු ඉන්ද්‍රියයන් ඇති ලෝකයද අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

11.

11.

Vaṭṭavivaṭṭapatiṭṭha masādhu-Sādhusabhāvagataṃ bhagavā so,Dvāktike’taraloka mavediLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සංසාරය හා නිවනෙහි පිහිටි අසත්පුරුෂ හා සත්පුරුෂ ස්වභාවයට පත් වූ ද්විවිධ වූද, ත්‍රිවිධ වූද, වෙනත් වූද ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

12.

12.

SādhupasatthasadattaniyāmaṃÑāpayituṃ sukarāsukarampi,Sattanikāyamavedi yato soLokavidūti pavuccati tasmā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ සත්පුරුෂයන් විසින් පසසන ලද ස්වකීය අර්ථය (යහපත) අවබෝධ කරවීමට පහසු වූද, අපහසු වූද සත්ත්ව සමූහයා පිළිබඳව අවබෝධ කළ සේක්ද, එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

13.

13.

Kammakilesavipākavibandha-Muttyavimuttigate paṭivijjhi,Bhabbajaneya mabhabbajane soLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කර්ම, කෙලෙස් හා විපාක නමැති බාධකයන්ගෙන් මිදුණු හා නොමිදුණු ස්වභාවයද, භව්‍ය වූ (නිවන් ලැබීමට සුදුසු) සහ අභව්‍ය වූ (නිවන් ලැබීමට නුසුදුසු) ජනයාද අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

14.

14.

Nipphalatāya navuttamananta-Sattapamāṇa manāvaraṇena,Ñāṇabalena sayaṃ viditaṃhiLokavidūti pavuccati tasmā;

()

නිස්ඵල නොවන පරිදි, කෙළවරක් නැති අනන්ත සත්ත්ව ප්‍රමාණය තමන් වහන්සේගේ අනාවරණ ඥාන බලයෙන් ස්වයංභූ ව්‍යවහාරයෙන් අවබෝධ කරගත් හෙයින්, උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

15.

15.

Vuttanayeni’ha so muni satta-Lokamanekavidhaṃ paṭivijjhiSattanikāyasarojavane’ṇoLokavidūti pavuccati tasmā;

()

සත්ත්ව සමූහයා නැමති පියුම් වනයට සූර්යයෙකු බඳු වූ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ මෙහි කියන ලද ක්‍රමයෙන් අනේකවිධ වූ සත්ත්ව ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

16.

16.

Paccayasaṇṭhitikaṃ paṭivijjhiSaṅkhatalokamasaṅkhatadassi,EkavidhampyavaropitalokoLokavidūti pavuccati tasmā;

()

අසංඛතය (නිවන) දකින්නා වූ, සංස්කාර ලෝකයෙහි පවතින ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් හටගත් ස්වභාවය අවබෝධ කළා වූ, එක් ආකාරයකින් වර්ග කරන ලද ලෝකයද අවබෝධ කළ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

17.

17.

Ruppaṇalakkhaṇato’khilarūpaṃNāmasalakkhaṇato catunāmaṃ,Dubbidhaloka mavedi munindoLokavidūti pavuccati tasmā;

()

මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ රූපයෙහි වෙනස් වන (රුප්පන) ලක්ෂණයෙන් මුළු රූප ලෝකයද, නාමයෙහි නැමෙන (නමන) ලක්ෂණයෙන් සතර ආකාර නාම ධර්මයන්ද යන ද්විවිධ ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

18.

18.

Lokahito sukhadukkhamupekkhā-Vedayitattikato suvibhattaṃ,So bhagavā kapaṭivijjhi tilokaṃLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ලෝකයට හිතෛෂී වූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැප, දුක් සහ උපේක්ෂා යන ත්‍රිවිධ වේදනාවන්ගෙන් මැනවින් බෙදා දක්වන ලද තුන් ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

19.

19.

Pañcavidhaṃka muni bandhavasenā-Hāravasena catubbidhalokaṃ,Lokapadīpanibho paṭivijjhiLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ලෝකයට ප්‍රදීපයක් බඳු වූ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ බන්ධන වශයෙන් පස් වැදෑරුම් වූද, ආහාර වශයෙන් සතර වැදෑරුම් වූද ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

20.

20.

Advayavādi saḷāyatanākhya-Chabbidhalokamavedi jino so,Sattavidhampi manaṭṭhitilokaṃLokavidūti pavuccati tasmā;

()

අද්වයවාදී වූ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සළායතන නම් වූ සවැදෑරුම් ලෝකයද, සප්තවිධ විඤ්ඤාණට්ඨිති (සිත පිහිටන තැන්) ලෝකයද අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

21.

21.

Lābhapabhutika maṭṭhavidhampiLokasabhāvamavedi yato so,Sakyamunī navasantanivāseLokavidūti pavuccati tasmā;

()

යම් හෙයකින් ඒ ශාක්‍යමුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලාභ ආදී අට වැදෑරුම් ලෝක ධර්ම ස්වභාවයද, නවවිධ සත්ත්වාවාසයන්ද අවබෝධ කළ සේක්ද, එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

22.

22.

So dasabārasadhā’yatanānaṃBhedavasena tilokapadīpo,Lokamavedi tilakkhaṇavedīLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ත්‍රිලක්ෂණය අවබෝධ කළා වූ, තුන් ලොවට ප්‍රදීපයක් බඳු වූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දොළොස් වැදෑරුම් ආයතන භේදයන්ගෙන් මුළු ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

23.

23.

Dhātuvasena yato suvibhattaṃLoka matha’ṭṭhadasapparimāṇaṃ,Saṅkhatalokabhido paṭivijjhiLokavidūti pavuccati tasmā;

()

යම් හෙයකින් සංස්කාර ලෝකය බිඳලූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ධාතු වශයෙන් මැනවින් බෙදන ලද අටළොස් වැදෑරුම් ලෝකය අවබෝධ කළ සේක්ද, එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

24.

24.

So maṇikañcanarūpiyamuttā-Saṅkhapavālasilākaṭhalādiṃ,Lokamavedi atindriyabaddhaṃLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මැණික්, රන්, රිදී, මුතු, සක්, පබළු, ගල්, කැට ආදී වූ ඉන්ද්‍රිය බද්ධ නොවන (අචේතනික) ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

25.

25.

Rukkhalatāphalapallavapatta-Pupphapakarāgapabhedavasena,So sukhumantaralokamavediLokavidūti pavuccati tasmā;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගස්, වැල්, ගෙඩි, දළු, කොළ, මල් සහ ඒවායේ වර්ණ ප්‍රභේදයන්ගෙන් යුත් සියුම් අභ්‍යන්තර ලෝකය අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

26.

26.

Yattakamevu’tujaṭṭhakalāpa-Rapagataṃ ihabhājanaloke,Vijjati tampaṭivijjhi asesaṃLokavidūti pavuccati tasmā;

()

මේ භාජන (අවකාශ) ලෝකයෙහි පවත්නා වූ, උතුජ අෂ්ට කලාපයන්ගෙන් යුත් යම් තාක් රූප සමූහයක් වේද, ඒ සියල්ල ඉතිරි නැතිව අවබෝධ කළ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

27.

27.

So bhagavā himavatta pamāṇaṃAṭṭhamahānirayādi pamāṇaṃ,Nāgasupaṇṇavimāna pamāṇaṃBrahmasurāsuraloka pamāṇaṃ;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හිමාලයේ ප්‍රමාණයද, අට මහ නිරයන්ගේ ප්‍රමාණයද, නාගයන්ගේ හා සුපර්ණයන්ගේ (ගුරුළන්ගේ) විමානවල ප්‍රමාණයද, බ්‍රහ්ම, සුර (දේව) හා අසුර ලෝකයන්ගේ ප්‍රමාණයද,

28.

28.

Paṃsujalānilabhumi pamāṇaṃDīpasavantisamudda pamāṇaṃ,Merumahidharakūṭa pamāṇaṃKappatarūravicanda pamāṇaṃ;

()

පස්, ජලය, වායුව හා පෘථිවියේ ප්‍රමාණයද, මහාද්වීපයන්ගේ, ගංගාවන්ගේ හා සාගරයේ ප්‍රමාණයද, මහාමේරු පර්වතයේ හා පර්වත කූටයන්ගේ ප්‍රමාණයද, කල්පවෘක්ෂයන්ගේ, සූර්යයාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ ප්‍රමාණයද,

29.

29.

PaccayasaṅkhatadhammasamuhaṃBhājanalokagataṃ sakalampi,UddhamadhotiriyaṃpaṭivijjhiLokavidūti pavuccatitasmā;

()

භාජන ලෝකයට අයත්, ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් හටගත් සකල විධ සංස්කාර ධර්ම සමූහයම උඩ, යට සහ සරස (සතර දිග) යන හැම තැනින්ම අවබෝධ කළ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

30.

30.

Lokālokakaro tilokatilakoso sattalokaṃ imaṃBujjhitthā’nusayāsayādividhinā saṅkhāralokaṃ tathā,Āhārādipamāṇatādividhinā okāsalokaṃ yatoTasmā lokavidūti vuccati jino saṅkhāraloka’ntago;

()

ලෝකයට ආලෝකය ලබා දෙන, තුන් ලොවට තිලකයක් බඳු වූ, සංස්කාර ලෝකයාගේ කෙළවරට පත් වූ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, ආශය හා අනුසය ආදී ක්‍රමයන්ගෙන් මේ සත්ත්ව ලෝකයද, එමෙන්ම සංස්කාර ලෝකයද, ආහාර ආදියේ ප්‍රමාණාත්මක බව ආදී ක්‍රමයෙන් අවකාශ ලෝකයද අවබෝධ කළ සේක. එහෙයින් උන්වහන්සේ 'ලෝකවිදූ' යැයි කියනු ලැබෙති.

Itimedhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santikenidāne bhagavatolokavidūti nāmapaññattiyā abhidheyaparidīpo tevīsatimosaggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය දෙන කාරණයක් වූ, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි, සන්තිකේ නිදානයෙහි භගවතුන් වහන්සේගේ 'ලෝකවිදූ' යන නාම ප්‍රඥප්තියේ අර්ථය පැහැදිලි කිරීම නම් වූ විසිතුන්වන සර්ගයයි.

Taṃkho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā anuttaro purisadammasārathīti.

ඒ භාග්‍යවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳව මෙබඳු යහපත් කීර්ති ඝෝෂාවක් පැතිර ගියේය: 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේද අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථී වන සේක' යනුවෙනි.

1.

1.

Abhāvato paramatarassa kassaciJanassa sagguṇavisarehi attanā,Samāsanibbacananayena so muniAnuttaro sasi (rucirā)’nanambujo;

()

යහපත් ගුණ සමූහයෙන් තමන් වහන්සේට වඩා උතුම් වූ වෙනත් කිසිදු පුරුෂයෙකු නොමැති හෙයින්, චන්ද්‍රයා බඳු සුන්දර මුහුණක් ඇති ඒ මුණිවරයාණන් වහන්සේ ව්‍යාකරණ නීති ව්‍යුත්පත්ති ක්‍රමයෙන් ද 'අනුත්තර' (තමන්ට වඩා උතුමෙකු නැති) වන සේක.

2.

2.

Tathāhi so narahari sīlasampadā-Guṇeni’maṃ abhibhavate sadevakaṃ,Samādhinā varamatiyā vimuttiyāVimuttidassanaguṇasampadāyapi;

()

එසේ හෙයින්, ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේගේ ශීල සම්පත්තිය නමැති ගුණයෙන් ද, සමාධියෙන් ද, උතුම් ප්‍රඥාවෙන් ද, විමුක්තියෙන් ද, විමුක්ති ඥානදර්ශන ගුණ සම්පත්තියෙන් ද දෙවියන් සහිත මේ ලෝකය අභිබවා සිටින සේක.

3.

3.

Yato navijjati adhisīlasampadā-Samādhidhipabhutiguṇehi tassamo,Kutonu vijjati’ha taduttarītaroSiyā tatopya’ya masamo mahāmuti;

()

යම් හෙයකින් අධිශීල සම්පත්තිය, සමාධිය ආදී ගුණයන්ගෙන් උන්වහන්සේට සමාන වූවෙක් නොලැබේ ද, එසේ කල උන්වහන්සේට වඩා උතුම් වූවෙක් මෙහි කෙසේ නම් ලැබේද? එහෙයින් මේ මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ අසම වන සේක.

4.

4.

Nirūpamo asamamunīhi somuniYato samo asamasamo siyā tato,Tathāgatassi’ha dutiyassa kassaciAbhāvato adutiyako tathāgato;

()

අසම වූ මුනිවරුන් හා සම වූ හෙයින් ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ නිරූපම වන සේක, එබැවින් 'අසමසම' වන සේක. මෙලොව දෙවැනි තථාගතවරයෙකු නොමැති බැවින් තථාගතයන් වහන්සේ අද්විතීය වන සේක.

5.

5.

Yato navijjati paṭimāpi tassamāSamo tadā’samatanusampadāyapi,Sahāyako nahi paṭividdhabodhiyāTato yamappaṭima’sahāyako muni;

()

උන්වහන්සේට සමාන වූ උපමාවක් නොමැති හෙයින් ද, අසම දේහ සම්පත්තියෙන් සමාන වන බැවින් ද, අවබෝධ කරගත් බෝධියෙහි කිසිදු සහායකයෙකු නොවූ බැවින් ද, ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ අප්‍රතිම වූ ද සහාය රහිත වූ ද වන සේක.

6.

6.

Kalebarenapi abhirūpahārināGuṇehi tappaṭisamapuggalo nahi,Nacatthi pāvacanavibhāgakapakpaneSayaṃ vinā bhuvi paṭibhāgapuggalo;

()

අතිශය මනහර වූ ශරීරයෙන් ද ගුණයන්ගෙන් ද උන්වහන්සේ හා සමාන පුද්ගලයෙක් නැත. ධර්ම විනය බෙදා දැක්වීමෙහි ලා උන්වහන්සේ හැර මෙලොව සමාන කළ හැකි වෙනත් පුද්ගලයෙක් ද නැත.

7.

7.

AnaññagocaravarabodhisiddhiyāSa’haṃ sayambhuti paṭipuggalonahi,Paṭiññamappayitu malaṃ sayaṃ vinā,Anuttaro’tipi naradammasārathi;

()

අන්‍යයන්ට විෂය නොවන උතුම් බෝධිය සාක්ෂාත් කිරීමෙන්, උන්වහන්සේ 'මම ස්වයම්භූ වෙමි' යි ප්‍රතිඥා දීමට සමත් වූ සේක. උන්වහන්සේ හැර වෙනත් කිසිදු ප්‍රතිපුද්ගලයෙක් නැත. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

8.

8.

SudantapuggaladamitabbapuggaleDameti sārayati adantapuggale,Yato jino vinayanupāyakovidoAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

දමනය කිරීමේ ක්‍රමෝපායන්හි දක්ෂ වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, නොදැමුණු පුද්ගලයන් දමනය කරන සේක, දැමුණු පුද්ගලයන් වඩාත් යහපතෙහි මෙහෙයවන සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

9.

9.

Yathā haye mudukaguṇekhana sārathiTathāgato sugatikathāya dhammiyā,Dameti sārayati tathā tathāgateAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

රථ වාහකයෙකු මෘදු ගුණයෙන් අශ්වයන් දමනය කරන්නාක් මෙන්, තථාගතයන් වහන්සේ සුගතිගාමී වූ මෘදු ධර්ම කථාවෙන් විනෙය ජනයන් දමනය කරන සේක, මෙහෙයවන සේක. එබැවින් ද තථාගතයන් වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

10.

10.

Yathā haye pharusaguṇena sārathiApāyatajjanavidhinā tathāgato,Dameti sārayati tathā tathāgateAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

රථ වාහකයෙකු රළු ක්‍රමවේදයෙන් අශ්වයන් දමනය කරන්නාක් මෙන්, තථාගතයන් වහන්සේ අපාය භය පෙන්වන රළු අවවාද ක්‍රමයන්ගෙන් විනෙය ජනයන් දමනය කරන සේක, මෙහෙයවන සේක. එබැවින් ද තථාගතයන් වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

11.

11.

Adammiye mudupharusena sārathiYathā’bhimārayati tathā tathāgato,Jahātya’novadiya nacānusāsiyaAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

අශ්ව සාරථියෙකු මෘදු හා රළු දෙවැදෑරුම් ක්‍රමයෙන් ද දමනය කළ නොහැකි අශ්වයා මරා දමන්නාක් මෙන්, තථාගතයන් වහන්සේ දමනය කළ නොහැකි පුද්ගලයාට අවවාද අනුශාසනා නොකොට අත්හැර දමන සේක (එය ආර්ය විනයෙහි මරා දැමීමකි). එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථi' වන සේක.

12.

12.

Karī’bhidhāvati damakena sāritoPuratthimādisu disameva kevalaṃ,Anuttarena hi naradammasārathi-Jinena sāritapurisānatādisā;

()

ඇත් දමන්නෙකු විසින් මෙහෙයවන ලද ඇතා නැගෙනහිර ආදී භෞතික දිශාවන් කරා පමණක් දිව යයි. එහෙත් අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් මෙහෙයවන ලද පුරුෂයන්ගේ දිශාව එවැනි එකක් නොවේ.

13.

13.

Nisajja katthaci sayanāsanamhi teDisāsu aṭṭhasu atisaṅgacārino,Vidhāvare turitamanuttaraṃ disaṃAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

යම් තැනක සෙනසුනක වැඩහිඳිමින්, අටදිශාවන්හි සැරිසරන සිත් ඇති ඒ මිනිසුන්ව වහාම අනුත්තර වූ දිශාව (නිර්වාණය) කරා මෙහෙයවන සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

14.

14.

Patiṭṭhite muni’radhisīlasikkhayāVasī’nusāsiya adhicittasikkhayā,Yathārahaṃ damayati bhabbapuggaleAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

මුනිවරයාණන් වහන්සේ භව්‍ය පුද්ගලයන් අධිශීල ශික්ෂාවෙහි පිහිටුවා, අධිචිත්ත ශික්ෂාවෙන් අනුශාසනා කොට, සුදුසු පරිදි දමනය කරන සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

15.

15.

Samāhite muni radhicittasikkhayāVipassanāya’pi samaṇe’nusāsiya,Yathārahaṃ damayati bodhanāraheAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

අධිචිත්ත ශික්ෂාවෙන් සමාහිත වූ ශ්‍රමණයන් වහන්සේලාට විදර්ශනාවෙහි ද අනුශාසනා කොට, අවබෝධයට සුදුසු වූවන් නිසි පරිදි දමනය කරන සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

16.

16.

Tathuparūpari paṭivedhapattiyāYathākkamaṃ anariyasekkhapuggale,Dameti so vinayati lokanāyakoAnuttaro’tipi naradammasārathi ()

ලෝකනාථ වූ උන්වහන්සේ, පිළිවෙළින් උත්තෝත්තර මාර්ගාවබෝධය පිණිස අනාර්ය ශේඛ්‍ය පුද්ගලයන් ක්‍රමයෙන් දමනය කරන සේක, විනයගත කරන සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

17.

17.

VineyyabandhavamanakundacandimāVinesi kosalamagadhādhipādayo,Anekakhattiyapurise vināyakoAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

විනෙය ජනයාගේ මන නැමැති කුමුදු පිපිරවීමට සඳක් බඳු වූ නායකයාණන් වහන්සේ, කොසොල් මගධ රජුන් ආදී බොහෝ ක්ෂත්‍රිය පුරුෂයන් දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

18.

18.

Kudiṭṭhikuñjarahari kūṭadantabhuSurādibhūsurapurise vibhāvinoJināsabho vinayi yato’nusāsiyaAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

මිත්‍යා දෘෂ්ටි නමැති හස්තීන්ට සිංහයෙකු බඳු වූ, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ කූටදන්ත වැනි බ්‍රාහ්මණයන් ද, දේව බ්‍රහ්මාදී නුවණැති පුරුෂයන් ද අවවාද කොට දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

19.

19.

Upālināmikapamukhe durāsadeVināyako gahapatipaṇḍite puthuVinesi so upanayanakkhame yatoAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

විනයධරයන් වහන්සේ, උපාලි ගෘහපති ඇතුළු දමනය කිරීමට අපහසු වූ බොහෝ පණ්ඩිත ගෘහපතියන් මාර්ගඵල ලැබීමට සුදුසු පරිදි දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

20.

20.

Asaccadiṭṭhikamapi saccakavhayaṃAnaññavenayikanigaṇṭhanāyakaṃVinesi tappabhutidigambare jinoAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

අසත්‍ය දෘෂ්ටි ඇති, අන්‍යයන් විසින් දමනය කළ නොහැකි වූ සච්චක නම් නිගණ්ඨ නායකයා ද, ඔහු ඇතුළු අනෙකුත් නිගණ්ඨයන් ද ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

21.

21.

Jināsabho sabhiyasubhaddasaññinoTappassino timisabhido sadhammiyāKathāyi’tobahi samaṇepi sikkhayiAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

මෝහ අන්ධකාරය දුරු කරන ජිනර්ෂභයන් වහන්සේ, සභිය, සුභද්ද වැනි තාපසයන්ට ද, බාහිර ආගමික ශ්‍රමණයන්ට ද දහම් කථාවෙන් අවවාද කොට ශික්ෂණය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

22.

22.

Damesi somuni uruvelakassapa-Gayādikassapajaṭilādike yato,Jaṭādhare vijaṭitajālinījaṭoAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

තණ්හා ජාලය නමැති අවුල නිරවුල් කළ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ, ජටාධාරී වූ උරුවෙල කස්සප, ගයා කස්සප ආදී ජටිලයන් දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

23.

23.

Pahāṇasaṃvaravinayuttaro muniAnekakhattiyasamaṇepi sāsane,Vinesi sārathiriva uttaruttariṃAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

ප්‍රහාරය, සංවරය හා විනයෙහි උතුම් වූ මුනිවරයාණන් වහන්සේ, ශාසනයෙහි බොහෝ ක්ෂත්‍රියයන් හා ශ්‍රමණයන් ද දක්ෂ රථ වාහකයෙකු මෙන් වඩ වඩාත් ඉහළට හික්මවූ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

24.

24.

Manussasoṇitapisitāsanehi soVinesi pīvarajaṭharaṃ nisācaraṃ,Sughoramānavaka manekarakkhaseAnuttaro’tipi naradammasārathi, ()

මිනී මස් හා මිනිස් ලේ අනුභව කළ, මහත් කුසක් ඇති, අතිශය භීෂණ වූ ආලවක වැනි යක්ෂයන් ද, බොහෝ රාක්ෂසයන් ද උන්වහන්සේ දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

25.

25.

Vināyako suvinayi rāhunāmikaṃMahattabhāvika masurādhipaṃ yato,Surādhipappabhutisure tathā’sureAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

විනයධරයන් වහන්සේ, මහා ශරීරයක් ඇති රාහු නම් අසුරේන්ද්‍රයා ද, සක්දෙවිඳු ආදී දෙවියන් හා අසුරයන් ද මැනවින් දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

26.

26.

Pajāpatiṃ nikhilapajānukampakoBakābhidhānikampi tucchaladdhikaṃ,Vinesi so naditaranīrajāsaneAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති උන්වහන්සේ, හිස් දෘෂ්ටි ගෙන සිටි බක බ්‍රහ්මයා ද, ප්‍රජාපතී බ්‍රහ්මයා ද දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

27.

27.

Kasaṅkusehi’pi avineyyake yatoTiracchajātikapurise narāsabho,Vinesi so tisaraṇasilasaṃvareAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

කසවලින් හෝ හෙණ්ඩුවලින් දමනය කළ නොහැකි වූ තිරිසන් සතුන් පවා, නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ තිසරණ සහිත ශීල සංවරයෙහි පිහිටුවා දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

28.

28.

KapolasecanamadakaṇṇacāmaraṃHutāsanāsanirivabhiṃsanaṃ yato,Damesi māraji dhanapālakuñjaraṃAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

ගලායන මදදියෙන් තෙත් වූ කන් ඇති, ගින්නක් හෝ හෙණ පහරක් සේ භයානක වූ ධනපාල (නාලාගිරි) හස්තියා මාරජිත් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

29.

29.

Vinesi somuni himavantavāsinaṃPatāpapajjala mapalālabhoginaṃ,Kharaṃ bhayaṅkara maravālabhoginaṃAnuttaro’tipi naradammasārathi;

()

මුනිවරයාණන් වහන්සේ හිමාලයෙහි වාසය කළ, තේජසින් බැබළුණු අපලාල නාගයා ද, රළු වූ ද භයානක වූ ද අරවාල නාගයා ද දමනය කළ සේක. එබැවින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

30.

30.

Nando’panandu’ragapatiṃ mahodara-Cūlodaroragapamukhe ca nibbise,Dhumassikhā’nalasikhabhogīno akāTenā’pyanuttaranaradammasārathi;

()

දුම් හා ගිනිදැල් පිට කළ නන්දෝපනන්ද නාගරාජයා ද, මහෝදර හා චූලෝදර යන නාගයන් ද විෂ රහිත කොට දමනය කළ සේක. එමඟින් ද උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' වන සේක.

31.

31.

Damanupāyakovido hi bodhaneyyabandhaveAriyamaggavīthibhāsuraṃ varaṃ sivamapakuraṃ,Paṭipadārathena sārayi yatheva sārathiPurisadammasārathiti vuccate anuttaro;

()

දමනය කිරීමේ ක්‍රමෝපායන්හි දක්ෂ වූ උන්වහන්සේ, අවබෝධය ලැබීමට සුදුසු ජනයන්ව, ආර්ය මාර්ගය නමැති වීථියෙන් බැබළෙන උතුම් වූ නිවන් පුරය කරා, රථ වාහකයෙකු මෙන් ප්‍රතිපදා නමැති රථයෙන් මෙහෙයවූ සේක. එබැවින් උන්වහන්සේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' යැයි කියනු ලැබේ.

Itimedhānandābhidhānena yatinā varacite sakalakavijana hadayānanda dānanidāne jinavaṃsadīpe santikenidāne bhagavato anuttaro purisadammasārathīti nāma paññattiyā abhidheya paridīpo catubbīsatimosaggo.

මෙසේ මේධානාන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් සියලු කවි ජනයාගේ හෘදයන්ට ආනන්දය දීම පිණිස විරචිත 'ජිනවංශදීපය'ෙහි සන්තිකේනිදානයෙහි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ 'අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි' යන නාම ප්‍රඥප්තියේ අර්ථය විදහා දක්වන විසිහතරවන සර්ගය නිමවා ලන ලදී.

Taṃkho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇekitti saddo abbhuggato itipi sobhagavā satthā devamanussānaṃti.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ කෙරෙහි මෙබඳු කල්‍යාණ කීර්ති ශබ්දයක් උස්ව පැනනැඟී තිබේ: 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙවි මිනිසුන්ට ශාස්තෘ වන සේක' යනුවෙනි.

1.

1.

Kantāraṃ kharatakkaraṃ nirudakaṃ kattāramotārimaṃKantāraṃ migarājakuñjaramahā (saddulavikkīḷitaṃ),Kantāraṃ avatārabhurijanataṃ yo satthavāho sudhiTāretvā nayate dayāparavaso khemantabhumiṃ yathā;

()

රළු සොර සතුරන්ගෙන් ගහණ වූ, ජලය රහිත වූ ද, තරණය කිරීමට අපහසු වූ ද, සිංහ, ඇත් සහ ව්‍යාඝ්‍රයන්ගෙන් ගහණ වූ ද කාන්තාරයකින්, මහා ජනයා එතෙර කරවන මහා කරුණාවෙන් පිරි නුවණැති ගැල් නායකයෙකු සෙයින් බුදුරජාණන් වහන්සේ ජනයා එතෙර කරවා නිර්භය ක්ෂේම භූමියට පමුණුවන සේක.

2.

2.

Iccevaṃkaruṇānidhānahadayo saṃsāradukkhātureSatte jātijarāvikāramaraṇassokādikantārato,Tāretvā dasasaṃkilesagahanā pāpesi khemaṃpuraṃTasmā satthupasatthakittivisaro satthā’ti sampattharī;

()

මෙසේ කරුණා නිධානයක් බඳු හදවතක් ඇති උන්වහන්සේ, සංසාර දුකෙන් පීඩිත සත්වයන්ව ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ, ශෝක ආදී කතරින් එතෙර කරවා, දස කෙලෙස් නමැති ඝන වනාන්තරයෙන් මුදවා, ක්ෂේම භූමිය වූ නිවන් පුරයට පැමිණවූ සේක. එබැවින් ශාස්තෘන් වහන්සේ විසින් පසසන ලද පැතිරුණු කීර්තියක් ඇති උන්වහන්සේ 'ශාස්තෘ' යැයි ප්‍රසිද්ධ වූ සේක.

3.

3.

Atthā’natthavicāraṇā’ticaturo lokuttaratthena’piYasmā sāsati lokiyena ubhayena’tthenalokaṃ imaṃ,Sabrahmaṃ sanarāmaraṃ sasamaṇaṃ sabrāhmaṇaṃ yohi soSatthā’tveva pasatthakittinikaro satthāramabbhuggato;

()

යහපත හා අයහපත විමසීමෙහි අතිශයින් දක්ෂ වූ උන්වහන්සේ, ලෞකික හා ලෝකෝත්තර යන දෙලොව අර්ථයෙන්ම, බ්‍රහ්මයන්, දෙවියන්, මිනිසුන්, ශ්‍රමණයන් හා බ්‍රාහ්මණයන් සහිත මේ ලෝකය අනුශාසනා කරන බැවින්, පසසන ලද කීර්ති සමූහයක් ඇති ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ 'ශාස්තෘ' යන නාමයෙන්ම උසස් කොට සලකන ලදී.

4.

4.

Bhītiṃ jātijarārujādikasiraṃ nissāya jātaṃhi yoSatthā satthadharorivā’rivisaraṃ nikkhittasattho sadā,Sattānaṃ tasasate vihiṃsati dhiyā siddhatthasāro tatoSo satthā’ti yasosarīrasurabhī lokattayaṃ vyāpayī;

()

ආයුධ දැරූ පුරුෂයෙකු සතුරු සේනාවක් නසන්නාක් මෙන්, ජාති, ජරා, ව්‍යාධි ආදිය මුල් කරගෙන උපදින්නා වූ, සත්වයන් තැතිගන්වන සිය ගණන් බිය සහ හිංසාවන්, නිරන්තරයෙන්ම අවි ආයුධ බිම තැබූ, සිද්ධාර්ථ නමැති හරයෙන් යුත් ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ ප්‍රඥාවෙන් නැසූ සේක. එබැවින් උන්වහන්සේ 'ශාස්තෘ' නමින් තුන් ලොව පුරා පැතිර ගිය යසස නමැති ශරීර සුවඳින් යුක්ත වූ සේක.

5.

5.

Lokatthābhirato anatthavirato jātyādikantāratoUttāretica satthavāhasadiso yo atthadhammenavā,Satte sāsati hiṃsatī’ti janatāsantānajātaṃ bhayaṃVuttā’nvatthavasena sohibhagavā satthāti vaṇṇīyate;

()

ලෝකයාගේ යහපතෙහි ඇලුනු, අයහපතින් වැළකුණු, ගැල් ගැත්තන් මෙහෙයවන ගැල්නායකයෙකු මෙන් සත්වයන්ව ජාති ආදී කතරින් එතෙර කරවන්නා වූ ද, වැඩදායක ධර්මයෙන් අනුශාසනා කරන්නා වූ ද, ජනතාවගේ සිත්හි උපදින බිය නසන්නා වූ ද, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අර්ථයට ගැළපෙන පරිදි 'ශාස්තෘ' යැයි වර්ණනා කරනු ලැබේ.

Taṃkho panabhavantaṃ gotamaṃ evaṃkalyāṇe kittisaddo abbhuggato itipiso bhagavā buddhoti.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳව මෙබඳු යහපත් කීර්ති ශබ්දයක් උස්ව පැන නැඟී ඇත: 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේද බුද්ධ වන සේක' (ඉතිපි සෝ භගවා බුද්ධෝ).

6.

6.

Yo saṅkhāravikāralakkhaṇaparosaṅkhārapaññattisuÑeyyatthesva’nanussutesu purimaṃ cattāri saccāni’pi,Bujjhitvā’cariyopadesarahito tattheva sabbaññutaṃPatto ñāṇabalesu pāpuṇi vasībhāvaṃ sayamabhuka sayaṃ;

()

යම් උන්වහන්සේ කෙනෙක් සංස්කාර, විකාර, ලක්ෂණ, පරිනිර්වාණ හා ප්‍රඥප්ති යන පෙර නොඇසූ විරූ සියලු දතයුතු ධර්මයන්හි ද, පළමු කොට චතුරාර්ය සත්‍යයන් ද කිසිදු ආචාර්ය උපදේශයකින් තොරව තමන් වහන්සේම අවබෝධ කරගෙන, එහිදීම සර්වඥතා ඥානයට පැමිණ, ඥාන බලයන්හි ස්වයංභූ වසීභාවයට තමන්ම පැමිණි සේක්ද,

7.

7.

Bodhetā’ti pajāya nibbacanato saccāni so bujjhitāSaccānīti’pi saccavādi bhagavāka nissesañeyyassapi,Matyā bujjhanasattiyā mahatiyā yasmā samaṅakgī tatoBuddho nāmasiyāti kittivisaro tambuddhamabbhuggato;

()

සත්වයන්ට සත්‍යයන් අවබෝධ කරවන බැවින් 'අවබෝධ කරවන්නා' වන සේක. උන්වහන්සේ තමන්ම සත්‍යයන් අවබෝධ කළ බැවින් 'අවබෝධ කළ තැනැත්තා' වන සේක. සත්‍යයම පවසන බැවින් සත්‍යවාදී වන සේක. ශේෂයක් නොමැතිව දතයුතු සියල්ල තමන්ගේම වූ මහා බුද්ධි ශක්තියෙන් අවබෝධ කරගැනීමට සමත් වූ බැවින් උන්වහන්සේ 'බුද්ධ' නම් වන සේකැයි පතළ කීර්ති සමූහයක් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැන නැඟුණි.

8.

8.

Yesaṃja bodhanavasattiyā sumatiyā cā’naññaneyyo sayaṃBuddhattā ca yathāvikāsapadumaṃ so bujjhanaṭṭhenapi,Nānābuddhaguṇassa vissavanato buddhoti suddhodanīAbbhuggañchi tibuddhakhettabhavane taṃkittigītassaro;

()

මනා ප්‍රඥාවෙන් යුතුව සත්වයන් අවබෝධ කරවීමේ ශක්තිය ඇති බැවින් ද, අන්‍යයන්ගේ මඟපෙන්වීමකින් තොරව තමන්ම බුද්ධත්වයට පත් වූ බැවින් ද, මනාව පිපුණු පියුමක් මෙන් අවබෝධ වීම යන අර්ථයෙන් ද, නන්වැදෑරුම් බුදුගුණ ප්‍රකාශ වන බැවින් ද, ඒ ශුද්ධෝදන රජුගේ පුත්‍රයාණන් වහන්සේ 'බුද්ධ' නම් වන සේකැයි තුන් බුද්ධ ක්ෂේත්‍රයෙහි උන්වහන්සේගේ කීර්ති ගීත ස්වරය පැතිර ගියේය.

9.

9.

Rāgassādhigataggamaggamatiyā dosassa mohassapiChinnattā ca samulaghātamakhilakelasārivaggassapi,So khīṇāsavatāya copadhipariccāgena buddhotyayaṃUccāriyati cārikittiracanā viññūhi yāvajjapi;

()

උතුම් වූ ආර්ය මාර්ග ප්‍රඥාවෙන් රාගය, ද්වේෂය, මෝහය මෙන්ම සමස්ත කෙලෙස් සමූහයම මුලිනුපුටා දමා සිඳලූ බැවින් ද, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ බැවින් ද, සියලු බැඳීම් අත්හළ බැවින් ද, උන්වහන්සේ 'බුද්ධ' නම් වන සේකැයි පණ්ඩිතයන් විසින් කරනු ලබන උදාර කීර්ති වර්ණනාව අද දක්වාම උස් හඬින් ගායනා කරනු ලැබේ.

10.

10.

Dhammassāmi yathā pabuddhapuriso okkantaniddakkhayāNājjho’tiṇṇakilesamiddhavidhamā bodhāpito kenaci,Buddhambhojatibhānano hī bhagavā sāmaṃ pabuddho yatoBuddhonāmasiyāti tabbhavayasoghoso vibhusāyate;

()

ධර්මස්වාමී වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, නිද්‍රාවෙන් අවදි වූ පුරුෂයෙකු මෙන්, කෙලෙස් නමැති මෝහ නිද්‍රාව දුරු කොට, කිසිවෙකුගේ මඟපෙන්වීමක් නොමැතිව තමන් වහන්සේම ස්වයංභූ ඥානයෙන් අවදි වූ බැවින් සහ බුද්ධ නමැති පියුමක් බඳු මුහුණක් ඇති බැවින් 'බුද්ධ' නම් වන සේකැයි පතළ කීර්ති ඝෝෂාව ලොව බබළවයි.

11.

11.

Gatyatthāvagamatthadhātusamatāsabbhāvato vā gatoYenekāyanamaggamuggamatimā eko, hīsambujjhīso,Sambodhiṃ jayabodhimūlamupago sattuttaro’nuttaraṃBuddhotī’dha jagattaye nijayaso yāvajja vijjumbhate;

()

ගමන සහ අවබෝධය යන අර්ථ දෙන ධාතූන්ගේ සමානත්වය නිසා හෝ ඒකායන මාර්ගයට පැමිණි උතුම් බුද්ධියෙන් යුතුව හුදෙකලාවම ජය ශ්‍රී මහා බෝධි මූලයට පැමිණ, සත්වයන් අතර උත්තරීතර වූ, අනුත්තර වූ සම්බෝධිය අවබෝධ කරගත් බැවින් උන්වහන්සේ 'බුද්ධ' නම් වන සේකැයි තුන් ලොවෙහි උන්වහන්සේගේ යසස අද දක්වාම බබළයි.

12.

12.

Khīṇattā paramāya maggamatiyā dubbuddhiyā buddhiyāLaddhattāpi kaanuttaruttaraguṇālaṅakkārasāmaggiyā,So sambodhiparāyaṇo sirighaṇo buddhoti suddhodanīLokambhodhimalaṅkari nijayasokallolamālāhi’maṃ;

()

උතුම් මාර්ග ප්‍රඥාවෙන් මෝහය ක්ෂය කළ බැවින් ද, අනුත්තර වූ උත්තම ගුණාංග නමැති ආභරණ සමූහය ඥානයෙන් ලබාගත් බැවින් ද, සම්බෝධියම පරායනය කරගත්, ඝන ශ්‍රීයෙන් යුත්, ශුද්ධෝදන රජුගේ පුත්‍රයාණන් වහන්සේ 'බුද්ධ' නමින් තමන් වහන්සේගේ යසස නමැති රළ මාලාවන්ගෙන් මේ ලෝක නමැති මහා සාගරය සැරසූ සේක.

13.

13.

Sambuddho’ti’mināpadena munino saccāvabodhāvahaṃÑāṇaṃ tappaṭivedhañāṇa managhaṃ nā’ññehisādhāraṇaṃ,Buddho’tī’dha padena satthu karuṇāpubbaṅgamaṃ desanā-Ñāṇaṃ ñeyyapadatthabodhanakaraṃ ñāṇañca dassiyate;

()

මෙහි 'සම්බුද්ධ' යන පදයෙන් මුනිවරයාණන් වහන්සේගේ සත්‍යාවබෝධය ගෙන දෙන, අන්‍යයන් හා සාධාරණ නොවූ, අති උතුම් වූ පටිවේධ ඥානය දැක්වෙන අතර, 'බුද්ධ' යන පදයෙන් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ මහා කරුණාව පෙරදැරි කරගත්, දතයුතු අර්ථයන් අවබෝධ කරවන්නා වූ දේශනා ඥානය දැක්වෙයි.

14.

14.

Taṃ sabbaññutañāṇathomanavasā sammādisambuddhi’ti-Saddassā’riyamaggakittanavasā buddhotisaddassaca,Yogo’pe’tthakato’tya’bhāsi vibudho so dhamma pālābhidhoBuddhānussativaṇṇanāvivaraṇe viññātasatthāgamo;

()

සර්වඥතා ඥානය වර්ණනා කිරීමේ වශයෙන් 'සම්මාසම්බුද්ධ' යන ශබ්දය ද, ආර්ය මාර්ගය ප්‍රකාශ කිරීමේ වශයෙන් 'බුද්ධ' යන ශබ්දය ද මෙහි යොදන ලදැයි ශාස්ත්‍රයන් මැනවින් දත්, 'ධම්මපාල' නම් වූ ඒ පණ්ඩිත මහ තෙරුන් වහන්සේ බුද්ධානුස්සති වර්ණනා විවරණයෙහි ප්‍රකාශ කළ සේක.

Itimedhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santikenidāne satthādevamanussānaṃ buddhoti nāmapaññattīnaṃ abhidheya paridīpo pañcavīsatimo saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය දීමට හේතු වූ, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි සන්තිකේ නිදානයෙහි එන 'ශාස්තෘ', 'දේවමනුස්සානං', 'බුද්ධ' යන නාම ප්‍රඥප්තීන්ගේ අර්ථයන් පැහැදිලි කරන විසිපස්වන සර්ගය නිමවා ලන ලදී.

Taṃkho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇe kittisaddo abbhuggato itipi sobhagavā bhagavāti.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳව මෙබඳු යහපත් කීර්ති ශබ්දයක් උස්ව පැන නැඟී ඇත: 'ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේද භාග්‍යවත් වන සේක' (ඉතිපි සෝ භගවා භගවාති).

1.

1.

Kavibhāratipaddhatichandasi ta-Gguṇathomana (toṭaka) vutya’bhavi,Bhagavā’ti vibhattapadatthavatīMadhurā suṇataṃ surataṃ madhurā;

()

කාව්‍ය සම්ප්‍රදායෙහි ඡන්දස් ශාස්ත්‍රයට අනුව උන්වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කරන 'තෝටක' වෘත්තයෙන් යුත්, විභක්ති පදයන්ගේ අර්ථයෙන් යුත්, ඇසීමට මිහිරි වූ, ඉතා ප්‍රියජනක වූ 'භගවා' යන පදය මෙසේ වෙයි:

2.

2.

Adhisīlasamādhimatippabhuti-Guṇarāsivisiṭṭhatarassa tato,Bhagavā’ti sadevamanussapajā-Pavarassa sagāravanāma’midaṃ;

()

අධිශීල, අධිසමාධි, අධිප්‍රඥා ආදී ගුණ සමූහයෙන් අතිශයින්ම විශිෂ්ට වූ, දෙවි මිනිසුන් සහිත සත්ව ප්‍රජාව අතර උත්තම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා ගෞරව සහිතව කරනු ලබන නමස්කාරයක් බඳු වූ නාමය 'භගවා' යන්නයි.

3.

3.

Bhagavāvacanena pavuccati yoSaniruttinayo vacanatthavaro,Sa’hi gāravaseṭṭhavisiṭṭhataroBhagavāti nimittakanāmamidaṃ;

()

නිරුක්ති ක්‍රමයට අනුව උතුම් වචනාර්ථයන්ගෙන් යුත් 'භගවා' යන වචනයෙන් යමෙක් හඳුන්වනු ලැබේද, උන්වහන්සේ ගෞරවයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨතම හා විශිෂ්ටතම වන බැවින්, මෙය උන්වහන්සේගේ ගුණ නිමිති කොට උපන් නාමයකි.

4.

4.

Paripācitasañcitapāramitā-Mitabhāgya manuttariyu’ttariyaṃ,Yadi vijjati’massa anaññasamaṃBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

මැනවින් පිරූ, රැස් කරන ලද පාරමිතාවන්ගෙන් උපන්, අන් කිසිවෙකුට සමාන නොවන, අනුත්තර වූ උතුම් භාග්‍යයක් යමෙකු කෙරෙහි ඇත්ද, ඒ භාග්‍යය ඇති බැවින් උන්වහන්සේ 'භගවා' යැයි කියනු ලැබේ.

5.

5.

Yadi mārabalaṃ pabalaṃ sakalaṃKadalī dviradoriva tālavanaṃ,Asanī’va kilesamabhañji tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

හස්තියෙකු කෙසෙල් වනයක් පොඩි කරන්නාක් මෙන් ද, අකුණක් තල් වනයක් වනසන්නාක් මෙන් ද, අතිශයින් බලවත් වූ සමස්ත මාර සේනාව සහ කෙලෙස් බිඳ දැමූ බැවින්, උන්වහන්සේ 'භගවා' යැයි කියනු ලැබේ.

6.

6.

Yadi bhaggamakā’khilalobhamapā-Khiladosamapā’khilamohamapi,Viparītamanokaṇañca tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

සියලු ලෝභය ද, සියලු ද්වේෂය ද, සියලු මෝහය ද, විපරීත දෘෂ්ටීන් සහ තණ්හාවන් ද සහමුලින්ම බිඳ දැමූ බැවින්, උන්වහන්සේ 'භගවා' යැයි කියනු ලැබේ.

7.

7.

Yadi kodhu’panāha musuyanama-Cchariyaṃ ahirikkanirottapanaṃ,Api makkhapalāsa mabhañji bhavā-Bhavadiṭṭhi manajjava’maddavataṃ;

()

ක්‍රෝධය, උපනාහය, ඊර්ෂ්‍යාව, මත්සර්යය, අහිරිකය, අනොත්තප්පය, මක්ඛය, පලාසය, භවාභව දෘෂ්ටිය, අනජ්ජවය සහ අමද්දවය බිඳ දැමූ බැවින්;

8.

8.

Kharaphārusatā karaṇuttariyaṃYadi māna’bhimāna’pamādamadaṃ,Saṭhaphārusatā karaṇuttariyaṃSaṭhamāyamabhañji’ti mohajaṭaṃBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

කර්කශ බව, ඵාරුෂ බව, මානය, අභිමානය, ප්‍රමාදය, මදය, ශඨභාවය, මායාව සහ මෝහය නමැති අවුල් ජාලය බිඳ දැමූ බැවින්, උන්වහන්සේ 'භගවා' යැයි කියනු ලැබේ.

9.

9.

Tividhā’kusalaṃ tividhabbisamaṃTivitakkatimūlatisaññamapi,Timalaṃ tipapañca mabhañji tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

ත්‍රිවිධ අකුසල මූලයන් ද, ත්‍රිවිධ දුශ්චරිතයන් ද, ත්‍රිවිධ විතර්කයන් ද, ත්‍රිවිධ සංඥාවන් ද, ත්‍රිවිධ මලයන් ද, ත්‍රිවිධ ප්‍රපංචයන් ද බිඳ දැමූ බැවින්, උන්වහන්සේ 'භගවා' යැයි කියනු ලැබේ.

10.

10.

Caturogha catubbidhayoga catu-Bbidhagantha catubbidhagāha mapi,Caturāsavadhamma mabhañjitatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

සතර ඕඝයන් ද, සතර යෝගයන් ද, සතර ග්‍රන්ථයන් ද, සතර උපාදානයන් ද, සතර ආශ්‍රව ධර්මයන් ද බිඳ දැමූ බැවින්, උන්වහන්සේ 'භගවා' යැයි කියනු ලැබේ.

11.

11.

Vinibaddha manokhīla nīvaraṇā-Nya’bhīnandanamaccariyāni tato,Yadi pañcavidhāni’pi bhaggamakāBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

පස් වැදෑරුම් චේතෝඛීලයන් ද, පංච නීවරණයන් ද, පස් වැදෑරුම් ඇලීම් සහ මත්සර්යයන් ද බිඳ දැමූ බැවින්, උන්වහන්සේ 'භගවා' යැයි කියනු ලැබේ.

12.

12.

Chavivādapadāni’pi sattavidhā-Nusayehi kusitakavatthu’mato,Ya mabhañji’tarāti’pi aṭṭhavidhaṃBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

යම් හෙයකින් ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සය වැදෑරුම් විවාදපද ද, සප්තවිධ අනුසයන් ද, අට වැදෑරුම් කුසීත වස්තූන් ද, එසේම අනෙකුත් අෂ්ටවිධ (මිථ්‍යාත්වයන්) ද බිඳ දැමූ සේක් ද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

13.

13.

Navadhā’layamula mabhañji tathāDasadhā’kusalaṃ dasakammapathaṃ,Sakalāni kudiṭṭhigatāni tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

එසේම, යම් හෙයකින් නව වැදෑරුම් ආලය මූලයන් ද, දස වැදෑරුම් අකුසල් හා දස අකුසල් කර්මපථයන් ද, සියලු වැරදි දෘෂ්ටීන් ද බිඳ දැමූ සේක් ද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

14.

14.

Pariḷāhadaraṃ vividha’ddhasataṃBhavakanettivicāra mahañji tato,SatamattasahassakilesagataṃBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

යම් හෙයකින් ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විවිධ වූ එකසිය පනහක් (150) භව තණ්හා විචාරයන් හා දැවීම්-තැවීම් ද, සියදහසක් පමණ වූ කෙලෙසුන් ද නැසූ සේක් ද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

15.

15.

Aṇimā laghimā mahimā vasitā-Pabhuti’ssariya’ṭṭhabhagehi yato,Subhagehi samaṅakgībbhūva tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

යම් හෙයකින් අණිමා, ලඝිමා, මහිමා, වසිතා ආදී වූ අෂ්ටවිධ ඓශ්චර්ය භාගයන්ගෙන් ද, ශෝභන වූ භාගයන්ගෙන් (සුභාග්‍යයන්ගෙන්) ද යුක්ත වූ සේක් ද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

16.

16.

Aṇuno nanuno’ nanunokaraṇaṃKaraṇaṃ lahuno’lahuno aṇimā,Laghimā mahimā mahimākaraṇaṃKaraṇaṃ vasitā vasitāya tahiṃ;

()

එහි (අෂ්ට ඓශ්චර්යයන් අතර) 'අණිමා' යනු තමන් සියුම් (අණු මාත්‍ර) බවට පත් කරගැනීමයි. 'ලඝිමා' යනු සැහැල්ලු බවට පත් කරගැනීමයි. 'මහිමා' යනු ශරීරය මහත් කරගැනීමයි. 'වසිතා' යනු තමන් කැමති පරිදි සියල්ල වශී කරගැනීමේ ශක්තියයි.

17.

17.

Saya micchitaṭhāna mupāgamanaṃLahu vicchitakāriyasādhanatā,Abhipatti pakamya masesavasī-Karaṇe’sikatā paramissaratā;

()

තමන් කැමති තැනකට ක්ෂණිකව පැමිණීම (ප්‍රාප්ති), සිතූ කටයුත්ත වහාම සාක්ෂාත් කරගැනීම (ප්‍රාකාම්‍ය), සියල්ල තමන් යටතට පත් කරගැනීම (ඊශිත්වය), උතුම් වූ අධිපතිභාවය (වශිත්වය) යනාදී ලක්ෂණයෝ වෙති.

18.

18.

Nabhasā padasā gamanādivasāVajato pariniṭṭhitakāriyatā,Nijakāma’vasāyikatātiyahiṃ-Paramissariyākhyabhagā’ṭṭhavidhā;

()

අහසින් යාම, පයින් යාම ආදී ගමන්වලදී සිතූ පරිදි කටයුතු සිද්ධ කරගැනීම හා තමන්ගේ කැමැත්ත පරිදි කටයුතු අවසන් කිරීම (යත්‍රකාමාවසායිතාව) ද ඇතුළුව එහි අෂ්ටවිධ පරම ඓශ්චර්යයෝ 'භාග' නමින් හැඳින්වෙති.

19.

19.

Catumagga catupphalasantipadā-Riyadhammasamuhabhagehi yuto,Vinalīkatapāpamalehi tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

සතර මග, සතර පල, ශාන්ත පදය (නිවන) ඇතුළු ආර්ය ධර්ම සමූහයන්ගෙන් ද, ප්‍රහීණ කරන ලද පාප මලයන්ගෙන් ද යුක්ත වූ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

20.

20.

Caraṇadiguṇa’tisayādhigatā-Samakittisarīrabhageta yuto,Bhuvanattayavipphuritena tatoBhagavāti pavuccati so bhagavā;

()

චරණ ආදී උත්කෘෂ්ට ගුණයන්ගෙන් අධිගමනය කරන ලද, තුන් ලොව පුරා පැතිරුණු අසදෘශ කීර්තිමත් ශරීර ශෝභාව (යසස) නමැති භාගයෙන් යුක්ත වූ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

21.

21.

Janalocananīharaṇāya nirū-Pama rūpasarīragatāya tato,Nikhilāvayavassiriyā sabitoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

ජනයාගේ නෙත් සිත් ඇදගන්නා සුළු, අසදෘශ වූ රූප කායකින් ද, සියලු අවයවයන්ගේ අලංකාරයෙන් හා ශ්‍රී විභූතියෙන් යුක්ත වූ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

22.

22.

Abhipatthita micchita mattahitaṃParasattahitampi samijjhati yaṃ,Iti tādisakāmabhagena yutoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

තමන් වහන්සේ පැතූ ප්‍රාර්ථනා කළ ආත්ම හිත සුවය මෙන්ම සෙසු සත්වයන්ගේ පරහිත සුවය ද යම් සේ සිද්ධ වේ ද, එවැනි කැමති දෑ ඉටුකර ගැනීමේ හැකියාව (කාම භාගය) ඇති බැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

23.

23.

Yadanuttariyena ca pāramitā-Vīriyena payattabhagena yuto,Garubhāvapadappabhavena tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

අනුත්තර වූ පාරමිතා වීර්යය නැමැති උත්සාහය (ප්‍රයත්න භාගය) ඇති බැවින් හා එයින් හටගත් ගුරුභාවය (ගෞරවනීය බව) ඇති බැවින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

24.

24.

Paramissariyāyamadhammayaso-Sirikāmapayattabhāgā chayime,Yadi yassa jinassa bhavanti tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

පරම ඓශ්චර්යය, ධර්මය, යසස, ශ්‍රී, කාමය (කැමති දෑ සිදුවීම) සහ ප්‍රයත්නය (වීර්යය) යන මේ ෂඩ්විධ භාගයන් (භාග්‍යයන්) යම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නමක කෙරෙහි පවතී ද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

25.

25.

Subhagena anaññasamena nirū-Pamarūpavilāsabhagena yuto,Satapuññasamujjalitena tatoBhagavāti pavuccati so bhagavā;

()

සියක් පුණ්‍ය මහිමයෙන් බැබළෙන, අන්‍යයන් හා සමාන කළ නොහැකි, අසදෘශ රූප විලාසය නැමැති ශෝභන භාගයෙන් යුක්ත වූ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

26.

26.

Nijadhammasarīravibhūti yathāNijarūpasariravibhūti tathā,Iha vuccati bhaggasubhāgyamitiApi tehi samaṅgi jino bhagavā;

()

තමන් වහන්සේගේ ධර්ම ශරීරයේ විභූතිය යම් සේද, එසේම රූප ශරීරයේ විභූතිය ද වේ. මෙලොවෙහි එය (කෙලෙස්) බිඳ දැමීමක් හා සුභාග්‍යයක් යැයි කියනු ලැබේ. එම ගුණයන්ගෙන් යුක්ත බැවින් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

27.

27.

Kusalādipadehi vibhattamakā’-Yatanādivasena ca bandhavasā,Vata dhammasamuhasabhāva matoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

කුසල් අකුසල් ආදී පදයන්ගෙන් ද, ආයතනාදී වශයෙන් ද, ධර්ම සමූහයන්ගේ ස්වභාවය විභජනය (බෙදා දක්වා) කළ හෙයින් ද, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

28.

28.

Catudhā catudhā catudhā catudhāCatusaccadaso’riyasaccampi,Vibhajī vibhajī vibhajī vibhajīBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

(Yamakabandhanaṃ)

සතර ආර්ය සත්‍යයන් දුටු ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, ආර්ය සත්‍යයන් සතර ආකාරයකින්, සතර ආකාරයකින්, සතර ආකාරයකින්, සතර ආකාරයකින් විභජනය කළ (බෙදා දැක්වූ) හෙයින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

29.

29.

Yadi dibbavihāra masevi bhajiSurajeṭṭhavihāra manaññasamaṃ,Ariyañcavihāra manaññasamaṃ,Ariyañca vihāra masevi tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ දිව්‍ය විහාරයන් ද, අසදෘශ වූ බ්‍රහ්ම (සුරජේෂ්ඨ) විහාරයන් ද, අසදෘශ වූ ආර්ය විහාරයන් ද සේවනය කළ සේක් ද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

30.

30.

Yadi kāyavivekasukhaṃ abhajīBhaji cittavivekasamādhisukhaṃ,Upadhīhi vivekaka masevi tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ කායවිවේක සුඛය ද, චිත්තවිවේක සමාධි සුඛය ද, උපධිවිවේක සුඛය ද සේවනය කළ සේක් ද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

31.

31.

Bhaji vaṭṭagatañca vivaṭṭagataṃSaya muttarimānusadhamma mapi,Tividhañahi vimokkha masevi tatoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

වෘත්තගත (සංසාරගත) සහ විවෘත්තගත (නිර්වාණගත) වූ උත්තරීතර මනුෂ්‍ය ධර්මයන් ද, ත්‍රිවිධ විමෝක්ෂයන් ද සේවනය කළ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

32.

32.

Punarāgamanāvaraṇena bhaveBhavanettisamañña midaṃ gamanaṃ,Yadi vantamakā’riyamaggamukhoBhagavā’ti pavuccati so bhagavā;

()

නැවත භවයට පැමිණීම වළක්වන්නා වූ, භව නෙත්ති (තණ්හාව) නමින් හැඳින්වෙන සංසාර ගමන ආර්ය මාර්ගය මුල් කොටගෙන ප්‍රහීණ කර (වමාරා) දැමූ හෙයින්, උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' යැයි කියනු ලැබේ.

33.

33.

Bhagavā’ti visiṭṭha’bhidhānamimaṃNa’ca mātupituppabhutihi kataṃ,Sahabodhipadādhigamena gatāTathasammuti tassajinassa’bhavi;

()

'භාග්‍යවත්' යන මේ විශිෂ්ට නාමය මෑණියන් පියණියන් ආදීන් විසින් තබන ලද්දක් නොවේ. බෝධි මූලයේදී සර්වඥතා ඥානය ලැබීමත් සමඟම ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට මේ සම්මුතිය (නම) ලැබුණේය.

Athamahāniddesāgatanayo vuccate.

මෙතැන් සිට මහානිද්දේසයෙහි සඳහන් වන ක්‍රමය දක්වනු ලැබේ.

34.

34.

Lokuttarāya matiyāRāgaṃ bhaggaṃ akāsi dosaṃ mohaṃ,Yasmā kaṇṭakamānaṃKilesamāraṃ tatopi buddho bagavā;

()

ලොකුත්තර ප්‍රඥාවෙන් රාගය, ද්වේෂය, මෝහය ද, කෙලෙස් කටු, මානය හා කෙලෙස් මාරයා ද බිඳ දැමූ හෙයින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

35.

35.

Yasmā vibhajjavādiBhaji vibhaji pavibhajī sadhammakkhandhaṃ,Lokuttarañca katavāBhavānamattaṃ tatopi buddho bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ විභජ්ජවාදී වූ සේක් ද, සද්ධර්ම ස්කන්ධය බෙදා වෙන් කර විභජනය කළ සේක් ද, භවයන්ගේ කෙළවර ලොකුත්තර නිවන සිද්ධ කළ සේක් ද, එබැවින් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

36.

36.

Yasmā bhāvitakāyoBhāvitasilo sadā subhāvitacitto,Bhāvitapañño sabbhiSubhāvanīyo tatopi buddho bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ වැඩූ කය ඇත්තෙක්, වැඩූ සීලයක් ඇත්තෙක්, නිතර මනා කොට වැඩූ සිතක් ඇත්තෙක් සහ වැඩූ ප්‍රඥාවක් ඇත්තෙක් වූ සේක් ද, සත්පුරුෂයන් විසින් සේවනය කළ යුතු වූ සේක් ද, එබැවින් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

37.

37.

Bhagavā kavanapatthāniPaṭisallānabbihārasāruppāni,JanavātāpagatāniVanāni senāsanāni yo pantāni;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මිනිස් ගැවසීමෙන් තොර වූ, විවේකීව වාසය කිරීමට සුදුසු වූ, වනගත වූ ද සෙනසුන් සේවනය කළ සේක.

38.

38.

BhudharakandaraleṇaṃGuruhamūlaṃ pakalāla mabbhokāsaṃ,Sivathikaṃ bhaji yasmāTiṇasatthāraṃ tatopi buddho bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ පර්වත ලෙන්, ගල් ගුහා, රුක්මුල්, පිදුරු ගොඩවල්, එළිමහන් තැන්, සොහොන් බිම් හා තණ ඇතිරිලි සේවනය කළ සේක් ද, එබැවින් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

39.

39.

Catubbidhānaṃ saddhā-Deyyānaṃ cīvarādisambhārānaṃ,Subharo yasmā bhāgīParamappiccho tatopi buddho bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ ශ්‍රද්ධාවෙන් දෙන සිව්පසය (චීවරාදී දෑ) පහසුවෙන් පෝෂණය කළ හැකිව, ඒවායේ කොටස්කරුවකු වෙමින්, පරම අල්පේච්ඡ වූ සේක් ද, එබැවින් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

40.

40.

Attharasassa subhāgīDhammarasassa ca yato vimuttirasassa,Adhisīlassa’dhicitta-Ssa’dhipaññāyaca tatopi buddho bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ අර්ථ රසයෙහි ද, ධර්ම රසයෙහි ද, විමුක්ති රසයෙහි ද, අධිසීල, අධිචිත්ත සහ අධිප්‍රඥාවෙහි ද සුභාගී (උරුමකරුවකු) වූ සේක් ද, එබැවින් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

41.

41.

Rūpārūpāvacara-Jjhānāna catunna mapakpamaññānampi,ViddhaṃsitīvaraṇoYasmā bhāgī tatopi buddho bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ නීවරණයන් නසාදමා, සතර රූපාවචර ධ්‍යානයන්ගේ ද, සතර අරූපාවචර ධ්‍යානයන්ගේ ද, සතර අප්‍රමාණ්‍යයන්ගේ (බ්‍රහ්මවිහාරයන්ගේ) ද හිමිකරුවකු වූ සේක් ද, එබැවින් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

42.

42.

AṭṭhannañcaṭṭhannaṃVimokkhadhammāna mābhibhāyatanānaṃ,Anupubbavihārānaṃ bhāginavannaṃ tatopi buddho bhagavā;

()

අෂ්ට විමොක්ෂයන්ගේ ද, අෂ්ට අභිභායතනයන්ගේ ද, නව අනුපූර්ව විහාරයන්ගේ ද හිමිකරුවකු වූ හෙයින්, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

43.

43.

DasakasiṇasamāpattiDasasaññābhāvanāna mapi bhāgīvā,Asubhasamāpatyā’nā-Pānassatiyā tatopi buddho bhagavā;

()

දස කසිණ සමාපත්තීන්ගේ ද, දස සංඥා භාවනාවන්ගේ ද, අසුභ සමාපත්තීන්ගේ ද, ආනාපානසතියේ ද හිමිකරුවකු වූ හෙයින්, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

44.

44.

Sammappadhāna pabhuti-Satipaṭṭhāni’ddhipādadhammānampi,Catudhā suvibhattānaṃBhāgī yasmā tatopi buddho bhagavā;

()

සතර ආකාරයකින් මනා කොට බෙදන ලද සතර සතිපට්ඨාන, සතර සම්මප්පධාන සහ සතර ඉද්ධිපාද ධර්මයන්ගේ ද හිමිකරුවකු වූ හෙයින්, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

45.

45.

Pañcannampi balānaṃYasmā pañcanna mindriyānaṃ bhāgī,Tasmā dasabaladhārīJitindriso yo tatopi buddho bhagavā;

()

යම් හෙයකින් උන්වහන්සේ පංච බලයන්ගේ ද, පංච ඉන්ද්‍රියයන්ගේ ද හිමිකරුවකු වූ හෙයින්, දසබලධාරී වූ ද, ජිතේන්ද්‍රිය (ඉන්ද්‍රියයන් ජයගත්) වූ ද සේක් ද, එබැවින් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

46.

46.

Yasmā bojjhaṅgānaṃAriyassa’ṭṭhaṅgikassa maggassāpi,Tathāgatabalānaṃ yoBhāgi dasannaṃ tatopi buddho bhagavā;

()

සප්ත බොජ්ඣංගයන්ගේ ද, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ ද, දස තථාගත බලයන්ගේ ද හිමිකරුවකු වූ හෙයින්, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

47.

47.

CatuvesārajjānaṃYadi catupaṭisambhidāna maddhabhāgī,ChabuddhadhammānampiChaḷabhiññānaṃ tatopibuddhobhagavā;

()

සතර වෛශාරද්‍යයන්ගේ ද, සතර පටිසම්භිදාවන්ගේ ද, ෂඩ් බුද්ධ ධර්මයන්ගේ ද, ෂඩභිඥාවන්ගේ ද හිමිකරුවකු වූ හෙයින්, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවත්' නම් වන සේක.

48.

48.

Bhagavā’tye’taṃ nāmaṃNakataṃ mātāpitūhi bhātubhaginīhi,SakamittāmaccehiNa ñātisālohitehivā paññattaṃ;

()

'භාග්‍යවත්' යන මේ නාමය මෑණියන්, පියණියන්, සහෝදරයන්, සහෝදරියන්, තමන්ගේ මිතුරන්, ඇමතිවරුන් හෝ ඥාති ලේ නෑයන් විසින් පනවන ලද්දක් නොවේ.

49.

49.

Samaṇehi bhusurehiNa devatāhi ca nana yena kenaci racitaṃ,UṭṭhaṭakibbisamūleSubodhimūle subuddhasambodhīnaṃ;

()

ශ්‍රමණයන් විසින් හෝ බ්‍රාහ්මණයන් විසින් හෝ දේවතාවන් විසින් හෝ වෙනත් කිසිවකු විසින් හෝ තබන ලද්දක් නොවේ. කෙලෙස් මුල් නසා දැමූ බෝධි මූලයේදී, මනා කොට අවබෝධ කරගත් සම්බුද්ධත්වය හේතුවෙන් (මේ නාමය ලැබුණේය).

50.

50.

Paṭilābhahetu tesaṃBhagavantānaṃ anāvaraṇañāṇassa,PavimokkhantikametaṃYadidaṃ bhagavāti sacchikāpaññatti;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේලාට අනාවරණ ඥානය ලැබීම හේතුවෙන්, 'භාග්‍යවතා' යන මෙම ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන් කරන ලද පැනවීමක් වේ.

Athaṭīkāgatanayovuccate.

දැන් ටීකාවෙහි සඳහන් වන ක්‍රමය කියනු ලැබේ.

51.

51.

Niratisayāsīlādi-Sagguṇabhāgā anaññasāmaññā yeYassu’palabbhanti tatoBhagavā’tya’bhidhīyate sabuddho bhagavā;

()

අන්‍යයන්ට සාධාරණ නොවූ, අතිශයින් ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශීලාදී සද්ගුණ කොටස් යමෙකු කෙරෙහි ලැබේද, එබැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවතා' යැයි කියනු ලැබේ. ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ 'භාග්‍යවතුන් වහන්සේ' ය.

52.

52.

Tathāhi sīlaṃ samādhiPaññā vimutti vimuttidassanañāṇaṃ,Hiri ottappaṃ saddhaṃVīriyaṃ sati sampajañña mete dhammā;

()

එනම් ශීලය, සමාධිය, ප්‍රඥාව, විමුක්තිය, විමුක්ති ඥානදර්ශනය, හිරි (පව් කිරීමට ඇති ලැජ්ජාව), ඔත්තප්ප (පව් කිරීමට ඇති බිය), ශ්‍රද්ධාව, වීර්යය, සතිය, සම්පජඤ්ඤය යන මේ ධර්මයෝ ද;

53.

53.

Sīlavisuddhi ca diṭṭhi-Visuddhi kusalāni tīṇi tammūlāni,Tayo vitakkā sammāTisso dhātvānavajjasaññā tisso;

()

ශීල විශුද්ධිය, දිට්ඨි විශුද්ධිය, තිවිධ කුසල් මුල්, තිවිධ සම්මා සංකල්ප, ධාතු තුන, තිවිධ අනවද්‍ය සංඥාවන් ද;

54.

54.

Catusatipaṭṭhāni’ddhi-Ppādā sammappadhānadhammā caturo,Paṭisambhidā catassoCaturo maggā phalānikho cattāri;

()

සතර සතිපට්ඨාන ධර්ම, සතර ඉද්ධිපාද, සතර සම්මප්පධාන ධර්ම, සතර පටිසම්භිදා, සතර මාර්ග සහ සතර ඵලයන් ද;

55.

55.

Cattāro, riyavaṃsāYoniparicchedakāni catuñāṇāni,CatuvesārajjāniPadhāniyaṅgāni pañca parimāṇāni;

()

සතර ආර්යවංශ, උත්පත්ති ප්‍රභේද (යෝනි) පිරිසිඳ දන්නා ඥාන සතර, සතර වෛශාරද්‍යයන්, පධානියංග (වීරිය වැඩීමේ අංග) පහ ද;

56.

56.

Pañcaṅgiko’pi sammāSamādhi pañcindriyāni pañcabalāni,NissāraṇīyadhātuPañcavimuttiparipācaniyā dhammā;

()

පංචාංගික සම්මා සමාධිය, පංච ඉන්ද්‍රියයන්, පංච බලයන්, නිස්සාරණීය ධාතු පහ, විමුක්තිය මේරීමට හේතු වන ධර්ම පහ ද;

57.

57.

Pañca vimuttāyatana-Ñāṇāni chagāravā chabahulavihārā,Chā’nussatiṭhānāniNissāraṇiyā chadhātu chalabhiññāyo;

()

පංච විමුක්තායතන ඥාන, ගරුකළ යුතු කරුණු (ගාරව) හය, බහුල විහරණ හය, සදනුස්සති (අනුස්මෘති) හය, නිස්සාරණීය ධාතු හය, ෂඩභිඥාවන් ද;

58.

58.

Chabbidha’nuttariyāniJabbidhanibbedhabhāgiyā saññāyo,Chaasādhāraṇañānā-Nya’riyadhanānya’parihāniyā dhammā;

()

සවැදෑරුම් අනුත්තරියයන්, සවැදෑරුම් නිබ්බේධභාගිය සංඥාවන්, අසාධාරණ ඥාන හය, ආර්ය ධන (හත), අපරිහානීය ධර්මයන් ද;

59.

59.

SappurisāriyadhammāBojjhaṅgā satta sattasaññā satta,KhīṇāsavabalakathanāSattavivadhā dakkhiṇarahānañca kathā;

()

සත්පුරුෂ ධර්ම හත, සප්ත බොජ්ඣංගයන්, සප්ත සංඥාවන්, ක්ෂීණාස්‍රව බල හත පිළිබඳ දේශනා, දක්ෂිණාවට (පූජාවන්ට) සුදුස්සන් පිළිබඳ සප්තවිධ කථාවන් ද;

60.

60.

Aṭṭhannaṃ paññānaṃPaṭilābha nidānadesanā sammattā;

Lokasabhāva’ccagamāAṭṭha’kkhaṇadesanā ca aṭṭhavimokkhā;

()

ප්‍රඥා අටක් ලැබීමට හේතු වන කරුණු පිළිබඳ දේශනාව, ලෝක ස්වභාවය ඉක්මවා යාම, අෂ්ට අක්ෂණ දේශනාව සහ අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද;

61.

61.

Vatthunyā’ramhāniMahāpurisatakkanā’bhibhāyatanutti,Aṭṭhavidhā navu’pāyāManasikaraṇamūlakā padhānyaṅgāni;

()

ආරම්භ වස්තූන් අට, මහාපුරුෂ විතර්කයන්, අභිභායතනයන්, අෂ්ටවිධ දෑ, මනසිකාරය මුල් කරගත් ප්‍රධාන වීර්ය අංග නවය ද;

62.

62.

Nava sattāvāsakathāĀghātapaṭivinayā ca nava nānattā,Navā’nupubbavihārāNavasaññā dasavidhā kusalakammapathā;

()

නව සත්ත්වාවාස කථාවන්, ආඝාතපටිවිනය (ක්‍රෝධය සංසිඳුවන ක්‍රම) නවය, නානත්ත (විවිධත්ව) නවය, නව අනුපූර්ව විහරණයන්, නව සංඥාවන්, දස කුසල් කර්මපථයන් ද;

63.

63.

Dasa kasiṇāyatanāniDasa sammattāni nāthakaraṇadhammā,Balāni cā’riyavāsāMettāye’kādasānisaṃsā dhammā;

()

දස කසිණායතනයන්, දස සම්මත්තයන්, නාථකරණ (පිහිට වන) ධර්මයන්, දස බලයන්, ආර්යවාසයන්, මෙත්තානිසංස (මෛත්‍රී ආනිශංස) එකොළහ ද;

64.

64.

Bārasadhammā cakkā-Kārā terasadhutaṅgadhammā ce’pi,Cuddasamattā buddhiPañcadasavimuttipācanīyā dhammā;

()

දොළොස් ආකාර ධර්ම චක්‍රය, තෙළෙස් ධුතාංග ධර්මයන්, තුදුස් වැදෑරුම් බුද්ධි (ඥාන), පසළොස් විමුක්ති පාචනීය (විමුක්තිය මේරීමට හේතු වන) ධර්මයන් ද;

65.

65.

ĀnāpānassatiyoSoḷasa soḷasavidhā’ parantapatīyā,Aṭṭharasa buddhaguṇāEkūṇavīsati paccavekkhaṇabuddhi;

()

සොළොස් ආකාර ආනාපානසතිය, සොළොස් වැදෑරුම් අපරන්තපතීය ධර්මයන්, දහඅටක් වූ බුද්ධ ගුණයන්, දහනවයක් වූ ප්‍රත්‍යවේක්ෂණ ඥානයන් ද;

66.

66.

CatucattāḷisavidhāPaññāvatthū’dayabbayeñāṇāni,Paññāsa kusaladhammāSattādhikasattatippabhāvatthūni;

()

සතළිස් හතරක් වූ ප්‍රඥා වස්තූන් ද, උදයව්‍යය (ඇතිවීම හා නැතිවීම) දන්නා ඥානයන්, පනස් කුසල් ධර්මයන්, හැත්තෑ හතක් වූ ප්‍රභේද (ඥාන වස්තු) ද;

67.

67.

Catuvīsati koṭilakkha-Ppamita samāpattiyañcaravajirañāṇaṃ,Samantapaṭṭhānapacca-Vekkhaṇañāṇāni desanāñāṇāti;

()

විසිහතර ලක්ෂ කෝටියක් සමාපත්ති ද, වජිර ඥානය, සමන්තපට්ඨාන ප්‍රත්‍යවේක්ෂණ ඥානය, දේශනා ඥානය ද;

68.

68.

Sattāna manattānaṃVibhagañāṇānicā’sayānusayānaṃ,Vuttavibhāgā santīGuṇabhāgā bhagavato tato bhagavā so;

()

සත්ත්වයන්ගේ ඉන්ද්‍රිය පරෝපරියත්ත ඥානය ද, ආශය හා අනුශය ඥානයන් ද, මෙකී විභාගයන්ගෙන් යුත් ශාන්ත වූ ගුණ කොටස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සතු වන බැවින් උන්වහන්සේ 'භාග්‍යවතුන් වහන්සේ' ය.

69.

69.

Manussattabhāvādike aṭṭhadhammeSamodhānayitvā’hisambodhiyā ye,Samiddhā’dhikārehi sattuttamehiMahābodhisattehi sampādanīyā;

()

මනුෂ්‍ය භාවය ආදී අෂ්ට ධර්මයන් එක්තැන් කොට, උත්තරීතර වූ මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේලා විසින් සම්පූර්ණ කරන ලද අධිකාරයන්ගෙන් යුතුව සම්පාදනය කළ යුතු වූ;

70.

70.

Adhiṭṭhānadhammādayo pañcu’ḷāra-Pariccāgadhammā catussaṅgahā ca,Cariyattayaṃ pāramīdhammarāsiBhavattyā’bhisambodhisambhārabhūtā;

()

අධිෂ්ඨාන ධර්ම ආදිය, පංච මහා පරිත්‍යාගයන්, සතර සංග්‍රහ වස්තූන්, ත්‍රිවිධ චර්යාවන්, උතුම් සම්බෝධියට උපකාරී වන (සම්භාර වූ) පාරමී ධර්ම සමූහය ද වේ;

71.

71.

Pabhutyā’bhinīhārato yāvabodhiAsaṅkheyyakappāni cattāri’massa,Salakkhāni te bodhisambhāradhammāBhavā vuddhipakkhe bhatā sambhatā’ti;

()

අභිනීහාරයේ (ප්‍රාර්ථනාවේ) සිට බෝධිය ලබාගන්නා තෙක් සතර අසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලෙහි ඒ බෝධි සම්භාර ධර්මයෝ උන්වහන්සේ විසින් වැඩීම පිණිස දරන ලදහ, රැස් කරන ලදහ;

72.

72.

Bhajīyanti yā puññavantehi lokePayogaṃ samāgamma sampattiyo tā,Bhagānāma vaṭṭabbivaṭṭānugā’tiPavuccanti tesaṃ ubhinnaṃ bhagānaṃ;

()

ලෝකයෙහි පින්වන්තයන් විසින් වීර්යය කොට භුක්ති විඳිනු ලබන යම් සම්පත්තීහු වෙත්ද, ඒවා 'භග' (භාග්‍යයන්) නම් වේ. ඒවා වෘත්තානුග (සංසාරයට අයත්) සහ විවෘත්තානුග (නිවනට අයත්) යැයි දෙවැදෑරුම් වේ.

73.

73.

Pure bodhito bodhisatto samānoBhusaṃ bodhisambhāradhamme vinanto,Patiṭṭhāsi yasmiṃ bhage te vanītiManussesu devesu ukkaṃsabhute;

()

බුදුවීමට පෙර බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේව සිටියදී, බෝධි සම්භාර ධර්මයන් බොහෝ සේ වඩමින්, උතුම් වූ මනුෂ්‍යයන් හා දෙවියන් අතර යම් භාග්‍යයක් පිහිටියේද, උන්වහන්සේ එය සේවනය කළහ (ඇසුරු කළහ);

74.

74.

Tathā’naññasāmaññasāhiññajhāna-Ssamāpattibhedaggamaggapphalādī,Bhage bodhimūle vivaṭṭānuge’piSayaṃ buddhabhuto samāno vanī’ti;

()

එසේම බෝධි මූලයේදී තමන් වහන්සේම බුදු වී, අන්‍යයන්ට සාධාරණ නොවන අභිඥා, ධ්‍යාන, සමාපත්ති සහ අග්‍ර මාර්ග ඵල ආදී වූ විවෘත්තානුග (නිවනට අයත්) භාග්‍යයන් සේවනය කළහ;

75.

75.

Catubbisa ye koṭilakkhappamāṇa-Samāpattibhāgā kamahābhāgadheyyo,Paresaṃ nahitāya?Ttano diṭṭhadhamma-Sukhatthāya te niccakappaṃ vanīti;

()

විසිහතර ලක්ෂ කෝටියක් පමණ වූ යම් සමාපත්ති කොටස් වෙත්ද, ඒ මහා භාග්‍යයන් උන්වහන්සේ අන්‍යයන්ගේ හිතසුව පිණිස මෙන්ම තමන් වහන්සේගේ මෙලොව සැප විහරණය (දිට්ඨධම්මසුඛ විහරණය) පිණිස ද නිරතුරුවම සේවනය කළහ;

76.

76.

Abhiññeyyadhammesu ye bhāvitabba-Pahātabbabhāgā pariññeyyabhāgā,Siyuṃ sacchikātabbabhāgā vanī’tiJino bhāvanāgocarāsevano te;

()

විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත යුතු ධර්මයන් අතුරෙන්, වැඩිය යුතු කොටස්, ප්‍රහාණය කළ යුතු කොටස්, පිරිසිඳ දත යුතු කොටස් සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ කළ යුතු කොටස් යන ඒවා ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ භාවනා අරමුණු සේවනය කිරීම් වශයෙන් ඇසුරු කළ සේක;

77.

77.

Asādhāraṇe sesasādhāraṇa yeIme dhammabhāgā’dhisīlādibhedā,Phalaṃ yāvatā bodhaneyyesu satthāVanī patthayī suppatiṭṭhānukhoti;

()

අසාධාරණ වූ ද පොදු වූ ද අධිශීලාදී ප්‍රභේද සහිත මේ ධර්ම කොටස්වල ඵලය, අවබෝධ කළ හැකි (බෝධනෙය්‍ය) ජනයා කෙරෙහි මැනවින් පිහිටුවනු පිණිස ශාස්තෘන් වහන්සේ ඇසුරු කළ සේක, ප්‍රාර්ථනා කළ සේක;

78.

78.

Aveccappasantā imassa’tthi deva-Manussā bahū bhattiyuttā tathāhi,Asādhāraṇā’nopamānattañāṇa-Ppabhāvādito sabbasattuttamo so;

()

උන්වහන්සේ කෙරෙහි අචල ප්‍රසාදයෙන් යුත්, භක්තිමත් වූ බොහෝ දෙවි මිනිස්සු සිටිති. මන්දයත්, අසාධාරණ වූ ද අසදෘශ වූ ද ඥාන ප්‍රභාව ආදියෙන් උන්වහන්සේ සියලු සත්ත්වයන්ට වඩා උත්තම වන බැවිනි;

79.

79.

AnatthāpahārādipubbaṅgamāyaHitatthā’bhinipphādane tapparāya,Payogābhisampattiyā bodhaneyya-Pajāyo’pakārāvahāyā’mitāya;

()

අනර්ථයන් දුරු කිරීම ආදිය පෙරටු කොට ගත්, යහපත සලසා දීමෙහි උත්සුක වූ, වීර්ය සම්පත්තියෙන් යුතුව, අවබෝධ ඥානය ඇති කරගත හැකි (බෝධනෙය්‍ය) ප්‍රජාවට අප්‍රමාණ උපකාර සලසන සුලු වූ;

80.

80.

Viyāmappabhā ketumālākulāyaBhusaṃ lakkhaṇā’sityanubyañjanehi,Vicittāya rūpindirāmandirāyaSamiddhattabhāvā’bhisampattiyāpi;

()

ව්‍යාමප්‍රභාවෙන් හා කේතුමාලාවෙන් ගැවසී ගත්තා වූ, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් හා අසීති අනුව්‍යංජනයෙන් අතිශයින් විසිතුරු වූ, රූප ශ්‍රීයට මන්දිරයක් බඳු වූ, පරිපූර්ණ ආත්මභාව සම්පත්තියෙන් ද යුක්ත වූ;

81.

81.

YathābhuccasīlādidhammubbhavenaUḷārena lokattayabyāpināpi,Samannāgatattā kavisuddhena kitti-Ssarīrena khīrodadhīpaṇḍarena;

()

යථාභූත වූ ශීලාදී ධර්මයන්ගෙන් පැනනැඟුණා වූ, තුන්ලොවෙහි පැතිරුණු උදාර වූ, කිරිසමුදුර සේ සුදු වූ අතිශය පිරිසිදු කීර්ති ශරීරයෙන් (කීර්ති රාවයෙන්) යුක්ත වූ;

82.

82.

Ṭhitattā visiṭṭhāsu ukkaṃsakoṭiṃPaviṭṭhāsu santuṭṭhitā’ppicchatāsu,Catunnaṃ visārajjadhammāna maddhāDasannaṃ balānañca sabbhāvatopi;

()

උත්කෘෂ්ට සීමාවට පැමිණි විශිෂ්ට වූ සතුට (සන්තුට්ඨිතාව) සහ අප්පිච්ඡතාවෙහි (අල්පේච්ඡතාවෙහි) පිහිටි බැවින් ද, සතර වෛශාරද්‍ය ධර්මයන්ගෙන් සහ දස බලයන්ගෙන් සැබවින්ම යුක්ත වන බැවින් ද;

83.

83.

Samantāpasādāvahattā’pirūpa-Ppamāṇadike jīvaloke surānaṃ,Narāna’ñjalīvandanāmānapūjā-Vidhānārahattāpi sambhattiṭhānaṃ;

()

සෑම අතින්ම ප්‍රසාදය දනවන සුලු වූ රූප ප්‍රමාණය ආදියෙන් යුත් සත්ව ලෝකයෙහි, දෙවි මිනිසුන්ගේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳීම්, පිදීම්, ගරුබුහුමන් හා පූජාවන්ට සුදුසු වන බැවින් ද, උන්වහන්සේ භක්තියට (ප්‍රසාදයට) කරුණක් වන සේක;

84.

84.

Aveccappasādenu’petā’nusiṭṭhi-Paṭiggāhakā yejanā kenacāpi,Manussena devena vā brahmunā vāAsaṃhāriyā bhatti tesaṃ kadāci;

()

අචල ප්‍රසාදයෙන් යුතුව උන්වහන්සේගේ අනුශාසනාවන් පිළිගන්නා යම් ජනයෙක් වෙත්ද, ඔවුන්ගේ ඒ භක්තිය (ශ්‍රද්ධාව) කිසිදු මිනිසෙකුට, දෙවියෙකුට හෝ බ්‍රහ්මයෙකුට කිසිදාක සෙලවිය නොහැක්කකි;

85.

85.

Pariccajja te sāvakā jivitampiJinaṃ dhammapūjāya pūjenti daḷhaṃ;

Tathāhi’ssa paññattasikkhāpadāniNavītikkamante samuddo’va velaṃ;

()

ඒ ශ්‍රාවකයෝ තම ජීවිතය පවා පරිත්‍යාග කරමින්, ධර්ම පූජාවෙන් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට දැඩි සේ පූජා කරති. මන්දයත්, සාගරය වෙරළ ඉක්මවා නොයන්නා සේ, ඔවුහු උන්වහන්සේ පැනවූ ශික්ෂාපදයන් ඉක්මවා නොයති;

86.

86.

Pavuccanti bhāgāti dhammassabhāva-Vibhāgā hi te khandhadhātvādinā’pi,Atītādirūpādibhedehi tepiAnekappabhedā vibhattā bhavantī;

()

ධර්ම ස්වභාවයන්ගේ බෙදීම් 'භාග' (කොටස්) යැයි කියනු ලැබේ. ඒවා ස්කන්ධ, ධාතු ආදී වශයෙන් ද, අතීත ආදී රූප ආදී ප්‍රභේදයන්ගෙන් ද අනේකප්‍රකාරව බෙදා දක්වා තිබේ.

87.

87.

Papañcattayaṃ sabbasaṃyojanāniJino ganthayogā’savo’gho’padhīca,Samucchijja maggena nibbānadhātvā-Mataṃ so pibanto vamī te ca bhāge;

()

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මාර්ග ඥානයෙන් ප්‍රපංච තුන (තෘෂ්ණා, මාන, දිට්ඨි), සියලු සංයෝජන, ග්‍රන්ථ, යෝග, ආශ්‍රව, ඕඝ සහ උපධීන් සහමුලින්ම සිඳලමින්, නිර්වාණ ධාතු නමැති අමෘතය පානය කරමින් ඒ සියලු අකුසල් කොටස් වමනය කළ සේක (දුරු කළ සේක).

88.

88.

Chacakkhādivatthuni jā’rammaṇāniChacittāni chabbedanā phassachakkaṃ,Chasaññā chataṇhā chasañcetanā cha-Bbitakke vicāre cha bhāge vamīti;

()

උන්වහන්සේ චක්ඛු ආදී ಷඩ් ආයතන ද, රූපාදී ෂඩ් අරමුණු ද, ෂඩ් විඤ්ඤාණ ද, ෂඩ් වේදනා ද, ස්පර්ශ ෂට්කය ද, ෂඩ් සංඥා ද, ෂඩ් තණ්හා ද, ෂඩ් සංචේතනා ද, විතර්ක හය හා විචාර හය ද යන මේ සියලු කොටස් වමනය කළ සේක (දුරු කළ සේක).

89.

89.

Yamā’nanda cattañca vantaṃ vimuttaṃPahīṇaṃ vinissaṭṭha maṅgīrasassa,Na taṃ jātu paccessatītyā’bha satthāYathāvuttabhāge vamītvevameva;

()

"ආනන්දයෙනි, අංගීරසයන් වහන්සේ (බුදුරජාණන් වහන්සේ) විසින් යමක් අත්හරින ලද ද, වමනය කරන ලද ද, මිදෙන ලද ද, ප්‍රහීණ කරන ලද ද, බැහැර කරන ලද ද, එය කිසි කලෙකත් නැවත උන්වහන්සේ කරා නොපැමිණෙන්නේය" යි ශාස්තෘන් වහන්සේ වදාළ සේක. උන්වහන්සේ ඉහත කී කොටස් ඒ අයුරින්ම වමනය කළ සේක.

90.

90.

Jino kaṇhasukkeca vajjānavajjeNihīnappaṇite adhamme ca dhamme,Asādhāraṇena’ ggamaggā’nanenaApaccāgamaṃ pāpayī uggirīti;

()

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අසාධාරණ වූ ද, අග්‍ර වූ ද අර්හත් මාර්ග ඥානයෙන් කළු-සුදු (අකුසල් හා කුසල්) ධර්මයන් ද, සාවද්‍ය-නිරවද්‍ය ධර්මයන් ද, හීන-ප්‍රණීත ධර්මයන් ද, අධර්ම හා ධර්මයන් ද නැවත නොපැමිණෙන පරිදි බැහැර කළ සේක (වමනය කළ සේක).

91.

91.

Paresañca saṃsāranirākaramhāSamullumpanatthāya kullūpamaṃ so,Yathājjhāsayaṃ desayitvāna dhammaṃPamāpesi tehā’pi bhāge’ti sabbe;

()

අන්‍යයන් සංසාර සාගරයෙන් ගලවා ගැනීම පිණිස උන්වහන්සේ කුල්ලක් බඳු වූ (එතෙර වීමට උපකාර වන) ධර්මය ඔවුන්ගේ අදහස් අනුව දේශනා කොට, ඔවුන් ලවා ද ඒ සියලු (ක්ලේශ) කොටස් බැහැර කරවූ සේක.

92.

92.

Pure pūrayaṃ pāramīdhammajātaṃMahābodhisatto samāno bhagābyaṃ,Siriṃ issarattaṃ yasohatthasāraṃVamī chaḍḍhanīyaṃ yathākheḷapiṇḍaṃ;

()

පෙර මහා බෝධිසත්ත්වව සිටියදී පාරමී ධර්මයන් පුරමින්, උන්වහන්සේ ලාභ, ශ්‍රී විභූතිය, ඊශ්වරභාවය, කීර්තිය සහ ධනය කෙළ පිඬක් මෙන් බැහැර කළ යුතු දෙයක් කොට වමනය කළ සේක (අත්හළ සේක).

93.

93.

Tathāhi’ssa laddhaṃ pure somanassa-Vhayo temiyo’yogharo hatthipālo,Kumārosamāno’bhinikkhamma gehāSiriṃ devarajjassiriṃ uggiri so, ()

එසේ හෙයින් උන්වහන්සේ පෙර සෝමනස්ස, තේමිය, අයෝගර, හත්ථිපාල ආදී කුමාරවරුන්ව ඉපිද, ගිහිගෙයින් නික්ම මනුෂ්‍ය සැපත මෙන්ම දිව්‍ය රාජ්‍යයේ ශ්‍රී විභූතිය ද බැහැර කළ සේක (වමනය කළ සේක).

94.

94.

Anekāsu jātīsu sampannabhogoBhāge laddhabhoge’vamevu’ggiritvā,Sakaṃ hatthagaṃ pacchime attabhāveAnomassiriṃ cakkavattissirimpi;

()

බොහෝ ජාතීන්හි මහා භෝග සම්පත් ලබා, ඒ ලත් සම්පත් කොටස් එසේම බැහැර කොට, තමන්ගේ අවසාන ආත්මභාවයේදී ද තමන් අතට පත් වූ උතුම් වූ ශ්‍රී සෝභා සම්පත හා සක්විති රජ සැපත ද බැහැර කළ සේක.

95.

95.

Catuddīpikaṃ devarajjā’dhipacca-Samānādhipaccaṃ yathābhucca muccaṃ,Yasañcā’pi tatnissayaṃ pañcakāmeAlaggo tiṇaggāya’pā maññamāno;

()

සතර මහා දීපයන්හි ආධිපත්‍යය ද, දිව්‍ය ලෝකාධිපත්‍යයට සමාන වූ උතුම් ආධිපත්‍යය ද, ඒ ඇසුරු කළ කීර්තිය හා පංචකාම සම්පත්තිය ද තණ අග රැඳි පිනිබිඳක් මෙන් සලකා, නොඇලී බැහැර කළ සේක.

96.

96.

Pahāyā’ bhigantvābhisambodhirajjePatiṭṭhāya saddhammarājā babhuva,Asāre tusāre’va saṃsārasāreSuvuttappakāre bhage so vamīti;

()

ඒ සියලු අතහැර, උතුම් සම්බෝධි රාජ්‍යයට පැමිණ එහි පිහිටා සද්ධර්ම රාජයාණන් වහන්සේ බවට පත් වූ සේක. නිසරු වූ, බොල් වී වැනි වූ සංසාරයෙහි ඉහත සඳහන් කරන ලද (රාජ්‍ය සම්පත් ආදී) කොටස් උන්වහන්සේ වමනය කළ සේක (බැහැර කළ සේක).

97.

97.

Pavattanti nakkhattarūpehi bhehiSamaṃ cakkavāḷāvakāsesu yātā,Tikuṭaddi kuṭaddi canda’kka neru-Vimānādisobhā bhagā nāma honti;

()

තාරකා හා නැකත් තරු සමඟ සක්වළ අවකාශයෙහි පවත්නා වූ, තිකූට පර්වතය, මහාමේරු පර්වතය, චන්ද්‍රයා, සූර්යයා සහ දිව්‍ය විමානාදියේ පවතින සෝභා සම්පත් 'භග' (ශ්‍රී විභූතීන්) නම් වේ.

98.

98.

Jino tassamaṅgī janokāsalokeHave chandarāgappahāṇena yena,Mahābodhimaṇḍe nisinnosamānoVibhūtāvibhūte bhāge te vamīti;

()

සත්ත්ව ලෝකයෙහි හා අවකාශ ලෝකයෙහි ඒ සෝභා සම්පත්තියෙන් යුක්ත වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, මහා බෝධි මණ්ඩපයෙහි වැඩසිටිමින්, යම් ඡන්දරාගයක් ප්‍රහීණ කිරීමක් වී ද, ඒ මඟින් ප්‍රකට වූ හා අප්‍රකට වූ ඒ සියලු (ක්ලේශ) කොටස් වමනය කළ සේක (දුරු කළ සේක).

99.

99.

Sobhāgavā’ti bhatavā’ti bhagevanī’tiBhāgevanī’ti abhipatthayi bhattavā’ti,Bhāgevamī’ti tibhavesu bhagevamī’tiAnvatthato hi bhagavā bhagavā samañño;

()

ශෝභා සම්පත් ඇත්තා යන අර්ථයෙන් 'සෝභාගවා' ද, ගුණ දරන්නා යන අර්ථයෙන් 'භතවා' ද, කොටස් ඇත්තා යන අර්ථයෙන් 'භගවනි' ද, භක්තිවන්තයා යන අර්ථයෙන් 'භත්තවා' ද, භවයන්හි කොටස් වමනය කළ (දුරු කළ) යන අර්ථයෙන් 'භාගවමී' ද, තුන් භවයෙහිම (තෘෂ්ණාදී) කොටස් බැහැර කළ යන අර්ථයෙන් 'භගේවමී' ද යන අන්වර්ථ අර්ථයන්ගෙන් උන්වහන්සේට 'භගවා' (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ) යන නාමය ලැබුණි.

100.

100.

Icceva’massa arahādiguṇappabandha-Pubbācalu’bbhavayasovisarosadhīso,Pajjañca sajjanamanokumudāni’ve’daṃCittāni bodhayati kiṃ purisādhamānaṃ;

()

මෙසේ අර්හත් ආදී ගුණ සමුදාය නමැති පූර්ව පර්වතයෙන් උදා වූ, කීර්ති නමැති සඳරැස් විහිදුවන චන්ද්‍රයා බඳු වූ මේ පද්‍යය සත්පුරුෂයන්ගේ මනස නමැති කුමුදු මල් පිබිදවයි. එසේ නම් අධම පුරුෂයන්ගේ සිත් ගැන කුමන කථාද? (ඔවුන්ගේ සිත් ද පිබිදවන්නේමය).

Itimedhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānanda dānanidāne jinavaṃsadīpe santikenidāne bhagavā’tināmapaññattiyā abhidheyaparidīpo chabbīsatimo saggo.

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය ලබා දීමට හේතු වූ, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි සන්තිකේනිදානයෙහි 'භගවා' යන නාම ප්‍රඥප්තියෙහි අර්ථය පැහැදිලි කරන විසිහයවන සර්ගයයි.

1.

1.

Ettha’ttahisampattiparahitapaṭipattitoNissīmāpi dvidhā buddhaguṇā saṅgahitā kathaṃ;

()

මෙහිදී, සීමාවක් නොමැති බුදුගුණයන් 'ස්වාර්ථ සිද්ධිය' (තමන් වහන්සේගේ යහපත සම්පූර්ණ වීම) සහ 'පරාර්ථ ප්‍රතිපත්තිය' (අනුන්ගේ යහපත උදෙසා ක්‍රියා කිරීම) යනුවෙන් දෙවැදෑරුම් කොට සංග්‍රහ කරන්නේ කෙසේද?

2.

2.

Tāsva’ttahitasampattisaddhammacakkavattino;

Pahāṇasampadāñāṇasampadābhedato dvidhā;

()

සද්ධර්ම චක්‍රවර්තී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ ස්වාර්ථ සිද්ධිය (තමන් වහන්සේගේ යහපත) ප්‍රහාණ සම්පදාව (ක්ලේශයන් ප්‍රහීණ කිරීමේ සම්පත්තිය) සහ ඥාන සම්පදාව (ප්‍රඥා සම්පත්තිය) යනුවෙන් දෙවැදෑරුම් වේ.

3.

3.

Rūpakāyā’nubhāvāsuṃ tatthe’va’ntogadhā dvidhā,Paratthapaṭipattī’pi payogāsayabhedato;

()

රූපකායෙහි ආනුභාවය ද එහිම අන්තර්ගත වන අතර, පරාර්ථ ප්‍රතිපත්තිය ද පයෝග (උත්සාහය/ක්‍රියාකාරීත්වය) සහ ආශය (අදහස/කරුණාව) වශයෙන් දෙවැදෑරුම් වේ.

4.

4.

Payogo lābhasakkārasilokanirapekkhino,Dukkhū’pasamaṇatthāya nīyyāniko’padesanā;

()

පයෝගය (ක්‍රියාකාරීත්වය) නම් ලාභ, සත්කාර හා කීර්ති ප්‍රශංසා කෙරෙහි අපේක්ෂාවකින් තොරව, සත්ත්වයන්ගේ දුක සංසිඳවීම පිණිස නිවනට මඟ පෙන්වන ධර්මෝපදේශයන් දේශනා කිරීමයි.

5.

5.

Āsayo devadattādipaccāmittajanesupi,Hitajjhāsayatā niccaṃ mettākantāya bhattuno;

()

ආශය (අදහස) නම් දේවදත්ත ආදී හතුරු ජනයා කෙරෙහි වුව ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තුළ නිරන්තරයෙන් පවත්නා වූ හිතෛෂීභාවය හා මෛත්‍රී සහගත කරුණාවයි.

6.

6.

Indriyā’paripakkānaṃbodhaneyyāna manvahaṃ,Paññindriyādisampākasamayā’vagamādito;

()

ඉන්ද්‍රියයන් නොමේරූ, අවබෝධය ලැබීමට සුදුසු සත්ත්වයන්ගේ ප්‍රඥේන්ද්‍රිය ආදිය මෝරන කාලය නුවණින් වටහාගෙන, දිනපතා (ඔවුන් සොයා වැඩම කිරීම ආදියයි).

7.

7.

Deyyadhammapaṭiggāhappabhutīhā’ nukampiya,Parahitapaṭipatyā’si paresaṃ hitasādhanaṃ;

()

පූජා වස්තූන් පිළිගැනීම ආදී ක්‍රියාවන් මඟින් සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පා කොට, පරාර්ථ ප්‍රතිපත්තියෙන් යුක්තව අන්‍යයන්ගේ යහපත සැලසීම සිදු විය.

8.

8.

Tesaṃ guṇaviseyānaṃ vibhāvanavasenapi,Pāḷiyaṃ arahantyādipadānaṃ gahaṇaṃ kathaṃ;

()

ඒ සුවිශේෂී ගුණාංගයන් පැහැදිලි කිරීම් වශයෙන්, පාලි පාඨයන්හි 'අරහං' ආදී පදයන් යොදාගෙන තිබෙන්නේ කෙසේද?

9.

9.

Tatthā’rahanti iminā padena paridīpitā,Pahāṇasampadānāma attano hitasampadā, ()

එහි 'අරහං' යන මේ පදයෙන් උන්වහන්සේගේ ස්වාර්ථ සිද්ධියට අයත් 'ප්‍රහාණ සම්පදාව' (ක්ලේශයන් ප්‍රහීණ කිරීමේ සම්පත්තිය) දක්වන ලදී.

10.

10.

Padehi sammāsambuddho lokavidūti attano,Ñāṇasampattisaṅkhātā nahitasampatti dīpitā;

()

'සම්මාසම්බුද්ධ' සහ 'ලෝකවිදූ' යන පදවලින් උන්වහන්සේගේ ස්වාර්ථ සිද්ධිය ලෙස හැඳින්වෙන 'ඥාන සම්පත්තිය' (ප්‍රඥා සම්පත්තිය) විදහා දක්වන ලදී.

11.

11.

Vijjācaraṇasampanno’ti’minā dassitā’ttano,Vijjācaraṇappabhuti sabbā’pi hitasampadā;

()

'විජ්ජාචරණසම්පන්න' යන මෙයින් උන්වහන්සේගේ විද්‍යා හා චරණ ආදී වූ සියලු ස්වාර්ථ සාධක සම්පත් දක්වන ලදී.

12.

12.

Sugato’ti’minā vuttā paṭṭhāyapaṇidhānato,Attanohitasampatti paratthapaṭipattica;

()

'සුගත' යන මෙයින් ප්‍රාර්ථනා කළ තැන් සිට උන්වහන්සේගේ ස්වාර්ථ සිද්ධිය මෙන්ම පරාර්ථ ප්‍රතිපත්තිය ද ප්‍රකාශ කරන ලදී.

13.

13.

Satthā devamanussānaṃ purisadammasārathī,Paratthapaṭipatye’va padañcayehi dīpitā;

()

'සත්ථා දේවමනුස්සානං' සහ 'පුරිසදම්මසාරථී' යන පද සමූහයෙන් පරාර්ථ ප්‍රතිපත්තියම පමණක් විදහා දක්වන ලදී.

14.

14.

Padañcayena buddhoti bhagavāti vibhāvitā,Yāva’ttahitasampatti parahitapaṭipatti ca;

()

'බුද්ධ' සහ 'භගවා' යන පද ද්විත්වයෙන් උන්වහන්සේගේ ස්වාර්ථ සිද්ධිය මෙන්ම පරාර්ථ ප්‍රතිපත්තිය ද මනාව පැහැදිලි කරන ලදී.

15.

15.

Tidhā buddhaguṇā hetuphakhalasatto’pakārato,Saṃkhittā arahaṃ sammāsambuddho’ti padehica;

()

හේතු, ඵල සහ සත්ත්ව උපකාර වශයෙන් තෙවැදෑරුම් වන බුදුගුණයෝ, 'අරහං' සහ 'සම්මාසම්බුද්ධ' යන පදවලින් ද සංක්ෂේපයෙන් දක්වනු ලැබෙත්.

16.

16.

Vijjācaraṇasampanno lokavidū’ti’mehi ca,Catūhi phakhalasampattisaṅkhātā kittitā guṇā;

()

එමෙන්ම 'විජ්ජාචරණසම්පන්න' සහ 'ලෝකවිදූ' යන මේ පද හතරෙන් (අරහං, සම්මාසම්බුද්ධ යන පද ද සමඟ) ඵල සම්පත්තිය ලෙස හැඳින්වෙන බුදුගුණයන් වර්ණනා කරන ලදී.

17.

17.

Purisadammasārathi satthā dvīhipadehi tu,Sattopakārasampattivasena gaditā guṇā;

()

එහෙත් 'පුරිසදම්මසාරථී' සහ 'සත්ථා' යන පද දෙකෙන් සත්ත්වයන්ට උපකාර කිරීමේ සම්පත්තිය වශයෙන් බුදුගුණයන් වදාරන ලදී.

18.

18.

Phalasamapattisattopakārasamapattibhedato,Ubho buddhaguṇā buddho’ti’minā paridīpitā;

()

ඵල සම්පත්තිය සහ සත්ත්ව උපකාර සම්පත්තිය යන භේදයෙන් යුත් බුදුගුණ ද්විත්වයම 'බුද්ධ' යන මේ පදයෙන් මනාව විදහා දක්වන ලදී.

19.

19.

Sugato bhagavā dvīhi padehā’diccabandhuno,Vibhāvitā hetu phalasatto’pakārasampadā;

()

ආදිච්චබන්ධු වූ (ආදිත්‍ය වංශික) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ 'සුගත' සහ 'භගවා' යන පද දෙකෙන් හේතු සම්පත්තිය, ඵල සම්පත්තිය සහ සත්ත්ව උපකාර සම්පත්තිය යන සියල්ල පැහැදිලි කරන ලදී.

20.

20.

Thīrasārataro’dāruttuṅga sagguṇamerunā,Girirājā’pi nīcattaṃ jagāma jinarājino;

()

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ස්ථාවර වූ ද, සාරවත් වූ ද, උදාර හා උත්තුංග වූ ද සද්ගුණ නමැති මහාමේරු පර්වතය හා සසඳන කල, මහා පර්වත රාජයා වූ සිනේරුව පවා ඉතා කුඩා බවට (මිටි බවට) පත් වෙයි.

21.

21.

Tassā’nupubbagambhīrasampuṇṇaguṇasāgare,Sāgaro’yaṃ paricchinno bindumattaṃ’va khāyati;

()

උන්වහන්සේගේ අනුක්‍රමයෙන් ගැඹුරු වූ ද, පූර්ණ වූ ද ගුණ සාගරය හමුවේ, මේ සීමා සහිත මහා සාගරය දිය බින්දුවක් මෙන් වැටහෙයි.

22.

22.

Thāvarā’calapatthiṇṇapatiṭṭhāguṇabhumiyā,Nopeti paṃsupathavī kalabhāgampi satthuno;

()

ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ස්ථාවර වූ, අචල වූ, පෘථුල වූ ද, මනාව පිහිටියා වූ ද ගුණ නමැති මහා පෘථිවිය හා සසඳන කල, මේ පස් සහිත මහපොළොව එයින් දහසයෙන් කොටසකටවත් සම නොවේ.

23.

23.

Cakkavāḷasahassāni sambādhikaḷitāni’va,Guṇalesānubhāvena dissanteravibandhuno;

()

සූර්ය බන්ධු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ එක් ගුණ ලේසයක (ස්වල්පයක) ආනුභාවය ඉදිරියේ දහස් ගණන් සක්වළවල් පවා ඉතා පටු/සිර වූ දේ මෙන් පෙනී යයි.

24.

24.

Anantāpariyantena guṇākāyena satthuno,Ākāso’mananto’pi antabhuto’va gamyate;

()Evaṃ buddhaguṇānantāpariyantā acintiyā,Avāciyā’nopameyyā ahoacchariyabbhutā;

()

ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනන්ත අපරියන්ත ගුණ සමුදාය ඉදිරියේ, අනන්ත වූ ආකාශය පවා ඒ තුළ අන්තර්ගත වූවක් බඳුය. මෙසේ බුදුගුණයෝ අනන්තයහ, අපරියන්තයහ, අචින්තයහ, වචනයෙන් කිව නොහැක්කාහ, උපමා රහිතයහ. ඒකාන්තයෙන්ම ඉතා ආශ්චර්යවත් හා අද්භූත වන්නාහ!

Itimedhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santikenidāte navannamarahādiguṇānaṃ saṅkhepanayaparidīpo

මෙසේ සියලු කවි ජනයාගේ හදවත්වලට ආනන්දය ලබා දීමට හේතු වූ, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් විසින් විරචිත ජිනවංශදීපයෙහි සන්තිකේනිදානයෙහි අරහං ආදී නව අරහාදී බුදුගුණ සංක්ෂේපයෙන් දක්වා වදාළ පරිච්ඡේදයයි (සර්ගයයි).

Sattavīsatimosaggo.

විසිහත්වන සර්ගය.

1.

1.

DhutanijjharacāmarānilenaSisire kūṭabhujehi gijjhakūṭe,HaribhudharahāridehadhāriViharanto karuṇākaro kadāci;

()

සෙලවෙන දිය ඇලි නැමැති සෙමර පවනින් සිසිල් වූ ගිජුකුළු පර්වත මුදුන්වල, රන් පර්වතයක් බඳු මනහර ශරීරයක් දරන්නා වූ, කරුණාකර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ එක් කලෙක වැඩවසන සේක්;

2.

2.

Vasamāna masesabhikkhusaṅghaṃIha rājaggahanāmarājadhānyā,Varamaṇḍalamāla mānayassuMunirānandayanindamiccavoca;

()

"ආනන්දය, මේ රජගහ නුවර වාසය කරන සියලු භික්ෂු සංඝයා උතුම් වූ මණ්ඩලමාලයට කැඳවාගෙන එන්නැ"යි මුනිරාජයන් වහන්සේ ආනන්ද තෙරුන්ට වදාළ සේක.

3.

3.

Yati sampati sannipātayitvāYatisaṅghaṃ yatirājamabruvī so,RucirañjalipūjitaṅghikañjoSamayaṃ maññatha yassadāni bhante;

()

එකල්හි ඒ ආනන්ද තෙරණුවෝ භික්ෂු සංඝයා රැස් කරවා, මනහර ඇඳිලි බැඳ මුනිරාජයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ, "ස්වාමීනී, දැන් රැස්වීමට සුදුසු කාලය යැයි සලකන සේක්වා"යි පැවසූහ.

4.

4.

Atha kho sugato tato’higantvāNavasañjhāghanaraṃsivippakiṇṇo,Varamaṇḍalamāḷa motaritthaRavi mandāramivodayā’calamhā;

()

ඉක්බිති නව සන්ධ්‍යා මේඝයක කිරණ විහිදුවන්නා වූ සුගතයන් වහන්සේ, උදයගිරි පර්වතයෙන් බැසයන සූර්යයා මෙන්, එතැනින් වැඩම කොට උතුම් මණ්ඩලමාලයට පිවිසි සේක.

5.

5.

Tahi māsanamatthake nisinnoMigarājāriva kañcanācalagge,Parisāsu visārado abhāsiMunirājā’parihāniyeca dhamme;

()

ස්වර්ණ පර්වත මුදුනක සිටින සිංහ රාජයකු මෙන් එහි පනවන ලද අසුනෙහි වැඩසිටි මුනිරාජයන් වහන්සේ, පිරිස මැද විශාරදව අපරිහානිය ධර්මයන් දේශනා කළ සේක.

6.

6.

Abhinkhamiya’mbalaṭṭhikāyaṃViharanto bhagavā tato puramhā,NavapallavamaṇḍitambasākhīRiva’nubyañjanacārurūpakāso;

()

ඉන්පසු ඒ රජගහ නුවරින් නික්ම අම්බලට්ඨිකාවට වැඩම කළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, අළුත් දලු වලින් සැරසුණු අඹ අත්තක් මෙන් අනුව්‍යංජනයන්ගෙන් මනහර රූප ශෝභාවෙන් බබළමින් එහි වැඩ විසූ සේක.

7.

7.

Itisīlapabhāvito samādhiSaphalo cittapabhāvitā ca paññā,Saphalā’ti pavattadhammacakkoAtha nālandamupāgamī sasaṅgho;

()

"සීලයෙන් වර්ධනය කරන ලද සමාධිය මහත් ඵල දෙයි, සමාධියෙන් වර්ධනය කරන ලද ප්‍රඥාව මහත් ඵල දෙයි" යන ධර්මය දේශනා කරමින්, උන්වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා සමඟ නාලන්දාවට වැඩම කළ සේක.

8.

8.

Tahi mambavane yathābhirantaṃViharantaṃ tamupecca theranāgo,Makahītañjalimañjarika sirenaCaraṇacanda mavandi sāriputto;

()

එහි පාවාරික අඹ වනයෙහි කැමැත්තක් තාක් වැඩවසන බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණි මහ තෙර නාගයකු බඳු වූ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ, සිරස මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, උන්වහන්සේගේ චන්ද්‍රයා බඳු ශ්‍රී පාද පද්මයන් වන්දනා කළහ.

9.

9.

Sunisajja asajjamānañāṇaṃBhagavantaṃ pacuraṃ abhitthavanto,Nadi sihanibho abhītavācaṃBhagavā ca’bbhanumodi bhāsitaṃ taṃ;

()

එහි මැනවින් අසුන් ගෙන, අසංග (නොගැටෙන) ඥානයෙන් යුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට බොහෝ සෙයින් ප්‍රශංසා කරමින්, සිංහයෙකු මෙන් නිර්භීත වචනයෙන් සිංහනාද කළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද උන්වහන්සේගේ ඒ ප්‍රකාශය අනුමෝදන් වූ සේක.

10.

10.

Kathayaṃ adhisīlacattapaññā-Paṭisaññuttakathaṃ tahiṃ vasitvā,Yatisaṅghapurakkhato tato soAgamā pāṭaligāmamuggadhīmā;

()

එහි වැඩවසමින් අධිසීල, අධිචිත්ත, අධිප්‍රඥා පිළිබඳ ධර්ම කථා දේශනා කොට, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා පෙරටු කරගෙන එතැනින් පාටලීගාමයට වැඩම කළ සේක.

11.

11.

Muni pāṭaligāmupāsakānaṃAnukampāya sumāpite nivāse,Nivasaṃ savaṇañjalīhi peyyaṃVadhuraṃ dhammasudhārasaṃ adāsi;

()

පාටලීගාමයේ උපාසකවරුන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ඔවුන් විසින් පිළියෙල කරන ලද ආවාසයෙහි වැඩවසමින්, මුනිවරයන් වහන්සේ සවන් නැමැති දොහොතින් පානය කළ හැකි වූ මධුර වූ ශ්‍රී සද්ධර්ම අමෘතය දේශනා කළ සේක.

12.

12.

Acirāpagatesu’pāsakesuBhagavā pāṭaligāmikesu tesu,Janasuññaniketanaṃ anaññoPavisitvāna akāsi sīhaseyyaṃ;

()

ඒ පාටලීගාම වැසි උපාසකවරුන් නික්ම ගිය නොබෝ වේලාවකින්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ජනශූන්‍ය වූ වාසස්ථානයකට පිවිස සිංහ සෙය්‍යාවෙන් සැතපුණු සේක.

13.

13.

Magadhādhipatissa bhupatissaNagaraṃ tatra sunidhavassakārā,Sacivā tidasehi mantayitvāViya tasmiṃsamaye sumāpayanti;

()

එකල්හි මගධේශ්වර රජුගේ සුනීධ සහ වස්සකාර යන අමාත්‍යවරු දෙදෙනා, දෙවියන් සමඟ සාකච්ඡා කරන්නාක් මෙන් එහි නගරයක් ඉදිකරමින් සිටියහ.

14.

14.

Abhipassiya dibbacakkhunā taṃBhagavā’nanda mavoca hessate’daṃ,Ariyā’yatanaṃ vaṇippatho’tiNagaraṃ pāṭaliputtanāma maggaṃ;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දිව්‍ය චක්ෂුසින් එය දැක, "ආනන්දය, මේ නගරය 'පාටලීපුත්‍ර' නම් වූ උතුම් ආර්ය නිවාසයක්, වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්වන්නේ යැ"යි වදාළ සේක.

15.

15.

Mithubhedavasena aggitovāDakato pāṭaliputtasaññino kho,Nagarassa kadāci antarāyāMuni vedehamuniṃ tayo’tya’voca;

()

පාටලීපුත්‍ර නම් වූ ඒ නගරයට කවදා හෝ ගින්නෙන් ද, ජලයෙන් ද, අන්‍යෝන්‍ය භේදයෙන් ද යන කරුණු තුනෙන් විපත්තියක් සිදුවන බව මුනිවරයන් වහන්සේ වෛදේහමුනි (ආනන්ද) තෙරුන්ට වදාළ සේක.

16.

16.

Tadahe’vupasaṅkamiṃsu yenaBhagavā tena sunīdhavassakārā,JinapādakirīṭaphuṭṭhasīsāAbhisitte’va khaṇaṃ lasiṃsu’ ho te;

()

එදිනම සුනීධ සහ වස්සකාර අමාත්‍යවරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණියහ. ජිනරාජයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳීමෙන් රාජාභිෂේක ලැබුවාක් මෙන් මොහොතක් ඔවුහු බැබළුණහ.

17.

17.

Thirasāraguṇena dhammaraññoDhanudaṇḍeva ṭhitā nataṅakgayaṭṭhi,Tadubho savivā nimantayiṃsuSugataṃ ajjatanāya bhojanena;

()

ධර්මරාජයන් වහන්සේගේ ස්ථාවර ගුණ සමුදාය ඉදිරියේ දුන්නක් මෙන් නැමුණු ශරීර ඇතිව සිටි ඒ අමාත්‍යවරු දෙදෙනා, එදින දානය සඳහා සුගතයන් වහන්සේට ඇරයුම් කළහ.

18.

18.

Adhivāsana massa te vidatvāPaṭiyattehi paṇītabhojanehi,Bhagavanta matappayuṃ sasaṅgaṃKamalāvāsanivāsagaṃ sahatthā;

()

උන්වහන්සේගේ ඉවසීම දැනගත් ඔවුහු, පිළියෙල කරන ලද ප්‍රණීත භෝජනයෙන්, භික්ෂු සංඝයා සහිත වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ස්වහස්තයෙන්ම බෙදා පූජා කළහ.

19.

19.

Bhagavā’tha sunīdhavassakāreParibhutto apanītapattapāṇī,Anumodi nipīya dhammapānaṃPacuraṃ pītiphuṭantarā’bhavuṃ te;

()

වළඳා පාත්‍රයෙන් අත් ඉවතට ගත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, සුනීධ සහ වස්සකාර අමාත්‍යවරුන්ට අනුමෝදනා දම් දෙසූ සේක. ඒ ධර්ම පානයෙන් ඔවුන්ගේ සිත් තුළ මහත් වූ ප්‍රීතියක් හටගත්තේය.

20.

20.

Anuyantajanehi dhammaraññoVajato bhikkhupūrakkhatassa tamhā,Puthuloratalena yaṃ visālaṃNagaradvāra manantaribabhuva;

()

භික්ෂූන් වහන්සේලා පෙරටු කොටගෙන සහ මිනිසුන් පිරිවරාගෙන ධර්මරාජයන් වහන්සේ එතැනින් වැඩම කරන කල්හි, උන්වහන්සේ නික්මුණු ඒ විශාල නගර ද්වාරය;

21.

21.

Iti gotamabuddhapādaphuṭṭhaṃTadidaṃ dvāra mahosī gotamākhyaṃ,Tahi motari yattha kākakapeyyāMuni gaṅgākhyasavanti tuṅgavīci;

()

ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ස්පර්ශය ලැබූ ඒ ද්වාරය 'ගෝතම ද්වාරය' නමින් ප්‍රසිද්ධ විය. ඉක්බිති මුනිවරයන් වහන්සේ කපුටන්ට පහසුවෙන් පැන් බිවිය හැකි තරම් ජලයෙන් පිරී ඉතිරී ගිය, උස් රළ පෙළින් යුත් ගංගා නම් නදිය අසලට වැඩම කළ සේක.

22.

22.

Bahaḷā’nilabhaṅgavīcimālā-Lulitāyā’ti gabhīraninnagāya,Ya manaṅgapabhaṅguro taritthaTayidaṃ gotamatitthanāma māsi;

()

චණ්ඩ මාරුතයෙන් සැලෙන රළ මාලාවන්ගෙන් යුත් ඒ ගැඹුරු නදිය, මාරයා පරාජය කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් තැනකින් එතෙර වූ සේක්ද, ඒ ස්ථානය 'ගෝතම තොටුපළ' නමින් ප්‍රසිද්ධ විය.

23.

23.

Sugato paratīrago’ghatiṇṇoJanataṃ passiya sāvakehi saddhiṃ,Taraṇattha mulumpakullanāvāPariyesanta mudānagātha māha;

()

සැඩපහරින් එතෙරව පරතෙරට වැඩම කළ සුගතයන් වහන්සේ, එතෙර වීම පිණිස පහුරු, උණ පහුරු සහ ඔරු සොයමින් සිටින මිනිසුන් දැක, ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟින් උදාන ගාථාවක් වදාළ සේක.

24.

24.

Narasārathi yena bhumikantā-Makuṭākārakuṭīhi nāvakāso,Upasaṅkami tena koṭigāmoUditambhoru hu’pāhanappitaṅghī;

()

මිනිසුන් මෙහෙයවීමේ අග්‍රසාරථි වූ, පිපුණු පියුමක් බඳු ශ්‍රී පාද ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ, පෘථිවි කාන්තාවගේ ඔටුන්නක් බඳු වූ නිවාසවලින් ගහණ වූ 'කෝටිගාම' නම් ගම්මානයට වැඩම කළ සේක.

25.

25.

Ahamasmi pabuddhasaccadhammoPunaruppatti nacatthi me’ti vatvā;

Tahi movadi vāsago tisikkhā-Paṭisaṃyuttakathāya bhikkhusaṅghaṃ;

()

"මම සත්‍ය ධර්මය අවබෝධ කරගත්තෙමි, මට නැවත උපතක් නැතැ"යි වදාරමින්, එහි වැඩවසන සේක් ත්‍රිවිධ ශික්ෂාවන් (සීල, සමාධි, ප්‍රඥා) පිළිබඳ ධර්ම දේශනාවෙන් භික්ෂු සංඝයාට අවවාද කළ සේක.

26.

26.

Muni nātikanāmagāmayātoKathitānandayatindapuṭṭhapañho,Paridīpayi dhammadappaṇākhyaṃPariyāyaṃ gatipaccavekkhaṇāya;

()

ඉන්පසු 'ඤාතික' නම් ගමට වැඩම කළ මුනිවරයන් වහන්සේ, ආනන්ද තෙරුන් විසින් අසන ලද ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින්, තමාගේ උපත (ගති) ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම පිණිස 'ධර්මාදර්ශය' (ධර්ම කැඩපත) නම් වූ ධර්ම ක්‍රමය පැහැදිලි කළ සේක.

27.

27.

Arahādiguṇakaroka mahesiViharaṃ tatrapi giñjakānivāse,Piṭakattayasaṅgahaṃ vasinaṃAdhisīlādikathaṃ kathesi bhīyyo;

()

අරහත් ආදී ගුණයන්ට උල්පතක් වූ මහා සෘෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, එහි ගිඤ්ජකාවසථයෙහි වැඩවසමින්, සංවරශීලී භික්ෂූන්ට නැවත නැවතත් අධිසීලාදී ධර්ම කථා දේශනා කළ සේක.

28.

28.

Sugato pagato sabhikkhusaṅghoAtha vesālipuriṃ purīnamaggaṃ,Tahi mambavane vasaṃ vasinaṃSatipaññāparamaṃ abhāsi dhammaṃ;

()

ඉක්බිති භික්ෂු සංඝයා සමඟ නගරයන්ගෙන් උත්තම වූ වේසාලි නුවරට වැඩම කළ සුගතයන් වහන්සේ, එහි අම්බපාලි වනයෙහි වැඩවසමින්, සංවරශීලී භික්ෂූන්ට සතිපට්ඨානය හා ප්‍රඥාව පිළිබඳ උතුම් ධර්මය දේශනා කළ සේක.

29.

29.

Jinagandhagajo mama’mbapāli-Gaṇikā ambavane’ni’dāni sutvā,Abhiruyha payāsi bhaddayānaṃKucabhārātisamiddhabhattibhārā;

()

ජිනේන්ද්‍ර නැමැති ගන්ධහස්තියාණන් වහන්සේ තම අඹ වනයෙහි වැඩවසන බව ඇසූ අම්බපාලි ගණිකාව, ඉමහත් භක්තියෙන් යුතුව, මංගල රථයකට නැගී එදෙසට ගියාය.

30.

30.

Gaṇikā’tha katañjalinisinnāGhanapīnatthanabhārarumbhīteva,KaravikavirāvamañjughosoMadhuraṃ dhamma mabhāsi tāya satthā;

()

එකල්හි දොහොත් මුදුන් දී අසුන් ගත් ඒ ගණිකාවට, කරවීක පක්ෂියෙකුගේ නාදය බඳු මධුර ස්වර ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ මිහිරි වූ සද්ධර්මය දේශනා කළ සේක.

31.

31.

Katabhattanimantanā pasādaṃRasanādāmasarehi vāharanti,Pavidhāya padakkhiṇaṃ munindaṃAgamā haṃsavadhuva mandiraṃ sā;

()

දානමය ආරාධනය සිදුකොට, සිය පැහැදීම මිහිරි හඬින් ප්‍රකාශ කළ ඇය, මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ පැදකුණු කොට හංස ධේනුවක මෙන් සිය මන්දිරය බලා නික්ම ගියාය.

32.

32.

Ahatāhatanīlapītaratta-Sitamañjiṭṭhavirāgasāṭakehi,Sunivatthasupārutā’bhirūḷhāSuraputtāriva bhaddabhaddayānaṃ;

()

අළුත් වූ ද, විසිතුරු වූ ද නිල්, කහ, රතු, සුදු සහ රෝස පැහැති වස්ත්‍රයන්ගෙන් සැරසී, මංගල රථවලට නැගුණු ඔවුහු දිව්‍ය පුත්‍රයන් මෙන් බැබළුණහ.

33.

33.

Atha licchavirājarājaputtāUpasaṅkamma paṇamma dhammarañño,NakharaṃsipabandhasindhutīreSamayuṃ maggaparissamaṃ nisinnā;

()

ඉක්බිති ඒ ලිච්ඡවි රජවරු සහ රාජකුමාරවරු ධර්මරාජයන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, නඛ කිරණ නදියක් බඳු වූ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ, මාර්ග ක්ලාන්තය නිවාගනු පිණිස එක්පසෙක අසුන් ගත්හ.

34.

34.

Vilasiṃsu kiriṭabhiṅgamālā-Viraḷā licchavikañjakosarāsi,RavibandhavadhammabhākarenaPhuṭitā’dhaṭṭhitasilagandhasāli;

()

සූර්යයා බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්ම රශ්මියෙන් පිබිදුණු, සිල් සුවඳින් යුතු ඒ ලිච්ඡවි රාජකුමාරවරු නමැති පියුම් කැදැල්ල, ඔටුන්නෙහි වූ මල්මාලා මෙන් බැබළුණි.

35.

35.

SaphalīkatadullabhantabhāvāViphalībhutanimantānā janā te,VirajaṅghirajopisaṅgamoḷīPura mārūḷharathā tato payāsuṃ;

()

තමන් ලබාගත් දුර්ලභ මනුෂ්‍ය ආත්මය සාර්ථක කරගත් මුත්, (අම්බපාලි මුලින්ම ආරාධනා කළ බැවින්) තම දානමය ආරාධනය ව්‍යර්ථ වූ ඒ ලිච්ඡවිවරු, එතැනින් රථවලට නැගී නැවත නුවර බලා පිටත් වූහ.

36.

36.

JanalocanatoraṇākarāḷaṃAvatiṇṇo vimalañjasaṃ sasaṅgho,Gaṇikāya gharaṃ mahesi pātoCaraṇakkantathalambujo jagāma;

()

මිනිසුන්ගේ නෙත් නැමැති තොරණින් සැරසුණු පිරිසිදු මාවත ඔස්සේ භික්ෂු සංඝයා සමඟ වැඩම කළ මහා සෘෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, උදෑසන කාලයෙහි ශ්‍රී පාද පද්මයෙන් පොළොව ස්පර්ශ කරමින් අම්බපාලි ගණිකාවගේ නිවසට වැඩම කළ සේක.

37.

37.

KatabhojanasaṅgabhāvasāneGaṇikā pañjalikā nisajja dhammaṃ,Sunisamma sasāvakassa’dāsiSugatassa’mbavanaṃ samiddhasaddhā;

()

දානමය පුණ්‍යකර්මය අවසානයේ දී, දොහොත් මුදුන් දී අසුන් ගෙන ධර්මය ශ්‍රවණය කළ ඒ ගණිකාව, ඉමහත් ශ්‍රද්ධාවෙන් යුතුව සිය අඹ වනය ශ්‍රාවකයන් සහිත සුගතයන් වහන්සේට පූජා කළාය.

38.

38.

Muni rambavanaṃ paṭiggahetvāViharitvātahimeta deva dhammaṃ,Kathayaṃ adhisīlacittapaññā-Paramaṃ beḷuvagāmakaṃ jagāma;

()

ඒ අඹ වනය පිළිගත් මුනිවරයන් වහන්සේ, එහි වැඩවසමින් අධිසීල, අධිචිත්ත, අධිප්‍රඥා යන උත්තරීතර ධර්මය දේශනා කොට, එතැනින් බේලුවගාමයට වැඩම කළ සේක.

39.

39.

Ahamettha vasāmi bhikkhave’koSamaṇhe’ttasahāyakehi tumhe,Upagacchatha vassa massamesuMuni vesālisamanatatotya’bhāsi;

()

"මහණෙනි, මම මෙහි වසමි. තෙපි හැමදෙනාම වේසාලිය අවට ඇති ආරාමයන්හි වස් එළඹෙන්නැ" යි මුනිවරයන් වහන්සේ වදාළ සේක.

40.

40.

Jitamārabalasasa beḷuvasmiṃAtha vassupagatassa ghorarogo,Udapādi ca māraṇantikā’suṃKaṭukā kāyikavedanā’tibāḷhā;

()

මාර සේනාව පරාජය කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ බෙළුව ගමෙහි වස් වසන කල්හි, උන්වහන්සේට මරණාන්තික වූ දරුණු ශාරීරික වේදනා ඇති කරමින් බලවත් රෝගයක් හටගත්තේය.

41.

41.

Adhivāsanakhantipārago soSukhadukkhesu tulāsamo tadāni,Bhagavā avihaññamānarūpoAdhivāsesi sato ca sampajāno;

()

ඉවසීමේ පරතෙරට පත්, සැප දුක දෙකෙහි ම තරාදියක් මෙන් සමසිත් ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, කිසිසේත් කම්පා නොවී එවේලෙහි සිහි නුවණින් යුක්තව ඒ වේදනාව ඉවසා වදාළ සේක.

42.

42.

Anapekkhiya tāva bhikkhusaṅghaṃIdhu’paṭṭhākanivedanaṃ akatvā,Analanti mamā’nupādisesa-Parinibbānapadaṃ sace labheyyaṃ;

()

"මාගේ උපස්ථායකයන්ට නොදන්වා, භික්ෂු සංඝයා කෙරෙහි ද කිසිදු අපේක්ෂාවක් නොතබා මා දැන් අනුපාදිශේෂ පරිනිර්වාණ පදයට පැමිණීම සුදුසු නොවේ" යයි උන්වහන්සේ සිතූ සේක.

43.

43.

Vīriyena paṭippaṇāmayitvāBalavā’bādha malabbhayāpanīyaṃ,Paṭisaṅkharaṇārahaṃ visesaṃSamadhiṭṭhāya sajīvitindriyassa;

()

උන්වහන්සේ බලවත් වීර්යයෙන් යුතුව ඒ දරුණු වූ ද පහසුවෙන් පහ කළ නොහැකි වූ ද රෝගය යටපත් කොට, තවදුරටත් පවත්වා ගත යුතු ජීවිත ඉන්ද්‍රියය විශේෂයෙන් අධිෂ්ඨාන කර ගත් සේක.

44.

44.

Bhagavā’tha samādhi mappayitvāPaṭipassambhiya dukkhavedanaṃ so,Pavihāsi mahāvipassanāyaNahi vikkhamhita vedanā punāsuṃ;

()

ඉන්පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඵලසමාපත්තියට සමවැදී ඒ දුක්ඛ වේදනාව සංසිඳුවා, මහා විදර්ශනාවෙන් යුක්තව වාසය කළ සේක. යටපත් කරන ලද ඒ වේදනාවෝ නැවත හට නොගත්හ.

45.

45.

Ravibandhu vihārato’higantvāBahichāyāeraṇaṅgaṇappadese,Sunisajji susajajitā sanamhiPariyuṭṭhāya lahuṃ gilānabhāvā;

()

ආදිත්‍ය බන්ධු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ගිලන් බවෙන් වහා මිදී, විහාරයෙන් පිටතට වැඩම කොට, සෙවන ඇති මිදුලෙහි මනාව පනවන ලද අසුනක වැඩසිටි සේක.

46.

46.

Jitajātijarārujo nisīdiYahimānandatapodhano’ pagamma,Tahi mañjaliko mayā sudiṭṭhaṃKhamanīyaṃ tava sāta miccavoca;

()

ජාති, ජරා, ව්‍යාධි ජයගත් උන්වහන්සේ වැඩසිටි තැනට තපෝධන වූ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ පැමිණ, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, "ස්වාමීනී, ඔබ වහන්සේට පහසුවක්, සුවයක් තිබේදැයි මම දිටිමි" යි පැවසූ සේක.

47.

47.

Tava bāḷhagilānatāya bhanteMama patthaṅghano viya’ttabhāvo,Sakalāpi disā’nupaṭṭhahantiNapi dhammā paṭibhanti manti vatvā;

()

"ස්වාමීනී, ඔබ වහන්සේගේ බලවත් ගිලන් බව නිසා මාගේ මුළු ශරීරයම අප්‍රාණික වූවාක් මෙන් විය. මට සතර දිශාවන් පවා නොවැටහුණි. ධර්මය ද මනසට නොවැටහුණි" යි පවසා,

48.

48.

Apicā’si mame’sa sāvakānaṃHadayassā’salavo nakiñcivatvā,Bhagavā napanā’nupādisesa-Parinibbāna padaṃ bhaje’ti bhante;

()

"එසේ වුවත්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා වෙනුවෙන් කිසිවක් වදාරන්නේ නැතිව, අනුපාදිශේෂ පරිනිර්වාණයට පත් නොවන සේකැයි යන සැනසිලිදායක සිතුවිල්ලක් මා සිතෙහි තිබුණේය" යි පැවසූ සේක.

49.

49.

Yamanantarabāhiraṃ karitvāNanu cā’nandapakāsito hi dhammo,Gurumuṭṭhi tathāgatesu natthiVada kiṃ patthayate mame’sa saṅgho;

()

"ආනන්දය, ඇතුළත පිටත කියා වෙනසක් නොකොට මා විසින් ධර්මය දේශනා කරන ලද්දේ නොවේද? තථාගතයන් වහන්සේලා ළඟ 'ගුරු මුෂ්ටි' නැත. භික්ෂු සංඝයා මාගෙන් තවත් කුමක් බලාපොරොත්තු වන්නේද?"

50.

50.

Adhunā’ha masīti vassikosmiParijiṇṇosmi tathāgatassa kāyo,Sakaṭaṃviya jajjaraṃ jarāyaBhiduro vattati vekhamissakena;

()

"දැන් මම අසූ වියැති වෙමි. තථාගතයන් වහන්සේගේ කය දිරාපත් වී ඇත. දිරාපත් වූ පැරණි කරත්තයක් හුය පටි ආදියෙන් වෙළා පවත්වන්නාක් මෙන්, මේ ශරීරය ද පවතින්නේ අමාරුවෙනි."

51.

51.

SanimittakavedanānirodhāUpasampajja vimuttijaṃ samādhiṃ,Vihareyya yadā tadāttabhāvoVayadhammopi atīvaphāsuhoti;

()

"නිමිති සහිත වූ සියලු වේදනාවන් නිරුද්ධ වීමෙන්, විමුක්තියෙන් උපන් අනිමිත්ත සමාධියට පැමිණ වාසය කරද්දී පමණක්, දිරායන ස්වභාවයෙන් යුත් මේ ශරීරය බෙහෙවින් සුවපහසු වෙයි."

52.

52.

Adhunāga miva’ttadhammadīpāBhavathā’naññaparāyaṇāttha tumhe,Bhagavāvadi te’va sattamā’tiSamaṇā bhāvitakāya cittapaññā;

()

"එබැවින් මහණෙනි, තෙපි තමන්ම තමන්ට පිහිට කොට, ධර්මයම තමන්ට පිහිට කොට වසව්, වෙනත් පිහිටක් නොසොයව්" යයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, කය, සිත හා ප්‍රඥාව වැඩූ ඒ උතුම් භික්ෂූන්ට වදාළ සේක.

53.

53.

Punarāgami tattha vutthavassoBhagavā jetavanaṃ mahāvihāraṃ,Upagamma tadāni dhammasenā-Pati satthāra mavandi sāriputto;

()

එහි වස් වැස නිම කළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නැවත ජේතවන මහා විහාරයට වැඩම කළ සේක. එකල ධර්මසේනාපති සාරිපුත්ත මහ රහතන් වහන්සේ ශාස්තෘන් වහන්සේ වෙත පැමිණ වැඳ නමස්කාර කළ සේක.

54.

54.

Vividhiddhivikubbaṇaṃ vidhāyaYatināgo muninā katāvakāso,Tava pacchimadassananti vatvāNivuto pañcasatehi satthukappo;

()

ඒ යතීන්ද්‍ර වූ සාරිපුත්ත මහ රහතන් වහන්සේ විවිධ ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වා, බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් අවසර ගෙන, "ස්වාමීනී, මෙය ඔබ වහන්සේ දකින අවසන් වතාවයි" පවසා, පන්සියයක් භික්ෂූන් පිරිවරාගෙන වැඩම කළ සේක.

55.

55.

Abhinamma padakkhiṇaṃ karitvāBhagavantaṃ samupecca mātugehaṃ,Janito’varake nipajjaka mañceParinibbāyi tadā’si bhūmicālo;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පැදකුණු කොට, තමන් වහන්සේ උපන් මවගේ නිවසට වැඩම කර, තමන් උපන් සිරිකට ගැබෙහි ඇති ඇඳෙහි සැතපී පරිනිර්වාණයට පත් වූ සේක. එකල මහත් භූමිකම්පාවක් සිදු විය.

56.

56.

Atha kolitanāmatheranāgoParinibbāyi tathā katāvakāso,Puna dhātusarīra mappayitvāMunikārāpayi cetiyāni tesaṃ;

()

ඉන්පසු කෝලිත නම් වූ මහා මුගලන් තෙරුන් වහන්සේ ද එලෙසින්ම අවසර ගෙන පරිනිර්වාණයට පත් වූ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන් වහන්සේලාගේ ශාරීරික ධාතූන් තැන්පත් කරවා චෛත්‍යයන් කරවූ සේක.

57.

57.

JanalocanapīyamānarūpoMuni vesālipuraṃ kamena patvā,Sunivatthasupāruto kulesuCari piṇḍāya karī’va sericārī;

()

මිනිසුන්ගේ නෙත් සිත් පිනවන රූපයක් ඇති මුනිවරයන් වහන්සේ පිළිවෙළින් වේසාලි නුවරට පැමිණ, මනාව සිවුරු හැඳ පෙරවාගෙන, නිදහසේ හැසිරෙන ඇත් රජෙකු මෙන් කුලයන් කෙරෙහි පිණ්ඩපාතය පිණිස හැසුරුණු සේක.

58.

58.

Bhagavā paribhuttapātarāsoBhavatā’nandadivāvihārakāmo,Atha gaṇha nisīdananti vatvāGami cāpālasamaññacetiyaṃhi;

()

උදෑසන පිණ්ඩපාතය වළඳා අවසන් කළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දිවා විහාරය පිණිස කැමැති වන සේක්, "ආනන්දය, නිසීදනය ගනුව" යි වදාරා චාපාල නම් චෛත්‍යය වෙත වැඩම කළ සේක.

59.

59.

Atha kho bhagavā nisidi yenaTadupaṭṭhākavaro’pagamma tena,Katapañjaliko nisidi vatvāRamaṇīyaṃti udenacetiyampi;

()

එකල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එහි වැඩසිටි සේක. උතුම් උපස්ථායක වූ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ උන්වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණ, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ වාඩි විය. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ "ආනන්දය, උදේන චෛත්‍යය ද රමණීයය..." ආදී වශයෙන් වදාළ සේක.

60.

60.

Sugatassa panī’ddhipādadhammāCaturo bhikkhu subhāvitā suciṇṇā,Bahulīkaḷitā’ti cāha bhīyyoMuni tiṭṭheyya sace khameyya kappaṃ;

()

"ආනන්දය, යමෙකු විසින් සතර ඍද්ධිපාදයන් මනාව වඩන ලද්දාහුද, පුරුදු කරන ලද්දාහුද... තථාගතයන් වහන්සේට වුවද කැමැති නම් ආයු කල්පයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් වැඩසිටිය හැකිය" යි මුනිවරයන් වහන්සේ වදාළ සේක.

61.

61.

KaruṇāparibhāvitāsayenaJitamārena tivāra mattamevaṃ,Ujukaṃ muninā karīyamāneVipulobhāsanimittajappanamhi;

()

මාරයා ජයගත්, කරුණාවෙන් පිරි සිත් ඇති මුනිවරයන් වහන්සේ විසින් තෙවරක් ම මෙසේ සෘජුවම මහා ඕභාස නිමිත්ත දක්වනු ලැබූවත්,

62.

62.

Pariyuṭṭhitamānaso riva’ññoKharamārena pamuṭṭhamānaso so,Na ca taṃ paṭivijjhi neva yāciBhagavā tiṭṭhatu yāvatā’yukappaṃ;

()

රෞද්‍ර වූ මාරයා විසින් සිත මුළා කරනු ලැබූ හෙයින්, වෙනත් කෙනෙකු මෙන් සිත විකෘති වූ ඒ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ ඒ ඉඟිය වටහා නොගත්හ. "භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ආයු කල්පයක් වැඩසිටින සේක්වා" යි ආරාධනා ද නොකළහ.

63.

63.

Vaja kaṅkhasi yassadānikālaṃPahitā’nandatapodhano’tivatvā,Vasavattivasikato muhuttaṃAvidūramhi nisīdi rukkhamūle;

()

"ආනන්දය, දැන් තොප යන්නට කැමැති නම් ඊට කාලයයි" කියා පිටත් කර හරින ලද තපෝධන වූ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ, නොදුරින් වූ එක්තරා රුක් මුලක වාඩි වූහ.

64.

64.

Upagañchiya bodhaneyya bandhuBhagavā yena pamatta bandhu tena,Bhujagoriva bhuttanaṅgalenaAbhimānena anonataṅgayaṭṭhi;

()

අවබෝධය ලැබිය යුත්තන්ගේ බන්ධු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත, ප්‍රමාද වූවන්ගේ බන්ධු වූ මාරයා, නගුලක් ගිල දැමූ නාගයෙකු මෙන් අභිමානයෙන් නොනැමුණු කෙළින් වූ සිරුරින් යුතුව පැමිණියේය.

65.

65.

Ajapālasamaññino kadāciUruvelāya vaṭaddumassa mūle,Katakicca? Tayā katā paṭiññāLikhitā vattati cittapotthake me;

()

"සියලු බුද්ධ කිස නිම කළ ස්වාමීනී, උරුවෙල් දනව්වේ අජපල් නුග රුක් මුලදී ඔබ වහන්සේ විසින් කරන ලද ඒ පොරොන්දුව මාගේ සිත නමැති පොතෙහි ලියැවී තිබේ."

66.

66.

Samaṇā tava sāsanā’va tiṇṇāAdhunā dhammadharā’nudhammacārī,Paṭipattiratā bahussutā caSuviyattā suvisāradā vinītā;

()

"ඔබ වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පිහිටි ශ්‍රමණයෝ දැන් ධර්මධර වූහ, අනුධර්මචාරී වූහ, ප්‍රතිපත්තියෙහි රතු වූහ, බහුශ්‍රැත වූහ, ඉතා ව්‍යක්ත වූහ, විශාරද වූහ, මනාව හික්මුණෝ වූහ."

67.

67.

PaṭisiddhaparappavādivādāSahadhammena sapāṭihāriyaṃ te,Kathayanti kathāpayanti dhammaṃParinibbātu tato bhavantya voca, ()

"ඔවුහු පරප්‍රවාදයන් ධර්මානුකූලව ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, ප්‍රාතිහාර්ය සහිතව ධර්මය දේශනා කරති, දේශනා කරවති. එබැවින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැන් පරිනිර්වාණයට පත්වන සේක්වා" යි මාරයා පැවසීය.

68.

68.

PariniṭṭhitasabbabuddhakiccoMunirevaṃ samudirite tivāraṃ,Analanti nirālayo bhavesuTadū’(pacchandasikaṃ) nisedhanāya;

()

සියලු බුද්ධ කෘත්‍යයන් නිම කළ, භවයන් කෙරෙහි කිසිදු ආලයයක් නැති මුනිවරයන් වහන්සේ, මාරයා විසින් තෙවරක් ම මෙසේ ඉල්ලා සිටි කල්හි, ඔහුගේ ඒ ඇවෑම වැළැක්වීම සඳහා,

69.

69.

Appossukko samāno viharatu kalimā ho timāsaccayenaSaccālokappakāso durita tamahido pañcatāḷisavassaṃ;

Sammā khīṇassineho tibhuvanabhavane dhammarājappadīpoNibbāyissatya’bhāsi tadahani vijahañcā’yu saṅkhāravegaṃ ()

"පවිටු මාරය, තෝ අල්පෝත්සුකව (නිශ්ශබ්දව) වෙසෙන්න. මින් තෙමසක් ඇවෑමෙන් තථාගතයන් වහන්සේ පරිනිර්වාණයට පත්වන සේක." සත්‍යාලෝකය ප්‍රකාශ කළා වූ, පන්සාලිස් වසරක් මුළුල්ලේ පාප නමැති අන්ධකාරය නැසූ, තුන් ලොවෙහි ම තණ්හාව සහමුලින්ම ක්ෂය කළ, ධර්ම රාජයාණන් නමැති පහන පරිනිර්වාණයෙන් නිවී යන බව වදාරමින්, එදිනම ආයු සංස්කාර වේගය අත්හළ සේක.

70.

70.

Cāpāle cetiye’vaṃ vijahati satiyā sampajaññenavāyu-Saṅkāre bhūmicālo bhavi paṭupaṭahārāva gambhiraghoso,Gajjiṃsu vijjurājibhujasatapahaṭā sukkhajimūtabheriLoko sokandhakāre paripati janito bhiṃsano lomahaṃso;

()

චාපාල චෛත්‍යයෙහිදී සිහි නුවණින් යුක්තව මෙසේ ආයු සංස්කාරය අත්හරින කල්හි, දරුණු බෙර නාදයක් බඳු ගැඹුරු හඬක් ඇති කරමින් මහත් භූමිකම්පාවක් සිදු විය. වියළි වලාකුළු නමැති බෙර සිය ගණන් අකුණු පහරින් ගර්ජනා කළේය. ලෝකය සෝක අන්ධකාරයෙහි වැටුණු අතර, බියකරු වූ ලොමුදැහැගැන්වීමක් ඇති විය.

Itimedhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne bhagavato āyusaṅkhārossajjana pavatti paridīpo aṭṭhavīsatimo saggo.

මෙසේ සියලු කවීන්ගේ හදවත් ප්‍රීතිමත් කරන, මෙධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් විරචිත 'ජිනවංශදීපය'ෙහි සන්තිකේ නිදානයෙහි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයු සංස්කාරය අත්හැරීමේ පුවත දක්වන විසිඅටවැනි සර්ගය නිමි.

1.

1.

Yenā’nando vasati bhagavā tena gantvā nisinnoPādambhoje sumahiya suhebaddhamuddhāñjalihi,Bhante sukkhāsati ca elitā hiṃsano lomahaṃsoJāto kasmā vasumativadhū sampavedhītya’pucchi;

()

ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණ, ශ්‍රී පාද පද්මයන් මැනවින් නමස්කාර කොට, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ වාඩි වී, "ස්වාමීනී, ලොමුදැහැගන්වන සුලු මේ බියකරු භූමිකම්පාව සිදු වූයේ කුමන හේතුවක් නිසාද?" යි විමසූ සේක.

2.

2.

Heṭṭhā’kāse balavapavane vāyamāne kadāciVātaṭṭhā yā salilapathavī taṭṭhitā paṃsubhumi,Saṅkampante yatharivatari lola kallolamāli-Majjhotiṇṇā pathavicalanaṭṭhāna mānanda ce’taṃ;

()

"ආනන්දය, යට අහසෙහි බලවත් සුළඟක් හමන කල්හි, ඒ සුළඟ මත පිහිටි ජලය ද, ජලය මත පිහිටි මේ මහා පොළොව ද, රළ මාලාවන්ගෙන් කැළඹුණු මුහුදේ පාවෙන නැවක් මෙන් කම්පා වෙයි. පොළොව කම්පා වීමට ඇති පළමු හේතුව මෙයයි."

3.

3.

Appekacce samaṇa samaṇabrāhmaṇā appamāṇāĀposaññā sukhumapathavi bhāvitā santi yesaṃ,Pattābhiññā paricitavasī te samāpattilābhīKampentīmaṃ tadapi bhavate bhūmicālassa ṭhānaṃ;

()

යම් මහණ බමුණන් තුළ අප්‍රමාණ වූ ආපෝ සංඥාව හෝ සූක්ෂ්ම පඨවි සංඥාව වඩන ලද්දේ ද, අභිඥාවන්ට පැමිණි, වසීභාවය ලත්, සමාපත්ති ලාභී වූ ඒ උතුමෝ ද මේ මහා පොළොව කම්පා කරවති. මෙය ද භූමිකම්පාවක් ඇති වීමට හේතුවකි.

4.

4.

Gabbhokkanto bhacati ca yadā sampajāno satovaGabbhasmā nikkhamati carime attabhāve tadāpi,Sambodhiṃ vā purisanisaho bujjhate kampate’yāEte dhammā samaṇa mahato bhumicālassa hetu;

()

යම් කලෙක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සිහිනුවණින් යුක්තව මව් කුස පිළිසිඳ ගනිත් ද, අවසාන ආත්ම භවයේ දී මව් කුසින් නික්මෙත් ද, පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්සේ උතුම් සම්බෝධිය අවබෝධ කරගනිත් ද, එකල්හි ද මේ පොළොව කම්පා වෙයි. මහණෙනි, මහා භූමිකම්පාවක් ඇතිවීමට මේ කරුණු ද හේතු වේ.

5.

5.

Buddho hutvā bhuvananayano dhammacakkaṃ pajānaṃSaṃvattetī vijahati yadā cā’yusaṅkhāravegaṃ,Kampatye’sāpathavi phusate khandhanibbānadhātuṃĀnande’te mahatipathavikampanatthāya hetu;

()

ලෝකාක්ෂිය බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ජනයා උදෙසා දම්සක් පවත්වන කල්හි ද, ආයු සංස්කාරය අත්හරින කල්හි ද, අනුපාදිශේෂ නිර්වාණ ධාතුවෙන් පිරිනිවන් පාදනා කල්හි ද මේ පොළොව කම්පා වෙයි. ආනන්දයෙනි, මහා පඨවි කම්පනය සඳහා මේවා ද හේතූහු වෙති.

6.

6.

Tabyāsenabbigatahadayā’nandamānandatheraṃAssāsetvā uparupari so desanaṃ vaḍḍhayitvā,Ānandā’haṃ karahacivasiṃ yassa nerañjarāyaNajjā tire jitajalamucassā’japālassa mūle;

()

එම ශෝකයෙන් පීඩිත හදවත් ඇති ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේව සනසා, වඩ වඩාත් දේශනාව පතුරුවමින් උන්වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'ආනන්දයෙනි, මම පෙර කලෙක නේරංජරා නදී තීරයෙහි මාරයා පරාජය කොට, අජපල් නුග රුක මුල වාසය කළෙමි.'

7.

7.

Tatrā’gantvā phusatu bhagavā khandha nibbānadhātuṃIssāmāyāmalinahadayo pāpimā iccavoca,Laddhokāso punarapi kamamaṃ evamevā’bhiyāciAjjā’sīnaṃ paramarucire pya’tra cāpālacetye;

()

එහි පැමිණි ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හා මායාවෙන් කිලිටි හදවත් ඇති පාපිෂ්ඨ මාරයා, 'භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැන් පිරිනිවන් පාදනා සේක්වා' යි කීය. අවස්ථාවක් ලත් ඔහු, අද දින අතිශයින් මනරම් වූ මේ චාපාල චේතී විහාරයෙහි වැඩසිටි මා වෙතින් නැවතත් එලෙසම ආරාධනා කළේය.

8.

8.

Apposasukekā tvamiha kalimā hohi māsehi tīhiKhandhānaṃ nibbuti bhagavato hessatī’ccetamatthaṃ,Ārocentena hi kasatimatā samapajaññena bhikkhuOssaṭṭho me jitanamucinā cā’yusaṅkhāradhammo;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් 'පාපිෂ්ඨය, තෝ අල්පෝත්සුක වන්න, මෙයින් තෙමසක් ඇවෑමෙන් තථාගතයන් වහන්සේගේ පිරිනිවීම සිදුවන්නේය' යි පවසමින්, සිහිනුවණින් යුක්තව මාරයා පරදවා ආයු සංස්කාරය අත්හරින ලදී.

9.

9.

Evaṃ vutte caraṇakamalacanda mānandatheroNatvā bhante bahujanahitatthāya tiṭṭhā’yukappaṃ,Vatatikkhattuṃ paramakaruṇācodito yācidāniNā’yaṃ kālo bhavati sugataṃ yāvanāyi’cca’voca;

()

මෙසේ වදාළ කල්හි, ශ්‍රී පාද පද්මයන්ට නමස්කාර කළ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ මහා කරුණාවෙන් පෙලඹී, 'ස්වාමීනී, බොහෝ දෙනාගේ හිතසුව පිණිස කල්පයක් වැඩසිටින සේක්වා' යි තෙවරක් ම අයැද සිටියහ. එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ 'ආනන්දය, දැන් සුගතයන් වහන්සේගෙන් එසේ අයැද සිටීමට සුදුසු කාලය නොවේ' යි වදාළ සේක.

10.

10.

Sambodhiṃ tvaṃ yadi bhagavato saddahanto’si kasmāNippīḷesī dasabala manullaṅghanīyā’bhilāpaṃ,Tasmiṃ tasmiṃ sati bhagavatā ka yamāne nimitteTumheve’taṃ viya kalimatā dukkatañcā’paraddhaṃ;

()

ඉදින් ඔබ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සම්බෝධිය අදහන්නේ නම්, ඉක්මවිය නොහැකි දසබලධාරීන් වහන්සේගේ වචනය වෙනස් කරන්නට ඇවිටිලි කරන්නේ මන්ද? භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ඒ ඒ අවස්ථාවල දී ඕලාරික නිමිති දක්වද්දීත් (ඔබ නිශ්ශබ්ද වූ බැවින්) මෙය ඔබගේ ම මුළාවකි, වරදකි, අතපසුවීමකි.

11.

11.

Yāceyyāsi yadi dasabalaṃ ce paṭikkhippa vācāSatthā’datte tava tatiyakaṃ vippayogo piyehi,Naṇvā’kkhāto samaṇa paṭigacceva me saṅkhataṃ yaṃJātaṃ bhūtaṃ avipariṇataṃ taṃ kuto’ pe’ttha labbhā;

()

ඉදින් ඔබ දසබලයන් වහන්සේගෙන් අයැද සිටියේ නම්, උන්වහන්සේ දෙවරක් ප්‍රතික්ෂේප කොට තුන්වන වර පිළිගන්නට ඉඩ තිබුණි. එහෙත් ප්‍රියයන්ගෙන් වෙන්වීම ස්ථිරය. මහණෙනි, උපන්නා වූ, හටගත්තා වූ, විපරිනාමයට පත්වන යම් සංස්කාර ධර්මයක් ඇත්නම්, එය එසේ නොවේවා යි පැතීම කෙසේ නම් ලැබිය හැකිදැයි මවිසින් කලින් ම දේශනා කරන ලදී.

12.

12.

Ekaṃsenā’vitathavacasā saccasandhena cāyu-Saṅkhāro’ hīyati bhagavatā vyākatā’nanda bhikkhu,Yāsā vācā yathariva chiyāmuttakhāṇo tathā taṃPaccāgacche napunavacanaṃ jīvitārakkhahetu;

()

ආනන්දයෙනි, සත්‍යවාදී වූ ඒකාන්තයෙන් ම සත්‍ය වචන ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආයු සංස්කාරය අත්හරින ලදී. යම් වචනයක් වදාරන ලද්දේ ද, එය නැවත ජීවිතය රැකගනු පිණිස වෙනස් කළ නොහැක්කේය.

13.

13.

Evaṃ vatvā sapadi sugato gandhanāgindagāmīYenāraññaṃ vipulamalakāsāravesāliyaṃ so,Kūṭāgāraṃ tadavasariyā’nandatherena saddhiṃIccābhāsī samaṇaparisaṃ sannipātehi sīghaṃ;

()

මෙසේ වදාරා, වහාම සුගතයන් වහන්සේ මහා හස්තිරාජයකු මෙන් ගමන් කරමින්, පිරිසිදු විල් සහිත විශාල වෛශාලී නුවර කූටාගාර ශාලාවට වැඩම කළ සේක. ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ සමඟ එහි පැමිණි උන්වහන්සේ 'වහාම භික්ෂු සංඝයා රැස් කරවන්න' යි වදාළ සේක.

14.

14.

Evaṃ bhante lapitavacano sokasallena viddhoSohā’yasmā vasigaṇa mupaṭṭhānasāḷāya māsuṃ,Rāsikatvā mahitacaraṇo’pāhano tassa kālaṃĀrocesi gamiya bhagavā pīṭhikāyaṃ nisajja;

()

ශෝක ශල්‍යයෙන් විදිනු ලැබූ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ 'එසේය, ස්වාමීනී' යි පවසා, වහාම උපස්ථාන ශාලාවට භික්ෂු සංඝයා රැස් කරවා, ආසනයක වැඩසිටි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, සියල්ල සූදානම් බව සැළ කළහ.

15.

15.

Āmantetvā samaṇaparisaṃ bodhipakakkhe bhavā meYete dhammā sayamadhigatā desitā sādhukaṃ vo,Uggaṇhitvā yathariva siyā sāsanañcaddhanīyaṃBhāvetabbā suparihariyā sevitabbā’ti vatvā;

()

භික්ෂු පිරිස අමතා, 'මවිසින් ස්වයංභූ ඥානයෙන් අවබෝධ කරගෙන ඔබට මැනවින් දේශනා කරන ලද යම් බෝධිපාක්ෂික ධර්ම කෙනෙක් ඇද්ද, මේ ශාසනය බොහෝ කල් පවතිනු පිණිස ඒවා මැනවින් ඉගෙන ගෙන, වර්ධනය කොට, නිරන්තරයෙන් ඇසුරු කළ යුතුය' යි වදාළ සේක.

16.

16.

Nibbāyissatya’vaca bhagavā accayenā’cirenaTemāsānaṃ bhuvanabhavanu’jjotapajjotarūpo;

Tumhe sampādayatha samaṇā appamādena sabbeSaṅkhārā yaṃ samudayamayā lakkhaṇabbhāhatā’ti;

()

ලෝකය ඒකාලෝක කරන ප්‍රදීපයක් බඳු වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, 'නොබෝ කලකින්, තෙමසක් ඇවෑමෙන් තථාගතයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පාන සේක. එබැවින් මහණෙනි, ඔබ සැම අප්‍රමාදව කුසල් දහම්හි යෙදෙන්න. සියලු සංස්කාරයෝ වනාහි උපදින ස්වභාවය ඇති, අනිත්‍ය ලක්ෂණයෙන් පීඩිත වූවෝ වෙති' යි වදාළ සේක.

17.

17.

Pubbaṇhe so karakisalayā’dhāna’viṭṭhānapattoPatto satthā pacuracaraṇo cīvaracchannaganto,GattobhāsāruṇitaparikhāvīthipākāracakkaṃCakkaṅkeha’ṅkitapadatalassālivesālināmaṃ;

() (Yamakabandhanaṃ)

පෙරවරුවෙහි සිවුරු පෙරවා, පාත්‍රය සුරතින් ගෙන, ශ්‍රී දේහය සිවුරෙන් වසාගත්, රෝද සලකුණෙන් (චක්‍ර ලක්ෂණයෙන්) සරසන ලද ශ්‍රී පාද පද්ම ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ වෛශාලී නුවරට පිඬු පිණිස වැඩම කළ සේක.

18.

18.

Āhiṇḍitvā tahi manugharaṃ piṇḍa manvesamānoPacchābhattaṃ bhuvananayano locanindīvarehi,Taṃ vesāliṃ dviradagatimā’nanda nāgāpalokaṃOloketvā ida mavaca me pacchimaṃ dassana’nti;

()

එහි ගෙපිළිවෙලින් පිඬු පිණිස හැසිර, දන් වැළඳීමෙන් පසු ලෝකනේත්‍ර වූ, ඇතෙකුගේ ගමනක් වැනි ගමනක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ නිල් මහනෙල් බඳු නෙත් යුගලින්, හස්ති රාජයෙකු මෙන් මුළු සිරුරම හරවා වෛශාලී නුවර දෙස බලා, 'ආනන්දයෙනි, මෙය මා වෛශාලී නුවර බලන අවසාන වතාවයි' යි වදාළ සේක.

19.

19.

Tambhāṭhānā nayanasubhagaṃ sevito sāvakehiBhaṇḍaggāmāṭavi mavasaṭo diṭṭhivādībhasīho,Nicchāretvā sarasamadhuraṃ dhammagambhīraghosaṃTaṇhākhīṇā mamapunabhavo bhikkhave natthya’bhāsi;

()

නෙත් පිනවන සුලු ඒ ස්ථානයෙන් පිටත්ව ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟින් භණ්ඩගාමයට වැඩම කළ, මිත්‍යාදෘෂ්ටිකයන් නැමති ඇතන් මර්දනය කරන සිංහයෙකු බඳු වූ බුදුජාණන් වහන්සේ, මිහිරි හා ගම්භීර වූ ධර්ම හඬ පතුරුවමින්, 'මහණෙනි, මාගේ තණ්හාව ක්ෂය විය, මට නැවත උපතක් නැත' යි වදාළ සේක.

20.

20.

Tisso sikkhā pariharatha vo sādhukaṃ bhikkhave’tiEvaṃ vatvā matibhagavatibhattubhūto sayambhu,Tamhāgāmā punarupagamī hatthigāma’mbagāmaṃJambuggāmaṃ vamitagamano hatthivikkantigantā;

()

'මහණෙනි, ත්‍රිවිධ ශික්ෂාවන් මැනවින් පුරුදු කරන්න' යි වදාළ, මහා ප්‍රඥාවෙන් යුත් ස්වයංභූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, එතැන් සිට හස්ති රාජයෙකුගේ ලීලාවෙන් යුතුව හත්ථිගාමය, අම්බගාමය සහ ජම්බුගාමය කරා පිළිවෙලින් වැඩම කළ සේක.

21.

21.

Patvā bhogāyatana manaso bhoganāmaṃ subhikkhaṃNibbhogo so nagaramaparaṃ bhāratibhatturūpo,Cittābhogaṃ kurutha samaṇā sādhukaṃtaṃ suṇāthaDesissāmī’tya’vadi caturo vo uḷārāpadese;

()

ඉන්පසු සශ්‍රීක වූ භෝගනගරය වෙත පැමිණි, තණ්හා රහිත වූ, ධර්මයට අධිපති වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූන් අමතා, 'මහණෙනි, මනාව සිත යොමු කරමින් හොඳින් සවන් දෙන්න, මම ඔබට මහා අපදේස (මහා නිර්දේශ) සතරක් දේශනා කරන්නෙමි' යි වදාළ සේක.

22.

22.

Eso dhammo bhavati vinayo sāsanaṃ satthu cedaṃAbbhaññātaṃ vata bhagavato sammukhā me sutanti,Sakkhīkatvā yadi vadati maṃ bhikkhave koci bhikkhuNādatabbaṃ tadadhivacanaṃ nappaṭikkositabbaṃ;

()

'මහණෙනි, යම් භික්ෂුවක් පැමිණ, 'මේ ධර්මයයි, මේ විනයයි, මේ ශාස්තෘ ශාසනයයි, මම මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් මුහුණට මුහුණ ලා අසා දැනගත්තෙමි' යි පවසන්නේ නම්, ඔහුගේ ඒ වචන වහාම පිළි නොගත යුතුය; ප්‍රතික්ෂේප ද නොකළ යුතුය.'

23.

23.

Pakkhittānaṃ mama tipiṭake tappadabyañjanānaṃYaṃyaṃṭhānaṃ avatarati saṃdissate niddhamettha,Gantabbaṃ vo sugahitamidaṃ bhāsitaṃ bhikkhunoti

මවිසින් දේශනා කරන ලද ත්‍රිපිටකයෙහි පද හා ව්‍යඤ්ජනයන් සමඟ සසඳා බලා, ඒවා සූත්‍රයන්හි බස්නේ ද, විනයෙහි පෙනෙන්නේ ද, එවිට 'මේ භික්ෂුව විසින් මැනවින් ග්‍රහණය කරන ලද බුද්ධ භාෂිතයෙකැ' යි පිළිගත යුතුය.

Chaḍḍetabbaṃ kavacanamitaraṃ duggahītanti no ce;

()

ඉදින් ඒවා (සූත්‍ර හා විනය සමඟ) නොසැසඳෙන්නේ නම්, 'මේ වැරදි ලෙස වටහාගත් දෙයකැ' යි සලකා ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතුය.

24.

24.

Āvāse yo viharati mahābhikkhusaṅgo amutraTherā bhikkhū tipiṭakadharā theravaṃsaddhajā ye,Yvābhiññāto paṭibalataro bhikkhu vā sammukhā meTesaṃ tesaṃ idamavagataṃ suggahītatti vutte;

()

එසේම යම් ආවාසයක මහා භික්ෂු සංඝයා වාසය කරති ද, එහි ත්‍රිපිටකධර, ථෙරවංශයට ධජයක් බඳු වූ මහ තෙරුන් වහන්සේලා වෙති ද, නැතහොත් ප්‍රකට වූ, දක්ෂ වූ යම් භික්ෂුවක් වෙතින් 'මා මෙය අසා දැනගත්තේය' යි පවසන්නේ නම්,

25.

25.

Otāretvā tadapi vinaye satthu suttābhidhammeSaṃsandantaṃ yadipana paṭiggaṇhitabbaṃkata na noce,Cattāro me itivibhajite nippadesāpadeseDhāreyyātha’bruvi muni ranādhānagāhī sadā vo;

()

එසේ වදාළ දේ ද ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සූත්‍ර, විනය හා අභිධර්මය සමඟ සසඳා බලා, ඉදින් සැසඳේ නම් පිළිගත යුතුය, නොසැසඳේ නම් ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතුය. කිසිදා වැරදි දැඩිව ග්‍රහණය නොකරන මුනිවරයාණන් වහන්සේ 'මහණෙනි, මේ මහා අපදේස සතර නිරන්තරයෙන් ධාරණය කරගන්න' යි වදාළ සේක.

26.

26.

Patvā pāvāpuravara matho’ropitakkhandhabhāroAmbāraññe viharati mamaṃ dhammarājāti sutvā,Tibbacchando javanamatino dassanassādanamhiCundo gantvā caraṇakamalaṃ vandi kammāraputto;

()

ඉන්පසු උතුම් පාවා නුවරට වැඩම කොට, අත්හළ ආයු සංස්කාර ඇති ධර්මරාජයන් වහන්සේ අඹ වනයෙහි වැඩවසන බව අසා, උන්වහන්සේ දැකීමේ දැඩි කැමැත්තෙන් හා ශ්‍රද්ධාවෙන් යුතුව එහි පැමිණි කම්මාරපුත්ත වූ චුන්ද තරුණයා ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ වැටුණේය.

27.

27.

Sammādhammassavaṇapasuto ekamantaṃ nisinnoSotāpanno paṭhamadivase dassanenevasatthu,Buddhaṃ paññābhagavatipatiṃ svatanāyā’bhiyācaṃCando pubbācalamiva gharaṃ pāvisi cundanāmo;

()

ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ප්‍රථම දර්ශනයෙන්ම සෝතාපන්න වූ, සද්ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි නිරතව එකත්පසක හිඳ ප්‍රඥාවන්තයන්ගේ අධිපති වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුදින දානය සඳහා ආරාධනා කළ චුන්ද නම් උපාසකයා, චන්ද්‍රයා පෙරදිග පර්වතයට ඇතුළු වන්නාක් මෙන් (තම) නිවසට පිවිසියේය.

28.

28.

Sampādetvāgahapati bahuṃ tāyaratyā’vasāneKhajjaṃ bhojjaṃ sumadhutaraṃ sūkaraṃ maddavampi,Pakkhittojaṃ pacuravibhavo ñāpayī dhammaraññoKālo bhante’tarahi bhagavā niṭṭhitaṃ bhojananti;

()

ඒ රාත්‍රිය අවසානයෙහි මහා වෛභව සම්පන්න ඒ ගෘහපතියා ඉතා මිහිරි වූ බොහෝ ඛාද්‍ය භෝජ්‍ය ද, ඕජාව මුසු කළ සූකර මද්දවය ද පිළියෙල කරවා, "භාග්‍යවතුන් වහන්ස, භෝජනය සූදානම් ය, දැන් එයට සුදුසු කාලය යි" කියා ධර්මරාජයන් වහන්සේට සැළකර සිටියේය.

29.

29.

Sālakkhandhāyatabhujayugo muggavaṇṇaṃ gahetvāPattaṃ pattatthavikapihitaṃ pakkanigrodhavaṇṇaṃ,Acchādetvā parivutavasi cīvaraṃ paṃsukūlaṃPāsādabbhantara mabhiruhī tassa sovaṇṇavaṇṇo;

()

සල් කඳක් බඳු දිගු බාහු යුගලක් ඇති, පාංශුකූල සිවුර පෙරවාගෙන පිරිවර සහිතව වැඩසිටි, රන්වන් පැහැති දේහයක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ, පාත්‍ර කවරයකින් වැසුණු, ඉදුණු නුග ගෙඩියක පැහැය ඇති මුං පැහැති පාත්‍රය සුරතින් ගෙන ඔහුගේ මන්දිරය තුළට වැඩම කළ සේක.

30.

30.

Bālādiccori’va dasabalo tāva pubbācalaggePaññattasmiṃ ratanakhavite bhaddapīṭhe nisajja,Āmantetvā jitadhanapatiṃ cundamādiccabandhuSatthāraṃ tvaṃ parivisiminā maddavenātya’bhāsi;

()

පෙරදිග පර්වත මුදුනෙහි බබළන තරුණ සූර්යයා මෙන්, පණවන ලද රත්නාලංකෘත භද්‍ර පීඨයෙහි වැඩසිටි දසබලයන් වහන්සේ වූ ආදිච්චබන්ධු බුදුරජාණන් වහන්සේ, ධනය ජයගත් චුන්ද අමතා, "චුන්ද, තෝ මට මේ සූකර මද්දවයෙන් සලකන්න (බෙදන්න)" යැයි වදාළ සේක.

31.

31.

Santappetvā sugatapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ sahatthāMaṃsaṃ sobbhe nikhaṇiya tato satthubhuttāvasesaṃ,Bhatyā dhammassavaṇanirataṃ bodhayitvāpayāsiPūro paṅkeruhamiva jino cundakammāraputtaṃ;

()

සියතින්ම බුදුපාමොක් මහ සඟන දානයෙන් පිනවා, ඉන්පසු ශාස්තෘන් වහන්සේ වැළඳූ ඉතිරි සූකර මද්දවය වළක වළලා, භක්තියෙන් යුතුව ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි නිරත වූ, පුබුදු වූ නෙළුම් මලක් බඳු වූ ඒ චුන්ද කර්මාරපුත්‍රයාව ධර්මාවබෝධය කරවා ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ එතැනින් නික්ම වැඩම කළ සේක.

32.

32.

Bāḷhābādho balavakaṭukā vedanā tassa bhattaṃBhuttāvissā’bhavi bhagavato rattapakkhandikā’si,Vikkhambhetvā tamapi satimā sampajāno’vidūreMaggotiṇṇo muni rupagamīrukkhamūlaṃ kilanto;

()

ඒ දානය වැළඳූ පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ලේ අතීසාරය (රක්තාතිසාරය) නම් වූ බලවත් වූ ද කටුක වූ ද වේදනා දෙන දැඩි රෝගාබාධයක් හටගත්තේය. සිහි නුවණින් යුතුව ඒ වේදනාව මැඩපවත්වාගත් මුනිවරයාණෝ, මහත් සේ විඩාවට පත්ව මාර්ගයෙන් බැස නුදුරෙහි වූ එක්තරා රුක් මුලකට වැඩම කළ සේක.

33.

33.

Paññāpetvā catuguṇamupaṭṭhākathero adāsiYaṃ saṅghāṭiṃ narahari tahiṃ vissamatto nisajja,Gantvā’nandā’hara sarabhasaṃ tvaṃ pipāsāturassaPānīyyaṃ me nikhiladarathā nibbutassetya’bhāsī;

()

උපස්ථායක ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ සඟළ සිවුර සිවුගුණ කොට පණවා දුන් පසු, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ එහි සුවසේ වැඩසිට, "ආනන්දය, වහා ගොස් පිපාසයෙන් පෙළෙන මට පැන් ගෙනෙන්න, මාගේ සියලු කෙලෙස් දැවිලි සන්සිඳී ඇතත් (කායික පිපාසය සන්සිඳුවනු පිණිස පැන් අවශ්‍යය)" යැයි වදාළ සේක.

34.

34.

Yasmā bhatte sakaṭasatasañcārasambhinnamaggāGorūpānaṃ vigaḷitaṭī siṅgasaṅghaṭṭaṇena,Cakkacchinnā kalalakalusībhutasantattavāriNālaṃ pātuṃ salilamadhunā kunnadi sandate’dha;

()

"ස්වාමීනී, සිය ගණන් ගැල් ගමන් කිරීමෙන් බිඳී ගිය මඟෙහි, ගවයන්ගේ කුර පහරින් හා අං ගැටීමෙන් මෙන්ම රෝදවලට කැපී මඩ වී කැළඹුණු, උණුසුම් වූ ජලය ඇති මේ කුඩා නදිය දැන් පැන් පානය කිරීමට සුදුසු නොවන සේ ගලා බසී."

35.

35.

Accāsanne kakudhaviṭapīmūlasaṃsaṭṭhakulāVātakkhittā’malajalakaṇā sātasitodapuṇṇā,Sakkā bhante savati kakudhāsindhu gattāni sīkiṃKātuṃ pātuṃ dharaṇiramaṇi baddhahārābhirāmā;

()

"ස්වාමීනී, ඉතා ආසන්නයෙහි කුඹුක් රුක් මුල්වල වැදෙමින් ගලන, සුළඟින් විසිරෙන නිර්මල ජල බිඳුවලින් යුත්, මිහිරි සිසිල් පැණින් පිරුණු, පොළොව නමැති කාන්තාව පැළඳි මුතු මාලයක් මෙන් මනහර වූ 'කකුධා' නම් නදිය ගලා බසී. එහි පැන් පානය කිරීමට මෙන්ම ශරීරය සිසිල් කර ගැනීමට ද (නෑමට ද) හැකිය."

36.

36.

Evaṃ vutte puna bhagavatā codito pattahatthoPatvā’nando kalalavisamaṃ kunnadītitthamāsuṃ,Netvā sitodaka malulitaṃ nimmalaṃ sandamānaṃÑato bhante pivatu bhagavā’tyā’ha buddhānubhāvo;

()

මෙසේ පැවසූ කල්හි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නැවතත් මෙහෙයවනු ලැබූ ආනන්ද තෙරණුවෝ පාත්‍රය අතැතිව මඩ සහිත වූ ඒ කුඩා නදියේ තොටුපළට වහා ළඟා වූහ. එහිදී බුද්ධානුභාවයෙන් නොකැලඹුණු, ඉතා පිරිසිදු සිසිල් පැන් ගලා යනු දැක, "භාග්‍යවතුන් වහන්ස, බුද්ධානුභාවය දකිනු මැනව! භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙම පැන් වළඳන සේක්වා!" යැයි පැවසූහ.

37.

37.

Tasmiṃkāle samitatasiṇaṃ rukkhamūle nisinnaṃNaṃ disvāna’ṅkusanisitadhī pukkuso kamallaputto,Pabyākāsika paṭutarasamāpattiyākittanenaĀḷārassā’dhikavupasame attano’bhippasādaṃ;

()

ඒ අවස්ථාවෙහි, රුක් මුලක වැඩසිටි තෘෂ්ණාව සන්සිඳුවූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, තියුණු බුද්ධියක් ඇති මල්ල රජුගේ පුත්‍රයෙකු වූ පුක්කුස, තම ආචාර්ය වූ ආළාරකාලාමයන්ගේ ප්‍රණීත සමාපත්ති විහරණය වර්ණනා කරමින්, ඔහුගේ සන්සුන් පැවැත්ම කෙරෙහි තමන් තුළ ඇති පැහැදීම ප්‍රකාශ කළේය.

38.

38.

Gajjantisvā’sanisu parito niccharantīsu jātuVijjummālāsu ca galagalāyantiyā vuṭṭhiyāhaṃ,Saññibhuto nanu khaphasamāpattiyā santavittoNā’ssosiṃ bho sutikaṭuravaṃ nāddasaṃ rūpavāha;

()

"ස්වාමීනී, දිනක් හාත්පසින් හෙණ හඬ පතුරවමින් අකුණු සැර වදිද්දී, මහා වර්ෂාවක් ධාරානිපාතව ඇද හැලෙද්දී, සන්සුන් සිත් ඇති ආළාරකාලාමයන් ශාන්ත සමාපත්තියට සමවැදී සිටි බැවින්, ඒ කන් බිහිරි කරවන මහා ශබ්දය නෑසුවේය, එහි ගමන් කළ රූප ද නොදුටුවේය."

39.

39.

Vuttaṃ sutvā’matarasahīraṃ uddharitvāna dhīmāSaddhābījaṃ panihita kamathā’ḷārakālāmakhette,Yebhuyyenā’samacupasame siṅgīvaṇṇe pasannoDatvā buddhaṃ saraṇa magamā sāṭakaṃ siṅgīvaṇṇaṃ;

()

ඒ වචනය අසා, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අමෘත රස නමැති කිරි දහර ගලවමින්, ආළාරකාලාම නමැති කෙතෙහි (පුක්කුසගේ සිතෙහි) වපුරා තිබූ ශ්‍රද්ධා බීජය රෝපණය කළ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අසමසම වූ ඒ ශාන්ත ගුණයට හා රන්වන් පැහැති දේහයට බෙහෙවින් පැහැදුණු ඔහු, රන්වන් පැහැති සළු යුගලක් පූජා කොට බුදුන් සරණ ගියේය.

40.

40.

Tattaṅgārodaramiva tamaṅgīrasaṅgopanītaṃVatthaṃ vītaccika mabhinavaṃ siṅgivaṇṇaṃ rarāja,Pacchā paccuttariya kakudhāsindhu majjhogahetvāAmbāraññaṃ tahi mavatarī sakyasiho sasaṅgho;

()

අංගීරස වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීරයට පැළඳවූ ඒ අලුත් රන්වන් සළුව, ගිනිදැල් නැතිව රත්ව බැබළෙන ගිනි අඟුරු ගොඩක් මෙන් අතිශයින් බැබළුණේය. ඉන්පසු ශාක්‍යසිංහ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා සංඝයා වහන්සේ සමඟ කකුධා නදියට බැස ස්නානය කොට, එහි වූ අඹ වනයට වැඩම කළ සේක.

41.

41.

Saṅghāṭiṃ patthariya sahasā cundatherena mañcePaññattasmiṃ sapadi samadhiṭṭhāya vuṭṭhānasaññaṃ,Accadhāyā’dhikakilamatho so sato sampajaññoPāde pādaṃ bhavabhayabhido sīhaseyyaṃ akāsi;

()

චුන්දක තෙරුන් වහන්සේ විසින් වහා පණවන ලද යහනෙහි සඟළ සිවුර එලා, නැගී සිටීමේ අදිටනින් යුතුව, දැඩි විඩාව සන්සිඳුවනු පිණිස, සිහි නුවණින් යුත්, භව භය නැසූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වම් පය මත දකුණු පය තබා දකුණු ඇලයෙන් සිංහ සෙය්‍යාවෙන් සැතපුණු සේක.

42.

42.

Āmantetvā niravadhidayo thera mānandanāmaṃDve me laddhā samasamaphalā piṇḍapātā visiṭṭhā,Sandeho yo karabhavi siyā cundakammāraputta-Sse’vaṃ vatvā pariharatu tañcāha me accayena;

()

අපරිමිත දයාවෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ආනන්ද තෙරුන් අමතා මෙසේ වදාළ සේක: "මා ලැබූ පිණ්ඩපාතයන් අතරින් සමාන ආනිශංස ඇති, ඉතා උතුම් පිණ්ඩපාත දාන දෙකක් ඇත. චුන්ද කර්මාරපුත්‍රයා කෙරෙහි යම් කිසිවෙකුට සැකයක් හෝ චෝදනාවක් ඇති වේ නම්, මාගේ ඇවෑමෙන් පසු එය මෙසේ කියා වළක්වන්න."

43.

43.

Tamhā khīṇāsavaparivuto bhuripañño hirañña-Vatyā najjā vijanapavanaṃ pārime tirabhāge,Phullaṃ sālabbana mavasarī kosiṇārāna maggaṃMallānaṃ so suravanasiriṃ rājadhānyā’vidūre;

()

ඉන්පසු මහා ප්‍රඥාවන්ත බුදුරජාණන් වහන්සේ රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන, හිරණ්‍යවතී නදියේ එතෙර පිහිටි ජනශූන්‍ය වනයට ද, මල්ල රජවරුන්ගේ අගනුවරට නුදුරින් පිහිටි, දිව්‍ය උයනක් බඳු සිරි ඇති, පිපී ගිය සල් ගස්වලින් හෙබි කුසිනාරා නුවර උපවර්තන සල් වනයට වැඩම කළ සේක.

44.

44.

Ānandenā’ nadhivaravaco coditeno’ pacārePaññantasmiṃ tathaṇayamakassālarukkhantarāḷeMañce paññāsatiparimukho uttarādhānasīseKatvā pādoparipada manuṭṭhānaseyyaṃakāso ()

අනුත්තර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනයෙන් මෙහෙයවනු ලැබූ ආනන්ද තෙරුන් විසින් සල් උයනෙහි යමක සල් ගස් දෙක අතර පණවන ලද මංචකයෙහි, උතුරට හිස ලා, සිහි නුවණින් යුතුව, වම් පය මත දකුණු පය තබා, නැවත නොනැගිටින සෙය්‍යාවෙන් (පරිනිර්වාණ සෙය්‍යාවෙන්) සැතපුණු සේක.

45.

45.

Sitacchāyā vigaḷitarajodhūsarā sabbaphāli-Phullā bhantī jaṭitaviṭapakkhandhamūlā’ ññamaññaṃ,Saṅkiṇṇālī sapadi yamakassālasālā visālāDissante’vaṃ vakulatilakā’sokacampeyyasākhī;

()

සිසිල් සෙවණ ඇති, ධූලි රහිත වූ, මුළුමනින්ම මලින් බර වූ, අතු සහ කඳන් එකිනෙකා වෙළී පැවති ඒ විශාල වූ යමක සල් ගස් මෙන්ම, මුහුණමල්, තිලක, අසෝක, සහ චම්පා වැනි විවිධ වෘක්ෂ ලතාවෝ ද එකෙණෙහිම මලින් බර වී බැබළුණහ.

46.

46.

Naccaṃ gītaṃ vividhaturiyaṃ vattate’dāni dibbaṃDibbaṃ cuṇṇaṃ malayajamayaṃ dibbamandāravāni,Passā’nandabbikacayamakassālapupphānya’kāleSamūjāye’vahi bhagavato antalikkhā patanti;

()

"ආනන්දය, දැන් දිව්‍යමය නර්තන, ගීත හා විවිධ තූර්ය නාදයන් පැවැත්වේ. දිව්‍යමය සඳුන් සුණු ද, දිව්‍යමය මදාරා මල් ද, අකාලයෙහි පිපුණු යමක සල් මල් ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පූජා පිණිස අහසින් ඇද හැලෙන අයුරු බලන්න."

47.

47.

Ete brahmāmaranaraphaṇī cāmaracchattahatthāMālāmālāguḷaparimalaṇḍupadīpaddhajehi,Channaṃ tāḷāvacarabhajitaṃ maṅgalāgārabhutaṃJātikkhettaṃ nanu bhagavato kevalaṃ pūjanāya;

()

සෙමෙර සලමින් හා ශ්වේතච්ඡත්‍ර දරා සිටින මේ බ්‍රහ්මයන්, දෙවියන්, මිනිසුන් හා නාගයන්, මල්දම්, සුවඳ සුණු, පහන් සහ ධජ පතාකාවලින් සරසා, තූර්ය වාදකයන්ගෙන් ගැවසී ගත්, මංගල මන්දිරයක් බඳු වූ මේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණ භූමිය මුළුමනින්ම පූජා පවත්වනු පිණිස සූදානම් කර ඇත.

48.

48.

Ānande’vaṃ satipi bhagavā tāvatā sakkatovāSammā tesaṃ nacagarukato namānito pūjitovā,Yo kho dhammaṃ carati samaṇo’ pāsako vā’nudhammaṃBhatyā so maṃ paramavidhānā kamānaye pūjayeti;

()

"එසේ වුවත් ආනන්දය, එපමණකින් තථාගතයන් වහන්සේට නිවැරදි ලෙස සත්කාර කරන ලද්දේ හෝ ගරු කරන ලද්දේ හෝ බහුමාන කරන ලද්දේ හෝ පූජා කරන ලද්දේ හෝ නොවේ. යම් මහණෙකු හෝ මෙහෙණක හෝ උපාසකයෙකු හෝ උපාසිකාවක හෝ ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපදාවෙහි හැසිරෙන්නේ නම්, භක්තියෙන් යුතුව උතුම්ම ප්‍රතිපත්ති පූජාවෙන් මා පුදන්නේ ඔහුමය."

49.

49.

Amhe tasmātiha paṭipadaṃ suṭṭhu dhammānudhammaṃSampādemā’tya’vaca muni vo sikkhitabbañhi evaṃ,Dhammāssāmiṃ sapadi purato vījamāno samānoHatthicchāpo yathariva ṭhīto theranāgo’pavāno;

()

"එබැවින් 'අපි ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපදාව මැනවින් සම්පූර්ණ කරමු' කියා ඔබලා විසින් හික්මිය යුතුය" යි මුනිවරයාණෝ වදාළ සේක. එවේලෙහි ධර්මස්වාමීන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි පවන් සලමින් සිටි උපවාණ තෙරණුවෝ, මහා ඇතෙකු ඉදිරියෙහි සිටින ඇත් පැටවෙකු මෙන් නිසලව නැවතී සිටියහ.

50.

50.

Mallānaṃ kho nagaravarato yāvatā sāladāyaṃRāsibhūtā’surasuravarabrahmarājūhi yasmā,Daṭṭhuṃ buddhaṃ dasabaladharaṃ khittavālaggakoṭi-Mattaṭṭhāne dasadasahi vā natthya’phuṭṭhappadeso;

()

මල්ල රජවරුන්ගේ උත්තම නුවර පටන් සල් උයන දක්වා වූ මුළු ප්‍රදේශයම, රැස්වූ අසුරයන්, ශ්‍රේෂ්ඨ දේවතාවන් හා බ්‍රහ්ම රාජයන්ගෙන් පිරී පැවතියේය. දසබලධාරී බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකගනු පිණිස, වලිග කෙඳි අගක් තැබීමට තරම් වූ කුඩා ඉඩක පවා දස දෙනෙකු බැගින් රැස්ව සිටි බැවින්, දෙවියන්ගෙන් නොපිරුණු කිසිදු ස්ථානයක් නොවීය.

51.

51.

Kandantīnaṃ pakiriya sake kesapāse ca bāhāPaggaṇahitvā sirasi pathavisaññinīdevatānaṃ,Jhāyantīnaṃ bhuviparipatantīna mujjhāyinīnaṃDento’kāsaṃ apanayi parañceḷhakeno’pavānaṃ;

()

තමන්ගේ කෙස්කලඹ ලිහාගෙන, දෑත් ඔසවා හිස මත තබාගෙන හඬන්නා වූ, පොළොවෙහි පෙරළෙමින් ශෝක වන්නා වූ, (රාගය පහ නොකළ) පෘථිවිසංඥී දේවතාවුන් වහන්සේලාට (භාග්‍යවතුන් වහන්සේව දැකීමට) ඉඩ ප්‍රස්ථාව සලසා දෙනු පිණිස, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තමන් ඉදිරියේ පවන් සලමින් සිටි උපවාන තෙරුන් වහන්සේව එතැනින් ඉවත් කළ සේක.

52.

52.

Saṅkhārānaṃ khayavaya manāgāmino vītarāgāDevabrahmā sumariya yathevi’ndakhīlācalaṭṭhā,Nāmhe bhante’tarahī viya vo accayenātya’vocuṃPassissāmā’yati miga manobhāvanīyepi bhikkhū;

()

සංස්කාරයන්ගේ ක්ෂය වීම හා වැනසී යාම සිහිපත් කරමින්, වීතරාගී වූ (අනාගාමී ආදී) දේවතාවෝ සහ බ්‍රහ්මයෝ ඉන්ද්‍රඛීලයක් මෙන් නොසැලී සිටියහ. "ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඇවෑමෙන් පසුව, මනෝභාවනීය වූ (සිත දියුණු කළා වූ) භික්ෂූන් වහන්සේලා දැක බලා ගැනීමට අපට මෙලෙස අවස්ථාවක් නොලැබෙන්නේය" යි (ආනන්ද තෙරණුවෝ පැවසූහ).

53.

53.

Jātaṭṭhānappabhutika midhānandaṭhānaṃ catukkaṃPuññakkhettaṃ bhuvi bhagavato sabbhisaṃvejaniyaṃ,Addhā saddhāvisadahadayā sādhavo cārikāyaṃĀhiṇḍantā pavurakusalaṃ tatrapatvā viṇanti;

()

ආනන්දය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උපන් ස්ථානය ආදී වූ මේ සතර ස්ථානයෝ ලෝකයෙහි සත්පුරුෂයන්ට සංවේගය උපදවන ස්ථානයෝ වෙති. ශ්‍රද්ධාවෙන් පහන් වූ සිත් ඇති සත්පුරුෂයෝ චාරිකාවේ හැසිරෙමින් එම ස්ථාන කරා පැමිණ මහත් වූ කුසල් රැස් කරගන්නාහුය.

9 54.

Puṭṭhassevaṃ kathamapi mayaṃ mātugāmesu bhanteVattissāmā’tyamitamatimā’ nandatherassa’bhāsi,Tannijjhānaṃ tadabhilapanaṃ mākarothāti tumheEvaṃsante satiparimukhā hotha chadvārarakkhā;

()

"ස්වාමීනි, අප මාතෘගාමීන් (ස්ත්‍රීන්) කෙරෙහි කෙසේ පිළිපැදිය යුතුදැයි" අප්‍රමාණ ප්‍රඥා ඇති ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ විමසූ කල්හි, "ඔවුන් දෙස නොබලන්න, ඔවුන් සමඟ කතා නොකරන්න, එසේ කතා කිරීමට සිදු වුවහොත් සිහිය පෙරදැරි කරගෙන සදොර ආරක්ෂා කරගන්න" යැයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.

55.

55.

Puṭṭhassevaṃ maya mutusamuṭṭhānarūpāvasiṭṭheVatteyyāmhe tavanirupame rūpakāye kathannu,Mākho tumhe bhavatha munino dehapūjāvidhāneSakhyāpārā upari ghaṭathā’hā’savānaṃ khayeti;

()

"ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේගේ අසදෘශ වූ ශරීරයේ ඉතිරි වන ධාතූන් වහන්සේලා කෙරෙහි අප කෙසේ කටයුතු කළ යුතුදැයි" විමසූ කල්හි, "තථාගතයන් වහන්සේගේ ශරීර පූජා කටයුතු පිළිබඳව ඔබලා උත්සාහවත් නොවන්න, තමන්ගේ යහපත පිණිස ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමෙහිම නිරත වන්න" යැයි මුනිඳුන් වදාළ සේක.

56.

56.

Saṃvijjante bhagavati idhānanda bhīyyopasannāRūpībrahmāmarapabhutayo khattiyabrāhmaṇā ye,Sakkaccaṃ te yathariva janā cakkavattissarīreSabyāpārā naraharisariropahāre siyunti;

()

"ආනන්දය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශයින්ම පැහැදුණා වූ බ්‍රහ්මයන්, දේවතාවන් මෙන්ම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ ආදී ලෞකික ජනයාද වෙති. ඔවුහු සක්විති රජෙකුගේ ශරීරයට උපහාර දක්වන්නාක් මෙන් ඉතා ගෞරවයෙන් තථාගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහයට අවසන් බුහුමන් දක්වනු ඇත."

57.

57.

Cattāro me bahujanahitā buddhapaccekabuddhāYasmā maggapphalasukhamudā sāvakā cakkavattī,Rājā pūjāvidhisumahiyā honti thūpārahe’vaTasmā thūpo mamapi bhavatā’nandasiṅghāṭakamhi;

()

"බහුජන හිතසුව පිණිස ක්‍රියා කළ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ, පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ, මඟපල නිවන් සුව ලැබූ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ සහ සක්විති රජ යන මොවුන් සතර දෙනා මහා පූජාවන්ට සුදුසු වූ ස්තූප තැනීමට සුදුස්සෝ (ථූපාරහ) වෙති. එබැවින් ආනන්දය, මා වෙනුවෙන්ද සතරමං සන්දියක ස්තූපයක් කළ යුතුය."

58.

58.

Evaṃ vutte sariya tamurotomaribhūtasokoTherānando pavisiya nirālambadhammo vihāraṃ,Ālambitvā vilapiya bahuṃ aggalatthambhasīseSatthā sekhe kaḷitakaruṇāpāṅgabhaṅgo parodi;

()

මෙසේ වදාළ කල්හි, හෘදයට හෙල්ලකින් ඇනුණාක් වැනි මහත් ශෝකයකින් යුත් ආනන්ද තෙරණුවෝ, අසරණ බවට පත්ව විහාරයට වැදී, දොර අගුල රඳවන කුළුණෙහි හිස තබාගෙන, "අභිසේක නොලත් සේඛ වූ මා කෙරෙහි මහා කරුණාවක් දැක්වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිනිවන් පානා සේකැ"යි බොහෝ සේ හඬා වැලපුණහ.

59.

59.

Āmantetvā tamanadhivaro puñchamakānassudhāraṃTheraṃ mākhovilapi ala mānanda māsoci hevaṃ,Saṅkhārānaṃ kathamiha labhe niccataṃ nibbikāraṃAkkhātaṃ me nanu piyajanabbippayogo siyāti;

()

අසදෘශ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ආනන්ද තෙරුන්ව කැඳවා, උන්වහන්සේගේ කඳුළු පිසදමමින්, "ආනන්දය, හඬන්න එපා, ශෝක වෙන්න එපා. මේ සංස්කාරයන් කෙරෙහි නිත්‍ය බවක්, වෙනස් නොවන බවක් කෙසේ නම් ලබන්නද? ප්‍රියයන්ගෙන් වෙන්වීම සිදුවන බව මා කලින්ම ප්‍රකාශ කර නැද්ද?" යැයි වදාළ සේක.

60.

60.

Mettāpubbena hi cirataraṃ kāyakammena vācā-Kammenā’yaṃ guṇamaṇimanokammunā bhikkhave maṃ;

Sakkaccaṃ sannicitakusalopaccupaṭṭhāsi tasmāĀtāpī so tvamasi nipapako hesi khīṇāsavoti;

()

"මහණෙනි, මේ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ මෙත් සිතින් යුත් කාය කර්මයෙන්, වාග් කර්මයෙන් හා මනඃකර්මයෙන් මට ඉතා ගෞරවයෙන් උපස්ථාන කළහ. උන්වහන්සේ මහත් වූ පින් රැස් කරගෙන ඇත. එබැවින් ආනන්දය, ඔබද කෙලෙස් තවන වීරිය ඇතිව, නුවණැතිව කටයුතු කර වහාම ආශ්‍රවක්ෂය කළ රහතන් වහන්සේ නමක් වන්න" යැයි වදාළ සේක.

61.

61.

Chāyāmaññe cira manucaraṃ seyyathā’nandabhikkhū-Paṭṭhāko me bhavati sutavā nāgatātitakānaṃ,Sambuddhānaṃ bhagavata mupaṭṭhāyakā ce’tadaggāIccā’he’tapparamasamaṇāyeva hessantya’hesuṃ;

()

"සෙවනැල්ල මෙන් මා පසුපස ආ ආනන්ද භික්ෂුව මාගේ උපස්ථායකයා විය. ඔහු බහුශ්‍රුතය. අතීතයේ වැඩසිටි බුදුරජාණන් වහන්සේලාටද, අනාගතයේ පහළ වන බුදුරජාණන් වහන්සේලාටද මෙවැනි අග්‍ර උපස්ථායකයන් වහන්සේලා සිටින අතර, ඔවුන් අතරෙන් මොහු උත්තම මහණෙක්ම වන්නේය" යි වදාළ සේක.

62.

62.

Saṃvaṇṇesi niravadhiguṇo ukkhipanto’va meruṃSaṅkhobhento viya jalanidhiṃ pattharanto’va bhumiṃ,Vitthārento viya ravipathaṃ saṅghamajjhe ṭhitassaĀnandassu’ttaritaraguṇaṃ abbhutaccherabhūtaṃ;

()

සීමාවක් නැති ගුණ ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, මහා මේරු පර්වතය ඔසවන්නාක් මෙන්ද, මහා සාගරය කැළඹුවාක් මෙන්ද, පොළොව පතුරුවන්නාක් මෙන්ද, සූර්ය මාර්ගය විශාල කරන්නාක් මෙන්ද, මහා සඟ මැද සිටි ආනන්ද තෙරුන්ගේ ඒ උත්තරීතර වූද, අද්භූත වූද, ආශ්චර්යවත් වූද ගුණාංග වර්ණනා කළ සේක.

63.

63.

Hitvā sākhānagara manalaṃjaṅgalaṃ issarānaṃVāsaṭṭhānaṃ taditarapuraṃ sabbasampattisāraṃ,Patvā rājaggahapabhutikaṃ nātha nibbāyatūtiEvaṃ vutte muni ravaca māhevamānandavoca;

()

"ස්වාමීනි, මහා ධනවත් ශ්‍රේෂ්ඨයන් වෙසෙන, සියලු සම්පත්වලින් සාරවත් වූ රජගහනුවර ආදී වෙනත් මහා නගර තිබියදී, මේ කුඩා ශාඛා නගරයක් වූ කැලෑබද ප්‍රදේශයෙහි පිරිනිවන් නොපානු මැනවැ"යි ආනන්ද තෙරුන් පැවසූ කල්හි, මුනිඳාණන් වහන්සේ "ආනන්දය, එසේ නොකියන්න" යැයි වදාළ සේක.

64.

64.

Pubbe dibbopamasukha vidhā’nanda’haṃ cakkavatti-Rājā hutvā cira manubhaviṃ dhammiko dhammarājā,Mallānaṃ kho tadahani kusāvatya’yaṃ rājadhāniĀsi lakkhivasati ralakārājadhānī’va phītā;

()

"ආනන්දය, මම පෙර ආත්මයක ධාර්මික වූ ධර්මරාජ වූ සක්විති රජෙකු වී, දිව්‍යමය සැපයට සමාන සැපතක් දීර්ඝ කාලයක් මෙහි අනුභව කළෙමි. මල්ල රජවරුන්ගේ මේ කුසිනාරා නුවර එකල දේවපුරයක් බඳු වූ, සශ්‍රීක වූ 'කුසාවතී' නම් රාජධානිය විය."

65.

65.

Gāmakkhette jitaripuraṇo kosiṇārāna masmiṃSālāraññe jinakarivaro mārakaṇṭhiravena,Yāme ajjāhani rajaniyā pacchime haññate’tiVāseṭṭhānaṃ pahiṇi yatimārocanatthaṃ tamatthaṃ;

()

සතුරන් ජයගත්, උතුම් ඇතෙකු බඳු වූ ජිනරාජයන් වහන්සේ, මේ කුසිනාරා නුවර සල් උයනෙහිදී මාරයා පරාජය කරමින්, "අද රාත්‍රියේ පැමිණෙන පශ්චිම යාමයෙහි තථාගතයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පානා සේකැ"යි වාසෙට්ඨ ගෝත්‍රික මල්ල රජවරුන්ට දැනුම් දීම පිණිස ආනන්ද තෙරුන්ව පිටත් කර හැරිය සේක.

66.

66.

Santhāgāre mahatiparisā kiñcikammaṃ paṭiccaRāsibhūtā yativaravacocoditā mucchitāsi,Uyyānaṃ te pavisiya tadā mallaputtā ca mallāVyāpajjiṃsū kasiranikarāvārapāre nimuggā;

()

කිසියම් රාජකාරියක් සඳහා සන්ථාගාරයට රැස්ව සිටි මහා සේනාව, මුනිවරයාගේ (ආනන්ද තෙරුන්ගේ) වචන අසා සිහිමුර්ඡා වූහ. එකල මල්ල රජවරු සහ ඔවුන්ගේ පුත්‍රයෝ සල් උයනට පිවිස, ඉමහත් ශෝක සාගරයක ගිලී වැලපෙන්නට වූහ.

67.

67.

Yaṃnūnāhaṃ narapatikulaṃ ekamekaṃ gahetvāVandāpeyyaṃ caraṇakamaladvanda maṅgīrasassa,Iccānando yati sapariso puttadārehisaddhiṃItthannāmo paṇamati jinaṃ mallarājāti vatvā;

()

"මම එක් එක් රාජ පවුල වෙන වෙනම ගෙන හැර දක්වා අංගීරස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැන්දවුවහොත් මැනැවැ"යි සිතූ ආනන්ද තෙරණුවෝ, "ස්වාමීනි, අසවල් මල්ල රජතුමා තම අඹුදරුවන් සහ පිරිස සමඟ ජිනරාජයන් වහන්සේ වඳින්නේය" යි පවසමින් ඔවුන්ව වැන්දවූහ.

68.

68.

Mallānañcāhariya paṭhameyeva yāme rajanyāVandāpesi sakalaparisaṃ tenupāyena buddhaṃ,Sutvā vidvā bhagavata manuṭṭhānaseyyappavattiṃSāḷāraññaṃ avasari paribbājako yo subhaddo;

()

ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ ඒ උපායෙන් රාත්‍රියේ ප්‍රථම යාමය තුළදීම මුළු මල්ල පිරිස ලවා බුදුරජාණන් වහන්සේ වැන්දවූහ. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පිරිනිවන් මංචකය පිළිබඳ පුවත ඇසූ ඥානවන්ත වූ සුභද්‍ර නම් පරිබ්‍රාජකයා සල් උයන වෙත පැමිණියේය.

69.

69.

Okāsaṃ me dadatha samaṇaṃ gotamaṃ pucchanāyaKaṅkhādhammaṃ pajahitu midhānandapatto hamasmi,Vutte satthā kilamati alaṃhāvuso mā vihaññiVatvā’nando bhagavati dayācodito vārayī taṃ;

()

"මා තුළ ඇති සැක දුරු කරගනු පිණිස ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්න ඇසීමට මට අවසර දෙනු මැනැවැ"යි සුභද්‍ර පැවසූ විට, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි උපන් කරුණාවෙන් පෙලඹුණු ආනන්ද තෙරණුවෝ, "ඇවැත්නි සුභද්‍ර, එයින් වැළකෙන්න, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙහෙසට පත්ව සිටින සේකැ"යි පවසමින් ඔහුව වැළැක්වූහ.

70.

70.

Laddhokāso dasabaladayājālabaddho subhaddoAññāpekho pavisiya tahiṃ tabbihesānapekkho,Pañhaṃ pucchi tadupanayane kovido’bhāsidhammaṃVitthārento ariyavinaye puggale suppatiṭṭhe;

()

(භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ අවසරය පිට) දසබලයන් වහන්සේගේ මහා කරුණා දැලට හසු වූ සුභද්‍ර, උන්වහන්සේට වෙහෙසක් නොකිරීමේ අදහසින් යුතුව ඇතුළු වී ප්‍රශ්න විමසීය. සත්ත්වයන් දමනය කිරීමෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ආර්ය විනයෙහි මැනවින් පිහිටි පුද්ගලයන් පිළිබඳව විස්තර කරමින් ධර්මය දේශනා කළ සේක.

71.

71.

Pabbajjitvā bhagavati sayaṃ bhikkhubhāvābhisittoSaṅkhārānaṃ khayavaya matho bhāvayitvā subhaddo,Viddhaṃsetvā sakalakalusaṃ satthupaccakkhabhutoUnnādetvā parisamarahaṃ pacchimosāvakosi;

()

භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලබා ගත් සුභද්‍ර, සංස්කාරයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම මෙනෙහි කරමින් සියලු කෙලෙසුන් නසා, ශාස්තෘන් වහන්සේ ඉදිරියේදීම රහත් බවට පත් වී, මහා සඟ මැද බැබළුණු අවසන් ශ්‍රාවකයා (පශ්චිම ශ්‍රාවකයා) බවට පත් විය.

72.

72.

Paññatto yo bhavati vinayo desito yoca dhammoSo vo satthā paramasaraṇo’tyā’ha me accayena,There bhikkhū taditaravasī gāravaṃ voharantuBhante vatvā pariharatha vo sādarāsappatissā;

()

"මාගේ ඇවෑමෙන් පසුව, මා විසින් දේශනා කරන ලද ධර්මය හා පනවන ලද විනය ඔබලාගේ ශාස්තෘවරයා වන්නේය. එසේම තෙරණුවරුන් විසින් නවක භික්ෂූන්ට නමින් ඇමතිය යුතු අතර, නවකයන් විසින් වැඩිහිටි තෙරණුවරුන්ට 'ස්වාමීනි' (භන්තේ) යනුවෙන් ගෞරව සම්ප්‍රයුක්තව ඇමතිය යුතුය" යි වදාළ සේක.

73.

73.

Paccakkho no bhavi dasabalo pucchituṃ sammukhā taṃNāsakkhimhā mayamidamitī māhuvatthānutāpā,Mutte tuṇhībhavi vasigaṇokiñci buddhecadhammeSaṅghe magge vimati yadivo bhikkhave pucchathāti;

()

"භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අප ඉදිරියෙහිම වැඩසිටි සේක් මුත්, අපට මේ මේ කරුණු විමසීමට නොහැකි වූයේය' කියා පසුව පසුතැවිලි නොවන්න. මහණෙනි, බුදුන් කෙරෙහි හෝ, දහම් කෙරෙහි හෝ, සඟුන් කෙරෙහි හෝ, මඟ කෙරෙහි හෝ යම් සැකයක් පවතී නම් දැන් විමසන්න" යැයි වදාළ කල්හි, සංවර වූ භික්ෂු සංඝයා නිහඬව සිටියහ.

74.

74.

Yasmā khandhe pajahati jino bhikkhave bhandadāniĀmantemī niyatabhadurā sabbasaṅkhāradhammā,Sampādethā’tya’mitamatimā appamādena tumhePabyākāsi bhagavata mayaṃ pacchimāhotivācā;

()

"මහණෙනි, දැන් මම ඔබලා අමතමි. සියලු සංස්කාර ධර්මයෝ විනාශ වන සුළුය. නොපමාව කුසල් දහම් සම්පූර්ණ කරන්න" යනු අප්‍රමාණ ප්‍රඥා ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ අවසාන බුද්ධ දේශනාව (පශ්චිම වාචාව) විය.

75.

75.

Rūpārūpāvacarakiriyajjhānasaññānirodha-Saṅkhātā yā navavidhasamāpattiyo tā’nulomaṃ,Nissīmamhonidhinibhaguṇo mārasaṅgāmasūroBuddho nārāyanabaladharo so samāpajji tāva;

()

සීමාවක් නැති ගුණ සමුදායකට හිමිකම් කීවා වූ, මාර සංග්‍රාමය ජයගත් වීරයෙකු බඳු වූ, නාරායණ බලය දැරූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, රූපාවචර, අරූපාවචර සහ සංඥානිරෝධය (සංඥාවේදන නිරෝධය) නම් වූ නවවිධ අනුපූර්ව සමාපත්තීන්ට අනුලෝම වශයෙන් පිළිවෙළින් සම වැදුණු සේක.

76.

76.

Taṃ taṃ jhānaṃ muni paṭisamāpajjamāno nirodhāSammā paccuṭṭhahiya paṭhamajjhānavosāna māpa,Taṃ taṃ jhānaṃ punaranusamāpajjamāno catuttha-Rūpajjhānu’ṭṭhahiya vigatāsesasaṅkhāradhammo;

()

මුණිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ඒ ධ්‍යානයන්ට පිළිවෙළින් සමවදිමින්, නිරෝධ සමාපත්තියෙන් මැනවින් නැගී සිට පළමු වන ධ්‍යානය දක්වා අනුලෝම වශයෙන් ද, නැවත ඒ ඒ ධ්‍යානයන්ට ප්‍රතිලෝම වශයෙන් සමවදිමින් සතරවන රූපාවචර ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට, සියලු සංස්කාර ධර්මයන් ඉක්මවා ගිය සේක.

77.

77.

SnehaparikkhayajātoPajjoto viya tilokamaṇipajjoto,Buddhonirupadhisesa-Parinibbutiyā sayambhu parinibbāyi;

()

තෙල් සහ වැටි ක්ෂය වීමෙන් නිවී යන පහනක් මෙන්, තුන් ලොවට මැණික් පහනක් බඳු වූ, ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුපදිශේෂ පරිනිර්වාණ ධාතුවෙන් පිරිනිවී වදාළ සේක.

78.

78.

Sampati devamanussa-Pajāya saddhiṃ parodamānāya bhusaṃ,Sokeni’va saṅkampiSahassarāvena’yaṃ mahāpathavī;

()

එකල්හි හඬා වැලපෙන දෙව් මිනිස් සමූහයා සමඟින්, දැඩි ශෝකයෙන් මෙන් මේ මහා පෘථිවිය දහස් සංඛ්‍යාත මහා හඬක් නංවමින් කම්පා වූවාය.

79.

79.

Vipphuritavijjurāji-Daṇḍāhatameghadundubhīphalitā’suṃ,Kadalivanaṃ viya nāgoNippīḷesi asesalokaṃ soko;

()

විදුලි වැල් විහිදෙමින් අකුණු සැර වැදුණු වලාකුළු නමැති බෙර හඬ පැතිර ගියේය. මහා ඇතකු කෙසෙල් වනයක් පොඩි කර දමන්නාක් මෙන්, ශෝකය විසින් මුළු ලෝකයම පෙළා දමන ලදී.

80.

80.

Jātikkhettaṃ khettaṃViya sambādhaṃ chaṇehi tesaṃtesaṃ,Vijanokāsā’ kāsāLoke maṅgalanimittajātaṃ jātaṃ;

() (Yamakabandhanaṃ)

(යමක බන්ධනයකි) උන්වහන්සේගේ ජාති ක්ෂේත්‍රය (උත්පත්ති භූමිය) එකල්හි පැමිණි ඒ ඒ දේව සමූහයන්ගෙන් අවකාශයක් නොමැති තරමට පිරී ගියේය. ජනයාගෙන් තොර වූ ආකාශය ද පිරී ගිය අතර, ලෝකයෙහි සියලු මංගල නිමිති පහව ගියේය.

Itimedhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne tathāgata parinibbānappavatti paridīpo ekūnatiṃsatimo saggo.

මෙසේ සකල කවි ජනයාගේ හෘදයන්ට ආනන්දය දනවන, මේධානන්ද නම් යතීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් රචිත ‘ජිනවංශදීප’ නම් කාව්‍යයෙහි සන්තිකේ නිදානයෙහි තථාගතයන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණ ප්‍රවෘත්තිය දක්වන විසි නවවන සර්ගයයි.

Parinibbute bhagavati sahaparinibbānā brahmāsahampati imaṃ gāthaṃ abhāsi.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ කල්හි, පරිනිර්වාණය හා සමගම සහම්පතී මහා බ්‍රහ්මයා මේ ගාථාව ප්‍රකාශ කළේය.

Sabbevanikkhipissanti bhūtā loke samussayaṃYathā etādiso satthā loke appavipuggalo,Tathāgato balappatto sambuddho parinibbutoti;

ලෝකයෙහි අසදෘශ පුද්ගල වූ, දසබලධාරී වූ, සම්මා සම්බුදු වූ යම් බඳු ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් පිරිනිවී වදාළ සේක් ද, එලෙසම ලෝකයෙහි සියලු සත්වයෝ තමන්ගේ ශරීරය (කඳවුර) අත්හැර දමන්නාහ.

Parinibbute bhagavati sahaparinibbānāsakko devānamindo imaṃ gāthaṃ abhāsi.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ කල්හි, පරිනිර්වාණය හා සමගම දේවේන්ද්‍ර වූ ශක්‍රයා මේ ගාථාව ප්‍රකාශ කළේය.

Aniccā vatasaṅkārā uppāda vayadhammino,Uppajjitvā nirujjhanti tesaṃvūpasamo sukhoti;

හේතූන්ගෙන් හටගත් සියලු සංස්කාරයෝ ඒකාන්තයෙන්ම අනිත්‍යයහ. ඉපදීම හා විනාශ වීම ස්වභාව කොට ඇත්තාහ. ඉපිද නිරුද්ධ වන්නාහ. එම සංස්කාරයන්ගේ සංසිඳීම (නිවන) උතුම් සුවය වන්නේය.

Parinibbute bhagavati sahaparinibbānā āyasmā anuruddho imā gāthāyo abhāsi.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ කල්හි, පරිනිර්වාණය හා සමගම ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් ප්‍රකාශ කළ සේක.

Nāhuassāsapassāso ṭhita cittassa tāditoAnejāsanti mārabbha sokālamakarī muni,Asallīnena cittena vedanaṃ ajjhavāsayiPajjotasseva nibbānaṃ vimokkho cetaso ahūhi;

ස්ථිර සිත ඇති, තැතිගැනීම් රහිත වූ, ශාන්තිය (නිවන) අරමුණු කොට ගත් මුණිවරයාණන් වහන්සේගේ ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයෝ නොපැවතුණාහ. උන්වහන්සේ නොසැලෙන සිතින් යුතුව වේදනාවන් ඉවසා වදාළ සේක. පහනක් නිවී යාම මෙන් උන්වහන්සේගේ සිතේ මිදීම (පරිනිර්වාණය) සිදුවිය.

Parinibbute bhagavati sahaparinibbānā āyasmā ānando imaṃ gāthaṃ abhāsi.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ කල්හි, පරිනිර්වාණය හා සමගම ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාව ප්‍රකාශ කළ සේක.

Tadāsiyaṃ hiṃsanakaṃ tadāsilomahaṃsanaṃ,Sabbākāravarūpete sambuddhe parinibbuteti;

සියලු ආකාරයෙන් උතුම් ගුණයෙන් සමන්විත වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ ඒ මොහොතෙහි, මහත් භීතියක් මෙන්ම ලොමුදැහැගැන්වීමක් ඇතිවිය.

1.

1.

LokattayekanayanomunikhippamevaPaggayhamuddhanibhuje parinibbutoti,Kandiṃsu tāva vilapiṃsu vivaṭṭayiṃsuĀvaṭṭayiṃsu papatiṃsu mavītarāgī;

()

තුන් ලොවට එකම ඇසක් බඳු වූ මුණිවරයාණන් වහන්සේ වහාම පිරිනිවී වදාළ සේකැයි අසා, කෙලෙසුන් කෙරෙන් නොමිදුණු (පෘථග්ජන) භික්ෂූහු දෑත් හිස මත තබාගෙන හඬා වැලපුණාහ; විලාප තැබූහ; බිම පෙරළුණාහ; ඒ මේ අත කැරකුණාහ; බිම ඇද වැටුණාහ.

2.

2.

Assāsayaṃ vasigaṇaṃ samalaṃ sasokaṃRatyāvasesa matha dhammakathāya thero,Taṃ vītināmayi niruddhatamo’nuruddhoĀnandatherasuhado hadayaṅgamāya;

()

ඉක්බිති මෝහන්ධකාරය දුරු කළ අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේ, ශෝකයෙන් පීඩිත වූ සංවරශීලී භික්ෂු සංඝයා සහ තමන්ගේ මිත්‍ර ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ හෘදයාංගම ධර්ම කථාවෙන් සනසමින්, රාත්‍රියෙහි ඉතිරි කොටස ගෙවා දැමූ සේක.

3.

3.

Mallāna magganagaraṃ kusiṇāra middhaṃĀrocanāya parinibbutabhāva massa,Ānandathera maniruddhayaso sarīroPāhesi attadutiyaṃ anuruddhathero;

()

ඉක්බිති අප්‍රතිහත කීර්තියක් ඇති අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සැළ කිරීම පිණිස මල්ල රජවරුන්ගේ සමෘද්ධිමත් නගරය වූ කුසිනාරාවට, තවත් කෙනෙකු සමඟ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේව පිටත් කර යැවූ සේක.

4.

4.

Mallā tadatthapasutā samayena tenaYatrā’bhisannipatitā patimattayanti,Theropana’ttadutiyo tamupecca santhā-Gāraṃ tamattha mabhivedayi sokadīno;

()

ඒ අවස්ථාවෙහි මල්ල රජවරු කිසියම් රාජකාරියක් සඳහා සන්ථාගාරයට රැස්ව සිටියහ. තවත් කෙනෙකු සමඟ එතැනට වැඩම කළ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ, ශෝකයෙන් බරිතව ඒ පුවත ඔවුන්ට ප්‍රකාශ කළ සේක.

5.

5.

Therassa tassa suniyamakma samallaputtāMallā samallasuṇisā bhuvika mallachāyā,Kandiṃsu tāva papatiṃsu pariddaviṃsuDhammillavellitabhujā’hatasokasallā;

()

ඒ තෙරුන් වහන්සේගේ වචනය අසා මල්ල රජවරු ද, ඔවුන්ගේ පුත්‍රයෝ ද, ලේලියෝ ද, බිසවුන් ද ශෝක නමැති හී සරයෙන් පහර ලද්දාක් මෙන් වී, කේත කලාප ලිහී ගිය කෙස්වැටි ඇතිව දෑත් වනමින් හඬා වැලපුණාහ; බිම ඇද වැටුණාහ; විලාප තැබූහ.

6.

6.

Nānāvidhāni turiyāni sugandhamālaṃĀdāya pañcasatadussayugāni mallā,Yenā’si tassasugatassu’tujaṃ sarīraṃTaṃ sāḷadāya mupavattana mosariṃsu;

()

මල්ල රජවරු නොයෙක් ආකාරයේ තුර්ය භාණ්ඩ ද, සුවඳ මල් ද, වස්ත්‍ර යුගල පන්සියයක් ද රැගෙන, සුගතයන් වහන්සේගේ ශරීරය තිබූ උපවත්තන සල් වනය කරා පැමිණියහ.

7.

7.

Te gandhadhūpakusumehi ca naccagīta-Vajjehi chattamaṇivijanicāmarehi,Celabbitāna navamaṇḍalamāḷakādiṃKatvāna chāhamakariṃsu sarīrapūjaṃ;

()

ඔවුහු සුවඳ දුම් මල්වලින් ද, නැටුම්, ගැයුම් හා වැයුම්වලින් ද, ධජ, කුඩ, චාමර හා පවන්පත්වලින් ද උපහාර දක්වමින්, වස්ත්‍ර වියන් සහ නව මණ්ඩප ආදිය සාදවා දින හයක් මුළුල්ලේ ශරීර පූජාව පැවැත්වූහ.

8.

8.

Pamokkhamallapurisā’ṭṭhanahātasīsāGandhodakena sunivatthasupārutattā,Muttāmaṇīhi khacitāya tathāgatassaGattaṃ suvaṇṇasivikāya niropitaṃ taṃ;

()

හිස සෝදා නාගත්, සුවඳ පැණින් ස්නානය කළ, මැනවින් සළු හැඳ පෙරවාගත් ප්‍රධාන මල්ල වීරයන් අටදෙනෙකු විසින්, මුතු මැණික් ඔබ්බවන ලද රන් දෝලාවක තථාගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය තැන්පත් කරන ලදී.

9.

9.

Cāletu mappamapi sattamavāsaramhiPucchiṃsu thera manuruddha masayha kinti,So dibbacakkhumatiyā’mitadevatānaṃPabyākari parivitakka mavecca thero;

()

සත්වන දිනයෙහි එය ස්වල්පයක්වත් සෙලවීමට නොහැකි වූ කල්හි, "මෙහි හේතුව කුමක්ද?" කියා ඔවුහු අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේගෙන් විමසූහ. දිවැස් ඇති ඒ තෙරුන් වහන්සේ අප්‍රමාණ දෙවියන්ගේ අදහස වටහාගෙන එය පැහැදිලි කර දුන් සේක.

10.

10.

NissesamānusikadibbamahāmahehiTaṃviggahaṃ bhagavato’bhimahīyamānaṃ,Ukkhippa tāsamanuvattakamakallabhūpāGantvāna uttaradisāya purassu’dīciṃ;

()

දෙව් මිනිස් සියලු මහා පූජෝපහාරයන්ගෙන් පිදුම් ලබන භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඒ ශ්‍රී දේහය, මල්ල රජවරුන් විසින් ඔසවාගෙන, දේවතාවන්ගේ කැමැත්ත පරිදි නගරයේ උතුරු දෙසින් ඇතුළු වී උතුරු දෙසට ගෙන යන ලදී.

11.

11.

Majjhenamajjha kamahinībharu muttarenaDvārena tassanagarassa pavesayitvā,Sutvāna bandhulapajāpatimallikā taṃDvāre ṭhitā’thanavakovidhānabbayāya;

()

නගරයේ උතුරු ද්වාරයෙන් ඇතුළු කර, නගරය මධ්‍යයෙන් වැඩම කරවද්දී, බන්ධුල සේනාපතිගේ බිරිඳ වූ මල්ලිකාව ඒ බව අසා, අලුත් පූජාවක් කිරීම සඳහා දොරටුව අසල රැඳී සිටියාය.

12.

12.

Dhotāya gandhasalilena mahālatābya-Bhusāya sattaratanehi samujjalāya,Aṅgīrasassa satapuññavīlāsacittaṃChādesi gatta matulaṃ kaḷitāvakāsā;

()

ඇය සුවඳ පැණින් සෝදන ලද, සප්ත රත්නයෙන් බැබළෙන 'මහලතා' ප්‍රසාධන අභරණයෙන්, සියක් පින්වලින් ශෝභමාන වූ අංගීරසයන් වහන්සේගේ (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) ඒ අසදෘශ ශ්‍රී දේහය අවස්ථාවක් ලබා වසා සැරසුවාය.

13.

13.

Mallāna magganagarassa puratthimāyaṃSaṃvijjate makuṭabandhanacetiyaṃ yaṃ,Dehaṃ tilokasaraṇassa puratthimenaDvārena nikkhamiya tatra samappayiṃsu;

()

මල්ල රජවරුන්ගේ නගරයට නැගෙනහිර දෙසින් යම් මකුටබන්ධන නම් චෛත්‍යස්ථානයක් වී ද, නැගෙනහිර ද්වාරයෙන් නික්ම ගොස්, තුන් ලොවට සරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය එහි තැන්පත් කළහ.

14.

14.

Sā yāvasandhisamalā nagarī tadāniMandāravehi pihitā’bhavi channumattaṃ,Pucchiṃsu satthu paṭipajjana mattabhāveĀnandathera matha bhumibhujā kathanti;

()

එකල්හි ඒ මුළු නගරයම දණක් පමණ උසට මදාරා මල්වලින් වැසී ගියේය. ඉක්බිති රජවරු ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේගෙන්, "ස්වාමීනී, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය පිළිබඳව අප කෙසේ කටයුතු කළ යුතුද?" කියා විමසූහ.

15.

15.

Dehe yatheva paṭipajjati cakkavatti-Rañño tatheva paṭipajjatha buddhadehe,Iccāha so bhagavato’tujarūpakāyaṃTe veṭhayuṃ ahatakāsikasāṭakehi;

()

"සක්විති රජෙකුගේ ශරීරය පිළිබඳව යම් සේද, එලෙසම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය පිළිබඳව ද කටයුතු කළ යුතුය" කියා උන්වහන්සේ වදාළ සේක. එවිට ඔවුහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය අලුත් කසී සළුවලින් වෙළූහ.

16.

16.

Kappāsapaṭṭavihatehipi veṭhayiṃsuKatvāna pañcasatadussayugehi evaṃ,Pakkhippa telaparipuṇṇasuvaṇṇadoṇyāAññā’yasāya paṭikujjiya doṇiyā te;

()

පන්සියයක් වස්ත්‍ර යුගලවලින් එසේ වෙළා, පසුව පදම් කළ කපු පුළුන්වලින් ද වෙළා, තෙල් පිරවූ රන් දෙණක (රන් මංජුසාවක) තැන්පත් කර, වෙනත් යකඩ මංජුසාවකින් එය වැසූහ.

17.

17.

Gattaṃ jinassa citakaṃ katacittakammaṃMālālatāvilasitaṃ satahatthamuccaṃ,Vīsādhikaṃ agarucandanadāruka puṇṇaṃĀropayiṃsu siriyā jitavejayantaṃ;

()

ඔවුහු විසිතුරු චිත්‍ර කර්මාන්තයෙන් යුත්, මල්දමින් විසිතුරු කරන ලද, එකසිය විසි රියනක් උස් වූ, අගිල් සහ සඳුන් දරින් පිරවූ, ශ්‍රී සෝභමාන වෛජයන්ත ප්‍රාසාදය ද පරදවන සුළු සෑයක (චිතකයක) ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය තැන්පත් කළහ.

18.

18.

Pāvāya mallanagaraṃ kusiṇāranāmaṃGantā mahāpabhutikassapatheranāgo,Bhikkhūhi pañcasatikehi pathokkamitvāRukkhassa mūla mupagamma khaṇaṃ nisīdi;

()

පාවා නුවර සිට කුසිනාරා මල්ල දේශය බලා වඩින්නා වූ මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ, පන්සියයක් භික්ෂූන් වහන්සේලා සමඟ මඟින් බැස, එක්තරා රුක් මුලකට වැඩම කර මොහොතක් වැඩසිටි සේක.

19.

19.

Addhānamagga mathakho paṭipajji tamhāMandāravaṃ kusuma maññataro gahetvā,Ājīvako ta mahipassiya kassapākhyoJānāsi gotama manantajinantyapucchi;

()

එකල්හි එක්තරා ආජීවකයෙක් මදාරා මලක් ද රැගෙන ඒ දීර්ඝ මාර්ගයෙහි ගමන් කරනු දැක, කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ ඔහුගෙන්, "ඇවැත්නි, ඔබ අපගේ ශාස්තෘ වූ අනන්තජින ගෞතමයන් වහන්සේ ගැන දන්නේද?" කියා විමසූ සේක.

20.

20.

Āmāvuso bhagavato parinibbutassaHontya’jja santadivasāti tatomayedaṃ,Mandāravaṃ kusuma māharitanti vutteKandiṃsu keci vilapiṃsu avītarāgā;

()

"එසේය ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ අදට දින හතක් වෙයි. මා මේ මදාරා මල රැගෙන ආවේ එබැවිනි" යි පැවසූ කල්හි, කෙලෙසුන් කෙරෙන් නොමිදුණු ඇතැම් භික්ෂූහු හඬා වැලපුණාහ; විලාප තැබූහ.

21.

21.

Tāya’cchi bhikkhuparisāya subhaddabuḍḍha-Pabbajjito sapadi satthari baddhavero,Yo dubbaco yati mahāsamaṇena tenaMuttā mayaṃhi yadupaddutakāyavācā;

()

එම භික්ෂු පිරිස අතර මහලු වියේදී පැවිදි වූ, ශාස්තෘන් වහන්සේ කෙරෙහි වහා වෛර බැඳගත්, අකීකරු වූ සුභද්‍ර නම් මහලු පැවිද්දෙක් සිටියේය. ඔහු, "අප දැන් ඒ මහා ශ්‍රමණයාගෙන් මිදුණෙමු. උන්වහන්සේ අපගේ කය හා වචනය පාලනය කරමින් අපට පීඩා කළහ" යි පැවසීය.

22.

22.

Icchāma yaṃja maya midānikaroma taṃyaṃNecchāma’dāni nakaroma mayaṃ tatomā,Sovittha mācavilapittha’ lamāvusotiVatvā pahāra madadī jinadhammacakke;

()

"දැන් අප කැමති දෙයක් කරමු; අකමැති දෙයක් නොකරමු. එබැවින් ඇවැත්නි, ශෝක නොකරන්න, නොවැළපෙන්න, එයින් පලක් නැත" යි පවසමින් හෙතෙම බුදු සසුන නැමැති ජින ධර්ම චක්‍රයට පහරක් ගැසුවේය.

23.

23.

Mallā narindamakuṭaṅakkitapādapīṭhā’-Limpetu massa caturo cita mappasayha,Pucchiṃsu thera manuruddha mi’tabruvi soPatte’dha pajjalati kassapatherasīhe;

()

රජවරුන්ගේ ඔටුන්නලින් ස්පර්ශ වූ පාදපීඨ ඇති මල්ල රජවරු සතර දෙනෙක් ඉතා ආයාසයෙන් වුවද චිතකය දැල්වීමට අපොහොසත් වූහ. ඔවුහු අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේගෙන් ඒ පිළිබඳව විමසූහ. එවිට උන්වහන්සේ, "මහා කාශ්‍යප සිංහ තෙරුන් වහන්සේ මෙහි වැඩම කළ පසු චිතකය දැල්වෙනු ඇත" යි වදාළහ.

24.

24.

Dhammāgadena hatasokahadehi yenaBhikkhūhi satthucitako vasikassapavho,Teno’pasaṅkami subhaddakathaṃ sasīseSukkhāsanī’vu’rasi satti’va maññamāno;

()

ධර්ම නැමැති ඖෂධයෙන් සැනසුණු සිත් ඇති භික්ෂූන් වහන්සේලා සමඟ මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ චිතකය වෙත පැමිණියහ. මඟදී ඇසුණු සුභද්‍රගේ වචන තම හිස මත පතිත වූ වියළි හෙණ පහරක් හෝ පපුවට වැදුණු හෙල්ලක් මෙන් සලකමින් උන්වහන්සේ එහි වැඩම කළහ.

25.

25.

Katvā padakkhiṇa madhiṭṭhahi so catuttha-Jjhānuṭṭhito bhagavato citakaṃ tivāraṃ,Baddhañjalī sirasi theravarassa bhetvāTaṃ supakpatiṭṭhitapadāni patiṭṭhahiṃsu;

()

මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ චිතකය වටා තෙවරක් ප්‍රදක්ෂිණා කොට, සිව්වන ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට අධිෂ්ඨාන කළහ. එවිට, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සුවිනීතව පිහිටි ශ්‍රී පාද යුගලය චිතකය හා සළු පටල බිඳගෙන අවුත්, දොහොත් මුදුන් දී සිටි උත්තම තෙරුන් වහන්සේගේ හිස මත පිහිටියේය.

26.

26.

Therāsahassa karatāmarasehi satthuPādaṃsumāli vihitāhinipaccakāro,Omujji gandhavitakāparasāgaramhiLokoca tappabhava sokaghanandhakāre;

()

දහසක් තෙරුන් වහන්සේලා තම පියුම් බඳු දොහොත් මුදුනින් සූර්යයා බඳු වූ ශාස්තෘ ශ්‍රී පාද යුගල වන්දනා කළ කල්හි, ඒ ශ්‍රී පාද යුගලය නැවත සුවඳ දර සෑ සාගරය තුළටම පිවිසියේය. මුළු ලෝකයම එම වියෝවෙන් උපන් ගන අඳුරෙහි ගිලී ගියේය.

27.

27.

Therenacāhinamite citako samantāSampajjalittha sayamevu’tujattabhāve,Daḍḍhe jinassa masivā napichārikāsiSārīrikaṭṭhīvisaro’bhayathāvasiṭṭho;

()

තෙරුන් වහන්සේ වන්දනා කර අවසන් වූ වහාම, චිතකය තෙමේම හාත්පසින් ඇවිළී ගියේය. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය දැවී ගිය පසු දැලි හෝ අළු ඉතිරි නොවූ අතර, ශාරීරික ධාතු සමූහය පමණක් ඉතිරි විය.

28.

28.

Satteva nābhivakiriṃsu lalāṭagīvāDhātvakkhakaṭṭhi munino catudantadhātū,SiddhatthakhaṇḍakatataṇḍulamuggamattāSesā pabhāyapi tidhā pakiriṃsu dhātu;

()

මුනිඳුන්ගේ නළල් ධාතුව, අකු ධාතු ද්වය සහ සතර දළදා වහන්සේලා යන සප්ත මහා ධාතූන් වහන්සේලා නොවිසිරී (එක්තැන්ව) පැවතුණහ. සෙසු ධාතූන් වහන්සේලා අබ පියලි, සිඳුණු සහල් ඇට හා මුං පියලි ප්‍රමාණයෙන් යුක්තව පැහැයෙන්ද තෙවැදෑරුම්ව විසිරී පැවතුණහ.

29.

29.

Nibbāpayiṃsu citakānala mantalikkhāNikkhamma cāmaramanohara nīradhārā,Sāḷaddumehi salilāni tathā samantāMallā sugandhaparivāsitavārināpi;

()

අහසින් සිත්කළු සෙමර වැනි වැසි දිය දහරා නික්මී චිතකාග්නිය නිවා දැමීය. එමෙන්ම හාත්පස වූ සල් ගස්වලින්ද දිය වැගිරුණු අතර, මල්ල රජවරුද සුවඳ පැනින් එය නිවා දැමූහ.

30.

30.

OlambamānamaṇidāmasuvaṇṇadāmaṃCittabbitānamathabandhiyamallabhūpāKatvā sugandhaparibhaṇḍa muḷārasanthā-Gāre susanthariya kojavakambalāni;

()

මල්ල රජවරු එල්ලා වැටෙන මිණිදම් හා රන්දම්වලින් යුත් සිත්කළු වියනක් බැඳ, උදාර වූ සන්ථාගාර ශාලාවෙහි සුවඳ පිරිබඩ ගා, එහි අනර්ඝ ඇතිරිලි හා කම්බල පලස් මැනවින් අතුළහ.

31.

31.

Taṭṭhānato kamakuṭabandhananāmasāḷaṃYāvañjasaṃ rajatakañcanatoraṇehi,Lājādinā kadalipuṇṇaghaṭehi dīpa-Dhūpaddhajehi parito patimaṇḍayitvā;

()

ඒ ස්ථානයේ සිට මකුටබන්ධන නම් සල් උයන දක්වා වූ මඟ රන් රිදී තොරණින්ද, විලඳ ආදියෙන්ද, කෙසෙල් ගස් හා පුන්කලස්වලින්ද, පහන්, සුවඳ දුම් හා ධජ පතාකවලින්ද හාත්පස අලංකාර කොට;

32.

32.

Taṃ satthudhātuparipuṇṇa suvaṇṇadoṇiṃMallāna maggapura māhariyu’ssavehi,Setātapattalasite sarabhāsanamhiMuttāmaṇīhi khacite tahi mappayitvā;

()

Shasthrun වහන්සේගේ ධාතූන්ගෙන් පිරුණු ඒ රන් දෝණාව මල්ල රජවරුන්ගේ ප්‍රධාන නුවරට මහත් උත්සවශ්‍රීයෙන් වැඩම කරවා, ශ්වේතච්ඡත්‍රයකින් බැබළෙන, මුතු මැණික් ඔබ්බවන ලද සිංහාසනයක් මත තැන්පත් කළහ.

33.

33.

Kumbhena kumbha mupahacca gaḷaṃ gaḷenaCakkena cakka mupahacca bhujaṃ bhujena,Rakkhaṃ vidhāya caturaṅginiyā samantāSenāya hemakavacehi gavacchikaṃva;

()

රන් සන්නාහ ලෑ පිරිසෙන් යුතු සිව් රඟ සේනාව ලවා, එකිනෙකට ගැටෙන සේ කුම්භයෙන් කුම්භයද, ගෙලෙන් ගෙලද, රථ රෝදයෙන් රෝදයද, බාහුවෙන් බාහුවද ළං කොට තබමින්, දැලැසක් මෙන් හාත්පසින් දැඩි ආරක්ෂාවක් සැලසූහ.

34.

34.

Katvevameva dhanurāvaraṇañca satti-Hatthehi pañjara manantajinassadhātū,Sammānayiṃsu sumahiṃsu susādhukīḷaṃKīḷiṃsu sattadivasaṃ sahanāgarehi;

()

මේ අයුරින්ම දුනු මණ්ඩලවලින්ද, අතින් ගත් හෙල්ලවලින්ද ධාතූන් වහන්සේලා වටා කූඩුවක් මෙන් ආවරණයක් සලසා, අනන්ත ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලාට සකස් කොට පූජා පවත්වමින් නුවර වැසියන් සමඟ සත් දිනක් මුළුල්ලේ මහත් උත්සව පැවැත්වූහ.

35.

35.

Sutvāna bhupati tamattha majātasattuSatthāhi khattiyakulappabhavo ahampi,Sārīrabhāga marahāma mayampi tasmāPāhesi dūta matha mallanarādhipānaṃ;

()

ඒ පුවත ඇසූ අජාතසත්තු රජතුමා, "භාග්‍යවතුන් වහන්සේද ක්ෂත්‍රිය වංශිකයෙකි, මමද ක්ෂත්‍රිය වංශිකයෙක් වෙමි. එබැවින් අපිද ශාරීරික ධාතු කොටසක් ලැබීමට සුදුස්සෝ වෙමු" යි පවසා මල්ල රජවරුන් වෙත දූතයෙකු පිටත් කර හැරියේය.

36.

36.

Vesālikā pacuralicchavibhubhujā caSakyādhipā kapilavatthupurādhivāsī,Bhūpā’llakappavijite bulayāca rāma-Gāmamhi koliyamahīpatayo tatheva;

()

විශාලා මහනුවර බොහෝ ලිච්ඡවි රජවරුද, කිඹුල්වත් පුර වැසි ශාක්‍ය රජවරුද, අල්ලකප්ප රටෙහි බුලි රජවරුද, එමෙන්ම රාමග්‍රාමයේ කෝලිය රජවරුද;

37.

37.

Yo veṭhadīpanagare dharaṇīsuro soPāveyyakā ca mahipā pahiṇiṃsu tesaṃ;

Paccekadūtapurise caturaṅginīhiSenāhi tepi nivutā’bhimukhībhaviṃsu;

()

වේඨදීප นුවර බ්‍රාහ්මණයාද, පාවා නුවර මල්ල රජවරුද ඒ මල්ල රජවරුන් වෙත තම තමන්ගේ දූතයන් යැවූහ. ඔවුහුද සිව් රඟ සේනාවන් පිරිවරාගෙන එහි පැමිණියහ.

38.

38.

Āgamma yena bhagavā sayameva gāma-Kkhetto’pavattanavane parinibbuto no,Dassāma no’ti jinadhātulavampi mallāPāhesu munnatimanā paṭisāsanāni;

()

එවිට මානයෙන් උදම් වූ මල්ල රජවරු, "භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑවේ අපේම ගම් පියසෙහි වූ උපවත්තන සල් උයනේ බැවින්, අපි ජින ධාතූන්ගෙන් බිඳක් හෝ නොදෙන්නෙමු" යි පෙරළා පණිවිඩ යැවූහ.

39.

39.

Sā rājadhāni nijarājapurakkhatāhiSaṅgāmasūracaturaṅginivāhinīhi,Yuddhāya baddhakalahāhi khaṇaṃjagāmaVelātivattapalayambudhinibbisesaṃ;

()

එම රාජධානිය, තම තමන්ගේ රජවරුන් පෙරටු කරගත්, යුදෙහි ශූර වූ සිව් රඟ සේනාවන්ගෙන්ද, යුද්ධයට සැරසුණු කලහකාරී ජනයාගෙන්ද පිරී ගොස්, සීමාව ඉක්මවා ගිය මහා ප්‍රලය සාගරයක් බඳු විය.

40.

40.

Yo doṇabhusurasudhī bhavi jambudīpeRājūhi pūjitapado sunisammakārī,So doṇagajjanamakā kaparisaṃ vinentoDvebhāṇavāramita māhavakeḷisajjaṃ;

()

දඹදිව රජුන්ගේ වැඳුම් පිදුම් ලැබූ, นුවණැති දෝණ නම් බ්‍රාහ්මණ තෙමේ යුද වැදීමට සැරසී සිටි ඒ පිරිස සන්සුන් කරමින්, භාණවාර දෙකක් පමණ වූ "දෝණ ගර්ජනාව" (ප්‍රකාශය) කළේය.

41.

41.

Sutvā’nusāsana mathācariyassa tassaSabbe samagganiratā vasudhādhināthā,Atthāya no vibhajathā’ti samena tumheDhātūna maṭṭhapaṭiviṃsaka mabruviṃsu;

()

ඒ ආචාර්යවරයාගේ අනුශාසනාව අසා සමඟියට පත් වූ සියලු රජවරු, "එසේ නම් අපගේ යහපත පිණිස ධාතූන් වහන්සේලා සමාන කොටස් අටකට බෙදා දෙන්න" යි පැවසූහ.

42.

42.

Khīṇāsavo hi sarabhū citakena gīvā-Dhātuṃ samāhariya lokahitāya yattha,Laṅkāya bhāti mahiyaṅgaṇathūparājāTasmiṃ samappayi subhe maṇithūpagabbhe;

()

ලෝක සත්ත්වයාගේ හිතසුව පිණිස සරභූ නම් රහතන් වහන්සේ චිතකයෙන් ග්‍රීවා ධාතුව රැගෙන වැඩම කරවා, ලංකාද්වීපයේ මහියංගණ ස්තූප රාජයා බැබළෙන සුභදායක මැණික් ස්තූප ගර්භයෙහි තැන්පත් කළහ.

43.

43.

Khemavhayo citakato vasi vāmadāṭhā-Dhātuṃ samaggahiya’ dāsi kaliṅgarañño,Doṇodvijo bhariya dhātuvibhāgasajjoVeṭhantare nidahi dakkhiṇadantadhātuṃ;

()

ඛේම නම් රහතන් වහන්සේ චිතකයෙන් වම් දළදා වහන්සේ රැගෙන කාලිංග රජුට දුන්හ. දෝණ බ්‍රාහ්මණයා ධාතු බෙදීමට සූදානම් වන අතරතුර දකුණු දළදා වහන්සේ තම හිස් ජටාව තුළ සඟවා ගත්තේය.

44.

44.

Dāṭhaṃ jaṭārajatacetiyagaṃ dvijassaTaṃ dakkhiṇakkhaka mapāhari devarājā,Doṇo suvaṇṇamayadoṇimavāpuritvāTesaṃ vibhajja samabhāgamadāsidhātu;

()

සුරෙන්ද්‍රයා (ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා) බ්‍රාහ්මණයාගේ ජටාවෙහි තිබූ එම දළදා වහන්සේ සහ දකුණු අකු ධාතුන් වහන්සේවද එතැනින් රැගෙන ගියේය. ඉන්පසු දෝණ බ්‍රාහ්මණයා රන් දෝණාව විවෘත කොට ධාතූන් වහන්සේලා සමාන කොටස්වලට බෙදා ඔවුන්ට දුන්නේය.

45.

45.

Te bhubhujā sakasakevisaye vidhāyaSampūjayiṃsu jinadhātunidhānathūpeAṅgāra māhariya moriyakhattiyā’thaDoṇopi hemamayakumbha makaṃsu thupe;

()

ඒ රජවරු තම තමන්ගේ රාජ්‍යයන්හි ජින ධාතූන් වහන්සේලා තැන්පත් කර ස්තූප කරවා වන්දනා කළහ. මෞර්ය වංශික ක්ෂත්‍රියයෝ චිතකයේ අඟුරු රැගෙන ගොස් අඟුරු ස්තූපයද, දෝණ බ්‍රාහ්මණයා රන් කුම්භය තැන්පත් කර කුම්භ ස්තූපයද කළහ.

46.

46.

Disvāna tassapamahāvasi tatthatatthaDhātvantarāya matha gaṇhiya rāmagāme,Aññatra doṇa mitadhātu majātasattu-Rañño thiraṃ nidahituṃ padadāsi dhātu;

()

මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ අනාගතයේදී ධාතූන් වහන්සේලාට පැමිණිය හැකි අනතුර දැක, රාමග්‍රාමයේ ධාතූන් හැර සෙසු ස්ථානවලින් ධාතූන් වහන්සේලා එක් රැස් කොට, සුරක්ෂිතව තැන්පත් කරනු පිණිස අජාතසත්තු රජතුමාට ලබා දුන්හ.

47.

47.

Aṭṭha’ṭha vaḍḍhitakaraṇḍakathūpagabbhePakkhippabhumipati dhātumahānidhānaṃ,So theranāgasaraṇo pavidhāsi vāḷa-Saṅghāṭayanta miha yojayi devarājā;

()

ඒ මහරජතුමා ධාතුන් වහන්සේලා අට බැගින් වූ කරඬු හා ස්තූප ගර්භයන් තුළ බහා මහා ධාතු නිධානයක් කළේය. මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වහන්සේගේ සහ දේවේන්ද්‍රයාගේ උපදෙස් පරිදි යන්ත්‍රගත දරුණු රැකවලුන් එහි ආරක්ෂාව සඳහා යොදවන ලදී.

48.

48.

Rājā asokavidito sirijambudīpeTamhā samāhariya satthu sarīradhātu,Kārāpayī caturasitisahassathūpeDhīmā mahindavasi dīpamimaṃ tadā’pa;

()

සිරි ජම්බුද්වීපයෙහි අශෝක නමින් ප්‍රකට වූ රජතුමා එම මහා නිධානයෙන් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශාරීරික ධාතූන් ගෙන අසූහාරදහසක් ස්තූප කරවූයේය. ඉන්පසු ප්‍රඥාවන්ත මහින්ද මහරහතන් වහන්සේ ලංකා ද්වීපයට වැඩම කළහ.

49.

49.

DevānamādipiyatissanarādhipenaThūpe vidhāya jinadhātacihapattamattā,Vitthāritā paṇihitā jayabodhisākhā-Vāmetarakkhakasilāmayapattadhātu;

()

දේවානම්පියතිස්ස මහ රජතුමා විසින් (ථූපාරාම ආදී) ස්තූප කරවා, ජින ධාතූන් වහන්සේලාද, ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ ජය ශ්‍රී මහා බෝධි ශාඛාවද මෙහි පිහිටුවන ලදී. තවද වම් අකු ධාතුව හා පාත්‍ර ධාතුවද මෙහි වැඩම කරවන ලදී.

50.

50.

Nattā pana’ssa abhayo jalituggatejoYo duṭṭhagāmini raṇambudhipāragāmī,Rājā’nurādhanagare nagarādhirājeKatvāna laṅkamakalaṅkamakāsirajjaṃ;

()

උන්වහන්සේගේ මුණුපුරු වූ, දිලිසෙන තේජස් ඇති, සංග්‍රාම සාගරයෙන් එතෙර වූ දුටුගැමුණු රජතුමා අනුරාධපුර උත්තම නගරයෙහි සිට මුළු ලංකාද්වීපයම එක්සේසත් කොට රාජ්‍යය කළේය.

51.

51.

Laṅkaṅganāya kucamaṇḍalanibbisesaṃSovaṇṇamāli matulaṃ ratanujjalantaṃ,So thuparāja makari thira mappayitvāDhātuppabandha mabhinimmitabuddharūpaṃ;

()

හෙතෙම ලංකා කාන්තාවගේ පියයුරු මණ්ඩලයක් බඳු වූ, රත්නයෙන් බැබළෙන, අසදෘශ වූ ස්වර්ණමාලි මහා සෑ රජුන් කරවා, එහි ධාතූන් වහන්සේලා හා මනාව නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ රූපයක්ද ස්ථිරව තැන්පත් කළේය.

52.

52.

Sārīrikehi’tarathupavarehi laṅkā-Bhumitthi moḷimaṇi kañcanamālināmaSaggāpavaggasukhado vara thūparājāSo yāva dhātuparinibbutiyā vibhātu;

()

ශාරීරික ධාතූන් වහන්සේලා තැන්පත් කර ඇති අනෙකුත් උතුම් ස්තූපයන් අභිබවා යන්නා වූ, ලක්පොළොව නමැති කාන්තාවගේ හිසෙහි පැළඳි කිරුළක් බඳු වූ, ස්වර්ග මෝක්ෂ සැපත ලබා දෙන්නා වූ ‘කංචනමාලී’ (රුවන්වැලිසෑය) නම් වූ ඒ උත්තම ස්තූප රාජයාණන් වහන්සේ ධාතු පරිනිර්වාණය දක්වාම බැබළෙත්වා!

53.

53.

Iddhānubhāva madhikicca jinassa dhātu-Kāyo’pahārarahito garukāraṭhānaṃ,Patvā tahiṃtahi mathantaradhānakāleYo saṅkamissati’ha kañcanamālithupaṃ;

()

ජිනරාජයාණන් වහන්සේගේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්ගේ ආනුභාවයෙන් යුත්, පූජා සත්කාරයන්ගෙන් තොරව ඒ ඒ තැන්වල ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වී පැවති ඒ ධාතු සමූහය, (ශාසන) අතුරුදන් වන සමයෙහි ඒ ඒ ස්ථානවලින් මෙහි ඇති කංචනමාලී මහා ස්තූපයට වැඩම කරන්නේය.

54.

54.

So nāgadīpamupagamma tatovidhātu-Lokā ca nāgabhavanā tidasālayamhā,Nikkhamma nimmita nirūpamabuddharūpoRāsi bhavissati sumaṇḍita bodhimaṇḍe;

()

ඒ ධාතූන් වහන්සේලා නාගදීපයට වැඩම කර, එතැනින් මනුෂ්‍ය ලෝකයෙන් ද, නාග භවනින් ද, තව්තිසා දෙව්ලොවින් ද නික්මී අවුත්, මනාව සරසන ලද බෝධි මණ්ඩපයෙහි උපමා රහිත වූ, මවන ලද බුද්ධ රූපයකින් එක් රැස් වන්නාහ.

55.

55.

Buddhānubhāvapabhavā’bhinavaggijālā-Mālāhi pajjalitadhātumayattabhāve,Tāvānu’mattamapi dissati nāvasesaṃKatvāna dhātuparinibbuti hessateva;

()

බුද්ධානුභාවයෙන් හටගත් අභිනව ගිනිදැල් මාලාවන්ගෙන් ඒ ධාතුමය බුද්ධ ශරීරය දැවී යන කල්හි, අබ ඇටයක තරම් වූ හෝ කිසිදු ධාතු කොටසක් ඉතිරි නොවී පෙනෙන්නට තිබේ. මේ අයුරින් (ධාතූන් වහන්සේලාගේ) ධාතු පරිනිර්වාණය සිද්ධ වන්නේමය.

56.

56.

Buddhāpadāna marahādiguṇavadātaṃBhatyā punappuna mimaṃ sarataṃ sataṃ bho,Cittaṃ kilesapariyuṭṭhita mujjubhūtaṃAddhā sudhantakanakaṃva visuddhimeti;

()

පින්වත්නි, අර්හත් ආදී ගුණයන්ගෙන් පරිපූර්ණ වූ මේ බුද්ධාපදානය භක්තියෙන් යුතුව නැවත නැවතත් සිහිපත් කරන සත්පුරුෂයන්ගේ කෙලෙසුන්ගෙන් වෙලී තිබුණු සිත, මනාව පිරිසිදු කරන ලද රන් මෙන් ඒකාන්තයෙන්ම ඍජු බවටත්, පිරිසිදු බවටත් පත් වෙයි.

57.

57.

Cittojutāyapi vitakkavicāradhammāVattanti satthuguṇasañcayagocarā’tha,Saṃjāyate pavurapīti ca kāyacitta-Passaddhi niddarathatāya sukhaṃ samādhi;

()

සිතේ ඍජු බව නිසාම, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනන්ත ගුණ සමූහය අරමුණු කරගත් විතර්ක විචාර ධර්මයෝ උපදිති. ඉන්පසු මහත් වූ ප්‍රීතිය ද, කායික හා මානසික සංසිඳීම ද උපදින අතර, ක්ලමථයක් (විඩාවක්) නොමැති බැවින් සුඛය හා සමාධිය ද ඇති වෙයි.

58.

58.

Gambhīratāya tadadhīnaguṇaṇṇavassaNiddhutanīvaraṇato pavivekabhūtaṃ,Chāyetha jhānamupacāra mathā’dhigaccheTappādakaṃ ariyamga phakhalañca yogī;

()

ඒ බුදුගුණ නමැති සාගරයේ ඇති ගැඹුරු බව නිසාම, නීවරණයන් ප්‍රහීණ වීමෙන් විවේකී බවට පත් වූ සිතැති යෝගී තැනැත්තේ උපචාර සමාධිය හෝ ධ්‍යානය ලබා ගන්නේය. එසේම එය පදනම් කරගෙන ආර්ය මාර්ගය හා ඵලය ද අවබෝධ කරගන්නේය.

59.

59.

Tassā’ticārucaritassaraṇānuyuttoHotevava satthari sagāravasapakpatisso,Saddhindriyādi pariṇāmagato’dhigacchePītippamodabahulo kusalo’bhisandaṃ;

()

ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ අතිශයින්ම සුන්දර වූ චරිතාපදානය සිහිපත් කිරීමෙහි යෙදෙන තැනැත්තේ ශාස්තෘන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශයින්ම ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත හා යටහත් පහත් වෙයි. ඔහු ශ්‍රද්ධින්ද්‍රිය ආදී ඉන්ද්‍රියයන් මුහුකුරා යාමෙන්, ප්‍රීති ප්‍රමෝදයෙන් පිරී ගියේ, කුසල් දහම්හි අභිවෘද්ධිය ලබා ගන්නේය.

60.

60.

Satthussa cetiyagharaṃva tadattabhāvoPūjāraho ca bhayabheravadukkhasayho,Lajji ca bhīru labhate sahavāsasaññaṃSaggāpavaggavibhavassa bhaveyya bhāgī;

()

ඔහුගේ එම ආත්මභාවය ශාස්තෘන් වහන්සේගේ චෛත්‍ය ගෘහයක් බඳු වෙයි. පිදීමට සුදුස්සෙක් ද, භය භේරවයන් හා දුක් ඉවසන්නෙක් ද වෙයි. පාපයට ලැජ්ජා ඇතිව, පාපයට බිය ඇතිව, බුදුරජාණන් වහන්සේ සමඟ වෙසෙන්නාක් බඳු හැඟීමක් ලබන ඔහු, ස්වර්ග මෝක්ෂ සම්පත්තියෙහි කොටස්කරුවෙකු ද වන්නේය.

61.

61.

Laṅkāya lakkhapatigāmavaramhi khettā-Rāmādhipena guṇabhusaṇabhusitena,Vikhyātanimmalayasovisarena valli-Gāmubbhavena parisāvacarakkhamena;

()

ශ්‍රී ලංකාද්වීපයේ ලක්ඛපති (ලක්ෂපති) නම් උතුම් ග්‍රාමයෙහි කෙත් වතු හා ආරාමයන්ට අධිපති වූ, ගුණාභරණයෙන් සැරසුණු, පිරිසිදු කීර්තියෙන් හා විශාරදත්වයෙන් ප්‍රසිද්ධ වූ, වල්ලිගාමයෙන් (වැලිගමෙන්) උපත ලැබූ, සභා මධ්‍යයෙහි හැසිරීමට දක්ෂ වූ;

62.

62.

Therenu’pāyacaturena bhadattasaṅghā-Nandābhidhena garunā garubhāvagena,Sissoraso’panayanena nijaṃva nettaṃRakkhaṃ vidhāya mabhivuddhiya mappito yo;

()

උපක්‍රමශීලී වූ ද, ගෞරවනීය වූ ද, භදන්ත ‘සංඝානන්ද’ යන නාමයෙන් යුත්, තමන්ගේම ඇසක් මෙන් (ශිෂ්‍යයා) ආරක්ෂා කොට, ඔහුගේ අභිවෘද්ධිය උදෙසා කැප කරමින් ළයට ගත් ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස තබා ගත්තා වූ ඒ ගුරු දේවයන් වහන්සේ විසින්;

63.

63.

Yo jīvitampi nirapekkhiya tambapaṇṇī-Dīpaṃ tivāra mavatiṇṇa mimaṃ vasīhi,Muttāmaṇīhi khacitena namahagghasiddhagī-Caṅgoṭakena mahituṃ jinadantadhātuṃ;

()

යමෙක් තමාගේ ජීවිතය කෙරෙහි ද අපේක්ෂාවක් නොතබා, මුතු මැණික් ඔබ්බවන ලද, අතිශය වටිනා සිද්ධිදායක කරඬුවකින් ජින දන්ත ධාතූන් වහන්සේ පිදීම පිණිස, සංවරශීලී තපස්වීන් වහන්සේලා සමඟ ලක්දිවට තෙවරක්ම පැමිණියේද;

64.

64.

Sikkhāgaruṃ vajiranāma vihārasāmiṃRājādhirājagurulañchadharaṃ yatindaṃ,Katvānu’pajjhamupasampādamāpa dhamma-Majjhetu motariya rammamarammaraṭṭhaṃ;

()

ශික්ෂාවන්හි ගරු කරන්නා වූ, ‘වජිර’ නම් විහාරාධිපති වූ, රාජාධිරාජගුරු යන නාම මුද්‍රාව දැරූ ඒ යතිවරයාණන් වහන්සේ උපාධ්‍යායයන් වහන්සේ කොට උපසම්පදාව ලබා, රමණීය වූ අරමණ (බුරුම) දේශයට වැඩම කර ධර්මය හදාරා;

65.

65.

Saṃvaḍḍhitaṃ pitupadādhigatena meṇḍunaRaññā pasīdiya kusaggadhiyā sakāya,Sissaṃ asesapariyattidharassa ñeyya-Dhammābhivaṃsaviditassa’pi saṅgharañño;

()

තම පියාණන්ගේ තනතුරට පත් වූ මින්දොන් රජතුමා විසින් තමන්ගේ තීක්ෂණ බුද්ධිය නිසාම පහදවා ගත්තා වූ ද, සකල පර්යාප්ති ධර්මය දැරූ, ‘ඥෙය්‍යධම්මාභිවංශ’ නමින් ප්‍රකට වූ සංඝරාජයන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍යයා වූ ද;

66.

66.

SaṃjayuttabhāṇakakumārabhivaṃsanāmaṃRājādhirājagarulañchadharaṃ sudhīraṃ,Therāsabhaṃ supaṭipattigaruṃ garuṃ yoNissāya dhammavinaye paṭutaṃ jagāma;

()

‘සංජයුත්තභාණක කුමාරාභිවංශ’ යන නාමය දැරූ, රාජාධිරාජගුරු මුද්‍රාවෙන් පිදුම් ලැබූ, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, සුපටිපන්න ගුණයෙන් අගතැන්පත් වූ, ගෞරවනීය ස්ථවිර ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ ඇසුරු කරමින් ධර්ම විනයෙහි නිපුණත්වයට පත් වූයේද;

67.

67.

Lakkhīsare moraṭunāmapure surammeJātena issarajanāyananamhi jātyā,VassaṭṭhatiṃsaparimāṇavayoguṇenaPāsāṇadūrapuragocaragāmikena;

()

රමණීය වූ මොරටුව නම් පුරවරයේ, ශ්‍රේෂ්ඨ වංශවත් පවුලක උපත ලබා, වයසින් තිස්අටක් වූ ද, ගල්කිස්ස නගරය නිපුණ ගෝචර ග්‍රාමයක් කොට ඇත්තා වූ;

68.

68.

Tenā’bhayādikaruṇāratanābhidhānā-Rāmādhipena gaṇvācakābhāvagena,SaṃsuddhabuddhaguṇādīpanatapparenaSaṃsārasāgarasamuttaraṇāsayena;

()

අභය කරුණාරත්න නමැති ආරාමාධිපති වූ ද, ගණවාචක (ධර්ම දේශක) ධුරය දැරූ ද, පිරිසිදු බුදුගුණ ප්‍රකාශ කිරීමෙහි ඇලුම් කළා වූ ද, සංසාර සාගරයෙන් එතෙර වීමේ අභිලාෂය ඇත්තා වූ ද;

69.

69.

Pītippamodajananaṃ samaṇena medhā-Nandābhidhena kavinā kavikuñjarānaṃ,Ādiccabandhujinarājaguṇappabandha-Suddhāpadānaparidīpakathāsarīraṃ;

()

මහා කවීන් අතර හස්තිරාජයෙකු බඳු වූ, ‘මේධානන්ද’ නම් වූ ශ්‍රමණයාණන් වහන්සේ විසින් ප්‍රීති ප්‍රමෝදය ජනනය කරවන්නා වූ, ආදිච්චබන්ධු වූ ජිනරාජයාණන් වහන්සේගේ ගුණ සමූහය හා පිරිසිදු ජීවිත කතාව විස්තර කරන;

70.

70.

Saddānusāsani’tihāsanighaṇṭuchando-Laṅkārasāra mabhidhammakathāgabhīraṃ,Saggāpavaggasukhadaṃ samatiṃsasaggaṃVyākhyāsameta manurūpa padappayogaṃ;

()

ව්‍යවහාරික භාෂා ශාස්ත්‍ර, ඉතිහාස, නිඝණ්ඩු, ඡන්දස් හා අලංකාරයන්ගේ සාරය ඇතුළත් වූ, ගැඹුරු අභිධර්ම කථාවලින් යුක්ත වූ, ස්වර්ග මෝක්ෂ සැපත ලබා දෙන්නා වූ, පරිච්ඡේද තිහකින් (සර්ග තිහකින්) සමන්විත වූ, ව්‍යාඛ්‍යාන සහිත වූ ද, සුදුසු පද යෝජනා ඇති;

71.

71.

Dvisahassabandhasamākulaṃ jinavaṃsadīpamanākulaṃRacitaṃ samāpa samāpanaṃ paramaṃpabandhasiromaṇiṃ,Subhamāghamāsikavāsare nirupaddavena tathāgateParinibbute dvisahassasaṭṭhicatussatodayahāyate;

()

ගාථා දෙදහසකින් සමන්විත වූ ද, කිසිදු අවුලකින් තොර වූ ද, උත්තම ග්‍රන්ථ කිරුළක් බඳු වූ ද මෙම ‘ජිනවංශදීපය’ ලියා නිම කරන ලද්දේ, තථාගතයන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් වර්ෂ දෙදහස් හාරසිය හැටක් (2460) සපිරුණු සුබ වූ මාඝ මාසයේ දිනකදීය.

Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadāna nidāne jinavaṃsadīpe santikenidāne bhagavato dhātuparinibbānappavattiparidīpo tiṃsatimosaggo.

සියලු කවීන්ගේ හදවත් ප්‍රීතියට පත් කරන, මේධානන්ද නම් යතිවරයාණන් වහන්සේ විසින් රචිත ‘ජිනවංශදීපය’ ග්‍රන්ථයේ සන්තිකේනිදානයෙහි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධාතු පරිනිර්වාණ ප්‍රවෘත්තිය දක්වන තිස්වන සර්ගය මෙසේ නිමා වේ.

Sātireko santikenidānabhāgo tatiyo.

අතිරේකයන් සහිත වූ තෙවන සන්තිකේනිදාන භාගය මෙයින් නිමාවේ.